Vicipéid:Halla baile

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ga">
  <siteinfo>
    <sitename>Vicipéid</sitename>
    <dbname>gawiki</dbname>
    <base>https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Meán</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speisialta</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Plé</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Úsáideoir</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Plé úsáideora</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicipéid</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Plé Vicipéide</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Íomhá</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Plé íomhá</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Plé MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Teimpléad</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Plé teimpléid</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Cabhair</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Plé cabhrach</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Catagóir</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Plé catagóire</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Vicipéid:Halla baile</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2217</id>
    <revision>
      <id>1311914</id>
      <parentid>1310777</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amy Uí Ríordáin</username>
        <id>57269</id>
      </contributor>
      <comment>/* Is Breá le Vicí an Domhan 2026: Cuireadh chun páirt a ghlacadh */ mír nua</comment>
      <origin>1311914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49139" sha1="1yuz2rvdnos9rd7ucki3jeih7jj2d3r" xml:space="preserve">{{aicearra|VP:HB|VP:BAILE|VP:HOME}}
{{Cartlainne}}

Is áit é an '''halla baile''' chun an Vicipéid a phlé is ceisteanna a chur.
Is áit é chun fadhbanna teicniúla, polaisaithe agus oibrithe an Vicipéid a phlé. Is féidir leat nithe eile a bhaineann leis an Vicipéid a lua anseo freisin.

__NEWSECTIONLINK__

== Ar Oscailt Anois: Ainmniúcháin do Ghradaim Vicipéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe 2025 ==

Tá ár gcomhgleacaithe sna RA ag iarradh ainmniúcháin do Ghradaim Vicípéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe 2025. 

Tá a bhfógra thíos, aistrithe ón [https://wikimedia.org.uk/2025/10/wikimedian-of-the-year-awards-call-for-nominations/ leagan Béarla]: 

Táimid ag lorg daoine aonair agus eagraíochtaí a ainmniú a bhí páirteach in iarrachtaí WMUK chun eolas oscailte a chur chun cinn i 2024/25. 

Is iad seo a leanas na catagóirí i mbliana:

* Vicípéideoirí na Bliana sa Ríocht Aontaithe (Duine Aonair)
* Comhpháirtíocht na Bliana (Eagraíocht)
* Vicípéideoirí atá ag Teacht Chun Cinn (Duine Aonair)

Cuireann WMUK fáilte roimh dhaoine agus comhpháirtíochtaí laistigh de phobal WMUK a ainmneofar do Ghradam chuir iontas mór orthu lena gcuid oibre eolais oscailte, i 2024/25. Táimid go háirithe ag tnúth le cloisteáil faoi dhaoine agus eagraíochtaí a sheachaid tionscadail a dhírigh ar ár dtéamaí straitéiseacha; Cothromas Eolais, Litearthacht Faisnéise, agus Aeráid agus Comhshaol.

Déanfaidh baill den Choiste Forbartha Pobail breithiúnas ar na hainmniúcháin agus fógrófar na buaiteoirí ag an gCeiliúradh Pobail Dé Sathairn an 15 Samhain 2025 (Sábháil an dáta, ba bhreá linn sibh a fheiceáil ann!).

Is féidir leat dhá ainmniúchán a chur isteach in aghaidh na catagóire. Úsáid an [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScVy7AmH0qRRZmQ-QHtYKKCBZY0O40JZN9MWl8Xu7-oqK1-fg/viewform Fhoirm Google seo] chun d’ainmniúcháin a chur isteach. Dúnann na hainmniúcháin ar an 22 Deireadh Fómhair.

Léigh faoi bhuaiteoirí na bliana seo caite [https://wikimedia.org.uk/2024/12/2024-uk-wikimedian-year-awards/ anseo].  [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 14:57, 9 Deireadh Fómhair 2025 (UTC)

== Tá Pobal Éireann Wikimedia ag earcú! ==

Haigh a chairde,

Dá mbeadh tú ag an gcruinniú pobail deireanach ta a fhios agat go bhfuil roinnt athruithe ar an bhfoireann againn ag Pobal Éireann Wikimedia agus anois táimid ag lorg Oifigeach Gaeilge! Is deis uathúil í seo chun tacú leis an nGaeilge sa spás digiteach 

Tuilleadh eolais agus sonraí iarratais: [https://wikimedia.ie/2025/10/17/oifigeach-gaeilge-irish-language-officer/?fbclid=IwY2xjawNfFdpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETF1UkdHSWZIYnZHbVlTTXdiAR5q3n0VBwzwxYNE15qXVGjFOxrbkvItEYtt4OIXUgC01_4Q3r4I25f3T9Gwag_aem_ibWovoCfNe8BH6QCTZL81Q https://wikimedia.ie/2025/10/17/oifigeach-gaeilge-irish-language-officer/]

Cuir isteach d’iarratas chuig info@wikimedia.ie leis an líne ábhair “Iarratas - Oifigeach Gaeilge”, le do thoil.  [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 12:45, 17 Deireadh Fómhair 2025 (UTC)

:Dea-nuacht é sin! Ná déantar dearmad an folúntas a chlárú le [https://peig.ie/foluntais/ peig.ie] (agus le h[https://udaras.ie/oiliuint-fostaiocht/fostaiocht/ udaras.ie] más féidir) [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 17:16, 18 Deireadh Fómhair 2025 (UTC)
::Cinnte! Tá orm é a dhéanamh inniu :) Táim ag tnúth leis, beidh beirt againn fostaithe le Gaeilge ar an bhfoireann go luath  [[Speisialta:Contributions/&amp;#126;2025-29132-17|&amp;#126;2025-29132-17]] ([[Plé úsáideora:&amp;#126;2025-29132-17|talk]]) 12:02, 20 Deireadh Fómhair 2025 (UTC)
:::Nach breá an chuma atá ar an bh[https://sceal.ie/Fol%C3%BAntas/oifigeach-gaeilge-le-pobal-eireann-wikimedia-wikimedia-community-ireland-on-mbaile/ fógra] ar shuíomh nua Scéal.ie. Ádh mór oraibh sa chuardach!
:::Dála an scéil, an ndeachaigh sibh i dteagmháil leis na meáin faoin bhfolúntas freisin? Foilsíodh scéalta faoin Vicipéid cheana ar [[Tuairisc.ie]] agus ní chuirfeadh sé lá iontais orm dá mbeadh suim ag meáin eile sa scéal seo freisin amhail ''[[Nós (iris)|NÓS]]'', ''[[An Páipéar (nuachtán)|An Páipéar]]'', ''[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]'', ''[[Scéal (nuachtán)|Scéal]]'', ''[[Meon Eile]]'' srl. Má bhíonn an t-am agaibh, níor mhiste freisin dul i dteagmháil le grúpaí pobail mar [[AerachAiteachGaelach|AAG]], [[Bánú (grúpa feachtais)|Bánú]], an [[Dream dearg|Dream Dearg]], na comharchumainn Gaeltachta, agus cumainn Gaelacha na n-ollscoileanna b'fhéidir [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] ([[Plé úsáideora:Taghdtaighde|plé]]) 19:14, 4 Samhain 2025 (UTC)
::::Haigh [[Úsáideoir:Taghdtaighde|Taghdtaighde]] - bhíos i dteaghmháil leo! Bhíos ag an Oireachtas an tseachtain seo chaite le h[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] agus bhí seastán againn - an-chuid suim sa ról! Rinneas agallamh ann le Raidió na Life faoinár gcuid oibre le Vicipéid agus maidir leis an bpost chomh maith. Dúirt an Páipéar go bhfuil siad sásta fógra a chur i gcló freisin, agus dúirt Tuairisc go bhfuil siad sásta rud a scríobh chomh maith! 
::::Sheolas an fógra chuig AAG (táim i mo bhall leo freisin agus ar an gcoiste) agus chuig CnaG, Foras na Gaeilge, RíRá, Raidió na Life, etc. Tá níos mó ná 25 iontrál faighte anois!  [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 10:26, 7 Samhain 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:42, 20 Deireadh Fómhair 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 Deireadh Fómhair 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;
:I (Éamonn Ó Gribín) would like to volunteer to join several of the movement’s Affiliations Committee (AffCom)![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 13:36, 7 Samhain 2025 (UTC)
::Éamonn, a char, ta ort an teimpléad a líonadh - ta na sonraí ar fáil anseo: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 16:32, 18 Samhain 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 Samhain 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Vicí Eolaíochta 2025 &amp; Ár gCéad Cruinniú Eile (Pobal Éireann Wikimedia) ==

'''📸 Wiki Science | Vicí Eolaíochta 2025 - Meabhrúchán!'''

Níl ach 10 lá fágtha chun d'íomhánna eolaíochta a chur isteach ar chomórtas grianghrafadóireachta WikiScience 2025!

'''📅 Spriocdháta:''' 30 Samhain

Tá fáilte roimh gach ábhar eolaíochta - ón réalteolaíocht go micreascóip, ó dhúlra na hÉireann go micribhitheolaíocht. 

[[commons:Commons:Wiki_Science_2025_in_Ireland|Faigh tuilleadh eolais anseo!]] 

-

'''💬 Cruinniú Pobail - Dé Máirt 25 Samhain @ 6:00 i.n.''' 

Mar is gnáth, beidh ár gcruinniú míosúil pobail ar siúl ar líne Dé Máirt seo chugainn - an Mháirt dheireanach den mhí. 

Bígí linn chun plé a dhéanamh ar:

* Pleananna ag teacht Athbhliain

* Nuacht ón bpobal


'''Chomh maith, bí cinnte go bhfuil tú cláraithe [[mail:wikimediaie|ar an liosta seoltaí!]]''' [[Úsáideoir:OifigeachWMIE|OifigeachWMIE]] ([[Plé úsáideora:OifigeachWMIE|plé]]) 10:45, 21 Samhain 2025 (UTC)

== Athbhliain faoi mhaise daoibh + Lá Breithe Sona do Wikipedia  ==

A chairde, 

Bhí tús an-ghnóthach againn do 2026 anseo ag Pobal Éireann Wikimedia, le hathruithe foirne agus go leor pleanála idir lámha. Bhogas go post nua mar Bhainisteoir Pobail agus cuirimid fáilte roimh ár nOifigeach Gaeilge nua, Lára. 

[[Plé úsáideora:Lára Nuinseann|Cuirigí fáilte roimh Lára ar a leathanach phlé anseo.]] 

Táimid ag tnúth go mór leis an obair atá amach romhainn chun tacú leis an bPobal Vicipéide. 

Táimid gnóthach freisin ag ullmhú d'fheachtais spreagúla sna seachtainí amach romhainn, lena n-áirítear Is Breá le Vici Béaloideas (Wiki Loves Folklore) (Feabhra–Márta) agus Seachtain na Gaeilge (1–17 Márta). Beidh tuilleadh nuashonruithe againn go luath, agus '''''ná déanaigí dearmad ar ár gcruinniú pobail ag deireadh na míosa ar an Máirt 27 Eanáir @ 18:00 ar líne.''''' 

'''&lt;u&gt;Lá Breithe: Wikipedia @ 25&lt;/u&gt;''' 

Beidh Vicipéid 25 bliain d'aois an Déardaoin seo (amárach), 15 Eanáir. Tá ceiliúradh fíorúil saor in aisce á reáchtáil ag an bhFondúireacht Wikimedia chun an sprioc thábhactach a cheiliúradh, atá bainte amach ag oibrithe deonacha.

📅 '''Cathain:''' Déardaoin 15 Eanáir 2026

🌍 '''Cá háit:''' Ar líne (saor in aisce)

🔗 '''Cláraigh:''' https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration

Go raibh maith agaibh as a bheith mar chuid den phobal seo.

Le gach dea-ghuí,

Amy [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:26, 14 Eanáir 2026 (UTC)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Eanáir 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 13:21, 18 Eanáir 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:01, 19 Eanáir 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 27 Eanáir ==

'''A chairde,'''

'''Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl Dé Máirt seo chugainn, an 27 Eanáir ag 18:00 UTC.'''

'''Nasc Google Meet:''' https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc 

Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. 

Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré! 

Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann!

Le meas, 

Amy (Bainisteoir Pobail, Pobal Éireann Wikimedia) [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 11:47, 20 Eanáir 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; 21:59, 23 Eanáir 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-01-26_Wikipedias&amp;oldid=29972868 --&gt;

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[User:Evertype]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Úsáideoir:EPIC|EPIC]] ([[Plé úsáideora:EPIC|plé]]) 17:39, 14 Feabhra 2026 (UTC)

== Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 24 Feabhra ==

A chairde,

Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl ar líne '''Dé Máirt seo chugainn, an 24 Feabhra ag 18:00 UTC'''.

Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc 

Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Tá nuacht againn maidir le himeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus nuasonraithe. 

Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré.

Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann!

Le meas, 

Amy 

Bainisteoir Pobail, 

Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 08:45, 19 Feabhra 2026 (UTC)

== Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt 24 Feabhra ==

A chairde,

Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 24 Feabhra ag 18:00 UTC'''.

Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc 

Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. Tá nuacht againn maidir le himeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus nuasonraithe eile. 

Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré.

Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann!

Le meas, 

Amy 

Bainisteoir Pobail, 

Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 18:54, 19 Feabhra 2026 (UTC)

:Amy, a chara,
:Cathain a bheidh ár gcéad chruinniú pobail eile ar siúl?̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:26, 22 Márta 2026 (UTC)

== Céiliúradh na mBan 2026 — Togra Nua! ==

A chairde, Mar chuid de [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland/Seachtain_na_Gaeilge#Campaigns|Seachtain na Gaeilge 2026 ag Pobal Éireann Wikimedia]] agus Mí Staire na mBan, tá tionscadal nua á sheoladh againn: &lt;nowiki&gt;'''
[[Vicipéid:Céiliúradh_na_mBan_2026|Céiliúradh na mBan 2026]]'''


&lt;/nowiki&gt; 

Is é an sprioc atá againn ná ailt a chruthú agus a fheabhsú faoi mhná Éireannacha, go háirithe mná atá ag cur na Gaeilge chun cinn ar líne agus sna meáin. 

Tá deais eagraithe agamsa, agus liosta ann de: 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; 'Mná Dearga' mná nach bhfuil ailt acu fós 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; 'Ailt le Feabhsú' ailt atá ann cheana ach a dteastaíonn obair uathu Is féidir libh bhur n-ainm a chur in aice le duine ar mhaith libh obair uirthi  

👉 [[Vicipéid:Céiliúradh na mBan 2026]]

Beidh [https://www.eventbrite.ie/e/bi-an-t-eolas-ceardlann-vicipeide-wikipedia-workshop-tickets-1982968870271 ceardlann ar siúl againn i gCorcaigh ar an 7ú Márta freisin] - saor in aisce le lón san áireamh. 

Tuilleadh eolais ar an leathanach tionscadail. 

Ar scáth a chéile a thagann na mná! 

💚  [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:57, 2 Márta 2026 (UTC)

== Requesting help with translating templates ==

Hello,&lt;/br&gt;
I have only recently joined the Irish language version of Wikipedia, and there are many templates missing here that I regularly use on the English language version. I think these should also be accessible here. I've tried reading up on how to copy over templates to another language version, but I'm still not sure how to do it properly. The following templates are the most important to me for now:
{{div col}}
*[[:en:Template:Au]]
*[[:en:Template:Speciesbox]]
&lt;!--*[[:en:Template:Cn]]--&gt;
*[[:en:Template:Automatic taxobox]]
*[[:en:Template:Unreferenced section]]
*[[:en:Template:Unreferenced]]
*[[:en:Template:More citations needed]]
*[[:en:Template:More footnotes needed]]
*[[:en:Template:More citations needed section]]
&lt;!--*[[:en:Template:collapsible list]]--&gt;
*[[:en:Template:Multiple issues]]
&lt;!--*[[:en:Template:Multiple image]]--&gt;
*[[:en:Template:CSS image crop]]
*[[:en:Template:Biota infobox]]
{{div col end}}
Can anyone here help me with this issue?&lt;/br&gt;
Greetings,&lt;/br&gt;[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 21:37, 15 Márta 2026 (UTC)

:Hi Conan. I'm pretty busy, but I'll try chip away at them in the coming days / weeks - [[Úsáideoir:Alison|&lt;span style=&quot;color:#FF823D;font-family: comic sans ms&quot;&gt;'''A&lt;font color= &quot;#FF7C0A&quot;&gt;l&lt;font color= &quot;#FFB550&quot;&gt;is&lt;/font&gt;o&lt;/font&gt;n'''&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]&lt;/sup&gt; 21:48, 15 Márta 2026 (UTC)
::Hello @[[Úsáideoir:Alison|Alison]],&lt;/br&gt;
::that would be great, thank you!&lt;/br&gt;
::Greetings,&lt;/br&gt;[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 21:53, 15 Márta 2026 (UTC)

== Double spaces and punctuation/references; links ==

Hi, I don’t usually use Vicipéid but, in the sample of articles I have glanced through, I noticed a number of issues I believe can be easily addressed (assuming that bot edits are allowed here and that there is is an editor able to set one up).

* There are so many strings of spaces after and before punctuation in articles e.g. &quot;Ba í banríon na Réalta.   Bhí cumhachtaí dochreidte aici .        Dúradh gur bhean is cumhachtaí riamh í&quot;.
** Single spacing is definitely the norm nowadays and most of these strings of spaces are well over three characters long. I’d appreciate if someone would like to work on resolving this (if there is no one here who could facilitate this, I could try find someone on another wiki project who’d be willing to help).
** I think it should fairly straightforward for someone with bot knowledge to set one up so that it tidies all this up and would run continuously to maintain it. It would possibly involve automating a site wide search and replace of any string of space characters (starting with the longest) to a single character?

* An extremely similar issue is citations. There seems to be a lot of inconsistency in the formatting of citations some are before the punctuation others are after and they are often buffered by random strings of spaces
** This gives articles a messy appearance and I think citations after punctuation is the norm so a bot could potentially address this too?, though I am not sure on how it would best be carried out.

* Also, are there any standards for how mutations and inflection is handled in relation to links? e.g. I see a mix of n[[Dlí]]the and [[Dlí|nDlíthe]].
** Templates from (en) Wiktionary could probably be adapted to avoid clutter in the wikieditor:
*** e.g. for eclipsis (instead of &lt;nowiki&gt;[[link|xlink]])
{{u|link}} &gt;&lt;/nowiki&gt; [[link|xlink]], i.e. (instead of&lt;nowiki&gt; [[Contae Chiarraí|gContae Chiarraí]])
{{u|Condae Chiarraí}} &lt;/nowiki&gt; &gt; [[Contae Chiarraí|gContae Chiarraí]].
*** e.g. for lenition (instead of &lt;nowiki&gt;[[link|lxink]])
{{s|link}} &gt;&lt;/nowiki&gt; [[link|lxink]], i.e. (instead of&lt;nowiki&gt; [[Contae Chiarraí|Chontae Chiarraí]])
{{s|Condae Chiarraí}} &lt;/nowiki&gt; &gt; [[Contae Chiarraí|Chontae Chiarraí]].
** I’m using &lt;nowiki&gt;
{{u|FOO}}&lt;/nowiki&gt; for '''U'''rú and &lt;nowiki&gt;
{{s|FOO}}&lt;/nowiki&gt; '''S'''éimhiú. Obviously this would only work for inflected forms that simply involve adding an ending to the base spelling but I think it could still be a useful thing.
* Lastly the home page has several broken links or links to blank pages or pages that are very old and unhelpful for such a prominent position on the site, maybe someone could evaluate them?
[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] ([[Plé úsáideora:Saighneánach|plé]]) 03:42, 17 Márta 2026 (UTC)

:Hello @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]],&lt;/br&gt;
:I also noticed unnecessary spaces in articles, such as in the [[Special:Permalink/1189460|Rosaceae]] article. Given the small number of active editors on the Irish Wikipedia, I think it would be very handy to have a bot fix these smaller issues. However, I don't know how that would work technically.&lt;/br&gt;
:I think an Vicipéid would benefit greatly from expanding its technical possibilities and making more use of things like maintenance bots and further useful templates/ maintenance tags, as seen on the English Wikipedia. I believe this could make maintenance easier and improve the overall quality of the articles.&lt;/br&gt;
:Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 10:51, 21 Márta 2026 (UTC)
::@[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] @[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]]
::There are bots running on Vicipéid which are correcting some issues, but thank you for highlighting the above additional ones.
::We have a community meeting on 31st March (details in the next post below on the Halla Baile) and it would be great to have you there to dicsuss the above.
::@[[Úsáideoir:Saighneánach|Saighneánach]] could you please let us know which links are broken ro going to blank pages on the Príomhleathanach?
::Le dea-ghuí
::[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:04, 24 Márta 2026 (UTC)Amy Uí Ríordáin
:::Hello @[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]],&lt;/br&gt;
:::thanks for the invitation to the community meeting. I think I will join in, but I hope it would be fine if I speak English, since my Irish is quite limited and slow.&lt;/br&gt;
:::Greetings,&lt;/br&gt;[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 22:09, 25 Márta 2026 (UTC)
::::Haigh @[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]]
::::The Community meetings with Wikimedia Community Ireland are done through English as the community is a mix of Irish speakers with varying levels and non Irish speakers 
::::We talk about both the Vicipéid work and also wider Wikimedia work in English and Irish focused on Irish culture, history and heritage, as well as Open Knowledge in Ireland. 
::::You can find our more on our [https://wikimedia.ie/ website] and also on [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland|our Meta Wiki Page]] (which has links to the previous meeting notes) 
::::Tá fáilte romhat, you're very welcome!  [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:53, 26 Márta 2026 (UTC)
::Bainisteoir Pobail
::[[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland/ga|Pobal Éíreann Wikimedia]] [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:04, 24 Márta 2026 (UTC)

== Meabhrúchán: Cruinniú Pobail - Dé Máirt, 31 Márta ag 18:00 UTC. ==

A chairde,

Meabhrúchán gasta go mbeidh ár gcéad chruinniú pobail don bhliain ar siúl '''Dé Máirt seo chugainn, an 31 Márta ag 18:00 UTC'''.

Nasc Google Meet: https://meet.google.com/mnw-pubq-xyc 

Beidh fáilte roimh chách, idir eagarthóirí nua agus eagarthóirí le taithí. Is deis iontach é seo chun bualadh le baill eile an phobail, ceisteanna a chur, agus páirt a ghlacadh i bpleanáil na bliana amach romhainn. 

Má tá ábhar ar bith ba mhaith leat a phlé, cuir in iúl dom roimh ré.

Táimid ag súil go mór le sibh a fheiceáil ann!

Le meas, 

Amy 

Bainisteoir Pobail, 

Pobal Éireann Wikimedia [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 18:51, 23 Márta 2026 (UTC)
: Beidh mé ann! - [[Úsáideoir:Alison|&lt;span style=&quot;color:#FF823D;font-family: comic sans ms&quot;&gt;'''A&lt;font color= &quot;#FF7C0A&quot;&gt;l&lt;font color= &quot;#FFB550&quot;&gt;is&lt;/font&gt;o&lt;/font&gt;n'''&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]&lt;/sup&gt; 09:09, 24 Márta 2026 (UTC)
::Yéééé - ag tnuth le tú a fheiceáil! [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:20, 24 Márta 2026 (UTC)
:::D.V&gt; beidh mé ann! ̃ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 15:26, 24 Márta 2026 (UTC)
::::Iontach!  [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 09:54, 26 Márta 2026 (UTC)

== Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki ==

[Please help translate this message into your language]

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contact_Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[metawiki:Talk:Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|talk page]]. Additionally, I would like to translate this text: &quot;'''Legal &amp; safety contacts'''&quot;. The context is that I want to use it to [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;showMessage=wikimedia-legal-safety-contacts&amp;group=ext-wikimediamessages&amp;language=ga&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate translate a string on translatewiki.net] to help localise a link which will appear in the footer of the Czech Wikipedia later. Your support will be appreciated. Thank you in advance. – [[Úsáideoir:STei (WMF)|STei (WMF)]] ([[Plé úsáideora:STei (WMF)|plé]]) 18:38, 26 Márta 2026 (UTC)

:{{Déanta}} - [[Úsáideoir:Alison|&lt;span style=&quot;color:#FF823D;font-family: comic sans ms&quot;&gt;'''A&lt;font color= &quot;#FF7C0A&quot;&gt;l&lt;font color= &quot;#FFB550&quot;&gt;is&lt;/font&gt;o&lt;/font&gt;n'''&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[Plé_úsáideora:Alison|plé]]&lt;/sup&gt; 16:16, 27 Márta 2026 (UTC)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 17:11, 3 Aibreán 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Meabhrúchán | Reminder : Cruinniú Pobail Dé Máirt 28 Aibreán | Community Meeting Tuesday 28 April ==

A chairde,

Meabhrúchán gasta - beidh ár gCruinniú Pobail ar siúl Dé Máirt seo chugainn, an 28 Aibreán ag 18:00 UTC, ar líne.

Just a quick reminder that our Community Meeting is taking place next Tuesday, 28 April at 18:00 UTC, online.

Beidh muid ag roinnt nuashonruithe agus ag eagrú na míonna amach romhainn le chéile.

We'll be sharing updates and organising the months ahead together.

-

'''Conas páirt a ghlacadh | How to join'''

Beidh an cruinniú ar Google Meet. [[metawiki:Wikimedia_Community_Ireland|Cliceáil anseo chun na sonraí a fháíl.]] 

Is féidir leat nótaí cruinnithe 2026 go dtí seo a léamh anseo: 

https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland/Meeting_minutes_2026#Next_meeting%3A_28_April_2026

Mura bhfuil d'ainm le feiceáil ar ár leathanach Meta fós, cuir leis é! 

https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland

Tá fáilte roimh chách - idir bhaill nua agus sheanbhaill! Táimid ag tnúth le sibh a fheiceáil! We look forward to seeing you!

Le meas, 

Amy 

Bainisteoir Pobail | Community Manager

Pobal Éireann Wikimedia | Wikimedia Community Ireland [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 10:41, 20 Aibreán 2026 (UTC)

:Tá an cruinniú anocht, 28 Aibreán, curtha ar ceal ar an drochuair. Beidh an chéad chruinniú eile ar siúl Dé Máirt, 26 Bealtaine ag 18:00 UTC+1, ar líne. Beidh an Nuachtlitir amach níos déanaí an tseachtain seo.
:Unfortunately, tonight's meeting, 28 April, is cancelled. The next meeting will take place on Tuesday, 26 May at 18:00 UTC+1, online. The Newsletter will be out later this week. [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 15:03, 28 Aibreán 2026 (UTC)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Úsáideoir:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Plé úsáideora:MediaWiki message delivery|plé]]) 00:57, 26 Aibreán 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Is Breá le Vicí an Domhan 2026: Cuireadh chun páirt a ghlacadh ==

Ag cruinniú mhí an Mhárta de chuid Pobal Éireann Wikimedia, mhol @[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] díriú ar '''luibheolaíocht''' mar ábhar le feabhsú ar Vicipéid na Gaeilge agus ag an am bhíomar ag eagrú le linn ‘’Is Breá le Vicí an Domhan 2026’’ - ag tabhairt chun suntais an bhearna mhór atá ar Vicipéid i gcomhair ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha na hÉireann.

'''Buíochas le Conan as an moladh sin.'''

Mar thoradh air sin, tá [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]] cruthaithe agam: togra eagarthóireachta atá dírithe ar an mbearna seo a líonadh i rith thréimhse an chomórtais grianghrafadóireachta (1 Bealtaine - 30 Meitheamh 2026).

Tá dhá bhealach ann le bheith páirteach:

* '''Bearna a aithint''':más eol duit speiceas planda nó gnáthóg nach bhfuil alt air fós ar Vicipéid, cuir leis an liosta ar leathanach an tionscadail anseo: [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]]

* '''Bearna a líonadh''': cruthaigh alt nua nó feabhsaigh ceann atá ann cheana. Ní gá a bheith i d'eagarthóir taithíoch.

Tá liostaí tosaithe de speicis le cruthú agus le feabhsú ar an leathanach tionscadail cheana féin, mar aon le hacmhainní úsáideacha.

Chun léargas a fháil ar obair eile na foirne le déanaí, féach ar [https://wikimedia.ie/2026/04/30/nuachtlitir-aibrean-2026-athbhreithniu-ar-aibrean/ Nuachtlitir Aibreán 2026] de chuid Pobal Éireann Wikimedia 

[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:41, 6 Bealtaine 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1yuz2rvdnos9rd7ucki3jeih7jj2d3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>6 Bealtaine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3498</id>
    <revision>
      <id>1311887</id>
      <parentid>1311842</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T15:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Daoine a fuair bás ar an lá seo */</comment>
      <origin>1311887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5444" sha1="q9r59y0cdbr43g4stfsr5uof65oqkco" xml:space="preserve">{{Bealtaine}}
Is é an '''6 Bealtaine''' an 126ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 127ú lá i mbliain bhisigh. Tá 239 lá fágtha sa bhliain.

== Féilte ==
* [[An tSiria]], [[an Liobáin]] - Lá na Mairtíreach

== Daoine a rugadh ar an lá seo ==
* [[1405]] — [[Skanderbeg]], uasal agus ceannaire míleata Albánach (b. [[1468]])
* [[1501]] — [[Pápa Marcellus II]] (b. [[1555]])
* [[1574]] — [[Pápa Innocentius X]] (b. [[1655]])
* [[1758]] — [[Maximilien Robespierre]], dlíodóir, réabhlóidí (b.[[1794]])
* [[1821]] — [[Robert O'Hara Burke]], taiscéalaí Astrálach (b. [[1861]])
* [[1856]] — [[Robert Peary|Robert Edwin Peary]], ceannasaí cabhlaigh is taiscéalaí Meiriceánach (b. [[1920]])
* [[1856]] — [[Sigmund Freud]], síciatraí (b.[[1939]])
* [[1861]] — [[Motilal Nehru]], dlíodóir agus polaiteoir Indiach (b. [[1931]])
* [[1871]] — [[Victor Grignard]], ceimiceoir Francach (b. [[1935]])
* [[1895]] — [[Rudolph Valentino]], aisteoir Iodálach (b. [[1926]])
* [[1904]] — [[Harry Martinson]], scríbhneoir Sualannach (b. [[1978]])
* [[1908]] — [[Celia Lynch]], polaiteoir Éireannach (b. [[1989]])
* [[1915]] — [[Freddie 'Red' Cochrane]], dornálaí (b. [[1993]])
* [[1915]] — [[Orson Welles]],  aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach (b. [[1985]])
* [[1929]] — [[Paul Lauterbur|Paul Christian Lauterbur]], ceimiceoir Meiriceánach (b. [[2007]])
* [[1934]] — [[Richard Shelby]], polaiteoir Meiriceánach 
* [[1937]] — [[Rubin Carter]], Dornálaí Meiriceánach (b. [[2014]])
* [[1938]] — [[Larry Gogan]], craoltóir Éireannach (b. [[2020]])
* [[1945]] — [[Bob Seger]], amhránaí
* [[1953]] — [[Graeme Souness]], imreoir sacair Albanach 
* [[1953]] — [[Tony Blair]], Iar-Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe
* [[1958]] — [[Ivor Mac Alaigh]], polaiteoir Éireannach
* [[1960]] — [[Iran Barkley]], dornálaí Meiriceánach
* [[1961]] — [[George Clooney]], aisteoir Meiriceánach
* [[1967]] — [[John Fitzgibbon]], iománaí Éireannach
* [[1970]] — [[Rónán Mac Aodha Bhuí]], craoltóir (b. [[2023]])
* [[1975]] — [[Fabiola Toupin]], amhránaí Ceanadach
* [[1989]] — [[Dominika Cibulková]], imreoir leadóige Slóvacach
* [[2019]] — [[Archie Mountbatten-Windsor]], duine den theaghlach ríoga Sasanach

== Daoine a fuair bás ar an lá seo ==
* [[1862]] — [[Henry David Thoreau]], 44, scríbhneoir agus fealsamh (r.[[1817]])
* [[1877]] — [[Johan Ludvig Runeberg]], scríbhneoir Fionlannach (r.[[1817]])
* [[1882]] — [[Frederick Cavendish (an Tiarna)|Frederick Cavendish]], polaiteoir Briotanach (r. [[1836]])
* [[1910]] — [[Éadbhard VII na Ríochta Aontaithe|Éadbhard VII]], rí na Ríochta Aontaithe (r.[[1841]])
* [[1919]] — [[L. Frank Baum]], scríbhneoir Meiriceánach (r. [[1856]])
* [[1949]] — [[Maurice Maeterlinck]], Scríbhneoir, file agus drámadóir Beilgeach (r. [[1862]])
* [[1952]] — [[Maria Montessori]], lia agus oideolaí Iodálach (r. [[1870]])
* [[1983]] — [[Mícheál Ó Móráin|Micheál Ó Móráin]], polaiteoir Éireannach (r. [[1912]])
* [[1987]] — [[Denis Jones]], polaiteoir Éireannach (r. [[1906]])
* [[1992]] — [[Marlene Dietrich]], 90, ban-aisteoir agus amhránaí (r.[[1901]])
* [[2014]] — [[Jimmy Ellis]], dornálaí Meiriceánach (r. [[1940]])
* [[2015]] — [[Errol Brown]], amhránaí agus cumadóir amhrán (r. [[1943]])
* [[2022]] — [[Seán Garvey]], amhránaí sean-nóis (r. [[1952]])
* [[2023]] — [[Derek Keating]], polaiteoir Éireannach (r. [[1955]])
* [[2026]] — [[Ted Turner]], fear gnó (r. [[1938]])

== Tarluithe eile ==
* [[1682]] - Bhog [[Louis XIV na Fraince]] a chúirt chuig [[Pálás Versailles]]
* [[1861]] - [[Cogadh Cathartha na Stát Aontaithe]]: d'éirigh [[Arkansas]] as an aontas
* [[1889]] - Osclaíodh an [[Túr Eiffel]] don phobal
* [[1910]] - D'éirigh [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Seoirse V]] ina Rí i ndiaidh [[Éadbhard VII na Ríochta Aontaithe|d'athair]] bás a fháil
* [[1940]] - Bronnadh ''Pulitzer Prize'' ar [[John Steinbeck]] do ''[[The Grapes of Wrath]]''
* [[1954]] - Rith [[Roger Bannister]] aon [[Míle|mhíle]] faoi ceithre nóiméad. B'eisean an chéad daoine é a dhéanamh
* [[1960]] - Phós [[Banphrionsa Margaret, Cuntaois Snowdon|Banphrionsa Margaret]] agus Antony Armstrong-Jones in [[Abtheach Westminster]]
* [[1966]] - Gearradh príosúin saoil ar [[Ian Brady]] agus [[Myra Hindley]] as dúnmharaithe na ''&quot;Moors&quot;'' i [[Sasana]].
* [[1976]] - Maraíodh 60 duine nuair a tharla [[crith talún]] (6.5 ar [[scála Richter]]) san [[An Iodáil|Iodáil]].
* [[1994]] - D'oscail [[François Mitterrand]] agus [[Eilís II na Ríochta Aontaithe|Eilís II]] an Tollán Mhuir nIocht 
* [[1997]] - Tugadh [[Banc Shasana]] neamhspleáchas amach ó smacht polaitiúil 
* [[1999]] - Reáchtáladh an chéad toghchán do [[Pàrlamaid na h-Alba|Pharlaimint na hAlban]] agus do [[Senedd Cymru|Sheanad na Breataine Bige]]
* [[2001]] - Sa t[[an tSiria|Siria]], ba é [[Pápa Eoin Pól II|Eoin Pól II]] an chéad [[pápa|phápa]] dul i [[mosc]]
* [[2002]] - Maraíodh an polaiteoir [[Pim Fortuyn]].
* [[2002]] - Bunaíodh [[SpaceX]]
* [[2004]] - Craoladh an eipeasóid deireanach de [[Friends]]
* [[2023]] - Rinneadh [[Corónú Shéarlais III agus Camilla|agus corónú]] ar Rí [[Séarlas III|Charles III]] Shasana agus [[Camilla, Bean Chéile an Rí|Banríon Camilla]]

[[Catagóir:Dátaí|0506]]
[[Catagóir:Míonna|Bealtaine, 06]]</text>
      <sha1>q9r59y0cdbr43g4stfsr5uof65oqkco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311978</id>
      <parentid>1311887</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T10:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tarluithe eile */</comment>
      <origin>1311978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5446" sha1="ko3ctsh6729jg38f3a465kawbd5uuf2" xml:space="preserve">{{Bealtaine}}
Is é an '''6 Bealtaine''' an 126ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 127ú lá i mbliain bhisigh. Tá 239 lá fágtha sa bhliain.

