Lucas Pieters Roodbaard

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedy</sitename>
    <dbname>fywiki</dbname>
    <base>https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Wiki</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Oerlis</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Meidogger</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Meidogger oerlis</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedy</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedy oerlis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ofbyld</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ofbyld oerlis</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki oerlis</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Berjocht</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Berjocht oerlis</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulp oerlis</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategory</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategory oerlis</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Tema oerlis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Lucas Pieters Roodbaard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4268</id>
    <revision>
      <id>1243846</id>
      <parentid>1064539</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Hy ---&gt; er</comment>
      <origin>1243846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3039" sha1="iuq9evh9crjd44kkxyydvqvb5x51uqe" xml:space="preserve">[[Image:De Nieuwe Aanleg Wolvega.jpg|thumb|De Nije Oanlis Wolvegea]]
[[Image:Oranjestein in Oranjewoud.jpg|thumb|Oranjestein yn It Oranjewâld]]
[[Ofbyld:Overtuin Lyndensteyn Beetsterzwaag.jpg|thumb|[[Oertún]] fan [[Lyndensteyn]], sjoen yn de rjochting fan Lyndensteyn]]
'''Lucas Pieters Roodbaard''' ([[Rolde]], [[20 jannewaris]] [[1782]] - [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[23 maaie]] [[1851]]), wie in ferneamd [[túnarsjitekt]] yn de [[19e iuw]]. Hy waard berne te [[Rolde]] as soan fan de hofker Pieter Harms. Yn [[1813]] troude er yn [[Grins (stêd)|Grins]] mei de skippersdochter Hillegien Deddes. Yn dy tiid wie er hofker mar ek [[keunstskilder]]. Yn [[1813]]-[[1814]] wenne er yn [[Amsterdam]] om't er dêr mei syn wurk eksposearre.

Yn [[1820]] krige er opdracht fan de stêd [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] om in nij ûntwerp te meitsjen foar de [[Prinsetún]]. Yn [[1824]] ferhuze er nei Ljouwert, as berop joech er doe op: arsjitekt fan bûtenpleatsen. Nei syn earste opdracht yn Ljouwert krige er yn deselde stêd noch in tal fan oare opdrachten. Omdat yn dy tiid de ferdigeningswurken fan de stêd ôfbrutsen waarden, wie der plak foar nije tunen en parken. Yn [[1829]] krige Roodbaard de opdracht foar it Algemiene Begraafplak oan de Spanjaardsleane.

Roodbaard waard ferneamd troch syn wurk en fan ferskate famyljes fan de [[Fryske adel]] krige er opdrachten om de tunen by harren bûtenpleatsen en [[States en Stinzen|States]] oan te lizzen. Ek yn [[Grinslân]] en [[Drinte]] hied er wol gauris in opdracht foar de oanlis fan in tún. De ûntwerpen dy er makke wienen yn de [[Ingelske lânskipsstyl]], kenmerke troch slingerpaden en wetterpartijen, en faak mei brechjes en túnpriëlen.

== Tunen en parken fan Roodbaard yn Fryslân ==
* [[Borniastate]], [[Weidum]] - [[1819]]
* [[Prinsetún]], [[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]] - [[1820]]
* [[Staniastate (Oentsjerk)|Staniastate]], [[Oentsjerk]] - [[1821]] en [[1833]]
* [[Fraeylemaborg]], [[Slochteren]] - [[1824]]-[[1828]]
* [[Oertún fan Lyndensteyn]], [[Beetstersweach]] - [[1825]]
* [[Epemastate]], [[Ysbrechtum]] - 1825
* [[Algemien Begraafplak (Ljouwert)|Algemien Begraafplak]], Spanjaardsleane Ljouwert - 1829-1830
* [[Harsta State]], [[Hegebeintum]] - [[1832]]
* [[Roptastate (Winaam)|Roptastate]], [[Winaam]] - 1832
* [[De Klinze]], [[Aldtsjerk]] - [[1834]]
* [[Fogelsanghstate]], [[Feankleaster]] - [[1838]]-[[1844]] (yn 'e mande mei [[Lambertus Vlaskamp]])
* [[Poptaslot]], [[Marsum]] - [[1840]]-[[1845]]
* De [[Ingelske Tún (Harns)|Ingelske Tún]], [[Harns (stêd)|Harns]] - [[1843]]
* [[Fiversburch]], [[Ryptsjerk]] - 1844

== Literatuer ==
* {{aut|Mulder-Radetzky, Rita}}, ''Lucas Pieters Roodbaard (1782-1851). Een tuinarchitect met schildersogen'', 1999.

{{DEFAULTSORT:Roodbaard, Lucas Pieters}}
[[Kategory:Nederlânsk túnarsjitekt]]
[[Kategory:Frysk túnarsjitekt]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Drintsk persoan]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1782]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1851]]</text>
      <sha1>iuq9evh9crjd44kkxyydvqvb5x51uqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mattheus Bernard Hoogeveen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7253</id>
    <revision>
      <id>1243847</id>
      <parentid>857596</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>+ bibliografy</comment>
      <origin>1243847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="iqfape21joy0locvrlugavhfo68vhtf" xml:space="preserve">'''Mattheus Bernard Hoogeveen''' ([[Giteren]], [[28 septimber]] [[1862]] - [[Haarlim]], [[1941]]) wie in skoalmaster en betinker fan it [[lêsplankje]] aap-noot-mies. Troude yn Ljouwerteradiel op 10 maaie 1890 mei Sjoukje Boelstra ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[6 maaie]] [[1871]] - [[27 april]] [[1946]]), dochter fan Johannes Boelstra en Neeltje van der Werf.

Generaasjes binne grut wurden mei de lêsmetoade mei de lêsplanke ''aap-noot-mies''. Hoogeveen wie fan [[1888]] oant [[1895]] haad fan de iepenbiere skoalle fan [[Stiens]] (1888 - 1894). It is frij wis dat Hoogeveen syn metoade útprobearre hat yn Stiens op syn soantsje. Yn 1894 waard er skoalhaad yn [[Dimter]] en noch letter direkteur fan in [[kweekskoalle]] yn [[Leien]]. 

Letter is syn lêsrak mei meiwurking fan [[Hindericus Scheepstra]], [[Jan Ligthart]] en de tekener [[Cornelis Jetses]] útwurke ta de lêsmetoade ''aap-noot-mies''. Hoogeveen wie ek bekend as skriuwer fan lêsboekjes foar it oanlearen fan it lêzen.

== Bibliografy ==
* 1901–1902 – ''Hoogeveen’s leesmetoade''  troch M.B. Hoogeveen, [[Jan Ligthart]] en H. Scheepstra
** Earste lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB06:000008219 (Digitale ferzje)]
** Twadde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB18A:024912000 (Digitale ferzje)]
** Tredde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB06:000006989 (Digitale ferzje)]
** Fjirde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB02:100006745 (Digitale ferzje)]
** Fyfde lêsboek
** Seisde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB18A:016201000 (Digitale ferzje)]
** Earste oefenboek by de lêsboeken 1, 2 en 3 fan ''Hoogeveen’s leesmetoade''
** Twadde oefenboek by de lêsboeken 4, 5 en 6 fan ''Hoogeveen’s leesmetoade''
* 1910 – ''Het aanvankelijk leesonderwijs''. Oersjoch fan metoaden; in stúdzjehelp foar it heljen fan ûnderwizersaktes, de haadûnderwizersakte en foar kompetitive eksamens. M.B. Hoogeveen, Jan Ligthart en H. Scheepstra [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB18:008338000 (Digitale ferzje)]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.youtube.com/watch_popup?v=xJgGppYqOgo Oer it lêsplankje]
}}

{{DEFAULTSORT:Hoogeveen, M. B.}}
[[Kategory:Nederlânsk ûnderwizer]]
[[Kategory:Nederlânsk útfiner]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Stellingwerfsk persoan]]
[[Kategory:Stiens]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1862]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1941]]</text>
      <sha1>iqfape21joy0locvrlugavhfo68vhtf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243852</id>
      <parentid>1243847</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>plaatsje</comment>
      <origin>1243852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2643" sha1="efjd0x0khzf825qrbhy7e3qoy2eze4y" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Foto Hoogeveen.jpg|thumb|upright]]
'''Mattheus Bernard Hoogeveen''' ([[Giteren]], [[28 septimber]] [[1862]] - [[Haarlim]], [[1941]]) wie in skoalmaster en betinker fan it [[lêsplankje]] aap-noot-mies. Hy troude yn [[Ljouwerteradiel]] op 10 maaie 1890 mei Sjoukje Boelstra ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[6 maaie]] [[1871]] - [[27 april]] [[1946]]), dochter fan Johannes Boelstra en Neeltje van der Werf.

Generaasjes binne grut wurden mei de lêsmetoade mei de lêsplanke ''aap-noot-mies''. Hoogeveen wie fan [[1888]] oant [[1895]] haad fan de iepenbiere skoalle fan [[Stiens]] (1888 - 1894). It is frij wis dat Hoogeveen syn metoade útprobearre hat yn Stiens op syn soantsje. Yn 1894 waard er skoalhaad yn [[Dimter]] en noch letter direkteur fan in [[kweekskoalle]] yn [[Leien]]. 

Letter is syn lêsrak mei meiwurking fan [[Hindericus Scheepstra]], [[Jan Ligthart]] en de tekener [[Cornelis Jetses]] útwurke ta de lêsmetoade ''aap-noot-mies''. Hoogeveen wie ek bekend as skriuwer fan lêsboekjes foar it oanlearen fan it lêzen.

== Bibliografy ==
* 1901–1902 – ''Hoogeveen’s leesmetoade''  troch M.B. Hoogeveen, [[Jan Ligthart]] en H. Scheepstra
** Earste lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB06:000008219 (Digitale ferzje)]
** Twadde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB18A:024912000 (Digitale ferzje)]
** Tredde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB06:000006989 (Digitale ferzje)]
** Fjirde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB02:100006745 (Digitale ferzje)]
** Fyfde lêsboek
** Seisde lêsboek [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB18A:016201000 (Digitale ferzje)]
** Earste oefenboek by de lêsboeken 1, 2 en 3 fan ''Hoogeveen’s leesmetoade''
** Twadde oefenboek by de lêsboeken 4, 5 en 6 fan ''Hoogeveen’s leesmetoade''
* 1910 – ''Het aanvankelijk leesonderwijs''. Oersjoch fan metoaden; in stúdzjehelp foar it heljen fan ûnderwizersaktes, de haadûnderwizersakte en foar kompetitive eksamens. M.B. Hoogeveen, Jan Ligthart en H. Scheepstra [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&amp;identifier=MMKB18:008338000 (Digitale ferzje)]

{{boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.youtube.com/watch_popup?v=xJgGppYqOgo Oer it lêsplankje]
}}

{{DEFAULTSORT:Hoogeveen, M. B.}}
[[Kategory:Nederlânsk ûnderwizer]]
[[Kategory:Nederlânsk útfiner]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Stellingwerfsk persoan]]
[[Kategory:Stiens]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1862]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1941]]</text>
      <sha1>efjd0x0khzf825qrbhy7e3qoy2eze4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sedelsberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8045</id>
    <revision>
      <id>1243910</id>
      <parentid>1232274</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T09:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welberry</username>
        <id>42355</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>stavering en sinnen rinnend makke</comment>
      <origin>1243910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2601" sha1="teqqoui5bioh84emdatn1rbgojted2n" xml:space="preserve">{{Ynfoboks plak (2026)
| namme                        = Sedelsberg / Seedelsbierich
| ôfbylding                    = Saterland Sedelsberg - Hauptstraße - St. Petrus Canisius 09 ies.jpg
| ôfbyldingsbreedte            = 
| ôfbyldingstekst              = 
| flagge                       = 
| wapen                        = 
| ynwennertal                  = 3.053 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt;
| oerflak                      = 
| befolkingstichtens           = 
| hichte                       = 5 m
| lân                          = {{DE}} 
| bestjoerlike ienheid 1       = Dielsteat
| namme bestjoerlike ienheid 1 = [[Ofbyld:Flag of Lower Saxony.svg|border|20px]] [[Nedersaksen]]
| bestjoerlike ienheid 2       = Landkreis
| namme bestjoerlike ienheid 2 = [[Kloppenburch (Landkreis)|Kloppenburg]]
| bestjoerlike ienheid 3       = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 3 = [[Sealterlân]]
| postkoade                    = 26683
| webside                      = [https://www.saterland.de/ www.saterland.de]
| mapname                      = Nedersaksen
| lat_deg                      = 53
| lat_min                      = 02
| lat_sec                      = 56
| lat_dir                      = N
| lon_deg                      = 7
| lon_min                      = 44
| lon_sec                      = 42
| lon_dir                      = E
}}
'''Sedelsberch''' ([[Sealterfrysk]]: Seedelsbierich) is in doarp yn 'e [[Dútslân|Dútske]] gemeente [[Sealterlân]] mei 3.053 ynwenners (2023). Ta it doarp wurde ek de [[buorskip]]pen Sedelsberch-Koloanje (''Seedelsbierich-Kolonie''), Hüllen I (''Hällene I)  en Hüllen II (''Hällene II''), Fermesand (''Fäärmesound''), Heselberch (''Heeselbierich'') en Moorberch (''Muddebierich'') rekkene.

It doarp is om [[1810]] hinne ûntstien as in buorskip fan [[Scharrel (Sealterlân)|Scharrel]] en hearde ek ta dy gemeente, oant it [[1 maart]] [[1974]] by de nije gemeente Sealterlân kaam. Der wurdt lykwols net folle [[Sealtersk]] praat, om't der nei de [[Earste Wrâldkriich]] in soad lju út [[Pommeren]] te wenjen kamen. Trochdat der yn de twadde helte fan de tweintichste iuw ek lju út 'e noardliker doarpen hinne ferfearen en om't it al ta de gemeente Skäddel hearde, wurdt it no ek kultureel beskôge as part fan it Sealterlân. Oan 'e westkant fan Sedelsberch leit de dyk [[B72]]; troch it doarp rint de [[Sealter Ie]].

== Namme ==
De namme komt faaks fan ''Seedel-bierich'': in berch mei in delsetting.

{{Gemeente Sealterlân}}
[[Kategory:Sealterlân]]
[[Kategory:Plak yn East-Fryslân]]
[[Kategory:Plak yn Nedersaksen]]
[[de:Saterland#Gemeindegliederung]]</text>
      <sha1>teqqoui5bioh84emdatn1rbgojted2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Nederlânsk</title>
    <ns>1</ns>
    <id>9145</id>
    <revision>
      <id>1243875</id>
      <parentid>1243819</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartsje */ Antwurd</comment>
      <origin>1243875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44016" sha1="l4gmvryjktxxf1ss4bqrrkc0pkzs6fi" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>l4gmvryjktxxf1ss4bqrrkc0pkzs6fi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243885</id>
      <parentid>1243875</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartsje */ Antwurd</comment>
      <origin>1243885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45798" sha1="70m52rt33ng4e2vhvxvcttbj0xpan3r" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)
::::::::::::Mijn antwoord is simpel maar formeel: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Bovendien is er geen concensus.
::::::::::::In dit geval gaat het om een gefabriceerd kaartje uit 2020 dat zich ten onrechte op twee boeken beroept die een dergelijk kaartje niet bevatten. De maker [[c:User:Vlaemink|Vlaemink]] verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005, maar het kaartje daar op p. 70 toont iets heel anders. Verder verwijst hij naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999, waar een dergelijk kaartje niet te vinden is.
::::::::::::[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|right|thumb|Dialectkaart van Jo Daan.]]
::::::::::::In feite is het een aangepaste versie van de belekende 20e-eeuwse dialectkaart van Jo Daan. Met één verschil: het West-Veluws, dat volgens de huidige stand van kennis toch echt bij het Oost-Nederlands of Nedersaksisch hoort, wordt hier bij het Hollands gerekend. 
::::::::::::Aangezien deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands gaat, moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan hier voldoende zijn.
::::::::::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat bijvoorbeeld rekening houdt met overgangsgebieden als Fries in Noord-Holland (maar in 1450 niet in de Ommelanden) en Zuid-Gelders als onderdeel van het Kleverlands (binnen de taalfamilie Nederfrankisch). Maar die concensus is er niet.[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>70m52rt33ng4e2vhvxvcttbj0xpan3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243886</id>
      <parentid>1243885</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <origin>1243886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45768" sha1="1a2hc53vnklz84xld0jabjh9u3nukhe" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)
:::::::Mijn antwoord is simpel maar formeel: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Bovendien is er geen concensus.
:::::::In dit geval gaat het om een gefabriceerd kaartje uit 2020 dat zich ten onrechte op twee boeken beroept die een dergelijk kaartje niet bevatten. De maker [[c:User:Vlaemink|Vlaemink]] verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005, maar het kaartje daar op p. 70 toont iets heel anders. Verder verwijst hij naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999, waar een dergelijk kaartje niet te vinden is.
:::::::[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|right|thumb|Dialectkaart van Jo Daan.]]
:::::::In feite is het een aangepaste versie van de belekende 20e-eeuwse dialectkaart van Jo Daan. Met één verschil: het West-Veluws, dat volgens de huidige stand van kennis toch echt bij het Oost-Nederlands of Nedersaksisch hoort, wordt hier bij het Hollands gerekend. 
:::::::Aangezien deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands gaat, moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan hier voldoende zijn.
:::::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat bijvoorbeeld rekening houdt met overgangsgebieden als Fries in Noord-Holland (maar in 1450 niet in de Ommelanden) en Zuid-Gelders als onderdeel van het Kleverlands (binnen de taalfamilie Nederfrankisch). Maar die concensus is er niet.[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>1a2hc53vnklz84xld0jabjh9u3nukhe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243887</id>
      <parentid>1243886</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <origin>1243887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48164" sha1="6v4dpt5jnnuuq2sden6yrs9gm6mm08u" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)

::::Ik heb de neiging heel formeel reageren: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen. Bovendien is er geen concensus.
::::De kaart is ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De auteur verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
::::Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!!
::::Wat de maker geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij vreemde keuzes gemaakt, zoals anderen al vastgesteld hebben: zo wordt het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants en niet bij het Neder-Frankisch, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug met deze versimpelingen geeft toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
::::De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Aldgilles, maar geeft daarbij het kaartje van 20e -eeuwse dialectgroepen door Jo Daan. 
::::Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Friese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar menggebiedjes kunnen intekenen.
::::De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig minder gebruikt, omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert.
::::De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands. Door de term Nederfrankisch te gebruiken en het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [https://talencanon.nl Talencanon].
::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat rekening houdt met overgangsgebieden. Maar die concensus is er niet.
::::Omdat nu de bronnen en de concensus ontbreken, vind ik kaart van de middeleeuwse situatie in deze fase eigenlijk niet wikipedia-waardig. Bovendien gaat deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands, en dus moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan of iets vergelijkbaars hier meer dan voldoende zijn. [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>6v4dpt5jnnuuq2sden6yrs9gm6mm08u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243889</id>
      <parentid>1243887</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T02:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <origin>1243889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48571" sha1="qzvjhql8yhixxyk0t6yx2xpm7guffj3" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)

::::Ik heb de neiging heel formeel reageren: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen. Bovendien is er geen concensus.
::::De kaart is - zoals bekend - ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De ontwerper verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
::::Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!! Met andere woorden: het kaartje is het resultaat van nieuw onderzoek.
::::Wat de maker in werkelijkheid geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij omstreden keuzes gemaakt, zoals anderen al vastgesteld hebben: zo wordt het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants en niet bij het Neder-Frankisch, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug geeft met deze versimpelingen toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
::::De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Aldgilles, maar geeft daarbij het kaartje van 20e-eeuwse dialectgroepen door Jo Daan. 
::::Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of bij de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Oudfriese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar menggebiedjes kunnen intekenen.
::::De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig binnen de taalkunde minder gebruikt, omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert. En het is toch de bedoeling om bij actuele (wetenschappelijk) gangbare begrippen aan te sluiten.
::::De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende laatmiddeleeuwse Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands, dat hier ten onrechte een andere kleur heeft gekregen. Door de term Zuidoost-Nederfrankisch of Brabants-Nederfrankisch te gebruiken en/of door het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/ Taalcanon].
::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat rekening houdt met overgangsgebieden. Maar die concensus is er blijkbaar niet.
::::Omdat nu de bronnen én de concensus ontbreken, vind ik kaart van de middeleeuwse situatie in deze fase eigenlijk niet wikipedia-waardig. Bovendien gaat deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands, en dus moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan of iets vergelijkbaars hier meer dan voldoende zijn. [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>qzvjhql8yhixxyk0t6yx2xpm7guffj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243890</id>
      <parentid>1243889</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T02:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <origin>1243890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48563" sha1="pvuughyw379v6eltc28gz5goye09d3n" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)

::::Ik heb de neiging heel formeel reageren: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen. Bovendien is er geen concensus.
::::De kaart is - zoals bekend - ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De ontwerper verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
::::Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!! Met andere woorden: het kaartje is het resultaat van nieuw onderzoek.
::::Wat de maker in werkelijkheid geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij omstreden keuzes gemaakt, zoals anderen al vastgesteld hebben: zo wordt het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug geeft met deze versimpelingen toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
::::De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Vlaemink, maar geeft daarbij het kaartje van 20e-eeuwse dialectgroepen door Jo Daan. 
::::Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of bij de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Oudfriese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar menggebiedjes kunnen intekenen.
::::De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig binnen de taalkunde minder gebruikt omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert. En het is toch de bedoeling om bij actuele (wetenschappelijk) gangbare begrippen aan te sluiten.
::::De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts of West-Nederfrankisch van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende laatmiddeleeuwse Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands, dat hier ten onrechte een andere kleur heeft gekregen. Door de term Zuidoost-Nederfrankisch of Brabants-Nederfrankisch te gebruiken en/of door het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/ Taalcanon].
::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat rekening houdt met overgangsgebieden. Maar die concensus is er blijkbaar niet.
::::Omdat nu de bronnen én de concensus ontbreken, vind ik kaart van de middeleeuwse situatie in deze fase niet-wikipedia-waardig en overbodig. Bovendien gaat deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands, en dus moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan of iets vergelijkbaars hier meer dan voldoende zijn. [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>pvuughyw379v6eltc28gz5goye09d3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243891</id>
      <parentid>1243890</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T02:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <origin>1243891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48585" sha1="33qx92ggf4r04eea9ee4jh35npuw765" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)

::::Ik heb de neiging heel formeel reageren: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen. Bovendien is er op de Fryske wikipedy geen concensus.
::::De kaart is - zoals bekend - ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De ontwerper verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
::::Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!! Met andere woorden: het kaartje is het resultaat van nieuw onderzoek.
::::Wat de maker in werkelijkheid geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij omstreden keuzes gemaakt, zoals anderen al vastgesteld hebben: zo wordt het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug geeft met deze versimpelingen toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
::::De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Vlaemink, maar geeft daarbij het kaartje van 20e-eeuwse dialectgroepen door Jo Daan. 
::::Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of bij de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Oudfriese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar menggebiedjes kunnen intekenen.
::::De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig binnen de taalkunde minder gebruikt omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert. En het is toch de bedoeling om bij actuele (wetenschappelijk) gangbare begrippen aan te sluiten.
::::De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts of West-Nederfrankisch van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende laatmiddeleeuwse Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands, dat hier ten onrechte een andere kleur heeft gekregen. Door de term Zuidoost-Nederfrankisch of Brabants-Nederfrankisch te gebruiken en/of door het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/ Taalcanon].
::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat rekening houdt met overgangsgebieden. Maar die concensus is er blijkbaar niet.
::::Omdat nu de bronnen én de concensus ontbreken, vind ik kaart van de middeleeuwse situatie in deze fase niet-wikipedia-waardig en overbodig. Bovendien gaat deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands, en dus moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan of iets vergelijkbaars hier meer dan voldoende zijn. [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>33qx92ggf4r04eea9ee4jh35npuw765</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243912</id>
      <parentid>1243891</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T10:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mysha</username>
        <id>254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartsje */ Wat mear Brockhaus, wat minder Britanica.</comment>
      <origin>1243912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49383" sha1="9najey109wkhrj4f8gltdnmgiqschik" xml:space="preserve">== Begjin ==
Der stiet no dat it begjin begûn is, en dêrnei fierder gongen (dat begjin dus). Mar ik haw dat hoe ek oars op skoalle hân. Is dit in fyzje fan de lêste 25 jier? Doe't ik op skoalle siet wie dit noch in ûntwikkeling, tusken, benammen de skriuwers yn, de grutte gewesten - Hollân, Flaanderen en Brabân. [[Meidogger:Mysha|Mysha]]

== Kaartsje ==

@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], goeie. Jo hawwe in dialektekaartsje fan it Nederlânsk om 1450 hinne tafoege. Dêr doocht neffens mei neat oan dat kaartsje. Neffens my waard der yn parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch Frysk praat. En it wol my net oan dat der yn parten fan Utert en de Feluwe Hollânsk/Siuwsk praat waard. En boppedat waard dat kaartsje troch in meidogger [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Vlaemink Vlaemink] oanmakke. Dêr haw ik grutte fraachtekens by, want hy hat op de siden [https://nl.wikipedia.org/wiki/Friezen Friezen] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs Limburchsk] op de Nederlânske wiky aardich wat rebûlje feroarsake. Hy hat dêr besocht siden op eigen manneboet te feroarjen sûnder oerlis en syn sin trochhinne drukke te litten. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 5 aug 2026, 21.12 (CEST)

:{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Ik slút my by it beswier fan Kneppelfreed oan. &quot;Eastnederlânsk&quot; is neat. Der sil wol Nedersaksysk bedoeld wêze, mar neam it dan ek sa (sis ik tsjin Vlaeminck, net tsjin Kening Aldgilles). It Utertsk-Alblasserwaardsk wêrfan't it spraakgebiet hiel rûchwei gearfalt mei de provinsje Utert, stiet yndie hiel ticht by it Hollânsk, mar op 'e Feluwe waard (en wurdt noch) Nedersaksysk sprutsen. De Siuwske dialekten hearre net by it Hollânsk, mar slute oan by it Westflaamsk. En de begrinzgings fan it Kleverlânsk (de salmkleurige útstulping yn Dútslân) lykje ek nearne op. Koartsein: dit kaartsje is prutswurk. 
:Oangeande it sprekkerstal fan it Nederlânsk haw ik jo wiziging yn 'e ynfoboks weromset, Kening Aldgilles. De reden dêrfoar is dat it sprekkerstal fan 25 miljoen fan 'e Nederlanske Taalunie komt, in organisaasje dy't it blykber nedich fynt om propaganda foar it Nederlânsk te fieren troch leagens te fersprieden. Behalven dat se alle sprekkers fan it Nedersaksysk en it Limboarchsk (erkende minderheidstalen) ta de Nederlânsktaligen rekkenje, negearje se ek de allochtoane taalminderheden en wolle se hawwe dat yn Suriname de mearderheid fan 'e befolking it Nederlânsk as memmetaal hat, wat grutte flauwekul is. Sjoch foar in wiidweidiger útinoarsetting fan dizze kwestje de paragraaf fan dit artikel oer it Sprekkerstal. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 6 aug 2026, 02.50 (CEST)

::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} De earste flater yn boppesteande argumintaasje is it ferkeard brûken fan it begryp ''minderheidstalen''. It giet hjir om streektalen of regionale talen. Minderheidstalen wurde sprutsen troch etnysk-histoaryske minderheden, dus troch in histoarysk folk. De iennichste juridyske definysje dêr't wy ús yn dit ferbân oan fêsthâlde kinne, is dy fan it [[Ramtferdrach foar de Beskerming fan Nasjonale Minderheden|Ramtferdrach oangeande de Beskerming fan Nasjonale Minderheden]]. Yn Nederlân binne allinnich de Friezen as nasjonale minderheid erkend. De Roma &amp; Sinty en de Joaden (en dêrmei de Jiddyskpraters) binne net as sadanich erkend, wylst se wol yn de beneaming komme soenen. Oare nasjonale minderheden binne der net yn Nederlân en dêrmei is dy diskusje yn prinsipe beslikke. 

::De twadde flater yn de argumintaasje is it lûken fan in hurde taalgrins tusken it Limburchsk en it Platdútsk oan 'e iene kant en it Nederlânsk oan 'e oare kant. It Nederlânsk waard lange tiid sels as Nederdútsk oantsjut. Sa'n skerpe grins is histoarysk dan ek net te ferantwurdzjen. Sterker noch: oant 1945 wie it hiel gewoan om it Flaamsk, Nederlânsk en Platdútsk as ûnderdielen fan ien Nederdútsk taalgebiet te beskôgjen en der bestie sels in stribjen nei ien mienskiplike Nederdútske taal. Nei 1945 ûntstie der lykwols ferlet fan in dúdlikere skieding, om't sprekkers oan wjerskanten fan de steatsgrins har net mear op deselde wize mei-inoar identifisearje koene. Ynienen waarden de oaren as frjemd en net mear as part fan deselde taalkundige mienskip beskôge. In histoaryske bân waard trochsnien. 

::Gjin flater, mar wol tredde argumint: Ek de taalkundige arguminten dy't it Nederdútsk ta wat folslein aparts meitsje moatte soene, binne net altyd oertsjûgjend. De ferskynsels dy't dêrfoar oanhelle wurde, komme foar in part ek yn Hollânske en oare Nederlânske dialekten foar. Der wurdt faak op wiisd dat in tal taalkundige eigenskippen fan it Nederdútsk yn it Standertnederlânsk ûntbrekke. Dat is wier, mar dêrmei wurdt it Standertnederlânsk as mjitstêf nommen. It sprutsen Folksnederlânsk yn it westen fan Nederlân stiet op tal fan punten folle tichter by de talen fan Drinte en Twinte as sa'n ferliking mei de standerttaal suggerearret.

::Fjirde argumint (tagelyk ympliste flater): It giet hjir om in histoarysk taalkaartsje. Sa'n kaart jout de histoaryske sitewaasje wer en heart dêrom ek de histoaryske nammen te brûken. Dêr is neat mis mei. As wy hjoed beslute soenen om it Frysk tenei bygelyks Brullatynsk te neamen, dan kinne wy dy namme fan 2026 ôf brûke. Mar om dêrnei te dwaan as waard der yn de 13e iuw al Brullatynsk sprutsen, soe histoarysk net te ferantwurdzjen wêze. Wy neame it Latyn ommers ek net efterôf Starwarsiaansk. Itselde probleem spilet by it begryp Nedersaksysk. Dy term is yn syn hjoeddeistige betsjutting pas yn de twadde helte fan de 20e iuw ynboargere. Om dy lettere terminology sûnder mear op âldere histoaryske situaasjes te projektearjen, is metodologysk problematysk. It efterôf omneamen fan histoaryske taalfoarmen kin maklik útrinne op aktivistyske of tendinsjeuze skiedskriuwing, benammen as dêrmei âldere selsbeneamingen en boarnetermen ferdwine. Op Wikipedia soe dêrom útgongspunt wêze moatte dat histoaryske kaarten en beskriuwings de terminology fan de oanbelangjende perioade folgje, mei eventueel in taljochting oer de moderne nammejouwing. Sa wurdt foarkommen dat lettere begrippen efterôf as histoaryske realiteit presintearre wurde. 

::Ta beslút wol ik jim der graach op wize dat wy hjir net op 'e man spylje. Letterlik elkenien dy't hjir in taalkaart oanbiedt, wurdt op de ynhâld beoardiele. Wy sjogge net nei de persoan of nei de fraach oft dy persoan ús wol of net befalt. Koartsein: ''Wy spylje op 'e bal, net op 'e man.'' It neamen fan de persoan efter in kaart kin fansels nuttich wêze foar de kontekst. Foar de beoardieling en byldfoarming fan in histoarysk taalkaartsje liket my de persoan sels lykwols net sûnder mear fan belang, om de hjirboppe neamde redenen. Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 22 aug 2026, 20.52 (CEST)

:::{{Ping|Kening Aldgilles}} It spyt my wol, mar ik bin it eins op gjin inkeld punt mei jo iens. In minderheidstaal is in taal dy't troch in minderheid sprutsen wurdt. Der is gjin inkele reden om oan te nimmen dat dat beslist in by wet erkende minderheid wêze moatte soe. Mei dy stelling kiperje jo 99% fan alle talen fan 'e wrâld yn it jiskefet. En wat in nasjonale minderheid is, wurdt beslist troch in kombinaasje fan wet en maatskiplike konsensus, en we witte allegearre dat beide dingen oan feroaring ûnderhevich binne, dus dy diskusje is net, sa't jo sizze &quot;yn prinsipe beslikke&quot;. Fierdersoan bestriidt ik it skerpe ûnderskie dat jo meitsje tusken minderheidstalen en streektalen of regionale talen. Ek begryp ik net wat it troch jo oanhelle Ramtferdrach hjirmei te krijen hat. Foar in taalkundige sitewaasje kinne je better sjen nei it [[Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen]], dêr't foar Nederlân behalven Frysk ek Nedersaksysk, Limboarchsk, Romany, Jiddysk en Papiamintysk ûnder erkend wurde. 

:::Mar dat alles sydlings, want it giet yn dizze striidkwestje om in kaartsje dat de taalsitewaasje út 1450 hyt wer te jaan, dus de moderne sitewaasje docht eins hielendal net ta de saak. It is wier dat der in dialektkontinuum bestie tusken it Nedersaksysk en it Hollânsk en Eastflaamsk en it Limboarchsk. Mar dat kin fansels net betsjutte dat je dan de grinzen tusken de taalgebieten mar wat lukraak lûke. It moat noch wol earne op lykje. Feit is dat de Feluwe by it Nedersaksysk heart en net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat it Siuwsk òf apart werjûn wurde moat, òf by it Westflaamsk heart, mar net by it Hollânsk, dus dy grins leit dêr gewoan fout. Feit is dat yn 1450 yn 'e Ommelannen en yn dielen fan West-Fryslân en Wetterlân noch Frysk sprutsen waard, dus dy grinzen lizze dêr ek gewoan fout. Nei de begrinzgings fan it Kleverlânsk is hielendal mar in slach slein. Al dy fouten meitsje dit kaartsje simpelwei folslein ûngeskikt om yn dit artikel of lykfol hokker oar artikel brûkt te wurden. 

:::Jo argumintearring dat op histoaryske taalkaartsjes histoaryske taalnammen brûkt wurde moatte, fyn ik net oertsjûgjend. Jo hawwe gelyk dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; in resint útfynsel is, mar it jout teminsten oan wat bedoeld wurdt. &quot;Eastnederlânsk&quot; hat gjin betsjutting, want sa binne dy dialekten nea neamd. De hiele reden dat de namme &quot;Nedersaksysk&quot; betocht wurde moast, wie dat der earder noch nea in oerkoepeljende term bestien hie foar it Grinslânsk, Drintsk, Stellingwerfsk, Sallânsk, Twintsk, Urkersk, Skokkersk, Feluwsk en Achterhoeksk. Dus hoewol't immen út 1450 de term &quot;Nedersaksysk&quot; nea brûkt hie, is dat yn dizze kontekst dochs wol deeglik de bêste beneaming, want it kaartsje is net bedoeld foar lju fan doe, mar foar lju fan no. 

:::Wat it neamen fan 'e makker fan it kaartsje oangiet, it folgjende. Sa't ik it begryp, die Kneppelfreed dat om't dy man op 'e Nederlânske Wikipedy bekend stiet as in rûzjesiker mei in eigen aginda dy't net needsaaklikerwize altyd oerienkomt mei de objektive beskriuwing fan ûnderwerpen dy't fan in ensyklopedy ferwachte wurde mei. Oft dat yndie sa is, wit ik net, mar ik fyn der neat nuvers oan as je by it tsjinkommen fan in kaartsje dêr't safolle grouwélige fouten yn sitte, ris even sjogge nei wa't dat makke hat. Dat hat neat mei &quot;op de man spyljen&quot; te krijen. Sa't jo sels sizze: taalkaarten moatte op 'e ynhâld beoardiele wurde. It is dúdlik dat de ynhâld fan dit kaartsje fan gjin kant doocht, dus ik hoopje dat we it mei koarten iens wurde kinne dat it út dit artikel ferwidere wurde moat. Mei freonlike groetnis, [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 03.00 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik slút my by Ieneach oan, jo hawwe it goed ferwurde. Ik wol noch efkes in pear dingen oan taheakje. De reden dat ik de makker fan dat kaartsje neamde wie neffens my wier wol relevant en bring de aksjes fan dy man op it aljemint. It kaartsje dy't er makke hat slút aardich oan mei wat er besiket te berikken op de Nederlânske en yn mindere mjitte ek op de Dútske en Ingelske wikys. Dat wie alhiel net myn bedoeling om op de man te spyljen. Dat kaartsje jout net de wiere sitewaasje fan dy tiid oan en ik ek hoopje dat we it iens wurde kinne om dy te ferwiderjen, want der binne wol bettere kaartsjes. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.12 (CEST)

:::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}}Wy oriïntearje ús oan skreaune boarnen, by foarkar oan primêre histoaryske of juridyske boarnen dêr’t sokke saken dúdlik yn fêstlein binne. Fansels ûntkomme wy net hielendal oan ynterpretaasje en binne boarnen en teksten nea folslein neutraal. Mar diels gongber deistich taalgebrûk sûnder mear ta ensyklopedyske terminology ferheffe en dêrby primêre boarnen oan ’e kant skowe, liket my net in ferantwurde wurkwize. 

:::::Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden. Wy kleurje de Frijheidswyk yn Ljouwert ommers ek net as Koerdysktalich gebiet yn, sels as dêr op in bepaald stuit in mearderheid Koerdysk prate soe. Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.

:::::Wat de beneaming Nedersaksysk oanbelanget, gean ik net mei yn de winsk om dy term ek op histoaryske taalkaarten konsekwint ta útgongspunt te nimmen. Wat my oanbelanget, kin dêr likegoed Nederdútsk brûkt wurde. Dat is taalkundich in krekte en histoarysk goed te ferdigenjen beneaming. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 07.24 (CEST)
::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]]: Ik begryp jo argumint oer boarnen net alhiel. Wat hat dat hjirmei te krijen? Wolle jo dat we mei boarnen komme om ús gelyk te befêstigjen? Okee dan wêr binne de primêre histoaryske boarnen dy't de betrouberens fan dat kaartsje befêstigje. Ik ha noch nea lêzen dat it bestean fan it Eastnederlânsk befêstiget. As jo net wolle dat it &quot;Nedersaksysk&quot; neamd wurde moat, dan soe &quot;Limboarchsk&quot; hjir ek net foar folstean, want dat begryp waard yn de 19e iuw yntrodusearre. Taalkundich soene dy dialekten Eastnederfrankysk (yn Dútslân wurde se &quot;Súdnederfrankysk&quot; neamd) neamd wurde kinne. En de term &quot;Nederlânsk&quot; soe dan ek net kinne, want sprekkers fan wat wy no &quot;Midnederlânsk&quot; neame, nemaden harren taal ''Dietsch'' (Dytsk) of ''Nederduytsch'' (Nederdútsk), sa't jo hjir boppe ek al oanjûn hawwe. In bettere histoaryske term fan wat we hjoed-de-dei &quot;Nedersaksysk&quot; neame, soe Midnederdútsk wêze kinne.  
::::::Wat it Frysk oanbelanget, dan is [https://journal-archive.aup.nl/taal-en-tongval/jrg_2003_vol_55_-_fries_in_holland_in_de_17e_eeuw.pdf dit ien (skreaun troch Arjen Versloot)], dy't útleit dat der noch Frysk op plakken yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw sprutsen waard, dus yn 1450, in pear iuwen earder, moat der grif mear Frysk sprutsen wêze. It is slim om boarnen fan alle details te krijen, en kinne we allinnich fermoede, mar neffens my waard der doe noch yn grutte parten fan Noard-Hollân en de Ommelannen noch meast Frysk praat. Op syn minst soe dy gebieten arsearre wêze kinne. It foarbyld mei Koerdysktaligen yn de Frijheidswyk yn Ljouwert fyn ik apels mei parren ferlykjen, it giet hjir ommers om lânseigen talen. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 23 aug 2026, 09.04 (CEST)
:::::::It argumint oer de boarnen is foar my frij simpel: alle diskusjes moatte saaklik fierd wurde en de arguminten moatte safolle mooglik op boarnen basearre wêze. By it Limboarchsk soe ik bygelyks sûnder mis foar ''Eastnederfrankysk'' as taalhistoaryske oantsjutting kieze, om’t dat taalkundich ek de krekte klassifikaasje is.

:::::::By it Nederlânsk leit der in lytse nuânse. Wat my oanbelanget, mei dy nuânse ek gewoan beneamd wurde, omdat it ús taak is om de histoaryske sitewaasje sa goed mooglik te beskriuwen. Dus net om dy moaie of minder noflik foar te stellen as de sitewaasje wie. Dat guon Nederlânsktaligen sa’n beskriuwing miskien net noflik fine, kin op himsels gjin reden wêze om relevante histoaryske feiten wei te litten. Ek by oare ûnnoflike parten fan de skiednis jildt ommers dat de gefoelichheid fan it ûnderwerp gjin reden is om it net te beskriuwen.

:::::::Dêrmei tink ik dat wy dit punt wol ôfslute kinne. Foar wa’t by bepaalde formulearringen in ûngemaklik gefoel hat; men hoecht net alles wat yn in histoaryske beskriuwing stiet noflik of sympatyk te finen. Wy besykje hjir allinnich in histoaryske taalsituaasje sa feitlik en sekuer mooglik te beskriuwen.
 
:::::::Mooglike oplossing: Yn it artikel oer it Aldfrysk soe ik ûnder it kopke ''Taalgebiet'' seker it ferhaal fan Versloot beneame. Yn it artikel oer it Nederlânsk soe ik ûnder ''skiednis'' in stikje skriuwe oer de Fryske nuânses yn Noard-Hollân en Grinslân, mar leaver wol fanút it perspektyf fan it Nederlânsk skreaun (om (semy-)aktivisme foar te kommen). Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 23 aug 2026, 10.18 (CEST)

::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, ik sko gjin primêre boarnen oan 'e kant. Mar jo kinne fan it trochsneed folk dat de Wikipedy besiket en ús artikels lêst, net ferwachtsje dat se witte dat &quot;Eastnederfrankysk&quot; de histoaryske namme fan it Limboarchsk is, noch dat &quot;Dytsk&quot; ferwiist nei Hollânsk. Dan wurdt it in koadetaal dy't inkeld foar ynwijden te begripen is. Sa't ik al earder sei, hawwe jo hielendal gelyk as jo de term &quot;Nedersaksysk&quot; in modern útfynsel neame. Mar dat nimt net wei dat dy term, en Limboarchsk en Hollânsk, de bêste kar binne, ek op histoaryske taalkaartsjes, as jo wolle dat leken dy't neat fan taalkunde ôfwitte it ferhaal folgje kinne. Neffens my ûndermynje jo trouwens jo hiele argumintearing foar histoaryske nammen troch de neatsizzende en neat betsjuttende term &quot;Eastnederlânsk&quot; yn 'e leginda te brûken, dy't hielendal net histoarysk is.

::::::::Mar wichtiger is ús mieningsferskil oer dit kaartsje as gehiel. Jo hâlde mar fol: &quot;''Taalkaarten binne, benammen wat de krekte grinzen oanbelanget, altyd foar in part in ynterpretaasje. De grutte linen moatte lykwols wol klopje en neffens my is dat hjir dúdlik oantoand.''&quot; Ik foel suver fan myn stoel doe't ik dat lies. Ik haw no al twaris dúdlik presys it tsjinstelde oantoand. Dat jo totaal foarby geane oan 'e grouwélige fouten dy't it kaartsje yn Seelân en op 'e Feluwe hat, fyn ik ûnbegryplik. 

::::::::En op it punt dêr't jo wól op reägearje, snijt jo antwurd gjin hout: &quot;''Fansels waard it Frysk hjir en dêr ek noch troch lytse groepen bûten Fryslân praat. Dat is tige nijsgjirrich en kin yn in artikel ek wiidweidich beskreaun wurde. Nei alle gedachten gie it doe lykwols al om relatyf lytse minderheden.''&quot; It giet net om &quot;lytse groepen&quot; of &quot;lytse minderheden&quot;, mar om 'e mearderheid fan 'e befolking yn gebieten fan oansjenlike grutte. Jo ferliking mei Koerden yn 'e Frijheidswyk roert kant noch wâl, want yn it foarste plak giet it hjir om plattelânsgebieten dy't folle grutter binne as in stedswyk en oard binne Koerden hjir allochtoan, wylst wy it hawwe oer autochtoane taalgroepen. 

::::::::Koartsein: dit kaartsje kloppet beslist net, ek net yn grutte linen. It is ienfâldichwei prutswurk dat ûngeskikt is foar de Wikipedy. Wat moaiers kin ik der spitigernôch net fan meitsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 23 aug 2026, 22.10 (CEST)

:::::::::Bêste Ieneach fan ’e Esk, it oanpassen fan terminology oan it nivo of de ferwachte kennis fan de lêzer (basearre op in ûnderbúkgefoel) is neffens my net de bedoeling. It giet hjir net om in populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk, mar om in beskriuwende ensyklopedy. It foardiel fan Wikipedia is krekt dat lêzers maklik trochklikke kinne nei oare siden en dêr mear útlis fine. It brûken fan de krekte wittenskiplike terminology draacht dêrom by oan de kwaliteit fan in artikel. As dat betsjut dat de Fryske Wikipedia op dit punt krekter is as de Nederlânske, dan kin ik dêr goed mei libje.

:::::::::Dyn foarstelling dat de Grinzer Ommelannen om 1450 hinne noch foar it grutste part Frysktalich wiene, liket my lykwols wat te romantysk. Ik sitearje: &quot;Codex Fivelgo wordt gedateerd op kort na 1427. Het is in meerdere opzichten een sleutelhandschrift. In de eerste plaats bevindt het zich qua taal op de overgang van Oudfries en Nedersaksisch, oftewel Ommelander Middelnederlands / Middelnederduits. Na 1400 verdween de Friese taal in rap tempo uit de Ommelanden, zeker als schrijftaal (Meijering/Nijdam, 2018).&quot; Hoe’t it ek krekt west hat, Grins en de Ommelannen wienen om 1450 hinne al sa bot Nederlânsk/Nederdútsktalich dat yn Eastfryslân it ûntfryskjen in fersnelling krije koe. Der bestiet ek in frij brede wittenskiplike konsensus dat de oergong fan Frysk nei Eastnederlânsk/Nederdútsk yn it gebiet tusken Lauwers en Wezer in ûntwikkeling fan west nei east wie. Om 1450 wie yn Emden de ynfloed út it westen dúdlik te fernimmen. 

:::::::::De Codex Sickinghe, dy't tusken likernôch 1440 en 1450 optekene waard, is dêr in dúdlik foarbyld fan. Dy is fierwei yn it Eastnederlânsk/Nederdútsk skreaun. It Frysk wie doe as bestjoerlike en rjochtstaal yn de Ommelannen ferdwûn. De Fryske rjochtsbegripen yn sokke teksten geane fansels werom op it Aldfryske rjocht, mar healwei de 15e iuw wiene it benammen histoaryske en juridyske relikten út in eardere Fryske tradysje. Dat nimt net wei dat it Frysk troch in minderheid fan de befolking grif noch sprutsen waard. Sokke minderheden falle fuort yn de marzje fan de skiednisboeken en faak ek op sokke kaarten. Dêrom is it moai dat Wikipedia de romte jout de histoaryske feiten te beskriuwen en dêryn soe de krekte histoaryske taaloergong syn gerak krije kinne. Fiel dy frij dat proses te beskriuwen. --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 24 aug 2026, 11.36 (CEST)

::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles}} Ik bin it net iens mei jo opstelling oangeande it brûken fan terminology dy't inkeld foar lju mei in wittenskiplike oplieding te folgjen is. Jo litte it no klinke as freegje ik om yn bernetaal te skriuwen of mei in beheinde wurdskat lykas yn it ''Journaal in Gemakkelijke Taal''. Dat is hielendal net oan 'e oarder. Mar jo lykje wol opsetlik it oare uterste op te sykjen. Ik fyn: tusken beiden is ek romte. De Wikpedy mei dan gjin populêr-wittenskiplik ûnderwiiswurk wêze, mar it moat ek gjin ûntagonklik faktydskrift wurde mei ferhalen dêr't it gros fan 'e lêzers gjin tou oan fêstknoopje kin. Dat men fia it klikken op keppelings (as dy teminsten oanbrocht binne en net read binne) útfine kin wêr't it oer giet, is allegear goed en wol, mar as je om it hoartsje nei in betsjutting sykje moatte, reitsje je de trant fan it ferhaal kwyt. Dan heakje minsken ôf. Ik fyn dat de tekst fan in artikel fierhinne op himsels begryplik wêze moat en dat keppelings fral foar ferdjipping en eftergrûnynformaasje binne.

::::::::::No stelle jo it foar as is sa'n feroaring fan taal in kwestje fan in pear jier. Jo witte sels ek wol dat it feroarjen fan in taalsitewaasje in kwestje fan generaasjes is. Dat it Frysk net mear as skriuwtaal of bestjoerlike taal brûkt waard, wol net sizze dat it troch de mearderheid fan it sljochtwei folk net mear sprutsen waard. Yn Westerlauwersk Fryslân wie it Frysk fan 1498 ôf ek gjin bestjoertaal mear, en op Gysbert Japiks en in pear oare roppenden yn 'e woastyn nei waard it ek net mear as skriuwtaal brûkt, mar it hat as sprektaal fan it gewoane folk iuwenlang dochs oerlibbe. As de oergong fan Frysk nei Nedersaksysk yn 1427 oan 'e gong wie, dan wie dy yn 1450 perfoarst noch net foltôge. Fierders wol ik nochris jo oandacht fêstigje op 'e Frysktalige gebieten yn Hollân, dêr't folle langer Frysk sprutsen wurden is as yn 'e Ommelannen. Op 'e nij geane jo lykwols folslein foarby oan myn arguminten oer de foute werjefte fan 'e taalsitewaasje fan it kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân. Sa binne der noch wol mear grutte flaters te finen as jo ris goed nei dit kaartsje sjogge, lykas de Westhoeke fan Brabân (de krite om Willemstêd hinne), dêr't fan âlds Hollânsk sprutsen wurdt. Ik begryp net wêrom't jo sa fêsthâlde oan in kaartsje dat fan gjin kant doocht. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 24 aug 2026, 17.09 (CEST)
:::::::::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], ik fyn ek dat dat kaartsje tsjûget fan amateuristysk prutswurk en net geskikt is foar de Wikipedy. It begryp &quot;Eastnederlânsk&quot; slacht kant noch wâl en hat alhiel gjin histoaryske betsjutting. De Nedersaksysk/Nederdútske dialekten falle histoarysk ek net iens ûnder it Nederlânsk, want dat komt fuort út it Nederfrankysk.
:::::::::::It is wier dat de Ommelannen earder en flugger ûntfryske binne as East-Fryslân, mar it wol my ek net oan dat it Frysk yn in pear jier tiid folslein út 'e Ommelannen ferdwûn is. Dat hat faaks wol in pear hûndert jier nommen. It is benammen ûnder de ynfloed fan de stêd Grins, dêr't it Nederdútsk al langer de bestjoerstaal en de taal fan de Hânze wie, dat de bestjoerstaal yn 'e Ommelannen al fluch oerskeakele waard op it Nederdútsk. Sjoch mar nei Noard-Hollân, dêr't yn 'e 17e iuw noch Frysk praat waard, in streek dat sûnt ein 13e iuw ûnder Hollân kaam ta fallen. It kin my noch heuge dat ik ea yn 'e Ljouwerter in stik fan Kerst Huisman lêzen ha, dat der sels yn Súd-Hollân yn 'e 14 en 15e iuw noch in pear Fryske taaleilantsjes wiene, lykas by Kaag, hjoed-de-dei yn 'e gemeente Kaag en Braassem. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 25 aug 2026, 06.53 (CEST)

::::::::::::Taalferskowingen kinne iuwenlang duorje. Dat is yn Eastfryslân bard. Taalferskowingen kinne ek tige hurd gean. Binnen twa generaasjes kin in mearderheidstaal in minderheidstaal wurde. Generaasjes yn de 15e iuw libben wol koarter as de generaasjes dy't wy no kenne, mar ek hjir is it fan belang dat wy de âlde boarnen goed ynterpretearje. Yn de 15e iuw wie in persoan fan 60 wol âld, mar gjin seldsum biologysk ferskynsel. Dochs lei de libbensferwachting yn de 15e iuw nei alle gedachten rûchwei mar om de 35-40 jier. Yn 15e-iuwsk Fryslân (dus ek Grinslân) hienen de minsken te krijen mei ynfeksjes, epidemyen, minne rispingen en periodyk geweld. Ek de gefolgen fan de pestepidemyen fan de 14e en 15e iuw wienen wichtich.

::::::::::::Minsken hienen mooglik ek net itselde romantyske gefoel by taal. Dat wat wie no foar it Frysk fiele, is nei alle gedachten in útfloeisel fan de 19e iuwske Romantyk. Minsken hienen mooglik (!) minder problemen mei taalferoaring.

::::::::::::Meindert Schroor syn teory oer it ferdwinen fan it Frysk yn Grinslân is massa-ymmigraasje út de Saksyske gebieten wei. It is bêst in oannimlik ferhaal. Koartsein, de yn 1427 wie it Frysk al in lijerich taaltsje. It kin dêrnei hiel hurd de taal fan in (tige) lytse minderheid wurden wêze.

::::::::::::Ta belút. ''Het raakt kant noch wal'' sette wy yn it Frysk oer mei ''it rekket igge noch seame''. ;-) Mei golle groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 26 aug 2026, 22.07 (CEST)
:::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Sa komme wy net fierder. Kening Aldgilles, jo geane konstant wiidweidich yn op alderhanne rânesaken, mar de kwestje dêr't it hjir om draait, nammentlik dat it troch jo oan dit artikel tafoege kaartsje fan gjin kant doocht, geane jo út 'e wei. Kneppelfreed en iksels hawwe oanjûn dat it kaartsje ferwidere wurde moat omdat it smoarfol fouten sit. Wolle jo dêr noch ynhâldlik op reägearje mei útlis wêrom't jo miene dat dit kaartsje nettsjinsteande al dy fouten dochs bliuwe moat? [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 27 aug 2026, 22.59 (CEST)

::::::::::::::It moat op basis fan arguminten dien wurde. Jim argumintaasje fyn ik net oertsjûgjend, ik sjoch foaral in protte oannames op it mêd fan taalûntwikkeling. Wikipedy is yn it foarste plak beskriuwend. It is net bedoeld om nije begripen te promoatsjen of minsken fan in bepaalde opfetting te oertsjûgjen. By twifel moat wat beskreaun wurdt altyd ûnderboud wurde mei betroubere boarnen. Dat is it útgongspunt op de bettere taalferzjes fan Wikipedia en dêr kin ik neat oan feroarje. Hasto alris sjoen nei wat ik hjirboppe út de wittenskiplike literatuer dield haw? --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 29 aug 2026, 09.08 (CEST)
:::::::::::::::@[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]], jo moatte efkes goed yn 'e spegel sjen, want wat jo hjir boppe sizze, slacht alhiel op josels mei dat kaartsje. Hokfoar boarnen binne dêr, dy't de sitewaasje fan om 1450 wat it kaartsje ús leauwe litte wol, befêstigje. Ik kin jo wol op in briefke meijaan dat der gjin boarnen binne dat der op de Feluwe ea Hollânsk praat waard en dat it Eastnederlânsk (te praten oer nije begripen te promoatsjen) as dialekt/sprake ea bestien hat. Boppedat hearre de dialekten dy't we no ûnder de neamer &quot;Nedersaksysk&quot; beflappe, histoarsyk net iens ta it Nederlânsk, dat eins Nederfrankysk is. Ek it Siuwsk moat apart oanjûn wurde, want yn 'e 13e iuw hie Jacob van Maerlant it al oer it ''Seeus'' en foel alhiel net ûnder it Hollânsk.
:::::::::::::::En jo geane foarby oan it feit dat ik mei boarnen oer it bestean fan it Frysk yn Noard-Hollân yn 'e 17e iuw levere ha. Wat my oanbelanget hawwe Ieneach en ik genôch argumintaasje, basearre op besteande boarnen, levere en foldocht dat kaarstje net oan 'e Wikipedy. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 29 aug 2026, 22.30 (CEST)
::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Tsja. Ik slút my oan by boppesteande reäksje fan Kneppelfreed. Ik wit fierders eins ek net wat ik noch oer dizze saak tafoegje kin. As jo (Kening Aldgilles) sa oan dat kaartsje ferknocht binne dat jo it hjir beslist hâlde wolle, dan hawwe wy in konflikt dêr't we net út komme. Dan moatte wy de diskusje oars mar ferbreedzje en oare meidoggers derby belûke om te sjen wat dy derfan fine. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 30 aug 2026, 00.59 (CEST)

:::::::::::::::::It begryp is gongber yn de wittenskiplike literatuer. It wurdt Nederlânsk/Nederdútsk neamd. De primêre boarnen sizze ús itselde.

:::::::::::::::::Dat der noch in pear boeren Frysk praat hawwe yn Noard-Hollân, is gjin reden om it hiele gebiet as Frysktalich wer te jaan. Dêrfoar dominearje de Nederlânsktalige boarnen. 

:::::::::::::::::Graach de diskusje op boppesteande fierder fuortsette. Groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 30 aug 2026, 09.14 (CEST)
::::::::::::::::::[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]
::::::::::::::::::{{Ping|Kening Aldgilles|Kneppelfreed}} Kening Aldgilles, it hat gjin sin om mei jo hjiroer fierder te praten, want jo wegerje gewoan nei arguminten te harkjen. Oer de grouwe fouten fan dit kaartsje op 'e Feluwe en yn Seelân binne jo no al in stik as fiif kear wiisd, en dêr reägearje jo gewoan net op. En mei &quot;in pear boeren yn Noard-Hollân&quot; komme jo net wei. Yn 'e krite fan Skagen en yn in diel fan Wetterlân wie sels oant djip yn 'e santjinde iuw de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich, dus dy opmerking fan jo oer de taalsitewaasje fan 1450 is ûnsin. As jo folhâlde dat dit kaartsje korrekte ynformaasje ferskaft oan 'e lêzers fan 'e Wikipedy, dan binne jo folslein mis. 
::::::::::::::::::{{Ping|Drewes|Mysha|FreyaSport|RomkeHoekstra}} Meidoggers, wy hawwe hjir in konflikt en we komme der net út. Meidogger Kening Aldgilles hat in pear wiken lyn in kaartsje oan dit artikel tafoege (sjoch kaartsje rjochts) dat de histoaryske taalsitewaasje yn Nederlân en Flaanderen werjaan soe omtrint 1450. Meidogger Kneppelfreed en iksels hawwe der hjirboppe ferskate kearen op wiisd dat dit kaartje smoarfol fouten sit. De grouwélichsten dêrfan binne:
::::::::::::::::::# De Feluwe, dêr't fan âlds Nedersaksysk (pears) sprutsen wurdt, is hjir ynkleure as waard der Hollânsk (grien) sprutsen;
::::::::::::::::::# Seelân en de Súdhollânske eilannen binne ek Hollânsktalich ynkleure, wylst it Siuwsk eins folle tichter by it Westflaamsk (blau) stiet, en dus dêrûnder beflapt wurde moat as it net as in aparte dialektgroep werjûn wurdt;
::::::::::::::::::# Hiel Hollân is Hollânsktalich ynkleure, wylst yn 1450 yn in grut part fan Noard-Hollân en teminsten ien diel fan Súd-Hollân (Kaag) de mearderheid fan 'e befolking noch Frysktalich wie;
::::::::::::::::::# Ek de Frysktaligen yn 'e Grinzer Ommelannen, dêr't om 1450 hinne it ûntfryskingsproses noch yn folle gong wie, binne op dit kaartsje negearre.
::::::::::::::::::# Om de korrekte begrinzgings fan it Kleverlânske dialektgebiet wer te jaan (de ljochtoranje útstulping oer de Dútske grins hinne) is hielendal gjin muoite dien.
::::::::::::::::::Neffens Kneppelfreed en mysels is dit in kaartsje dat net yn dit artikel, noch yn lykfol hokker oar artikel fan 'e Wikipedy thúsheart om't it foutive ynformaasje útsutelet. Wy wolle dêrom dat dit kaartsje ferwidere wurdt. Kening Aldgilles wegeret dêroan mei te wurkjen en hâldt mar fol dat der neat mis mei is. It sprekt foar himsels dat dit konflikt dreger op te lossen makke wurdt trochdat Kening Aldgilles, Kneppelfreed en iksels allegearre behearders fan 'e Wikipedy binne. Ik leau net dat we earder alris sa'n sitewaasje meimakke hawwe. Ik bin earlik sein myn rie te'n ein, dat it iennichste wat ik noch betinke kin, is om dizze kwestje yn 'e groep te goaien en der eventueel mar in stimmerij fan te meitsjen. Wat fine jimme hjirfan? --- [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 31 aug 2026, 01.43 (CEST)
:{{Ping|Kening Aldgilles|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed}} Ik bin net goed op 'e hichte mei de krekte taalsitewaasje fan 1450, mar ien ding falt my fuort op. De Fryske taalgrins lei yn alle gefallen eastliker (ynklusyf de Ommelannen en it Westerkertier) en it Nedersaksysk hie in folle grutter gebiet eastlik fan 'e hjoeddeiske Nederlânske grins. Oant de 19e iuw wie it Nederlânsk noch de standertaal yn Lier, Emden, Bentheim, Lingen, Gronau en Steinfurt. [https://www.dbnl.org/tekst/wal_006aanm01_01/wal_006aanm01_01_0004.php Hjir] stiet in taalkaartsje dat oer 1500 giet, dat tink ik mear rjocht docht oan 'e sitewaasje fan dy tiid. En wêrom wurde Hollânsk en Siuwsk eins gearfoege ta ien dialekt? Ik soe it Siuwsk lykas it Limburchsk, it Nedersaksysk en it Kleefsk in eigen kleur jaan. Dat der op 'e Feluwe yn dy tiid &quot;Hollânsk-Seelânsk&quot; praat waard wol my ek net oan. De namme &quot;Eastnederlânsk&quot; foar Nedersaksysk is boppedat ûnnedich betiizgjend want ek Limburchsk is in dialekt dat yn it easten praat wurdt. Om koart te kriemen: ik begryp eins net sa goed wêrom't der yn sa'n gefal sa bot fêstholden wurdt oan in plaatsje dêr't grutte twifel oer bestiet by oare meidoggers en fragen opropt. It liket my it bêste ta om yn sa'n gefal de kaart te ferwiderjen, oan te passen of mei in hurde boarne oan te bieden. Is der immen fan 'e FA dy't hjir mei gesach wat fan fine kin en foar elkenien oertsjûgjend wêze kin? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.31 (CEST)

:Ik slút my oan by Romke. Ik haw gjin ferstân fan dizze saken, mar ik fyn dat as it kaartsje safolle twivel opropt it fuorthelle wurde moat, óf dat yn it artikel fermeld wurdt dat der twivele wurdt oan de betrouberens fan de kaart. It rieplachtsjen fan 'e FA liket my in goed plan. Yn it ferline hawwe wy dat ek wol dien. [[Meidogger:Drewes|Drewes]] ([[Meidogger oerlis:Drewes|oerlis]]) 31 aug 2026, 18.21 (CEST)
::@[[Meidogger:Drewes|Drewes]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], @[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], is der immen dy't kontakt mei de FA opnimme wol? [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 1 sep 2026, 07.44 (CEST)
:::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} Ik wol dat wol op my nimme. Ik fyn it in goede suggestje, mar it is my no al wer te let foar sokke dingen en moarn haw ik ek in drokke dei. Ris sjen oft ik it moarntejûn ynpasse kin. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 02.01 (CEST)
::::@[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]], bêst genôch en tige tank dat jo dat wol efkes dwaan wolle. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 2 sep 2026, 05.43 (CEST)
:::::Ik haw no krekt de e-mail ferstjoerd. No mar ôfwachtsje. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 sep 2026, 23.31 (CEST)
::::::Ik haw in ûntfangstbefêstiging krigen fan it sekretariaat fan de Fryske Akademy, wêryn't meidield wurdt dat ús fraach trochstjoerd is nei it taalburo. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 4 sep 2026, 00.23 (CEST)
:::::::Ik haw der noch mar ris in mailtsje efteroan stjoerd, want nei 24 dagen noch neat heard (útsein boppeneamde ûntfangstbefêstiging). [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 26 sep 2026, 00.25 (CEST)
::::::::Ik haw ûnderwilens, earder fan 'e wike, wer in ûntfangstbefêstiging fan it sekretariaat ûntfongen mei de bewissiging dat se it taalburo der op oansprekke sille. Fierder bliuwt it foarearst stil. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 okt 2026, 00.53 (CEST)
:::::::::{{Ping|Kneppelfreed|Drewes|RomkeHoekstra}} It is no twa moanne lyn dat we de Fryske Akademy om help frege hawwe. Ofsjoen fan 'e ûntfangstbefêstigings fan it sekretariaat binne dêr 0 reäksjes op kommen. Ik fyn dat wy tige ûnfatsoenlik behannele wurde. As se, om hokfoar reden dan ek, fine dat dizze fraach bûten harren fakgebiet leit, kinne se dat dochs wol gewoan oanjaan. Mar it liket my yn elts gefal sa stadichoan wol dúdlik dat wy fan 'e FA neat te ferwachtsjen hawwe. Hoe no? Ik bin noch altyd fan miening dat dy kaart hjir net thúsheart. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 2 nov 2026, 23.46 (CET)
::::::::::{{Ping|Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Kneppelfreed|Drewes|Kening Aldgilles|Mysha}} Tige spitich dat de FA gjin muoite docht, wylst it dêr wol heart. Oan 'e oare kant binne der genôch boarnen dy't de fragen rjochtfeardigje. Op 'e side [https://nl.wikipedia.org/wiki/West-Fries_(dialectgroep) West-Fries (dialectgroep)] wurdt bygelyks skreaun dat de ûntfrysking fan West-Fryslân net earder as yn 'e 16e en 17e iuw plakfûn, wylst dat gebiet op it kaartsje mei de sitewaasje fan 1450 al hielendal mei Hollânsk as sprektaal ynkleure is. Ik haw ek noch eefkes socht nei de Ommelannen en it Westerkertier. Om 1400 hinne begûn yn 'e Ommelannen it Nedersaksysk it Frysk te ferfangen. Healwei de 15e iuw sille dielen dus grif noch Frysktalich west hawwe, al koe dat fan doarp oant doarp ferskille. It Westerkertier (it gebiet om Mearum hinne) bleau langer Frysktalich.([https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/480996/Dat_is_andere_taal_2e_proef.pdf Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) - Dat is andere taal! Streektalen en dialecten van Nederland]) Ik tink dat der noch ien opsje is: in oerlis iepenje by it ôfbyld en us twifels beneame. Dêrnjonken kin yn 'e tekst fan it lemma by it plaatsje de twifels beneamd wurde. De oplader (Vlaemink) sels skynt neffens Kneppelfreed net sa'n noflik persoan te wêzen. In oerlis by Vlaemink iepenje sil in soad tiid kostje en nei alle gedachten allinnich frustraasje opleverje. Sels fyn ik it ek spitich dat wy safolle tiid fergrieme oer in kaartsje dat sa'n soad fragen opropt.--[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 09.39 (CET)
:::::::::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]], @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]] en @[[Meidogger:Drewes|Drewes]], yndie tige spitich dat de FA neat fan him hearre lit. Ik wit it oars ek net. Dat kaartsje moat der neffens myn miening út en doocht fan gjin kanten. Mei dy meidogger Vlaemink te diskusearjen, dêr begjin ik net oan want dêr soe alhiel gjin ein oankomme sûnder ek mar ien dinkje foarút te kommen. Sjoch [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Friezen hjirre] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg:Limburgs hjirre]. 
:::::::::::Ik besykje noch ien opsje. Ik sil @[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ris freegje. Hy is warber op de Nederlânske wiki benammen oer de skiednis fan Grinslân en ek wol oer Fryslân en East-Fryslân. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]]) 3 nov 2026, 20.28 (CET)