== Féilte ==
* [[An tSiria]], [[an Liobáin]] - Lá na Mairtíreach

== Daoine a rugadh ar an lá seo ==
* [[1405]] — [[Skanderbeg]], uasal agus ceannaire míleata Albánach (b. [[1468]])
* [[1501]] — [[Pápa Marcellus II]] (b. [[1555]])
* [[1574]] — [[Pápa Innocentius X]] (b. [[1655]])
* [[1758]] — [[Maximilien Robespierre]], dlíodóir, réabhlóidí (b.[[1794]])
* [[1821]] — [[Robert O'Hara Burke]], taiscéalaí Astrálach (b. [[1861]])
* [[1856]] — [[Robert Peary|Robert Edwin Peary]], ceannasaí cabhlaigh is taiscéalaí Meiriceánach (b. [[1920]])
* [[1856]] — [[Sigmund Freud]], síciatraí (b.[[1939]])
* [[1861]] — [[Motilal Nehru]], dlíodóir agus polaiteoir Indiach (b. [[1931]])
* [[1871]] — [[Victor Grignard]], ceimiceoir Francach (b. [[1935]])
* [[1895]] — [[Rudolph Valentino]], aisteoir Iodálach (b. [[1926]])
* [[1904]] — [[Harry Martinson]], scríbhneoir Sualannach (b. [[1978]])
* [[1908]] — [[Celia Lynch]], polaiteoir Éireannach (b. [[1989]])
* [[1915]] — [[Freddie 'Red' Cochrane]], dornálaí (b. [[1993]])
* [[1915]] — [[Orson Welles]],  aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach (b. [[1985]])
* [[1929]] — [[Paul Lauterbur|Paul Christian Lauterbur]], ceimiceoir Meiriceánach (b. [[2007]])
* [[1934]] — [[Richard Shelby]], polaiteoir Meiriceánach 
* [[1937]] — [[Rubin Carter]], Dornálaí Meiriceánach (b. [[2014]])
* [[1938]] — [[Larry Gogan]], craoltóir Éireannach (b. [[2020]])
* [[1945]] — [[Bob Seger]], amhránaí
* [[1953]] — [[Graeme Souness]], imreoir sacair Albanach 
* [[1953]] — [[Tony Blair]], Iar-Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe
* [[1958]] — [[Ivor Mac Alaigh]], polaiteoir Éireannach
* [[1960]] — [[Iran Barkley]], dornálaí Meiriceánach
* [[1961]] — [[George Clooney]], aisteoir Meiriceánach
* [[1967]] — [[John Fitzgibbon]], iománaí Éireannach
* [[1970]] — [[Rónán Mac Aodha Bhuí]], craoltóir (b. [[2023]])
* [[1975]] — [[Fabiola Toupin]], amhránaí Ceanadach
* [[1989]] — [[Dominika Cibulková]], imreoir leadóige Slóvacach
* [[2019]] — [[Archie Mountbatten-Windsor]], duine den theaghlach ríoga Sasanach

== Daoine a fuair bás ar an lá seo ==
* [[1862]] — [[Henry David Thoreau]], 44, scríbhneoir agus fealsamh (r.[[1817]])
* [[1877]] — [[Johan Ludvig Runeberg]], scríbhneoir Fionlannach (r.[[1817]])
* [[1882]] — [[Frederick Cavendish (an Tiarna)|Frederick Cavendish]], polaiteoir Briotanach (r. [[1836]])
* [[1910]] — [[Éadbhard VII na Ríochta Aontaithe|Éadbhard VII]], rí na Ríochta Aontaithe (r.[[1841]])
* [[1919]] — [[L. Frank Baum]], scríbhneoir Meiriceánach (r. [[1856]])
* [[1949]] — [[Maurice Maeterlinck]], Scríbhneoir, file agus drámadóir Beilgeach (r. [[1862]])
* [[1952]] — [[Maria Montessori]], lia agus oideolaí Iodálach (r. [[1870]])
* [[1983]] — [[Mícheál Ó Móráin|Micheál Ó Móráin]], polaiteoir Éireannach (r. [[1912]])
* [[1987]] — [[Denis Jones]], polaiteoir Éireannach (r. [[1906]])
* [[1992]] — [[Marlene Dietrich]], 90, ban-aisteoir agus amhránaí (r.[[1901]])
* [[2014]] — [[Jimmy Ellis]], dornálaí Meiriceánach (r. [[1940]])
* [[2015]] — [[Errol Brown]], amhránaí agus cumadóir amhrán (r. [[1943]])
* [[2022]] — [[Seán Garvey]], amhránaí sean-nóis (r. [[1952]])
* [[2023]] — [[Derek Keating]], polaiteoir Éireannach (r. [[1955]])
* [[2026]] — [[Ted Turner]], fear gnó (r. [[1938]])

== Tarluithe eile ==
* [[1682]] - Bhog [[Louis XIV na Fraince]] a chúirt chuig [[Pálás Versailles]]
* [[1861]] - [[Cogadh Cathartha na Stát Aontaithe]]: d'éirigh [[Arkansas]] as an aontas
* [[1889]] - Osclaíodh an [[Túr Eiffel]] don phobal
* [[1910]] - D'éirigh [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Seoirse V]] ina Rí i ndiaidh [[Éadbhard VII na Ríochta Aontaithe|dá athair]] bás a fháil
* [[1940]] - Bronnadh ''Pulitzer Prize'' ar [[John Steinbeck]] do ''[[The Grapes of Wrath]]''
* [[1954]] - Rith [[Roger Bannister]] aon [[Míle|mhíle]] faoi ceithre nóiméad. B'eisean an chéad daoine é a dhéanamh
* [[1960]] - Phós [[Banphrionsa Margaret, Cuntaois Snowdon|Banphrionsa Margaret]] agus Antony Armstrong-Jones in [[Abtheach Westminster]]
* [[1966]] - Gearradh príosúin saoil ar [[Ian Brady]] agus [[Myra Hindley]] as dúnmharaithe na ''&quot;Moors&quot;'' i [[Sasana]].
* [[1976]] - Maraíodh 60 duine nuair a tharla [[crith talún]] (6.5 ar [[scála Richter]]) san [[An Iodáil|Iodáil]].
* [[1994]] - D'oscail [[François Mitterrand]] agus [[Eilís II na Ríochta Aontaithe|Eilís II]] an Tollán Mhuir nIocht 
* [[1997]] - Tugadh [[Banc Shasana]] neamhspleáchas amach ó smacht polaitiúil 
* [[1999]] - Reáchtáladh an chéad toghchán do [[Pàrlamaid na h-Alba|Pharlaimint na hAlban]] agus do [[Senedd Cymru|Sheanad na Breataine Bige]]
* [[2001]] - Sa t[[an tSiria|Siria]], ba é [[Pápa Eoin Pól II|Eoin Pól II]] an chéad [[pápa|phápa]] dul i [[mosc]]
* [[2002]] - Maraíodh an polaiteoir [[Pim Fortuyn]].
* [[2002]] - Bunaíodh [[SpaceX]]
* [[2004]] - Craoladh an eipeasóid deireanach de [[Friends]]
* [[2023]] - Rinneadh [[Corónú Shéarlais III agus Camilla|agus corónú]] ar Rí [[Séarlas III|Charles III]] Shasana agus [[Camilla, Bean Chéile an Rí|Banríon Camilla]]

[[Catagóir:Dátaí|0506]]
[[Catagóir:Míonna|Bealtaine, 06]]</text>
      <sha1>ko3ctsh6729jg38f3a465kawbd5uuf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>7 Bealtaine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3823</id>
    <revision>
      <id>1311976</id>
      <parentid>1265328</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarluithe eile */</comment>
      <origin>1311976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5669" sha1="sm6pr29jrfn7g5hjirgcdl6f0zog8p9" xml:space="preserve">{{Bealtaine}}
Is é an '''7 Bealtaine''' an 127ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 128ú lá i mbliain bhisigh. Tá 238 lá fágtha sa bhliain.

== Féilte ==
*

== Daoine a rugadh ar an lá seo ==
* [[1442]] — [[Éadbhard IV Shasana]], Rí Shasana (b. [[1483]])
* [[1812]] — [[Robert Browning]], file Sasanach (b.[[1889]])
* [[1831]] — [[Richard Norman Shaw]], ailtire Albanach (b. [[1912]])
* [[1840]] — [[Pyotr Ilyich Tchaikovsky]], cumadóir Rúiseach (b.[[1893]])
* [[1847]] — [[Archibald Primrose, 5ú hIarla Rosebery|Archibald Primrose]], polaiteoir Briotanach (b. [[1929]])
* [[1867]] — [[Władysław Reymont]], úrscéalaí Polannach (b. [[1925]])
* [[1868]] — [[John MacBride (réabhlóidí)|Seán Mac Giolla Bhríde]], poblachtánach Éireannach (b. [[1916]])
* [[1885]] — [[Bridget Rice]], polaiteoir Éireannach (b. [[1967]])
* [[1885]] — [[George &quot;Gabby&quot; Hayes]], aisteoir Meiriceánach (b. [[1969]])
* [[1892]] — [[Josip Broz Tito]], ceannaire ar Phoblacht Fheidearálach Shóisialach na Iúgslaive (b.[[1980]])
* [[1901]] — [[Gary Cooper]], aisteoir Meiriceánach (b.[[1961]])
* [[1912]] — [[Con Lehane]], polaiteoir Éireannach (b. [[1983]])
* [[1919]] — [[Eva Perón]], Céadbhean an Airgintín (b. [[1952]])
* [[1927]] — [[Veikko Huovinen]], scríbhneoir Fionlannach (b. [[2009]])
* [[1930]] — [[Horst Bienek]], scríbhneoir Gearmánach (b.[[1990]])
* [[1936]] — [[Tony O'Reilly]], fear gnó agus imreoir rugbaí Éireannach (b. [[2024]])
* [[1939]] — [[Sidney Altman]], bithcheimicí Ceanadach (b. [[2022]])
* [[1943]] — [[Dónal McCann]], aisteoir Éireannach (b [[1999]])
* [[1945]] — [[Alexis FitzGerald Óg]], polaiteoir Éireannach (b. [[2015]])
* [[1945]] — [[Christy Moore]], ceoltóir Éireannach
* [[1945]] — [[Liam Ó Floinn]], ceoltóir Éireannach (b. [[2018]])
* [[1945]] — [[Susan Denham]], Príomh-Bhreitheamh na hÉireann
* [[1950]] — [[Tim Russert]], iriseoir Meiriceánach (b. [[2008]])
* [[1956]] — [[Jan Peter Balkenende]], Príomh-Aire na hÍsiltíre
* [[1956]] — [[S. Scott Bullock]], aisteoir Meiriceánach
* [[1965]] — [[Norman Whiteside]], imreoir sacair as Tuaisceart Éireann
* [[1968]] — [[Traci Lords]], aisteoir Meiriceánach
* [[1971]] — [[Thomas Piketty]], eacnamaí Francach
* [[1975]] — [[Seán Ó Cadhain (polaiteoir)|Seán Ó Cadhain]], polaiteoir Éireannach
* [[1983]] — [[Garry O'Connor]], imreoir sacair Albanach
* [[1992]] — [[Ryan Harrison]], imreoir leadóige Meiriceánach
* [[1993]] — [[Ajla Tomljanović]], imreoir leadóige Astrálach
* [[1997]] — [[Daria Kasatkina]], imreoir leadóige Rúiseach

== Daoine a fuair bás ar an lá seo ==
* [[1400]] — [[Baldus de Ubaldis]], dlí-eolaí agus scríbhneoir Iodálach (r. [[1327]])
* [[1521]] — [[Fernão de Magalhães]], taiscéalaí Portaingéalach (r. [[1480]])
* [[1805]] — [[William Petty, 2ú hIarla Shelburne|William Petty]], Príomh-Aire na Breataine (r. [[1805]])
* [[1915]] — [[Hugh Lane]], déileálaí ealaíne Éireannach (r.[[1875]])
* [[1951]] — [[Warner Baxter]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1889]])
* [[1989]] — [[Frank Cluskey]], polaiteoir Éireannach (r. [[1930]])
* [[1998]] — [[Allan Macleod Cormack]], fisiceoir Meiriceánach (r. [[1924]])
* [[2000]] — [[Douglas Fairbanks Jr.|Douglas Fairbanks, Jr.]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1909]])
* [[2000]] — [[Kitty NicLeòid]], amhránaí Ghaeilge na hAlban (r. [[1914]])
* [[2011]] — [[Seve Ballesteros]], galfaire Spáinneach (r. [[1957]])
* [[2021]] — [[Cruz Reynoso]], breitheamh Meiriceánach (r. [[1931]])

== Tarluithe eile ==
* [[1342]] - Toghadh [[Pápa Cléimeans VI]] in [[Avignon]], [[An Fhrainc]]
* [[1625]] - Tharla an t[[sochraid]] do [[Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire|Shéamas VI agus I]] ag [[Abtheach Westminster]]
* [[1718]] - Bunaíodh [[New Orleans, Louisiana|New Orleans]]
* [[1824]] - Seinneadh an Naoú Siansa, de chuid [[Ludwig van Beethoven]], den chéad uair i [[Vín]]
* [[1915]] - [[An Chéad Chogadh Domhanda]]: bháigh [[U-Bhád|fomhuireán Gearmánach]] long na bpaisinéirí, [[RMS Lusitania]]. Maraíodh 1,199 nduine.
* [[1931]] - Bunaíodh &quot;[[An Óige]]&quot;
* [[1945]] - Ghéilleadh [[an Ghearmáin]] gan comha tar éis sé bliana a chaitheamh ag troid sa [[an Dara Cogadh Domhanda|Dara Cogadh Domhanda]]
* [[1946]] - Bunaíodh ''Tokyo Telecommunications Engineering'' (darb ainm [[Sony]] inniu)
* [[1948]] - Bunaíodh [[Comhairle na hEorpa]]
* [[1998]] - Cheannaigh [[Mercedes-Benz]] [[Chrysler]] do ar $40 billiún. Bunaíodh ''DaimlerChrysler''.
* [[1999]] - [[Cogadh na Cosaive]]: bhuamáil [[ECAT]] an ambasáid [[An tSín|Shíneach]] gan chuimhneamh i [[Béalgrád]], [[an tSeirbia]]. Maraíodh tríur saoránach Síneach agus goineadh fiche duine. 
* [[1999]] - Tharla [[Coup d'état|coup míleata]] i n[[Guine Bissau]]. Cuireadh [[João Bernardo Vieira]] as oifig 
* [[1999]] - Thug [[Pápa Eoin Pól II]] cuairt ar [[an Rómáin]]. Tá sé an chéad phápa cuairt a thabhairt ar tír nauir atá [[Ceartchreidmheachas]] den chuid is mó, ó [[Siosma Mór 1054|Shiosma Mór]]
* [[2000]] - Insealbhaíodh [[Vladimir Putin]] mar [[Uachtarán na Rúise]]
* [[2001]] - Thus an [[Pápa Eoin Pól II]] cuairt ar [[An Damaisc|Damaisc]], [[an tSiria]]
* [[2025]] - Thosaigh [[Comhthionól cairdinéal 2025]]
* [[2025]] - Rinne [[an India]] [[Géarchéim na Caismíre 2025|aerionsaí ar thargaidí]] sa [[an Phacastáin|Phacastáin]], mar fhreagairt ar an [[Ionsaí sceimhlitheoireachta Pahalgam, 2025|ionsaí sceimhlitheoireachta i bPahalgam]] an mí roimhe sin

[[Catagóir:Dátaí|0507]]
[[Catagóir:Míonna|Bealtaine, 07]]</text>
      <sha1>sm6pr29jrfn7g5hjirgcdl6f0zog8p9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yuri Gagarin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8727</id>
    <revision>
      <id>1311901</id>
      <parentid>1280990</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4290" sha1="e5hj48rcm4fo5lphcsvkppcin627yp7" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Ba [[spásaire]] [[An tAontas Sóivéadach|Sóivéadach]] é '''Yuri Alekseyevich Gagarin''' ({{lang-ru|Юрий Алексеевич Гагарин}}).  Ba é Yuri Gagarin an chéad duine riamh a chuaigh lasmuigh d'[[atmaisféar]] [[An Domhan|an domhain]].  

== Luathshaol ==
Rugadh Gagarin ar an [[9 Márta]] [[1934]] ar an taobh thiar de [[Príomhchathair|phríomhchathair]] na [[An Rúis|Rúise]], [[Moscó]].  

Tháinig sé i méadaíocht ar [[Feirm|fheirm]] [[Cumannachas|chumannach]] mar a raibh a athair ina [[Siúinéir|shiúinéir]]. Chuaigh an t-athair isteach san arm nuair a rinne [[an Ghearmáin]] ionradh ar an Rúis agus tugadh Yuri agus an chuid eile den [[teaghlach]] amach as láthair na [[Cogadh|cogaíochta]].  

Nuair a bhí sé san [[Meánscoil|iarbhunscoil]] chuir Yuri spéis sa [[teicneolaíocht]] agus fuair sé oiliúint sa [[Miotalóireacht|mhiotalóireacht]].  

Chuir sé spéis in [[eitleán|eitleáin]] ina dhiaidh sin agus é ar choláiste agus d'fhreastail sé ar ranganna [[eitleoireacht]]&lt;nowiki/&gt;a. Ba léir go raibh an tallann aige mar phíolóta agus chuaigh sé isteach san [[Aerfhórsa]] nuair a bhí sé réidh leis an choláiste.

Píolóta trialach a bhí ann, eitleáin nua á dtriail aige in aois nua na scairdeitleán. Nuair a thosaigh clár taiscéalaíocht [[Spás|spáis]] na Rúise bhí Gagarin ar bís le páirt a ghlacadh ann. Bhí sé ar [[Duine|dhuine]] den seisear a oileadh mar spásairí san [[An tAontas Sóivéadach|Aontacht Shóivéadach]] agus piocadh é le bheith ina phíolóta ar an chéad [[Spásárthach|spáslong]].  

== An chéad duine riamh sa spás ==
Ar an [[12 Aibreán]] [[1961]] ba é Yuri Gagarin an chéad duine riamh a chuaigh lasmuigh d'[[atmaisféar]] an domhain. Rinne sé timthriall ar an b[[pláinéad]]  ar bhord an spásárthach ''Vostok a hAon'' (&quot;Oirthear&quot; is brí leis an bhfocal Rúisise sin ''vostok'').  Bhí sé seacht mbliana fichead d'aois nuair a teilgeadh sa [[spás]] é as Baikonur. Turas 108 [[Aonaid ama|nóiméad]] a bhí ann. Ba é 28,260 [[ciliméadar]] san uair an [[Luas (fisic)|luas]] b'airde a shroich a [[Spásárthach|árthach]] agus é sa spás.

Ba iad Sergey Korolyov agus Kerim Kerimov (nó Kərim Əli oğlu Kərimov, mar a litrítear a ainm ina [[Teanga|theanga]] dhúchais féin - Asarbaiseánach a bhí ann) príomh[[Ailtireacht|ailtir]]í an turais seo. Ba é Korolyov &quot;athair na spáseitilte&quot; san Aontas Sóivéadach.

== Cáil agus bás ==
[[Íomhá:Mig-15 RA-0488G (14678763899).jpg|clé|mion|160x160px|Mig-15 RA-0488G (14678763899)]]
Ón lá sin amach, 12 Aibreán 1961, bhí Gagarin ina laoch ar fud an domhain. Bhain sé an-taitneamh as a cháil. 

Ar dtús, ní raibh cead ag Gagarin eitilt arís áfach. Cuireadh luach an-ard ar a shaol. Chuir an srian as go mór dó. 

I 1968, thosaigh Gagarin ag dul faoi oiliúint san aer. Cúpla seachtain níos déanaí, [[Bás|maraíodh]] Gagarin i dtimpiste ar an 27 Márta 1968 agus [[eitleán]] nua (MIG-15) á thriail aige. 34 bliana d'aois a bhí sé. Bhí an timpiste faoi bhrat rúndachta, agus tá go leor conspóide ag baint leis fós.

[[Créam|Créamadh]] a [[Corp an duine|chorp]] agus cuireadh an laoch i mballa sa [[An Chreimil|Chreimil]].

== Gailearaí ==
&lt;gallery perrow=&quot;3&quot;&gt;
File:The Soviet Union 1964 CPA 3014 stamp (Space Exploration. Gagarin and Vostok 1).jpg|1964
File:1976 4569.jpg|1976
File:1981 5175.jpg|1981
File:Stamp of Moldova md383.jpg|2001
File:Stamps of Azerbaijan, 2001-595s.jpg|2001
File:2011. Stamp of Belarus 07-2011-03-28-m.jpg|2011
File:RR5514-0005R 10 рублей биметалл 2001 40 лет полета Гагарина реверс.png||2001
File:RR5714-0010R.png|2011
File:RR5220-0010R.png|2011
&lt;/gallery&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Síol-beath-ru}}
{{Síol-scríbhneoir}}
{{Síol-spás}}

{{DEFAULTSORT:Gagarin, Yuri}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1934]]
[[Catagóir:Básanna i 1968]]
[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine as Moscó]]
[[Catagóir:Daoine Sóivéadach]]
[[Catagóir:Eitleoirí]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Laochra]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata]]
[[Catagóir:Polaiteoirí na Rúise]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Rúiseacha]]
[[Catagóir:Spásairí Rúiseacha]]
[[Catagóir:Taiscéalaithe Rúiseacha]]</text>
      <sha1>e5hj48rcm4fo5lphcsvkppcin627yp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boris Yeltsin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12915</id>
    <revision>
      <id>1311904</id>
      <parentid>1282037</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1342" sha1="3jomtznttv2drn6290sc9sjdz60myhh" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Ba pholaiteoir [[an Rúis|Rúiseach]] é '''Boris Nikolayevich Yeltsin''' ([[Rúisis]]: '''Борис Николаевич Ельцин''') ([[1 Feabhra]], [[1931]] – [[23 Aibreán]], [[2007]]), an chéad Uachtarán ar [[Cónaidhm na Rúise|Chónaidhm na Rúise]] idir na blianta [[1991]] agus [[1999]]. Toghadh Boris Yeltsin mar Uachtarán ar an Rúis ar an [[12 Meitheamh]] [[1991]].[[Íomhá:Vladimir Putin 12 June 2001-2.jpg|mion|Putin in éineacht le Boris Yeltsin, 12 Meitheamh 2001|clé]]D'éirigh Boris Yeltsin as a phost mar Uachtarán ar an Rúis ar an [[31 Nollaig]] [[1999]] agus d’éirigh [[Vladímír Pútín]] ina uachtarán gníomhach (nó mar Leas-Uachtarán - le feidhmiú mar Uachtarán) ar an Rúis.  

Bhí Yeltsin ina bhall de Pháirtí Cumannach an Aontais Shóivéadaigh idir na blianta 1961 agus 1990, agus mar neamhspleách ina dhiaidh sin.
==Tagairtí==
{{reflist}}

{{Ceannairí na Rúise}}
{{Síol-beath-ru}}

{{DEFAULTSORT:Yeltsin, Boris}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1931]]
[[Catagóir:Básanna in 2007]]
[[Catagóir:Críostaithe]]
[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine Sóivéadach]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Innealtóirí Rúiseacha]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata]]
[[Catagóir:Polaiteoirí na Rúise]]
[[Catagóir:Ridirí]]
[[Catagóir:Uachtaráin]]</text>
      <sha1>3jomtznttv2drn6290sc9sjdz60myhh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311905</id>
      <parentid>1311904</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1333" sha1="fm20xeu7ff8zrb3gm6h8i20fmtag1ey" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Ba pholaiteoir [[an Rúis|Rúiseach]] é '''Boris Nikolayevich Yeltsin''' ({{lang-ru|Борис Николаевич Ельцин}}) ([[1 Feabhra]] [[1931]] – [[23 Aibreán]] [[2007]]), an chéad Uachtarán ar [[Cónaidhm na Rúise|Chónaidhm na Rúise]] idir na blianta [[1991]] agus [[1999]]. Toghadh Boris Yeltsin mar Uachtarán ar an Rúis ar an [[12 Meitheamh]] [[1991]].[[Íomhá:Vladimir Putin 12 June 2001-2.jpg|mion|Putin in éineacht le Boris Yeltsin, 12 Meitheamh 2001|clé]]D'éirigh Boris Yeltsin as a phost mar Uachtarán ar an Rúis ar an [[31 Nollaig]] [[1999]] agus d’éirigh [[Vladímír Pútín]] ina uachtarán gníomhach (nó mar Leas-Uachtarán - le feidhmiú mar Uachtarán) ar an Rúis.  

Bhí Yeltsin ina bhall de Pháirtí Cumannach an Aontais Shóivéadaigh idir na blianta 1961 agus 1990, agus mar neamhspleách ina dhiaidh sin.
==Tagairtí==
{{reflist}}

{{Ceannairí na Rúise}}
{{Síol-beath-ru}}

{{DEFAULTSORT:Yeltsin, Boris}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1931]]
[[Catagóir:Básanna in 2007]]
[[Catagóir:Críostaithe]]
[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine Sóivéadach]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Innealtóirí Rúiseacha]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata]]
[[Catagóir:Polaiteoirí na Rúise]]
[[Catagóir:Ridirí]]
[[Catagóir:Uachtaráin]]</text>
      <sha1>fm20xeu7ff8zrb3gm6h8i20fmtag1ey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leictreachas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12986</id>
    <revision>
      <id>1311947</id>
      <parentid>1306297</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TGcoa</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <origin>1311947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6072" sha1="ar7h4afeq4dzlahpbtfkwfa3qkdhvi0" xml:space="preserve">[[File:Lightning3.jpg|thumb|alt=Multiple lightning strikes on a city at night|[[Tintreach]] is ea ceann de na héifeachtaí is drámatúla atá ag leictreachas.]]
Is éard is '''leictreachas''' nó '''aibhléis''' ann ná sraith [[feiniméan |d'fheiniméin]] [[Fisic|fhisiceacha]] a bhaineann le láithreacht agus gluaisne ábhair a bhfuil an t-airí fisiceach ar a dtugtar [[lucht leictreach]] aige. Sna laethanta tosaigh, measadh nach raibh leictreachas bainteach le maighnéadas. Níos déanaí, léirigh go leor torthaí turgnamhacha agus forbairt cothromóidí Maxwell go n-éiríonn leictreachas agus maighnéadas ón bhfeiniméan amháin: [[leictreamaighnéadas]]. Baineann feiniméin éagsúla le leictreachas, lena n-áirítear [[tintreach]], [[leictreachas statach]], [[téamh leictreach]], [[díluchtú leictreach]] agus go leor eile.

I láthair luchta leictrigh, ar féidir leis a bheith dearfach nó diúltach, gintear [[réimse leictreach]]. 

Tugtar [[sruth leictreach]] ar ghluaiseacht na [[Lucht leictreach|luchtanna leictreacha]] agus táirgtear [[réimse maighnéadach]].

Nuair a chuirtear lucht in áit a bhfuil réimse leictreach neamh-náid aige, gníomhóidh fórsa air. Tá méid an fhórsa seo tugtha ag [[dlí Coulomb]]. Dá bhrí sin, dá mbeadh an lucht sin le bogadh, bheadh ​​an réimse leictreach ag déanamh oibre ar an lucht leictreach. Dá bhrí sin is féidir linn labhairt faoi [[Poitéinseal leictreach|phoitéinseal leictreach]]chumas leictreach ag pointe áirithe sa spás, atá comhionann leis an obair a dhéanann gníomhaire seachtrach chun aonad luchta dhearfaigh a iompar ó phointe tagartha a roghnaítear go treallach go dtí an pointe sin gan aon luasghéarú agus go ndéantar é a thomhas de ghnáth i [[volta|voltanna]] .

Tá leictreachas i gcroílár cuid mhór teicneolaíochtaí nua-aimseartha, á n-úsáid le haghaidh:
*[[cumhacht leictreach]] ina n-úsáidtear sruth leictreach chun trealamh a fhuinnmhiú;
*[[leictreonaic]] a dhéileálann le ciorcaid leictreacha a bhfuil [[Éighníomhaíochta (innealtóireacht)|comhpháirteanna leictreacha gníomhacha]] i gceist iontu amhail [[Feadán teirmianach|feadáin theirmianacha]] i bhfolús, [[Trasraitheoir|trasraitheoirí]], [[Dé-óid|dé-óideanna]] agus [[ciorcad iomlánaithe|ciorcaid iomlánaithe]], agus teicneolaíochtaí idirnasctha éighníomhacha gaolmhara.

Rinneadh staidéar ar fheiniméin leictreacha ón chianaois ar aghaidh, ach d'fhan an dul chun cinn i dtuiscint theoiriciúil an-mhall go dtí an seachtú haois déag agus an ochtú haois déag. Fiú ansin, is beag cur i bhfeidhm praiticiúil ar leictreachas a tharla, agus ní go dtí deireadh an naoú haois déag a bhí [[Innealtóireacht leictreach|innealtóirí leictreacha]] in ann é a úsáid san earnáíl  tionsclaíoch agus cónaithe. D'athraigh an leathnú tapa sa teicneolaíocht leictreach ag an am seo tionscal agus an tsochaí, mar fhórsa tiomána don [[Dara Réabhlóid Thionsclaíoch]]. Léiríonn hilúsáideach solúbthacht neamhghnách an Leictreachais gur féidir leas a bhaint as, beagnach gan teorainn, lena n-áirítear [[Cumhacht|iompar]], [[Téamh, aerú, agus aerchóiriú|téamh]], [[Solas leictreach|soilsiú]], [[Teileachumarsáid|cumarsáid]], agus [[ríomhaireacht]]. Is í an chumhacht leictreach anois cnámh droma na sochaí tionsclaíocha nua-aimseartha.
[[Íomhá:Ohms law voltage source.svg|thumb|250x250px|Ciorcad leictreach bunúsach. Brúnn an foinse voltais ''V'', ar an gclé, sruth ''I'' timpeall an chiorcaid, ag seoladh fuinneamh leictreach go dtí an fhriotaíocht ''R''. Ón bhfriotóir, filleann an sruth go dtí an foinse, ag críochnú an chiorcaid.]]

== Stair ==

I bhfad sula raibh aon eolas ar leictreachas ann, bhí daoine ar an eolas faoi turraingí ​​ó [[Iasc leictreach|éisc leictreacha]]. Rinne téacsanna na Sean-Éigipte ó 2750 RCh tagairt do na héisc seo mar “Toirneoir na Níle”, agus chuir siad síos orthu mar “chosantóirí” gach iasc eile. Míle bliain níos déanaí, thuairiscigh na [[An tSean-Ghréig|Gréagaigh]], na [[Impireacht na Róimhe|Rómhánaigh]] agus na
[[Eolaíocht sa domhan meánaoiseach Ioslamach|hArabaigh]] arís fúthu.  

Dhearbhaigh roinnt scríbhneoirí ársa, a leithéid agus [[Plinias Mór]] agus [[Scribonius Largus]], go raibh éifeacht mhaolaitheach ag luchtanna leictreacha arna seachadadh ag [[Roc nimhe|roic nimhe]] agus [[Cat leictreach|cait leictreacha]], agus bhí a fhios acu go bhféadfadh na [[turraing leictreach|turraingí]] sin taisteal feadh rudaí seoltacha. Ordaíodh ar othair a bhí ag fulaingt ó ghalair mar [[gúta]] nó [[tinneas cinn]] lámh a leagan ar éisc leictreacha sa tsúil go réiteodh an lucht cumhachtach iad.  

D'fhéadfadh sé gurb iad na hArabaigh a bhfuair amach céannacht tintrí agus leictreachais, ar dtús báire, agus thugadar an focal [[An Araibis|Araibise]] ra'ad (رعد) le haghaidh tintrí, roimh an 15ú haois, ar an roc nimhe (Torpediniformes). 

== Féach freisin ==
[[Íomhá:20090510 Shanghai Jiangxi road wires.jpg|mion|Bóthar Jiangxi, Shanghai, 2009]]
Úsáidtear an téarma ''leictreachas'' le cur síos ar rudaí ar nós:
* [[Poitéinseal leictreach]] - an cumas atá ag réimse leictreach [[obair]] a dhéanamh, de ghnáth tomhaiste i [[volta]]nna. 
* '''[[Sruth leictreach|Leictreachas statach]]''' - an bogadh a dhéanann cáithnín leictreach luchtaithe, tomhaiste in [[aimpéar]]. 
* [[Réimse leictreach]] - an iarmhairt a dhéanann lucht leictreach a chuireann fórsa i bhfeidhm ar rudaí luchtaithe in aice leis.
* [[Fuinneamh agus cumhacht leictreach]] - an [[fuinneamh]] a sholáthraíonn sruth leictreach, agus an ráta ina n-athraítear fuinneamh leictreach go dtí foinse eile fuinnimh, mar shampla [[solas]] nó [[teas]].
* [[Lucht leictreach]] - baineann an téarma seo le airí fo-adamhach, a chinneann a idirghníomhuithe leictreamaighnéadacha. Téann réimse leictreach i gcionn ar rudaí leictreacha luchtaithe.
* [[Leictreachas statach]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Leictreachas| ]]</text>
      <sha1>ar7h4afeq4dzlahpbtfkwfa3qkdhvi0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Naveen Andrews</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15568</id>
    <revision>
      <id>1311891</id>
      <parentid>1081077</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="727" sha1="pl1x7heuf44m9c8e2mc3u0ramd2mmwx" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is aisteoir é '''Naveen William Sidney Andrews''' a rugadh ar an [[17 Eanáir|17ú Eanáir]] [[1969]] i [[Londain]]. Athnaítear Andrews mar gheall ar a rólanna sna scannáin [[The English Patient]] agus [[Grindhouse]], chomh maith lena ról mar Sayid Jarrah ar an gclár teilifíse [[ABC]] ''[[Lost]]''.