::::Ik heb de neiging heel formeel reageren: ook kaarten dienen gebaseerd te zijn op bestaande bronnen en niet op nieuw onderzoek. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen. Bovendien is er op de Fryske wikipedy geen concensus.
::::De kaart is - zoals bekend - ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De ontwerper verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
::::Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!! Met andere woorden: het kaartje is het resultaat van nieuw onderzoek.
::::Wat de maker in werkelijkheid geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij omstreden keuzes gemaakt, zoals anderen al vastgesteld hebben: zo wordt het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug geeft met deze versimpelingen toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
::::De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Vlaemink, maar geeft daarbij het kaartje van 20e-eeuwse dialectgroepen door Jo Daan. 
::::Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of bij de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Oudfriese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar menggebiedjes kunnen intekenen.
::::De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig binnen de taalkunde minder gebruikt omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert. En het is toch de bedoeling om bij actuele (wetenschappelijk) gangbare begrippen aan te sluiten.
::::De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts of West-Nederfrankisch van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende laatmiddeleeuwse Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands, dat hier ten onrechte een andere kleur heeft gekregen. Door de term Zuidoost-Nederfrankisch of Brabants-Nederfrankisch te gebruiken en/of door het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/ Taalcanon].
::::Als er meer concensus zou zijn, zou ik zeggen: maak in onderling overleg een aangepast kaartje, dat rekening houdt met overgangsgebieden. Maar die concensus is er blijkbaar niet.
::::Omdat nu de bronnen én de concensus ontbreken, vind ik kaart van de middeleeuwse situatie in deze fase niet-wikipedia-waardig en overbodig. Bovendien gaat deze pagina over het Nederlands en niet over het Middelnederlands, en dus moet de bestaande dialectkaart van Jo Daan of iets vergelijkbaars hier meer dan voldoende zijn. [[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.34 (CET)
Ik besykje it mar nochris:
* [[Nederlânsk]] - hjir komt wat ynformaasje oer wêr't de taal op it stuit praat wurdt, at der noch in ûnderskie is mei [[Ingelsk]], koades, datsoarte fan saken.
** [[Hjoeddedeisk Nederlânsk]] - Dat is de beskriuwing fan de taal fan 1500 ôf. (Of krekt wat letter; wêrom it dy skieding wêze moat stiet fansel sop de side.) Der komme de taalregels sa't dy no jilde, resinte spellingsferoarings, skriuwers/sprekkers.
** [[Middelnederlânsk]] - Selde ferhaal, mar beskkriuwt de taal dy't itselde komôf hat, mar dy't wy net mear lêze kinne.
** [[Skiednis fan it Nederlânsk]] - Fan nul oant no.
Dan fertelle wy net mear dat de lju yn [[Kaapstêd]] om 1200 hinne alles krekt seinen sa't wy dat noch dogge. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Doel fan kaartsje ==
Jimme meie fral trochgean mei elkoar de harsens yn de slaan om in kaartsje, mar hat sa'n kaartsje eins in doel? Ik wol sizze: Der hat yn 1450 grif net immen by elts hûs frege wat der praat waard, fral net om't er dêr grif mear as in jier foar nedich hân hie. Jimme witte, ik haw leaver in [[Brockhaus Enzyklopädie]] as in [[Encyclopædia Britannica]] (Wêrom is dy der net?), dat ik soe [[Skiednis fan it Nederlânsk]] leaver as in side apart hawwe; en dannoch is dit o sa persys. At de boarnen der ienkear by setten wurde, kin it goed wêze dat dit spesjaal op de side [[Untstean fan it Nijnederlânsk]] komt. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]]) 31 aug 2026, 10.56 (CEST)

:Even foar de goede oarder: we slane inoar de harsens net yn. Ik hoopje mar dat Mysha dat as hyperboale byldspraak bedoelde. We hawwe hjir in mieningsferskil dat problematysk is, mar we hâlde it saaklik en fatsoenlik. [[Meidogger:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|Ieneach fan &amp;#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &amp;#39;e Esk|oerlis]]) 1 sep 2026, 01.24 (CEST)

:: Ja, hear: Sa fier ik wit, wenje wy net iens allegear yn deselde provinsje, dat ik tocht net dat immen wier by de oar foar de doar stean soe. (Hoe dogge wy dat it oare jier, at wy 25 jier âld binne; hawwe wy in gearkomste, in skriuwsneon yn de bibleteek fan Lytsterp; in fytstocht om de grinzen fan de provinsje?) Mar ik woe mar sizze dat jimme drok wienen mei it finen fan wat der ferkeard wie, yn stee fan sykje nei in oplossing. En, yndie: Dizze side is om my wat te grut; it wie better as parten ôfsplit waarden ta siden apart. [[Meidogger:Mysha|Mysha]] ([[Meidogger oerlis:Mysha|oerlis]])

== Ofslute ==
Der is hjir in protte tiid yn de diskusjeside stutsen. Ik wol hjir ynhâldlik net fierder op yngean, mar hoopje dat wy by dit soarte fan ûnderwerpen de emoasje safolle mooglik bûten de diskusje hâlde kinne.

Ik haw hjirboppe in stikmannich foarbylden brûkt om in side te skriuwen oer [[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]. Yn de earste jierren fan ús Wikipedy hawwe wy besocht om de better ûntwikkele taalferzjes te folgjen. Tagelyk tink ik dat wy ús eigen wei gean moatte, mei wittenskiplike metoaden en boarnen as útgongspunt.

Ik hoopje dat ''[[Wikipedy:Gjin ûnbegrûne teoryfoarming]]'' dêrby helpe kin: feiten, ynterpretaasjes en oannames faninoar skiede en gjin fiergeande konklúzjes lûke sûnder foldwaande boarnebasis. Mei rynske groetnis --[[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] ([[Meidogger oerlis:Kening Aldgilles|oerlis]]) 2 sep 2026, 22.47 (CEST)</text>
      <sha1>9najey109wkhrj4f8gltdnmgiqschik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marten Koops Scholten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31340</id>
    <revision>
      <id>1243834</id>
      <parentid>1143065</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T13:48:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Agaath</username>
        <id>13842</id>
      </contributor>
      <origin>1243834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1450" sha1="pikq5wzn9ape7pffugeey3maywzw80h" xml:space="preserve">{{infobox persoon}}
'''Marten Koops Scholten''' ([[Arnhim]], [[6 maaie]] [[1904]] - [[Oentsjerk]], [[15 oktober]] [[1987]]) wie amtner fan de [[Provinsjale Bibleteek]] en de earste konservator fan it [[It Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum]].&lt;ref&gt;[https://permalink.geldersarchief.nl/2917F78FCC644D83B07F616AA4FACA78 Berte-akte]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010566476:mpeg21:a0362 Marten Scholten yn Oenstsjerk ferstoarn]&quot;, Ljouwerter Krante, 16 oktober 1987&lt;/ref&gt; Hy wie aktyf op in soad wizen foar it Frysk en de [[Fryske Beweging]]. Wie gearstaller fan de ''Catalogus der Friese Taal- en Letterkunde''.

== Bibliografy ==
*''Catalogus der Friesche taal- en letterkunde en overige Friesche geschriften''. Ljouwert, 1941.
*''Boekebrol '65''. Ljouwert, [195].
*''Tinkboekje 10 jier Nij Heemstra State''. Oentsjerk, 1982.

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{EvF|Scholten, Marten Koopsz.}}
----
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Scholten, Marten Koops}}
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk bibletekaris]]
[[Kategory:Nederlânsk konservator]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Frysk bibletekaris]]
[[Kategory:Frysk konservator]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk taalaktivist]]
[[Kategory:Frisiast]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Súdgeldersk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1904]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1987]]</text>
      <sha1>pikq5wzn9ape7pffugeey3maywzw80h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243835</id>
      <parentid>1243834</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T13:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Agaath</username>
        <id>13842</id>
      </contributor>
      <origin>1243835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1431" sha1="8jjg3kl8na5vcn027nlzhvizjwnjibg" xml:space="preserve">
'''Marten Koops Scholten''' ([[Arnhim]], [[6 maaie]] [[1904]] - [[Oentsjerk]], [[15 oktober]] [[1987]]) wie amtner fan de [[Provinsjale Bibleteek]] en de earste konservator fan it [[It Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum]].&lt;ref&gt;[https://permalink.geldersarchief.nl/2917F78FCC644D83B07F616AA4FACA78 Berte-akte]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010566476:mpeg21:a0362 Marten Scholten yn Oenstsjerk ferstoarn]&quot;, Ljouwerter Krante, 16 oktober 1987&lt;/ref&gt; Hy wie aktyf op in soad wizen foar it Frysk en de [[Fryske Beweging]]. Wie gearstaller fan de ''Catalogus der Friese Taal- en Letterkunde''.

== Bibliografy ==
*''Catalogus der Friesche taal- en letterkunde en overige Friesche geschriften''. Ljouwert, 1941.
*''Boekebrol '65''. Ljouwert, [195].
*''Tinkboekje 10 jier Nij Heemstra State''. Oentsjerk, 1982.

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{EvF|Scholten, Marten Koopsz.}}
----
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Scholten, Marten Koops}}
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk bibletekaris]]
[[Kategory:Nederlânsk konservator]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Frysk bibletekaris]]
[[Kategory:Frysk konservator]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk taalaktivist]]
[[Kategory:Frisiast]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Súdgeldersk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1904]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1987]]</text>
      <sha1>8jjg3kl8na5vcn027nlzhvizjwnjibg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243836</id>
      <parentid>1243835</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T13:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Agaath</username>
        <id>13842</id>
      </contributor>
      <comment>+ file</comment>
      <origin>1243836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2408" sha1="0wttbezk6dmjijfsq9rgfai1lczkfcr" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Marten Koops Scholten yn 'e provinsjale bibleteek yn 1984 by it ôfskie fan JMM van Gent, doe't Kalma krekt heard hie, dat er in earedoktoraat krije (cropped).jpg
| ôfbyldingstekst              = Marten Koops Scholten in 1984
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Marten Koops Scholte
| oare namme(n)                = Marten Koops Scholte
| nasjonaliteit                = 
| berne                        = [[6 maaie]] [[1904]]
| berteplak                    = [[Arnhim]]
| stoarn                       = [[15 oktober]] [[1987]]
| stjerplak                    = [[Oentsjerk]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = 
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''Marten Koops Scholten''' ([[Arnhim]], [[6 maaie]] [[1904]] - [[Oentsjerk]], [[15 oktober]] [[1987]]) wie amtner fan de [[Provinsjale Bibleteek]] en de earste konservator fan it [[It Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum]].&lt;ref&gt;[https://permalink.geldersarchief.nl/2917F78FCC644D83B07F616AA4FACA78 Berte-akte]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010566476:mpeg21:a0362 Marten Scholten yn Oenstsjerk ferstoarn]&quot;, Ljouwerter Krante, 16 oktober 1987&lt;/ref&gt; Hy wie aktyf op in soad wizen foar it Frysk en de [[Fryske Beweging]]. Wie gearstaller fan de ''Catalogus der Friese Taal- en Letterkunde''.

== Bibliografy ==
*''Catalogus der Friesche taal- en letterkunde en overige Friesche geschriften''. Ljouwert, 1941.
*''Boekebrol '65''. Ljouwert, [195].
*''Tinkboekje 10 jier Nij Heemstra State''. Oentsjerk, 1982.

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{EvF|Scholten, Marten Koopsz.}}
----
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Scholten, Marten Koops}}
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk bibletekaris]]
[[Kategory:Nederlânsk konservator]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Frysk bibletekaris]]
[[Kategory:Frysk konservator]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk taalaktivist]]
[[Kategory:Frisiast]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Súdgeldersk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1904]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1987]]</text>
      <sha1>0wttbezk6dmjijfsq9rgfai1lczkfcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243838</id>
      <parentid>1243836</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>- tikfl.</comment>
      <origin>1243838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2408" sha1="p3qzfjyej01wrng1kmuvu1foe1p7bgo" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Marten Koops Scholten yn 'e provinsjale bibleteek yn 1984 by it ôfskie fan JMM van Gent, doe't Kalma krekt heard hie, dat er in earedoktoraat krije (cropped).jpg
| ôfbyldingstekst              = Marten Koops Scholten yn 1984
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = Marten Koops Scholte
| oare namme(n)                = Marten Koops Scholte
| nasjonaliteit                = 
| berne                        = [[6 maaie]] [[1904]]
| berteplak                    = [[Arnhim]]
| stoarn                       = [[15 oktober]] [[1987]]
| stjerplak                    = [[Oentsjerk]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = 
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''Marten Koops Scholten''' ([[Arnhim]], [[6 maaie]] [[1904]] - [[Oentsjerk]], [[15 oktober]] [[1987]]) wie amtner fan de [[Provinsjale Bibleteek]] en de earste konservator fan it [[It Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum]].&lt;ref&gt;[https://permalink.geldersarchief.nl/2917F78FCC644D83B07F616AA4FACA78 Berte-akte]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010566476:mpeg21:a0362 Marten Scholten yn Oenstsjerk ferstoarn]&quot;, Ljouwerter Krante, 16 oktober 1987&lt;/ref&gt; Hy wie aktyf op in soad wizen foar it Frysk en de [[Fryske Beweging]]. Wie gearstaller fan de ''Catalogus der Friese Taal- en Letterkunde''.

== Bibliografy ==
*''Catalogus der Friesche taal- en letterkunde en overige Friesche geschriften''. Ljouwert, 1941.
*''Boekebrol '65''. Ljouwert, [195].
*''Tinkboekje 10 jier Nij Heemstra State''. Oentsjerk, 1982.

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{EvF|Scholten, Marten Koopsz.}}
----
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Scholten, Marten Koops}}
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk bibletekaris]]
[[Kategory:Nederlânsk konservator]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Frysk bibletekaris]]
[[Kategory:Frysk konservator]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk taalaktivist]]
[[Kategory:Frisiast]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Súdgeldersk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1904]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1987]]</text>
      <sha1>p3qzfjyej01wrng1kmuvu1foe1p7bgo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243841</id>
      <parentid>1243838</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>red.</comment>
      <origin>1243841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2401" sha1="m5f2hjtfg9gl63165pflvpxi7hjjkil" xml:space="preserve">{{Ynfoboks persoan algemien
| ôfbylding                    = Marten Koops Scholten yn 'e provinsjale bibleteek yn 1984 by it ôfskie fan JMM van Gent, doe't Kalma krekt heard hie, dat er in earedoktoraat krije (cropped).jpg
| ôfbyldingstekst              = Marten Koops Scholten yn 1984
| ôfbyldingsbreedte            = 
| echte namme                  = 
| oare namme(n)                = 
| nasjonaliteit                = 
| berne                        = [[6 maaie]] [[1904]]
| berteplak                    = [[Arnhim]]
| stoarn                       = [[15 oktober]] [[1987]]
| stjerplak                    = [[Oentsjerk]]
| etnisiteit                   = 
| regionale identiteit         = 
| berop/amt                    = [[bibletekaris]], [[konservator]]
| aktyf as                     = 
| jierren aktyf                = 
| reden bekendheid             = 
| bekendste wurk(en)           = 
| prizen                       = 
| webside                      = 
}}

'''Marten Koops Scholten''' ([[Arnhim]], [[6 maaie]] [[1904]] - [[Oentsjerk]], [[15 oktober]] [[1987]]) wie amtner fan de [[Provinsjale Bibleteek]] en de earste konservator fan it [[It Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum]].&lt;ref&gt;[https://permalink.geldersarchief.nl/2917F78FCC644D83B07F616AA4FACA78 Berte-akte]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010566476:mpeg21:a0362 Marten Scholten yn Oenstsjerk ferstoarn]&quot;, Ljouwerter Krante, 16 oktober 1987&lt;/ref&gt; Hy wie aktyf op in soad wizen foar it Frysk en de [[Fryske Beweging]]. Wie gearstaller fan de ''Catalogus der Friese Taal- en Letterkunde''.

== Bibliografy ==
*''Catalogus der Friesche taal- en letterkunde en overige Friesche geschriften''. Ljouwert, 1941.
*''Boekebrol '65''. Ljouwert, [195].
*''Tinkboekje 10 jier Nij Heemstra State''. Oentsjerk, 1982.

{{boarnen|boarnefernijing=
* {{EvF|Scholten, Marten Koopsz.}}
----
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Scholten, Marten Koops}}
[[Kategory:Nederlânsk amtner]]
[[Kategory:Nederlânsk bibletekaris]]
[[Kategory:Nederlânsk konservator]]
[[Kategory:Nederlânsk publisist]]
[[Kategory:Frysk amtner]]
[[Kategory:Frysk bibletekaris]]
[[Kategory:Frysk konservator]]
[[Kategory:Frysk publisist]]
[[Kategory:Frysk taalaktivist]]
[[Kategory:Frisiast]]
[[Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf]]
[[Kategory:Súdgeldersk persoan]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1904]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1987]]</text>
      <sha1>m5f2hjtfg9gl63165pflvpxi7hjjkil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ype Wenning</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32760</id>
    <revision>
      <id>1243892</id>
      <parentid>1051735</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>Biografy útwreide en ferbettere mei gegevens oer oplieding, famylje, houliken, skilderwurk en tentoanstellingen, ûnder oaren yn Parys (1926). Nije boarnen tafoege.</comment>
      <origin>1243892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5825" sha1="ttfvyhzz5cqhvpe7tw7xloy4gsribgc" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]


'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Wenning hearde by de Fryske skilders oan it begjin fan de [[20e iuw]] dy't harren benammen taleinen op it skilderjen fan lânskippen en steds- en doarpsgesichten. Hy wurke yn de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]].

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Scharder. De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>ttfvyhzz5cqhvpe7tw7xloy4gsribgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243898</id>
      <parentid>1243892</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:20:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>Ynformaasje oer Wenning syn aktiviteiten yn de besettingstiid oanfolle mei in ferwizing nei Wesselink (2014); keppeling nei in Russysk fotoalbum mei syn skilderijen tafoege.</comment>
      <origin>1243898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6524" sha1="8q82fp7uevlhkija3xz3vx8wkwtq4lw" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Wenning hearde by de Fryske skilders oan it begjin fan de [[20e iuw]] dy't harren benammen taleinen op it skilderjen fan lânskippen en steds- en doarpsgesichten. Hy wurke yn de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]].

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Scharder. De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>8q82fp7uevlhkija3xz3vx8wkwtq4lw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243904</id>
      <parentid>1243898</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */ twa items</comment>
      <origin>1243904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6952" sha1="g45p5tgv0c3v99q6k3khz3r3tkk9ywf" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Wenning hearde by de Fryske skilders oan it begjin fan de [[20e iuw]] dy't harren benammen taleinen op it skilderjen fan lânskippen en steds- en doarpsgesichten. Hy wurke yn de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]].

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Scharder. De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK
* [https://rkd.nl/ RKDartists – Ype Wenning], Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis
* [https://www.simonis-buunk.nl/ Simonis &amp; Buunk], skilderijen fan Ype Wenning

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|P. Karstkarel}}, ''Johannes Elsinga, Ype Wenning en Egnatius Ydema'', tentoanstellingskatalogus, Museum 't Coopmanshûs, Frjentsjer, 1974.
* {{Aut|H.H. van Calker}}, 'Ype Wenning', yn: ''Schilders van heden en morgen'', diel II (1941), s. 224–229.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.

{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>g45p5tgv0c3v99q6k3khz3r3tkk9ywf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243905</id>
      <parentid>1243904</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T09:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */ bettere links</comment>
      <origin>1243905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7092" sha1="jpkb42lowxa5xst0r3j1ytvo3ns57py" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Wenning hearde by de Fryske skilders oan it begjin fan de [[20e iuw]] dy't harren benammen taleinen op it skilderjen fan lânskippen en steds- en doarpsgesichten. Hy wurke yn de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]].

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Scharder. De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK
* [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f83597 RKDartists – Ype Wenning], Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis; https://rkd.nl/artists/83597
* [https://www.simonis-buunk.nl/kunstenaar/ype-wenning/kunstwerken-te-koop/1330/ Simonis &amp; Buunk], skilderijen fan Ype Wenning

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|P. Karstkarel}}, ''Johannes Elsinga, Ype Wenning en Egnatius Ydema'', tentoanstellingskatalogus, Museum 't Coopmanshûs, Frjentsjer, 1974.
* {{Aut|H.H. van Calker}}, 'Ype Wenning', yn: ''Schilders van heden en morgen'', diel II (1941), s. 224–229.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.

{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>jpkb42lowxa5xst0r3j1ytvo3ns57py</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243906</id>
      <parentid>1243905</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T09:15:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keppelings om utens */</comment>
      <origin>1243906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7095" sha1="8wfq9j2kfbxtf2x1vooutk0337osblc" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Wenning hearde by de Fryske skilders oan it begjin fan de [[20e iuw]] dy't harren benammen taleinen op it skilderjen fan lânskippen en steds- en doarpsgesichten. Hy wurke yn de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]].

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Scharder. De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK
* [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f83597 RKDartists – Ype Wenning], Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis; &lt;br&gt;https://rkd.nl/artists/83597
* [https://www.simonis-buunk.nl/kunstenaar/ype-wenning/kunstwerken-te-koop/1330/ Simonis &amp; Buunk], skilderijen fan Ype Wenning

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|P. Karstkarel}}, ''Johannes Elsinga, Ype Wenning en Egnatius Ydema'', tentoanstellingskatalogus, Museum 't Coopmanshûs, Frjentsjer, 1974.
* {{Aut|H.H. van Calker}}, 'Ype Wenning', yn: ''Schilders van heden en morgen'', diel II (1941), s. 224–229.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>8wfq9j2kfbxtf2x1vooutk0337osblc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243911</id>
      <parentid>1243906</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T10:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>ynlieding oanpast</comment>
      <origin>1243911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7115" sha1="r3tevk8d63p0d6d6a7ws3s33i8va5g3" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Hy skildere benammen lânskippen, steds- en doarpsgesichten, mar makke ek figuerstikken en ynterieurs. Syn wurk slút oan by de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]] en wurdt karakterisearre troch in losse, ympresjonistyske skilderwize.

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Scharder. De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK
* [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f83597 RKDartists – Ype Wenning], Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis; &lt;br&gt;https://rkd.nl/artists/83597
* [https://www.simonis-buunk.nl/kunstenaar/ype-wenning/kunstwerken-te-koop/1330/ Simonis &amp; Buunk], skilderijen fan Ype Wenning

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|P. Karstkarel}}, ''Johannes Elsinga, Ype Wenning en Egnatius Ydema'', tentoanstellingskatalogus, Museum 't Coopmanshûs, Frjentsjer, 1974.
* {{Aut|H.H. van Calker}}, 'Ype Wenning', yn: ''Schilders van heden en morgen'', diel II (1941), s. 224–229.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>r3tevk8d63p0d6d6a7ws3s33i8va5g3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243913</id>
      <parentid>1243911</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T11:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>/* Libben en wurk */ ref</comment>
      <origin>1243913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7269" sha1="rbw45tinq6dxfmlqd2ut17yvez85wbe" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Hy skildere benammen lânskippen, steds- en doarpsgesichten, mar makke ek figuerstikken en ynterieurs. Syn wurk slút oan by de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]] en wurdt karakterisearre troch in losse, ympresjonistyske skilderwize.

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Schrader.&lt;ref&gt;Geboorteregister 1879, archive number 1007, Burgerlijke Stand Leeuwarden - Historisch Centrum Leeuwarden, inventory number 98, deed number 0704&lt;/ref&gt; De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK
* [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f83597 RKDartists – Ype Wenning], Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis; &lt;br&gt;https://rkd.nl/artists/83597
* [https://www.simonis-buunk.nl/kunstenaar/ype-wenning/kunstwerken-te-koop/1330/ Simonis &amp; Buunk], skilderijen fan Ype Wenning

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|P. Karstkarel}}, ''Johannes Elsinga, Ype Wenning en Egnatius Ydema'', tentoanstellingskatalogus, Museum 't Coopmanshûs, Frjentsjer, 1974.
* {{Aut|H.H. van Calker}}, 'Ype Wenning', yn: ''Schilders van heden en morgen'', diel II (1941), s. 224–229.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>rbw45tinq6dxfmlqd2ut17yvez85wbe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243914</id>
      <parentid>1243913</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T11:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-57958-67</username>
        <id>60515</id>
      </contributor>
      <comment>/* Libben en wurk */ lyts kraam</comment>
      <origin>1243914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7295" sha1="o8zsdtvv8mpef9vc458xucqa47zwf03" xml:space="preserve">[[File:Ype Wenning in z'n atelier in Voorburg, 1928.jpg|thumb|Ype Wenning yn syn atelier yn Voorburg, 1928]]

'''Ype Heerke Wenning''' ([[Ljouwert (stêd)|Ljouwert]], [[26 septimber]] [[1879]] – [[Wassenaar]], [[11 septimber]] [[1959]]) wie in Frysk [[keunstskilder]] en [[etser]]. Hy skildere benammen lânskippen, steds- en doarpsgesichten, mar makke ek figuerstikken en ynterieurs. Syn wurk slút oan by de tradysje fan de [[Haachske Skoalle]] en wurdt karakterisearre troch in losse, ympresjonistyske skilderwize.

== Libben en wurk ==
Wenning waard berne as soan fan Johannes Wenning, tekenaar by it [[kadaster]], wapenskilder en kalligraaf, en Jantje Tiedes Schrader.&lt;ref&gt;Geboorteregister 1879, archive number 1007, Burgerlijke Stand Leeuwarden - Historisch Centrum Leeuwarden, inventory number 98, deed number 0704&lt;/ref&gt; De famylje kaam oarspronklik út Vreden yn it Dútske Münsterlân. Syn heit hie in atelier foar [[heraldyk]] en [[kalligrafy]] oan de Noardersingel yn Ljouwert, mar wenne oan't Hofplein. Tusken syn trettjinde en sechstjinde krige Wenning tekenûnderwiis fan Jan Bubberman oan de Ambachtsskoalle yn Ljouwert en helle hy de heechste sifers foar it skilderfak en krige er as earste priis in folsleine skilderútris.

Yn 1897 ferhuze Wenning nei Amsterdam, dêr't er by de dekoraasjeskilder Gerrit Hendrik Heinen yn 'e lear gie. Yn 1899 sette er syn oplieding fuort by de Dútske dekorûntwerper Andreas Sommer yn Wassenaar. Dêrneist folge er jûns lessen yn portret- en neaktskilderjen oan de Haachske Akademy. Yn Wassenaar moete er Maria Johanna Bloemer, mei wa't er yn 1901 troude.

Yn De Haach wie Wenning mei Willem Witjens en Jac. Bodaan mei-oprjochter fan de ''Haagsche Schetsclub''. Yn 1905 begûn er mei syn heit in atelier foar heraldyk, kalligrafy, yllustraasjes en toanieldekors yn de Schoolstraat yn De Haach. Njonken syn wurk as dekoraasjeskilder lei Wenning him hieltyd mear ta op de frije skilderkeunst.

Yn 1911 krige er de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Syn earste solotentoanstelling by keunsthannel Esher Surrey yn Scheveningen waard posityf ûntfongen, al hiene kritisy ek betinkingen by it romantyske karakter fan syn wurk.

Yn 1914 reizge Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. Syn Italjaanske skilderijen krigen lykwols krityk. De ''Leeuwarder Courant'' spruts fan ''weeke pseudo-romantiek'', wylst it ''Algemeen Handelsblad'' yn 1916 syn romantyske foarstellings as ''tamelijk banaal'' omskreau. Wenning rjochte him dêrnei wer mear op it Nederlânske lânskip.

Yn 1918 en 1919 krige syn wurk wurdearring op de ledetentoanstellingen fan [[Pulchri Studio]]. Hy skildere benammen yn de omkriten fan Giteren, Oudewater, Súd-Limburch en Fryslân. Yn Oudewater ferbleau er geregeld yn hotel ''De Roos'', dêr't er syn ferbliuw betelle mei skilderijen foar de gelachkeamer. Hy joech dêr ek les oan de amateurskilder Johan Schouten.&lt;ref&gt;''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.&lt;/ref&gt;

Yn april 1926 waard in lânskip fan Wenning tentoansteld yn it ''Musée du Jeu de Paume'' yn Parys, op in tentoanstelling fan Nederlânske keunst. Dêr wie ek wurk te sjen fan ûnder oaren George Hendrik Breitner, [[Piet van der Hem]] en Isaac Israëls.&lt;ref&gt;''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.&lt;/ref&gt;

Wenning wie befreone mei [[Egnatius Ydema]], mei wa't er geregeld de Fryske marren opgie om te skilderjen. Hy wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas yn Amsterdam en waard bestjoerslid fan Pulchri Studio yn De Haach. Yn 1939 eksposearre er mei Piet van der Hem en Ids Wiersma op in tentoanstelling ta gelegenheid fan it fjirtichjierrich bestean fan de Fryske feriening ''Rjucht en Sljucht'' yn De Haach.

Yn de Twadde Wrâldoarloch die Wenning mei oan tentoanstellingen dy't organisearre waarden troch de Nederlânske Kultuerkeamer. Yn 1944 wie syn wurk te sjen op in tentoanstelling yn it [[Ryksmuseum]] yn Amsterdam. It Departemint fan Folksfoarljochting en Keunsten kocht ek in skilderij fan him oan. Nei de befrijing waard syn hâlden en dragen yn de besettingstiid beoardiele troch de Eereraad voor de Beeldende Kunsten.&lt;ref&gt;Wesselink, C. C. (2014). Kunstenaars van de Kultuurkamer: Geschiedenis en herinnering. [Thesis, fully internal, Universiteit van Amsterdam]. &lt;/ref&gt;

Wenning bleau skilderjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle. Syn wurk wurdt karakterisearre troch in losse skilderwize, dimmene kleuren en in sterke klam op sfear en ljocht. Yn 1954 waard syn 75e jierdei yn ferskate kranten betocht. Hy ferstoar op 11 septimber 1959 yn Wassenaar.

Yn 1974 waard syn wurk tegearre mei dat fan Egnatius Ydema en [[Johannes Elsinga]] tentoansteld yn it [[Coopmanshûs]] yn Frjentsjer.&lt;ref&gt;Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.&lt;/ref&gt;

=== Priveelibben ===
Wenning troude op 23 maaie 1901 yn Wassenaar mei Maria Johanna Bloemer út Naarden. Se krigen in soan, Johannes, berne yn 1902. It houlik einige yn 1918 yn in skieding. Yn 1919 troude Wenning mei Neeltje Adriana Crucq út Middelburg, mar ek dit houlik einige yn in skieding, yn 1922.

Yn 1923 troude er mei Pauline Jacoba Cornelia Henriëtte van der Speck Obreen út Alkmaar. Dit houlik waard yn 1926 ûntbûn. Datselde jier troude er foar de fjirde kear, mei Gerdina van Dijk.

== Priis ==
Yn 1911 waard Wenning de ''Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst'' takend. Oan dizze priis wie in subsydzje ferbûn dat him de mooglikheid joech om him fierder as keunstskilder te ûntwikkeljen.

== Keppelings om utens ==
* [https://vk.ru/album-130473592_308535597 Skilderijen fan Ype Heerke Wenning] – fotoalbum op VK
* [https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2f%2fdata.rkd.nl%2fartists%2f83597 RKDartists – Ype Wenning], Nederlânsk Ynstitút foar Keunstskiednis; &lt;br&gt;https://rkd.nl/artists/83597
* [https://www.simonis-buunk.nl/kunstenaar/ype-wenning/kunstwerken-te-koop/1330/ Simonis &amp; Buunk], skilderijen fan Ype Wenning

{{boarnen|boarnefernijing =
{{EvF|Wenning, Ype Heerkes}}
* Carl Doeke Eisma, [https://www.oudwassenaer.nl/beeldende-kunstenaars/620-een-brede-impressionistische-toets-nr-580 ''Een brede impressionistische toets (nr. 580)''], Historische Vereniging Oud Wassenaer.
* {{Aut|P. Karstkarel}}, ''Johannes Elsinga, Ype Wenning en Egnatius Ydema'', tentoanstellingskatalogus, Museum 't Coopmanshûs, Frjentsjer, 1974.
* {{Aut|H.H. van Calker}}, 'Ype Wenning', yn: ''Schilders van heden en morgen'', diel II (1941), s. 224–229.
* {{Aut|Helen Kämink}}, ''De doorbraak van de Friese naturalistisch landschapschilderkunst'', yn de tentoanstellingkatalogus ''Salut au Monde'', Frysk Museum, Ljouwert, 1995.
* Bob Hardus, ''Pseudo-romantiek onder de Italiaanse zon?'', ''Frysk Deiblêd'', 4 augustus 2021.
* ''Tijdschrift Oud-Utrecht'', 89e jiergong, juny 2016, s. 86–87.
* ''Le Nouveau Siècle'', 13 april 1926, ''L'exposition Hollandaise'', s. 1.
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Wenning, Ype}}
[[Kategory:Frysk keunstskilder]]
[[Kategory:Frysk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]]
[[Kategory:Nederlânsk etser]]
[[Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf]]
[[Kategory:Lid fan de NSB]]
[[Kategory:Persoan berne yn Ljouwert]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1879]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1959]]</text>
      <sha1>o8zsdtvv8mpef9vc458xucqa47zwf03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harsens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43607</id>
    <revision>
      <id>1243845</id>
      <parentid>1210793</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Neurobiology */ - wytregel</comment>
      <origin>1243845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9109" sha1="lzv0pts58ytw5iglu08grbyxcwwaxft" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Human brain NIH.jpg|thumb|It minskebrein]]
De '''harsens''' ([[plurale tantum]]), ek wol it '''brein''' neamd, foarmje it diel fan it [[sintrale senuwstelsel]] dat yn 'e holle sit ([[Aldgryksk]] ''enképhalon'' 'wat is binne 'e holle'). De harsens foarmje it waarnimmende, oanstjoerende, kontrolearjende en ynformaasjeferwurkjende orgaan yn bisten. Der binne trije kloften bisten mei harsens: de [[wringedieren]] en guon [[wringeleazen]], nammentlik de [[lidpoatigen]] (bgl. [[ynsekt]]en, [[Spinnen (bisten)|spinnen]], [[kreeften]]) en de [[inketfisk]]en. De oare wringeleazen hawwe gjin harsens, mar kolleksjes fan yndividuele [[senuwknoop|ganglia]]. De harsens sitte oer it generaal yn 'e [[holle (anatomy)|holle]] fan it bist.
De harsens binne in kompleks orgaan; it minsklik brein is opboud út tsientallen miljarden neuroanen ([[senuwsel]]len) wêrfan elk ferbûn is mei in grut oantal oare neuroanen, soms tûzenen. It is grif de meast komplekse struktuer yn it universum. De harsens bestjoere en koördinearje sensoaryske systemen, beweging, gedrach en [[homeostaze (fysiology)|homeostatyske]] lichemsfunksjes, lykas [[sykheljen]], [[bloeddruk]] en [[lichemstemperatuer]]. De harsens binne de boarne fan [[motoryk|beweging]], [[ûnthâld (psychology)|ûnthâld]] en (by hegere soarten) [[kognysje]] ([[bewustwêzen]]) en [[emoasje]].

== Anatomy ==
Yn 'e measte harsens is in ferskil te sjen tusken [[grize stof]] en [[wite stof]]. Grize stof bestiet út 'e sellichems en dendriten fan 'e neuroanen; wite stof bestiet út myeline, de isolearjende laach om de [[akson]]s dy't de neuroanen oer lange ôfstân ferbine. De bûtenste lagen fan 'e [[telensefalon]] wurde de [[korteks serebri]] of harsenskors neamd. Dy bestiet benammen út grize stof. Utsein yn lagen komme sellichems ek foar yn kearnen. Se binne ferspraat oer it heule sintrale senuwstelsel. De aksoanen yn 'e wite stof binne omjûn troch in fetlike, beskermjende en isolearjende laach: [[myeline]]. Myeline is ferantwurdlik foar 'e kleur fan 'e wite stof. [[Transfersaal|Dwerstrochsneden]] fan 'e harsens jouwe ynsicht yn 'e struktuer fan 'e grize en wite stof binnen in plat flak (sjoch [[harsensanatomy]]) 

By legere wringedieren as ([[fisken]], [[reptilen]], [[amfibyen]]) bestiet de ''cortex cerebri'' út minder as seis lagen. Dy struktuer wurdt ek wol ''[[allocortex]]'' neamd. By [[sûchdieren]] bestiet in diel fan 'e cortex cerebri út seis lagen. Dit diel wurdt de [[neokorteks]] neammd en leit boppe-op de âldere ''allocortex''. By hegere sûchdieren lykas [[primaten]] foarmet de neokorteks in grutter diel fan 'e harsens as by legere sûchbisten.
[[Ofbyld:EmbryonicBrain.svg|lang=fy|thumb|right|Skematyske tekening mei de subdifyzjes fan 'e harsens fan in [[embryo]]. Letter sille de parten harren ûntwikkelje ta folwoeksen struktueren]]

De harsens binne yn te dielen yn:
* ''[[Rombensefalon]]'' (efterharsens)
** ''[[Myelensefalon]]''
** ''[[Metensefalon]]''
* ''[[Mesensefalon]]'' (middenharsens)
* ''[[Prosencephalon]]'' (foarharsens)
** ''[[Diensefalon]]''
** ''[[Grutte harsens|Telensefalon]]''

In ienfâldiger en gongberder yndieling is:
* [[Grutte harsens|Serebrum]] (grutte harsens)
* [[Lytse harsens|Serebellum]] (lytse harsens)
* [[Harsenstamme]]

== Neurobiology ==
Nettsjinsteande it ferskaat yn bistesoarten dy't harsens hawwe, binne der op sellulêr, struktureel en funksjoneel nivo in soad oerienkomsten. Op sellulêr nivo: de harsens besteane út twa soarten sellen: neuroanen en [[gliasel]]len. Beide soarten sellen komme foar as ferskillende seltypen mei ferskate funksjes. Underling ferbûne neuroanen foarmje neuronale netwurken. Dizze netwurken besteane út skeakeljende eleminten (neuroanen) dy't mei elkoar ferbûn binne troch biologyske betriedding (senuwrizels). Ornaris binne neuroanen ferbûn mei minimaal 1000 oare neuroanen. Dizze tige spesjalisearre netwurken foarmje systemen dy't de basis foarmje fan [[persepsje]], aksje en hegere kognitive funksjes. 

=== Histology ===
De sellen dy't aksjepotinsjalen generearje en ynformaasje trochstjoere nei oare sellen binne de neuroanen. Yn elk harsensgebiet sitte neuroanen dy't ynput krije ([[afferint]]e neuroanen), dy't in output produsearje ([[efferint]]e neuroanen) en [[ynterneuron|ynterneuroanen]]. Afferinte neuroanen ûntfange projeksjes fan oare harsensgebieten. Efferinte neuroanen projektearje nei oare gebieten. Ynterneuroanen hawwe gjin konneksjes bûten it harsensgebiet dêr't se yn lizze. mar soargje foar lokale ferwurking. 

Neist neuroanen befetsje de harsens gliasellen, ± 10 - 50 per neuron. Gliasellen (fan it Grykske ''glia'' =lym ) hawwe in ûndersteunende rol yn 'e harsens, wêrûnder it produsearjen fan it isolearjende myeline, it ferskaffen fan struktuer oan it neuronale netwurk en it ferwurkjen fan ôffal. De measte soarten gliasellen yn it sintrale senuwstelsel sitte yn it [[perifear senuwstelsel]]. In útsûndering binne de [[oligodendrosyt|oligodendrositen]] dy't yn it sintrale senuwstelsel aksoanen isolearje. Yn it perifear senuwstelsel binne hjirfoar de [[Schwannsel]]len ferantwurdlik. 

By sûchdieren wurde de harsens omjûn troch bynweefselfluezen, de [[harsensfluezen]]. Dit is in systeem fan membranen dat de harsens skiedet fan 'e skedel. De fluezen binne fan bûten nei binnen opboud út it [[hurde harsensflues]], it [[spinnewebflues]] en it [[sêfte harsensflues]]. It spinnewebflues is ferbûn mei it hurde harsenflues dy't by elkoar soms as ien laach sjoen wurde. Under it spinnewebflues sit in romte wêryn it [[harsensfocht]] (ek serebrospinalis, serbrospinale floeistof of likwor ) sit. Hjiry &quot;driuwe&quot; de harsens. It harsensfocht sirkulearret tusken 'e lagen fan 'e harsensfluezen en troch holtes yn 'e harsens dy't wy [[fentrikelstelsel|fentrikels]] neame. Gemysk is it wichtich foar it metabolisme en meganysk is it wichtich as skokdimper. Bloedfetten komme it senuwstelsel binnen fia de romte boppe it sêfte harsensflues. De [[bloed-harsenbarriêre]], in funksjonele skieding tusken bloedfetten en harsensweefsel, beskermet de harsens diels tsjin [[toksine (gif)|toksines]] dy't mooglik mei it bloed mei binnenkomme.

De minsklike harsens wage ± 1 - 1,5 kilo. De massa en tichtheid fan 'e harsens binne sa heech dat de harsens ûnder harren eigen gewicht yn elkoar sakje as se net steund wurde. Meidat se driuwe yn it harsensfocht, reitsje se net beskeadige ûnder ynfloed fan 'e swiertekrêft. Omdat de skedel hurd en op in pear lytse iepenings nei ticht is, soenen de harsens net opswolle of útsette kine as der gjin harsenfocht wie; de druk soe by swollings en kniezings hurd oprinne ta wearden wêrby't gjin trochblieding mear mooglik is, mei de dea as gefolch. De ferdringbere harsenfloeistof ûnderfangt ek dit effekt foar in grut part.

=== Funksjes ===
Harsens fan wringeduieren ûntfange sinjalen fan 'e 'sensors' (''receptoren'') fan it [[organisme]] fia de [[senuw]]en. Dizze sinjalen wurde troch it sintrale senuwstelsel ynterpretearre wêrnei't reaksjes formulearre wurde, basearre op [[refleks (biology)|refleksen]] en oanlearde kennis. Soksoarte systeem besoarget oanstjoerende boadskippen fanút de harsesnsby de [[Spier (anatomy)|spieren]] yn it heule lichem. 

Sensoaryske input wurdt ferwurke troch de harsens foar de werkenning fan gefaar, it finen fan fiedsel, it identifisearjen fan mooglike partners en ferskate oare funksjes. Gesichts-, gefoels- en gehoarynformaasje giet earst nei spesifike kearnen fan 'e [[talamus]] en dêrnei nei gebieten fan 'e cortex cerebri dy't by dat spesifike sensoaryske systeem hearre. [[Rook]]ynformaasje (fylogenetysk het oudste systeem) gaat eerst naar de [[bulbus olfactorius]] en dan nei oare dielen fan it olfaktoarysk systeem. [[smaak (sintúch)|Smaak]] wurdt fia de harsenstamme laat nei oare dielen fan it betreffende systeem. 

Om bewegingen te koördinearjen hawwe de harsens in oantal parallelle systemen dy't spieren bestjoere. It motoarysk systeem bestjoert de bewegingen fan spieren, holpen troch de [[motoaryske skors]], de [[lytse harsens]] (it searebellum) en de [[basale ganglia]]. Uteinlik projektearret it systeem fia it [[rêgemurch]] nei de saneamde spiereffektors. Kearnen yn 'e harsenstamme bestjoere in soad ûnwillekeurige spierfunksjes lykas it sykheljen. Dêrneist kinne in soad automatyske hannelingen lykas refleksen stjoerd wurde troch it rêgemurch. 

De harsens produsearje ek in diel fan 'e [[hormoan]]en dy't organen en [[klier]]en beynfloedzje. Oan de oare kant reagearje de harsens ek op hormoanen dy't op oare plakken yn it lichem produsearre binne. By sûchdieren wurde de hormoanen ôfjûn oan de bloedsomrin. De bestjoering fan in soad hormoanen ferrint fia de [[hypofyze]].

== Sjoch ek ==
* [[Minsklike harsens]]
* [[Neurowittenskip]]
* [[Harsentumor]]

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://www.museumkennis.nl/nnm.dossiers/natuurdatabase.nl/i003264.html Ynfo oer de wurking fan 'e harsens op NatuurInformatie.nl]
}}

[[Kategory:Harsens| ]]
[[Kategory:Minsklike anatomy]]
[[Kategory:Biste-anatomy]]
[[Kategory:Orgaan]]
[[Kategory:Holle]]
[[Kategory:Ferstân]]

[[pt:Encéfalo]]</text>
      <sha1>lzv0pts58ytw5iglu08grbyxcwwaxft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wiebke Puls</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55359</id>
    <revision>
      <id>1243853</id>
      <parentid>1243773</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Snypsnaren</comment>
      <origin>1243853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3659" sha1="9dmaua31v1ehxc5wr7j2kjoqhtf7hp1" xml:space="preserve">[[Ofbyld:Wiebke Puls 2025.jpg|thumb|Wiebke Puls by it Münchner Literaturfest 2025]]
[[Ofbyld:Nibelungenfestspiele 2004 Kampf Puls Krol Lindow.jpg|thumb|Wiebke Puls mei akteur Martin Lindow en [[Joachim Król]] by de Nibelungenfestspielen 2004]]
'''Wiebke Puls''' ([[Hüsem]], [[12 desimber]] [[1973]]) is in [[Dútslân|Dútske]] [[aktrise]] en [[sjongster]].

== Libben en wurk ==
Al yn har skoaltiid wie Wiebke Puls dwaande mei teäter; doe't se 14 wie spile se yn in musical yn in teäter foar skoal- en universitêre studinten. Letter song se pop en jazz yn kafees. Nei it beheljen fan har ''Abitur'' (eindeksamen fan it fuortset ûnderwiis) besleat se ynearsten om byldzjende keunst te studearjen, mar waard dêrnei direkt talitten ta in aktearoplieding. Fan 1993 oant 1998 folge Wiebke Puls har oplieding oan de toanielskoalle fan de Universiteit fan de Keunsten yn [[Berlyn]] (dy't doedestiids bekend stie as de ''Hochschule der Künste''). Fan 1997 oant 1999 wie se in fêst lid fan it ensemble by it Schauspiel Hannover; foar it seizoen 2000/2001 stapte se oer nei it Deutsches Schauspielhaus yn [[Hamburg]]. Se krige bekendheid troch har rol as Brünhilde by it Nibelungen-festival yn [[Worms]] yn 2003 en 2004.

Sûnt it seizoen 2005/2006 is Wiebke Puls lid fan it ensemble by de Münchner Kammerspiele.&lt;ref&gt;[https://www.muenchner-kammerspiele.de/de/wir/262-wiebke-puls Wiebke Puls] by de Münchner Kammerspiele, tagong ta har resinte wurk yn 241 febrewaris&lt;/ref&gt; ''Orpheus steigt herab'' (2012), ''Onkel Wanja'' (2013), ''Das schweigende Mädchen'' (2014), ''Die Zofen'' (2014), en ''Nichts von Euch auf Erden'' (2015). Yn it seizoen 2016/2017 ferskynde se yn produksjes lykas ''América'' en ''Point of no Return'', regissearre troch Yael Ronen.

Njonken har permaninte teaterengazjeminten spilet wurk yn [[telefyzje]] en [[spylfilms]] in lytsere rol.&lt;ref&gt;Katrin Kaiser: &quot;Die Große.&quot; Yn: ''Ca:st – das Schauspieler-Magazin'' 1-2011, s. 28.&lt;/ref&gt; Sa ferskynde se yn 'e telefyzjefilms ''Mein alter Freund Fritz'' (2007) en ''Gier'' (2010), beide regissearre troch Dieter Wedel. Har earste grutte rol yn in spylfilm wie as Chandra - in folgeling fan Bhagwan (Osho) - yn Marcus H. Rosenmüller's komeedzje fan 2011 ''Sommer in Oranje''. Yn Jan Fehse's twapersoanskeamerdrama ''Jasmin'' (2011) spile se in psychiater yn dialooch mei in frou dy't har eigen bern fermoarde hie.&lt;ref&gt;[https://www.abendblatt.de/kultur-live/article106586681/Wiebke-Puls-Ich-sehne-mke-nache-m-hmbich-m-hmbich-m-ehne-html&quot; 'Ich sehne mich nach Hamburg'&quot;]. Yn: Hamburger Abendblatt, 12 juny 2012.&lt;/ref&gt;

== Prizen ==
Puls hat ferskate prizen krigen foar har wurk yn it teäter. Yn 2003 waard se ûnderskieden mei de Boy Gobert-priis foar útsûnderlike artistike prestaasjes. Yn 2005 krige se de Alfred Kerr-aktearpriis en waard se troch it [[tydskrift]] ''Theater heute'' útroppen ta 'Akteur fan it Jier'. Yn 2008 waard har de priis fan de sponsors fan de Münchner Kammerspiele takend.

== Keppelings om utens ==
{{Commonscat}}
* [http://www.agentur-hein-schlossmacher.de/profile/?actorid=15 Profyl by har agintskip]
* [http://www.muenchner-kammerspiele.de/ensemble/wiebke-puls/ Wiebke Puls by de Münchner Kammerspielen]
* [http://www.alfred-kerr.de/preis11.html Wiebke Puls by Alfred-Kerr-priis]

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{Reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Puls, Wiebke}}
[[Kategory:Noardfrysk akteur]]
[[Kategory:Noardfrysk regisseur]]
[[Kategory:Noardfrysk sjonger]]
[[Kategory:Dútsk toanielakteur]]
[[Kategory:Dútsk telefyzje-akteur]]
[[Kategory:Dútsk filmakteur]]
[[Kategory:Dútsk toanielregisseur]]
[[Kategory:Dútsk sjonger]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1973]]</text>
      <sha1>9dmaua31v1ehxc5wr7j2kjoqhtf7hp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger:Otto S. Knottnerus</title>
    <ns>2</ns>
    <id>170400</id>
    <revision>
      <id>1243876</id>
      <parentid>1139543</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kneppelfreed</username>
        <id>2013</id>
      </contributor>
      <origin>1243876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1707" sha1="ff0hq1k9szww93e89201o8ai9jgmgqk" xml:space="preserve">Myn wurk op Wikipedia is te lêzen op myn Nederlânske side: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Otto_S._Knottnerus Brûker: Otto S. Knottnerus]. Myn skreaune Frysk komt foar in grut part út de elektroanyske doaze, dus nim myn wurd net foar.

== Vraagje om hulp aub ==
Beste Otto. Ik heb een vraagje voor u dat u misschien ons even kan helpen bij te lichten. Op deze [[Oerlis:Nederlânsk|overlegpagina]] op de Friese wikipedy over het lemme [[Nederlânsk]] is een discussie ontstaan over een kaartje dat is ingevoegd door een deelnemer Kening Aldgillis die de situatie van het Nederlandse taalgebied omstreeks 1450 moet weergeven. Volgens mijzelf en andere deelnemers klopt er geen haar van dat kaartje en willen het liefst van het artikel verwijderen, maar Kening Aldgillis blijft volhouden dat er niets mis mee is met het kaartje. Dus we komen er niet uit. Deelnemer Ieneach fan 'e Esk heeft de Fryske Akademy twee maanden geleden gevraagd en daarna nog een paar keer, maar tot nu toe nog niets van hen gehoord. Ik wil nu als laatste optie u even vragen als u hier wat van weet en een objectieve mening er over hebt.

[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|left|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]

Dit is het kaartje in kwestie. Ook kunt u [[Oerlis:Nederlânsk|hier]] de discussie volgen als u tijd en zin hebt natuurlijk en als u het Fries een beetje begrijpt.

Bij voorbaat dank en met vr. gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]])</text>
      <sha1>ff0hq1k9szww93e89201o8ai9jgmgqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243883</id>
      <parentid>1243876</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vraagje om hulp aub */</comment>
      <origin>1243883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5848" sha1="44vfrm6869ua5vbcimkebvno4k8dx9k" xml:space="preserve">Myn wurk op Wikipedia is te lêzen op myn Nederlânske side: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Otto_S._Knottnerus Brûker: Otto S. Knottnerus]. Myn skreaune Frysk komt foar in grut part út de elektroanyske doaze, dus nim myn wurd net foar.

== Vraagje om hulp aub ==
Beste Otto. Ik heb een vraagje voor u dat u misschien ons even kan helpen bij te lichten. Op deze [[Oerlis:Nederlânsk|overlegpagina]] op de Friese wikipedy over het lemme [[Nederlânsk]] is een discussie ontstaan over een kaartje dat is ingevoegd door een deelnemer [[Meidogger:Kening Aldgillis|Kening Aldgillis\
]] die de situatie van het Nederlandse taalgebied omstreeks 1450 moet weergeven. Volgens mijzelf en andere deelnemers klopt er geen haar van dat kaartje en willen het liefst van het artikel verwijderen, maar Kening Aldgillis blijft volhouden dat er niets mis mee is met het kaartje. Dus we komen er niet uit. Deelnemer Ieneach fan 'e Esk heeft de Fryske Akademy twee maanden geleden gevraagd en daarna nog een paar keer, maar tot nu toe nog niets van hen gehoord. Ik wil nu als laatste optie u even vragen als u hier wat van weet en een objectieve mening er over hebt.

[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|leftright|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]

Dit is het kaartje in kwestie. Ook kunt u [[Oerlis:Nederlânsk|hier]] de discussie volgen als u tijd en zin hebt natuurlijk en als u het Fries een beetje begrijpt.

Bij voorbaat dank en met vr. gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]])

:[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], lezen gaat wel, maar ik geloof niet dat ik dit graag wil lezen. Ik heb de neiging heel formeel reageren: wikipedia staat geen nieuw onderzoek toe. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen.
:De kaart is ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands]] en gemaakt door [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De auteur verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
:Duidelijk moet direct zijn dat het kaart je van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele kaart!!!
:Wat de maker eigenhandig geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij vreemde keuzes gemaakt: zoals anderen al vastgesteld hebben, het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) wordt ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants en niet bij het Neder-Frankisch, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug met deze versimpelingen geeft toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
:De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor de middeleeuwen vijf groepen, maar verwijst tevens naar de actuele dialectgroepen van Jo Daan. Die onderscheidt Fries, Oost-Nederlands/Nedersaksisch (hier met inbegrip van de Veluwe), Hollands, Utrechts, Zeeuws/West-Vlaams, Limburgs en een grote Zuid-Nederlandse restgroep, met inbegrip van Oost-Vlaanderen. Daarbinnen drie Brabantse groepen en het Zuid-Gelders als afzonderlijke groep.
:Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland bij de Friese of de menggebieden tellen, zoals Arjen Versloot en anderen hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Friese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af.
:De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig minder gebruikt, omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert.
:De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands. Door de term Nederfrankisch te gebruiken en het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [https://talencanon.nl Talencanon].
:Maar omdat nu de bronnen en de concensus ontbreken, vind ik een dergelijke kaart in deze fase eigenlijk niet wikipedia-waardig. Gebruik dus liever bestaande de kaart van Jo Daan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dutch-dialects.svg hier] en geef in het commentaar aan dat dit correspondeert met laatmiddeleeuwse taalgebieden.[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.04 (CET)</text>
      <sha1>44vfrm6869ua5vbcimkebvno4k8dx9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243884</id>
      <parentid>1243883</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vraagje om hulp aub */</comment>
      <origin>1243884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6024" sha1="18rmvo3iftj4azwp9gigw7bi0goztj5" xml:space="preserve">Myn wurk op Wikipedia is te lêzen op myn Nederlânske side: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Otto_S._Knottnerus Brûker: Otto S. Knottnerus]. Myn skreaune Frysk komt foar in grut part út de elektroanyske doaze, dus nim myn wurd net foar.

== Vraagje om hulp aub ==
Beste Otto. Ik heb een vraagje voor u dat u misschien ons even kan helpen bij te lichten. Op deze [[Oerlis:Nederlânsk|overlegpagina]] op de Friese wikipedy over het lemme [[Nederlânsk]] is een discussie ontstaan over een kaartje dat is ingevoegd door een deelnemer [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] die de situatie van het Nederlandse taalgebied omstreeks 1450 moet weergeven. Volgens mijzelf en andere deelnemers klopt er geen haar van dat kaartje en willen het liefst van het artikel verwijderen, maar Kening Aldgilles blijft volhouden dat er niets mis mee is met het kaartje. Dus we komen er niet uit. Deelnemer Ieneach fan 'e Esk heeft de Fryske Akademy twee maanden geleden gevraagd en daarna nog een paar keer, maar tot nu toe nog niets van hen gehoord. Ik wil nu als laatste optie u even vragen als u hier wat van weet en een objectieve mening er over hebt.

[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|leftright|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]

Dit is het kaartje in kwestie. Ook kunt u [[Oerlis:Nederlânsk|hier]] de discussie volgen als u tijd en zin hebt natuurlijk en als u het Fries een beetje begrijpt.

Bij voorbaat dank en met vr. gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]])

:[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], lezen gaat wel, maar ik geloof niet dat ik dit graag wil lezen. Ik heb de neiging heel formeel reageren: wikipedia staat geen nieuw onderzoek toe. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen.
:De kaart is ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De auteur verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
:Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!!
:Wat de maker eigenhandig geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij vreemde keuzes gemaakt: zoals anderen al vastgesteld hebben, het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) wordt ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants en niet bij het Neder-Frankisch, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug met deze versimpelingen geeft toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
:De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Aldgilles, maar geeft daarbij het kaartje van actuele dialectgroepen door Jo Daan. Die onderscheidt Fries, Oost-Nederlands/Nedersaksisch (hier met inbegrip van de Veluwe), Hollands, Utrechts, Zeeuws/West-Vlaams, Limburgs en een grote Zuid-Nederlandse restgroep, met inbegrip van Oost-Vlaanderen. Daarbinnen drie Brabantse groepen en het Zuid-Gelders als afzonderlijke groep.
:Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Friese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar mengggebiedjes kunnen tekenen.
:De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig minder gebruikt, omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert.
:De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands. Door de term Nederfrankisch te gebruiken en het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [https://talencanon.nl Talencanon].
:Maar omdat nu de bronnen en de concensus ontbreken, vind ik een dergelijke kaart in deze fase eigenlijk niet wikipedia-waardig. Gebruik dus liever bestaande de kaart van Jo Daan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dutch-dialects.svg hier] en geef in het commentaar aan dat dit correspondeert met laatmiddeleeuwse taalgebieden.[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.04 (CET)</text>
      <sha1>18rmvo3iftj4azwp9gigw7bi0goztj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243888</id>
      <parentid>1243884</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T02:05:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Otto S. Knottnerus</username>
        <id>17745</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vraagje om hulp aub */</comment>
      <origin>1243888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="rozifafnq5fg6vwp98bjeaicmulr38v" xml:space="preserve">Myn wurk op Wikipedia is te lêzen op myn Nederlânske side: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Otto_S._Knottnerus Brûker: Otto S. Knottnerus]. Myn skreaune Frysk komt foar in grut part út de elektroanyske doaze, dus nim myn wurd net foar.

== Vraagje om hulp aub ==
Beste Otto. Ik heb een vraagje voor u dat u misschien ons even kan helpen bij te lichten. Op deze [[Oerlis:Nederlânsk|overlegpagina]] op de Friese wikipedy over het lemme [[Nederlânsk]] is een discussie ontstaan over een kaartje dat is ingevoegd door een deelnemer [[Meidogger:Kening Aldgilles|Kening Aldgilles]] die de situatie van het Nederlandse taalgebied omstreeks 1450 moet weergeven. Volgens mijzelf en andere deelnemers klopt er geen haar van dat kaartje en willen het liefst van het artikel verwijderen, maar Kening Aldgilles blijft volhouden dat er niets mis mee is met het kaartje. Dus we komen er niet uit. Deelnemer Ieneach fan 'e Esk heeft de Fryske Akademy twee maanden geleden gevraagd en daarna nog een paar keer, maar tot nu toe nog niets van hen gehoord. Ik wil nu als laatste optie u even vragen als u hier wat van weet en een objectieve mening er over hebt.

[[Ofbyld:Middle Dutch with dialect distribution.png|thumb|leftright|Dialekkaart fan it Nederlânsk om it jier 1450 hinne.&lt;br&gt;'''Leginda:'''&lt;br /&gt; {{legend|#1f77b4|Flaamsk}}{{legend|#ff7f0e|Brabânsk}}{{legend|#2ca02c|Hollânsk-Seelânsk}}{{legend|#d62728|Limboarchsk}}{{legend|#9467bd|Eastnederlânsk}}]]

Dit is het kaartje in kwestie. Ook kunt u [[Oerlis:Nederlânsk|hier]] de discussie volgen als u tijd en zin hebt natuurlijk en als u het Fries een beetje begrijpt.

Bij voorbaat dank en met vr. gr. [[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]] ([[Meidogger oerlis:Kneppelfreed|oerlis]])

:[[Meidogger:Kneppelfreed|Kneppelfreed]], lezen gaat wel, maar ik geloof niet dat ik dit graag wil lezen. Ik heb de neiging heel formeel reageren: wikipedia staat geen nieuw onderzoek toe. Met andere woorden: een dialectkaart van de Nederlanden in de late middeleeuwen dient gebaseerd te zijn op openbare bronnen en gangbare opvattingen.
:De kaart is ontleend aan de Nederlandse wikipagina [[nl:Middelnederlands|Middelnederlands]] en gemaakt door de bekende gebruiker [[:commons:User:Vlaemink|Vlaemink]] in 2020. De auteur verwijst naar Guy Janssens en Ann Marynissen, ''[https://www.researchgate.net/publication/340502574_Het_Nederlands_vroeger_en_nu Het Nederlands vroeger en nu]'', Antwerpen 2005 (p. 70) en naar Wim Blockmans &amp; Walther Prevenier, ''The Promised Lands: The Countries under Burgundian Rule, 1369–1530'', Philadelphia 1999.
:Direct valt op dat het kaartje van Janssens en Marynissen iets heel anders laat zien: slechts de namen Hollands, Zeeuws, Vlaams, Utrechts, Brabants, Limburgs, Rijnlands en Noord-oostelijke dialecten (zie [https://wabdidactiek.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/01/middelnederlandse-dialecten.png hier] een versimpelde versie). Het boek van Blockmans en Preveniers bevat geen enkele talenkaart!!!
:Wat de maker eigenhandig geproduceerd heeft, is een versimpelde versie van de huidige dialectkaart van Nederland. Maar daarbinnen heeft hij vreemde keuzes gemaakt: zoals anderen al vastgesteld hebben, het [[nl:West-Veluws|West-Veluws]] (&quot;een Nedersaksisch dialect&quot;) wordt ten onrechte bij het Hollands-Zeelands gerekend, [[nl:Zuid-Gelders|Zuid-Gelders]] wat al te gemakkelijk bij het Brabants en niet bij het Neder-Frankisch, hoewel het nauw verwant is met het [[nl:Kleverlands|Kleverlands]]. Een radicale sprong van 500 jaar terug met deze versimpelingen geeft toch een beetje een vertekend beeld.
[[Ofbyld:Dutch-dialects.svg|thumb|right|Dialectkaart van Jo Daan.]]
:De [https://neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/nedling/taalgeschiedenis/diversiteit_van_het_middelnederlands/ Freie Unversität Berlin] hanteert voor het middelnederlands vijf groepen die wel doen denken aan het kaartje van Aldgilles, maar geeft daarbij het kaartje van actuele dialectgroepen door Jo Daan. Die onderscheidt Fries, Oost-Nederlands/Nedersaksisch (hier met inbegrip van de Veluwe), Hollands, Utrechts, Zeeuws/West-Vlaams, Limburgs en een grote Zuid-Nederlandse restgroep, met inbegrip van Oost-Vlaanderen. Daarbinnen drie Brabantse groepen en het Zuid-Gelders als afzonderlijke groep.
:Voor de middeleeuwse situatie zou ik - zoals anderen al hebben aangegeven - in elk geval Noord-Holland boven het IJ bij de Friese of de menggebieden tellen, hetgeen Arjen Versloot en anderen genoegzaam hebben aangetoond. Voor de Ommelanden en het Westerkwartier geldt dat niet: die zijn rond 1450 eenduidig Nederduits / Nedersaksisch. Daar doet de laatste Friese tekst uit Duurswold rond 1400 niets aan af. Hoogstens zou je in een paar mengggebiedjes kunnen tekenen.
:De term Nedersaksisch blijft behelpen, hij leidt ten opzichte van het Duitse overkoepelende begrip ''Niederdeutsch'' al snel tot verwarring. Maar de term Oost-Nederlands die vroeger in de mode was, wordt tegenwoordig minder gebruikt, omdat hij ten onrechte verwantschap met Middelnederlands suggereert.
:De term Hollands is hier sowieso wat ingewikkeld, ik zou er Hollands-Zeeuws-Utrechts van maken. Veluwe is zeker geen Hollands. De afzonderlijke delen van Brabant vormen tot op zekere hoogte een eenheid (de bekende Brabantse expansie). Maar het Gelders sluit tegelijkertijd nauw aan bij het Klevelands. Door de term Nederfrankisch te gebruiken en het Gelders tot overgangsgebied te bestempelen voorkom je misvattingen. Zie ook de internetpagina's [https://middelnederlands.nl/ Middelnederlands.nl] en [http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/ Taalcanon].
:Maar omdat nu de bronnen en de concensus ontbreken, vind ik een dergelijke kaart in deze fase eigenlijk niet wikipedia-waardig. Gebruik dus liever bestaande de kaart van Jo Daan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dutch-dialects.svg hier] en geef in het commentaar aan dat dit correspondeert met laatmiddeleeuwse taalgebieden.[[Meidogger:Otto S. Knottnerus|Otto S. Knottnerus]] ([[Meidogger oerlis:Otto S. Knottnerus|oerlis]]) 4 nov 2026, 02.04 (CET)</text>
      <sha1>rozifafnq5fg6vwp98bjeaicmulr38v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boerûpappegaaido</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174430</id>
    <revision>
      <id>1243879</id>
      <parentid>1239167</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T21:09:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>[[]], + ref.</comment>
      <origin>1243879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3430" sha1="3n6d6ielfwztfmyvaf5odfktea3v1mt" xml:space="preserve">{{Bistesoarte|
|Namme    = Boerûpappegaaido
|Ofbyld   = [[File:Buru_green_pigeon_(Treron_aromaticus)_02_(cropped).jpg|250px]]&lt;br&gt;wyfke.
|lûd      = 
|Ryk      = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme   = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse   = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift    = [[do-eftigen]] (''Columbiformes'') 
|Famylje  = [[dofûgels]] of [[dowen]] (''Columbidae'')  
|Skaai    = [[pappegaaidowen]] (''Treron'')
|Wittenskiplike namme = Treron aromaticus
|Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin| Gmelin]], 1789
|IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart=
}}
De '''Boerûpappegaaido''' (''Treron aromaticus'') is in [[Fûgels|fûgel]] fan it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[pappegaaidowen]] (''Treron'') út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[dofûgels]] (''Columbidae'').