{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-beath-en}}

{{DEFAULTSORT:Andrews, Naveen}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1969]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Aisteoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí teilifíse Sasanach]]
[[Catagóir:Daoine as Londain]]
[[Catagóir:Daoine Briotanacha de shliocht Áiseach]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Inimirce go dtí na Stáit Aontaithe]]
[[Catagóir:Inimircigh]]</text>
      <sha1>pl1x7heuf44m9c8e2mc3u0ramd2mmwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311892</id>
      <parentid>1311891</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <origin>1311892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="723" sha1="rioyr32b0f733ho3vga9zin8jwmpnju" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is aisteoir é '''Naveen William Sidney Andrews''' a rugadh ar an [[17 Eanáir|17ú Eanáir]] [[1969]] i [[Londain]]. Athnaítear Andrews mar gheall ar a rólanna sna scannáin ''The English Patient'' agus ''Grindhouse'', chomh maith lena ról mar Sayid Jarrah ar an gclár teilifíse ABC ''[[Lost]]''.

{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-beath-en}}

{{DEFAULTSORT:Andrews, Naveen}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1969]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Aisteoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí teilifíse Sasanach]]
[[Catagóir:Daoine as Londain]]
[[Catagóir:Daoine Briotanacha de shliocht Áiseach]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Inimirce go dtí na Stáit Aontaithe]]
[[Catagóir:Inimircigh]]</text>
      <sha1>rioyr32b0f733ho3vga9zin8jwmpnju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>David Attenborough</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16395</id>
    <revision>
      <id>1311897</id>
      <parentid>1301281</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9719" sha1="fru5gm0k36wsb8l5abw1gfrop8hkr71" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Tá '''David Attenborough''' (a rugadh i [[Londain]], [[Sasana]] ar an [[8 Bealtaine]] [[1926]]) ar dhuine de na [[Craoltóir|craoltóirí]] agus [[Nádúraí|nádúraithe]] is cáiliúla ar domhan. Aithnítear é ar dhuine de na ceannródaithe is tábhachtaí i léiriú clár faisnéise ar an [[Timpeallacht|dúlra]]. Tá a ghuth údarásach ar an [[BBC]] ag dul siar go dtí na [[1950idí]]. 
[[Íomhá:David Attenborough at Great Barrier Reef.jpg|clé|mion|220x220px|Great Barrier Reef, 2015]]

== Óige an tsaineolaí ==
[[Íomhá:David Attenborough.jpg|thumb|220x220px|David Attenborough (ARKive, 2003)|clé|alt=]]
D’fhás Attenborough aníos i dTeach an Choláiste ar Champas Choláiste na hOllscoile, [[Leicester]], áit a raibh a athair, Frederick, ina phríomhoide. Bhí beirt deartháireacha ag David – [[Richard Attenborough]] (an t-aisteoir agus [[scannánaíocht|stiúrthóir scannán]] iomráiteach) agus John (a bhí ina fheidhmeannach leis an gcomhlacht Alfa Romeo). I rith [[an Dara Cogadh Domhanda]], d’uchtaigh a thuismitheoirí beirt chailíní [[Giúdachas|Giúdacha]] a bhí ina dteifigh.

Chaith Attenborough cuid mhór dá óige ag bailiú [[Iontaise|iontais]]í, cloch agus eiseamal nádúrtha eile. Agus gan é ach seacht mbliana d’aois, thug an [[Seandálaíocht|seandálaí]] suntasach, Jacquetta Hawkes,&lt;ref&gt;www.bbc.co.uk: h2g2; Sir David Attenborough – Naturalist; lch. 1, alt 2, Growing Up.&lt;/ref&gt; spreagadh dó leanúint ag cur lena ‘[[iarsmalann]]’ phearsanta. Cúpla bliain ina dhiaidh sin, thug duine dá dheirfiúracha uchtaithe píosa ómra dó a bhí líonta le créatúir [[An Réamhstair|réamhstair]]&lt;nowiki/&gt;iúla; caoga bliain ina dhiaidh sin, bheadh an [[iontaise]] chéanna mar bhunús an chláir &quot;''The Amber Time Machine''&quot;.&lt;ref&gt;ibid.&lt;/ref&gt;
[[Íomhá:David Attenborough.jpeg|mion|220x220px|3D Creative Summit 2013|alt=|clé]]
D’fhreastail Attenborough ar Scoil Ghramadaí Wyggeston in [[Leicester]]. Ghnóthaigh sé scoláireacht chuig [[Cambridge]], áit a ndearna sé staidéar ar [[Geolaíocht|gheolaíocht]] agus [[Zó-eolaíocht|zú-eolaíocht.]] Bhain sé céim amach sna h[[Eolaíocht nádúrtha|Eolaíochtaí Nádúrtha]]. [[Íomhá:David Attenborough Great Barrier Reef screening.jpg|mion|220x220px|Great Barrier Reef, 2015|alt=|clé]]Idir 1944 agus 1946 lean sé dá chuid staidéir acadúil, an babhta seo ar an [[antraipeolaíocht]], i Scoil na hEacnamaíochta, Londain. Ar chríochnú a chéime dó, chaith sé dhá bhliain i dTuaisceart na [[An Bhreatain Bheag|Breataine Bige]] agus in [[Albain]] mar chuid dá Sheirbhís Náisiúnta sa [[Cabhlach cogaidh|Chabhlach Ríoga]]. 
I 1950, phós Attenborough Jane Elizabeth Ebsworth Oriel. Mhair an pósadh go dtí a bás siúd i 1997. Bhí beirt pháistí (Robert agus Susan) ag an lánúin.

== Slí bheatha sna meáin ==
Tar éis dó an [[Cabhlach cogaidh|cabhlach]] a fhágáil, fostaíodh Attenborough mar eagarthóir ar théacsleabhair [[eolaíocht]]&lt;nowiki/&gt;a do pháistí. Ní raibh an t-eachtránaí óg róthógtha le cúrsaí [[foilsitheoireacht]]&lt;nowiki/&gt;a, áfach, agus sa bhliain 1950, chuir sé isteach ar phost mar léiritheoir [[raidió]] leis an BBC. Cé nár éirigh leis an post a fháil, chuir Mary Adams, Ceannaire na Craoltóireachta Fíorasaí, le seirbhís úrnua [[teilifís]]e an BBC, suim in iarratas an eolaí óig.

Ar nós thromlach mhuintir na [[An Bhreatain|Breataine Móire]] ag an am sin, ní raibh [[teilifíseán]] ag Attenborough agus ní raibh ach clár teilifíse amháin feicthe aige ina shaol go dtí sin!&lt;ref&gt;Attenborough, David, (2202), Life on Air; BBC Audiobooks Ltd. 2003; dlúthdhiosca 1, traic 2, 01:19 - 02:30n.&lt;/ref&gt; Ghlac sé le tairiscint Adams, áfach, dul ar chúrsa oiliúna agus, i 1952, fostaíodh é go lánaimseartha sa BBC.

Léiritheoir sa Rannóg Cainte (rannóg na gclár neamhfhicsin) a bhí ann agus i measc na dtionscadal a bhí faoina stiúir bhí an clár thráth na gceist, &quot;''Animal, Vegetable, Mineral''&quot; agus sraith ar [[Ceol Tíre|cheol tíre]], dar teideal &quot;''Song Hunter''&quot;, á cur i láthair ag [[Alan Lomax]].

Cuireadh tús lena bhaint le cláir Stair an Dúlra nuair a ceapadh Attenborough ina láithreoir ar an tsraith &quot;''The Pattern of Animals''&quot;. Clár stiúideo a bhí ann inar phléigh an bitheolaí Julian Huxley an úsáid a bhain na hainmhithe i [[Zú]] Londan as duaithníocht, taispeántais suirí agus a leithéid. Ag eascairt as an gcaidreamh sin leis an zú, shocraigh Attenborough agus maor theach na reiptílí, Jack Lester, tabhairt faoi thionscadal i bhfad níos dúshlánaí agus eachtrúla: an tsraith &quot;''Zoo Quest''&quot;, bunaithe ar thurais ar fud an domhain chun ainmhithe a bhailiú don zú. 

Sa bhliain 1957, nuair a chuir an BBC Aonad Stair an Dúlra ar bun go hoifigiúil in [[Bristol]], dhiúltaigh Attenborough a chlann óg a aistriú ó Londain. Bheartaigh sé a rannóg féin a bhunú, áfach: An tAonad Taistil agus [[Taiscéalaíocht]]&lt;nowiki/&gt;a.

Ó 1965 go 1969, bhí Attenborough ina Cheannaire ar an BBC. I measc na gclár a ndearna sé coimisiúnú orthu sa ré sin bhí &quot;''Match of the Day''&quot;, &quot;''Civilisation''&quot;, &quot;''The Ascent of Man''&quot;, &quot;''The Likely Lads''&quot;, &quot;''The Old Grey Whistle Test''&quot; agus &quot;''The Money Programme''&quot;. Léiríonn an éagsúlacht seo i gcineálacha na gclár tuairim Attenborough gur chóir go mbeadh an réimse is leithne clár á chraoladh ag an BBC. Le linn na tréimhse céanna, ceann de na dualgais mhóra a bhí ar Attenborough ná an teilifís dhaite a thabhairt isteach sa Bhreatain Mhór.
[[Íomhá:Attenborough Nature Reserve Visitor Centre - geograph.org.uk - 763738.jpg|mion|Attenborough Nature Reserve Visitor Centre]]
[[Íomhá:Visitor Centre, Attenborough Nature Reserve - geograph.org.uk - 695381.jpg|mion|lárionad Attenborough Nature Reserve]]Ina phost mar Stiúrthóir ar Rannóg na gClár idir 1969 agus 1972, bhí Attenborough freagrach as cláir BBC 1 agus BBC 2. Shocraigh sé, áfach, gan glacadh leis an tairiscint a bheith ina Cheannasaí (Príomhstiúrthóir) ar an BBC. I 1972, d’éirigh sé as a phost feidhmiúcháin chun filleadh ar léiriú clár, ag maíomh, mar leithscéal, nach raibh [[na hoileáin Galapagos]] feicthe aige go fóill!&lt;ref&gt;www.bbc.co.uk: Science and Nature Homepage, Biography: Sir David Attenborough, lch. 1, alt 2, Seeing in Colour. &lt;/ref&gt;[[Íomhá:Sir David Attenborough &amp; President Obama.webm|mion|le Barack Obama, 2015]]
Ó shin i leith, tá idir chláir aonair agus shraitheanna fada curtha i gcrích aige i réimse leathan ábhar ó ealaín treibheanna dúchasacha (a raibh an clár &quot;''The Tribal Eye''&quot; ar cheann acu) go cláir ar an ngéarchéim comhshaoil atá ag bagairt ar éiceolaíocht na Cruinne (leithéidí &quot;''State of the Planet''&quot;). Ábhar dáiríre, tromchúiseach a bhí i gceist i gcláir ar nós &quot;''Sharing Planet Earth''&quot;: iniúchadh ar an tionchar atá ag an gcine daonna ar an bpláinéad. A mhalairt ar fad a bhí in &quot;''Fabulous Animals''&quot;, sraith ina raibh ainmhithe miotaseolaíocha, ar nós na gríbhe, faoi mhionscrúdú ag an saineolaí! [[Íomhá:Attenborough's 'Life in Sheffield?' (8894090919).jpg|mion|'Life in Sheffield?',  2013]]

Tharraing sé clú air féin mar [[scríbhneoir]] agus láithreoir na sraithe &quot;''Life''&quot; i gcomhar le hAonad Stair an Dúlra sa BBC (ó 1979 go dtí 2005)&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/The_Life_Collection&lt;/ref&gt;. Léiríodh naoi sraith de &quot;Life&quot;: cnuasach clár atá ina shuirbhé cuimsitheach ar gach cineál [[ainmhí]] agus fásra dhomhanda. Meastar go raibh lucht féachana de 500 milliún duine ag &quot;''Life on Earth''&quot;.&lt;ref&gt;www.bbc.co.uk: Science and Nature Homepage; Biography: Sir David Attenborough; lch. 1, alt 4, Landmark TV.&lt;/ref&gt;
== Gradaim ==
Is liosta le háireamh é an líon gradam oifigiúil a thuill David Attenborough as ucht a chuid gaiscí craoltóireachta agus, sa bhliain 1985, bronnadh ridireacht air. I measc na nduaiseanna atá bainte aige, tá Bonn Institiúid na hÉiceolaíochta agus Bhainistíocht an Chomhshaoil (''The Institute of Ecology and Environmental Management Medal'') (2006), mar aitheantas ar a bhfuil déanta aige chun cur le dearcadh agus tuiscint an phobail ar an [[eiceolaíocht]].&lt;ref&gt;www.wikipedia.com; Sir David Frederick Attenborough; lch. 4&lt;/ref&gt;
 
Chaith David Attenborough a ochtódú breithlá ag scannánú olltoirtísí ar Oileáin Galápagos; ina measc bhí an olltoirtís, Lonesome George, a bhí thart ar an aois chéanna leis an taiscéalaí léannta.&lt;ref&gt;www.bbc.co.uk: Science and Nature Homepage; Biography: Sir David Attenborough, lch. 1, alt 1.&lt;/ref&gt;
== Foinsí Eolais ==

* www.wikipedia.com: Sir David Frederick Attenborough.
* www.bbc.co.uk: Science and Nature Homepage; Biography: Sir David Attenborough.
* www.bbc.co.uk: h2g2 (Tionscnamh ciclipéide ar shuíomh an BBC); Edited Guide Entry: Sir David Attenborough – Naturalist.
* Attenborough, David (2202), Life on Air, BBC Audiobooks Ltd. 2003.

== Féach freisin ==

* [[Desmond Morris]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Attenborough, David}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1926]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Cambridge]]
[[Catagóir:BBC]]
[[Catagóir:Craoltóirí]]
[[Catagóir:Daoine as Londain]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gníomhaithe timpeallachta]]
[[Catagóir:Grianghrafadóirí]]
[[Catagóir:Iriseoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Láithreoirí teilifíse Sasanacha]]
[[Catagóir:Léiritheoirí]]
[[Catagóir:Mairnéalaigh]]
[[Catagóir:Nádúraithe Sasanacha]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata na Sasana]]
[[Catagóir:Ridirí]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí neamhfhicsin Sasanacha]]
[[Catagóir:Staraithe]]
[[Catagóir:Taiscéalaithe Sasanacha]]</text>
      <sha1>fru5gm0k36wsb8l5abw1gfrop8hkr71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dmitri Shostakovich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18937</id>
    <revision>
      <id>1311903</id>
      <parentid>1282103</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2456" sha1="c4jfpvatexj7vh2twaoe05fug60wnqz" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba chumadóir agus pianódóir [[An Rúis|Rúiseach]] é '''Dmitri Dmitriyevich Shostakovich''' ({{Audio|Ru-Dmitri Dmitrievich Shostakovich.ogg|Éist}}), nó ''Дмитрий Дмитриевич Шостакович'' sa [[Rúisis]]. ([[25 Meán Fómhair]] [[1906]] – [[9 Lúnasa]] [[1975]]). Feictear air mar cheann de na cumadóirí is tábhachtaí den [[20ú haois]]. Bhí stíl armónach ar leith aige, agus tá suntasacht stairiúil ag baint lena chuid ceoil mar gheall ar na blianta a chaith sé ag obair faoi [[Iósaf Stailín|Stalin]]. 

Bhain Shostakovich clú agus cáil amach san [[An tAontas Sóivéadach|Aontas Sóivéadeach]] faoi phatrúnacht an chinn foirne Sóivéadeach Mikhail Tukhachevsky, ach níos moille bhí caidreamh casta agus deacair leis an rialtas. In ainneoin sin, fuair sé onóracha agus gradaim stáit, agus rinne sé seirbhís i Sóivéid Uachtarach an RSFSR (1947) agus i Sóivéid Uachtarach an Aontais Sóvéidigh (ó 1962 go dtí a bhás).

Ilstílí a bhí i Shostakovich. D’fhorbair sé guth hibrideach a thug teicnící ceolta éagsúla isteach ina chuid ceoil. Léirítear codarsnachtaí móra ina cheoil, agus tá eilimintí arrachtacha agus tonúlacht éiginnte le fáil ann fosta. Tá tionchar stíle éagsúla feiceálach ina cheoil; mar shampla, an stíl nuachlasaiceach a rinne [[Igor Stravinsky]] ceannródaíocht air, chomh maith le Rómánsachas déanach [[Gustav Mahler]], go háirithe ina shiansaí. 

I measc saothair ceolfhoirne de chuid Shostakovich, ta 15 siansa agus 6 coinséartó. I measc a shaothair aireagail, tá 15 ceathairéad téadach, cúigréad pianó amháin, dhá tríréad pianó, agus dhá phíosa fa choinne ochtréad téadach. Scríobh sé roinnt píosaí don phianó aonarach, dhá shonáid, tacar réamhcheolta luatha, agus tacar níos déanaí de 24 réamhcheol agus fiúga san áireamh. Chomh maith le sin, scríobh sé trí cheoldráma, roinnt ciogal amhrán, bailéanna, agus go leor ceol scannáin. 

{{Síol-beath-ru}}
{{Síolta ceol}}

{{DEFAULTSORT:Shostakovich,Dmitri}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1906]]
[[Catagóir:Básanna i 1975]]
[[Catagóir:Aindiachaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Básanna de bharr ailse]]
[[Catagóir:Cumadóirí Rúiseacha]]
[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine Sóivéadach]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Impireacht na Rúise]]
[[Catagóir:Pianódóirí]]
[[Catagóir:Polaiteoirí na Rúise]]</text>
      <sha1>c4jfpvatexj7vh2twaoe05fug60wnqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úsáideoir:Urhixidur</title>
    <ns>2</ns>
    <id>20852</id>
    <revision>
      <id>1311943</id>
      <parentid>1201025</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Urhixidur</username>
        <id>1782</id>
      </contributor>
      <comment>&lt;s&gt;</comment>
      <origin>1311943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6184" sha1="7s5hzw7ojotua0jwyq77bszo0tnf3ic" xml:space="preserve">{{Leathanach Úsáideora}}
{{#babel:fr-N|en-5|ga-0}}
&lt;table cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; class=&quot;mw-babel-wrapper&quot;&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;
{{Userbox|info-c=#EEE|id-c=#ADA|id=art-tsolyáni-1|info=Màsuntsólukoi trashóm chidóm tla tsolyáni.}}
&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;

==Interwiki==
[http://www.angelfire.com/pq/Urhixidur/index.html (Personal) leathanach]
----
* [[:incubator:User:Urhixidur|'''Incubator''']]
* [[:mw:User:Urhixidur|'''MediaWiki''']]
* [[:meta:User:Urhixidur|'''Meta''']]
* [http://www.omegawiki.org/User:Urhixidur '''Omegawiki''']
* '''Wikibooks''' : [[:b:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:b:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:b:it:Utente:Urhixidur|Italiano]] &amp;middot; [[:b:pt:Usuário:Urhixidur|Português]]
* [[:commons:User:Urhixidur|'''Wikimedia Commons''']]
* &lt;s&gt;'''Wikinews''' : [[:n:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:n:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:n:pt:Usuário:Urhixidur|Português]] (Wikinotícias)&lt;/s&gt;&lt;!--
* '''Wikipedia''' : [[:w:an:Usuario:Urhixidur|Aragonés]] &amp;middot; [[:w:id:Pengguna:Urhixidur|Bahasa Indonesia]] &amp;middot; [[:w:jv:Panganggo:Urhixidur|Basa Jawa]] &amp;middot; [[:w:ca:Usuari:Urhixidur|Català]] &amp;middot; [[:w:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:w:eu:Lankide:Urhixidur|Euskara]] &amp;middot; [[:w:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:w:ga:Úsáideoir:Urhixidur|Gaeilge]] &amp;middot; [[:w:lt:Naudotojas:Urhixidur|Lietuvių]] &amp;middot; [[:w:nl:Gebruiker:Urhixidur|Nederlands]] &amp;middot; [[:w:pt:Usuário:Urhixidur|Português]] &amp;middot; [[:w:ro:Utilizator:Urhixidur|Română]] &amp;middot; [[:w:sh:Korisnik:Urhixidur|Srpskohrvatski/Српскохрватски]] &amp;middot; [[:w:tr:Kullanıcı:Urhixidur|Türkçe]] &amp;middot; [[:w:uk:Користувач:Urhixidur|Українська]] &amp;middot; [[:w:uz:Foydalanuvchi:Urhixidur|O‘zbek]] &amp;middot; [[:w:ar:%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D9%85:Urhixidur|العربية]] &amp;middot; [[:w:ml:ഉപയോക്താവ്:Urhixidur|മലയാളം]]
--&gt;
* '''Wikipedia''' : [[:an:Usuario:Urhixidur|Aragonés]] &amp;middot; [[:id:Pengguna:Urhixidur|Bahasa Indonesia]] &amp;middot; [[:jv:Panganggo:Urhixidur|Basa Jawa]] &amp;middot; [[:ca:Usuari:Urhixidur|Català]] &amp;middot; [[:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:eu:Lankide:Urhixidur|Euskara]] &amp;middot; [[:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:ga:Úsáideoir:Urhixidur|Gaeilge]] &amp;middot; [[:lt:Naudotojas:Urhixidur|Lietuvių]] &amp;middot; [[:nl:Gebruiker:Urhixidur|Nederlands]] &amp;middot; [[:pt:Usuário(a):Urhixidur|Português]] &amp;middot; [[:ro:Utilizator:Urhixidur|Română]] &amp;middot; [[:sh:Korisnik:Urhixidur|Srpskohrvatski/Српскохрватски]] &amp;middot; [[:tr:Kullanıcı:Urhixidur|Türkçe]] &amp;middot; [[:uk:Користувач:Urhixidur|Українська]] &amp;middot; [[:uz:Foydalanuvchi:Urhixidur|O‘zbek]] &amp;middot; [[:ar:%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%AF%D9%85:Urhixidur|العربية]] &amp;middot; [[:ml:ഉപയോക്താവ്:Urhixidur|മലയാളം]]
* '''Wikiquote''' : [[:q:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:q:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:q:it:Utente:Urhixidur|Italiano]]
* '''Wikisource''' : &lt;!-- These don't work because there is no ga.wikisource [[:s:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:s:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:s:pt:Usuário:Urhixidur|Português]] --&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/User:Urhixidur English] &amp;middot; [https://fr.wikisource.org/wiki/Utilisateur:Urhixidur Français] &amp;middot; [https://pt.wikisource.org/wiki/Utilizador:Urhixidur Português]
* [[:wikispecies:User:Urhixidur|'''Wikispecies''']]
* [http://wikitech.wikimedia.org/wiki/User:Urhixidur '''Wikitech''']
* '''Wiktionary''' : [[:wikt:de:Benutzer:Urhixidur|Deutsch]] &amp;middot; [[:wikt:en:User:Urhixidur|English]] &amp;middot; [[:wikt:es:Usuario:Urhixidur|Español]] &amp;middot; [[:wikt:eo:Uzanto:Urhixidur|Esperanto]] &amp;middot; [[:wikt:fr:Utilisateur:Urhixidur|Français]] &amp;middot; [[:wikt:nl:Gebruiker:Urhixidur|Nederlands]] &amp;middot; [[:wikt:pl:Wikipedysta:Urhixidur|Polski]] &amp;middot; [[:wikt:pt:Usuário:Urhixidur|Português]] &amp;middot; [[:wikt:ja:%E5%88%A9%E7%94%A8%E8%80%85:Urhixidur|日本語]]
----
* '''Diaspora''' : [https://diasp.org/people/711ed870b7b5013ca26928a1592b385a Urhixidur @ diasp.org]
* '''Mastodon''' : [https://mstdn.ca/@Urhixidur Urhixidur @ mstdn.ca]
* [http://1d4chan.org/wiki/User:Urhixidur 1d4chan]
* [http://wiki.archlinux.org/index.php/User:Urhixidur Arch Linux Wiki]
* [http://translatewiki.net/wiki/User:Urhixidur BetaWiki (Nuka-Wiki/Translatewiki)]
* [http://wiki.documentfoundation.org/User:Urhixidur Document Foundation Wiki]
* [https://dungeonuniversalis.miraheze.org/wiki/User:Urhixidur Dungeon Universalis Wiki]
* [http://wiki.eclipse.org/index.php?title=User:Daniel.thibault.drdc-rddc.gc.ca Eclipse Wiki]
* [http://elinux.org/User:Urhixidur Embedded Linux Wiki]
* [http://wiki.mabinogiworld.com/index.php?title=User:Urhixidur Mabinogi World Wiki]
* [http://www.uesp.net/wiki/User:Urhixidur Unofficial Elder Scroll Pages]
* [https://community.fandom.com/wiki/User:Polytherion Central Fandom]
** '''WikIkariam''' : [https://ikariam.fandom.com/index.php?title=User:Polytherion English] &amp;middot; [https://ikariam.fandom.com/fr/wiki/Utilisateur:Polytherion Français]
** [https://cthulhuwars.fandom.com/wiki/User:Polytherion Cthulhu Wars Strategy Wikia (English)]
&lt;!-- * http://wikinfo.org/w/index.php/User:Urhixidur, then http://wwtrade.org/m/index.php/User:Urhixidur and http://wikinfo.org/w/English/index.php/User:Urhixidur, then http://wwtrade.org/English/index.php/User:Urhixidur, then http://wwtrade.org/wikinfo/index.php/User:Urhixidur Wikinfo --&gt;
----

[[an:Usuario:Urhixidur]]
[[ar:مستخدم:Urhixidur]]
[[id:Pengguna:Urhixidur]]
[[jv:Panganggo:Urhixidur]]
[[ca:Usuari:Urhixidur]]
[[en:User:Urhixidur]]
[[eu:Lankide:Urhixidur]]
[[fr:Utilisateur:Urhixidur]]
[[lt:Naudotojas:Urhixidur]]
[[ml:ഉപയോക്താവ്:Urhixidur]]
[[nl:Gebruiker:Urhixidur]]
[[pt:Usuário:Urhixidur]]
[[ro:Utilizator:Urhixidur]]
[[sh:Korisnik:Urhixidur]]
[[tr:Kullanıcı:Urhixidur]]
[[uk:Користувач:Urhixidur]]
[[uz:Foydalanuvchi:Urhixidur]]
&lt;!--- These do not work:
[[commons:User:Urhixidur]]
[[meta:User:Urhixidur]]
---&gt;</text>
      <sha1>7s5hzw7ojotua0jwyq77bszo0tnf3ic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hywel Dda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25456</id>
    <revision>
      <id>1311926</id>
      <parentid>1286671</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="hi6l72glhr1v85faji1hoqaktu8auc4" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí meas mór ar '''Hywel Dda''' (c. 880-950), (''Is ionann 'Dda' agus 'Dea-' i nGaeilge'') agus é ina rí ar Deheubarth in iardheisceart na [[An Bhreatain Bheag|Breataine Bige]]. (''Is ionann 'Deheubarth' agus 'Cuid an Deiscirt' i nGaeilge.'') Ag baint úsáide as a ghliceas, mhéadaigh sé ar a fhlaitheas agus sa deireadh bhí a riail i bhfeidhm ó [[Prestatyn]] go dtí [[Penfro]].
Ba de shliocht [[Rhhodri Mawr]] é, ar thaobh a athar [[Cadell]], agus ba bhall é de chraobh [[Dinefwr]] an ríshleachta. Tugtar 'Hywel ap Cadell'
air freisin. Tá taifead déanta faoi mar 'Rí na mBriotanach' sna 
hAnnála [[Annála Cambriae|Cambriae]] agus in [[Annála Uladh]].

Tá cuimhneamh ar Hywel mar dhuine de na rialtóirí ab fhearr riamh de chuid na Breataine Bige. Luaitear a ainm ach go háirithe le forbairt a dhéanamh ar dhlíthe na Breataine Bige, ar a dtugtar de ghnáth ''Dlíthe Hywel Dda''. Bhain sé an leasainm 'dda' amach mar go raibh a dlíthe cóir agus maith.
De réir an staraí [[Dafydd Jenkins]] feictear atrua seachas pionós iontu, neart chiall comhchoiteann agus tuiscint ar leith i dtreo na mban.
Go cinnte, b'fhear oilte é Hywel, fiú le caighdeáin an lae inniu, agus bhí eolas maith aige ar an [[An Bhreatnais|Bhreatnais]], an [[An Laidin|Laidin]], agus an [[An Béarla|Béarla]]. [1]

== Beathaisnéis ==
Rugadh Hywel thart ar an bhliain 880, b'e Cadell a athair, agus [[Rhodri Mawr]] nó Rhodri ap Merfyn (c. 820–878) a sheanathair.

== Éachtaí ==
Bhí réimeas Hywel foréigneach go leor, ach bhí sé in ann comhthuiscint a bhaint amach le Athelstan Shasana. Bhí a leithéid de mhuintearas idir an Bhreatain Bheag agus Sasana go raibh Hywel in ann a mhonaíocht féin a bhualadh i [[Chester]]. B'é Hywel an chéad rialtóir de chuid na Breataine Bige a bhí in ann boinn airgid a tháirgeadh, ó bhí na [[Na Ceiltigh|Ceiltigh]] in ard a réime, thart faoi míle bliain roimhe.

== Dlí na Breataine Bige ==
Bhí dlí na Breataine Bige códaithe agus rinneadh taifead i scríbhinn dó ar mhaithe leis na glúinte a bhí le teacht. Tharla seo, sa bhliain 945, nuair a tionóladh comhdháil i [[Hendy-gwyn]], [[Sir Gaerfyrddin]]. De réir traidisiúin, rinne an cléireach clúiteach [[Blegywryd]] go leor den obair.
Tar éis bháis Hywel, roinneadh a ríocht i dtrí. 
D'éiligh mic [[Idwal Foel]] teideal úinéireachta ar [[Gwynedd]], agus ag an am céanna roinneadh Deheubarth go cothrom idir mic Hywel.
Mar sin féin, tháinig a oidhreacht slán i bhfoirm a reachtaíochta, a bhí fós in úsáid faoi ar fud na Breataine Bige go dtí an concas nuair a chuir Parlaimint Shasana deireadh leo sa 16ú haois.

{{Monarcaí Powys}}
{{Síol-beath}}
{{Síol-cy}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcacht na Breataine]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>hi6l72glhr1v85faji1hoqaktu8auc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311949</id>
      <parentid>1311926</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2962" sha1="67ksj8l88jtab9h9q35vp7dtxd76l3u" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí meas mór ar '''Hywel Dda''' (c. 880-950), (''Is ionann 'Dda' agus 'Dea-' i nGaeilge'') agus é ina rí ar Deheubarth in iardheisceart na [[An Bhreatain Bheag|Breataine Bige]]. (''Is ionann 'Deheubarth' agus 'Cuid an Deiscirt' i nGaeilge.'') Ag baint úsáide as a ghliceas, mhéadaigh sé ar a fhlaitheas agus sa deireadh bhí a riail i bhfeidhm ó [[Prestatyn]] go dtí [[Penfro]].
Ba de shliocht [[Rhodri Mawr]] é, ar thaobh a athar [[Cadell]], agus ba bhall é de chraobh [[Dinefwr]] an ríshleachta. Tugtar 'Hywel ap Cadell'
air freisin. Tá taifead déanta faoi mar 'Rí na mBriotanach' sna 
hAnnála [[Annála Cambriae|Cambriae]] agus in [[Annála Uladh]].

Tá cuimhneamh ar Hywel mar dhuine de na rialtóirí ab fhearr riamh de chuid na Breataine Bige. Luaitear a ainm ach go háirithe le forbairt a dhéanamh ar dhlíthe na Breataine Bige, ar a dtugtar de ghnáth ''Dlíthe Hywel Dda''. Bhain sé an leasainm 'dda' amach mar go raibh a dlíthe cóir agus maith.
De réir an staraí [[Dafydd Jenkins]] feictear atrua seachas pionós iontu, neart chiall comhchoiteann agus tuiscint ar leith i dtreo na mban.
Go cinnte, b'fhear oilte é Hywel, fiú le caighdeáin an lae inniu, agus bhí eolas maith aige ar an [[An Bhreatnais|Bhreatnais]], an [[An Laidin|Laidin]], agus an [[An Béarla|Béarla]]. [1]

== Beathaisnéis ==
Rugadh Hywel thart ar an bhliain 880, b'e Cadell a athair, agus [[Rhodri Mawr]] nó Rhodri ap Merfyn (c. 820–878) a sheanathair.

== Éachtaí ==
Bhí réimeas Hywel foréigneach go leor, ach bhí sé in ann comhthuiscint a bhaint amach le Athelstan Shasana. Bhí a leithéid de mhuintearas idir an Bhreatain Bheag agus Sasana go raibh Hywel in ann a mhonaíocht féin a bhualadh i [[Chester]]. B'é Hywel an chéad rialtóir de chuid na Breataine Bige a bhí in ann boinn airgid a tháirgeadh, ó bhí na [[Na Ceiltigh|Ceiltigh]] in ard a réime, thart faoi míle bliain roimhe.

== Dlí na Breataine Bige ==
Bhí dlí na Breataine Bige códaithe agus rinneadh taifead i scríbhinn dó ar mhaithe leis na glúinte a bhí le teacht. Tharla seo, sa bhliain 945, nuair a tionóladh comhdháil i [[Hendy-gwyn]], [[Sir Gaerfyrddin]]. De réir traidisiúin, rinne an cléireach clúiteach [[Blegywryd]] go leor den obair.
Tar éis bháis Hywel, roinneadh a ríocht i dtrí. 
D'éiligh mic [[Idwal Foel]] teideal úinéireachta ar [[Gwynedd]], agus ag an am céanna roinneadh Deheubarth go cothrom idir mic Hywel.
Mar sin féin, tháinig a oidhreacht slán i bhfoirm a reachtaíochta, a bhí fós in úsáid faoi ar fud na Breataine Bige go dtí an concas nuair a chuir Parlaimint Shasana deireadh leo sa 16ú haois.

{{Monarcaí Powys}}
{{Síol-beath}}
{{Síol-cy}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Dyfed]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcacht na Breataine]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>67ksj8l88jtab9h9q35vp7dtxd76l3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rhodri Mawr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25467</id>
    <revision>
      <id>1311929</id>
      <parentid>1286674</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:39:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6069" sha1="ih8t6uur2a57shfrbtoukv04u4dxk1s" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
[[File:Wales 844-78 (Rhodri the Great).svg|thumb|right|220px|Léarscáil ag tabhairt le fios fairsinge na ngabhálacha a bhain an Rí Rhodri Mawr amach.{{legend|#87de87|Gwynedd, prionsacht Rhodri Mawr}}
{{legend|#ffb380|Comhcheangail chun Morgannwg a chruthú.}}]]

B'é [[Rhodri Mawr]] (nó '''Rhodri ap Merfyn''') an chéad rialtóir sa [[An Bhreatain Bheag|Bhreatain Bheag]] a bhain an gradam ''Mawr'' ('Mór') amach dó féin, agus an chéad duine a bhain forlámhas amach ar an Bhreatain Bheag, beagnach ina hiomláine. Tugtar [['Rí na mBreatnach']] air in [[Annála Uladh]]. Níos déanaí, ghlaoigh staraithe éagsúla 'Rí na Breataine Bige' air, cé nach raibh sé riamh in ann an Bhreatain Bheag uile a smachtú agus níor thug daoine comhaimseartha leis an teideal seo dó.