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:OsmotreronAromaticaKeulemans.jpg|thumb|left|tekening ''Treron aromaticus''&lt;br&gt;&lt;small&gt;[[John Gerrard Keulemans]] (1842–1912).&lt;/small&gt;]]
Boerûpappegaaidowen binne middelgrutte pappegaaidowen fan 28 sm lang. It belangrykste ûnderskied tusken wyfkes en mantsjes is de kleur fan 'e mantel. Wyfkes ha dêr gjin kastanjebrune kleur en by mantsjes wurdt de mantel fan in grize bân fan 'e nekke begrinzge. De foarholle is wyteftich en de krún oant de nekke griis. De nekke en de rêch binne donkergrien. Oer it each rint in smelle oliifkleurige eachstreek. It kin en de kiel binne griengiel en it boarst is ljocht oliifkleurich oant witich. De iris is rôze mei in fealblauwe bûtenring. De eachring is blau. De waakshûd en de snaffelbasis binne donker, wylst de punt fan 'e snaffel blau-eftich is. De poaten binne read. 

De lytse earmfearren binne donker laaigriis. De oare earmfearren binne oliifkleurich oant swart en ha giele rânen. De sekundêre slachpinnen en de haadslachpinnen binne swart mei in ljochtgiele râne. De dekfearren fan 'e ûndersturt binne grien-wyteftich, de middelste stjoerfearren oliifkleurich en de oare stjoerfearren binne op 'e boppekant oliifkleurich oant griis. Oer de bûtenste stjoerfearren ferrint in brede bleekgrize einbân.

== Fersprieiding en systematyk ==
De soarte is [[Endemisme|endemysk]] op it [[Molukken|Molukske]] eilân [[Boerû]]. It is in [[Monotypysk takson|monotypyske]] fûgel, d.w.s. dat de fûgel gjin ferdieling yn [[ûndersoarte]]n hat. 

De fûgel waard earder mei oare soarten by de ''[[Treron pompadoura]]'' yndield. Guon dogge dat noch jimmeroan. De ''Treron pompadoura'' stiet no bekend as de [[Srylankaanske pappegaaido]].

== Status ==
De soarte bestiet út 10.000 oant 20.000 fûgels yn in lyts, mar noch net fragmintearre ferspriedingsgebiet. It is wis dat it oantal fûgels troch it ferlies fan biotoop en yn mindere mate troch de jacht tebekrint. De Boerûpappegaaido wurdt troch de [[IUCN]] op basis fan dy gegevens as gefoelich klassifisearre.  

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/ryukyu-green-pigeon-treron-permagnus ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/pomgrp3?siteLanguage=nl&amp;continue ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/pomgrp3/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Treron aromaticus|Boerûpappegaaido}}
}}
{{DEFAULTSORT:Boerupappegaaido}}
[[Kategory:Pappegaaido]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>3n6d6ielfwztfmyvaf5odfktea3v1mt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dieter Arend</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180316</id>
    <revision>
      <id>1243855</id>
      <parentid>1184585</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>oanfolling fan de:</comment>
      <origin>1243855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="goi9wl5k7zht63dmfsbn23v7rme11lz" xml:space="preserve">{{Ynfoboks sporter
| namme                = Dieter Arend
| ôfbylding            = 1936SummerOlympicsGermanCoxedPairsteam.jpg
| ôfbyldingsbreedte    = 200px
| ôfbyldingtekst       = ''Dieter Arend (midden) (1936)''
| echte namme          = Dieter Arend
| bynamme              = 
| nasjonaliteit        = {{GERnasj}}
| bertedatum           = [[14 augustus]] [[1914]]
| berteplak            = [[Berlyn]]
| stjerdatum           = [[16 oktober]] [[1987]]
| stjerplak            = Berlyn
| etnisiteit           = 
| regionale identiteit = 
| grutte               = 
| gewicht              = 
| sport                = [[Roeien]]
| ûnderdiel            = Stjoerman
| trener               = 
| 1etitel              = 
| OS                   = [[Olympyske Simmerspullen 1936|Berlyn 1936]]
| PS                   = 
| ekstra               = 
| debút                = 
| karriêre-ein         = 
| prestaasjes          = {{Goudgrut}} 1x [[Olympyske Spullen]] 1936
| webside              = 
}}'''Dieter Arend''' ([[Berlyn]], [[14 augustus]] [[1914]] - dêre, [[16 oktober]] [[1987]]) wie in [[Dútsers|Dútsk]] [[Roeien|roeier]]. 

Hy die yn [[Roeien op de Olympyske Simmerspullen 1936|1936]] ienris mei oan de [[Olympyske Spullen|Olympyske Simmerpullen]]. Hy waard yn [[Berlyn]] Olympysk kampioen mei [[Gerhard Gustmann]] en stjoerman [[Herbert Adamski]] yn de twa-mei-stjoerman. Nei de Spullen waard Arend yn [[1943]] en [[1944]] noch ris twa kear Dútsk kampioen yn de fjouwer-mei-stjoerman.

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
* Wikipedy:DE
* Wikipedy:EN
}}

{{DEFAULTSORT:Arend, Dieter}}
[[Kategory:Dútsk roeier]]
[[Kategory:Dútsk Olympysk kampioen]]
[[Kategory:Persoan berne yn 1914]]
[[Kategory:Persoan stoarn yn 1987]]</text>
      <sha1>goi9wl5k7zht63dmfsbn23v7rme11lz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Radja-ein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180599</id>
    <revision>
      <id>1243882</id>
      <parentid>1236974</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T21:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>[[]], tf</comment>
      <origin>1243882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4379" sha1="msckn0sezycz1vxvanv0govitikj2da" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme               = 
|Ofbyld              = [[Ofbyld:Tadorna radjah - Centenary Lakes.jpg|250px]]
|lûd                 = 
|Ryk                 = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse              = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift               = [[goeseftigen]] (''Anseriformes'')
|Famylje             = [[einfûgels]] (''Anatidae'')
|Skaai               = '''radja-einen''' (''Radjah'')&lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Ludwig Reichenbach|Reichenbach]], 1853&lt;/small&gt;
|Wittenskiplike namme= Radjah radjah
|Beskriuwer, jier    = ([[Prosper Garnot|Garnot]] &amp; [[René Primevère Lesson|Lesson]], 1828
|IUCN-status         = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart            = 
}}
De '''radja-ein''' (''Radjah radjah''; synonym:''Tadorna radjah'') is in [[fûgel]][[soarte (taksonomy)|soarte]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[einfûgels]]. De soarte heart by de saneamde healguozzen, dy't in systematyske posysje tusken de guozzen en de einen ynnimme. Earder waard de radja-ein ta it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[bercheinen]] (''Tadorna'') rekkene, mar hjoed-de-dei is de fûgel yn it [[Monotypysk takson|monotypysk]] skaai radja-einen (''Radjah'') yndield.

''Radjah'' ([[Nederlânsk|fernederlânske]] en dêrom ek [[Frysk|ferfryske]] as &quot;radja&quot;) is yn it [[Maleisk]] (dat op 'e [[Molukken]] sprutsen wurdt) in hege [[aadlike titel]], ferlykber mei [[foarst]] of [[prins]]. Op it eilân [[Boerû]] wurdt dizze fûgel troch de pleatslike befolking mei dy namme oantsjut.   

== Beskriuwing ==
[[Ofbyld:Radjah Shelduck - Lee Point.jpg|thumb|left|Australysk eksimplaar yn 'e flecht.]]
Radja-einen wurde oant 52 sm lang. De jerken en sijkes binne net op basis fan 'e fearren te ûnderskieden. De kop, de hals en de búk binne foar it grutste part wyt mei in swarte oant kastanjebrune bân oer it boarst. De rêch en de wjukken binne donkerbrún. Yn 'e flecht of mei iepen wjukken is oan 'e boppekant fan 'e wjukken in grienglânzgjende bân te sjen. De snaffel is ljocht en de poaten binne rôze. It each is wyteftich mei in giele eachring. 

== Fersprieding ==
De radja-ein libbet yn 'e noardlike dielen fan West-[[Austraalje]], it [[Noardlik Territoarium]] (Nasjonaal park Kakadu) en [[Queensland]], fierder yn [[Nij-Guineä]], fral de súdkust fan [[Papoea Nij-Guineä]]. Der binne ek waarnimmingen op [[West-Papoea]] en de eilannen [[Japen]], [[Goodenough]], [[Fergusson]], [[Arû-eilannen]] en de [[Molukken]].

It biotoop fan 'e fûgels wurdt foarme troch ûndjip sâld, brak en swiet wetter yn mûningen fan rivieren, estuaria, lagunes en sompen fan it kustgebiet. De einen libje allinne of yn pearkes. Yn 'e drûge tiid binne grutte konsintraasjes te finen yn û.o. de sâltwetterlagunes.  

== Undersoarten ==
De fûgel telt twa [[ûndersoarte]]n:

* ''R. r. radjah'': fan 'e [[Molukken]] oant Nij-Guineä.
* ''R. r. rufitergum'': noardlik en eastlike Austraalje.

By de ''R. r. radjah'' binne de fearren op 'e rêch foar it measte donker en oer it boarst rint in smelle swarte bân. De ''R. r. rufitergum'' hat dêrfoaroer in readbrune rêch en readbrune bân op it boarst.    

== Gedrach ==
De fûgels briede yn in beamholte by it wetter. In nêst bestiet út wat dûns en der wurde seis oant tolve aaien lein, dy't troch it sijke útbret wurde. Nei likernôch 30 dagen komme de aaien út. Radja-einen libje fan lytse dierkes, lykas weakdieren. In lyts part bestiet út planten.   

== Status ==
Neffens in rûzing fan 2023 bestie de populaasje tusken 13.300 oant 133.000 folwoeksen fûgels. De radja-ein hat in grut ferspriedingsgebiet en alhoewol't oannommen wurdt dat de oantallen tebekrinne, wurdt de ein troch de [[IUCN]] op 'e [[Reade list]] as net bedrige klassifisearre. Yn Austraalje is de jacht op 'e ein wetlik ferbean. 

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/radjah-shelduck-radjah-radjah Birdlife, oproppen 3 novimber 2026.]
* [https://ebird.org/species/cosswa1?siteLanguage=nl Ebird, oproppen 6 febrewaris 2025.]
* [https://ebird.org/species/radshe1/AU-WA Avibase, oproppen 6 febrewaris 2025.]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Radjah radjah|Radja-ein}}
}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Radja-ein]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]]</text>
      <sha1>msckn0sezycz1vxvanv0govitikj2da</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flaggesturtiisfûgel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182503</id>
    <revision>
      <id>1243881</id>
      <parentid>1235206</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T21:18:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1243881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3822" sha1="fu2711mnurdk4cmvytlo3t7x5ez3f0b" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme       = flaggesturtiisfûgel
|Ofbyld      = [[Ofbyld:Common Paradise-Kingfisher 0A2A1308.jpg|250px]]
|lûd         = 
|Ryk         = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme      = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse      = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift       = [[rôldereftigen]] (''Coraciiformes'') 
|Famylje     = [[iisfûgels]] (''Alcedinidae'') 
|Skaai       = [[flaggesturtiisfûgels]] (''Tanysiptera'')
|Wittenskiplike namme= Tanysiptera galatea
|Beskriuwer, jier= [[George Robert Gray|Gray]], 1859
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart    = 
}}
De '''flaggesturtiisfûgel''' of '''gewoane flaggesturtiisfûgel''' (''Tanysiptera galatea'') is ien fan 'e njoggen [[fûgel]]soarten fan it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] [[flaggesturtiisfûgels]] (''Tanysiptera'') út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] [[iisfûgels]] (''Alcedinidae'').

== Beskriuwing ==
De flaggesturtiisfûgel wurdt ynklusyf sturt 33 oant 43 sm lang. De fûgel hat in ljochtblauwe kroan, in donkerblauwe eachstreek, in reade snaffel en in wyt kin. De boppedielen binne donkerblau mei ljochtblau op 'e skouders. De fûgel hat in lange wite sturt en twa lange ljochtblauwe sturtpinnen, dy't einigje yn wite spatels. De rêch en stút binne ek wyt, lykas ek it boarst en de búk. De poaten binne read. 

De soarte liket in soad op 'e [[Arûflaggesturtiisfûgel]], mar dy is lytser, hat in donkerder kroan, in blauwe yn stee fan wite sturt en in minder foarse snaffel. 

== Fersprieding ==
Gewoane flaggesturtiisfûgels komme op [[Nij-Guineä]] en in grut oantal eilannen westlik dêrfan oant de [[Line fan Weber]] foar. It is in fûgel fan 'e [[reinwâld]]en, dy't it nêst bout yn termitenêsten yn beammen. 

De soarte telt 15 ûndersoarten, dy't fan inoar ferskille yn it fearrekleed en de foarm fan 'e sturt. 
[[Ofbyld:Tanysiptera galatea doris.jpg|thumb|left|Gewoane flaggesturtiisfûgel]]
* ''T. g. emiliae'': Noardlike Molukken [[Rau (eilân)|Rau]].
* ''T. g. doris'': Noardlike Molukken [[Morotai]].
* ''T. g. browningi'': Noardlike Molukken [[Halmahera]].
* ''T. g. brunhildae'': Noardlike Molukken [[Doi (eilân)|Doi]].
* ''T. g. margarethae'': Noardlike Molukken [[Batjan]]. 
* ''T. g. sabrina'': Noardlike Molukken [[Kayoa]].
* ''T. g. obiensis'': Sintrale Molukken (Oby en Bisa).
* ''T. g. acis'': Súdlike Molukken [[Boerû]].
* ''T. g. boanensis'': Súdlike Molukken [[Boano]]. 
* ''T. g. nais'': Súdlike Molukken ([[Ambon (eilân)|Ambon]], Manipa, [[Seram]], Manawoka, Gorong). 
* ''T. g. galatea'': noardwestlik [[Nij-Guineä]] en westlik [[Papoea Nij-Guineä]].
* ''T. g. meyeri'': noardlik Nij-Guineä.
* ''T. g. minor'': Súd-Nij-Guineä.
* ''T. g. vulcani'': [[Manam]] (by noardeastlik Nij-Guineä).
* ''T. g. rosseliana'': [[Rossell]] ([[Louisiade-arsjipel]]).

== Status ==
De flaggesturtiisfûgel has in tige grut ferspriedingsgebiet en de fûgel is yn syn biotoop algemien. Dêrfandinne is de kâns op útstjerren lyts. Alhoewol't de grutte fan 'e populaasje net kwantifisearre is, wurdt troch de houtkap en it feroarjende lângebrûk oannommen dat de oantallen tebekrinne. Dat giet lykwols noch net hiel hurd en dêrfandinne stiet de soarte as net bedrige op 'e [[Reade list]] fan 'e [[IUCN]].  

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-paradise-kingfisher-tanysiptera-galatea ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/copkin1/ID-IJ-PB ''Ebird'']
* [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=76D3DC4863DC8D1A ''Avibase'']
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Tanysiptera galatea|flaggesturtiisfûgel}}
}}
{{DEFAULTSORT:flaggesturtiisfugel}}
[[Kategory:Flaggesturtiisfûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]]</text>
      <sha1>fu2711mnurdk4cmvytlo3t7x5ez3f0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meidogger oerlis:GaelgVaggop1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>191294</id>
    <revision>
      <id>1243837</id>
      <parentid>1243729</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T14:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>15867</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-45 */ nije seksje</comment>
      <origin>1243837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168926" sha1="5fcf7bk09cthyi19u1hmgalfheu5zxh" xml:space="preserve">== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 apr 2026, 20.06 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the &quot;Translate to English&quot; dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] 
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as &quot;changes 3&quot; instead of &quot;3 changes&quot; in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 4 mai 2026, 22.43 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30498077 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.

'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui.input&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 11 mai 2026, 21.20 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30524429 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18 mai 2026, 22.22 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 --&gt;

== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]

* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]

* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mai 2026, 07.19 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30513885 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 25 mai 2026, 23.52 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed &quot;Community&quot; tab and a personalized &quot;For You&quot; tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 1 jun 2026, 23.09 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30613639 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's &quot;On This Day&quot; content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-cite&amp;language=en&amp;action_source=search&amp;filter=%21translated&amp;optional=1&amp;action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__HIDDENCAT__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]

'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Script maintainers are encouraged to review existing uses of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;addPortletLink()&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 8 jun 2026, 23.30 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30650573 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use &lt;code&gt;class=notpageimage&lt;/code&gt; excluding it from thumbnail previews, or &lt;code&gt;class=noviewer&lt;/code&gt; excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. 
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class=&quot;wikitable&quot;|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding &lt;code dir=ltr&gt;data-sort-order=&quot;desc&quot;&lt;/code&gt; to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the &quot;indefinitely&quot; button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15 jun 2026, 18.49 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30689604 --&gt;

== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]

* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026, 05.21 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30604303 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.

'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to &quot;require CAPTCHA verification&quot; will begin to also affect users with the &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The &lt;code&gt;skipcaptcha&lt;/code&gt; right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23 jun 2026, 15.05 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30722494 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to &quot;Create account&quot; and &quot;Log in&quot; actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; behaves when used to exclude results. Previously, using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;prefix:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 29 jun 2026, 13.48 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30744833 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]

'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;src&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute and SVG in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;srcset&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 6 jul 2026, 15.57 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30773578 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 July 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]]

* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13 jul 2026, 09.27 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]

'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13 jul 2026, 18.12 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30804401 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21 jul 2026, 07.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 jul 2026, 20.50 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 --&gt;

== ''The Signpost'': 2 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]]

* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]]

* WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|&quot;Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist&quot; - Wikimania presentation by User:Noé Recap]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]]

* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2 aug 2026, 12.18 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30775662 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 3 aug 2026, 21.47 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 10 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17 aug 2026, 23.04 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 --&gt;

== ''The Signpost'': 24 August 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]]

* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]]

* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]]

* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]]

* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 24 aug 2026, 03.25 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=30889666 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]

'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#uic:}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Userlinks}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs when specifically using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Special:MyPage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URLs can still be accessed and used without &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Specified user page URLs (e.g. &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;User:Myusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) can still be used with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=raw&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;librsvg&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 2.60 and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ImageMagick&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 24 aug 2026, 22.46 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30961208 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.

'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;onlyredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;withredirects:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;incategory:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;intitle:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;insource:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;deepcat&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]

'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&amp;title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 31 aug 2026, 22.53 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30990659 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the &quot;[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]&quot; option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&amp;sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&amp;project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; instead of &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;:0&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
*  All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; option, as gadgets are always loaded through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;ResourceLoader&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 7 sep 2026, 20.45 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31008437 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-38&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].

'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a &quot;read more&quot; button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14 sep 2026, 17.31 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31039826 --&gt;

== ''The Signpost'': 16 September 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/News and notes|The Balance of Power]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/In the media|Shocking photos may be changed on Wikipedia]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Disinformation report|Have UN Secretary-General candidates manipulated Wikipedia?]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Recent research|Google's AI overviews may have reduced search engine referrals to English Wikipedia by 5%]]

* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/WikiConference report|The backwater symbiosis – reflections from Wiki Conference India 2026]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Traffic report|Heaven let your light shine down]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Serendipity|Wikipedia Family Mosh Pit]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Obituary|Passing of Gobonobo, community leader advocating for women and minorities]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/On the bright side|Fantasy video games, hopeful science fiction, and the change of seasons]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-09-16/Comix|The Adventure of the Unknown Corpse]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 16 sep 2026, 04.11 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31028446 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-39&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]

'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|&quot;Suggestion mode&quot; Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing &quot;experimental&quot; edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]

'''Updates for technical contributors'''
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;abusefilters&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;formatversion=2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;abusefilters&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 27 sep 2026, 13.56 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31085309 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-40&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]

* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;Draft:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].  For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]

'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 28 sep 2026, 12.49 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31092225 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-41&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.

'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. 
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{projectName}/api/&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{projectName}/w/rest.php/&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

5 okt 2026, 20.52 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31098825 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-42&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;&lt;ref name=&quot;Miller2026-1&quot; /&gt;&lt;/syntaxhighlight&gt;). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs.
* The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]].
* Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]

'''Updates for technical contributors'''
* There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response.

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 13 okt 2026, 09.40 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31142468 --&gt;

== ''The Signpost'': 13 October 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News and notes|AELECT returns, Jimbo gives a union update, VisualEditor is now default]]

* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Serendipity|From a rare portrait of a female millionaire in Nancy to a Japanese painter in Lyon]]

* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Obituary|Doug Weller]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/In the media|A(I)pocalypses afoot]]

* WikiConference Report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/WikiConference Report|WikiConference 2026 &amp; the importance of in-person community]]

* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/By the numbers|Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/News from Diff|OpenAI &quot;rogue&quot; agent activities found on Wikimedia projects]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/On the bright side|Good people]]

* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Op-ed|Who are our readers?]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Traffic report|This world is big and wild and half insane]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-10-13/Comix|Fudging the numbers]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 14 okt 2026, 00.47 (CEST)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31092234 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-43&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20.
* An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19 okt 2026, 16.38 (CEST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31178499 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-44&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal.
* Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced.

'''Updates for editors'''
* A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]

'''Updates for technical contributors'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]

* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 26 okt 2026, 19.57 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31199592 --&gt;

== ''The Signpost'': 1 November 2026 ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News and notes|AELECT5 concludes, a Wikimedian arrested for treason, and updates to GANs and FARs]]

* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Recent research|How Wikipedians use (or don't use) LLMs; experienced editors contribute more to &quot;underproduced&quot; articles than newbies]]

* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Disinformation report|Better bots or bothersome baby borgs?]]

* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In the media|Stop the internet, I was deleted]]

* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News from Diff|Why Wikimedia Is Speaking Up in a Major AI Copyright Case]]

* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/By the numbers|Wikipedian Nobel Prize 2026]]

* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/On the bright side|Gone fishing]]

* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Traffic report|October, and the articles are stripped bare]]

* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In focus|Two Roles, One Wikimedia Education Ecosystem]]

* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix]]

&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 1 nov 2026, 14.53 (CET)
&lt;!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&amp;oldid=31191200 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-45&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Many Wikimedia tools were taken offline last week because of a [[:w:PHP2Shell|security vulnerability in PHP]]. This affected many websites worldwide. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] have been back up since October 22. Many important tools have been gradually restored. Some tools need the respective volunteer maintainers to restart them. Others still need to upgrade to a patched PHP version. Some tools were using older versions of PHP which are not supported by the recent security patches. They will require maintainers to upgrade to a more recent version. This might require additional effort. You can follow the work [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|on Wikitech]].

'''Updates for editors'''
* A new optional search experiment is running in the Wikipedia Android and iOS apps for Arabic, French, and Japanese Wikipedias. Participating readers can search inside articles and open quoted passages directly in their source articles, no answers or summaries are generated. This is the first of four experiments in [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Phase 2 of Semantic Search]]. It began on October 22 and runs for 20 days. Feedback is welcome on the project’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|discussion page]].
* The [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Future Audiences]] team is planning to bring [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Share Cards]] to Wikipedia on mobile. This feature gives users the option to share a visually appealing card with friends, based on the article they are reading. The card contains the article’s title, image, opening text, and related attribution, and links back to the article for full reading. Editors are invited to try out this feature by adding &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;?useformat=mobile&amp;sharecard=1&lt;/code&gt; to any article URL from October 29 to November 8. Share any thoughts on the [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card| project talk page]] and report any bugs on [[phab:T439161|Phabricator]]. 
* The default renderer for math formulas will change on November 2. After the change, the server sends the formula as MathML, and your browser uses MathJax to show it. This is the last step towards the Mathoid/RESTBase deprecation process, for sustainability and security reasons. You can [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|ask questions or report problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238]
* Do you have an idea for a new feature, or a bug that needs fixing? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Submit your suggestion for the community wish list by November 8!]]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 3 nov 2026, 15.23 (CET)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=31236748 --&gt;</text>
      <sha1>5fcf7bk09cthyi19u1hmgalfheu5zxh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Molukske keningsparkyt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194963</id>
    <revision>
      <id>1243873</id>
      <parentid>1243620</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1243873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3779" sha1="63pvcxrgxzmlx9thkqtlehm0dnrfv93" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme               = Molukske keningsparkyt
|Ofbyld              = [[Ofbyld:King Parrot.jpg|250px]]
|lûd                 = 
|Ryk                 = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme              = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse              = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift               = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje             = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittacoidea'')
|Skaai               = [[keningsparkiten]] (''Alisterus'')
|Wittenskiplike namme= Alisterus amboinensis
|Beskriuwer, jier    = [[Philipp Ludwig Statius Müller|Statius Müller]], 1776
|IUCN-status         = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart            = 
}}
De '''Molukske keningsparkyt''' (''Alisterus amboinensis'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] út 'e [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittacoidea'') yn it [[skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes''). De soarte komt foar op ferskate eilannen yn [[Yndoneezje]] en yn it westlike part fan [[Nij-Guineä]].

== Beskriuwing ==
De Molukske keningsparkyt is in slanke pappegaai mei in lange sturt en in fearrekleed mei felle kleuren. De fûgel hat in reade kop en ûnderkant, in blauwich kleurde sturt, in blauwe rêch en griene of blauwich kleurde wjukken, ôfhinklik fan 'e [[ûndersoarte]].

De soarte liket op 'e [[grienwjukkeningsparkyt]] (''Alisterus chloropterus''), wêrfan't it ferspriedingsgebiet foar in part oerlapet. De Molukske keningsparkyt mist lykwols de ljochtgriene skouderbân fan it mantsje en de griene kop fan it wyfke fan dy soarte. Ek liket er wat op 'e [[Molukske loary]] (''Lorius garrulus''), mar de Molukske keningsparkyt hat in blauwe ynstee fan in reade rêch en in langere sturt.

De rop bestiet út heldere, omheech rinnende tsjirpjende lûden en skerpe, skreauwerige roppen.

== Fersprieding ==
De Molukske keningsparkyt komt foar op ferskate eilannen yn 'e Molukken en yn West-Papoea en it noardwesten fan Nij-Guineä. Der wurde seis [[ûndersoarte]]n ûnderskieden:

* ''Alisterus amboinensis hypophonius'': komt foar op [[Halmahera]], yn 'e noardlike Molukken.
* ''Alisterus amboinensis sulaensis'': komt foar op 'e [[Sûla-eilannen]], wêrûnder [[Taliabû]], [[Seho]] en [[Mangole]].
* ''Alisterus amboinensis versicolor'': komt foar op [[Peleng]], ien fan 'e [[Banggai-eilannen]].
* ''Alisterus amboinensis buruensis'': komt foar op [[Boerû]], yn 'e súdlike Molukken.
* ''Alisterus amboinensis amboinensis'': komt foar op 'e súdlike Molukken, wêrûnder [[Boano]], [[Ambon (eilân)|Ambon]] en [[Seram]].
* ''Alisterus amboinensis dorsalis'': komt foar yn [[West-Papoea]] en it noardwesten fan [[Nij-Guineä]].

== Status ==
De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet, mar der wurdt oannommen dat de oantallen tebekrinne. De delgong is lykwols net sa grut dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de Molukske keningsparkyt as [[net bedrige]] op 'e [[Reade list]].

== Namme ==
De wittenskiplike soartnamme ''amboinensis'' ferwiist nei it eilân [[Ambon (eilân)|Ambon]].

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moluccan-king-parrot-alisterus-amboinensis BirdLife, oproppen 29 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/mokpar1?siteLanguage=nl eBird, oproppen 29 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mokpar1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 29 oktober 2026]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Alisterus amboinensis|Molukske keningsparkyt}}
}}

[[Kategory:Keningsparkyt]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]]</text>
      <sha1>63pvcxrgxzmlx9thkqtlehm0dnrfv93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Molukske ealpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194989</id>
    <revision>
      <id>1243872</id>
      <parentid>1243588</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fersprieding en biotoop */</comment>
      <origin>1243872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4793" sha1="ohwvodz5el7adfn6644iqicvzyw75iq" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Molukske ealpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Eclectus roratus-20030511.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[ealpappegaaien]] (''Eclectus'')
|Wittenskiplike namme = Eclectus roratus
|Beskriuwer, jier = [[Philipp Ludwig Statius Müller|Statius Müller]], 1776
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Molukske ealpappegaai''' (''Eclectus roratus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan 'e Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De soarte komt foar op 'e [[Molukken]]. It is in opfallende pappegaai, om't it mantsje en it wyfke in hiel ferskillend fearrekleed hawwe. Dat ferskil is sa grut dat se foar in hiel skoft as twa aparte [[Soarte (taksonomy)|soarten]] beskôge waarden.

== Beskriuwing ==
De Molukske ealpappegaai wurdt 35 oant 42 sm lang en weaget likernôch 500 gram.

It mantsje is foar it grutste part grien, mei blauwe en reade plakken oan 'e wjukken en ferskate kleurnuânses oan 'e sturt. De snaffel is oranje en giel.

De pop is foar it grutste part read, mei blauwe plakken oan 'e wjukken en de boppekant fan 'e rêch. Ek de sturt hat ôfwikende kleuren. Har snaffel is swart.
&lt;div style=&quot;display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;&quot;&gt;Ofbylden&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot; perrow=&quot;3&quot; style=&quot;margin: 0; padding: 0;&quot;&gt;
Singapore Zoo Parrot-1 (8346853143).jpg|mantsje
Pretty Parrot 01+ (529352562).jpg|pop
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Libbenswize ==
De Molukske ealpappegaai yt benammen it fruchtfleis fan ferskate fruchten, lykas bananen, papaja's en figen. Fierders bestiet it menu út nektar, beien, sied, nuten en blommen fan fruitbeammen en -strûken.

De fûgels sykje geregeldwei fjilden dêr't [[stynske weet]] ferboud wurdt.
== Fersprieding en biotoop ==
De Molukske ealpappegaai is in [[stânfûgel]] dy't op 'e [[Molukken]] foarkomt. De besibbe populaasjes op [[Sûmba]], [[Nij-Guineä]] en yn Noard-[[Austraalje]] wurde hjoed-de-dei as aparte soarten beskôge en net mear as [[ûndersoarte]]n. Dy soarten ferskille ûnderling mar in bytsje yn uterlik; de ferskillen binne benammen by de wyfkes te sjen.

Fan 'e Molukske ealpappegaai wurde trije ûndersoarten ûnderskaat:

* ''E. r. vosmaeri'': komt foar op 'e eilannen fan [[Morotai]] oant [[Oby (eilân)|Oby]], yn 'e noardlike Molukken.
* ''E. r. roratus'': komt foar op [[Boerû]], [[Seram]], [[Ambon (eilân)|Ambon]], [[Harûkû]] en [[Saparûa]], yn 'e sintrale en súdlike Molukken.
* ''E. r. westermani'': in takson mei in ûndúdlike status, dat allinnich bekend is fan fûgels út finzenskip dy't ôfkomstich binne út it gebiet fan 'e [[Bandasee]]. It kinne [[Krusing (biology)|krusings]] wêze, mar it is ek mooglik dat it om in útstoarne foarm giet.

De soarte bewennet tropysk reinwâld, gebieten mei foar in part bosk en savannes oant op hichten fan 1.900 m boppe seenivo. Ek mangroves hearre ta it leefgebiet. Dêrnjonken komme de fûgels geregeldwei yn lânbougebieten, plantaazjes en parken foar.

Bûten it briedseizoen wurde se meastentiids allinnich of yn lytse famyljegroepkes sjoen. Grutte groepen komme hast nea foar.

== Status ==
De Molukske ealpappegaai hat in relatyf grut ferspriedingsgebiet. Yn 2019 waard de wrâldpopulaasje rûsd op 7.300 oant 51.000 folwoeksen fûgels. De populaasje nimt ôf, mar de ôfname bliuwt ûnder de 30% yn tsien jier (minder as 3,5% yn 't jier).

Dêrfandinne wurdt de soarte op 'e [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC) beskôge.

== Namme ==
De Dútske predikant en natuerûndersiker [[Philipp Ludwig Statius Müller]], dy't yn Nederlân wurke, beskreau de soarte yn 1776 foar it earst wittenskiplik ûnder de namme ''Psittacus roratus''.

{{boarnen|boarnefernijing=
* [https://nl.wikipedia.org/wiki/Molukse_edelpapegaai Nederlânsktalige Wikipedy - Molukse edelpapegaai]
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/moluccan-eclectus-eclectus-roratus BirdLife, oproppen 29 oktober 2026]
* [https://ebird.org/species/eclpar1?siteLanguage=nl&amp;continue eBird, oproppen 29 oktober 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/eclpar1/cur/introduction Birds of the World, oproppen 29 oktober 2026]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Eclectus roratus|Molukske ealpappegaai}}
}}
{{DEFAULTSORT:molukske-ealpappegaai}}
[[Kategory:Ealpappegaai]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>ohwvodz5el7adfn6644iqicvzyw75iq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tigerparkiten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195091</id>
    <revision>
      <id>1243840</id>
      <parentid>1243828</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ beskriuwer</comment>
      <origin>1243840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3866" sha1="4g3e7dnyhq1fs7s6iiu6fmw0sd13t2o" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme                = tigerparkiten
| ôfbylding            = Brehm's Tiger Parrot Psittacella brehmii, female, Enga Province, Western Highlands, PNG (48869822632).jpg
| ôfbyldingsbreedte    =
| ôfbyldingstekst      =
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift (taksonomy)|skift]]:
| namme4               = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
| takson6              = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6               = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
| takson7              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7               = '''tigerparkiten''' (''Psittacella'')
| beskriuwer, jier     = [[Hermann Schlegel|Schlegel]], 1871
}}

It [[skaai (taksonomy)|skaai]] '''tigerparkiten''' (''Psittacella'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). 

It skaai bestiet út lytse pappegaaien dy't foarkomme op it eilân [[Nij-Guineä]]. Harren fearrekleed is foar it grutste part grien, mei by ferskate soarten brune, giele, reade of swarte tekeningen. De soarten ferskille ûnderling yn kleur en patroan, en by guon soarten binne der dúdlike ferskillen tusken de mantsjes en de wyfkes.

Se libje benammen yn berchwâlden en berchstrûken. De fersprieding en de hichte dêr't se foarkomme, ferskille de soarte. Harren iten bestiet ûnder oare út fruchten, sied, beien, knoppen en blêden.

It skaai hjit tigerparkiten om't de fûgels in opfallend streke fearrekleed hawwe. Benammen de nekke, rêch en boppekant fan it lichem binne by ferskate soarten bandearre. Dat patroan docht tinken oan 'e streken fan in [[tiger]].

== Soarten fan it skaai tigerparkiten (''Psittacella'') ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Psittacella brehmii.jpg|120px]]|| ''Psittacella brehmii'' || [[Brehmtigerparkyt]] || Bercheftige gebieten fan Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/madaraszs-tiger-parrot-psittacella-madaraszi ''Psittacella madaraszi'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Psittacella madaraszi 2.png|120px]]|| ''Psittacella madaraszi'' || [[Brúnkoptigerparkyt]] || Bercheftige gebieten fan Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/madaraszs-tiger-parrot-psittacella-madaraszi ''Psittacella madaraszi'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Psittacella modesta.jpg|120px]] || ''Psittacella modesta'' || [[Lytse tigerparkyt]] || Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/modest-tiger-parrot-psittacella-modesta ''Psittacella modesta'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Psittacella picta.jpg|120px]] || ''Psittacella picta'' || [[Prachttigerparkyt]] || Bercheftige gebieten fan Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/painted-tiger-parrot-psittacella-picta ''Psittacella picta'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/snow-mountain-tiger-parrot-psittacella-lorentzi ''Psittacella lorentzi'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Psittacella|Tigerparkiten}}
}}
{{DEFAULTSORT:Tigerparkiten}}
[[Kategory:Tigerparkyt| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Pappegaai fan de Alde Wrâld]]</text>
      <sha1>4g3e7dnyhq1fs7s6iiu6fmw0sd13t2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243843</id>
      <parentid>1243840</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1243843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3870" sha1="9yje5ry6cf2a9nrq14v5iq2649l2gg3" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme                = tigerparkiten
| ôfbylding            = Brehm's Tiger Parrot Psittacella brehmii, female, Enga Province, Western Highlands, PNG (48869822632).jpg
| ôfbyldingsbreedte    =
| ôfbyldingstekst      =
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift (taksonomy)|skift]]:
| namme4               = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
| takson6              = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6               = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
| takson7              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7               = '''tigerparkiten''' (''Psittacella'')
| beskriuwer, jier     = [[Hermann Schlegel|Schlegel]], 1871
}}

It [[skaai (taksonomy)|skaai]] '''tigerparkiten''' (''Psittacella'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). 

It skaai bestiet út lytse pappegaaien dy't foarkomme op it eilân [[Nij-Guineä]]. Harren fearrekleed is foar it grutste part grien, mei by ferskate soarten brune, giele, reade of swarte tekeningen. De soarten ferskille ûnderling yn kleur en patroan, en by guon soarten binne der dúdlike ferskillen tusken de mantsjes en de wyfkes.

Se libje benammen yn [[berchwâlden]] en berchstrûken. De fersprieding en de hichte dêr't se foarkomme, ferskille de soarte. Harren iten bestiet ûnder oare út fruchten, sied, beien, knoppen en blêden.

It skaai hjit tigerparkiten om't de fûgels in opfallend streke fearrekleed hawwe. Benammen de nekke, rêch en boppekant fan it lichem binne by ferskate soarten bandearre. Dat patroan docht tinken oan 'e streken fan in [[tiger]].

== Soarten fan it skaai tigerparkiten (''Psittacella'') ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Psittacella brehmii.jpg|120px]]|| ''Psittacella brehmii'' || [[Brehmtigerparkyt]] || Bercheftige gebieten fan Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/madaraszs-tiger-parrot-psittacella-madaraszi ''Psittacella madaraszi'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Psittacella madaraszi 2.png|120px]]|| ''Psittacella madaraszi'' || [[Brúnkoptigerparkyt]] || Bercheftige gebieten fan Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/madaraszs-tiger-parrot-psittacella-madaraszi ''Psittacella madaraszi'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Psittacella modesta.jpg|120px]] || ''Psittacella modesta'' || [[Lytse tigerparkyt]] || Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/modest-tiger-parrot-psittacella-modesta ''Psittacella modesta'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Psittacella picta.jpg|120px]] || ''Psittacella picta'' || [[Prachttigerparkyt]] || Bercheftige gebieten fan Nij-Guineä || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|200px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/painted-tiger-parrot-psittacella-picta ''Psittacella picta'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/snow-mountain-tiger-parrot-psittacella-lorentzi ''Psittacella lorentzi'' op ''BirdLife'', oproppen op 3 novimber 2026]&lt;/ref&gt;
|}

{{Boarnen|boarnefernijing=
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Psittacella|Tigerparkiten}}
}}
{{DEFAULTSORT:Tigerparkiten}}
[[Kategory:Tigerparkyt| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Pappegaai fan de Alde Wrâld]]</text>
      <sha1>9yje5ry6cf2a9nrq14v5iq2649l2gg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oerlis:Psittacella</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195093</id>
    <revision>
      <id>1243858</id>
      <parentid>1243830</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ruurd Jorritsma</username>
        <id>38557</id>
      </contributor>
      <comment>/* nammen */ Antwurd</comment>
      <origin>1243858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="sc1o28iigakcgfejy2f281g74tx0gnh" xml:space="preserve">== nammen ==
{{Ping|Ruurd Jorritsma|Ieneach fan &amp;#39;e Esk}} Twa nammen wike fan 'e Ned. namme ôf. De Psittacella picta hat as Ned. namme Bruinkoptijgerparkiet en by eBird veelkleurige parkiet. Bruinkoptijgerparkiet fûn ik net passend om 't de Psittacella madaraszi wol in echte brune kop hat en de Psittacella picta net. Ik ha de veelkleurige tijgerparkiet prachttigerparkyt neamd en de Psittacella madaraszi brúnkoptigerparkyt. Kinne jimme jim dêr yn fine? [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 3 nov 2026, 12.22 (CET)

:@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: 'Prachttigerparkyt' liket my poerbêst foar *P. picta*. No hawwe alle fjouwer *Psittacella*-soarten eins in mear of minder brune kop, dus 'Brúnkop' liket net sa geskikt foar *P. madaraszi*, benammen sjoen it gebrûk yn oare talen. It probleem is dat *P. madaraszi* en *P. modesta* sterk op elkoar lykje, ek wat grutte en leefgebiet oanbelanget, De stippelige nekke soe in ûnderskiedend skaaimerk wêze kinne. In alternatyf foar *P. brehmii* soe 'grutte tigerparkyt' wêze kinne, as jo persoansnammen foarkomme wol. [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 3 nov 2026, 17.54 (CET)</text>
      <sha1>sc1o28iigakcgfejy2f281g74tx0gnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Encyclopædia Britannica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195094</id>
    <revision>
      <id>1243839</id>
      <parentid>1243831</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:35:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kou en red.</comment>
      <origin>1243839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2228" sha1="hvsuoydgr59t64arbd2mv7zj85vrk20" xml:space="preserve">[[File:EncycBrit1913.jpg|thumb|Advertinsje út [[1913]] foar de [[1911]] utjefte fan de [[ensyklopedy]], mei it biedwurd&lt;br&gt;&quot;When in doubt – 'look it up' in the Encyclopædia Britannica&quot;&lt;br&gt;(''Unwis - slach it nei yn de Encyclopædia Britannica'')]]

De '''''Encyclopædia Britannica''''' is de ferneamdste [[ensyklopedy]], yn de Ingelsktalige wrâld. De earste edysje waard tusken [[1768]] en 1771 publisearre yn [[Edinburgh]], [[Skotlân]], troch [[Adam Black|Adam]] en [[Charles Black]]. Yn de jierren 1920 waarden de rjochten ferkoft oan [[Feriene Steaten|Amerikaanske]] partijen, en it wurk wurdt no útbrocht fan [[Chicago]], [[FS]] út. Dochs hâldt de tekst fêst oan Britske staveringskonvinsjes.

De artikels yn de ''Britannica'' binne skreaun foar ûntwikkele folwoeksen lêzers en wurde makke troch 19 folsleine redakteuren en mear as 4000 saakkundige meiwurkers. Yn [[1933]] fierde de ''Britannica'' as earste ensyklopedy in belied fan &quot;trochgeande revisy&quot; yn — wat betsjut dat it wurk faak werprinte wurdt, dêr't alle artikels regelmjittich by bywurke wurde.

== Resinte skiednis ==
De 15de edysje (1974–2010), is foarmjûn yn trije parten: in 12-part ''Micropædia'' mei koarte artikels (ornaris minder as 750 wurden), in 17-part ''Macropædia'' mei lange artikels (twa oant 310 siden), en noch ien part ''Propædia'', mei in oersjoch fan al it minkslik witten. Dy opdieling wie faaks mei feroarsake troch oare ensyklopedys mei in protte koarte artikels dy't makliker wienen foar fluch neisjen.

Yn the 21ste iuw, krige Britannica ek kompetysje fan digitale ensyklopedys, lykas [[Encarta]], en [[Wikipedia]]. Yn maart fan [[2012]], waard oankundige dat der gjin nije printe edysje mear komme soe, mar dat hja harren rjochtsje soenen op digitale media.

== Frij fan rjochten ==
De alfde edysje fan it wurk, út [[1911]], falt net mear ûnder it [[auteursrjocht]] en is digitalisearre troch organisaasjes lykas [[Project Gutenberg]].
* [[wikisource:1911_Encyclopædia_Britannica|Digitalisearre ferzje fan de edysje út 1911]]

== Keppeling om utens ==
* [https://www.britannica.com/ www.britannica.com ]

[[Kategory:Ensyklopedy]]
[[Kategory:Ingelsktalich non-fiksjewurk]]
[[Kategory:Non-fiksjewurk út 1768]]</text>
      <sha1>hvsuoydgr59t64arbd2mv7zj85vrk20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mindanaoflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195095</id>
    <revision>
      <id>1243832</id>
      <timestamp>2026-11-03T13:16:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Mindanaoflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus waterstradti.png|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus waterstradti |Beskriuwer, jier =...&quot;</comment>
      <origin>1243832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4210" sha1="7alw77423f4xs8yszmuvn2893az5wqc" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Mindanaoflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus waterstradti.png|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus waterstradti
|Beskriuwer, jier = [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1904
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Mindanaoflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus waterstradti'') is in [[pappegaai]] út it skaai fan 'e [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus''). De soarte is [[Endemisme|endemysk]] op it [[Filipinen|Filipynske]] eilân [[Mindanao]]. Guon auteurs beskôgje him as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[berchflaggesturtpappegaai]]. De fûgel is ferneamd nei syn ûntdekker, de [[Denemark|Deenske]] [[ornitolooch]] [[Johannes Waterstradt]] (1869–1944).

== Uterlik ==
De Mindanaoflaggesturtpappegaai is, sûnder de middelste sturtfearren, likernôch 23 sm lang. De wjuklingte is 16 sm. 

De fûgel hat in turkoaisblauwe foarholle en wangen. By de berchflaggesturt is dy turkoaisblauwe kleur folle fierder nei ûnder útwreide. By beide ûndersoarten fan 'e Mindanaoflaggesturtpappegaai ûntbrekt ek it reade plak op 'e kroan fan 'e berchflaggesturtpappegaai. De nekke en de sydkanten fan 'e kop binne heldergrien. De rest fan 'e boppekant, wjukken en sturtfearren binne grien. De ûnderkant fan 'e soarte is gielgrien.

De middelste sturtfearren hawwe in ferlinge skacht mei oan 'e ein in swart flaggefoarmich diel. De bûtenste sturtfearren binne donkergrien oant swart, mei oan 'e ûnderkant in turkoaisblau diel. De flechtfearren binne kobaltblaugrien mei griene rânen. Jonge fûgels lykje op it wyfke, mar hawwe gjin of mar in hiel koarte flaggesturt. De snaffel en poaten binne blauwich griis. De iris is giel en mei in brune râne.

De Mindanaoflaggesturtpappegaai is in lûdroftige fûgel dy't faak troch of leech oer de bosken fljocht. De fûgels libje allinnich, yn pearkes of yn lytse groepkes.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De soarte komt allinnich foar yn middelheechlizzende berchwâlden op hichtes fan 1.000 oant 2.500 meter op Mindanao. Der wurde twa ûndersoarten erkend:
* ''Prioniturus waterstradti malindangensis'': komt foar yn it westen fan Mindanao.
* ''Prioniturus waterstradti waterstradti'': komt foar yn it súdeasten fan Mindanao.

De twa ûndersoarten ferskille yn 'e lingte fan 'e flaggesturt: by ''P. w. malindangensis'' is dy wat langer as by ''P. w. waterstradti''.

== Fuortplanting ==
Pearjende fûgels binne waarnommen yn augustus en septimber. Yn febrewaris binne ek fûgels waarnommen mei fergrutte geslachtsklieren. Der is in nêst fûn yn in holte yn in hege ikebeam, op likernôch fiif oant seis meter boppe de grûn.

== Status ==
De Mindanaoflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet en rint dêrtroch risiko om út te stjerren. BirdLife International rûsde de folsleine populaasje yn 1993 op 5.000 fûgels. De oantallen rinne nei alle gedachten werom troch ferlies fan leefgebiet, ûnder oare troch ûntbosking. Yn it berchlân is dat probleem minder grut as yn it leechlân. Ek wurdt der op 'e fûgel jage en wurdt er fongen foar de hannel yn koaifûgels.

De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte as gefoelich (''Near Threatened'', NT). De soarte is ek opnommen yn Bylage II fan it [[CITES]]-ferdrach, dat de ynternasjonale hannel beheint.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mindanao-racquet-tail-prioniturus-waterstradti, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/mirtai1?continue ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mirtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus waterstradti}}
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Mindanaoflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>7alw77423f4xs8yszmuvn2893az5wqc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243842</id>
      <parentid>1243832</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[]]</comment>
      <origin>1243842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4225" sha1="a5tmck4w41yy1osgzpk28zisdjqg8zk" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Mindanaoflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus waterstradti.png|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus waterstradti
|Beskriuwer, jier = [[Lionel Walter Rothschild|Rothschild]], 1904
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Mindanaoflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus waterstradti'') is in [[pappegaai]] út it skaai fan 'e [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus''). De soarte is [[Endemisme|endemysk]] op it [[Filipinen|Filipynske]] eilân [[Mindanao]]. Guon auteurs beskôgje him as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[berchflaggesturtpappegaai]]. De fûgel is ferneamd nei syn ûntdekker, de [[Denemark|Deenske]] [[ornitolooch]] [[Johannes Waterstradt]] (1869–1944).

== Uterlik ==
De Mindanaoflaggesturtpappegaai is, sûnder de middelste sturtfearren, likernôch 23 sm lang. De wjuklingte is 16 sm. 

De fûgel hat in turkoaisblauwe foarholle en wangen. By de berchflaggesturt is dy turkoaisblauwe kleur folle fierder nei ûnder útwreide. By beide ûndersoarten fan 'e Mindanaoflaggesturtpappegaai ûntbrekt ek it reade plak op 'e kroan fan 'e berchflaggesturtpappegaai. De nekke en de sydkanten fan 'e kop binne heldergrien. De rest fan 'e boppekant, wjukken en sturtfearren binne grien. De ûnderkant fan 'e soarte is gielgrien.

De middelste sturtfearren hawwe in ferlinge skacht mei oan 'e ein in swart flaggefoarmich diel. De bûtenste sturtfearren binne donkergrien oant swart, mei oan 'e ûnderkant in turkoaisblau diel. De flechtfearren binne kobaltblaugrien mei griene rânen. Jonge fûgels lykje op it wyfke, mar hawwe gjin of mar in hiel koarte flaggesturt. De snaffel en poaten binne blauwich griis. De iris is giel en mei in brune râne.

De Mindanaoflaggesturtpappegaai is in lûdroftige fûgel dy't faak troch of leech oer de bosken fljocht. De fûgels libje allinnich, yn pearkes of yn lytse groepkes.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De soarte komt allinnich foar yn middelheechlizzende [[Berchwâld|berchwâlden]] op hichtes fan 1.000 oant 2.500 meter op Mindanao. Der wurde twa ûndersoarten erkend:
* ''Prioniturus waterstradti malindangensis'': komt foar yn it westen fan Mindanao.
* ''Prioniturus waterstradti waterstradti'': komt foar yn it súdeasten fan Mindanao.

De twa ûndersoarten ferskille yn 'e lingte fan 'e flaggesturt: by ''P. w. malindangensis'' is dy wat langer as by ''P. w. waterstradti''.

== Fuortplanting ==
Pearjende fûgels binne waarnommen yn augustus en septimber. Yn febrewaris binne ek fûgels waarnommen mei fergrutte geslachtsklieren. Der is in nêst fûn yn in holte yn in hege ikebeam, op likernôch fiif oant seis meter boppe de grûn.

== Status ==
De Mindanaoflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet en rint dêrtroch risiko om út te stjerren. BirdLife International rûsde de folsleine populaasje yn 1993 op 5.000 fûgels. De oantallen rinne nei alle gedachten werom troch ferlies fan leefgebiet, ûnder oare troch ûntbosking. Yn it berchlân is dat probleem minder grut as yn it leechlân. Ek wurdt der op 'e fûgel jage en wurdt er fongen foar de hannel yn koaifûgels.

De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte as gefoelich (''Near Threatened'', NT). De soarte is ek opnommen yn Bylage II fan it [[CITES]]-ferdrach, dat de ynternasjonale hannel beheint.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mindanao-racquet-tail-prioniturus-waterstradti, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/mirtai1?continue ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/mirtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus waterstradti}}
{{reflist}}
}}

{{DEFAULTSORT:Mindanaoflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>a5tmck4w41yy1osgzpk28zisdjqg8zk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus waterstradti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195096</id>
    <redirect title="Mindanaoflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243833</id>
      <timestamp>2026-11-03T13:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Mindanaoflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="c3blnrn2wdh7hu88kbmkjamzhhqq7sz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Mindanaoflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>c3blnrn2wdh7hu88kbmkjamzhhqq7sz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berchwâlden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195097</id>
    <redirect title="Berchwâld" />
    <revision>
      <id>1243844</id>
      <timestamp>2026-11-03T15:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Berchwâld]]</comment>
      <origin>1243844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="fheiwjpn53h3lh6rq98xg8ctrm37gox" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Berchwâld]]</text>
      <sha1>fheiwjpn53h3lh6rq98xg8ctrm37gox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ofbyld:Foto Hoogeveen.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>195098</id>
    <revision>
      <id>1243848</id>
      <timestamp>2026-11-03T16:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <origin>1243848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="3lrm7o1mpuwcyn2c1eedssmyy663esl" xml:space="preserve">
== Lisinsje ==
{{Auteursrjocht Frijkaam}}</text>
      <sha1>3lrm7o1mpuwcyn2c1eedssmyy663esl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berchflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195099</id>
    <revision>
      <id>1243849</id>
      <timestamp>2026-11-03T16:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Berchflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus montanus 1984 stamp of the Philippines.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus montanus...&quot;</comment>
      <origin>1243849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3852" sha1="jtp5nxbeq8vwd988zc6pva2wvhtuibm" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Berchflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus montanus 1984 stamp of the Philippines.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus montanus
|Beskriuwer, jier = [[William Robert Ogilvie-Grant|Ogilvie-Grant]], 1895
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''berchflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus montanus'') is in [[pappegaai]] út it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] fan 'e [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] is [[Endemisme|endemysk]] op it eilân [[Luzon]] yn it noarden fan 'e [[Filipinen]]. Guon auteurs rekkenje ek de twa ûndersoarten fan 'e [[Mindanaoflaggesturtpappegaai]] ta dizze soarte.

== Skaaimerken ==
De berchflaggesturtpappegaai wurdt likernôch 23 sm lang. It mantsje hat in turkoaisblauwe foarholle oant efter de earen. Op 'e kroan sit in read plak dat troch blau omfieme wurdt. De nekke en de sydkanten fan 'e kop binne heldergrien. De rest fan 'e boppekant, de wjukken en de sturtfearren binne grien en de ûnderkant ljochter en gielgrien.

De middelste sturtfearren hawwe in ferlinge skacht mei oan 'e ein in swart flaggefoarmich part. De bûtenste sturtfearren binne donkergrien oant swart, mei oan 'e ûnderkant in turkoaisblau diel. De flechtfearren binne kobaltblaugrien mei griene rânen.

It wyfke hat, krekt lykas de Mindanaoflaggesturtpappegaai, gjin read plak op 'e kop. It hat wol wat blau op 'e foarholle en om 'e eagen. Jonge fûgels lykje op it wyfke, mar hawwe gjin of mar in hiele koarte flaggesturt. De snaffel en poaten binne blauwich griis. De iris is giel mei in brune râne.

== Fersprieding en leefgebiet ==
Fan 'e berchflaggesturtpappegaai binne gjin [[ûndersoarte]]n bekend. De soarte komt foar yn it Cordillera Central-berchtme op Luzon, yn 'e provinsjes Abra, Benguet, Ilocos Norte en Mountain Province. Hy libbet dêr yn middelhege berchwâlden op hichtes fan 1.000 oant 2.500 meter.

== Hâlden en dragen ==
De berchflaggesturtpappegaai is in lûdroftige fûgel dy't faak troch of leech boppe de bosken fljocht. De fûgels libje allinnich, yn pearkes of yn lytse groepkes.

Pearjende fûgels binne waarnommen yn augustus en septimber. Yn febrewaris binne ek fûgels waarnommen mei fergrutte gonaden. Der is in nêst fûn yn in holte yn in hege ikebeam, op likernôch fiif oant seis meter boppe de grûn.

== Status ==
De berchflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet en rint dêrtroch risiko om út te stjerren. BirdLife International skatte de populaasje yn 2016 op 1.500 oant 7.000 yndividuën. De oantallen rinne nei alle gedachten werom troch jacht en fangst foar de (yllegale) hannel yn koaifûgels. Ek ûntbosking foarmet in bedriging: natuerlik bosk wurdt omset yn lânbougebiet.

De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbehâld]] (IUCN) klassifisearret de soarte as gefoelich (''Near Threatened'', NT). De soarte is ek opnommen yn Bylage II fan it [[CITES]]-ferdrach, dat de ynternasjonale hannel beheint.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/search?search=Prioniturus%20montanus, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/luzrat1?continue ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/luzrat1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Prioniturus montanus|Berchflaggesturtpappegaai}}
}}
{{DEFAULTSORT:Berchflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>jtp5nxbeq8vwd988zc6pva2wvhtuibm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus montanus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195100</id>
    <redirect title="Berchflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243850</id>
      <timestamp>2026-11-03T16:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Berchflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="eg7fdt063w03m9kg6iig8zf94z4fxli" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Berchflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>eg7fdt063w03m9kg6iig8zf94z4fxli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategory:Flaggesturtpappegaai</title>
    <ns>14</ns>
    <id>195101</id>
    <revision>
      <id>1243851</id>
      <timestamp>2026-11-03T16:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Commonscat|Prioniturus|''Prioniturus''}} [[Kategory:Fûgelskaai]] [[Kategory:Pappegaai fan de Alde Wrâld]]&quot;</comment>
      <origin>1243851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109" sha1="2pao4twz9ym33rt1eg4q5u3n9cn75nm" xml:space="preserve">{{Commonscat|Prioniturus|''Prioniturus''}}
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Pappegaai fan de Alde Wrâld]]</text>
      <sha1>2pao4twz9ym33rt1eg4q5u3n9cn75nm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blaukrúnflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195102</id>
    <revision>
      <id>1243854</id>
      <timestamp>2026-11-03T16:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Blaukrúnflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:BirdsAsiaJohnGoVIGoul 0064 (cropped).jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] ''[[Prioniturus]]'' |Wittenskiplike namme = Prioniturus discurus |Beskriu...&quot;</comment>
      <origin>1243854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3117" sha1="cz9uz7qk8fzpocn5ndsasvpb75f8mk8" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Blaukrúnflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:BirdsAsiaJohnGoVIGoul 0064 (cropped).jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] ''[[Prioniturus]]''
|Wittenskiplike namme = Prioniturus discurus
|Beskriuwer, jier = ([[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1822)
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''blaukrúnflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus discurus'') is in fûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar op 'e [[Filipinen]].

== Skaaimerken ==
De blaukrúnflaggesturtpappegaai is in middelgrutte pappegaai mei de karakteristike flaggefoarmige middelste sturtfearren fan 'e soarten yn it skaai ''[[Prioniturus]]''. It fearrekleed is foar it grutste part grien, mei in donkergriene rêch en in gielgriene ûnderkant. De kop is relatyf donkergrien, mei in blauwe krún.

De soarte komt yn in part fan syn ferspriedingsgebiet tegearre foar mei de [[Mindanaoflaggesturtpappegaai]]. Hy ûnderskiedt him dêrfan troch it ûntbrekken fan blauwe plakken op 'e wangen en troch syn helderder griene rêch.

== Fersprieding en ûndersoarten ==
De blaukrúnflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] op 'e [[Filipinen]]. Der wurde twa ûndersoarten ûnderskaat:

* ''Prioniturus discurus whiteheadi'' – komt foar op 'e noardlike Filipinen, ûnder oare op [[Luzon]], [[Catanduanes]], [[Tablas]], [[Sibuyan]], [[Ticao]], [[Masbate]], [[Biliran]], [[Samar]], [[Panay]], [[Guimaras]], [[Negros]], [[Cebu]], [[Bohol]] en [[Leyte]].
* ''Prioniturus discurus discurus'' – komt foar op 'e súdlike Filipinen, op [[Mindanao]], [[Olutanga]], [[Basilan]], [[Balut]] en [[Jolo]] yn 'e [[Sulu-arsjipel]].

De [[Mindoroflaggesturtpappegaai]] (''Prioniturus mindorensis'') waard earder as in ûndersoarte fan 'e blaukrúnflaggesturtpappegaai beskôge, mar wurdt hjoed-de-dei as in aparte soarte erkend.

== Status ==
De blaukrúnflaggesturtpappegaai hat in grut ferspriedingsgebiet. De populaasje wurdt nei alle gedachten lytser, mar de delgong giet net sa rap dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-crowned-racquet-tail-prioniturus-discurus, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bcrtai1 ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bcrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus discurus|Blaukrúnflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukrunflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>cz9uz7qk8fzpocn5ndsasvpb75f8mk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243857</id>
      <parentid>1243854</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T16:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1243857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3119" sha1="808itw21ne36ffatz6h6tx7hifqliw5" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Blaukrúnflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:BirdsAsiaJohnGoVIGoul 0064 (cropped).jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus discurus
|Beskriuwer, jier = ([[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1822)
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''blaukrúnflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus discurus'') is in fûgel út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar op 'e [[Filipinen]].

== Skaaimerken ==
De blaukrúnflaggesturtpappegaai is in middelgrutte pappegaai mei de karakteristike flaggefoarmige middelste sturtfearren fan 'e soarten yn it skaai ''[[Prioniturus]]''. It fearrekleed is foar it grutste part grien, mei in donkergriene rêch en in gielgriene ûnderkant. De kop is relatyf donkergrien, mei in blauwe krún.

De soarte komt yn in part fan syn ferspriedingsgebiet tegearre foar mei de [[Mindanaoflaggesturtpappegaai]]. Hy ûnderskiedt him dêrfan troch it ûntbrekken fan blauwe plakken op 'e wangen en troch syn helderder griene rêch.

== Fersprieding en ûndersoarten ==
De blaukrúnflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] op 'e [[Filipinen]]. Der wurde twa [[ûndersoarte]]n ûnderskaat:

* ''Prioniturus discurus whiteheadi'' – komt foar op 'e noardlike Filipinen, ûnder oare op [[Luzon]], [[Catanduanes]], [[Tablas]], [[Sibuyan]], [[Ticao]], [[Masbate]], [[Biliran]], [[Samar]], [[Panay]], [[Guimaras]], [[Negros]], [[Cebu]], [[Bohol]] en [[Leyte]].
* ''Prioniturus discurus discurus'' – komt foar op 'e súdlike Filipinen, op [[Mindanao]], [[Olutanga]], [[Basilan]], [[Balut]] en [[Jolo]] yn 'e [[Sulu-arsjipel]].

De [[Mindoroflaggesturtpappegaai]] (''Prioniturus mindorensis'') waard earder as in ûndersoarte fan 'e blaukrúnflaggesturtpappegaai beskôge, mar wurdt hjoed-de-dei as in aparte soarte erkend.

== Status ==
De blaukrúnflaggesturtpappegaai hat in grut ferspriedingsgebiet. De populaasje wurdt nei alle gedachten lytser, mar de delgong giet net sa rap dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-crowned-racquet-tail-prioniturus-discurus, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bcrtai1 ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bcrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus discurus|Blaukrúnflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blaukrunflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>808itw21ne36ffatz6h6tx7hifqliw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus discurus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195103</id>
    <redirect title="Blaukrúnflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243856</id>
      <timestamp>2026-11-03T16:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Blaukrúnflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="03p3eve8cl2vyh27h0zycc24x1vuxs6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Blaukrúnflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>03p3eve8cl2vyh27h0zycc24x1vuxs6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mindoroflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195104</id>
    <revision>
      <id>1243859</id>
      <timestamp>2026-11-03T17:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Mindoroflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Mindoro Racket-tail.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus mindorensis |Beskriuwer, jier = Jose...&quot;</comment>
      <origin>1243859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="dnr12i763jk1tchg4ty82q9rbbdtcyp" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Mindoroflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Mindoro Racket-tail.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus mindorensis
|Beskriuwer, jier = [[Joseph Beal Steere|Steere]], 1890
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Mindoroflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus mindorensis'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[soarte]] is [[Endemisme|endemysk]] op it [[Filipinen|Filipynske]] eilân [[Mindoro]].

== Skaaimerken ==
De Mindoroflaggesturtpappegaai is in middelgrutte pappegaai mei de karakteristike sturtfoarm fan it skaai flaggesturtpappegaaien (''Prioniturus''). De twa middelste sturtfearren binne ferlinge en hawwe oan 'e úteinen in spatel- of flaggefoarmige útwreiding.

It fearrekleed is foar it grutste part grien, mei in dûnkere boppekant en in ljochtere ûnderkant. Under de basis fan 'e sturt sit in giele kleur. It mantsje hat in soad blau op 'e kop, wylst it wyfke minder blau hat. De snaffel is ljocht krêmkleurich. Dat is in ferskil mei de [[blaukrúnflaggesturtpappegaai]], dy't in donkerder of griisblauwe snaffel hat.

== Fersprieding ==
De Mindoroflaggesturtpappegaai komt allinnich foar op it Filipynske eilân [[Mindoro]]. De soarte waard earder beskôge as in [[ûndersoarte]] fan 'e [[blaukrúnflaggesturtpappegaai]] (''Prioniturus discurus''), mar wurdt no as in aparte soarte erkend.

== Status ==
De populaasje wurdt rûsd op 8.000 oant 25.000 folwoeksen fûgels. De soarte wurdt bedrige troch it ferlies fan leefgebiet en mooglik ek troch it fangen fan fûgels foar de hannel yn koaifûgels. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de Mindoroflaggesturtpappegaai as kwetsber (''Vulnerable'', VU).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mindoro-racquet-tail-prioniturus-mindorensis, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/minrat1 ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/minrat1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus mindorensis|Mindoroflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Mindoroflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>dnr12i763jk1tchg4ty82q9rbbdtcyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus mindorensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195105</id>
    <redirect title="Mindoroflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243860</id>
      <timestamp>2026-11-03T17:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Mindoroflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="71nrqtmf64od18yjbhf4fo2xno01ury" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Mindoroflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>71nrqtmf64od18yjbhf4fo2xno01ury</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Griene flaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195106</id>
    <revision>
      <id>1243861</id>
      <timestamp>2026-11-03T17:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = griene flaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Green Racket-tail.png|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = ''Prioniturus luconensis'' |Beskriuwer, jier = Jos...&quot;</comment>
      <origin>1243861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5274" sha1="qzku4uehhjj06ma5jcu7q95pcxz95tl" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = griene flaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Green Racket-tail.png|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = ''Prioniturus luconensis''
|Beskriuwer, jier = [[Joseph Beal Steere|Steere]], 1890
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-EN.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''griene flaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus luconensis'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar op it [[Filipinen|Filipynske]] eilân [[Luzon]] en waard yn it ferline ek op [[Marinduque]] waarnommen.

== Uterlik ==
De griene flaggesturtpappegaai hat in lichemslingte fan likernôch 29 sm; dêr komt de sturt mei in lingte fan 12,5 oant 15,5 sm noch by. It fearrekleed fan it folwoeksen mantsje is foar it grutste part gielgrien. De kop en rêch binne ljochter fan kleur, wylst de boppeste wjukdekfearren wat donkerder binne. De ûnderkant is gieler, benammen de ûndersturtdekfearren. De slachpinnen en bûtenste wjukfearren binne donker griisswart, mei in griene waas oan 'e bûtenrânen. De trije bûtenste slachpinnen hawwe by de úteinen in doffe blauwe tint. De ûnderwjukdekfearren binne gielgrien. De ûnderkant fan 'e sturtfearren en slachpinnen is gielblau, wylst de boppekant fan 'e sturt grien is. De pinnen fan 'e twa middelste sturtfearren binne ferlinge en einigje yn swartige, spatel- of flaggefoarmige útwreidingen.
[[Ofbyld:Green Racket-tail (Juvenile).png|thumb|left|Jonge fûgel]]
It wyfke is minder gielich en wat donkerder fan kleur. De bleate fearskachten fan 'e middelste sturtfearren binne by har koarter. Jonge fûgels hawwe noch gjin flaggefoarmige útwreidingen oan 'e sturt.