Fear &quot;cumasach ábalta&quot; ab ea Rhodri Rí agus rud úr-nua ab ea é an chuid ba mhó den Bhreatain Bheag a bheith faoi aon shliocht ríoga amháin.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Máirín Ní Mhuiríosa|Ní Mhuiríosa]] (1972), lch 14&lt;/ref&gt;

== Ginealach agus oidhreacht ==
Mac [[Merfyn Frych|Mherfyn Frych]], Rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] agus [[Nest ferch Cadell]] ó ríshliocht [[Powys]] ab ea é, agus fuair sé [[Ríocht Gwynedd]] ó oidhreacht tar éis dá athair bás a fháil sa bhliain [[844]].

Chaith [[Sedulius Scottus]] seal ina chúirt thart faoin mbliain [[848]].&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/sedulius-scottus-irishman-a7969|teideal=Sedulius Scottus (‘the Irishman’)|údar=[[Aidan Breen|Breen, Aidan]]|language=en|dátarochtana=03 Bealtaine 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;
''&quot;Horm, toesech na n-Dubgennti, ''iugulatus est'' la Ruadhraigh m. Meirminn righ m-Bretan.&quot;''
: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[856]].6&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://celt.ucc.ie/published/G100001A.html|teideal=The Annals of Ulster|work=celt.ucc.ie|dátarochtana=2025-05-02}}&lt;/ref&gt;

Tá Horm, taoiseach na n[[Lochlannaigh|Dubhghintlithe]] maraithe ag Rhodri mac Merfyn rí na mBreatnach.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot;&gt;Arna aistriú ag an Uicipéid. Fáilte roimh cheartúcháin.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Nuair a bhásaigh a uncail, deartháir a mháthar, [[Cyngen ap Cadell]] rialtóir [[Teyrnas Powys|Powys]], ar oilithreacht go dtí an [[An Róimh|Róimhe]] sa bhliain [[855]], fuair sé Powys le hoidhreacht freisin. Sa bhliain [[872]], tré thaisme, bádh Gwgon, rialtóir [[Seisyllwg]] i ndeisceart na Breataine Bige, chuir Rhodri Ríocht Seisyll leis a fhearainn de bhua a pósadh le [[Angharad ferch Meurig|Angharad]], deirfiúr Gwgon. Seo déanta b'é Rhodri an rialtóir is mó sa Bhreatain Bheag.

&lt;blockquote&gt;
''&quot;Ruaidhri m. Muirminn, rex Brittonum, du tuidhecht docum n-Erenn for teiched re Dubghallaibh.&quot;''
: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[877]].3&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; /&gt;

Rhodri mac Merfyn, rí na mBreatnach, do thigheacht chun na hÉireann ar teitheadh roimh Dhubhghallaibh.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot; /&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Ar bhás Rhodri Fawr, roinneadh a ghabháltas ar a bheirt mhac [[Anarawd ap Rhodri|Anarawd]] agus [[Cadell ap Rhodri|Cadell]], agus &quot;ba dhóbair d'aontacht na tíre dul ar neamhní arís&quot;, ach leathchéad bliain tar éis bhás Rhodri Fawr bhí níos mó den Bhreatain Bheag faoi smacht mhic Chadell, [[Hywel Dda]], ná mar a bhí ag a sheanathair roimhe.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

&lt;blockquote&gt;
''&quot;Ruaidhri m. Muirminn, rex Brittonum a Saxonibus interemptus.&quot;''
: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[878]].1&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; /&gt;

Rhodri mac Merfyn, rí na mBreatnach maraithe ag Sacsanaigh.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot; /&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Níor tháinig aon fhilíocht mholta faoi Rhodri Mawr féin aníos chugainn i m[[An Bhreatnais|Breatnais]], cé go mbeifí ag súil leis. Mar sin féin, is thart faoin mbliain 850 a cumadh sraith ''englynion''&lt;ref group=&quot;nóta&quot;&gt;uatha: ''englyn'' .i. véarsa de thrí nó ceithre líne&lt;/ref&gt; atá ar caomhnú i lámhscríbhinn i [[Llyfr Coch Hergest]] dar le hIfor Williams, bunaithe ar an ábhar, ar an bhfriotal, ar an meadaracht, agus ar na háiteanna a luaitear iontu. Baineann siad seo le Powys, atá in iarthar agus lár na Breataine Bige, agus le coimhlint idir na Breatnaigh agus fir Mhercia, &quot;go mór mór ag áit darbh ainm [[Pengwern]] a bhí suite gairid do [[Shrewsbury]] an lae inniu.&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[[Máirín Ní Mhuiríosa|Ní Mhuiríosa]] (1972), lgh 37–38&lt;/ref&gt;

Tá an dán gairid seo le fáil in Annála Uladh ar bhásanna Rhodri agus uaisle eile:&lt;ref name=&quot;básanna&quot; group=&quot;nóta&quot;&gt;.i. ''&quot;Aedh m. Cinadan, rex Pictorum&quot;'' agus ''&quot;Garfith m. Mael Brigte, rex Conaille&quot;'', maille le ''&quot;Donnchad m. Aedhaccain m. Concobuir&quot;?''&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;
:''&quot;Ruaidri Manann, minn n-aine''
:''Aed a crichaib Cinn Tire''
:''Donnchad, domna finn flatha,''
:''Garbsith, minn Macha mine.''

:''O do-ralaim ar m'aire''
:''fu-geir cricha mo cridhe,''
:''lecca h-uara iar n-aire,''
:''baile for Barrfhinn Bile.&quot;''
:: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[878]].3&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; /&gt;

:Rhodri [[Oileán Mhanann|Mhanann]], mionn áine
:Aed ó chríochaibh [[Cinn Tìre|Chinn Tíre]]
:Donnchad, damhna fionn flatha,
:Garbsith, mionn Macha mine.

:Ó bheirim ar m'aire
:faghraíonn críocha mo chroí,
:leaca fuara iar n-aire,
:buile ar Bharrfhinn Bile.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot; /&gt;
&lt;/blockquote&gt;

==Clann==
* [[Anarawd ap Rhodri]]
* [[Cadell ap Rhodri]]
* Meurig ap Rhodri
* Merfyn ap Rhodri
* Gwriad ap Rhodri
* Tudwal ap Rhodri
* Gwyddelig ap Rhodri

==Foinsí==
* [[Máirín Ní Mhuiríosa|Mhuiríosa, Máirín Ní]] (1972). ''Gaeil agus Breatnaigh Anallód''. [[BÁC]]: [[Clódhanna Teoranta|Clódhanna Teo.]]

==Tagairtí==
{{reflist}}

==Nótaí==
{{reflist|group=nóta}}

{{Monarcaí Powys}}
{{Síol-beath}}
{{Síol-cy}}
{{Síol-om}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]]
[[Catagóir:9ú haois in Éirinn]]
[[Catagóir:Breatnaigh in Éirinn sna Meánaoiseanna]]
[[Catagóir:Daoine as Oileán Mhanann]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcacht na Breataine]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>ih8t6uur2a57shfrbtoukv04u4dxk1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311948</id>
      <parentid>1311929</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóir:Gwynedd</comment>
      <origin>1311948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6091" sha1="tl46pm1t242mkrctahpmz77f2d1z0ba" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
[[File:Wales 844-78 (Rhodri the Great).svg|thumb|right|220px|Léarscáil ag tabhairt le fios fairsinge na ngabhálacha a bhain an Rí Rhodri Mawr amach.{{legend|#87de87|Gwynedd, prionsacht Rhodri Mawr}}
{{legend|#ffb380|Comhcheangail chun Morgannwg a chruthú.}}]]

B'é [[Rhodri Mawr]] (nó '''Rhodri ap Merfyn''') an chéad rialtóir sa [[An Bhreatain Bheag|Bhreatain Bheag]] a bhain an gradam ''Mawr'' ('Mór') amach dó féin, agus an chéad duine a bhain forlámhas amach ar an Bhreatain Bheag, beagnach ina hiomláine. Tugtar [['Rí na mBreatnach']] air in [[Annála Uladh]]. Níos déanaí, ghlaoigh staraithe éagsúla 'Rí na Breataine Bige' air, cé nach raibh sé riamh in ann an Bhreatain Bheag uile a smachtú agus níor thug daoine comhaimseartha leis an teideal seo dó.

Fear &quot;cumasach ábalta&quot; ab ea Rhodri Rí agus rud úr-nua ab ea é an chuid ba mhó den Bhreatain Bheag a bheith faoi aon shliocht ríoga amháin.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Máirín Ní Mhuiríosa|Ní Mhuiríosa]] (1972), lch 14&lt;/ref&gt;

== Ginealach agus oidhreacht ==
Mac [[Merfyn Frych|Mherfyn Frych]], Rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] agus [[Nest ferch Cadell]] ó ríshliocht [[Powys]] ab ea é, agus fuair sé [[Ríocht Gwynedd]] ó oidhreacht tar éis dá athair bás a fháil sa bhliain [[844]].

Chaith [[Sedulius Scottus]] seal ina chúirt thart faoin mbliain [[848]].&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/sedulius-scottus-irishman-a7969|teideal=Sedulius Scottus (‘the Irishman’)|údar=[[Aidan Breen|Breen, Aidan]]|language=en|dátarochtana=03 Bealtaine 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;
''&quot;Horm, toesech na n-Dubgennti, ''iugulatus est'' la Ruadhraigh m. Meirminn righ m-Bretan.&quot;''
: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[856]].6&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://celt.ucc.ie/published/G100001A.html|teideal=The Annals of Ulster|work=celt.ucc.ie|dátarochtana=2025-05-02}}&lt;/ref&gt;

Tá Horm, taoiseach na n[[Lochlannaigh|Dubhghintlithe]] maraithe ag Rhodri mac Merfyn rí na mBreatnach.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot;&gt;Arna aistriú ag an Uicipéid. Fáilte roimh cheartúcháin.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Nuair a bhásaigh a uncail, deartháir a mháthar, [[Cyngen ap Cadell]] rialtóir [[Teyrnas Powys|Powys]], ar oilithreacht go dtí an [[An Róimh|Róimhe]] sa bhliain [[855]], fuair sé Powys le hoidhreacht freisin. Sa bhliain [[872]], tré thaisme, bádh Gwgon, rialtóir [[Seisyllwg]] i ndeisceart na Breataine Bige, chuir Rhodri Ríocht Seisyll leis a fhearainn de bhua a pósadh le [[Angharad ferch Meurig|Angharad]], deirfiúr Gwgon. Seo déanta b'é Rhodri an rialtóir is mó sa Bhreatain Bheag.

&lt;blockquote&gt;
''&quot;Ruaidhri m. Muirminn, rex Brittonum, du tuidhecht docum n-Erenn for teiched re Dubghallaibh.&quot;''
: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[877]].3&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; /&gt;

Rhodri mac Merfyn, rí na mBreatnach, do thigheacht chun na hÉireann ar teitheadh roimh Dhubhghallaibh.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot; /&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Ar bhás Rhodri Fawr, roinneadh a ghabháltas ar a bheirt mhac [[Anarawd ap Rhodri|Anarawd]] agus [[Cadell ap Rhodri|Cadell]], agus &quot;ba dhóbair d'aontacht na tíre dul ar neamhní arís&quot;, ach leathchéad bliain tar éis bhás Rhodri Fawr bhí níos mó den Bhreatain Bheag faoi smacht mhic Chadell, [[Hywel Dda]], ná mar a bhí ag a sheanathair roimhe.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

&lt;blockquote&gt;
''&quot;Ruaidhri m. Muirminn, rex Brittonum a Saxonibus interemptus.&quot;''
: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[878]].1&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; /&gt;

Rhodri mac Merfyn, rí na mBreatnach maraithe ag Sacsanaigh.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot; /&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Níor tháinig aon fhilíocht mholta faoi Rhodri Mawr féin aníos chugainn i m[[An Bhreatnais|Breatnais]], cé go mbeifí ag súil leis. Mar sin féin, is thart faoin mbliain 850 a cumadh sraith ''englynion''&lt;ref group=&quot;nóta&quot;&gt;uatha: ''englyn'' .i. véarsa de thrí nó ceithre líne&lt;/ref&gt; atá ar caomhnú i lámhscríbhinn i [[Llyfr Coch Hergest]] dar le hIfor Williams, bunaithe ar an ábhar, ar an bhfriotal, ar an meadaracht, agus ar na háiteanna a luaitear iontu. Baineann siad seo le Powys, atá in iarthar agus lár na Breataine Bige, agus le coimhlint idir na Breatnaigh agus fir Mhercia, &quot;go mór mór ag áit darbh ainm [[Pengwern]] a bhí suite gairid do [[Shrewsbury]] an lae inniu.&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[[Máirín Ní Mhuiríosa|Ní Mhuiríosa]] (1972), lgh 37–38&lt;/ref&gt;

Tá an dán gairid seo le fáil in Annála Uladh ar bhásanna Rhodri agus uaisle eile:&lt;ref name=&quot;básanna&quot; group=&quot;nóta&quot;&gt;.i. ''&quot;Aedh m. Cinadan, rex Pictorum&quot;'' agus ''&quot;Garfith m. Mael Brigte, rex Conaille&quot;'', maille le ''&quot;Donnchad m. Aedhaccain m. Concobuir&quot;?''&lt;/ref&gt;

&lt;blockquote&gt;
:''&quot;Ruaidri Manann, minn n-aine''
:''Aed a crichaib Cinn Tire''
:''Donnchad, domna finn flatha,''
:''Garbsith, minn Macha mine.''

:''O do-ralaim ar m'aire''
:''fu-geir cricha mo cridhe,''
:''lecca h-uara iar n-aire,''
:''baile for Barrfhinn Bile.&quot;''
:: ―[[Annála Uladh]], s.a. [[878]].3&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; /&gt;

:Rhodri [[Oileán Mhanann|Mhanann]], mionn áine
:Aed ó chríochaibh [[Cinn Tìre|Chinn Tíre]]
:Donnchad, damhna fionn flatha,
:Garbsith, mionn Macha mine.

:Ó bheirim ar m'aire
:faghraíonn críocha mo chroí,
:leaca fuara iar n-aire,
:buile ar Bharrfhinn Bile.&lt;ref name=&quot;aistrithe&quot; group=&quot;nóta&quot; /&gt;
&lt;/blockquote&gt;

==Clann==
* [[Anarawd ap Rhodri]]
* [[Cadell ap Rhodri]]
* Meurig ap Rhodri
* Merfyn ap Rhodri
* Gwriad ap Rhodri
* Tudwal ap Rhodri
* Gwyddelig ap Rhodri

==Foinsí==
* [[Máirín Ní Mhuiríosa|Mhuiríosa, Máirín Ní]] (1972). ''Gaeil agus Breatnaigh Anallód''. [[BÁC]]: [[Clódhanna Teoranta|Clódhanna Teo.]]

==Tagairtí==
{{reflist}}

==Nótaí==
{{reflist|group=nóta}}

{{Monarcaí Powys}}
{{Síol-beath}}
{{Síol-cy}}
{{Síol-om}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]]
[[Catagóir:9ú haois in Éirinn]]
[[Catagóir:Breatnaigh in Éirinn sna Meánaoiseanna]]
[[Catagóir:Daoine as Oileán Mhanann]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcacht na Breataine]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>tl46pm1t242mkrctahpmz77f2d1z0ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leslie Nielsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31070</id>
    <revision>
      <id>1311972</id>
      <parentid>1202511</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1618" sha1="fv39o9qf9f1byoy2gxa4putofjqgmog" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

B’[[Aisteoir|aisteoir]] [[Ceanada]]ch é '''Leslie William Nielsen''', a rugadh ar an [[11 Feabhra]] [[1926]], agus a fuair bás sa bhliain [[2010]]. Bhí gairm fhada agus rathúil aice ina aisteoir ar an teilifís agus sna scannáin araon, ag glacadh páirteanna de shaghsanna éagsúla that na mblianta. 

Thabhaigh sé meas agus rath nua sa bhliain 1980, nuair a ghlac sé páirt sa scannán ''Airplane!''. Coiméide a bhí ann, ach roghnaíodh don [[scannán]] é ós rud go raibh sé aitheanta mar aisteoir &quot;dáiríre&quot;, rud a bhí greannmhar nuair a cuireadh i scannán craiceáilte é. Le rath an scannáin, tugadh borradh mór dá ghairm aisteoireachta, agus é ag cur i láthair carachtar a bhí díreach agus tirim, i ngan fhios don scliúchas a bhí ag titim amach ina thimpeall. Rinne sé amhlaidh sa tsraith ''The Naked Gun'' agus an clár [[teilifís]]e ''Police Squad''.

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-ceanada}}
{{Síol-beath-us}}

{{DEFAULTSORT:Nielsen, Leslie}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1926]]
[[Catagóir:Básanna in 2010]]
[[Catagóir:Aisteoirí Ceanadacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda]]
[[Catagóir:Daoine faoi mhíchumas]]
[[Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Florida]]
[[Catagóir:Fuirseoirí Ceanadacha]]
[[Catagóir:Fuirseoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Inimirce go dtí na Stáit Aontaithe]]
[[Catagóir:Inimircigh]]
[[Catagóir:Léiritheoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Léiritheoirí scannán]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata]]</text>
      <sha1>fv39o9qf9f1byoy2gxa4putofjqgmog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cadfan ap Iago</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34829</id>
    <revision>
      <id>1311958</id>
      <parentid>1185214</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888" sha1="qdnwkhxtej4ipmw6x87lsu5fn3nla3o" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}} 
Ba Rí [[Gwynedd]] é '''Cadfan ap Iago''' (c. 580 – c. 625) (lean a réimeas ó c. 616 go dtí c. 625). Is beag an méid atá ar eolas againn ar stair Ghwynedd ón tréimhse seo, agus níl mórán eolais againn faoi Chadfan agus a réimeas.

Faightear cibé eolas atá againn mar gheall ar an duine stairiúil ó a láithreas sna ginealaigh ríoga, as a bhronnadh do Naomh Beuno le haghaidh mainistreach ag Clynnog Fawr, agus as a leac uaighe inscríofa.

Ba mhac agus chomharba an Rí [[Iago ap Beli]] é Cadfan, agus tá sé liostaithe sna [[ginealaigh Harley]] agus i nginealaigh Choláiste Íosa, MS. 20.

[[Catagóir:Básanna i 625]]
[[Catagóir:An Mheánaois Luath]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcacht na Breataine]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>qdnwkhxtej4ipmw6x87lsu5fn3nla3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rhys ap Gruffydd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34999</id>
    <revision>
      <id>1311953</id>
      <parentid>1273626</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:39:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3151" sha1="7dzai5rtuvm1fbnmq3u2gj1hwy1jfp8" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba phrionsa Breatnach é '''Rhys ap Gruffudd''' (1132 – 28 Aibreán 1197) a rialaigh [[Teyrnas Deheubarth|Deheubarth]], i ndeisceart na Breataine Bige, ó 1155 go dtí a bhás. Tugadh Prionsa na Breataine Bige air freisin, agus is minic a thugtar an Tiarna Rhys air, ach b'fhéidir nár baineadh úsáid as an teideal le linn a shaoil féin. Bhain sé féin úsáid as an teideal &quot;Prionsa Dlíthiúil Deheubarth&quot; nó &quot;Prionsa Dheisceart na Breatiane Bige&quot;, ach tá dhá dhoiciméad aimsithe ina úsáideann sé an teideal ''princeps Wall[ie]'' nó ''Walliar[um] princeps'' (‘Prionsa na Breataine Bige’ nó ‘Prionsa na mBreatnach’). Ba cheann de na prionsaí is rathúla agus is cumhachtaí na Breataine Bige é Rhys, agus, tar éis bhás [[Owain Gwynedd]] ó [[Teyrnas Gwynedd|Theyrnas Gwynedd]] sa bhliain 1170, bhí staid cheannasach bainte amach aige ar an chuid is mó den Bhreatain Bheag.

Bhí seanathair Rhys, Rhys ap Tewdwr, ina rí Deheubarth, agus mharaigh fórsaí de chuid Bernard de Neufmarche é ag [[Aberhonddu]] sa bhliain 1093. Tar éis a bháis, ghabh na [[Normannaigh]] an chuid is mó de Deheubarth. Bhí athair Rhys, [[Rhys ap Gruffydd]], faoi dheireadh, in ann a bheith ina rialtóir ar chuid bheag de chríoch, agus bhuaigh deartháireacha níos sine Ryhs níos mó ar ais tar éis bháis Gruffydd. 

Sa bhliain 1171 rinne conradh síochána idir Rhys agus an [[Anraí II Shasana|Rí Anraí II]] agus deimhníodh a sheilbh ar a ghabhálacha nua agus ceapadh é chomh maith ina Ghiúisteoir ar Dheisceart na Breataine Bige. Chothaigh sé caidreamh maith leis an Rí Anraí go dtí go bhfuair an Anraí bás sa bhliain 1189. Tar éis bháis Antaí d'éirigh Rhys amach i gcse oinne [[Risteard I Shasana|Risteard I]] agus d'ionsaigh sé tiarnais na Normannach máguaird, ag gabháil roinnt de na caisleáin. Ina blianta ina dhiaidh sin go raibh trioblóid a choinneáil Níos déanaí ar aghaidh, bhí deacracht ag Rhys smacht a choimeád ar a mhic, go háirithear Mhaelgwn agus Ghruffydd, a bhí in adharcha lena chéile chéile. Sheol Rhys a fheachtas míleata deireanach i gcoinne na Normannach sa bhliain 1196 agus gabhadh roinnt caisleáin. An bhliain dár gcionn sin fuair sé bás gan choinne agus adhlacadh é san Ardeaglais Naomh Dáibhí.

== Ginealas agus luathshaol ==
[[Íomhá:CymruMap1093.PNG|thumb|220px|left|Bhí Deheubarth ar cheann de na ríochtaí traidisiúnta sa Bhreataine Bheag, a léirítear anseo mar a bhí siad sa bhliain 1093 nuair a fuair Rhys ap Tewdwr bás .]]
Dara mhac Rhys ap ​​Gruffydd, rialtóir ar chuid de Deheubarth, agus Gwenllian ferch Gruffydd, iníon Gruffydd ap Cynan, rí Gwynedd ab ea Rhys. Ba é Maredudd ap Gruffydd a dheartháir is sine, agus bhí beirt deartháireacha níos óige aige, Morgan agus Maelgwn. Chomh maith le sin, bhí dhá leath-dheartháireacha níos sine aige, Anarawd agus Cadell, agus ar a laghad dhá deirfiúracha, Gwladus agus Nest.

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 12ú haois]]
[[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]</text>
      <sha1>7dzai5rtuvm1fbnmq3u2gj1hwy1jfp8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madog ap Gruffydd Maelor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35075</id>
    <revision>
      <id>1311921</id>
      <parentid>1267951</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3452" sha1="rlniytxbrbj9kbmdlkhc841awu497ng" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

[[Íomhá:Flag of Powys Fadog.svg |thumb|deis|Bratach Madog ap Gruffudd, agus bratach [[Powys Fadog]] ina dhiaidh sin]]
Taoiseach ([[An Bhreatnais|Breatnais]]:''Tywysog'') ab ea '''Madog ap Gruffudd''' nó '''Madog ap Gruffudd Maelor''' nó '''Madog ap Gruffudd ap Madog''' &lt;ref&gt;Lloyd, Jacob Youde W. (1881). [https://archive.org/details/historyprincesl01lloygoog/page/n184/mode/2up?q=powys The history of the princes, the lords marcher, and the ancient nobility of Powys Fadog], Oxford University, p. 158&lt;/ref&gt; ar an gcuid thuaidh de [[Powys Fadog|Phowys]], in oirthuaisceart na Breataine Bige, ar a dtugtaí [[Powys Fadog]] ina dhiaidh. Bhí sé i gceannas ar Powys Fadog ó 1191 go dtí a bhás i 1236.

== Luathshaol ==
Ba é an mac ba shine é den taoiseach [[Gruffydd Maelor|Gruffudd Maelor I]] agus a bhean chéile, Angharad, iníon leis an Rí [[Owain ap Gruffudd ap Cynan|Owain Gwynedd]]. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair in éineacht lena dheartháir Owain, sa bhliain 1191, agus nuair a fuair Owain bás sa bhliain 1197, tháinig sé chun bheith ina rialóir aonair ar an Phowys ó thuaidh ó na habhainn Afon Rhaeadr agus Afon Tanad.&lt;ref name=nlw&gt;{{cite DWB|last=Jones Pierce|first=Thomas|title=MADOG ap GRUFFYDD|id=s-MADO-APG-1236|access-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt;

Dhaingnigh Madog sealúchas a athar, an Taoiseach [[Gruffydd Maelor|Gruffudd Maelor]], agus tugadh ina onóir 'Powys Fadog' ar an gcríoch a rialaigh sé. Tháinig an chuid eile den seanríocht le chéile mar Powys Wenwynwyn. Tar éis a bháis sa bhliain 1236, tugadh Powys Fadog ar an gceantar seo—a chuimsigh Maelor na Breataine Bige agus Maelor Shasana, Iâl, [[Cynllaith]], Nanheudwy, agus Mochnant Is Rhaeadr—cé go roinneadh é idir a chúigear mac. &lt;ref name = nlw/&gt;

Bhí Madog dlúth lena chol ceathrar [[Llywelyn ap Iorwerth|Llywelyn Fawr]], ar dtús, ach d’éirigh sé níos faide uaidh de réir a chéile. Bhí sé deoranta uaidh freisin ón mbliain 1212 ar aghaidh, nuair a d’éirigh lena chol ceathar Cónaidhm na Breataine Bige a athbhunú. Ina ionad sin, bhí sé ag braith ar [[Seon, Rí Shasana|Sheon, Rí Shasana]], an neach a raibh sé ag obair dó, mar chomhghuaillí oifigiúil leis an rí Sasanach. Faoin mbliain 1215, shocraigh sé dul i gcomhghuaillíocht lena chol ceathar agus d’fhan sé mar sin. &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Cannon|first1=John|last2=Hargreaves|first2=Anne|title=The Kings and Queens of Britain|url=https://archive.org/details/kingsqueensofbri0000cann|url-access=registration|date=2009|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0199559228|page=[https://archive.org/details/kingsqueensofbri0000cann/page/113 113]}}&lt;/ref&gt;

== Pósadh agus Clann ==
Phós sé Esyllt (Isota), agus bhí clann acu, mar leanas:
* [[Gruffudd Maelor II]], a tháinig i gcomharbacht ar a athair Madog.
* Gruffudd Iâl (b. 1238).
* Maredudd (b. 1256).
* Hywel (b.1268).
* [[Madog Fychan]] (b. 1269).
* Angharad. Rinne a hathair iarracht í a phósadh le Fulk FitzWarin.

== Bás agus Adhlacadh ==
Fuair Madog ap Gruffydd Maelor bás sa bhliain 1236 agus adhlacadh é in Abaty Glyn y Groes ([[An Laidin|Laidin]]; ''Valle Crucis'')). Sa bhliain 1956, tochlaíodh a leac ag an Mainistir. 

==Tagairtí==
{{reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 12ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 1236]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Powys]]</text>
      <sha1>rlniytxbrbj9kbmdlkhc841awu497ng</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311922</id>
      <parentid>1311921</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóir:Monarcaí Powys</comment>
      <origin>1311922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3420" sha1="tnprj2usdkuh1y6q2a0rq7zk9wq6yry" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

[[Íomhá:Flag of Powys Fadog.svg |thumb|deis|Bratach Madog ap Gruffudd, agus bratach [[Powys Fadog]] ina dhiaidh sin]]
Taoiseach ([[An Bhreatnais|Breatnais]]:''Tywysog'') ab ea '''Madog ap Gruffudd''' nó '''Madog ap Gruffudd Maelor''' nó '''Madog ap Gruffudd ap Madog''' &lt;ref&gt;Lloyd, Jacob Youde W. (1881). [https://archive.org/details/historyprincesl01lloygoog/page/n184/mode/2up?q=powys The history of the princes, the lords marcher, and the ancient nobility of Powys Fadog], Oxford University, p. 158&lt;/ref&gt; ar an gcuid thuaidh de [[Powys Fadog|Phowys]], in oirthuaisceart na Breataine Bige, ar a dtugtaí [[Powys Fadog]] ina dhiaidh. Bhí sé i gceannas ar Powys Fadog ó 1191 go dtí a bhás i 1236.

== Luathshaol ==
Ba é an mac ba shine é den taoiseach [[Gruffydd Maelor|Gruffudd Maelor I]] agus a bhean chéile, Angharad, iníon leis an Rí [[Owain ap Gruffudd ap Cynan|Owain Gwynedd]]. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair in éineacht lena dheartháir Owain, sa bhliain 1191, agus nuair a fuair Owain bás sa bhliain 1197, tháinig sé chun bheith ina rialóir aonair ar an Phowys ó thuaidh ó na habhainn Afon Rhaeadr agus Afon Tanad.&lt;ref name=nlw&gt;{{cite DWB|last=Jones Pierce|first=Thomas|title=MADOG ap GRUFFYDD|id=s-MADO-APG-1236|access-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt;

Dhaingnigh Madog sealúchas a athar, an Taoiseach [[Gruffydd Maelor|Gruffudd Maelor]], agus tugadh ina onóir 'Powys Fadog' ar an gcríoch a rialaigh sé. Tháinig an chuid eile den seanríocht le chéile mar Powys Wenwynwyn. Tar éis a bháis sa bhliain 1236, tugadh Powys Fadog ar an gceantar seo—a chuimsigh Maelor na Breataine Bige agus Maelor Shasana, Iâl, [[Cynllaith]], Nanheudwy, agus Mochnant Is Rhaeadr—cé go roinneadh é idir a chúigear mac. &lt;ref name = nlw/&gt;

Bhí Madog dlúth lena chol ceathrar [[Llywelyn ap Iorwerth|Llywelyn Fawr]], ar dtús, ach d’éirigh sé níos faide uaidh de réir a chéile. Bhí sé deoranta uaidh freisin ón mbliain 1212 ar aghaidh, nuair a d’éirigh lena chol ceathar Cónaidhm na Breataine Bige a athbhunú. Ina ionad sin, bhí sé ag braith ar [[Seon, Rí Shasana|Sheon, Rí Shasana]], an neach a raibh sé ag obair dó, mar chomhghuaillí oifigiúil leis an rí Sasanach. Faoin mbliain 1215, shocraigh sé dul i gcomhghuaillíocht lena chol ceathar agus d’fhan sé mar sin. &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Cannon|first1=John|last2=Hargreaves|first2=Anne|title=The Kings and Queens of Britain|url=https://archive.org/details/kingsqueensofbri0000cann|url-access=registration|date=2009|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0199559228|page=[https://archive.org/details/kingsqueensofbri0000cann/page/113 113]}}&lt;/ref&gt;

== Pósadh agus Clann ==
Phós sé Esyllt (Isota), agus bhí clann acu, mar leanas:
* [[Gruffudd Maelor II]], a tháinig i gcomharbacht ar a athair Madog.
* Gruffudd Iâl (b. 1238).
* Maredudd (b. 1256).
* Hywel (b.1268).
* [[Madog Fychan]] (b. 1269).
* Angharad. Rinne a hathair iarracht í a phósadh le Fulk FitzWarin.

== Bás agus Adhlacadh ==
Fuair Madog ap Gruffydd Maelor bás sa bhliain 1236 agus adhlacadh é in Abaty Glyn y Groes ([[An Laidin|Laidin]]; ''Valle Crucis'')). Sa bhliain 1956, tochlaíodh a leac ag an Mainistir. 

==Tagairtí==
{{reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 12ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 1236]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]</text>
      <sha1>tnprj2usdkuh1y6q2a0rq7zk9wq6yry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brochfael ap Elisedd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35205</id>
    <revision>
      <id>1311925</id>
      <parentid>1286668</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="b651o0vamyg1l5zcfu2xpc96pbbr0gc" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Prionsa [[Ríocht Powys|Powys]] ab ea '''Brochfael ab Elisedd'''. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair, [[Elisedd ap Gwylog]], timpeall na bliana 755. 

{{Monarcaí Powys}}

{{Síol-beath}}
{{Síol-cy}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 8ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]
[[Catagóir:Rítheaghlach Gwertherion]]</text>
      <sha1>b651o0vamyg1l5zcfu2xpc96pbbr0gc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llywelyn Fawr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37240</id>
    <revision>
      <id>1311954</id>
      <parentid>1283334</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1989" sha1="nez0620dd29v611p0r9471fcveo71ub" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Llywelyn Fawr''' nó '''Llywelyn ab Iorwerth''', (c. 1172- 11 Aibreán 1240) ina Phrionsa [[Gwynedd]] i dtuaisceart na [[An Bhreatain Bheag|Breataine Bige]] agus ar deireadh thiar ina rialtóir 'de facto' ar an chuid is mó den Bhreatain Bheag. Mar thoradh ar chogaidh agus taidhleoireacht, bhí sé in ann ceannasaíocht na tíre a bhaint amach ar feadh daichead bliain.
Le linn a óige, rialaigh dhá cheann dá uncail Gwynedd, agus bhí an ríocht scoilte eatarthu, i ndiaidh seanathar Llywelyn bás a fháil, sa bhliain 1170. Bhí éileamh an-láidir ag Llywelyn
bheith ina rialtóir dlisteanach agus thosaigh sé feachtas chun cumhacht a bhaint amach dó féin nuair a bhí sé measartha óg. Bhí sé ina aon-rialtóir ar Ghwynedd ón bhliain 1200 ar aghaidh agus sa bhliain chéanna, shocraigh sé conradh le [[Eoin Shasana|Rí Eoin Shasana]]. Ina dhiaidh sin, lean caidreamh maith idir Llywelyn agus an Rí Eoin ar feadh deich mbliana. Phós sé iníon nádúrtha Eoin Joan, sa bhliain 1205, agus nuair a ghabh Eoin [[Gwenwynwyn ab Owain]], rialtóir [[Powys Wenwynwyn]], sa bhliain 1208, thapaigh Llywelyn an deis chun Powys Wenwynwyn a nasc-ghabhadh. Sa bhliain 1210, chuaigh a chaidreamh in olcas, agus d'ionsaigh Eoin Gwynedd sa bhliain 1211. Bhí iachall ar llywelyn géilleadh don Rí agus a tháilte uilig taobh thoir den Abhainn Conwy a thabhairt suas, ach bhí sé in ann, i gcomhaontas le phrionsaí eile de chuid na Breataine Bige, na tailte seo a bhuachaint ar ais Thaobhaigh sé le comhghuaillíocht na mbarúin a chur iachall ar Eoin an [[Magna Carta]] a shíniú, sa bhliain 1215. Faoin bhliain 1216, bhí cumhacht cheannasach aige ar an Bhreatain Bheag, agus é i mbun comhairle sa bhliain sin ag [[Aberdyfi]], le tailte a chionroinnt ar an phrionsaí eile.