De snaffel en poaten binne ljocht blauwichgriis; de iris is donkerbrún.

== Leefgebiet ==
De griene flaggesturtpappegaai libbet yn 'e beamkroanen fan ûnoantaaste bosken en oan boskrânen. Hy wurdt ek wol waarnommen op iepen lânbougebieten, yn leechlân en de legere berchgebieten. Yn 'e [[Sierra Madre]] komt er foar op hichtes fan 300 oant 700 m. Op Marinduque is de soarte waarnommen op hichtes boppe de 1.000 m.

De fûgel is ek waarnommen yn selektyf kapt en oantaast bosk, mar it is net dúdlik oft er yn sokke gebieten oerlibje kin.

== Systematyk ==
De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]], itjinge betsjut dat der gjin ûndersoarten erkend wurde.

== Libbenswize ==
De griene flaggesturtpappegaai siket nei iten yn pearkes of lytse groepen. Yn 'e flecht falt er op, mar as er stil troch de beamkroanen sweeft, kin er troch syn griene fearrekleed maklik tusken it blêdguod oer de holle sjoen wurde. Hy is benammen yn 'e lette middei aktyf. Syn flecht is fluch en rjocht mei rappe wjukslaggen.

It iten bestiet út fruchten, benammen bananen, mar ek blommen, beien, kerrels fan rys en stynske weet.

De nêsten sitte yn holtes fan beamstammen of grutte tûken. Natuerûndersiker [[John Whitehead]] rapportearre oer jonge fûgels dy't yn maaie 1899 sammele waarden. Fierdere ynformaasje oer it briedgedrach is net beskikber.

== Status ==
Yn 2014 waard de IUCN-status fan 'e griene flaggesturtpappegaai feroare fan kwetsber (''Vulnerable'', VU) nei bedrige (''Endangered'', EN). De soarte stiet ek yn Taheakke II fan it [[CITES|Ferdrach oangeande de ynternasjonale hannel yn bedrige soarten wylde dieren en planten]].

De griene flaggesturtpappegaai komt nei alle gedachten hjoed-de-dei allinnich noch op [[Luzon]] foar. Op [[Marinduque]], dêr't de soarte earder foarkaam, binne gjin resinte waarnimmings bekend en wurdt er as útstoarn beskôge.

It ferspriedingsgebiet is yn 'e 20e iuw in stik lytser wurden. Tsjintwurdich besteane der nei alle gedachten noch twa populaasjes: ien yn 'e Sierra Madre en ien yn it westen fan Luzon, fan it [[Zambalesberchtme]] oant de [[Subicbaai]]. It [[Boskreservaat Subic Watershed]] is dêr in wichtich taflechtsoard. Yn eardere ferspriedingsgebieten, lykas it [[Nasjonaal Park Quezon]], it [[Nasjonaal Park Bataan]] en by de opslachmar Angat, is de soarte nei alle gedachten ferdwûn.

De totale populaasje wurdt rûsd op mar 300 oant 800 folwoeksen fûgels. De grutste dielpopulaasje telt nei alle gedachten net mear as 250 folwoeksen fûgels. De oantallen nimme nei alle gedachten fierder ôf troch it oanhâldende ferlies en de oantaasting fan it leefgebiet en troch de jacht.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/green-racquet-tail-prioniturus-luconensis, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/grrtai1?siteLanguage=nl ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/grrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus luconensis|Griene flaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Griene flaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>qzku4uehhjj06ma5jcu7q95pcxz95tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus luconensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195107</id>
    <redirect title="Griene flaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243862</id>
      <timestamp>2026-11-03T17:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Griene flaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dz1bmt6ximbw3kc7ii24mjk1bvpd3dt" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Griene flaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>dz1bmt6ximbw3kc7ii24mjk1bvpd3dt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goudrêchflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195108</id>
    <revision>
      <id>1243863</id>
      <timestamp>2026-11-03T18:06:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = goudrêchflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus platurus DYK.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus platurus |Beskriuwer, jier = ([...&quot;</comment>
      <origin>1243863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2981" sha1="f1qi7frxtpzen1mu5bnhtk30ngrjzw2" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = goudrêchflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus platurus DYK.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus platurus
|Beskriuwer, jier = ([[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1818)
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''goudrêchflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus platurus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] is [[Endemisme|endemysk]] yn [[Yndoneezje]].

== Skaaimerken  ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai hat, lykas oare soarten fan it skaai ''[[Prioniturus]]'', twa tinne middelste sturtfearren mei in flaggefoarmich ein. It fearrekleed is foar it grutste part grien en de snaffel is sulvergriis.

It mantsje hat in goudgiel plak op 'e rêch en in lyts read plakje op 'e kroan. Yn it noarden fan [[Selebes]] oerlapet it ferspriedingsgebiet mei dat fan 'e [[goudboarstflaggesturtpappegaai]]. Dy soarte is grutter en hat allinnich in goudgiel plak op 'e boarst.

== Libbenswize en leefgebiet ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai komt foar yn bosken, oan boskrânen en op iepen plakken yn leechlân en berchgebieten. De fûgels wurde yn pearkes en groepen yn 'e beamkroanen waarnommen.

== Fersprieding en ûndersoarten ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] yn [[Yndoneezje]]. Der wurde trije [[ûndersoarte]]n erkend:

* ''P. p. talautensis'' – komt foar op 'e [[Talaudeilannen]] benoarden [[Selebes]].
* ''P. p. platurus'' – komt foar op Selebes, de [[Togianeilannen]], de [[Banggai-eilannen]] en omlizzende eilannen.
* ''P. p. sinerubris'' – komt foar op 'e [[Sûla-eilannen]], wêrûnder [[Taliabû]] en [[Mangole]].

== Status ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai hat in grut ferspriedingsgebiet. De populaasje nimt nei alle gedachten ôf, mar de delgong is noch net sa slim dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/golden-mantled-racquet-tail-prioniturus-platurus, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/gmrtai1?siteLanguage=nl ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gmrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus platurus|Goudrêchflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Goudrechflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>f1qi7frxtpzen1mu5bnhtk30ngrjzw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243864</id>
      <parentid>1243863</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T18:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1243864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2979" sha1="90sz02p0io372ufs7gzj8zdq6oo16zt" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = goudrêchflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus platurus DYK.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus platurus
|Beskriuwer, jier = ([[Louis Jean Pierre Vieillot|Vieillot]], 1818)
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''goudrêchflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus platurus'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] is [[Endemisme|endemysk]] yn [[Yndoneezje]].

== Skaaimerken  ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai hat, lykas oare soarten fan it skaai ''[[Prioniturus]]'', twa tinne middelste sturtfearren mei in flaggefoarmich ein. It fearrekleed is foar it grutste part grien en de snaffel is sulvergriis.

It mantsje hat in goudgiel plak op 'e rêch en in lyts read plakje op 'e kroan. Yn it noarden fan [[Selebes]] oerlapet it ferspriedingsgebiet mei dat fan 'e [[goudboarstflaggesturtpappegaai]]. Dy soarte is grutter en hat allinnich in goudgiel plak op 'e boarst.

== Libbenswize en leefgebiet ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai komt foar yn bosken, oan boskrânen en op iepen plakken yn leechlân en berchgebieten. De fûgels wurde yn pearkes en groepen yn 'e beamkroanen waarnommen.

== Fersprieding en ûndersoarten ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] yn [[Yndoneezje]]. Der wurde trije [[ûndersoarte]]n erkend:

* ''P. p. talautensis'' – komt foar op 'e [[Talaudeilannen]] benoarden [[Selebes]].
* ''P. p. platurus'' – komt foar op Selebes, de [[Togianeilannen]], de [[Banggai-eilannen]] en omlizzende eilannen.
* ''P. p. sinerubris'' – komt foar op 'e [[Sûla-eilannen]], wêrûnder [[Taliabû]] en [[Mangole]].

== Status ==
De goudrêchflaggesturtpappegaai hat in grut ferspriedingsgebiet. De populaasje nimt nei alle gedachten ôf, mar de delgong is noch net sa slim dat de soarte as bedrige beskôge wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as [[net bedrige]] (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/golden-mantled-racquet-tail-prioniturus-platurus, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/gmrtai1?siteLanguage=nl ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/gmrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus platurus|Goudrêchflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Goudrechflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>90sz02p0io372ufs7gzj8zdq6oo16zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goudboarstflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195109</id>
    <revision>
      <id>1243865</id>
      <timestamp>2026-11-03T18:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = goudboarstflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus flavicans.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus flavicans |Beskriuwer, jier = J...&quot;</comment>
      <origin>1243865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2542" sha1="mrvtfhfv0a65m1k94bvp8xyck884jij" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = goudboarstflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus flavicans.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus flavicans
|Beskriuwer, jier = [[John Cassin|Cassin]], 1853
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''goudboarstflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus flavicans'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt foar yn [[Yndoneezje]].

== Skaaimerken ==
De goudboarstflaggesturtpappegaai hat in oliifgriene rêch, nekke en boarst. De snaffel is ljochtgriis, de iris brún en de poaten binne griis. It mantsje hat in blauwe kop mei in read plak op 'e kroan. De sturtfearren binne grien en de ferlinge pinnen hawwe swarte, flaggefoarmige úteinen.

It wyfke hat in lytser blau plak op 'e kop en gjin read plak. Jonge fûgels lykje op 'e wyfkes, mar hawwe noch minder blau op 'e kop.

== Fersprieding ==
De goudboarstflaggesturtpappegaai komt foar yn 'e leechlângebieten fan noardlik [[Selebes]], op [[Bangka]], [[Lembeh]] en de [[Togianeilannen]] yn Yndoneezje. De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat.

== Status ==
De goudboarstflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet. De populaasje nimt nei alle gedachten ôf troch it ferlies fan leefgebiet. Om't de delgong noch net sa rap giet dat de soarte as bedrige beskôge wurde moat, klassifisearret de [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) de soarte as hast bedrige (''Near Threatened'', NT).

De populaasje wurdt rûsd op 40.000 oant 95.000 folwoeksen fûgels.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/search?search=Prioniturus%20flavicans, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/yebrat1 ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/yebrat1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus flavicans|goudboarstflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:goudboarstflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>mrvtfhfv0a65m1k94bvp8xyck884jij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus flavicans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195110</id>
    <redirect title="Goudboarstflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243866</id>
      <timestamp>2026-11-03T18:32:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Goudboarstflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="o5unwgc04ctuw4totd0xnmps8wks40s" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Goudboarstflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>o5unwgc04ctuw4totd0xnmps8wks40s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boerûflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195111</id>
    <revision>
      <id>1243867</id>
      <timestamp>2026-11-03T19:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Bûrûflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus mada qtl1.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = ''[[Prioniturus]]'' |Wittenskiplike namme = ''Prioniturus mada'' |Beskriuwer, jier = |IUCN-status = Ofbyld:IUCN-LC.p...&quot;</comment>
      <origin>1243867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="3faecvc8bt4v7i2fc1trxfrsvoqow0m" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Bûrûflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus mada qtl1.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = ''[[Prioniturus]]''
|Wittenskiplike namme = ''Prioniturus mada''
|Beskriuwer, jier =
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Bûrûflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus mada'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt allinnich foar op it eilân [[Bûrû]] yn 'e [[Molukken]], yn [[Yndoneezje]].

== Skaaimerken ==
De Bûrûflaggesturtpappegaai is in foar it meastepart in griene pappegaai fan likernôch 32 sm lang. De snaffel is swartich, mar oan 'e basis ljochter fan kleur. De lange ûndersturtdekfearren binne giel. It folwoeksen mantsje hat blauwe boppeparten, dy't fan 'e efterkant fan 'e kop oant healwei de rêch rinne en ek in part fan 'e boppekant fan 'e foarfleugels beslane. It wyfke hat in lyts blau gebiet op 'e efterkant fan 'e nekke. Jonge fûgels hawwe noch gjin flaggefoarmige úteinen oan 'e middelste sturtfearren. It jonge mantsje hat in bytsje blau op 'e efterkant fan 'e nekke; it jonge wyfke hat folslein griene boppeparten.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De Bûrûflaggesturtpappegaai komt foar yn berchbosken op it eilân [[Bûrû]] yn 'e súdlike [[Molukken]]. Soms lûkt er ek nei lânbougebieten. De fûgels wurde yn pearkes of lytse groepkes waarnommen.

De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat.

== Status ==
De Bûrûflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet, mar de populaasje wurdt as stabyl beskôge. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/buru-racquet-tail-prioniturus-mada, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/burtai1?siteLanguage=en_ZA ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/burtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus mada|Bûrûflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Buruflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>3faecvc8bt4v7i2fc1trxfrsvoqow0m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243869</id>
      <parentid>1243867</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1243869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2617" sha1="smst6hhki6loqf5g7e9slzvteetmgxb" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Boerûflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus mada qtl1.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = ''[[Prioniturus]]''
|Wittenskiplike namme = ''Prioniturus mada''
|Beskriuwer, jier =
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Boerûflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus mada'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt allinnich foar op it eilân [[Boerû]] yn 'e [[Molukken]], yn [[Yndoneezje]].

== Skaaimerken ==
De Boerûflaggesturtpappegaai is in foar it meastepart in griene pappegaai fan likernôch 32 sm lang. De snaffel is swartich, mar oan 'e basis ljochter fan kleur. De lange ûndersturtdekfearren binne giel. It folwoeksen mantsje hat blauwe boppeparten, dy't fan 'e efterkant fan 'e kop oant healwei de rêch rinne en ek in part fan 'e boppekant fan 'e foarfleugels beslane. It wyfke hat in lyts blau gebiet op 'e efterkant fan 'e nekke. Jonge fûgels hawwe noch gjin flaggefoarmige úteinen oan 'e middelste sturtfearren. It jonge mantsje hat in bytsje blau op 'e efterkant fan 'e nekke; it jonge wyfke hat folslein griene boppeparten.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De Boerûflaggesturtpappegaai komt foar yn berchbosken op it eilân Boerû yn 'e súdlike [[Molukken]]. Soms lûkt er ek nei lânbougebieten. De fûgels wurde yn pearkes of lytse groepkes waarnommen.

De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat.

== Status ==
De Boerûflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet, mar de populaasje wurdt as stabyl beskôge. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/buru-racquet-tail-prioniturus-mada, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/burtai1?siteLanguage=en_ZA ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/burtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus mada|Boerûflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Boeruflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>smst6hhki6loqf5g7e9slzvteetmgxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243870</id>
      <parentid>1243869</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Bûrûflaggesturtpappegaai]] omneamd ta [[Boerûflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2617" sha1="smst6hhki6loqf5g7e9slzvteetmgxb" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Boerûflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:Prioniturus mada qtl1.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = ''[[Prioniturus]]''
|Wittenskiplike namme = ''Prioniturus mada''
|Beskriuwer, jier =
|IUCN-status = [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''Boerûflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus mada'') is in [[fûgel]] út 'e [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] komt allinnich foar op it eilân [[Boerû]] yn 'e [[Molukken]], yn [[Yndoneezje]].

== Skaaimerken ==
De Boerûflaggesturtpappegaai is in foar it meastepart in griene pappegaai fan likernôch 32 sm lang. De snaffel is swartich, mar oan 'e basis ljochter fan kleur. De lange ûndersturtdekfearren binne giel. It folwoeksen mantsje hat blauwe boppeparten, dy't fan 'e efterkant fan 'e kop oant healwei de rêch rinne en ek in part fan 'e boppekant fan 'e foarfleugels beslane. It wyfke hat in lyts blau gebiet op 'e efterkant fan 'e nekke. Jonge fûgels hawwe noch gjin flaggefoarmige úteinen oan 'e middelste sturtfearren. It jonge mantsje hat in bytsje blau op 'e efterkant fan 'e nekke; it jonge wyfke hat folslein griene boppeparten.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De Boerûflaggesturtpappegaai komt foar yn berchbosken op it eilân Boerû yn 'e súdlike [[Molukken]]. Soms lûkt er ek nei lânbougebieten. De fûgels wurde yn pearkes of lytse groepkes waarnommen.

De soarte is [[Monotypysk takson|monotypysk]]; der wurde gjin [[ûndersoarte]]n ûnderskaat.

== Status ==
De Boerûflaggesturtpappegaai hat in beheind ferspriedingsgebiet, mar de populaasje wurdt as stabyl beskôge. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de soarte as net bedrige (''Least Concern'', LC).

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/buru-racquet-tail-prioniturus-mada, ''BirdLife'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/burtai1?siteLanguage=en_ZA ''eBird'', oproppen 3 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/burtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 3 novimber 2026]
----
{{Commonscat|Prioniturus mada|Boerûflaggesturtpappegaai}}
{{reflist}}
}}
{{DEFAULTSORT:Boeruflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]]</text>
      <sha1>smst6hhki6loqf5g7e9slzvteetmgxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus mada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195112</id>
    <redirect title="Boerûflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243868</id>
      <timestamp>2026-11-03T19:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Bûrûflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="pm9a4tsudm39y1zkwuldu0j4fi36mdb" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Bûrûflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>pm9a4tsudm39y1zkwuldu0j4fi36mdb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243874</id>
      <parentid>1243868</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T19:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>3660</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Robot: Dubbele doorverwijzing gecorrigeerd door wijziging van [[Bûrûflaggesturtpappegaai]] naar [[Boerûflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="8k84b8r5ppr8ygblk76b6hf0ezm1ox4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Boerûflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>8k84b8r5ppr8ygblk76b6hf0ezm1ox4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bûrûflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195113</id>
    <redirect title="Boerûflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243871</id>
      <timestamp>2026-11-03T19:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Bûrûflaggesturtpappegaai]] omneamd ta [[Boerûflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="8k84b8r5ppr8ygblk76b6hf0ezm1ox4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Boerûflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>8k84b8r5ppr8ygblk76b6hf0ezm1ox4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grumman G-21 Goose</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195114</id>
    <revision>
      <id>1243877</id>
      <timestamp>2026-11-03T20:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Drewes</username>
        <id>2754</id>
      </contributor>
      <comment>wurk</comment>
      <origin>1243877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1866" sha1="hm55jt39dxjltcvi1y3f1r4qd4f54x0" xml:space="preserve">{{wurk}}
{{Ynfoboks fleantúchtype
| ôfbylding                 = JRF-5 NAS Jax 1942.jpg
| ôfbyldingstekst           = 
| ôfbyldingsbreedte         = 
| namme                     = 
| rol                       = 
| lân fan oarsprong         = 
| makker                    = [[Grumman]]
| ûntwerper                 = 
| sels yn te foljen 1       = 
| namme sels yn te foljen 1 = 
| sels yn te foljen 2       = 
| namme sels yn te foljen 2 = 
| sels yn te foljen 3       = 
| namme sels yn te foljen 3 = 
| earste flecht             = 29 maaie 1937
| yn tsjinst                = 1938
| út tsjinst                = 
| tal makke                 = 345
| brûkers                   = [[United States Army Air Forces]] &lt;br /&gt;[[Royal Air Force]] &lt;br /&gt;[[Royal Canadian Air Force]]
| grutste brûker            = [[United States Navy]]
| sels yn te foljen 4       = 
| namme sels yn te foljen 4 = 
| sels yn te foljen 5       = 
| namme sels yn te foljen 5 = 
| sels yn te foljen 6       = 
| namme sels yn te foljen 6 = 
| farianten                 = [[Kaman K-16B]]
| sels yn te foljen 7       = 
| namme sels yn te foljen 7 = 
| sels yn te foljen 8       = 
| namme sels yn te foljen 8 = 
| sels yn te foljen 9       = 
| namme sels yn te foljen 9 = 
}}

'''Grumman G-21 Goose'''

== Technyske feiten ==
[[Ofbyld:Grumman JRF-5 Goose BuAer drawing.jpg|thumb|Grumman JRF-5 Goose]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Kenngröße
! Daten
|-
| Bemanning || 1
|-
| Passazjiers || 5–6
|-
| Lingte || 11,7 m
|-
| Spanwiidte || 14,9 m
|-
| Hichte || 3,7 m
|-
| Gewicht leech || 2527 kg
|-
| Startgewicht || 3720 kg
|-
| Topfaasje op 1520 m || 296 km/o
|-
| Tsjinstplafond || 6400 m
|-
| Fleanberik || 1690 km
|-
| Oandriuwing || twa Pratt &amp; Whitney R-985 (Wasp Junior) SB-2 fan 340 kW (462 hk) it stik
|-
| Bewapening || 2 × [[masinegewearen]], 2 × 120-kg [[Bom (wapen)|bommen]]
|}</text>
      <sha1>hm55jt39dxjltcvi1y3f1r4qd4f54x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boerû</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195115</id>
    <revision>
      <id>1243878</id>
      <timestamp>2026-11-03T21:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Ynfoboks eilân | namme                       = Boerû | ôfbylding                   = Topographic map of Buru-en.svg | ôfbyldingsbreedte           =  | ôfbyldingstekst             =  | Flagge                      =  | Lokaasje                    = (tussen de [[Bandasee]] en de [[Seramsee]]) | Eilannegroep                = [[Molukken]] | Lân                         = [[Yndoneezje]] | Bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje | Namme bestjoerlike ienheid 1= Molukken (p...&quot;</comment>
      <origin>1243878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8938" sha1="ktctv75p7g3nguroqh7qwzz6zleoiu3" xml:space="preserve">{{Ynfoboks eilân
| namme                       = Boerû
| ôfbylding                   = Topographic map of Buru-en.svg
| ôfbyldingsbreedte           = 
| ôfbyldingstekst             = 
| Flagge                      = 
| Lokaasje                    = (tussen de [[Bandasee]] en de [[Seramsee]])
| Eilannegroep                = [[Molukken]]
| Lân                         = [[Yndoneezje]]
| Bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| Namme bestjoerlike ienheid 1= [[Molukken (provinsje)|Molukken]]
| Bestjoerlike ienheid 2      = Regintskip (''kabupaten'')
| Namme bestjoerlike ienheid 2= Boerû (Kabupaten Buru) en Súd-Boerû
| Bestjoerlike ienheid 3      = 
| Namme bestjoerlike ienheid 3= 
| Koördinaten                 = 
| Haadstêd                    = Namlea
| Belangrike plakken          = Namlea, Namrole, Tifoe, Oki
| Ynwennertal                 = 215.277 &lt;small&gt;(sensus 2020)&lt;/small&gt;
| Befolkingstichtens          = ± 17 ynw./km²
| Maks. lingte                = ± 140 km
| Maks. breedte               = ± 90 km
| Oerflak                     = 9.505 km² km²
| Heechste punt               = Kepala Ganal (2.428 m)
| Gebrûk                      = 
| Tiidsône                    = [[UTC]]+9
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  = 
| ôfbyldingstekst3            = 
| webside                     = 
| mapname                     = Yndoneezje-reliëf
| mapwidth                    = 270
| lat_deg                     = 3
| lat_min                     = 24
| lat_sec                     = 0
| lat_dir                     = S
| lon_deg                     = 126
| lon_min                     = 40
| lon_sec                     = 0
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje fan Boerû yn Yndoneezje
}}
It eilân '''Boerû''' (Yndonezysk: ''Pulau Buru'') is in eilân yn 'e [[Yndoneezje|Yndonezyske]] eilannegroep de [[Molukken]] (provinsje Molukken). It is 9.505 km² grut en it heechste punt is 2.428 m. It leit westlik fan [[Seram]], wêrfan't it skieden wurdt troch de [[Strjitte fan Manipa]]. De plakken Namlea en Namrole binne de bestjoerlike sintra op it eilân. Dit binne plakken mei seehavens en by Namlea is in militêre fleanbasis, dêr't ek boargerloftferkear mooglik is.
== Skiednis ==
De earste fermelding fan it eilân datearret út 1365, út de tiid fan it keninkryk Majapahit. Tusken 1658 en 1942 waard it eilân kolonisearre troch Nederlân, earst troch de [[Feriene Eastyndyske Kompanjy]] (FEK), nei 1800 as Nederlânske [[koloanje]] en yn 'e 20ste iuw as ûnderdiel fan 'e Oerseeske Ryksdielen. Besteande hiërarchyske ferhâldingen waarden fersterke, wêrby't doarps- en stamhaden ûndergeschikt makke waarden oan lokale hearskers ([[Radja (titel)|radja's]]) dy't loyaal wêze moasten oan 'e FEK en letter it Nederlânske bestjoer.

=== FEK ===
In part fan 'e Molukske eilannen Boerû en Seram foel ûnder it FEK-gebiet Amboina, mar gruttendiels foelen de eilannen net ûnder it machtsberik fan de FEK. It FEK-diel yn it noardeasten fan Boerû fungearre as hannelspost (''comptoir''). Under it FEK-bestjoer waarden de bewenners fan doarpkes oerbrocht nei delsettings om in fort hinne oan 'e Kayelibaai (''Teluk Kajeli'') yn it noardeasten, om te wurkjen op krûdnagelplantaazjes. Boerû levere de FEK ek in soad timmer- en branhout.
[[Ofbyld:COLLECTIE TROPENMUSEUM 'Poort van het V.O.C.-fort 'Defensie' met een gedenksteen uit 1778 te Buru' TMnr 10002126.jpg|thumb|left|Poarte fort ''Defensie'']]
Yn 1658 waard de houten fêsting Mandarsjah boud. Yn 1662 waard dit omboud ta de [[redûte]] ''Cosburg'' (trije jier letter omneamd ta ''Oostburg''). Troch in eksploazje yn 1688 baarnde dy redûte ôf. Dêrnei waard der in nij houten fort mei de namme ''Defensie'' oprjochte, mei in fjouwerkante basis en fjouwer heale bastions.

=== Nederlânske oerheid ===
It duorre noch oant 1915 doe't it eilân echt ûnder Nederlânsk bewâld kaam; it eilân waard doe bestjoerlik yndield. De ''Koninklijke Paketvaart Maatschappij'' (KPM) fersoarge in ferbining mei [[Ambon (eilân)|Ambon]], [[Makassar]] en oare eilannen. Oant fier yn 'e 20ste iuw bleau it eilân ûnderûntwikkele.
[[Ofbyld:COLLECTIE TROPENMUSEUM De ruim zeventig jaar oude regent van de Waèno-stam (Buru) met enkele bewoners van het merengebied hier in vol ornaat TMnr 10001634.jpg|thumb|left|Regint fan 'e Waèno-stamme mei in pear bewenners]]
Njonken in pear sindelingen yn Namlea en Tifû, de posthâlder en in inkeld inisjatyf fan in planter oan 'e noardkust, wiene der allinnich Jeropeeske passanten: in wittenskipper lykas de Dútske professor Deninger, of ekspedysjes fan [[KNIL]]-militêren dy't de oarde hanthavenje moasten. Ienris yn 'e moanne waard it eilân troch de postboat besocht dy't yn plakken as Oki en Tifû oanlei. It ferbliuw fan 'e Jeropeanen wie yn in grut isolemint mei in soad ûngemak en lijen.

Tusken 1942 en 1945 waard it eilân troch de [[Japan]]ners beset en sûnt 1950 heart it by de ûnôfhinklike republyk Yndoneezje. 

Yn april 1950 rôpen de lokale autoriteiten fan Boerû, Ambon, Seram en in oantal lytsere buoreilannen de oprichting út fan in ûnôfhinklike Republyk fan 'e Súd-Molukken (Yndonezysk: ''Republik Maluku Selatan'', RMS) en hja ûnthieten nauwe politike bannen mei Nederlân te ûnderhâlden. Neidat it Yndoneezje net slagge om 'e  RMS troch ûnderhannelingen te anneksearjen, begûn de Republyk Yndoneezje yn july 1950 in militêr konflikt dat seis moanne duorre. Yn desimber 1950 kaam Boerû ûnder it gesach fan Yndonezyske troepen en waard it ûnderdiel fan 'e Republyk Yndoneezje.

Under it regear fan generaal [[Sûharto]] yn 'e jierren 1960 en 1970 waarden tûzenen politike finzenen op it eilân finzenset. Under harren wie de bekende skriuwer Pramoedya Ananta Toer. Hy skreau dêr syn Boerû-tetralogy.

== Geografy ==
Boerû hat in ovale foarm. It eilân is fan east nei west likernôch 130 km lang en fan noard nei súd 90 km breed. De kustline is frij rjocht, mei as iennichste grutte ynham de [[Baai fan Kayeli]] oan 'e eastkust. Dy baai hat ek in flakke, ovale foarm. Hy rint 8 oant 12 km it eilân yn en is op it breedste punt 17 km breed. By de mûning is de breedte noch 9 km. De kustline fan 'e baai is likernôch 50 km lang. Oan 'e noardkant fan 'e mûning leit [[Namlea]], de grutste stêd fan it eilân.
[[Ofbyld:Tifu Bursel.jpg|thumb|left|Súd-Boerû]]
It heechste punt fan Boerû is de top fan 'e [[berch Kapalatmada]], dy't ek bekend is ûnder de nammen Kepala Madan, Kepalat Mada en Ghegan. De berch is likernôch 2.700 m heech. Foar de kust fan Boerû lizze ferskate lytsere eilannen. De eilannen dy't permanint bewenne wurde, binne [[Ambalau]], it grutste dêrfan, mei in trochsneed fan likernôch 10 km en op sa'n 20 km súdeastlik fan Boerû, en Tengah (Yndonezysk: ''Pulau Tengah''). De grutste ûnbewenne eilannen binne Fogy (''Pulau Fogi''), Oky (''Pulau Oki'') en Tomahû (''Pulau Tomahu'').

Boerû is foar it grutste part bercheftich, benammen yn it sintrale en westlike diel. Fan it totale oerflak fan 9.505 km² leit 1.789 km² heger as 900 m boppe seenivo, 872 km² heger as 1.200 m en 382 km² heger as 1.500 m. Flakke gebieten lizze yn smelle stroken by de kust en oan 'e iggen fan 'e rivier de Apo. In grut part fan it eilân is mei tropysk reinwâld bedutsen.

De rivier de [[Apo (rivier)|Apo]] is de langste rivier fan Boerû. Hy streamt hast rjocht nei it noardeasten en mûnet út yn 'e Baai fan Kayeli. De rivierbêding is lykwols tige slingerjend, mei bochten oer de hiele lingte.

== Bestjoerlike yndielling en befolking  ==
It eilân is ferdield yn twa regintskippen:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Demografy en religy op Boerû (30 juny 2024)
|-
! Regintskip !! Haadstêd !! Ynwennertal !! Islam !! Kristendom
|-
|[[Boerû (regintskip)|Boerû]] (''Kabupaten Buru'') || Namlea || 141.361 || 85,36% || 9,48%
|-
|[[Súd-Boerû]] (''Kabupaten Buru Selatan'') || Namrole || 80.288 || 66,75% || 28,17%
|}

Yn 1997 wie fan 'e befolking fan Boerû 48% moslim en 41% kristen. Sa'n 11% hong in tradisjonele animistyske religy oan. Troch noch mear ynstream fan islamityske migranten fan fral [[Java]] binne de ferhâldings feroare. Hjoed-de-dei is yn it noardlike regintskip Boerû de grutte mearderheid moslim (ca. 85%), wylst yn it súdliker regintskip Súd-Boerû njonken in islamityske mearderheid (66%) noch in substansjele kristlike minderheid is (28%).

== Ekonomy ==
Der is net in soad yndustry op it eilân. Lânbou is de wichtichste boarne fan bestean. Der wurde beanen, rys, stynske weet, swiete jirpels, kakao, kofje, krûdnagels en muskaat ferboud. Fierder binne fiskerij en feehâlderij fan belang.

{{boarnen|boarnefernijing=
Foar boarnen en referinsjes sjoch [[:nl:Boeroe (eiland)]] en [[:en:Buru]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Buru|Boerû}}
}}
[[Kategory:Molukken]]
[[Kategory:Eilân yn Yndoneezje]]
[[Kategory:Eilân yn de Grutte Oseaan]]</text>
      <sha1>ktctv75p7g3nguroqh7qwzz6zleoiu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Treron pompadoura</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195116</id>
    <redirect title="Boerûpappegaaido" />
    <revision>
      <id>1243880</id>
      <timestamp>2026-11-03T21:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Boerûpappegaaido]]</comment>
      <origin>1243880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="9yma19b022n9q7n78ne0siqyu8q68li" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Boerûpappegaaido]]</text>
      <sha1>9yma19b022n9q7n78ne0siqyu8q68li</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Palawanflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195117</id>
    <revision>
      <id>1243893</id>
      <timestamp>2026-11-04T08:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Palawanflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:BlueHeadedRacketTail-05192024-SOCMED.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = flaggesturtpappegaaien (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus platenae |Beskriuwer, jie...&quot;</comment>
      <origin>1243893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5094" sha1="6yuuk6z6t5hb37c4qhpu1fllvgenc73" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Palawanflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:BlueHeadedRacketTail-05192024-SOCMED.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = flaggesturtpappegaaien (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus platenae
|Beskriuwer, jier = [[August Wilhelm Heinrich Blasius|Blasius]], 1888
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart = 
}}
De '''Palawanflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus platenae''), ek wol de '''blaukopflaggesturtpappegaai''' neamd, is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] út 'e famylje fan 'e [[pappegaaien fan 'e Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De soarte komt foar yn it westen fan 'e [[Filipinen]], yn 'e omkriten fan it eilân [[Palawan]]. Hy libbet yn lytse groepen yn fochtige leechlânbosken. De fûgel wurdt bedrige troch it ferdwinen fan syn leefgebiet en troch fangst foar de hannel yn koaifûgels.