{{commonscat|Llywelyn Fawr}}

[[Catagóir:Caitlicigh]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]</text>
      <sha1>nez0620dd29v611p0r9471fcveo71ub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rowan Atkinson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37866</id>
    <revision>
      <id>1311893</id>
      <parentid>1072178</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="mbkibl796mz6uqeo2ypcpomjq3ah5km" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[aisteoir]] agus fuirseoir [[Sasana]]ch é '''Rowan Sebastian Atkinson''', a rugadh sa bhliain [[1955]].

{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-beath-en}}

{{DEFAULTSORT:Atkinson, Rowan}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1955]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Aisteoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí teilifíse Sasanach]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford]]
[[Catagóir:Contae Durham]]
[[Catagóir:Daoine faoi mhíchumas]]
[[Catagóir:Fuirseoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna]]
[[Catagóir:Newcastle upon Tyne]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Sasanacha]]</text>
      <sha1>mbkibl796mz6uqeo2ypcpomjq3ah5km</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311894</id>
      <parentid>1311893</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:34:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <origin>1311894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="624" sha1="togmgltqo2uuqnwqswkjzn8jl8vrw9l" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is [[aisteoir]] agus fuirseoir [[Sasana]]ch é '''Rowan Sebastian Atkinson''', a rugadh sa bhliain [[1955]].

{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-beath-en}}
{{Síol-scríbhneoir}}

{{DEFAULTSORT:Atkinson, Rowan}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1955]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Aisteoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí teilifíse Sasanach]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford]]
[[Catagóir:Contae Durham]]
[[Catagóir:Daoine faoi mhíchumas]]
[[Catagóir:Fuirseoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna]]
[[Catagóir:Newcastle upon Tyne]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Sasanacha]]</text>
      <sha1>togmgltqo2uuqnwqswkjzn8jl8vrw9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zhores Ivanovitch Alferov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44578</id>
    <revision>
      <id>1311900</id>
      <parentid>1280968</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="bmrs7f9objtvqvyx5o5ixui0oszmadl" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

[[Fisic|Fisiceoir]] ab ea '''Zhores Ivanovitch Alferov''', a rugadh i Vitebsk [[An Bhealarúis|na Béalarúise]] ar [[15 Márta]] [[1930]] agus a fuair bás i g[[Cathair Pheadair]] ar [[1 Márta]] [[2019]]. Roinn sé [[Duais Nobel na Fisice]]  le [[Jack Kilby]] is [[Herbert Kroemer]] i [[2000]] as a shaothar i bhforbairt struchtúir ilchineálacha leathsheoltóra le húsáid sa [[leictreonaic]] ardluais is an [[optaileictreonaic]], forbairtí atá bunúsach do [[Teicneolaíocht faisnéise|theicneolaíocht faisnéise]] is [[Teileachumarsáid|teileachumarsáide]]. 

Ba bhall den Duma, sa Rúis, é ón mbliain 1991 go 2019.&lt;ref name=&quot;FreamhanEolais&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Zhores Ivanovitch Alferov|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=31}}&lt;/ref&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Fréamh an Eolais}}
{{Síol-beath-ru}}
{{Síol-eolaíocht}}

{{DEFAULTSORT:Alferov, Zhores Ivanovitch}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1930]]
[[Catagóir:Básanna in 2019]]
[[Catagóir:Acadóirí]]
[[Catagóir:Aindiachaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Aireagóirí]]
[[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Fisice]]
[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine Bealarúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine Sóivéadach]]
[[Catagóir:Fisiceoirí Rúiseacha]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Giúdaigh]]
[[Catagóir:Polaiteoirí na Rúise]]</text>
      <sha1>bmrs7f9objtvqvyx5o5ixui0oszmadl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leictreastataic</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49595</id>
    <revision>
      <id>1311946</id>
      <parentid>1208670</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TGcoa</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <origin>1311946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5141" sha1="5frguopim4n0p7ehdyjpyd0vy2e4s3b" xml:space="preserve">[[Íomhá:Cat demonstrating static cling with styrofoam peanuts upscayled 4x.jpg|mion]]
[[Íomhá:&quot;Replenisher&quot; electrostatic generator with electrostatic motor.webm|mion|Físeán: Inneall agus gineadóir ]]
[[Íomhá:Electrostatic levitation.webm|mion|Físeán:  ardú leictreastatach]]
[[Íomhá:Deep dielectric discharge (Lichtenberg figure) - RADECS 2013 - Oxford, England, UK.webm|mion|250x250px|Físeán: díluchtú leictreach]]
.&lt;ref&gt;i mBéarla, ''electrostatics''&lt;/ref&gt;

Má chuimlítear píosa [[Rubar|rubair]] nó [[Plaisteach|plaistigh]] le ceirt olla, aomann an píosa sin blúirí páipéir is coirc. 

Má chuimlítear dhá phíosa rubair le holann agus má chuirtear in aice a chéile iad, éarann siad a chéile. 

Má chuimlítear píosa gloine le ceirt síoda agus má chuirtear gar don rubar cuimilte é, aomann siad a chéile. 

Ar an taobh eile den scéal, éarann dhá phíosa gloine chuimilte a chéile. Bíonn na píosaí rubair is gloine seo luchtaithe le [[leictreachas]] statach. 

Tá dhá shaghas luchta ann, dearfach is diúltach. Réada a bhíonn luchtaithe leis an saghas céanna leictreachais, éarann siad a chéile. Nuair is éagsúil na luchtanna ar dhá réad, is amhlaidh a aomann siad a chéile. An luchtú a tharlaíonn don phíosa rubair nuair a chuimlítear le holann é, glactar leis gur luchtú diúltach é. An luchtú a tharlaíonn don phíosa gloine a chuimlítear le síoda, tá sé dearfach. 

I struchtúr an adaimh, bíonn an [[Núicléas adamhach|núicléas]] dearfach i lár báire agus na [[Leictreon|leictreoin]] dhiúltacha ag timpeallú an núicléis. Bíonn an oiread céanna luchta dhiúltaigh ag na leictreoin uile san adamh le chéile is a bhíonn de lucht dearfach ag an núicléas, ionas gur rud neodrach é an t-adamh iomlán. Nuair a chuimlítear gloine le síoda, baintear leictreoin ó adaimh dhromchla na gloine. Fágtar an ghloine luchtaithe go dearfach. I gcás an rubair a chuimlítear le holann, faigheann an rubar leictreoin breise ón olann, agus mar sin bíonn sé luchtaithe go diúltach. Is iad na leictreoin sna fithiseáin is seachtraí sna hadaimh a bhíonn i gceist sna himoibrithe seo. 

''Talmhú'' a thugtar ar cheangal seoltóra leis an talamh. Is seoltóir ollmhór é an talamh, ach go logánta feidhmíonn sé mar dheontóir éigríochta leictreon do réad a bhfuil easpa leictreon air agus mar ghlacóir éigríochta leictreon do réad a bhfuil breis leictreon aige, ach an réad sin a thalmhú. Ní mór obair a dhéanamh chun luchtanna a aistriú, agus mar sin deirtear go bhfuil [[difríocht poitéinsil]] leictrigh nó voltas idir na luchtanna scartha, agus áirítear voltas i voltaí (V). Nuair a thalmhaítear réad, is ionann sin is nialas voltais a chur ar an réad sin. 

Baineann an iarmhairt is coitianta de chuid na leictreastataice leis na fórsaí meicniúla a tharlaíonn idir luchtanna. Nuair a chíortar gruaig le cíor níolóin, luchtaítear na ribí gruaige le luchtanna den [[An tSín|tsín]] chéanna. Éarann na ribí a chéile, ionas go seasann siad ar an gceann. Go minic greamaíonn blúirí deannaigh de dhromchlaí de bhrí go mbíonn siad luchtaithe go héagsúil ón dromchla féin. Is mór an núis í seo más gá dromchla a choimeád glan sa tionsclaíocht nó an t-[[ospidéal]]. 

Tarlaíonn iarmhairtí i bhfad níos drámata nuair nach bhfanann an lucht greamaithe go docht statach ar dhromchla.  Tar éis duit siúl thar [[Cairpéad|chairpéad]], is minic a tharlaíonn drithle idir do lámh is lámh an dorais. Tarlaíonn sé seo de bhrí go dtagann do cholainn le bheith luchtaithe le [[lucht leictreach]], le farasbarr nó easnamh leictreon, tar éis duit a bheith ag déanamh is ag briseadh teagmhála leis an gcairpéad agus tú ag siúl air. Ansin agus do lámh gar do lámh an dorais nó ball éigin troscáin, sceitheann an lucht tríd an mbearna aeir, agus cruthaíonn an sruth beag seo an drithle infheicthe chomh maith le pian bheag i do mhéar. Ach ní bhíonn an drithle dhíluchtaithe seo gan bhaol i gcónaí. 

I dtancaeir ola, mar a mbíonn an t-aer lán ó am go chéile le gal [[Peitreal|peitril]], is féidir an ghal seo a mhadhmadh le splanc bheag. Is eol gur tharla a leithéid 3 huaire ar a laghad thar na blianta in olltancaeirí agus gur scriosadh iad de bharr na bpléasc sna tancanna folmha le linn a sruthlaithe le huisce. Sa tionsclaíocht a phléann le hola nó púdair, bíonn géarghá le gach dromchla a thagann gar don ola indóite nó an púdar inphléasctha a bheith talmhaithe go dearfa. 

Eiseamláir den iarmhairt chéanna is ea an splanc thintrí a éiríonn as díluchtú [[scamall]] luchtaithe, eatarthu féin nó leis an talamh.&lt;ref name=&quot;FreamhanEolais&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Leictreastataic|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=404}}&lt;/ref&gt;

== Féach freisin ==

* [[Leictreachas statach]]

* [[Fótachóipeálaí xéaragrafach]]; bunaithe ar leictreastataic.
* [[Dlí Gauß|Dlí GauB]] 

== Tagairtí ==
{{Reflist}}
{{Fréamh an Eolais}}
[[Catagóir:Leictreachas]]</text>
      <sha1>5frguopim4n0p7ehdyjpyd0vy2e4s3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Richard Attenborough</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58105</id>
    <revision>
      <id>1311896</id>
      <parentid>1137159</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1072" sha1="gxo9m0cgtyljxstjoskw46e8v6b0mvf" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
B'[[aisteoir]] [[Sasana]]ch é '''Richard Samuel Attenborough, Baron Attenborough''' (a rugadh ar an [[29 Lúnasa]] [[1923]] agus a fuair bás ar an [[24 Lúnasa]] [[2014]]). 

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Síol-aisteoir}}
{{Síol-beath-en}}

{{DEFAULTSORT:Attenborough, Richard}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1923]]
[[Catagóir:Básanna in 2014]]
[[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]]
[[Catagóir:Aisteoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda]]
[[Catagóir:Buaiteoirí gradaim Golden Globe]]
[[Catagóir:Buaiteoirí gradam sna gradaim Academy]]
[[Catagóir:Cambridgeshire]]
[[Catagóir:Daoine a d'fhreastail Royal Academy of Dramatic Art]]
[[Catagóir:Daoine as Londain]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Léiritheoirí scannán]]
[[Catagóir:Lucht ollscoile]]
[[Catagóir:Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata na Sasana]]
[[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]]
[[Catagóir:Ridirí]]
[[Catagóir:Sóisialaithe]]
[[Catagóir:Stiúrthóirí scannán Sasanacha]]
[[Catagóir:Uaisleacht Eorpach]]</text>
      <sha1>gxo9m0cgtyljxstjoskw46e8v6b0mvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suleiman Ollásach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58451</id>
    <revision>
      <id>1311908</id>
      <parentid>1243814</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1409" sha1="gy1y9blrhggzz14aqsd45y3sdr0m61p" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Ba [[sabhdán|shabhdán]] de chuid na h[[Impireacht Otamánach|Impireachta Otamánaí]] é '''Suleiman I'''  ([[6 Samhain]] [[1494]] go dtí [[6 Meán Fómhair]] [[1566]]). Sa [[An Tuircis|Tuircis]] is iondúil go dtugtar “'''Kanunî Sultan Süleyman'''” (Sabhdán Suleiman Reachtóir) ar an [[Rialtas|rialtóir]] [[Impireacht Otamánach|Otamánach]]. Ach tugtar '''Suleiman 'Ollásach'''' air s[[An t-Iarthar|an Iarthar]] (Béarla: The Magnificent Suleiman) agus “Kanuni” (An  Reachtóir) san oirthear.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.facebook.com/UCDSchoolofLaw/posts/3956448367712791|teideal=Kanunî Sultan Süleyman|údar=Scoil Dlí, COBÁC|dáta=|language=ga|work=www.facebook.com|dátarochtana=2020-12-30}}&lt;/ref&gt; 

Bhí Suleiman ina shabhdán idir 1520 go dí a bháis in 1566, an réimeas is faide i stair na himpireachta úd.
[[Íomhá:Suleiman the Magnificent receives an Ambassador-by Matrakci Nasuh.jpg|clé|mion|an tSüleymanname, [[16ú haois]]]]
Ba ba chor cinniúnach bás Suleiman sa bhliain 1566 i stair na h[[Impireacht Otamánach|Impireachta Otamánaí]].

== Féach freisin ==

* [[Ebussuud Efendi]]
== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Síol-beath-tr}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1494]]
[[Catagóir:Básanna i 1566]]
[[Catagóir:Ceannairí Otamánacha]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Filí]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Moslamaigh]]</text>
      <sha1>gy1y9blrhggzz14aqsd45y3sdr0m61p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liosta Séadchomharthaí Náisiúnta (Luimneach)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59054</id>
    <revision>
      <id>1311936</id>
      <parentid>1267830</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Professor Spud</username>
        <id>56406</id>
      </contributor>
      <comment>Glanadh</comment>
      <origin>1311936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15391" sha1="p4k45ls365a67se2dztmmipvlc9agyz" xml:space="preserve">{{NMI list header}}
{{NMI list item
 | number      = 212
 | ainm        = [[Mainistir Chill Mocheallóg]]
 | name        = [[w:Kilmallock Abbey]]
 | description = Mainistir (Doiminiceach)
 | image       = Kilmallock Priory W 2007 08 08.jpg
 | baile       = Cill Mocheallóg
 | townland    = Abbeyfarm
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.402439
 | lon         =  -8.574891
}}
{{NMI list item
 | number      = 622
 | ainm        = [[Áth Dara#Caisleán Iarla Dheasumhan|Caisleán Átha Dara]]
 | name        = [[w:Desmond Castle (Adare)|Desmond Castle]]
 | description = Caisleán
 | image       = Desmond castle (js).jpg
 | baile       = [[Áth Dara]]
 | townland    = Adare
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.569503
 | lon         =  -8.782221
}}
{{NMI list item
 | number      = 201
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Askeaton Castle]]
 | description = Caisleán
 | image       = Askeaton Castle from the East.JPG
 | baile       = [[Eas Géitine]]
 | townland    = Askeaton
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.600064
 | lon         =  -8.974024
}}
{{NMI list item
 | number      = 625
 | ainm        = [[Ráth Bhaile an Londraigh]]
 | name        = [[w:Ballylanders fort]]
 | description = Lios
 | image       = 
 | baile       = [[Baile an Londraigh]]
 | townland    = Ballylanders
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = [[Loch Goir]]
 | name        = [[w:Lough Gur]]
 | description = Imfhálú
 | image       = LoughGur 2002.jpg
 | baile       = [[Brú, An]]
 | townland    = Bruff
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Tomb]]
 | description = Tuama Meigiliteach (gan rang)
 | image       = Rocks tombs passage lough gur.jpg
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         =52.508474
 | lon         =-8.532034
}}
{{NMI list item
 | number      = 85
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Mungret Churches]]
 | description = Trí Shéipéal
 | image       = Old Mungret Church.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Ballynash
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.635055
 | lon         =  -8.67462
}}
{{NMI list item
 | number      = 194
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Hospital Church]]
 | description = Eaglais (Ridirí Spidiléir)
 | image       = Hospital church.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Barrysfarm
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         =52.476226
 | lon         =-8.432532
}}
{{NMI list item
 | number      = 83
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Disert oengusa]]
 | description = díseart luath-meánaoiseach  |díseart
 | image       = Dysert-Aenghusa Round Tower Croom.JPG
 | baile       = 
 | townland    = Carrigeen
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         =52.520925
 | lon         =-8.744785
}}
{{NMI list item
 | number      = 636, 582
 | ainm        = [[Halla Deasmhumhan]]
 | name        = [[w:Desmond Hall and Castle]]
 | description = Caisleán (Meánaoiseach)
 | image       = Castles of Munster, Desmond Hall (Castle Banqueting Hall), Newcastle West, Limerick - geograph.org.uk - 1392672.jpg
 | baile       = [[ An Caisleán Nua]]
 | townland    = Newcastlewest
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.450045
 | lon         =  -9.061538
}}
{{NMI list item
 | number      = 84
 | ainm        = [[Teampall Chluain Caoin]]
 | name        = [[w:Clonkeen Church]]
 | description = Eaglais
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Clonkeen-Barrington
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         =52.643905
 | lon         =-8.459916
}}
{{NMI list item
 | number      = 345
 | ainm        = [[Cillín Pháirc na mBó]]
 | name        = [[w:Killeen Cowpark]]
 | description = Eaglais
 | image       = Killeen Cowpark Church.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Cowpark
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.607967
 | lon         =  -8.893779
}}
{{NMI list item
 | number      = 663
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Cush (Ireland)|Cush]]
 | description = Créfort
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Cush, County Limerick|Cush
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.381111
 | lon         = -8.442778
}}
{{NMI list item
 | number      = 315
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Duntryleague]]
 | description = Tuama Pasáiste
 | image       = Megalithic Tomb, Duntryleague (geograph 2544297).jpg
 | baile       = 
 | townland    = Deerpark, County Limerick|Deerpark
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lat         =52.406472 
 | lon         =-8.322376
}}
{{NMI list item
 | number      = 555
 | ainm        = [[An Ráth Ard]]
 | name        = [[w:Rathard]]
 | description = Lios
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Garryheakin
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 341
 | ainm        = [[Cill Ulta]]
 | name        = [[w:Killulta Church]]
 | description = Eaglais
 | image       = Killulta Church,Limerick.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Glennameade
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.629075
 | lon         =  -8.836006
}}
{{NMI list item
 | number      = 268
 | ainm        = [[Caisleán Ghleann an Choim]]
 | name        = [[w:Glenquin Castle]]
 | description = Caisleán
 | image       = Castles of Munster, Glenquin, Limerick. - geograph.org.uk - 1392716.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Killeedy
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = [[Lios na Gráinsí]]
 | name        = [[w:Lough Gur Stone Circle]]
 | description = Liagchiorcal (potential)
 | image       = Lough Gur Stone Circle Grange.jpg
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.515322
 | lon         =  -8.541526
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Standing Stone]]
 | description = Gallán
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Grange Stone Circle]]
 | description = Liagchiorcal Múrtha
 | image       = Grange stone circle.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Grange, County Limerick|Grange
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:The Spectacles (Ireland)|The Spectacles]]
 | description = Láthair Tí agus Córas Páirceanna
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Grange, County Limerick|Grange
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Crock Island]]
 | description = Crannóg
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Grange, County Limerick|Grange
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Megalithic Structure]]
 | description = Struchtúr Meigiliteach
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 680
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Kilmallock House (Tigh An Fhile)]]
 | description = Teach Meánaoiseach
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Killmallock
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 408
 | ainm        = Eaglais Choláisteach Naoimh Peadar agus Pól, Cill Mocheallóg
 | name        = [[w:Collegiate Church of SS Peter and Paul]]
 | description = Eaglais
 | image       = Kilmallock Collegiate Church SW 2007 08 08.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Killmallock
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.40102
 | lon         =  -8.574652
}}
{{NMI list item
 | number      = 173
 | ainm        = [[Caisleán an Rí]]
 | name        = [[w:King John's Castle (Kilmallock)|King John's Castle]]
 | description = Caisleán
 | image       = Castles of Munster, Kilmallock, Limerick (King John's Castle) - geograph.org.uk - 1392873.jpg
 | baile       = [[Cill Mocheallóg]]
 | townland    = Kilmallock
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.401443
 | lon         =  -8.576541
}}
{{NMI list item
 | number      = 538
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Kilmihill]]
 | description = Lios
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Kilmihill
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Cemetery]]
 | description = Carn
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Ringfort]]
 | description = Lios
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 576
 | ainm        = Teachín De Valera
 | name        = [[w:De Valera's Cottage]]
 | description = Teach le Ceangail Stairiúla
 | image       = De Valera´s Cottage.jpg
 | baile       = [[Cnoc Mór, An]]
 | townland    = Knockmore
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 86
 | ainm        = Cill Achadh Uí Liatháin
 | name        = [[w:Killaliathan Church]]
 | description = Eaglais
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Broadford, County Limerick|Broadford
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 366
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Kilrush Church]]
 | description = Eaglais
 | image       = Limerick (Co. Limerick), Kilrush Church (1).jpg
 | baile       = [[Luimneach]]
 | townland    = Limerick
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.660882
 | lon         =  -8.655214
}}
{{NMI list item
 | number      = 288
 | ainm        = [[Caisleán Luimnigh]]
 | name        = [[w:King John's Castle (Limerick)|King John's Castle]]
 | description = Caisleán
 | image       = John Castle Limerick-seabhcan.jpg
 | baile       = [[Luimneach]]
 | townland    = Limerick
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.669786
 | lon         =  -8.625458
}}
{{NMI list item
 | number      = 383
 | ainm        = [[Caisleán Uí Fhionáin]]
 | name        = [[w:Fanning's Castle]]
 | description = Caisleán
 | image       = Limerick, Fanning's Castle (1).jpg
 | baile       = [[Luimneach]]
 | townland    = Limerick
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur House]]
 | description = Láthair Tí Réamhstairiúil
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Wedge Tomb]]
 | description = Tuama Dingeach
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Knockadoon]]
 | description = Áitreabh Réamhstairiúil
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Carraig Aille]]
 | description = Imfhálú
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Lough Gur Cemetery Mound]]
 | description = Dumha Reilige
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 247
 | ainm        = 
 | name        = [[w:Leagun]]
 | description = Gallán
 | image       = 
 | baile       = [[Loch Goir]]
 | townland    = Lough Gur
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
{{NMI list item
 | number      = 185
 | ainm        = Mainistir Eas Géitine
 | name        = [[w:Askeaton Abbey]]
 | description = Mainistir (Proinsiasach)
 | image       = Askeaton Friary from NW.jpg
 | baile       = [[Eas Géitine]]
 | townland    = Askeaton
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 52.60398
 | lon         =  -8.975381
}}
{{NMI list item
 | number      = 171
 | ainm        = Mainistir an Aonaigh
 | name        = [[w:Monasteranenagh Abbey]]
 | description = Mainistir (Cistéirseach)
 | image       = MonasteranenaghAbbey.jpg
 | baile       = 
 | townland    = Monaster South
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         =52.516914
 | lon         =-8.662689
}}
{{NMI list item
 | number      = 459
 | ainm        = Lios Ardach
 | name        = [[w:Ardagh fort]]
 | description = Lios
 | image       = 
 | baile       = 
 | townland    = Reerasta South
 | county      = [[Contae Luimnigh|Luimneach]]
 | region-iso  = IE-LK
 | lat         = 
 | lon         = 
}}
[[Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta na hÉireann]]</text>
      <sha1>p4k45ls365a67se2dztmmipvlc9agyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ted Turner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61329</id>
    <revision>
      <id>1311884</id>
      <parentid>1211411</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>bás</comment>
      <origin>1311884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="692" sha1="h1opfj34pk0cd7pct4ki0zmmw6gwdqg" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Fear gnó agus daonchara [[SAM|Meiriceánach]] ab ea '''Ted Turner''' ( [[19 Samhain]] [[1938]] - [[6 Bealtaine]] [[2026]]&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Cable news pioneer and CNN founder Ted Turner dies|url=https://www.rte.ie/news/2026/0506/1572011-ted-turner-dead/|date=2026-05-06|language=en}}&lt;/ref&gt;). Bhunaigh sé [[CNN]] agus [[TBS]], comhlachtaí craolta teilifíse cábla. Phós sé faoi thrí, an uair dheireanach le [[Jane Fonda]], ban-aisteoir agus gníomhaí Meiriceánach.

== Tagairtí ==
{{Reflist}}{{síol}}

{{DEFAULTSORT:Turner, Ted}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1938]]
[[Catagóir:Básanna in 2026]]
[[Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe]]</text>
      <sha1>h1opfj34pk0cd7pct4ki0zmmw6gwdqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311970</id>
      <parentid>1311884</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1157" sha1="f4y83m24eio616saoh9knbo6l7xxs8n" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Fear gnó agus daonchara [[SAM|Meiriceánach]] ab ea '''Ted Turner''' ( [[19 Samhain]] [[1938]] - [[6 Bealtaine]] [[2026]]&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Cable news pioneer and CNN founder Ted Turner dies|url=https://www.rte.ie/news/2026/0506/1572011-ted-turner-dead/|date=2026-05-06|language=en}}&lt;/ref&gt;). Bhunaigh sé [[CNN]] agus [[TBS]], comhlachtaí craolta teilifíse cábla. Phós sé faoi thrí, an uair dheireanach le [[Jane Fonda]], ban-aisteoir agus gníomhaí Meiriceánach.

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Síol-beath-us}}
{{Síol-gnó}}
{{Síol-spórt}}
{{Síol-tv}}

{{DEFAULTSORT:Turner, Ted}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1938]]
[[Catagóir:Básanna in 2026]]
[[Catagóir:Básanna de bharr galair]]
[[Catagóir:Daoine as Ohio]]
[[Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa]]
[[Catagóir:Daonchairde]]
[[Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Dírbheathaisnéisithe]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gníomhaithe Mheiriceá]]
[[Catagóir:Léiritheoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Mairnéalaigh]]
[[Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata Meiriceánach]]</text>
      <sha1>f4y83m24eio616saoh9knbo6l7xxs8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311971</id>
      <parentid>1311970</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:22:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <origin>1311971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1153" sha1="dftujp6roi2iusveww0jubdridops9n" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Fear gnó agus daonchara [[SAM|Meiriceánach]] ab ea '''Ted Turner''' ( [[19 Samhain]] [[1938]] - [[6 Bealtaine]] [[2026]]&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Cable news pioneer and CNN founder Ted Turner dies|url=https://www.rte.ie/news/2026/0506/1572011-ted-turner-dead/|date=2026-05-06|language=en}}&lt;/ref&gt;). Bhunaigh sé [[CNN]] agus TBS, comhlachtaí craolta teilifíse cábla. Phós sé faoi thrí, an uair dheireanach le [[Jane Fonda]], ban-aisteoir agus gníomhaí Meiriceánach.

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Síol-beath-us}}
{{Síol-gnó}}
{{Síol-spórt}}
{{Síol-tv}}

{{DEFAULTSORT:Turner, Ted}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1938]]
[[Catagóir:Básanna in 2026]]
[[Catagóir:Básanna de bharr galair]]
[[Catagóir:Daoine as Ohio]]
[[Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa]]
[[Catagóir:Daonchairde]]
[[Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Dírbheathaisnéisithe]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gníomhaithe Mheiriceá]]
[[Catagóir:Léiritheoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe]]
[[Catagóir:Mairnéalaigh]]
[[Catagóir:Pearsanra míleata Meiriceánach]]</text>
      <sha1>dftujp6roi2iusveww0jubdridops9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foirtchern</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65270</id>
    <revision>
      <id>1311959</id>
      <parentid>1134111</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="30zdn24qmrhrz6cupn55rbj1motqp1x" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Taoiseach cogaidh [[An Bhreatain|Briotanach]] na [[5ú haois]] ab ea '''Foirtchern'''.

{{Síol-beath}}
{{Síol-cy}}

[[Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid]]
[[Catagóir:Bliain báis anaithnid]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcacht na Breataine]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]
[[Catagóir:Rítheaghlach Gwertherion]]</text>
      <sha1>30zdn24qmrhrz6cupn55rbj1motqp1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siosma Mór 1054</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80120</id>
    <revision>
      <id>1311969</id>
      <parentid>1277330</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T03:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóir:1050idí</comment>
      <origin>1311969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1166" sha1="pvmgnvt8zay1xaammm3tf6pr3e4x5ho" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Imeacht}}
Briseadh idir [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|an Eaglais Chaitliceach Rómhánach]] agus [[Ceartchreidmheachas|Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthir]] a tharla sa bhliain 1054 ab ea '''an Siosma Mór'''.{{Sfn|Cross|Livingstone|2005}} Go díreach tar éis an tsiosma, meastar go raibh móramh an-bheag ag an Eaglais Cheartchreidmheach i measc Críostaithe ar fud an domhain.&lt;ref&gt;{{Cite book-en|title=The Future of the Global Church: History, Trends and Possibilities|first=Patrick|author=Johnstone|year=2014|publisher=InterVarsity Press|pages=100, 115}}&lt;/ref&gt; Tharla an siosma mar gheall ar dhifríochtaí diagachta agus polaitíochta idir lucht an Iarthair agus an Oirthir sna céadta bliain roimh 1054, ina measc, an chonspóid maidir le toscú an Spioraid Naoimh (''Filioque''), cibé acu arán slim nó arán laibhínithe a úsáid san [[Eocairist]], cumhacht [[Pápa|easpag na Róimhe]], agus stádas Shuí Chathair Chonstaintín sa bpeintearcacht.{{Sfn|Lembke|2010}}

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Síol-creid}}
{{Síol-stair}}

[[Catagóir:1050idí]]
[[Catagóir:Ceartchreidmheachas]]
[[Catagóir:Stair na hEaglaise Caitlicí]]</text>
      <sha1>pvmgnvt8zay1xaammm3tf6pr3e4x5ho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruairí Óg Ó Mórdha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83058</id>
    <revision>
      <id>1311906</id>
      <parentid>1237770</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4828" sha1="1leprb3otsbfpj464yd36tw2y07ysd5" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Bhí '''Ruairí Óg Ó Mórdha''' (1538 -1578) ina thaoiseach Éireannach.

== I dtús a shaol ==
An dara mac Ruairí Uí Mhórdha, captaen Laoise, agus Margaret, iníon [[Tomás de Buitléir|Thomáis de Buitléir]] agus gariníon [[Piers de Buitléir, an t-ochtú Iarla Urumhan|Phiers de Buitiléir]], an t-ochtú hIarla Urumhan. Ceann de na [[Cenél|cineálacha]] Gaelacha is tábhachtaí ab ea a theaghlach.

== Cúlra teaghlaigh ==
{{glanadh-mar|ní thuigim...}}
Ba mhac Chonaill Uí Mhórdha (fl. 1554) é Ruairí Caoch Ó Mórdha, a athair, agus go luath bhí carachtar an taoisigh rathúil bainte amach aige.

Nuair a d'éag Conall bhris aighneas amach idir a triúr mac- Kedagh [sic],  Ruairí,agus Lysaght [sic], agus a n-uncail Peadar, a raibh ina Thánaiste, agus ina  chomharba  teaghlaigh. Ar dtús, bhí cairdeas aige Peadar leis na Buitléitigh. Mar thoradh air sin, thug Fear Ionaid an Rí, an Tiarna Leonard Gray, tacaíocht do na mic; agus, cé gur admhaíodh go raibh Peadar ina thaoiseach, tré chleas, ghabh Gray é agus bhuail sé slabhraí air ar feadh tamall. Maraíodh Lysaght agus oirníodh Kedagh ina thaoiseach, ach d'éag sé go tobann sa bhliain 1542, agus oirníodh an tríú deartháir Ruairí mar thaoiseach.{{sfn|Archbold|1895}}
Ghlac Ruairí Caoch, ar an 13 Bealtaine 1542, páirt sa phróiseas [[Géilleadh agus Athbhronnadh]], faoin ainm galldaithe &quot;Rory O'More of Lex&quot;.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://genforum.genealogy.com/moore/messages/21487.html |teideal=Lineage and the terms of his &quot;surrender and regrant&quot; settlement online |dátarochtana=2018-02-10 |archivedate=2014-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008172844/http://genforum.genealogy.com/moore/messages/21487.html }}&lt;/ref&gt;

D'fhág Kedagh mac den ainm céanna ina dhiaidh, agus sa bhliain 1565, d'iarr sé ar an Ríchomhairle i mBaile Átha Cliath oidhreacht a athair a thabhairt ar ais dó. I ndeontas ina dhiaidh sin, chuig a mhac is sine, rinneadh tagairt dá sheirbhísí don Rí [[Éadbhard VI Shasana|Éadbhard VI]]; ach chuir ordú den 15 Márta 1550-1 cosc ar dhuine den sloinne Ó Mórdha talamh a bheith ina seilbh i Laois.{{sfn|Archbold|1895}}

Am éigin, idir 1550 agus 1557 maraíodh Ruairí Ó Mórdha, agus  tháinig Conall Ó Mórdha i gcomharbacht air, d'fhéadfadh gurb é a Conall Óg Ó Mordha (nó Connell Oge O'More) a bhí luaite sa bhliain 1556, sa lonnaíocht Laoise. Cuireadh chun báis é sa bhliain 1557.&lt;!--(cf. Bagwell, Ireland under the Tudors, i. 400, and Cal. State Papers,. He was put to death in 1557. Irish Ser. 1509-73, pp. 135,414)--&gt;

Sa bhliain 1556 cheadaigh an Bhanríon Mhuire Acht &quot;....whereby the King and Queen's Majesties, and the Heires and Successors of the Queen, be entituled to the Counties of Leix, Slewmarge, Irry, Glinmaliry, and Offaily, and for making the same Countries Shire Grounds.&quot; &lt;ref&gt;3 &amp; 4 Phil &amp; Mar, c.2 (1556).&lt;/ref&gt; 
Rinne seo dha chontae, Contae na Banríona (Contae Laoise anois) agus Contae an Rí (anois Contae Uíbh Fhailí), agus ar an mbealach sin Clann Uí Mhórdha a chuir as seils agus tús a chur le [[Plandálacha na hÉireann|Phlandálacha na hÉireann]]. 

==Éirí Amach==
Bhí Ruairí Óg Ó Mórdha, an dara mac, go leanúnach i mbun éirí amach. Fuair ​​sé pardún ar an 17 Feabhra 1565-6, ach sa bhliain 1571 maíodh go raibh sé contúirteach, agus sa bhliain 1572 bhí sé ag troid le [[Tomás de Buitléir, 10ú Iarla Urumhan]]hIarla Urumhan agus leis an bhanríon [[Eilís I Shasana|Eilís]].
Bhí an t-ádh air, toisc fórsaí laga a bheith faoi cheannas Francis Cosby, seanascal Chontae na Banríona, agus asláithreachtshealadachsh Urumhain i Sasana. Bhí na de Buitléirigh agus na Gearltaigh ina choinne; ach nuair a d'éalaigh [[Gearóid Mac Gearailt, 15ú Iarla Deasumhan|Iarla Deasumhan]] ó Bhaile Átha Cliath i mí na Samhna 1572, ba é Ruairí Óg Ó Mórdha a thug tionlacan airm dó trí Chill Dara agus cosaint dó i Laois.&lt;ref&gt;cf. 12th Rep. Dep.-Keep. Publ. Rec. Ireland, p. 78.&lt;/ref&gt; Bhí sé páirteach i bpleananna Iarla Chill Dara sa bhliain 1574, agus ghabh na Sasanaigh é i mí na Samhna. Ach go luath ina dhiaidh sin saoradh é.

Sir [[Henry Sidney]], an fear a d'ordódh a dhúnmharú, bhaist sé 'an obscure and base varlet' ar Ó Mórdha. Nuair a bhí sé ar a thuras sa bhliain 1575, scríobh Sidney faoi:
''Rory Oge O'More hath the possession and settling-place in the Queen's County, whether the tenants will or no, as he occupieth what he listeth and wasteth what he will.''{{sfn|Archbold|1895}}

==Tagairtí==
{{Reflist}}

{{Síol-beath-ie}}

{{DEFAULTSORT:Ó Mordha, Ruairí Óg}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1538]]
[[Catagóir:Básanna i 1578]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Laoise]]
[[Catagóir:Taoisigh Éireannacha]]</text>
      <sha1>1leprb3otsbfpj464yd36tw2y07ysd5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90267</id>
    <revision>
      <id>1311866</id>
      <parentid>1268849</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Aontroim agus Baile na Mainistreach]] go [[Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1268849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12612" sha1="5bezmaruc4fpm97w7j7qw97ajv2cm9y" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
[[File:Antrim and Newtownabbey district in Northern Ireland.svg|thumb|260px|right|An ceantar atá faoi rialú an gComhairle]]
Is údarás áitiúil é '''Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach''' ([[Béarla]]: ''Antrim and Newtownabbey Borough Council'') a bunaíodh ar 1 Aibreán 2015. Bunaíodh é tar éis chumasc Chomhairle Buirge Aontroma agus Comhairle Buirge Bhaile na Mainistreach.  Bhí na chéad toghcháin don údarás ar an 22 Bealtaine 2014 agus bhí 73 iarrthóir ag rith do 40 suíochán. D'fhan an t-údarás i scáthfhoirm go dtí gur cruthaíodh an Buirge go foirmiúil ar 1 Aibreán 2015.


== Méaracht ==
=== Méara ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Ainm
!  colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Thomas Hogg
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2016
|2017
|John Scott
!style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | 
| [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2017
|2018
|Paul Hamill
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Paul Michael
!style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | 
| [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2019
|2020
|John Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2020
|2021
|Jim Montgomery
!style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | 
| [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2021
|2022
|Billy Webb
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2022
|2023
|Stephen Ross
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2023
|2024
|Mark Cooper
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2024
|2025
|Neil Kelly
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2025
|inniu
|Leah Kirkpatrick
!style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | 
| [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|}

=== Leas-Mhéara ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Ainm
!  colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|[[John Blair]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2016
|2017
|Noreen McClelland
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;   | 
|  [[PSDLO]]
|-
|2017
|2018
|Vera McWilliam
!style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | 
| [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2018
|2019
|John Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2019
|2020
|Anne Marie Logue
!style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;   | 
| [[Sinn Féin]]
|-
|2020
|2021
|Noreen McClelland
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;   | 
|  [[PSDLO]]
|-
|2021
|2022
|Stephen Ross
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2022
|2023
|Leah Smyth
!style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | 
| [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2023
|2024
|Rosie Kinnear
!style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;   | 
| [[Sinn Féin]]
|-
|2024
|2025
|Paul Dunlop
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|inniu
|Julie Gilmour
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|}

== Comhairleoirí ==
Do na toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht ceantair toghcháin áitiúla &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.legislation.gov.uk/ukdsi/2014/9780111107546/schedule|language=en|obair=www.legislation.gov.uk|teideal=Ceantair don thoghchán}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ceantar 
! Suíocháin 
|-
| Aerfort 
| 5 
|-
| Aontroim 
| 6 
|-
| Bealach Chláir 
| 5 
|-
| Dún Sailí
| 5 
|-
| Gleann Gormlaithe 
| 7 
|-
| Macedon 
| 6 
|-
| Uisce Trí Míle
| 6 
|}

=== Achoimre suíocháin ===
[[File:NI_Antrim_Council_2025.svg|250px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
!Reatha
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
| align=&quot;right&quot; | 15
| align=&quot;right&quot; | 14 
| align=&quot;right&quot; | 13 
| align=&quot;right&quot; | 13 
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
| align=&quot;right&quot; | 3
| align=&quot;right&quot; | 5
| align=&quot;right&quot; | 9
| align=&quot;right&quot; | 9
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
| align=&quot;right&quot; | 4
| align=&quot;right&quot; | 7 
| align=&quot;right&quot; | 8 
| align=&quot;right&quot; | 8 
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
| align=&quot;right&quot; | 12
| align=&quot;right&quot; | 9
| align=&quot;right&quot; | 7
| align=&quot;right&quot; | 6
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
| align=&quot;right&quot; | 4
| align=&quot;right&quot; | 4
| align=&quot;right&quot; | 1
| align=&quot;right&quot; | 1
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
| align=&quot;right&quot; | 2
| align=&quot;right&quot; | 0
| align=&quot;right&quot; | 0
| align=&quot;right&quot; | 0
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleách 
| align=&quot;right&quot; | 0
| align=&quot;right&quot; | 1
| align=&quot;right&quot; | 2
| align=&quot;right&quot; | 3
|}

=== Comhairleoirí de réir toghcheantair ===
[[File:Antrim_and_Newtownabbey_Borough_Council_Election_2023.svg|400px]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | Aerfort
| Andrew McAuley
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] 
|-  
| Matthew Magill
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
| Paul Michael 
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|- 
|Anne-Marie Logue
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
| Maighréad Ní Chonghaile
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | Aontroim   
| Neil Kelly
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
| Róisín Lynch
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
| John Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
| Paul Dunlop
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]  
|-
| Leah Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
| Lucille O'Hagan
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | Bealach Cláir
| [[Vera McWilliam]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
| Michael Stewart
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
| Lewis Boyle
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
| Jeannie Archibald
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]  
|-
| Helen Magill
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | Dún Sailí 
| Henry Cushnihan 
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
| Jay Burbank
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
| Annie O'Lone 
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
| Stewart Wilson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
| Linda Clarke 
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]  
|-
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | Gleann Gormlaithe 
| Julian McGrath 
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] 
|-
| [[Paula Bradley]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Eamonn McLaughlin
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
| Mark Cosgrove
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
| Alison Bennington 
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Michael Goodman 
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
| Rosie Kinnear
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | Macedon 
| Billy Webb 
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] 
|-
| Matthew Brady
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Nen Mallon
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Robert Foster  
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
| Stafford Ward
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
| Taylor McGrann
! style=&quot;background-color: #326760&quot; |
| [[Sinn Féin]]  
|-
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | Uisce Trí Míle
| Mark Cooper
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Stephen Ross 
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Stephen Cosgrove
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
| Tom Campbell 
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] 
|-
| Samuel Flanagan  
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]] 
|-
| Julie Gilmour
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
| [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] 
|-
|}

== Daonra ==
Tá 138,567 cónaitheoir sa ceantar atá faoi rialú an gComhairle de réir daonáireamh Thuaisceart Éireann 2011.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf|obair=NI Statistics and Research Agency|teideal=Daonra 2011|dátarochtana=2019-07-21|archivedate=2014-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215081312/http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>5bezmaruc4fpm97w7j7qw97ajv2cm9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úsáideoir:Neilohif/Comhairle Ceantar Aontroim agus Baile na Mainistreach</title>
    <ns>2</ns>
    <id>90270</id>
    <redirect title="Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach" />
    <revision>
      <id>1311968</id>
      <parentid>935159</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T00:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>3926</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Ag socrú athsheolta dúbailte → [[Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach]]</comment>
      <origin>1311968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="834edm85i00mkw7xqjb621lp3at6cjh" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach]]</text>
      <sha1>834edm85i00mkw7xqjb621lp3at6cjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fóram Thuaisceart Éireann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93480</id>
    <revision>
      <id>1311942</id>
      <parentid>1305842</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Liostaigh iarrthóirí */</comment>
      <origin>1311942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12698" sha1="ovosvyom720mjyh0pufaj88i505sqg5" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}

Fóram  a bunaíodh sa bhliain 1996, mar chuid de phróiseas idirbheartaíochta a ba chúis le [[Comhaontú Aoine an Chéasta]] i 1998, ab ea '''Fóram Thuaisceart Éireann um Idirphlé Polaitiúil'''. 

Toghadh an fóram, agus toghadh cúigear ball do gach [[Liosta de toghcheantair pharlaiminte i dTuaisceart Éireann|toghcheantar Parlaiminte Westminster]] do Thuaisceart Éireann, faoin chóras ionadaíocht chionmhar D’Hondt&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=D'Hondt method|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=D%27Hondt_method&amp;oldid=955760473|journal=Wikipedia|date=2020-05-09|language=en}}&lt;/ref&gt;, bunaithe ar liosta na bpáirtithe. Bhí “breisiú” de dhá shuíochán ann freisin do na deich bpáirtí a bhain an chuid is mó de na vótaí amach; chinntigh sé seo go raibh ionadaíocht ag dhá pháirtí dílseacha a raibh baint acu le grúpaí paraimíleata. 

Is féidir liosta ball a fháil amach [[:en:Members_of_the_Northern_Ireland_Forum|anseo]]&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Members of the Northern Ireland Forum|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Members_of_the_Northern_Ireland_Forum&amp;oldid=942580589|journal=Wikipedia|date=2020-02-25|language=en}}&lt;/ref&gt;. 

== Torthaí ==
{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Ba iad torthaí an toghcháin: 
[[Íomhá:Northern_Ireland_Forum_Seats.svg|lár|mion|529x529px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right; font-size:95%; margin-bottom:0&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:65px;&quot; |Páirtí
! style=&quot;width:70px;&quot; |Vótaí
! style=&quot;width:70px;&quot; |Vóta %
! style=&quot;width:90px;&quot; |Suíocháin liostáilte
! style=&quot;width:90px;&quot; |Suíocháin bhreise
! style=&quot;width:70px;&quot; |Suíocháin uilig
! style=&quot;width:70px;&quot; |Suíocháin %
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] 
|181,829
|24.2
|28
|2
|30
|27.3
|-
|style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]]
|160,786
|21.4
|19
|2
|21
|19.1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|141,413
|18.8
|22
|2
|24
|21.8
|-
|  style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|116,377
|15.5
|15
|2
|17
|15.5
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|49,176
|6.5
|5
|2
|7
|6.4
|-
|  style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot; | ||  [[Páirtí Aontachtach RA|Aontachtaithe RA]]
|27,774
|3.7
|1
|2
|3
|2.7
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || [[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]]
|26,082
|3.5
|0
|2
|2
|1.8
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Daonlathach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Daonlathach Uladh|PDU]]
|16,715
|2.2
|0
|2
|2
|1.8
|-
| style=&quot;background:{{Northern Ireland Women's Coalition/meta/color}};&quot;  | || [[Comhrialtas na mBan Thuaisceart Éireann|Comhrialtas na mBan]]
|7,731
|1.0
|0
|2
|2
|1.8
|-
| style=&quot;background:{{Labour Coalition/meta/color}}&quot; | || [[Labour coalition]]
|6,425
|0.9
|0
|2
|2
|1.8
|-	
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background: #C0C0C0&quot; |
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas (TÉ)]]
|3,647
|0.5
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot;| || [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)#An_Páirtí_i_dTuaisceart_Éireann|Páirtí Coimeádach (TÉ)]]
|3,595
|0.5
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí na nOibrithe]]
|3,530
|0.5
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[Neamhspleáchas Uladh]]
|2,125
|0.5
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Democratic Left (Ireland)/meta/color}};&quot;| || [[Daonlathas Clé]]
|1,215
|0.2
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Democratic Partnership/meta/color}};&quot;| || [[Comhpháirtíocht Dhaonlathach]]
|1,046
|0.1
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || McMullan
|927
|0.1
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[Alan Chambers|Seambar]] [[Neamhspleách]] 
|567
|0.1
|0
|0
|0
|
|-
|style=&quot;background:{{Natural Law Party (Ireland)/meta/color}};&quot;| || [[Dlí Nádúrtha]]
|389
|0.1
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[PAD]] [[Neamhspleách]] 
|388
|0.1
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| ||Arthur Templeton
|350
|0.1
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || Guth Neamhspleách Uladh
|204
|0.0
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Communist Party of Ireland/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Cumannach na hÉireann]]
|66
|0.0
|0
|0
|0
|
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || Daonlathaithe Críostaí Uladh
|31
|0.0
|0
|0
|0
|
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Móriomlán
|745,296
|
|
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
| align=&quot;left&quot; |
| style=&quot;text-align: right;&quot; |
|}
&lt;small&gt;''Gach páirtí a thaispeántar.''&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Nóta: Liostáladh an Páirtí Aontachtach Daonlathach ar an bpáipéar ballóide mar &quot; [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|Páirtí Aontachtach Daonlathach an]] DUP [[Ian Paisley]] &quot;&lt;/small&gt;

== Liostaigh iarrthóirí ==
Toghadh iarrthóirí breisithe ó liostaí a chuir gach páirtí ar fáil. Bhuaigh na hiarrthóirí is airde nár bhuaigh toghchán trí dháilcheantar cheana féin na suíocháin breisithe. Bhuaigh na hiarrthóirí is airde sa phost nár bhuaigh toghchán trí thoghcheantar cheana féin na suíocháin breisithe.  

Sa tábla thíos, taispeántar na hiarrthóirí breise a toghadh tríd an liosta réigiúnach i '''gcló trom''', agus taispeántar iarrthóirí a toghadh i dtoghcheantair i ''gcló iodálach''. Níor toghadh iarrthóirí i ngnáthchló.


{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;CCCCCC&quot;  
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; | Páirtí
! valign=&quot;top&quot; width=300px | Iarrthóirí ar liosta réigiúnach &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.ark.ac.uk/elections/96cands.htm|teideal=1996 Elections - List of Candidates|work=www.ark.ac.uk|dátarochtana=2026-05-06}}&lt;/ref&gt;

|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] 
| align=&quot;clé&quot; |''[[David Trimble]]'', ''[[John Taylor]]'', '''[[John Gorman]]''', '''[[Antony Alcock]]''', [[Jack Allen]], Fred Parkinson, [[Josias Cunningham]], [[Dennis Rogan]] James Cooper, [[Jim Nicholson]]
|-
|style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]]
| align=&quot;clé&quot;  |''[[John Hume]]'', ''[[Seamus Mallon]]'', ''[[Eddie McGrady]]'', ''[[Joe Hendron]]'', '''[[Jonathan Stephenson]]''', '''[[Dorita Field]]''', Margaret Ellen, Patricia Walsh, [[Marietta Farrell]], Rosaleen Hughes, Anne McQuillan
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
| align=&quot;clé&quot;  |''[[Ian Paisley]]'', ''[[Peter Robinson]]'', ''[[William McCrea]]'', ''[[Nigel Dodds]]'', ''[[Sammy Wilson]]'', '''[[Gregory Campbell]]''', '''[[Eric Smyth]]''', Ruth Allen, Harry Smith, [[William McClure]]
|-
|  style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
| align=&quot;clé&quot; |'''[[Lucilita Bhreatnach]]''', '''[[Pat Doherty]]''', [[Rita O'Hare]], ''[[Gerry Adams]]'', ''[[Martin McGuinness]]'', [[Bairbre de Brún]], ''[[Mitchel McLaughlin]]'', Gearóid Ó hEára, [[Joe Cahill]], ''[[Dodie McGuinness]]''
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
| align=&quot;clé&quot;  |''[[John Alderdice]]'', '''[[Seamus Close]]''', ''[[Sean Neeson]]'', ''[[Steve McBride]]'', '''[[Eileen Bell]]''', Anne Gormley, Elizabeth McCaffrey, [[Mary Clark-Glass]], Susan O'Brien, Wendy Watt
|-
|  style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot; | ||  [[Páirtí Aontachtach RA|Aontachtach RA]]
| align=&quot;clé&quot; |''[[Robert McCartney]]'', '''[[Cedric Wilson]]''', '''[[Conor Cruise O'Brien]]''', [[Patrick Roche]], Ronnie Crawford, Alan Field, Valerie Kinghan, Stephen Nicholl, Graeme Jardin, Freda Woods
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || [[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]]
| align=&quot;clé&quot; |	'''[[Hugh Smyth]]''', '''[[David Ervine]]''', [[Billy Hutchinson]], [[William Smith]], David Kirk, Patricia Laverty, [[Dawn Purvis]], Edward Kinner, [[Gusty Spence]], [[Winston Churchill Rea]]
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Daonlathach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Daonlathach Uladh]]
| align=&quot;clé&quot; |'''[[Gary McMichael]]''', '''[[John White (dílseoir)|John White]]''', [[David Adams]], [[Joe English]], [[Tommy Kirkham]], David Nicholl, Robert Girvan, [[Thomas English]], Ester McCracken English, Elizabeth Cathcart McIlwaine
|-
| style=&quot;background:{{Northern Ireland Women's Coalition/meta/color}};&quot;  | || [[Comhrialtas na mBan Thuaisceart Éireann|Comhrialtas na mBan ]]
| align=&quot;clé&quot; |'''[[Monica McWilliams]]''', '''[[Pearl Sagar]]''', Anne Campbell, Kathleen Fearon, Sheila Fairon, Joan Cosgrove, Diane Greer, Brenda Callaghan, Felicity Huston, Mairead Abraham
|-
| style=&quot;background:{{Labour Coalition/meta/color}}&quot; | || [[Labour coalition|Comhrialtas an Lucht Oibre]]
| align=&quot;clé&quot; |'''[[Malachi Curran]]''', '''[[Hugh Casey]]''', [[Mark Langhammer]], John McLaughlin, Lucy Simpson, [[Peter Hadden]], Margaret Lawrence, Fionnuala Harbinson, Michael Duffy, David Morrison
|-	
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: #C0C0C0&quot; |
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Páirtí Glas (TÉ)]]
| align=&quot;clé&quot; |	Paddy McEvoy, [[Peter Emerson]], [[Jenny Jones]], [[Nuala Ahern]], [[Molly Scott]], [[Robin Harper]]	
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot;| || [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann|Coimeádaigh TÉ]]
| align=&quot;clé&quot;  |Barbara Finney, [[Esmond Birnie]]
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí na nOibrithe]]
| align=&quot;clé&quot; |[[Tom French]], [[John Lowry]], [[Marian Donnelly]], Ellen Rush, Margaret Smith, Tommy Owens, Brendan Heany, Eilish Duffy, Vivian Hutchinson, Michael McCorry
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[Neamhspleáchas Uladh]]
| align=&quot;clé&quot;  |[[Hugh Ross]], Josephine Fulton-Challis, Sandra Jones, [[Walter Millar]], [[David Kerr]], Dierdre Speer-White, [[Ken Kerr]], Donal Casey, [[Kenneth McClinton]], Norman McLelland
|-
| style=&quot;background:{{Democratic Left (Ireland)/meta/color}};&quot;| || [[Daonlathas Clé]]
| align=&quot;clé&quot;  |Mary McMahon, [[Seamus Lynch]], Patrick John McClean, Gerry Cullen, Veronica McEneaney, Frank McElroy, Teresa McVeigh, Jean Craig, Mary Vernon, Monica Hynds
|-
| style=&quot;background:{{Democratic Partnership/meta/color}};&quot;| || [[Comhpháirtíocht Dhaonlathach]]
| align=&quot;clé&quot;  |[[David Bleakley]], Paul Smyth, Maureen McCaughan, Adrian McKinney, Pearl Snowden, Edwin Sloan, Charles McKee, William Lewis, Erin Tunney
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[Oliver McMullan|Ó Maoláin]] [[Neamhspleách]] 
| align=&quot;clé&quot;  |[[Oliver McMullan]], John Robb, John McDowell, Wesley H. Holmes, William Dunbar, William Cunning, Helen Craig, Philip Dugdale, Charles Maunsell, Sinead McMullan
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[Alan Chambers|Seambar]] [[Neamhspleách]] 
| align=&quot;clé&quot;  |[[Alan Chambers]], [[Joseph Coggle]], Mary Chambers, James Arbuthnot, Robert Irvine, Violet Chambers, Linda Chambers, William Chambers, Ruth Patty, Pearl Brown
|-
|style=&quot;background:{{Natural Law Party (Ireland)/meta/color}};&quot;| || [[Dlí Nádúrtha]]
| align=&quot;clé&quot; |James Anderson, Thomas Mullins, Richard Johnson, John Patrick Lyons, John Small
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || [[PAD]] [[Neamhspleách]] 
| align=&quot;clé&quot;  |Thomas Henry O'Brien, William Baxter, Cecil Braniff, Tara Martin Alexandra, Stuart William O'Brien
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || Arthur Templeton [[Neamhspleách]] 
| align=&quot;clé&quot; | ''Ní bhaineann le hábhar''
|-
| style=&quot;background:#ff7e21;&quot;| || Glór Neamhspleách
| align=&quot;clé&quot;  | Andrew Thompson, Sarah Thompson, Bernard McGrath, Susan McGrath, Edward Phillips, Trevor Richards, Christopher Carter, Fidelma Carter, Betty Carter, Susan Carter
|-
| style=&quot;background:{{Communist Party of Ireland/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Cumannach na hÉireann|Cumannaí]]
| align=&quot;clé&quot;  | ''Ní bhaineann le hábhar''
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot;| || Daonlathaithe Críostaí Uladh
| align=&quot;clé&quot; | ''Ní bhaineann le hábhar''
|}


== Tagairtí ==
{{reflist}} 
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>ovosvyom720mjyh0pufaj88i505sqg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Owain Gwynedd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95159</id>
    <revision>
      <id>1311950</id>
      <parentid>1286682</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <origin>1311950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4207" sha1="42bbijy5897402kfhjyh2tfn287vme6" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Owain ap Gruffudd'''  ([[1100]] - [[28 Samhain]] [[1170]] ) ina rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]], i dThuaisceart na Breataine Bige, ó 1137 go dtí a bhás sa bhliain 1170, i gcomharbacht ar a athair Gruffudd ap Cynan. Tugadh Owain Fawr air (Gaeilge: Eoghain Mór) agus an chéad duine ar tugadh &quot;''Tywysog Cymru''&quot; agus &quot;''Brenin y Cymry''&quot; air. Meastar gurb é an duine is rathúla é de phrionsaí uile na Breataine Bige Thuaidh roimh a gharmhac, Llywelyn ab Iorwerth (Llywelyn Fawr). Tugadh Owain Gwynedd (Meán-Bhreatnais: Owain Gwyned air chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus rí comhaimseartha Powys Wenwynwyn, &quot;Owain ap Gruffydd ap Maredudd&quot;, ar a dtugtar &quot;Owain Cyfeiliog.&quot;{{sfn|Lloyd|2004|p=93}}&lt;ref name=GwyneddDWB/&gt;
==Luathshaol==
Bhí Owain Gwynedd ina bhall de ''Llys Aberffraw'' (Gaeilge:Cúirt Aberffraw), an chraobh shinsearach de ríshliocht [[Rhodri Mawr]]. Rialóir láidir fadsaolach ab ea a athair, Gruffudd ap Cynané, a rinne [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] ar an gceann ba mhó tionchar sa Bhreatain Bheag le linn seasca a dó bliain dá réimeas, agus é ag baint úsáide as an oileán &quot;Ynys Môn&quot; mar bhunáit chumhachta aige. Iníon le Owain ab Edwin ap Gronw ab ea a mháthair, Angharad ferch Owain. Ba é Owain Gwynedd an dara mac ag Gruffydd agus Angharad. Maraíodh a dheartháir ba shine, Cadwallon, agus é ag troid i [[Powys]] sa bhliain 1132 in aghaidh Meirionnydd.&lt;ref name=GwyneddDWB/&gt;

Ceaptar gur rugadh Owain ar Ynys Môn faoin mbliain 1100, gurbh é an dara leanbh a bhí ag Gruffudd ap Cynan, garpháiste Owain ab Edwin ap Gronw trína mháthair Angharad iníon le Owain. Faoi 1120, bhí Gruffydd tar éis fás ró-shean chun a chuid fórsaí a stiúradh i gcat agus bhí Owain agus a dheartháireacha Cadwallon, agus ina dhiaidh sin Cadwaladr, i gceannas ar fhórsaí Gwynedd i gcoinne na Normánach agus i gcoinne prionsaí eile na Breataine Bige le rath mór orthu. Maraíodh a dheartháir is sine Cadwallon i gcath in aghaidh fhórsaí Powys sa bhliain 1132, rud a d'fhág Owain ina oidhre ar a athair. Bhuaigh Owain agus Cadwaladr, i gcomhghuaillíocht le Gruffydd ap Rhys ó Deheubarth, bua mór ar na Normannaigh ag Crug Mawr in aice le Aberteifi sa bhliain 1136 agus chuir siad [[Ceredigion]] i gceangal le réimse a n-athar.
==Luath-ríocht (1137-1153)==
Thar ceann a athar, Gruffudd ap Cynan, threoraigh Gwynedd oibríochtaí míleata go dtí &quot;cantrefi Meirionnydd, Rhos, Rhufoniog agus Dyffryn Clwyd go Gwynedd ó cheart &quot;, agus bhí sé in aghaidh na Normannach, le Gruffydd ap Rhys a bhfuair sé bua ag Cath Crug Mawr agus forghabháil shealadach Ríocht Ceredigion.&lt;ref name=GwyneddDWB/&gt; Ar bhás Gruffudd sa bhliain 1137, fuair Owain cuid de ríocht sheanbhunaithe le hoidhreacht, ach b'éigean dó é a roinnt le Cadwaladr. Sa bhliain 1143 bhí baint ag Cadwaladr le dúnmharú Anarawd ap Gruffydd as Deheubarth, agus d'fhreagair Owain trína mhac Hywel ab Owain Gwynedd a sheoladh chuige chun a thailte i dtuaisceart Ceredigion i a bhaint uaidh.&lt;ref name=Dictionary/&gt; Cé gur réitigh Owain le Cadwaladr ina dhiaidh sin, ón mbliain 1143, rialaigh Owain ina aonar thar an gcuid is mó de Thuaisceart na Breataine Bige. Sa bhliain 1155 tiomáineadh Cadwaladr ar deoraíocht.

Bhain Owain leas as &quot;An Ainrialtacht&quot;, an cogadh cathartha idir [[Stiofán Shasana|Stiofán, Rí Shasana]], agus an Banimpire Matilda, chun teorainneacha Gwynedd a bhrú níos faide soir ná riamh. Sa bhliain 1146 ghabh sé &quot;Castell yr Wyddgrug&quot; agus thart ar 1150 ghabh sé [[Rhuddlan]] agus 
sháraigh sé ar theorainneacha Powys. Thug prionsa Powys, [[Madog ap Maredudd]], le cúnamh ó Ranulf de Gernon, 4ú Iarla Chester, cath ag Cwnsyllt, ach bhí an bua ag Owain.&lt;ref&gt;{{cite DWB|id=s-MADO-APM-1160|title=MADOG ap MAREDUDD (died 1160), king of Powys}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Dictionary/&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Owain Gwynedd}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 11ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 1170]]
[[Catagóir:Caitlicigh]]
[[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>42bbijy5897402kfhjyh2tfn287vme6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gráinne Uí Mhaitiú</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100363</id>
    <revision>
      <id>1311848</id>
      <parentid>1300522</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iora Rua</username>
        <id>48887</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bhog Iora Rua an leathanach [[Gráinne Uí Maitiú]] go [[Gráinne Uí Mhaitiú]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1300522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="782" sha1="16fd986d8vk9ucu688oj4ehyzxtdpy2" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Láithreoir teilifíse a ba ea '''Gráinne Uí Maitiú'''. Chuir sí i láthair ''[[Bosco]]'' i 1979&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=https://stillslibrary.rte.ie/indexplus/image/2282/026.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-02-01 |archivedate=2022-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220201182429/https://stillslibrary.rte.ie/indexplus/image/2282/026.html }}&lt;/ref&gt; agus ''SBB ina Shuí'' idir 1976 agus 1982.&lt;ref&gt;https://www.rte.ie/archives/2019/0401/1039886-sbb-ina-shui/&lt;/ref&gt;

D'oibrigh sí ar an iris do dhéagóirí ''[[Mahogany Gaspipe]]'' idir 1980 agus 1984.

Tá sí pósta le [[Séamus Ó Maitiú]].

==Tagairtí==
{{reflist}}

{{síol}}
{{DEFAULTSORT:Maitiú, Gráinne Uí}}
[[Catagóir:Láithreoirí teilifíse Éireannacha]]</text>
      <sha1>16fd986d8vk9ucu688oj4ehyzxtdpy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahogany Gaspipe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100364</id>
    <revision>
      <id>1311850</id>
      <parentid>1304136</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iora Rua</username>
        <id>48887</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1311850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1719" sha1="f9nr0z0hwoqi8xskk0i1jzdh1mcqw9e" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Nuachtán}}
[[Íomhá:SKROTH-02-MAH-scaled.jpg|mion|''Mahogany Gaspipe'']]
Lainseáladh an chéad eagrán de '''''Mahogany Gaspipe''''' i mí Dheireadh Fómhair 1980. Bhí an iris seo dírithe ar dhéagóirí agus bhí [[Séamus Ó Maitiú]], meánmhúinteoir i Scoil na mBráithre Sraith an Iarthair, ina eagarthóir. Cuireadh an bhéim ar ábhar nua-aoiseach spreagúil, mar shampla altanna maidir le Jimmy Crowley, “The Police”, léirmheasanna scannán agus píosa beag faoin bpeileadóir Gerry Daly. Ghlac a bhean chéile [[Gráinne Uí Mhaitiú]] (láithreoir ar an gclár “[[SBB ina Shuí]]”) freagracht as an leagan amach. Chosain an iris 25 pingin agus díoladh míle cóip. Tháinig an dara heagrán amach i mí Nollag agus bhí agallamh le [[Johnny Logan]] san áireamh i measc na n-altanna.

Bronnadh an leas-eagarthóireacht ar [[Ruaidhrí Ó Báille|Ruairí Ó Báille]], meánmhúinteoir eile in 1981.

Tar éis bliain amháin, mhéadaigh an díolachán go sé mhíle cóip; “Ba í an iris Ghaeilge is mó díol ar domhan í” dar le Ó Maitiú.

D’oibrigh an fhoireann go páirtaimseartha agus ní bhfuair siad ach deontas beag ón rialtas. Chuaigh an iris as cló in 1984.

Sa bhliain 1998, d'iarr [[Bord na Gaeilge]] ar [[Gael Linn|Ghael-Linn]] ''Mahogany Gaspipe'' a fhoilsiú an athuair, ach chuaigh sí as cló dhá bhliain ina dhiaidh sin.

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Síol-irisleabhar}}

[[Catagóir:Irisí ceoil]]
[[Catagóir:Irisí Gaeilge]]
[[Catagóir:Irisí Éireannacha]]
[[Catagóir:Démhíosacháin]]
[[Catagóir:Nathanna Gaeilge]]
[[Catagóir:Ceol i 1980]]
[[Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1980]]
[[Catagóir:Bunaithe sna 1980í]]</text>
      <sha1>f9nr0z0hwoqi8xskk0i1jzdh1mcqw9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nestor Makhno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100960</id>
    <revision>
      <id>1311902</id>
      <parentid>1237985</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="877" sha1="n6i2d1a6dlf4ytfudh3evenspuokpwh" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

[[Ainrialachas|Ainrialaí]] réabhlóideach Úcránach ab ea '''Nestor Ivanovych Makhno''' ([[An Úcráinis|Úcráinis]]: ''Не́стор Івáнович Махно́''), ar a dtugtar freisin '''Bat'ko Makhno''' ([[An Úcráinis|Úcráinis]]:''Бáтько Махно́''), a bhí ina cheannasaí ar arm neamhspleách ainrialaitheach san [[An Úcráin|Úcráin]] ó 1917 go 1921.

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Makhno, Nestor}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1888]]
[[Catagóir:Básanna i 1934]]
[[Catagóir:Aindiachaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Ainrialaithe]]
[[Catagóir:Ceardaithe]]
[[Catagóir:Ceardchumannaithe]]
[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Daoine a cuireadh i Reilig Père Lachaise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Impireacht na Rúise]]
[[Catagóir:Réabhlóidithe]]
[[Catagóir:Scríbhneoirí Úcránacha]]</text>
      <sha1>n6i2d1a6dlf4ytfudh3evenspuokpwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2022</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101652</id>
    <revision>
      <id>1311860</id>
      <parentid>1298558</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:08:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5420" sha1="emdtkbl7ea55wffb56ga8bwf2b39dei" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}

[[Íomhá:2022 Northern Ireland Election Map.svg|mion|clé]]
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[5 Bealtaine]] [[2022]].  Bhí 90 suíochán ar fad sa [[Tionól Thuaisceart Éireann|chomhthionól]]; toghadh 5 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud [[Thuaisceart Éireann]].&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=6 mhí atá ag páirtithe ó thuaidh le rialtas a bhunú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0508/1296721-6-mhi-ata-ag-pairtithe-o-thuaidh-le-rialtas-a-bhunu/|date=2022-05-08|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt; 
[[Íomhá:2022 Northern Ireland Assembly election.svg|mion|clé]]

=== An feachtas ===
[[Íomhá:2022 Northern Ireland Assembly election, Seats per Constituencies.svg|mion|clé]]
[[Íomhá:Opinion polls Northern Ireland 2022.svg|mion|clé]]
Bhí [[Sinn Féin]] chun tosaigh ar gach páirtí eile sna pobalbhreitheanna réamhthoghcháin.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Vótaí á gcomhaireamh i dtoghchán Chomhthionól Stormont|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0506/1296418-votai-a-gcomhaireamh-i-dtoghchan-chomhthionol-stormont/|date=2022-05-06|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt; An costas maireachtála an téama is mó a bhí ag Sinn Féin. Ach cnámh spairne mhór a bhí sa [[Prótacal Éireann / Thuaisceart Éireann|Phrótacal Thuaisceart Éireann]] agus an mhíshástacht a bhí cothaithe aige, i measc an [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]] ach go háirithe.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title='Caithfear ceist an phrótacáil a réiteach'-Coveney|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0508/1296775-caithfear-ceist-an-phrotacail-a-reiteach-coveney/|date=2022-05-08|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;  Bhí sé ráite ag an DUP nach nglacfaidh siadsan páirt i bhfeidhmeannas nua mura dtéitear i ngleic le Prótacal an Tuaiscirt, an cheist is mó atá ag déanamh tinnis dóibh ó d'imigh an Bhreatain as an Aontas Eorpach.
[[Íomhá:Conor Murphy, Mary Lou McDonald, John Finucane and Michelle O'Neill on 4 April 2022.jpg|mion|Conor Murphy, Mary Lou McDonald, John Finucane agus Michelle O'Neill, 4 Aibreán 2022|clé]]

=== Torthaí ===
D'éirigh le Sinn Féin 27 suíochán a bhuachan, 2 cheann sa bhreis ar an bpríomh-pháirtí aontachtach,an DUP. Don chéad uair riamh, ní raibh ag páirtí aontachtach an móramh sa Tuaisceart 

Seo an toradh iomlán agus comparáid leis an toghchán deiridh i 2017 idir na lúibíní.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghchán Chomhthionól Stormont: Sinn Féin chun cinn|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0506/1296416-toghchan-stormont/|date=2022-05-06|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;

* [[Sinn Féin|Sinn Féi]]&lt;nowiki/&gt;n 27 (Níl aon athrú i líon na suíochán)
* [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]] 25 (-3)
* [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Alliance]] 17 (+9)
* [[UUP]] 9 (-1)
* [[Páirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre|SDLP]] 8 (-4)
* Eile 4

Bhí Alliance sásta le toradh an toghcháin go háirithe, a líon suíochán dúbailte aige go 17.  Maidir le Páirtí Aontachtach Uladh (UUP) agus an páirtí náisiúnach SDLP, chonaic siadsan laethanta i bhfad ní ab fhearr sa Tuaisceart, an 2 pháirtí ba láidre ag bunú an chomhthionóil i 1998.  Ní raibh aon suíochán ag [[Comhaontas Glas]] i gComhthionól Stormont sa bhliain 2022 i ndiaidh dhó an péire a bhí aige ón toghchán 2017 a chailleadh.