== Uterlik en lûd ==
De Palawanflaggesturtpappegaai is 27 oant 28 sm lang. It fearrekleed is grien, mei in helder ljochtblauwe kop mei giel ûnder de basis fan 'e sturt. De ûnderkant fan 'e wjukken is blau, útsein de griene dekfearren. It mantsje hat folle mear blau op 'e kop as it wyfke en ek in blauwich boarst. De snaffel is blau-griis en de iris gielich. De twa middelste sturtfearren hawwe ferlinge fearskachten dy't einigje yn flaggefoarmige úteinen. 

De soarte lit ferskate rauwe, skel klinkende roppen hearre, dy't ôfwiksele wurde mei sa út en troch in melodyske fluitfrase. De roppen besteane fierders út in ferskaat oan raspjende lûden en hege piiptoanen.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De Palawanflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] op 'e Filipynske eilannen [[Palawan]], [[Balabac]], [[Dumaran]], [[Linapacan]], [[Culion]] en [[Busuanga]]. Hy libbet yn leechlânbosken en oanbuorjende kultuergebieten, mar komt ek foar yn strûklân en mangroves. De soarte is waarnommen oant op syn minst 650 m boppe seenivo.

== Libbenswize ==
Der is net folle bekend oer de libbenswize fan dizze pappegaai. Hy wurdt waarnommen yn pearkes of lytse groepen. By it fleanen is er ornaris tige lûdroftich, mar by it sykjen nei iten is er rêstiger. It fretten bestiet út in grut ferskaat oan nuten en fruchten. De fûgels sykje geregeldwei iten yn bananeplantaazjes. Dêrtroch wurde se soms as skealik beskôge en ferfolge.

Lykas oare flaggesturtpappegaaien briede se yn beamholtes. Foar it brieden binne se dêrom ôfhinklik fan gruttere beammen.

== Beskerming ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de Palawanflaggesturtpappegaai as kwetsber (''Vulnerable'', VU). Dy status hat de soarte sûnt 1994. De populaasje wurdt rûsd op 1.500 oant 7.000 folwoeksen fûgels en nimt nei alle gedachten ôf.

De grutste bedriging is it ferlies fan leefgebiet troch ûntbosking. Op Palawan is in soad bosk ferdwûn troch mynbou en houtkap. De winning fan chromyt hat ek bydroegen oan it ferneatigjen fan it leefgebiet. Benammen yn it suden fan Palawan komt yllegale houtkap in soad foar.

Fangst foar de yllegale hannel yn eksoatyske húsdieren hat in lytsere ynfloed. De fûgels wurde benammen lokaal fongen en ferkocht, en mar in lyts part wurdt bûten it gebiet fan Palawan ferhannele. Yn finzenskip stjerre se faak al gau.

De soarte komt foar yn beskerme gebieten. Hiel Palawan hat formeel de status fan wyldreservaat, dêr't jacht ferbean is, al wurdt der noch jimmeroan jage. Ek yn ferskate oare beskerme gebieten libje populaasjes. De Katala Foundation hat kampanjes en festivals organisearre om de soarte ûnder it omtinken fan 'e minsken te bringen.

Foarstelde beskermingsmaatregels binne ûnder oare ûndersyk nei de oerbleaune leechlânbosken yn it ferspriedingsgebiet, bettere kontrôle op 'e hannel yn koaifûgels en útwreiding fan it [[Nasjonaal Park Puerto Princesa Subterranean River]]. Fierders wurdt krewearre foar in strangere oanpak fan yllegale houtkap en in goede beoardieling fan 'e miljeu-effekten fan nije mynbouprojekten. Ek moat ûndersocht wurde hoefolle skea de fûgels oan gewaaks oanrjochtsje, sadat boeren op in oare wize kompensearre wurde kinne en de fûgels minder gau ferfolgje. Foarljochting oer de beskerme status fan 'e soarte is ek wichtich.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-headed-racquet-tail-prioniturus-platenae ''BirdLife'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bhrtai1?siteLanguage=nl&amp;continue ''eBird'', oproppen 4 novimber 2026]]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bhrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 4 novimber 2026]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Prioniturus platenae|Palawanflaggesturtpappegaai}}
}}
{{DEFAULTSORT:Palawanflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinnen]]</text>
      <sha1>6yuuk6z6t5hb37c4qhpu1fllvgenc73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243897</id>
      <parentid>1243893</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1243897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5093" sha1="6flrgyd74tp7jh9j3vusdcg9razxic9" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Palawanflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:BlueHeadedRacketTail-05192024-SOCMED.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = flaggesturtpappegaaien (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus platenae
|Beskriuwer, jier = [[August Wilhelm Heinrich Blasius|Blasius]], 1888
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart = 
}}
De '''Palawanflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus platenae''), ek wol de '''blaukopflaggesturtpappegaai''' neamd, is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] út 'e famylje fan 'e [[pappegaaien fan 'e Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De soarte komt foar yn it westen fan 'e [[Filipinen]], yn 'e omkriten fan it eilân [[Palawan]]. Hy libbet yn lytse groepen yn fochtige leechlânbosken. De fûgel wurdt bedrige troch it ferdwinen fan syn leefgebiet en troch fangst foar de hannel yn koaifûgels.

== Uterlik en lûd ==
De Palawanflaggesturtpappegaai is 27 oant 28 sm lang. It fearrekleed is grien, mei in helder ljochtblauwe kop mei giel ûnder de basis fan 'e sturt. De ûnderkant fan 'e wjukken is blau, útsein de griene dekfearren. It mantsje hat folle mear blau op 'e kop as it wyfke en ek in blauwich boarst. De snaffel is blau-griis en de iris gielich. De twa middelste sturtfearren hawwe ferlinge fearskachten dy't einigje yn flaggefoarmige úteinen. 

De soarte lit ferskate rauwe, skel klinkende roppen hearre, dy't ôfwiksele wurde mei sa út en troch in melodyske fluitfrase. De roppen besteane fierders út in ferskaat oan raspjende lûden en hege piiptoanen.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De Palawanflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] op 'e Filipynske eilannen [[Palawan]], [[Balabac]], [[Dumaran]], [[Linapacan]], [[Culion]] en [[Busuanga]]. Hy libbet yn leechlânbosken en oanbuorjende kultuergebieten, mar komt ek foar yn strûklân en mangroves. De soarte is waarnommen oant op syn minst 650 m boppe seenivo.

== Libbenswize ==
Der is net folle bekend oer de libbenswize fan dizze pappegaai. Hy wurdt waarnommen yn pearkes of lytse groepen. By it fleanen is er ornaris tige lûdroftich, mar by it sykjen nei iten is er rêstiger. It fretten bestiet út in grut ferskaat oan nuten en fruchten. De fûgels sykje geregeldwei iten yn bananeplantaazjes. Dêrtroch wurde se soms as skealik beskôge en ferfolge.

Lykas oare flaggesturtpappegaaien briede se yn beamholtes. Foar it brieden binne se dêrom ôfhinklik fan gruttere beammen.

== Beskerming ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de Palawanflaggesturtpappegaai as kwetsber (''Vulnerable'', VU). Dy status hat de soarte sûnt 1994. De populaasje wurdt rûsd op 1.500 oant 7.000 folwoeksen fûgels en nimt nei alle gedachten ôf.

De grutste bedriging is it ferlies fan leefgebiet troch ûntbosking. Op Palawan is in soad bosk ferdwûn troch mynbou en houtkap. De winning fan chromyt hat ek bydroegen oan it ferneatigjen fan it leefgebiet. Benammen yn it suden fan Palawan komt yllegale houtkap in soad foar.

Fangst foar de yllegale hannel yn eksoatyske húsdieren hat in lytsere ynfloed. De fûgels wurde benammen lokaal fongen en ferkocht, en mar in lyts part wurdt bûten it gebiet fan Palawan ferhannele. Yn finzenskip stjerre se faak al gau.

De soarte komt foar yn beskerme gebieten. Hiel Palawan hat formeel de status fan wyldreservaat, dêr't jacht ferbean is, al wurdt der noch jimmeroan jage. Ek yn ferskate oare beskerme gebieten libje populaasjes. De Katala Foundation hat kampanjes en festivals organisearre om de soarte ûnder it omtinken fan 'e minsken te bringen.

Foarstelde beskermingsmaatregels binne ûnder oare ûndersyk nei de oerbleaune leechlânbosken yn it ferspriedingsgebiet, bettere kontrôle op 'e hannel yn koaifûgels en útwreiding fan it [[Nasjonaal Park Puerto Princesa Subterranean River]]. Fierders wurdt krewearre foar in strangere oanpak fan yllegale houtkap en in goede beoardieling fan 'e miljeu-effekten fan nije mynbouprojekten. Ek moat ûndersocht wurde hoefolle skea de fûgels oan gewaaks oanrjochtsje, sadat boeren op in oare wize kompensearre wurde kinne en de fûgels minder gau ferfolgje. Foarljochting oer de beskerme status fan 'e soarte is ek wichtich.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-headed-racquet-tail-prioniturus-platenae ''BirdLife'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bhrtai1?siteLanguage=nl&amp;continue ''eBird'', oproppen 4 novimber 2026]]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bhrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 4 novimber 2026]]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Prioniturus platenae|Palawanflaggesturtpappegaai}}
}}
{{DEFAULTSORT:Palawanflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>6flrgyd74tp7jh9j3vusdcg9razxic9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243899</id>
      <parentid>1243897</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <origin>1243899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5095" sha1="f3d6ees2xi6kli4t3j6umce7nwu5t5p" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Palawanflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:BlueHeadedRacketTail-05192024-SOCMED.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus platenae
|Beskriuwer, jier = [[August Wilhelm Heinrich Blasius|Blasius]], 1888
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]
|lânkaart = 
}}
De '''Palawanflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus platenae''), ek wol de '''blaukopflaggesturtpappegaai''' neamd, is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] út 'e famylje fan 'e [[pappegaaien fan 'e Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De soarte komt foar yn it westen fan 'e [[Filipinen]], yn 'e omkriten fan it eilân [[Palawan]]. Hy libbet yn lytse groepen yn fochtige leechlânbosken. De fûgel wurdt bedrige troch it ferdwinen fan syn leefgebiet en troch fangst foar de hannel yn koaifûgels.

== Uterlik en lûd ==
De Palawanflaggesturtpappegaai is 27 oant 28 sm lang. It fearrekleed is grien, mei in helder ljochtblauwe kop mei giel ûnder de basis fan 'e sturt. De ûnderkant fan 'e wjukken is blau, útsein de griene dekfearren. It mantsje hat folle mear blau op 'e kop as it wyfke en ek in blauwich boarst. De snaffel is blau-griis en de iris gielich. De twa middelste sturtfearren hawwe ferlinge fearskachten dy't einigje yn flaggefoarmige úteinen. 

De soarte lit ferskate rauwe, skel klinkende roppen hearre, dy't ôfwiksele wurde mei sa út en troch in melodyske fluitfrase. De roppen besteane fierders út in ferskaat oan raspjende lûden en hege piiptoanen.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De Palawanflaggesturtpappegaai is [[Endemisme|endemysk]] op 'e Filipynske eilannen [[Palawan]], [[Balabac]], [[Dumaran]], [[Linapacan]], [[Culion]] en [[Busuanga]]. Hy libbet yn leechlânbosken en oanbuorjende kultuergebieten, mar komt ek foar yn strûklân en mangroves. De soarte is waarnommen oant op syn minst 650 m boppe seenivo.

== Libbenswize ==
Der is net folle bekend oer de libbenswize fan dizze pappegaai. Hy wurdt waarnommen yn pearkes of lytse groepen. By it fleanen is er ornaris tige lûdroftich, mar by it sykjen nei iten is er rêstiger. It fretten bestiet út in grut ferskaat oan nuten en fruchten. De fûgels sykje geregeldwei iten yn bananeplantaazjes. Dêrtroch wurde se soms as skealik beskôge en ferfolge.

Lykas oare flaggesturtpappegaaien briede se yn beamholtes. Foar it brieden binne se dêrom ôfhinklik fan gruttere beammen.

== Beskerming ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de Palawanflaggesturtpappegaai as kwetsber (''Vulnerable'', VU). Dy status hat de soarte sûnt 1994. De populaasje wurdt rûsd op 1.500 oant 7.000 folwoeksen fûgels en nimt nei alle gedachten ôf.

De grutste bedriging is it ferlies fan leefgebiet troch ûntbosking. Op Palawan is in soad bosk ferdwûn troch mynbou en houtkap. De winning fan chromyt hat ek bydroegen oan it ferneatigjen fan it leefgebiet. Benammen yn it suden fan Palawan komt yllegale houtkap in soad foar.

Fangst foar de yllegale hannel yn eksoatyske húsdieren hat in lytsere ynfloed. De fûgels wurde benammen lokaal fongen en ferkocht, en mar in lyts part wurdt bûten it gebiet fan Palawan ferhannele. Yn finzenskip stjerre se faak al gau.

De soarte komt foar yn beskerme gebieten. Hiel Palawan hat formeel de status fan wyldreservaat, dêr't jacht ferbean is, al wurdt der noch jimmeroan jage. Ek yn ferskate oare beskerme gebieten libje populaasjes. De Katala Foundation hat kampanjes en festivals organisearre om de soarte ûnder it omtinken fan 'e minsken te bringen.

Foarstelde beskermingsmaatregels binne ûnder oare ûndersyk nei de oerbleaune leechlânbosken yn it ferspriedingsgebiet, bettere kontrôle op 'e hannel yn koaifûgels en útwreiding fan it [[Nasjonaal Park Puerto Princesa Subterranean River]]. Fierders wurdt krewearre foar in strangere oanpak fan yllegale houtkap en in goede beoardieling fan 'e miljeu-effekten fan nije mynbouprojekten. Ek moat ûndersocht wurde hoefolle skea de fûgels oan gewaaks oanrjochtsje, sadat boeren op in oare wize kompensearre wurde kinne en de fûgels minder gau ferfolgje. Foarljochting oer de beskerme status fan 'e soarte is ek wichtich.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-headed-racquet-tail-prioniturus-platenae ''BirdLife'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bhrtai1?siteLanguage=nl&amp;continue ''eBird'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bhrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 4 novimber 2026]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Prioniturus platenae|Palawanflaggesturtpappegaai}}
}}
{{DEFAULTSORT:Palawanflaggesturtpappegaai}}
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>f3d6ees2xi6kli4t3j6umce7nwu5t5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus platenae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195118</id>
    <redirect title="Palawanflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243894</id>
      <timestamp>2026-11-04T08:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Palawanflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="tk3hiak43xyyk1xmdu41t0hwk7y19i3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Palawanflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>tk3hiak43xyyk1xmdu41t0hwk7y19i3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blaukopflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195119</id>
    <redirect title="Palawanflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243895</id>
      <timestamp>2026-11-04T08:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;#REDIRCT [[Palawanflaggesturtpappegaai]]&quot;</comment>
      <origin>1243895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="agle0lxat4wfmzv5sdu5ks2ku71tv5s" xml:space="preserve">#REDIRCT [[Palawanflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>agle0lxat4wfmzv5sdu5ks2ku71tv5s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243896</id>
      <parentid>1243895</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Palawanflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="tk3hiak43xyyk1xmdu41t0hwk7y19i3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Palawanflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>tk3hiak43xyyk1xmdu41t0hwk7y19i3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blauwjukflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195120</id>
    <revision>
      <id>1243900</id>
      <timestamp>2026-11-04T08:36:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Bistesoarte |Namme  = Blauwjukflaggesturtpappegaai |Ofbyld = [[Ofbyld:PrioniturusVerticalisKeulemans.jpg|250px]] |lûd    = |Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'') |Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'') |Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'') |Wittenskiplike namme = Prioniturus verticalis |Beskriuwer, ji...&quot;</comment>
      <origin>1243900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4090" sha1="dpo3m1vn8m5u5m5s0qodbdzlf78sc9h" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Blauwjukflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:PrioniturusVerticalisKeulemans.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus verticalis
|Beskriuwer, jier = [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1893
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''blauwjukflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus verticalis''), ek wol de '''Sûlûflaggesturtpappegaai''' neamd, is in [[fûgel]] út 'e [[famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan 'e Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] is [[Endemisme|endemysk]] op it eilân [[Tawi-Tawi]] yn 'e [[Filipinen]] en heart ta de meast bedrige pappegaaiesoarten fan 'e wrâld. De wichtichste bedrigingen binne it ferlies fan leefgebiet en streuperij foar de hannel yn koaifûgels.

== Uterlik ==
De Sûlûflaggesturtpappegaai hat foar it meastepart in donkergrien fearrekleed op 'e rêch en in oliifgrien boarst en búk. It mantsje hat ljochtblauwe fearren en in lyts read plakje op 'e foarholle en de kroan. It wyfke liket op it mantsje, mar hat gjin read plakje op 'e kroan.

De slachpinnen binne oan 'e bûtenste kanten blau. De middelste sturtfearren binne grien, wylst de oare sturtfearren swartich binne mei in blauwe glâns. De sydsturtfearren binne grien mei swarte úteinen. De snaffel is blau-griis.

De soarte liket it meast op 'e [[berchflaggesturtpappegaai]], mar hat in griene foarholle, griene kanten fan 'e kop en in griene nekke. Ek hat it wyfke minder blau op 'e kop as dat fan 'e berchflaggesturtpappegaai.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De blauwjukflaggesturtpappegaai komt foar yn 'e Sûlû-arsjipel op 'e Filipinen. Eartiids wie de soarte wiidferspraat oer de eilannen fan 'e arsjipel, mar troch de rappe ferneatiging fan syn leefgebiet yn 'e lêste 200 jier komt er allinnich noch op ôfhandige plakken op [[Tawi-Tawi]] foar.

Syn natuerlike leefgebiet bestiet út tropyske fochtige leechlânbosken en subtropyske of tropyske mangrovebosken.

== Hâlden en dragen ==
Troch de ûnfeilige situaasje yn 'e Sûlû-arsjipel hawwe ûndersikers de fûgel net goed bestudearje kinnen. Der wurdt tocht dat syn dieet liket op dat fan oare flaggesturtpappegaaien. Dat bestiet út fruchten, benammen bananen, blommen en siedden fan groeiende mais- en rysplanten.

Der wurdt tocht dat it briedseizoen fan septimber oant en mei jannewaris rint. Lykas oare pappegaaien briedt de soarte yn beamholtes. Der is ien nêst fûn yn in grutte ôfbrutsen palmbeam yn in bosk.

== Beskerming ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de blauwjukflaggesturtpappegaai as krityk bedrige (''Critically Endangered'', CR). De populaasje waard yn 2024 rûsd op mar 100 oant 500 folwoeksen fûgels.

De grutste bedrigingen binne it ferlies fan leefgebiet en streuperij. It freedsume en nuete karakter fan 'e fûgel makket him in maklike proai foar streupers, dy't him fange foar de yllegale hannel yn eksoatyske húsdieren.

In grut part fan it oarspronklike leefgebiet is ferlern gien troch ûntbosking. Bosken wurde kapt foar sawol legale as yllegale houtkap, lânbou, mynbou en ûnkontrolearre minsklike bewenning.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sulu-racquet-tail-prioniturus-verticalis ''BirdLife'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bwrtai1?siteLanguage=nl ''eBird'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bwrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 4 novimber 2026]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Prioniturus verticalis|Blauwjukflaggesturtpappegaaido}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blauwjukflaggesturtpappegaaido}}
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>dpo3m1vn8m5u5m5s0qodbdzlf78sc9h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1243901</id>
      <parentid>1243900</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T08:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Sûlûflaggesturtpappegaai]] omneamd ta [[Blauwjukflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4090" sha1="dpo3m1vn8m5u5m5s0qodbdzlf78sc9h" xml:space="preserve">{{Bistesoarte
|Namme  = Blauwjukflaggesturtpappegaai
|Ofbyld = [[Ofbyld:PrioniturusVerticalisKeulemans.jpg|250px]]
|lûd    =
|Ryk    = [[dieren]] (''Animalia'')
|Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
|Klasse = [[fûgels]] (''Aves'')
|Skift  = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
|Famylje = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
|Skaai  = [[flaggesturtpappegaaien]] (''Prioniturus'')
|Wittenskiplike namme = Prioniturus verticalis
|Beskriuwer, jier = [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1893
|IUCN-status = [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]
|lânkaart =
}}
De '''blauwjukflaggesturtpappegaai''' (''Prioniturus verticalis''), ek wol de '''Sûlûflaggesturtpappegaai''' neamd, is in [[fûgel]] út 'e [[famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan 'e Alde Wrâld]] (Psittaculidae). De [[Soarte (taksonomy)|soarte]] is [[Endemisme|endemysk]] op it eilân [[Tawi-Tawi]] yn 'e [[Filipinen]] en heart ta de meast bedrige pappegaaiesoarten fan 'e wrâld. De wichtichste bedrigingen binne it ferlies fan leefgebiet en streuperij foar de hannel yn koaifûgels.

== Uterlik ==
De Sûlûflaggesturtpappegaai hat foar it meastepart in donkergrien fearrekleed op 'e rêch en in oliifgrien boarst en búk. It mantsje hat ljochtblauwe fearren en in lyts read plakje op 'e foarholle en de kroan. It wyfke liket op it mantsje, mar hat gjin read plakje op 'e kroan.

De slachpinnen binne oan 'e bûtenste kanten blau. De middelste sturtfearren binne grien, wylst de oare sturtfearren swartich binne mei in blauwe glâns. De sydsturtfearren binne grien mei swarte úteinen. De snaffel is blau-griis.

De soarte liket it meast op 'e [[berchflaggesturtpappegaai]], mar hat in griene foarholle, griene kanten fan 'e kop en in griene nekke. Ek hat it wyfke minder blau op 'e kop as dat fan 'e berchflaggesturtpappegaai.

== Fersprieding en leefgebiet ==
De blauwjukflaggesturtpappegaai komt foar yn 'e Sûlû-arsjipel op 'e Filipinen. Eartiids wie de soarte wiidferspraat oer de eilannen fan 'e arsjipel, mar troch de rappe ferneatiging fan syn leefgebiet yn 'e lêste 200 jier komt er allinnich noch op ôfhandige plakken op [[Tawi-Tawi]] foar.

Syn natuerlike leefgebiet bestiet út tropyske fochtige leechlânbosken en subtropyske of tropyske mangrovebosken.

== Hâlden en dragen ==
Troch de ûnfeilige situaasje yn 'e Sûlû-arsjipel hawwe ûndersikers de fûgel net goed bestudearje kinnen. Der wurdt tocht dat syn dieet liket op dat fan oare flaggesturtpappegaaien. Dat bestiet út fruchten, benammen bananen, blommen en siedden fan groeiende mais- en rysplanten.

Der wurdt tocht dat it briedseizoen fan septimber oant en mei jannewaris rint. Lykas oare pappegaaien briedt de soarte yn beamholtes. Der is ien nêst fûn yn in grutte ôfbrutsen palmbeam yn in bosk.

== Beskerming ==
De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming]] (IUCN) klassifisearret de blauwjukflaggesturtpappegaai as krityk bedrige (''Critically Endangered'', CR). De populaasje waard yn 2024 rûsd op mar 100 oant 500 folwoeksen fûgels.

De grutste bedrigingen binne it ferlies fan leefgebiet en streuperij. It freedsume en nuete karakter fan 'e fûgel makket him in maklike proai foar streupers, dy't him fange foar de yllegale hannel yn eksoatyske húsdieren.

In grut part fan it oarspronklike leefgebiet is ferlern gien troch ûntbosking. Bosken wurde kapt foar sawol legale as yllegale houtkap, lânbou, mynbou en ûnkontrolearre minsklike bewenning.

{{Boarnen|boarnefernijing=
* [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sulu-racquet-tail-prioniturus-verticalis ''BirdLife'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://ebird.org/species/bwrtai1?siteLanguage=nl ''eBird'', oproppen 4 novimber 2026]
* [https://birdsoftheworld.org/bow/species/bwrtai1/cur/introduction ''Birds of the World'', oproppen 4 novimber 2026]
{{reflist}}
----
{{Commonscat|Prioniturus verticalis|Blauwjukflaggesturtpappegaaido}}
}}
{{DEFAULTSORT:Blauwjukflaggesturtpappegaaido}}
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai]]
[[Kategory:Fûgelsoarte]]
[[Kategory:Bedrige fûgel]]
[[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]]</text>
      <sha1>dpo3m1vn8m5u5m5s0qodbdzlf78sc9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sûlûflaggesturtpappegaai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195121</id>
    <redirect title="Blauwjukflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243902</id>
      <timestamp>2026-11-04T08:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>RomkeHoekstra hat de side [[Sûlûflaggesturtpappegaai]] omneamd ta [[Blauwjukflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="fuboe1ohxkncnvhffu2cplikjucolo4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Blauwjukflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>fuboe1ohxkncnvhffu2cplikjucolo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus verticalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195122</id>
    <redirect title="Blauwjukflaggesturtpappegaai" />
    <revision>
      <id>1243903</id>
      <timestamp>2026-11-04T08:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Blauwjukflaggesturtpappegaai]]</comment>
      <origin>1243903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="fuboe1ohxkncnvhffu2cplikjucolo4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Blauwjukflaggesturtpappegaai]]</text>
      <sha1>fuboe1ohxkncnvhffu2cplikjucolo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flaggesturtpappegaaien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195123</id>
    <revision>
      <id>1243907</id>
      <timestamp>2026-11-04T09:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Side makke mei &quot;{{Universele ynfoboks bisteryk | namme                = flaggesturtpappegaaien | ôfbylding            = Prioniturus platurus DYK.jpg | ôfbyldingsbreedte    = | ôfbyldingstekst      = goudrêchflaggesturtpappegaai | takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]: | namme1               = [[dieren]] (''Animalia'') | takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]: | namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') | takson3              = klasse (taksonom...&quot;</comment>
      <origin>1243907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6277" sha1="rfsqm62rcp6suebzilzml3d9ycd3drr" xml:space="preserve">{{Universele ynfoboks bisteryk
| namme                = flaggesturtpappegaaien
| ôfbylding            = Prioniturus platurus DYK.jpg
| ôfbyldingsbreedte    =
| ôfbyldingstekst      = goudrêchflaggesturtpappegaai
| takson1              = [[ryk (taksonomy)|ryk]]:
| namme1               = [[dieren]] (''Animalia'')
| takson2              = [[stamme (taksonomy)|stamme]]:
| namme2               = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'')
| takson3              = [[klasse (taksonomy)|klasse]]:
| namme3               = [[fûgels]] (''Aves'')
| takson4              = [[skift (taksonomy)|skift]]:
| namme4               = [[pappegaai-eftigen]] (''Psittaciformes'')
| takson6              = [[famylje (taksonomy)|famylje]]:
| namme6               = [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae'')
| takson7              = [[skaai (taksonomy)|skaai]]:
| namme7               = '''flaggesturtpappegaaien''' (''Prioniturus'')
| beskriuwer, jier     = [[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1832
}}
It [[skaai (taksonomy)|skaai]] '''flaggesturtpappegaaien''' (''Prioniturus'') heart ta de [[famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[pappegaaien fan de Alde Wrâld]] (''Psittaculidae''). De soarten fan dit skaai komme foar op 'e [[Filipinen]] en yn [[Yndoneezje]].

== Uterlik en libbenswize ==
Se binne te werkennen oan 'e twa middelste sturtfearren, dy't in ferlinge fearskacht hawwe mei oan 'e flaggefoarmige úteinen. De soarten binne foar it meastepart grien fan kleur, mar ferskille ûnderling yn 'e kleurferdieling fan blauwe, reade, giele en oare fearren. De snaffel is by in soad soarten griis of blau-griis.

De fûgels libje benammen yn tropyske leechlânbosken en berchbosken. Guon soarten komme ek foar yn boskrânen, mangrovebosken en gebieten mei kultuerlân. Se ite ûnder oare fruchten, sied en blommen. Se wurde ornaris yn pearkes of lytse groepen waarnommen.

== Populaasje en bedrigingen ==
De populaasjes fan in protte flaggesturtpappegaaiesoarten rinne tebek. De wichtichste oarsaken binne it ferlies en de fragmintaasje fan harren leefgebieten troch ûntbosking, houtkap, lânbou en mynbou. Dêrnjonken wurde ferskate soarten fongen foar de hannel yn koaifûgels. Benammen soarten mei in lyts ferspriedingsgebiet op ien of in pear eilannen binne kwetsber foar sokke bedrigingen.

De [[IUCN]] beskôget ferskate soarten fan it skaai as bedrige. 

== Taksonomy ==
It skaai ''Prioniturus'' waard yn 1832 beskreaun troch de Dútske soölooch [[Johann Georg Wagler]].

== Soarten fan it skaai flaggesturtpappegaaien (''Prioniturus'') ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ofbyld !! Wittenskiplike namme !! Fryske namme !! Fersprieding !! IUCN-status
|-
| [[Ofbyld:Prioniturus montanus 1984 stamp of the Philippines.jpg|120px]] || ''Prioniturus montanus'' || [[Berchflaggesturtpappegaai]] || [[Luzon]], yn 'e noardlike [[Filipinen]] || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/montane-racquet-tail-prioniturus-montanus ''Prioniturus montanus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:BirdsAsiaJohnGoVIGoul 0064 (cropped).jpg|120px]] || ''Prioniturus discurus'' || [[Blaukrúnflaggesturtpappegaai]] || Filipinen || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-crowned-racquet-tail-prioniturus-discurus ''Prioniturus discurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:PrioniturusVerticalisKeulemans.jpg|120px]] || ''Prioniturus verticalis'' || [[Blauwjukflaggesturtpappegaai]] || [[Tawi-Tawi]], yn 'e [[Sûlû-arsjipel]] (Filipinen) || [[Ofbyld:IUCN-CR.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/sulu-racquet-tail-prioniturus-verticalis ''Prioniturus verticalis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Prioniturus mada qtl1.jpg|120px]] || ''Prioniturus mada'' || [[Boerûflaggesturtpappegaai]] || [[Boerû]], yn 'e [[Molukken]] (Yndoneezje) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/buru-racquet-tail-prioniturus-mada ''Prioniturus mada'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Prioniturus flavicans.jpg|120px]] || ''Prioniturus flavicans'' || [[Goudboarstflaggesturtpappegaai]] || Noardlik [[Selebes]] en omlizzende eilannen (Yndoneezje) || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/yellowish-breasted-racquet-tail-prioniturus-flavicans ''Prioniturus flavicans'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Prioniturus platurus DYK.jpg|120px]] || ''Prioniturus platurus'' || [[Goudrêchflaggesturtpappegaai]] || Selebes en omlizzende eilannen (Yndoneezje) || [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/golden-mantled-racquet-tail-prioniturus-platurus ''Prioniturus platurus'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Green Racket-tail.png|120px]] || ''Prioniturus luconensis'' || [[Griene flaggesturtpappegaai]] || Noardlik en sintraal [[Luzon]], yn 'e Filipinen || [[Ofbyld:IUCN-EN.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/green-racquet-tail-prioniturus-luconensis ''Prioniturus luconensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Prioniturus waterstradti.png|120px]] || ''Prioniturus waterstradti'' || [[Mindanaoflaggesturtpappegaai]] || [[Mindanao]], yn 'e súdlike Filipinen || [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mindanao-racquet-tail-prioniturus-waterstradti ''Prioniturus waterstradti'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:Mindoro Racket-tail.jpg|120px]] || ''Prioniturus mindorensis'' || [[Mindoroflaggesturtpappegaai]] || [[Mindoro]], yn 'e Filipinen || [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mindoro-racquet-tail-prioniturus-mindorensis ''Prioniturus mindorensis'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|-
| [[Ofbyld:BlueHeadedRacketTail-05192024-SOCMED.jpg|120px]] || ''Prioniturus platenae'' || [[Palawanflaggesturtpappegaai]] || [[Palawan]] en omlizzende eilannen, yn 'e Filipinen || [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]]&lt;ref&gt;[https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-headed-racquet-tail-prioniturus-platenae ''Prioniturus platenae'' op ''BirdLife'']&lt;/ref&gt;
|}

{{boarnen|boarnefernijing=
{{reflist|2}}
----
{{Commonscat|Prioniturus|Flaggesturtpappegaaien}}
}}
[[Kategory:Flaggesturtpappegaai| ]]
[[Kategory:Fûgelskaai]]
[[Kategory:Pappegaai fan de Alde Wrâld]]</text>
      <sha1>rfsqm62rcp6suebzilzml3d9ycd3drr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prioniturus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195124</id>
    <redirect title="Flaggesturtpappegaaien" />
    <revision>
      <id>1243908</id>
      <timestamp>2026-11-04T09:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Flaggesturtpappegaaien]]</comment>
      <origin>1243908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="popgymx52l1m5xod8wolwgf9c4yy5kk" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Flaggesturtpappegaaien]]</text>
      <sha1>popgymx52l1m5xod8wolwgf9c4yy5kk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flachsturtpappegaaien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195125</id>
    <redirect title="Flaggesturtpappegaaien" />
    <revision>
      <id>1243909</id>
      <timestamp>2026-11-04T09:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RomkeHoekstra</username>
        <id>10582</id>
      </contributor>
      <comment>Ferwiist troch nei [[Flaggesturtpappegaaien]]</comment>
      <origin>1243909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="popgymx52l1m5xod8wolwgf9c4yy5kk" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Flaggesturtpappegaaien]]</text>
      <sha1>popgymx52l1m5xod8wolwgf9c4yy5kk</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>