De réir na bhforálacha, ba le Sinn Féin post na céad-aireachta, cé go raibh an stádas céanna aige go hoifigiúil le post na leaschéad-aireachta a gcaithfear é a bhronnadh sa gcás seo ar an DUP.
[[Íomhá:Official portrait of Emma Little Pengelly.jpg|clé|mion|[[Emma Little-Pengelly|Emma  Little Pengelly]] in 2017]]

==== Scannal Donaldson / Little Pengelly ====
I d[[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2022|toghchán an Tionóil]], bhí [[Jeffrey Donaldson]], ceannaire an DUP, ar cheann an chomhairimh i n[[Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Gleann an Lagáin]]. Ansin d’fhógair Donaldson go bhfanfadh sé ina fheisire [[Teach na dTeachtaí, An Ríocht Aontaithe|Parlaiminte Westminister]] mar chuid dá fheachtas in éadan an [[An Prótacal maidir le hÉirinn agus Tuaisceart Éireann|phrótacail iarBhreatimeachta]] agus d’ainmnigh sé [[Little-Pengelly|Little Pengelly]] mar theachta Tionóil ina ionad. Bhí an beart dleathach ach baineadh siar as daoine gur tharla sé chomh luath sin tar éis lá na vótála; an chéad uair a ndearnadh é mar gur roghnaigh an té a toghadh gan freastal ar Stormont. Comhthoghtar ionadaithe chun fothoghcháin a sheachaint. Ba é seo an dara huair a comhthoghadh Emma Little Pengelly mar theachta.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/caithfear-a-chinntiu-gur-ar-mhaithe-leis-an-bpobal-seachas-na-pairtithe-an-comhthoghadh/|teideal=Caithfear a chinntiú gur ar mhaithe leis an bpobal seachas na páirtithe an comhthoghadh|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=18 Bealtaine 2022|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-02-03}}&lt;/ref&gt;

== Féach freisin ==

* [[Prótacal Éireann / Thuaisceart Éireann|Prótacal Thuaisceart Éireann]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2022]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]
{{Tionól Thuaisceart Éireann}}</text>
      <sha1>emdtkbl7ea55wffb56ga8bwf2b39dei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311882</id>
      <parentid>1311860</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5427" sha1="fyak75hu8uribf9nafpv4zumipsrni2" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}

[[Íomhá:2022 Northern Ireland Election Map.svg|mion|clé]]
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[5 Bealtaine]] [[2022]].  Bhí 90 suíochán ar fad sa [[Tionól Thuaisceart Éireann|chomhthionól]]; toghadh 5 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud [[Thuaisceart Éireann]].&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=6 mhí atá ag páirtithe ó thuaidh le rialtas a bhunú|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0508/1296721-6-mhi-ata-ag-pairtithe-o-thuaidh-le-rialtas-a-bhunu/|date=2022-05-08|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt; 
[[Íomhá:2022 Northern Ireland Assembly election.svg|mion|clé]]

=== An feachtas ===
[[Íomhá:2022 Northern Ireland Assembly election, Seats per Constituencies.svg|mion|clé]]
[[Íomhá:Opinion polls Northern Ireland 2022.svg|mion|clé]]
Bhí [[Sinn Féin]] chun tosaigh ar gach páirtí eile sna pobalbhreitheanna réamhthoghcháin.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Vótaí á gcomhaireamh i dtoghchán Chomhthionól Stormont|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0506/1296418-votai-a-gcomhaireamh-i-dtoghchan-chomhthionol-stormont/|date=2022-05-06|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt; An costas maireachtála an téama is mó a bhí ag Sinn Féin. Ach cnámh spairne mhór a bhí sa [[Prótacal Éireann / Thuaisceart Éireann|Phrótacal Thuaisceart Éireann]] agus an mhíshástacht a bhí cothaithe aige, i measc an [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]] ach go háirithe.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title='Caithfear ceist an phrótacáil a réiteach'-Coveney|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0508/1296775-caithfear-ceist-an-phrotacail-a-reiteach-coveney/|date=2022-05-08|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;  Bhí sé ráite ag an DUP nach nglacfaidh siadsan páirt i bhfeidhmeannas nua mura dtéitear i ngleic le Prótacal an Tuaiscirt, an cheist is mó atá ag déanamh tinnis dóibh ó d'imigh an Bhreatain as an Aontas Eorpach.
[[Íomhá:Conor Murphy, Mary Lou McDonald, John Finucane and Michelle O'Neill on 4 April 2022.jpg|mion|Conor Murphy, Mary Lou McDonald, John Finucane agus Michelle O'Neill, 4 Aibreán 2022|clé]]

=== Torthaí ===
D'éirigh le Sinn Féin 27 suíochán a bhuachan, 2 cheann sa bhreis ar an bpríomh-pháirtí aontachtach,an DUP. Don chéad uair riamh, ní raibh ag páirtí aontachtach an móramh sa Tuaisceart 

Seo an toradh iomlán agus comparáid leis an toghchán deiridh i 2017 idir na lúibíní.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghchán Chomhthionól Stormont: Sinn Féin chun cinn|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2022/0506/1296416-toghchan-stormont/|date=2022-05-06|language=ga|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;

* [[Sinn Féin|Sinn Féi]]&lt;nowiki/&gt;n 27 (Níl aon athrú i líon na suíochán)
* [[Páirtí Aontachtach Daonlathach|DUP]] 25 (-3)
* [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Alliance]] 17 (+9)
* [[UUP]] 9 (-1)
* [[Páirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre|SDLP]] 8 (-4)
* Eile 4

Bhí Alliance sásta le toradh an toghcháin go háirithe, a líon suíochán dúbailte aige go 17.  Maidir le Páirtí Aontachtach Uladh (UUP) agus an páirtí náisiúnach SDLP, chonaic siadsan laethanta i bhfad ní ab fhearr sa Tuaisceart, an 2 pháirtí ba láidre ag bunú an chomhthionóil i 1998.  Ní raibh aon suíochán ag [[Comhaontas Glas]] i gComhthionól Stormont sa bhliain 2022 i ndiaidh dhó an péire a bhí aige ón toghchán 2017 a chailleadh.

De réir na bhforálacha, ba le Sinn Féin post na céad-aireachta, cé go raibh an stádas céanna aige go hoifigiúil le post na leaschéad-aireachta a gcaithfear é a bhronnadh sa gcás seo ar an DUP.
[[Íomhá:Official portrait of Emma Little Pengelly.jpg|clé|mion|[[Emma Little-Pengelly|Emma  Little Pengelly]] in 2017]]

==== Scannal Donaldson / Little Pengelly ====
I d[[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2022|toghchán an Tionóil]], bhí [[Jeffrey Donaldson]], ceannaire an DUP, ar cheann an chomhairimh i n[[Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Gleann an Lagáin]]. Ansin d’fhógair Donaldson go bhfanfadh sé ina fheisire [[Teach na dTeachtaí, An Ríocht Aontaithe|Parlaiminte Westminister]] mar chuid dá fheachtas in éadan an [[An Prótacal maidir le hÉirinn agus Tuaisceart Éireann|phrótacail iarBhreatimeachta]] agus d’ainmnigh sé [[Little-Pengelly|Little Pengelly]] mar theachta Tionóil ina ionad. Bhí an beart dleathach ach baineadh siar as daoine gur tharla sé chomh luath sin tar éis lá na vótála; an chéad uair a ndearnadh é mar gur roghnaigh an té a toghadh gan freastal ar Stormont. Comhthoghtar ionadaithe chun fothoghcháin a sheachaint. Ba é seo an dara huair a comhthoghadh Emma Little Pengelly mar theachta.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/caithfear-a-chinntiu-gur-ar-mhaithe-leis-an-bpobal-seachas-na-pairtithe-an-comhthoghadh/|teideal=Caithfear a chinntiú gur ar mhaithe leis an bpobal seachas na páirtithe an comhthoghadh|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=18 Bealtaine 2022|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2024-02-03}}&lt;/ref&gt;

== Féach freisin ==

* [[Prótacal Éireann / Thuaisceart Éireann|Prótacal Thuaisceart Éireann]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2022]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]
{{Tionól Thuaisceart Éireann}}</text>
      <sha1>fyak75hu8uribf9nafpv4zumipsrni2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rhiwallon ap Cynfyn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103847</id>
    <revision>
      <id>1311928</id>
      <parentid>1286678</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="4ut19sogxo2droy4q65vrst58m9ok49" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}Bhí '''Rhiwallon ap Cynfyn''' ( [[1025]] ? [[1070|-1070]] ) ina rí ar Gwynedd agus ar [[Teyrnas Powys|Phowys]] i gcomhpháirt lena dheartháir Bleddyn .

== Beathaisnéis ==
Ba mhac le Cynfyn ap Gwerstan, rí Powys, ab ea Rhiwallon. Sa bhliain [[1063]] tar éis do [[Harold Godwinson]] an lámh in uachtar a fháil ar  Gruffydd ap Llywelyn, agus tar éis dá chuid fear féin é a mharú, fuair Rhiwallon agus Bleddyn ríocht Gwynedd ó Harold.

Trí bliana ina dhiaidh sin, mharaigh na Normannaigh Harold ag Cath Hastings, agus roimh i bhfad bhí siad ar theorainneacha na Breataine Bige. Chuaigh Rhiwallon agus Bleddyn i bpáirt le Mercia chun na [[Normannaigh]] a ionsaí.

Sa bhliain [[1070]] rinne beirt mhac Gruffydd ap Llywelyn iarracht an ríocht a thógáil ón mbeirt dheartháir. I gcath Mechain an bhliain sin, maraíodh beirt mhac Gruffydd, ach maraíodh Rhiwallon freisin, rud a d'fhág Bleddyn i gceannas ar Gwynedd agus [[Teyrnas Powys|Phowys]] .

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 11ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>4ut19sogxo2droy4q65vrst58m9ok49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cynan Dindaethwy ap Rhodri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105764</id>
    <revision>
      <id>1311930</id>
      <parentid>1173116</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1957" sha1="qpmo398xu1nk144fc8x513igye63i7n" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Cynan Dindaethwy ap Rhodri''' (d'éag [[816]] ) ina rí ar [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] .

== Beathaisnéis ==
De réir na ginealais,  ba mhac Rhodri Molwynog é Cynan.  Fuair Rhodri bás sa bhliain [[754]] níl aon trácht ar Cynan go dtí [[813]], mar sin deirtear sa ''Bywgraffiadur Cymreig'' go bhfuil earráid sa ghinealais. D'éirigh Cynan ina rí ar Gwynedd ar bhás Caradóg ap Meirion, a deirtear gur col ceathrair dó é. Throid Cynan le Hywel, a dheartháir dar leis an Dr. David Powel, cé go dtugtar Hywel ap Caradog air uaireanta. Sa bhliain 814 d'éirigh le Hywel [[:cy:Ynys_Môn|Ynys Môn]] a ghabháil ó  Chynan. Sa bhliain 816 bhuaigh Cynan an t-oileán ar ais, ach fuair sé bás an bhliain sin.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

Is tagairt é an buafhocal ''Dindaethwy'' ina ainm don  foroinn chríche 'cwmwd' Dindaethwy (''Tindaethwy'' ), ceann den dá choll i cantref Rhosyr, in oirdheisceart [[:cy:Ynys_Môn|Ynys Môn]]. Bhí Dindaethwy suite idir Afon Menai agus Traeth Lafan ó dheas agus Traeth Coch ar Mhuir Éireann ó thuaidh. Féidearthacht eile is ea go bhfuil Dún Dindaethwy i gceist ag an &quot;Dindaethwy&quot; ina ainm, agus creidtear gur dhún a bhí ann ar chnoc in aice le Plas Cadnant, [[Porthaethwy]] ar Ynys Môn. Dá bhrí sin, is féidir glacadh leis go muiníneach gur de bhunadh an gcuid seo de Ynys Môn é Cynan.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

Bhí a iníon Esyllt ina máthair ag Merfyn Frych, athair [[Rhodri Mawr]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid]]
[[Catagóir:Básanna i 816]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>qpmo398xu1nk144fc8x513igye63i7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311931</id>
      <parentid>1311930</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1960" sha1="3ib92t8oiandv64ecvvsd584dyc2eqa" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Cynan Dindaethwy ap Rhodri''' (d'éag [[816]] ) ina rí ar [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] .

== Beathaisnéis ==
De réir na ginealais,  ba mhac Rhodri Molwynog é Cynan.  Fuair Rhodri bás sa bhliain [[754]] níl aon trácht ar Cynan go dtí [[813]], mar sin deirtear sa ''Bywgraffiadur Cymreig'' go bhfuil earráid sa ghinealais. D'éirigh Cynan ina rí ar Gwynedd ar bhás Caradóg ap Meirion, a deirtear gur col ceathrair dó é. Throid Cynan le Hywel, a dheartháir dar leis an Dr. David Powel, cé go dtugtar Hywel ap Caradog air uaireanta. Sa bhliain 814 d'éirigh le Hywel [[:cy:Ynys_Môn|Ynys Môn]] a ghabháil ó  Chynan. Sa bhliain 816 bhuaigh Cynan an t-oileán ar ais, ach fuair sé bás an bhliain sin.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

Is tagairt é an buafhocal ''Dindaethwy'' ina ainm don  foroinn chríche 'cwmwd' Dindaethwy (''Tindaethwy'' ), ceann den dá choll i cantref Rhosyr, in oirdheisceart [[:cy:Ynys_Môn|Ynys Môn]]. Bhí Dindaethwy suite idir Afon Menai agus Traeth Lafan ó dheas agus Traeth Coch ar Mhuir Éireann ó thuaidh. Féidearthacht eile is ea go bhfuil Dún Dindaethwy i gceist ag an &quot;Dindaethwy&quot; ina ainm, agus creidtear gur dhún a bhí ann ar chnoc in aice le Plas Cadnant, [[Porthaethwy]] ar Ynys Môn. Dá bhrí sin, is féidir glacadh leis go muiníneach gur de bhunadh an gcuid seo de Ynys Môn é Cynan.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

Bhí a iníon Esyllt ina máthair ag Merfyn Frych, athair [[Rhodri Mawr]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 8ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 816]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>3ib92t8oiandv64ecvvsd584dyc2eqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311932</id>
      <parentid>1311931</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1995" sha1="ekz6tb0e4w5ofv932b8zcxwvl50dysu" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Cynan Dindaethwy ap Rhodri''' (d'éag [[816]] ) ina rí ar [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] .

== Beathaisnéis ==
De réir na ginealais,  ba mhac Rhodri Molwynog é Cynan.  Fuair Rhodri bás sa bhliain [[754]] níl aon trácht ar Cynan go dtí [[813]], mar sin deirtear sa ''Bywgraffiadur Cymreig'' go bhfuil earráid sa ghinealais. D'éirigh Cynan ina rí ar Gwynedd ar bhás Caradóg ap Meirion, a deirtear gur col ceathrair dó é. Throid Cynan le Hywel, a dheartháir dar leis an Dr. David Powel, cé go dtugtar Hywel ap Caradog air uaireanta. Sa bhliain 814 d'éirigh le Hywel [[:cy:Ynys_Môn|Ynys Môn]] a ghabháil ó  Chynan. Sa bhliain 816 bhuaigh Cynan an t-oileán ar ais, ach fuair sé bás an bhliain sin.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

Is tagairt é an buafhocal ''Dindaethwy'' ina ainm don  foroinn chríche 'cwmwd' Dindaethwy (''Tindaethwy'' ), ceann den dá choll i cantref Rhosyr, in oirdheisceart [[:cy:Ynys_Môn|Ynys Môn]]. Bhí Dindaethwy suite idir Afon Menai agus Traeth Lafan ó dheas agus Traeth Coch ar Mhuir Éireann ó thuaidh. Féidearthacht eile is ea go bhfuil Dún Dindaethwy i gceist ag an &quot;Dindaethwy&quot; ina ainm, agus creidtear gur dhún a bhí ann ar chnoc in aice le Plas Cadnant, [[Porthaethwy]] ar Ynys Môn. Dá bhrí sin, is féidir glacadh leis go muiníneach gur de bhunadh an gcuid seo de Ynys Môn é Cynan.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

Bhí a iníon Esyllt ina máthair ag Merfyn Frych, athair [[Rhodri Mawr]].&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940'' (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion).&lt;/ref&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 8ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 816]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>ekz6tb0e4w5ofv932b8zcxwvl50dysu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107992</id>
    <revision>
      <id>1311853</id>
      <parentid>1264865</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+cat</comment>
      <origin>1311853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6304" sha1="00eyw0d8xpwcya6hkn0felyf1aidswe" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}

Reáchtáladh '''toghcháin áitiúla i d[[Tuaisceart Éireann]]''' ar [[18 Bealtaine]] [[2023]]. Toghadh 462 comhairleoir i 11 ceantar comhairle. 

Fuair páirtithe náisiúnacha níos mó vótaí ná páirtithe aontachtacha i dtoghcán  i dTuaisceart Éireann den chéad uair riamh, in iomlán Náisiúnaithe: 301k vóta nó 41% (̟+5% ó 2019), Aontachtaithe 281k vóta nó 38% (laghdú 4% ó 2019), Neamhailínithe 21%.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-65655547|teideal=NI council elections 2023: Sinn Féin largest party in NI local government|dáta=2023-05-20|language=en-GB|work=BBC News|dátarochtana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/may/20/sinn-fein-hail-momentous-result-as-party-set-to-become-largest-in-ni-councils|teideal=Sinn Féin hail ‘momentous’ result as party set to become largest in NI councils|údar=P. A. Media|dáta=2023-05-20|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;  

Ní hamháin go raibh farasbarr 22 comhairleoir ag Sinn Féin ar an DUP ach bhí iomlán na vótaí a fuair páirtithe a chaitheann an lipéad ‘náisiúnach’ in Stormont 19,000 chun tosaigh ar an méid a fuair na páirtithe a chláraíonn mar ‘aontachtaithe’.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/learscail-pholaitiuil-an-tuaiscirt-ag-eiri-nios-glaise/|teideal=Léarscáil pholaitiúil an Tuaiscirt ag éirí níos glaise|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=24 Bealtaine 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-05-24}}&lt;/ref&gt;

Vótáil 55% de na toghthóirí. Caitheadh níos mó vótaí i gceantracha Náisiúnacha ná mar a caitheadh i gceantracha Aontachtacha.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Comhaireamh ar bun i dtoghcháin áitiúla Thuaisceart Éireann|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0519/1384517-comhaireamh-ar-bun-i-dtoghchain-aitiula-thuaisceart-eireann/|date=2023-05-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Póilín Ní Chiaráin, Iriseoir Béal Feirste.|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22252238-poilin-ni-chiarain-iriseoir-beal-feirste/|language=ga-IE|author=ADHMHAIDIN/ RnaG|date=18 Bealtaine 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghcháin Áitiúla Ó Thuaidh|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22253109-tus-aite-toghchain-aitiula-o-thuaidh/|language=ga-IE|author=Tús Áite / RnaG|date=19 Bea 2023}}&lt;/ref&gt; 

=== Cúlra ===
Agus gan aon fheidhmeannas ag obair in Stormont ag an am, bhí deis ag daoine a dtuairim a nochtadh faoin tsáinn pholaitiúil, go háirithe baghcat an DUP ar roinnt na cumhachta.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://peig.ie/2023/05/muintir-an-tuaiscirt-ag-dul-chuig-na-bothanna-votala/|teideal=Muintir an Tuaiscirt ag dul chuig na bothanna vótála|údar=Tuairisc|dáta=2023-05-18|language=ga-IE|work=PEIG.ie|dátarochtana=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;agóid an DUP in aghaidh an phrótacail iarBhreatimeachta ba chúis leis an tionól agus an feidhmeannas gan a bheith ag obair.&lt;/ref&gt;
{{Main|Creat Windsor}}

=== Sinn Féin ===
Bhí an líon is mó comhairleoirí  (144 ̘+39 vs 2019), agus an sciar is mó de na vótaí (31̥% de na vótaí,  ̟+8% vs 2019), ag [[Sinn Féin]] don chéad uair riamh i dTuaisceart Éireann. Bhain Sinn Féin suíocháin ó gach páirtí ach is ón SDLP a bhain siad leath na suíochán sa bhreis a ghnóthaigh siad. Rinne vótóirí náisiúnacha cinneadh go seolfadh siad teachtaireacht chuig an DUP go raibh sé doghlactha post an chéad-aire a cheilt ar ionadaí náisiúnach a thuill é.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 

Scéal mór ab ea é gur bhain Sinn Féin suíocháin i ndúnáras na n-aontachtach ar an m[[An Baile Meánach|Baile Meánach]] agus i [[Lios na gCearrbhach]]. 

Bhí áthas an domhain ar [[Michelle O'Neill|Michelle O’Neill]] agus [[Mary Lou McDonald]] iad ag maíomh gur léirigh a gcaithréim go raibh polaitíocht dhearfach ag teastáil ón bpobal agus gur gá filleadh ar Stormont agus fóint ar riachtanais na ndaoine.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/caithreim-shinn-fein-ardu-7-7-ar-a-votai-ceadrogha/|teideal=Caithréim Shinn Féin, ardú 7.7% ar a vótaí céadrogha|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=20 Bealtaine 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;

Ba chosúil gurb í Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh an t-aon ait nach mbeadh ionadaí ag Sinn Fein, ach mhéadaigh siad a vóta ansin freisin.

=== DUP ===
Bhí sciar seasmhach de na vótaí ag an [[DUP]],  a bheag nó a mhór  (23% de na vótaí,  ̟-1% vs 2019), i gcomparáid le 2019, agus 122 comhairleoir acu (gan athrú).  Bhí an ceannaire, [[Jeffrey Donaldson]], in ann a mhaíomh gur dhaingnigh an DUP a dhún.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== Alliance ===
Bhí Alliance (Páirtí na Comhghuaillíochta) sa tríú hait (13% de na vótaí, ̟+2% vs 2019 agus  67 comhairleoir acu, +14 vs 2019)) agus iad chun cinn ar an UUP sa cheathrú háit  agus an SDLP a bhí níos faide siar.  

=== UUP ===
54 suíochán, 11% de na vótaí, laghdú 21 suíochán agus -3% ó 2019

=== SDLP ===
39 suíochán, 9% de na vótaí, laghdú 20 suíochán agus -3% ó 2019

=== Mionpháirtithe ===
D’éirigh go holc leis na mionpháirtithe, [[Comhaontas Glas|An Comhaontas Glas]], [[Pobal roimh Bhrabach]], an PUP agus [[Aontú]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Na ceantair ===
Bhí 462 suíochán le líonadh ar aon cheann déag do chomhairlí. An 11 ceantar comhairle sa Tuaisceart: Comhairle Chathair Bhéal Feirste; Comhairle Ceantair Lár Uladh; Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin; Comhairle Dhoire agus an tSratha Báin; Comhairle Bhardasach Aontroma agus Bhaile na Mainistreach; Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh; Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh; Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon; Comhairle Chósta an Chlocháin agus na nGlinnte; agus Comhairle Buirge Lár agus Oirthear Aontroma.

Níos mó

== Féach freisin     ==

* [[Creat Windsor]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Toghcháin áitiúla na hÉireann]]
[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>00eyw0d8xpwcya6hkn0felyf1aidswe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311861</id>
      <parentid>1311853</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Torthaí</comment>
      <origin>1311861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13149" sha1="akcdhdwmv3seq3k9xb01ed7e8fjxvdp" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}

Reáchtáladh '''toghcháin áitiúla i d[[Tuaisceart Éireann]]''' ar [[18 Bealtaine]] [[2023]]. Toghadh 462 comhairleoir i 11 ceantar comhairle. 

Fuair páirtithe náisiúnacha níos mó vótaí ná páirtithe aontachtacha i dtoghcán  i dTuaisceart Éireann den chéad uair riamh, in iomlán Náisiúnaithe: 301k vóta nó 41% (̟+5% ó 2019), Aontachtaithe 281k vóta nó 38% (laghdú 4% ó 2019), Neamhailínithe 21%.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-65655547|teideal=NI council elections 2023: Sinn Féin largest party in NI local government|dáta=2023-05-20|language=en-GB|work=BBC News|dátarochtana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/may/20/sinn-fein-hail-momentous-result-as-party-set-to-become-largest-in-ni-councils|teideal=Sinn Féin hail ‘momentous’ result as party set to become largest in NI councils|údar=P. A. Media|dáta=2023-05-20|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;  

Ní hamháin go raibh farasbarr 22 comhairleoir ag Sinn Féin ar an DUP ach bhí iomlán na vótaí a fuair páirtithe a chaitheann an lipéad ‘náisiúnach’ in Stormont 19,000 chun tosaigh ar an méid a fuair na páirtithe a chláraíonn mar ‘aontachtaithe’.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/learscail-pholaitiuil-an-tuaiscirt-ag-eiri-nios-glaise/|teideal=Léarscáil pholaitiúil an Tuaiscirt ag éirí níos glaise|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=24 Bealtaine 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-05-24}}&lt;/ref&gt;

Vótáil 55% de na toghthóirí. Caitheadh níos mó vótaí i gceantracha Náisiúnacha ná mar a caitheadh i gceantracha Aontachtacha.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Comhaireamh ar bun i dtoghcháin áitiúla Thuaisceart Éireann|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0519/1384517-comhaireamh-ar-bun-i-dtoghchain-aitiula-thuaisceart-eireann/|date=2023-05-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Póilín Ní Chiaráin, Iriseoir Béal Feirste.|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22252238-poilin-ni-chiarain-iriseoir-beal-feirste/|language=ga-IE|author=ADHMHAIDIN/ RnaG|date=18 Bealtaine 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghcháin Áitiúla Ó Thuaidh|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22253109-tus-aite-toghchain-aitiula-o-thuaidh/|language=ga-IE|author=Tús Áite / RnaG|date=19 Bea 2023}}&lt;/ref&gt; 

=== Cúlra ===
Agus gan aon fheidhmeannas ag obair in Stormont ag an am, bhí deis ag daoine a dtuairim a nochtadh faoin tsáinn pholaitiúil, go háirithe baghcat an DUP ar roinnt na cumhachta.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://peig.ie/2023/05/muintir-an-tuaiscirt-ag-dul-chuig-na-bothanna-votala/|teideal=Muintir an Tuaiscirt ag dul chuig na bothanna vótála|údar=Tuairisc|dáta=2023-05-18|language=ga-IE|work=PEIG.ie|dátarochtana=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;agóid an DUP in aghaidh an phrótacail iarBhreatimeachta ba chúis leis an tionól agus an feidhmeannas gan a bheith ag obair.&lt;/ref&gt;
{{Main|Creat Windsor}}

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=2 | Comhairle
! colspan=2 |[[Sinn Féin|SF]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(N)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[PAD]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|PCTÉ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(E)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[PAU]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[PSDLO]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(N)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Comhaontas Glas|Glas]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(E)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|PSB]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(E)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Neamhspleách|Neamh.]]
! rowspan=2 | Iomlán
! colspan=2 | [[Aontachtóirí na hÉireann|A]]
! colspan=2 | [[Náisiúnachas in Éirinn|N]]
! colspan=2 | E
! rowspan=2 | Smacht
|-
! colspan=2 style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}}&quot; |
|-
| [[Comhairle Buirge Aontroim agus Baile na Mainistreach|Aontroim agus Baile na Mainistreach]]
| 9 
| {{increase}}4
| 13
| {{decrease}}1
| 8
| {{increase}}1
| 7
| {{decrease}}2
| 1
| {{decrease}}3
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 2
| {{increase}}1
| '''40'''
| 20
| {{decrease}}3
| 10
| {{increase}}1
| 10
| {{increase}}2
| Gan tromlach
|-
| [[Comhairle Buirge na hArda agus an Dúin Thuaidh|Na hArda agus an Dún Thuaidh]]
|colspan=2| —
| 14
| {{steady}}
| 12
| {{increase}}2
| 8
| {{steady}}
| 1
| {{steady}}
| 0
| {{decrease}}1
| 2
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 3
| {{steady}}
| '''40'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 24
| {{decrease}}1
| 1
| {{steady}}
| 15
| {{increase}}1
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon|Ard Mhacha, Droichead na Banna &amp; Craigavon]]
| 15
| {{increase}}5
| 13
| {{increase}}2
| 4
| {{increase}}1
| 6
| {{decrease}}4
| 1
| {{decrease}}5
| 1
| {{increase}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{steady}}
| '''41'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 21
| {{decrease}}1
| 16
| {{steady}}
| 4
| {{increase}}1
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Cathrach Bhéal Feirste|Béal Feirste]]
| 22
| {{increase}}4
| 14
| {{decrease}}1
| 11
| {{increase}}1
| 2
| {{steady}}
| 5
| {{decrease}}1
| 1
| {{increase}}1
| 3
| {{decrease}}1
| 1
| {{decrease}}2
| 0
| {{decrease}}2
| 1
| {{increase}}1
| '''60'''
| 17
| {{decrease}}2
| 28
| {{increase}}4
| 15
| {{decrease}}2
| Gan tromlach
|-
| [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte|Cósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte]]
| 12
| {{increase}}3
| 13
| {{decrease}}1
| 5
| {{increase}}3
| 4
| {{decrease}}3
| 3
| {{decrease}}3
| 2
| {{increase}}2
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{steady}}
| —
| {{decrease}}1
| '''40'''
| 20
| {{decrease}}2
| 15
| {{steady}}
| 5
| {{increase}}3
| Gan tromlach
|-
| [[Comhairle Chathair Dhoire agus Cheantar an tSratha Báin|Doire agus an Srath Bán]]
| 18
| {{increase}}7
| 5
| {{decrease}}2
| 0
| {{decrease}}2
| 3
| {{increase}}1
| 10
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
| 3
| {{decrease}}1
| '''40'''
| 8
| {{decrease}}1
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 31
| {{increase}}4
| 1
| {{decrease}}3
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
| [[Comhairle Ceantair Fhear Manach agus na hÓmaí|Fear Manach agus na hÓmaí]]
| 21
| {{increase}}6
| 6
| {{increase}}1
| 2
| {{increase}}1
| 7
| {{decrease}}2
| 3
| {{decrease}}2
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{decrease}}3
| '''40'''
| 13
| {{decrease}}1
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 25
| {{increase}}1
| 2
| {{steady}}
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
| [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach|Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach]]
| 4
| {{increase}}2
| 14
| {{decrease}}1
| 13
| {{increase}}4
| 6
| {{decrease}}5
| 2
| {{steady}}
|colspan=2| —
| 0
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{increase}}1
| '''40'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 21
| {{decrease}}5
| 6
| {{increase}}2
| 13
| {{increase}}3
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir|Aontroim Lár agus Thoir ]]
| 4
| {{increase}}2
| 14
| {{decrease}}1
| 7
| {{steady}}
| 8
| {{increase}}1
| 0
| {{decrease}}1
| 5
| {{steady}}
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| 2
| {{decrease}}1
| '''40'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 29
| {{decrease}}1
| 4
| {{increase}}1
| 7
| {{steady}}
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]]
| 19
| {{increase}}2
| 11
| {{increase}}2
| colspan=2|—
| 2
| {{decrease}}4
| 5
| {{steady}}
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| 3
| {{increase}}1
| '''40'''
| 13
| {{decrease}}2
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 27
| {{increase}}2
| 0
| {{steady}}
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
| [[Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin| An tIúr, Múrna agus an Dún]]
| 20
| {{increase}}4
| 5
| {{increase}}2
| 5
| {{increase}}3
| 1
| {{decrease}}3
| 8
| {{decrease}}3
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| 2
| {{decrease}}3
| '''41'''
| 6
| {{decrease}}2
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 30
| {{steady}}
| 5
| {{increase}}2
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
! Iomlán
! 144
| {{increase}}39
! 122
| {{steady}}
! 67
| {{increase}}14
! 54
| {{decrease}}21
! 39
| {{decrease}}20
! 9
| {{increase}}3
! 5
| {{decrease}}3
! 2
| {{decrease}}3
! 1
| {{decrease}}2
! 19
| {{decrease}}5
! 462
! 192
| {{decrease}}21
! 193
| {{increase}}15
! 77
| {{increase}}7
! 
|}  

=== Sinn Féin ===
Bhí an líon is mó comhairleoirí  (144 ̘+39 vs 2019), agus an sciar is mó de na vótaí (31̥% de na vótaí,  ̟+8% vs 2019), ag [[Sinn Féin]] don chéad uair riamh i dTuaisceart Éireann. Bhain Sinn Féin suíocháin ó gach páirtí ach is ón SDLP a bhain siad leath na suíochán sa bhreis a ghnóthaigh siad. Rinne vótóirí náisiúnacha cinneadh go seolfadh siad teachtaireacht chuig an DUP go raibh sé doghlactha post an chéad-aire a cheilt ar ionadaí náisiúnach a thuill é.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 

Scéal mór ab ea é gur bhain Sinn Féin suíocháin i ndúnáras na n-aontachtach ar an m[[An Baile Meánach|Baile Meánach]] agus i [[Lios na gCearrbhach]]. 

Bhí áthas an domhain ar [[Michelle O'Neill|Michelle O’Neill]] agus [[Mary Lou McDonald]] iad ag maíomh gur léirigh a gcaithréim go raibh polaitíocht dhearfach ag teastáil ón bpobal agus gur gá filleadh ar Stormont agus fóint ar riachtanais na ndaoine.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/caithreim-shinn-fein-ardu-7-7-ar-a-votai-ceadrogha/|teideal=Caithréim Shinn Féin, ardú 7.7% ar a vótaí céadrogha|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=20 Bealtaine 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;

Ba chosúil gurb í Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh an t-aon ait nach mbeadh ionadaí ag Sinn Fein, ach mhéadaigh siad a vóta ansin freisin.

=== DUP ===
Bhí sciar seasmhach de na vótaí ag an [[DUP]],  a bheag nó a mhór  (23% de na vótaí,  ̟-1% vs 2019), i gcomparáid le 2019, agus 122 comhairleoir acu (gan athrú).  Bhí an ceannaire, [[Jeffrey Donaldson]], in ann a mhaíomh gur dhaingnigh an DUP a dhún.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== Alliance ===
Bhí Alliance (Páirtí na Comhghuaillíochta) sa tríú hait (13% de na vótaí, ̟+2% vs 2019 agus  67 comhairleoir acu, +14 vs 2019)) agus iad chun cinn ar an UUP sa cheathrú háit  agus an SDLP a bhí níos faide siar.  

=== UUP ===
54 suíochán, 11% de na vótaí, laghdú 21 suíochán agus -3% ó 2019

=== SDLP ===
39 suíochán, 9% de na vótaí, laghdú 20 suíochán agus -3% ó 2019

=== Mionpháirtithe ===
D’éirigh go holc leis na mionpháirtithe, [[Comhaontas Glas|An Comhaontas Glas]], [[Pobal roimh Bhrabach]], an PUP agus [[Aontú]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Na ceantair ===
Bhí 462 suíochán le líonadh ar aon cheann déag do chomhairlí. An 11 ceantar comhairle sa Tuaisceart: Comhairle Chathair Bhéal Feirste; Comhairle Ceantair Lár Uladh; Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin; Comhairle Dhoire agus an tSratha Báin; Comhairle Bhardasach Aontroma agus Bhaile na Mainistreach; Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh; Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh; Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon; Comhairle Chósta an Chlocháin agus na nGlinnte; agus Comhairle Buirge Lár agus Oirthear Aontroma.

Níos mó


== Féach freisin     ==

* [[Creat Windsor]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Toghcháin áitiúla na hÉireann]]
[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>akcdhdwmv3seq3k9xb01ed7e8fjxvdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311874</id>
      <parentid>1311861</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13159" sha1="bsrysmoqvz810lj7wwyag1wdy2vqp9q" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}

Reáchtáladh '''toghcháin áitiúla i d[[Tuaisceart Éireann]]''' ar [[18 Bealtaine]] [[2023]]. Toghadh 462 comhairleoir i 11 ceantar comhairle. 

Fuair páirtithe náisiúnacha níos mó vótaí ná páirtithe aontachtacha i dtoghcán  i dTuaisceart Éireann den chéad uair riamh, in iomlán Náisiúnaithe: 301k vóta nó 41% (̟+5% ó 2019), Aontachtaithe 281k vóta nó 38% (laghdú 4% ó 2019), Neamhailínithe 21%.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-65655547|teideal=NI council elections 2023: Sinn Féin largest party in NI local government|dáta=2023-05-20|language=en-GB|work=BBC News|dátarochtana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/may/20/sinn-fein-hail-momentous-result-as-party-set-to-become-largest-in-ni-councils|teideal=Sinn Féin hail ‘momentous’ result as party set to become largest in NI councils|údar=P. A. Media|dáta=2023-05-20|language=en-GB|work=The Guardian|dátarochtana=2023-05-23}}&lt;/ref&gt;  

Ní hamháin go raibh farasbarr 22 comhairleoir ag Sinn Féin ar an DUP ach bhí iomlán na vótaí a fuair páirtithe a chaitheann an lipéad ‘náisiúnach’ in Stormont 19,000 chun tosaigh ar an méid a fuair na páirtithe a chláraíonn mar ‘aontachtaithe’.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/learscail-pholaitiuil-an-tuaiscirt-ag-eiri-nios-glaise/|teideal=Léarscáil pholaitiúil an Tuaiscirt ag éirí níos glaise|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=24 Bealtaine 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-05-24}}&lt;/ref&gt;

Vótáil 55% de na toghthóirí. Caitheadh níos mó vótaí i gceantracha Náisiúnacha ná mar a caitheadh i gceantracha Aontachtacha.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Comhaireamh ar bun i dtoghcháin áitiúla Thuaisceart Éireann|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2023/0519/1384517-comhaireamh-ar-bun-i-dtoghchain-aitiula-thuaisceart-eireann/|date=2023-05-19|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Póilín Ní Chiaráin, Iriseoir Béal Feirste.|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22252238-poilin-ni-chiarain-iriseoir-beal-feirste/|language=ga-IE|author=ADHMHAIDIN/ RnaG|date=18 Bealtaine 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghcháin Áitiúla Ó Thuaidh|url=https://www.rte.ie/radio/podcasts/22253109-tus-aite-toghchain-aitiula-o-thuaidh/|language=ga-IE|author=Tús Áite / RnaG|date=19 Bea 2023}}&lt;/ref&gt; 

=== Cúlra ===
Agus gan aon fheidhmeannas ag obair in Stormont ag an am, bhí deis ag daoine a dtuairim a nochtadh faoin tsáinn pholaitiúil, go háirithe baghcat an DUP ar roinnt na cumhachta.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://peig.ie/2023/05/muintir-an-tuaiscirt-ag-dul-chuig-na-bothanna-votala/|teideal=Muintir an Tuaiscirt ag dul chuig na bothanna vótála|údar=Tuairisc|dáta=2023-05-18|language=ga-IE|work=PEIG.ie|dátarochtana=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;agóid an DUP in aghaidh an phrótacail iarBhreatimeachta ba chúis leis an tionól agus an feidhmeannas gan a bheith ag obair.&lt;/ref&gt;
{{Main|Creat Windsor}}

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=2 | Comhairle
! colspan=2 |[[Sinn Féin|SF]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(N)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[PAD]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|PCTÉ]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(E)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[PAU]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[PSDLO]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(N)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Comhaontas Glas|Glas]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(E)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|PSB]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(E)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(A)&lt;/small&gt;
! colspan=2 |[[Neamhspleách|Neamh.]]
! rowspan=2 | Iomlán
! colspan=2 | [[Aontachtóirí na hÉireann|A]]
! colspan=2 | [[Náisiúnachas in Éirinn|N]]
! colspan=2 | E
! rowspan=2 | Smacht
|-
! colspan=2 style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}&quot; |
! colspan=2 style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}}&quot; |
|-
| [[Comhairle Buirge Aontroim agus Baile na Mainistreach|Aontroim agus Baile na Mainistreach]]
| 9 
| {{increase}}4
| 13
| {{decrease}}1
| 8
| {{increase}}1
| 7
| {{decrease}}2
| 1
| {{decrease}}3
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 2
| {{increase}}1
| '''40'''
| 20
| {{decrease}}3
| 10
| {{increase}}1
| 10
| {{increase}}2
| Gan tromlach
|-
| [[Comhairle Buirge na hArda agus an Dúin Thuaidh|Na hArda agus an Dún Thuaidh]]
|colspan=2| —
| 14
| {{steady}}
| 12
| {{increase}}2
| 8
| {{steady}}
| 1
| {{steady}}
| 0
| {{decrease}}1
| 2
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 3
| {{steady}}
| '''40'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 24
| {{decrease}}1
| 1
| {{steady}}
| 15
| {{increase}}1
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon|Ard Mhacha, Droichead na Banna &amp; Craigavon]]
| 15
| {{increase}}5
| 13
| {{increase}}2
| 4
| {{increase}}1
| 6
| {{decrease}}4
| 1
| {{decrease}}5
| 1
| {{increase}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{steady}}
| '''41'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 21
| {{decrease}}1
| 16
| {{steady}}
| 4
| {{increase}}1
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Cathrach Bhéal Feirste|Béal Feirste]]
| 22
| {{increase}}4
| 14
| {{decrease}}1
| 11
| {{increase}}1
| 2
| {{steady}}
| 5
| {{decrease}}1
| 1
| {{increase}}1
| 3
| {{decrease}}1
| 1
| {{decrease}}2
| 0
| {{decrease}}2
| 1
| {{increase}}1
| '''60'''
| 17
| {{decrease}}2
| 28
| {{increase}}4
| 15
| {{decrease}}2
| Gan tromlach
|-
| [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte|Cósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte]]
| 12
| {{increase}}3
| 13
| {{decrease}}1
| 5
| {{increase}}3
| 4
| {{decrease}}3
| 3
| {{decrease}}3
| 2
| {{increase}}2
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{steady}}
| —
| {{decrease}}1
| '''40'''
| 20
| {{decrease}}2
| 15
| {{steady}}
| 5
| {{increase}}3
| Gan tromlach
|-
| [[Comhairle Chathair Dhoire agus Cheantar an tSratha Báin|Doire agus an Srath Bán]]
| 18
| {{increase}}7
| 5
| {{decrease}}2
| 0
| {{decrease}}2
| 3
| {{increase}}1
| 10
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
| 3
| {{decrease}}1
| '''40'''
| 8
| {{decrease}}1
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 31
| {{increase}}4
| 1
| {{decrease}}3
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
| [[Comhairle Ceantair Fhear Manach agus na hÓmaí|Fear Manach agus na hÓmaí]]
| 21
| {{increase}}6
| 6
| {{increase}}1
| 2
| {{increase}}1
| 7
| {{decrease}}2
| 3
| {{decrease}}2
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{decrease}}3
| '''40'''
| 13
| {{decrease}}1
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 25
| {{increase}}1
| 2
| {{steady}}
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
| [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach|Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach]]
| 4
| {{increase}}2
| 14
| {{decrease}}1
| 13
| {{increase}}4
| 6
| {{decrease}}5
| 2
| {{steady}}
|colspan=2| —
| 0
| {{decrease}}1
|colspan=2| —
|colspan=2| —
| 1
| {{increase}}1
| '''40'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 21
| {{decrease}}5
| 6
| {{increase}}2
| 13
| {{increase}}3
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir|Aontroim Lár agus Thoir ]]
| 4
| {{increase}}2
| 14
| {{decrease}}1
| 7
| {{steady}}
| 8
| {{increase}}1
| 0
| {{decrease}}1
| 5
| {{steady}}
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| 2
| {{decrease}}1
| '''40'''
| style=&quot;background:#F5DDD6&quot; | 29
| {{decrease}}1
| 4
| {{increase}}1
| 7
| {{steady}}
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}}&quot; | Aon.
|-
| [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]]
| 19
| {{increase}}2
| 11
| {{increase}}2
| colspan=2|—
| 2
| {{decrease}}4
| 5
| {{steady}}
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| 3
| {{increase}}1
| '''40'''
| 13
| {{decrease}}2
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 27
| {{increase}}2
| 0
| {{steady}}
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
| [[Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin| An tIúr, Múrna agus an Dún]]
| 20
| {{increase}}4
| 5
| {{increase}}2
| 5
| {{increase}}3
| 1
| {{decrease}}3
| 8
| {{decrease}}3
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| colspan=2|—
| 2
| {{decrease}}3
| '''41'''
| 6
| {{decrease}}2
| style=&quot;background:#DDEEEC&quot; | 30
| {{steady}}
| 5
| {{increase}}2
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}}; color:white&quot; | Náis.
|-
! Iomlán
! 144
| {{increase}}39
! 122
| {{steady}}
! 67
| {{increase}}14
! 54
| {{decrease}}21
! 39
| {{decrease}}20
! 9
| {{increase}}3
! 5
| {{decrease}}3
! 2
| {{decrease}}3
! 1
| {{decrease}}2
! 19
| {{decrease}}5
! 462
! 192
| {{decrease}}21
! 193
| {{increase}}15
! 77
| {{increase}}7
! 
|}  

=== Sinn Féin ===
Bhí an líon is mó comhairleoirí  (144 ̘+39 vs 2019), agus an sciar is mó de na vótaí (31̥% de na vótaí,  ̟+8% vs 2019), ag [[Sinn Féin]] don chéad uair riamh i dTuaisceart Éireann. Bhain Sinn Féin suíocháin ó gach páirtí ach is ón SDLP a bhain siad leath na suíochán sa bhreis a ghnóthaigh siad. Rinne vótóirí náisiúnacha cinneadh go seolfadh siad teachtaireacht chuig an DUP go raibh sé doghlactha post an chéad-aire a cheilt ar ionadaí náisiúnach a thuill é.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 

Scéal mór ab ea é gur bhain Sinn Féin suíocháin i ndúnáras na n-aontachtach ar an m[[An Baile Meánach|Baile Meánach]] agus i [[Lios na gCearrbhach]]. 

Bhí áthas an domhain ar [[Michelle O'Neill|Michelle O’Neill]] agus [[Mary Lou McDonald]] iad ag maíomh gur léirigh a gcaithréim go raibh polaitíocht dhearfach ag teastáil ón bpobal agus gur gá filleadh ar Stormont agus fóint ar riachtanais na ndaoine.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/caithreim-shinn-fein-ardu-7-7-ar-a-votai-ceadrogha/|teideal=Caithréim Shinn Féin, ardú 7.7% ar a vótaí céadrogha|údar=Póilín Ní Chiaráin|dáta=20 Bealtaine 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-05-20}}&lt;/ref&gt;

Ba chosúil gurb í Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh an t-aon ait nach mbeadh ionadaí ag Sinn Fein, ach mhéadaigh siad a vóta ansin freisin.

=== DUP ===
Bhí sciar seasmhach de na vótaí ag an [[DUP]],  a bheag nó a mhór  (23% de na vótaí,  ̟-1% vs 2019), i gcomparáid le 2019, agus 122 comhairleoir acu (gan athrú).  Bhí an ceannaire, [[Jeffrey Donaldson]], in ann a mhaíomh gur dhaingnigh an DUP a dhún.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== Alliance ===
Bhí Alliance (Páirtí na Comhghuaillíochta) sa tríú hait (13% de na vótaí, ̟+2% vs 2019 agus  67 comhairleoir acu, +14 vs 2019)) agus iad chun cinn ar an UUP sa cheathrú háit  agus an SDLP a bhí níos faide siar.  

=== UUP ===
54 suíochán, 11% de na vótaí, laghdú 21 suíochán agus -3% ó 2019

=== SDLP ===
39 suíochán, 9% de na vótaí, laghdú 20 suíochán agus -3% ó 2019

=== Mionpháirtithe ===
D’éirigh go holc leis na mionpháirtithe, [[Comhaontas Glas|An Comhaontas Glas]], [[Pobal roimh Bhrabach]], an PUP agus [[Aontú]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Na ceantair ===
Bhí 462 suíochán le líonadh ar aon cheann déag do chomhairlí. An 11 ceantar comhairle sa Tuaisceart: Comhairle Chathair Bhéal Feirste; Comhairle Ceantair Lár Uladh; Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin; Comhairle Dhoire agus an tSratha Báin; Comhairle Bhardasach Aontroma agus Bhaile na Mainistreach; Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh; Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh; Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon; Comhairle Chósta an Chlocháin agus na nGlinnte; agus Comhairle Buirge Lár agus Oirthear Aontroma.

Níos mó


== Féach freisin     ==

* [[Creat Windsor]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:2023]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Stair Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Toghcháin áitiúla na hÉireann]]
[[Catagóir:Toghcháin Áitiúla i dTuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>bsrysmoqvz810lj7wwyag1wdy2vqp9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catagóir:Boilséivigh</title>
    <ns>14</ns>
    <id>111175</id>
    <revision>
      <id>1311898</id>
      <parentid>1239442</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T16:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha</comment>
      <origin>1311898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="9f7jpm2p1rck1vn2xgcd8b7pvlpvb5f" xml:space="preserve">[[Catagóir:Cumannaithe Rúiseacha]]
[[Catagóir:Páirtithe polaitíochta a bunaíodh sa bhliain 1903]]</text>
      <sha1>9f7jpm2p1rck1vn2xgcd8b7pvlpvb5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plé:Agaricus bisporus</title>
    <ns>1</ns>
    <id>111522</id>
    <revision>
      <id>1311977</id>
      <parentid>1311533</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:20:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>25319</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>1311977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2066" sha1="kb6rytwijrpqb66feau6uh51mz0jk9o" xml:space="preserve">== glanadh-mar|profléitheoireacht de dhíth ==

Tá súil agam go bhfuil mo bhotúin ceartaithe agam![[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:14, 3 Feabhra 2024 (UTC)

:GRMA. [[Úsáideoir:Kevin Scannell|kscanne]] ([[Plé úsáideora:Kevin Scannell|plé]]) 14:18, 3 Feabhra 2024 (UTC)

==https://cy.wikipedia.org/wiki/Madarch_meithrin==

Is trua nach bhfuil mé in ann leas a bhaint as an 'Wikidata list' seo a leanas;
&lt;nowiki&gt;
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432. ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q913614 }
LIMIT 10
|sort=label
|columns=label:rhywogaeth,P225,P18:delwedd
|row_template=Zutabe formatoa/Familiak
|thumb=80
|links=
}}
{| class='wikitable sortable'
! rhywogaeth
! ainm an tacsóin
! delwedd
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q10459237|Coprinus alopecia]]''
| p225 = Coprinus alopecia
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q10459238|Coprinus amphibius]]''
| p225 = Coprinus amphibius
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q10459239|Coprinus aquatilis]]''
| p225 = Coprinus aquatilis
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q10459240|Coprinus astroideus]]''
| p225 = Coprinus astroideus
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q10459241|Coprinus bellulus]]''
| p225 = Coprinus bellulus
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q10459242|Coprinus candidatus]]''
| p225 = Coprinus candidatus
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q3693204|Coprinus gonophyllus]]''
| p225 = Coprinus gonophyllus
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q1815847|Coprinus niveus]]''
| p225 = Coprinus niveus
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = ''[[:d:Q5168927|Coprinus quadrifidus]]''
| p225 = Coprinus quadrifidus
}}
|-
{{Zutabe formatoa/Familiak
| label = [[caidhp dhubh ghiobach]]
| p225 = Coprinus comatus
| p18 = [[Íomhá:Coprinus comatus.jpg|center|80px]]
}}
|}
{{Wikidata list end}}&lt;/nowiki&gt; [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 14:30, 3 Feabhra 2024 (UTC)</text>
      <sha1>kb6rytwijrpqb66feau6uh51mz0jk9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úsáideoir:Professor Spud</title>
    <ns>2</ns>
    <id>111963</id>
    <revision>
      <id>1311966</id>
      <parentid>1311825</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Professor Spud</username>
        <id>56406</id>
      </contributor>
      <origin>1311966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="447" sha1="dca21z5g6pb2fu5hc5jnzshuzh7mfxe" xml:space="preserve">{{Babel-2|en|ga}}

Ag déanamh staidéir ar Ríomheolaíocht, Teangeolaíocht agus Gaeilge i [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|gColáiste na Tríonóide]].

Tá formhór an obair a dhéanaim anseo dírithe ar stair meánaoiseach na hÉireann, agus ar pholaitíocht reathúla.

== Garspriocanna Pearsanta ==

19/3/2024 - Céad aistriúchán.

4/4/2024 - 100ú iarracht.

13/08/2024 - 100ú aistriúchán.

30/09/2024 - 1000ú iarracht.</text>
      <sha1>dca21z5g6pb2fu5hc5jnzshuzh7mfxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teimpléad:Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann</title>
    <ns>10</ns>
    <id>112319</id>
    <revision>
      <id>1311868</id>
      <parentid>1261313</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1255" sha1="6dduz5mz8avmcs9k0wmrxedw5vjfxp3" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name  = Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann
 | title = Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann
 | image = 
 | liststyle = 
 | group1 =Comhairlí 
 | list1 = [[Comhairle Buirge Aontroim agus Baile na Mainistreach|Aontroim agus Baile na Mainistreach]] {{·}} [[Comhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir|Aontroim Láir agus Thoir]] {{·}} [[Comhairle Cathrach Bhéal Feirste|Béal Feirste]] {{·}} [[Comhairle Buirge na hArda agus an Dún Thuaidh|An Aird agus an Dún Thuaidh]] {{·}} [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon|Cathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon]] {{·}} [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte|Cósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte]] {{·}} [[Comhairle Chathair Dhoire agus Cheantar an tSratha Báin|Doire agus Cheantar an tSratha Báin]] {{·}} [[Comhairle Ceantair Fhear Manach agus na hÓmaí|Fear Manach agus an Ómaigh]] {{·}} [[Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin|An tIúr, Múrna agus an Dún]] {{·}} [[Comhairle Ceantair Lár Uladh|Lár Uladh]] {{·}} [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach|Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach]]  
}}&lt;noinclude&gt;
[[Catagóir:Teimpléid]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6dduz5mz8avmcs9k0wmrxedw5vjfxp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cadell ap Rhodri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112606</id>
    <revision>
      <id>1311955</id>
      <parentid>1208959</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="776" sha1="09rpx7na1ulp7545kqgcnqdsnmi1435" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba rí ar Seisyllwg in iardheisceart [[An Bhreatain Bheag|na Breataine]] Bige é '''Cadell ap Rhodri''' (d'éag [[909]] ).

Ba mhac le [[Rhodri Mawr]] é Cadell. Ar bhás a athar sa bhliain 878 fuair sé Seisyllwg le hoidhreacht, agus sa bhliain 904/905 ghabh sé Tíornas Dyfed ( [[Tiarnas Dyfed|Teyrnas Dyfed]]) agus thug dá mhac, [[Hywel Dda]], len é a rialú. Nuair a fuair Cadell bás sa bhliain 909, d'aontaigh Hywel an dá thiarnas chun [[Teyrnas Deheubarth|Tiarnas Deheubarth]] a chruthú.
[[File:Medieval Wales.JPG|thumb|Ríocht na Breataine Bige meánaoisí]]
== [[Teyrnas Deheubarth|Tagairtí]] ==

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]</text>
      <sha1>09rpx7na1ulp7545kqgcnqdsnmi1435</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Idwal Foel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112640</id>
    <revision>
      <id>1311956</id>
      <parentid>1244044</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1396" sha1="plldzlkft13u67r55ovgpc3b3iwf5ew" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Idwal Foel ab Anarawd''' (d'éag [[942]] ), ina rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] ó [[916]] go dtí a bhás.

== Beathaisnéis ==
Fuair Idwal ríchathaoir Gwynedd le hoidhreacht ar bhás a athar, Anarawd ap Rhodri, sa [[916|bhliain 916]] . Bhí air ómós a thabhairt d'Aethelstan Rí Shasana. Tar éis bháis Áthelstan, d’éirigh Idwal agus a dheartháir Elisedd in éirí amach in aghaidh na Sasanach, ach maraíodh iad beirt i gcath sa [[942|bhliain 942]] . &lt;ref name=&quot;John Edward Lloyd 1911&quot;&gt;John Edward Lloyd (1911). ''A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest'' (Longmans, Green &amp; Co.).&lt;/ref&gt;

D’fhéadfaí a bheith ag súil go roinnfí ríocht Gwynedd anois idir chlann mhac Idwal, Iago ab Idwal agus Idwal, ar a dtugtar sna croinic Ieuaf ab Idwal . Mar sin féin,  d'ionsaigh [[Hywel Dda]], Rí na [[Teyrnas Deheubarth|Deheubarth]], Gwynedd agus ruaig sé clann mhac Idwal . Tar éis bás Hywel sa [[950|bhliain 950]], d'éirigh le clann mhac Idwal an ríocht a fháil ar ais. &lt;ref name=&quot;John Edward Lloyd 1911&quot;&gt;John Edward Lloyd (1911). ''A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest'' (Longmans, Green &amp; Co.).&lt;/ref&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 10ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>plldzlkft13u67r55ovgpc3b3iwf5ew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311957</id>
      <parentid>1311956</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige</comment>
      <origin>1311957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1438" sha1="fdmnzm37bgx2qcj9533v5641ado9zuq" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Idwal Foel ab Anarawd''' (d'éag [[942]] ), ina rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] ó [[916]] go dtí a bhás.

== Beathaisnéis ==
Fuair Idwal ríchathaoir Gwynedd le hoidhreacht ar bhás a athar, Anarawd ap Rhodri, sa [[916|bhliain 916]] . Bhí air ómós a thabhairt d'Aethelstan Rí Shasana. Tar éis bháis Áthelstan, d’éirigh Idwal agus a dheartháir Elisedd in éirí amach in aghaidh na Sasanach, ach maraíodh iad beirt i gcath sa [[942|bhliain 942]] . &lt;ref name=&quot;John Edward Lloyd 1911&quot;&gt;John Edward Lloyd (1911). ''A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest'' (Longmans, Green &amp; Co.).&lt;/ref&gt;

D’fhéadfaí a bheith ag súil go roinnfí ríocht Gwynedd anois idir chlann mhac Idwal, Iago ab Idwal agus Idwal, ar a dtugtar sna croinic Ieuaf ab Idwal . Mar sin féin,  d'ionsaigh [[Hywel Dda]], Rí na [[Teyrnas Deheubarth|Deheubarth]], Gwynedd agus ruaig sé clann mhac Idwal . Tar éis bás Hywel sa [[950|bhliain 950]], d'éirigh le clann mhac Idwal an ríocht a fháil ar ais. &lt;ref name=&quot;John Edward Lloyd 1911&quot;&gt;John Edward Lloyd (1911). ''A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest'' (Longmans, Green &amp; Co.).&lt;/ref&gt;

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 10ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>fdmnzm37bgx2qcj9533v5641ado9zuq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llywelyn ap Seisyll</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112642</id>
    <revision>
      <id>1311927</id>
      <parentid>1286675</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:37:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1554" sha1="2h0imo2lxpqh6ea7g7mt0g91b97bcb4" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba é '''Llywelyn ap Seisyll''' rí [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] agus [[Teyrnas Deheubarth|Deheubarth]] (d'éag [[1023]] ). Uaireanta tugtar '''Llywelyn ap Seisyllt.'''.

== Beathaisnéis ==
Níl mórán ar eolas faoi Sheisyll (nó Seisyllt), athair Llywelyn. Is féidir nach raibh sé den fhuil ríoga, cé go raibh máthair Llywelyn, Angharad, ina hiníon ag Maredudd ab Owain, a bhí ina rí ar chuid mhór de dheisceart agus tuaisceart na Breataine Bige ar feadh tamaill.

Rinneadh Llywelyn ina rí ar Gwynedd sa [[1018|bhliain 1018]] nuair a bhí an bua aige ar [[Aeddan ap Blegywryd]] i gcath inar maraíodh Aeddan agus a cheathrar mac. Níos déanaí ghabh sé ríocht Dheheubarth freisin, ag fáil bua ar Rhain, [[Éire|Éireannach]] a mhaígh go raibh ceart chun na ríochta ag Abergwili sa bhliain 1022. De réir na croinice ''Brut y Tywysogion'', tréimhse rathúil ab ea réimeas Llywelyn, ach fuair sé bás gan choinne sa bhliain 1023 .

Bhí a mhac, Gruffudd ap Llywelyn, ró-óg chun iarracht a dhéanamh an ríchathaoir a ghabháil nuair a fuair a athair bás, ach ina dhiaidh sin rinneadh rí de ar an mBreatain Bheag go léir nach mór.

== Féach freisin ==

* Madog Min

== Tagairtí ==

* John Edward Lloyd (1911) ''Stair na Breataine Bige: ón aimsir is luaithe go dtí an concas Éadbhardach'' (Longmans, Green &amp; Co.)

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 9ú haois]]
[[Catagóir:Básanna i 1023]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Monarcaí Powys]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>2h0imo2lxpqh6ea7g7mt0g91b97bcb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112766</id>
    <revision>
      <id>1311862</id>
      <parentid>1268847</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir]] go [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1268847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15268" sha1="1t3cdmymwla5ruus50e967b8s7cuz76" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is údarás áitiúil i d[[Tuaisceart Éireann]] é '''CComhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir''' ([[Béarla]]: ''Mid and East Antrim Borough Council''), a bunaíodh ar an 1 Aibreán 2015. Tháinig an chomhairle nua in áit [[Comhairle Buirge Aontroim Láir]] agus [[Comhairle Buirge Aontroim Thoir]]. Bhí an chéad toghcháin chuig an údaráis ar an 22 Bealtaine 2014, agus ghníomhaigh sí mar scáthúdarás, roimh chruthú CComhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir, ar an 1 Aibreán 2015.

== Conspóid ==
Ar 2 Nollaig 2021, cuireadh príomhfheidhmean na comhairle,  Anne Donaghy, ar fionraí mar líomhaintí faoi bulaíocht agus ciapadh &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-59511673|teideal=Anne Donaghy: Suspended Mid and East Antrim chief takes legal action|dáta=2021-12-02|language=en-GB|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;. D'fhógair sí a scor in Eanáir 2023 &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.belfastlive.co.uk/news/northern-ireland/mid-east-antrim-council-boss-26031812|teideal=Council boss 'retires on health grounds' after year on suspension|údar=Brendan Hughes|dáta=2023-01-20|language=en|work=Belfast Live|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;. 

In 2022, cuireadh comhairleoir de chuid [[PAD]], Marc Collins, ar fionraí mar chuir sé [[Twitter|tvuíteanna]] maslacha faoi [[John Finucane]] agus a theaghlach&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/northern-ireland/dup-councillor-marc-collins-suspended-over-tweets-directed-at-sinn-feins-john-finucane/41801262.html|teideal=DUP councillor Marc Collins suspended over tweets directed at Sinn Fein’s John Finucane|dáta=2022-06-29|language=en-GB|work=BelfastTelegraph.co.uk|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;.

== Méaracht ==
=== Méaraí ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|-
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| Ainm
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Billy Ashe
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2016
|2017
|Audrey Wales
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2017
|2018
|Paul Reid
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Lindsay Millar
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2019
|2020
|Maureen Morrow
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2020
|2021
|Peter Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2021
|2022
|William McCaughey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2022
|2023
|Noel Williams
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2023
|2024
| Gerardine Mulvenna
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2024
|2025
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|2025
|William McCaughey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|Inniu
|Jackson Minford
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|}

===Leas Mhéara===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!From
!To
!scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Name
!scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; colspan=2 | Party
|-
|2015
|2016
|[[Timothy Gaston]]
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2016
|2017
|William McNeilly
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2017
|2018
|[[Cheryl Brownlee|Cheryl Johnston]]
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Cheryl Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2019
|2020
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2020
|2021
|Andrew Wilson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2021
|2022
|Matthew Armstrong
|  style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2022
|2023
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2023
|2024
|Stewart McDonald
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2024
|2025
|Bréanainn Lyness
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2025
|inniu
|Tyler Hoey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|}

== Comhairleoirí ==
Chun críche toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht Limistéar Toghcheantar (LTC):&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-29 |archivedate=2015-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929020745/http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Limistéar
!Suíocháin
|-
|An Baile Meánach
|7
|-
|Taobh na Banna
|6
|-
|Bráid
|7
|-
|Caisleán Charraig
|5
|-
|Bóthar an Chósta    
|5
|-
|Cnoc Each
|5
|-
|Loch Latharna
|5
|}

=== Láidreacht na bPáirtithe ===

[[File:MidAndEastAntrim2023.svg|250px]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
!Reatha
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|align=&quot;right&quot;|16
|align=&quot;right&quot;|15
|align=&quot;right&quot;|14
|align=&quot;right&quot;|13
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|align=&quot;right&quot;|9
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|8
|align=&quot;right&quot;|8
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|7
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|6
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|4
|align=&quot;right&quot;|4
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleách
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|2
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PRNA]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
|}

=== Comhairleoirí de réir toghlimistéar===
[[File:Causeway_Coast_and_Glens_Borough_Council_Election_2023.svg|400px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|An Baile Meánach
|align=&quot;right&quot;|Rodney Quigley
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;| Bréanainn Lyness
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Armstrong
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Brian Thompson †
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Reuben Glover
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jack Gibson †
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Lawrie Philpott
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Taobh na Banna
|align=&quot;right&quot;|Anna Henry†
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Armstrong
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Stewart McDonald
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Thomas Gordon
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Tyler Hoey
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jackson Minford
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|Bráid
|align=&quot;right&quot;|Archie Rae
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|''Folamh''
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|William McCaughey
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Christopher Jamieson
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Alan Barr
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Chelsea Harwood
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Warwick
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Caisleán Charraig
|align=&quot;right&quot;|Lauren Gray
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robin Stewart
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Billy Ashe
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|David Clarke †‡‡
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Bethany Ferris
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Bóthar an Chósta
|align=&quot;right&quot;| James McKeown
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Andrew Clarke
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Geraldine Mulvenna
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Maureen Morrow
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Angela Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Cnoc Each
|align=&quot;right&quot;|Bobby Hadden
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;|Peter Johnston
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Marc Collins
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Andrew Wilson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Aaron Skinner
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Loch Latharna
|align=&quot;right&quot;|Maeve Donnelly
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gregg McKeen
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Roy Beggs Jr]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robert Logan
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Paul Reid
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|}

==Daonra==
Clúdaonn limistéar na Comhairle nua daonra de 135,338 áitritheoirí dar le Daonáireamh Thuaisceart Éireann, sa bhliain 2011 .&lt;ref&gt;{{cite web|teideal=NI Census 2011 - Key Statistics Summary Report, September 2014|url=http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf|website=NI Statistics and Research Agency|accessdate=28 September 2014|dátarochtana=13 Aibreán 2024|archivedate=15 Nollaig 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215081312/http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>1t3cdmymwla5ruus50e967b8s7cuz76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311885</id>
      <parentid>1311862</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15267" sha1="pypnmmhbxlzd75zyzyorg2367jgtmh0" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is údarás áitiúil i d[[Tuaisceart Éireann]] é '''Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir''' ([[Béarla]]: ''Mid and East Antrim Borough Council''), a bunaíodh ar an 1 Aibreán 2015. Tháinig an chomhairle nua in áit [[Comhairle Buirge Lár Aontroma ]] agus [[Comhairle Buirge Aontroma Thoir]]. Bhí an chéad toghcháin chuig an údaráis ar an 22 Bealtaine 2014, agus ghníomhaigh sí mar scáthúdarás, roimh chruthú CComhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir, ar an 1 Aibreán 2015.

== Conspóid ==
Ar 2 Nollaig 2021, cuireadh príomhfheidhmean na comhairle,  Anne Donaghy, ar fionraí mar líomhaintí faoi bulaíocht agus ciapadh &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-59511673|teideal=Anne Donaghy: Suspended Mid and East Antrim chief takes legal action|dáta=2021-12-02|language=en-GB|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;. D'fhógair sí a scor in Eanáir 2023 &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.belfastlive.co.uk/news/northern-ireland/mid-east-antrim-council-boss-26031812|teideal=Council boss 'retires on health grounds' after year on suspension|údar=Brendan Hughes|dáta=2023-01-20|language=en|work=Belfast Live|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;. 

In 2022, cuireadh comhairleoir de chuid [[PAD]], Marc Collins, ar fionraí mar chuir sé [[Twitter|tvuíteanna]] maslacha faoi [[John Finucane]] agus a theaghlach&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/northern-ireland/dup-councillor-marc-collins-suspended-over-tweets-directed-at-sinn-feins-john-finucane/41801262.html|teideal=DUP councillor Marc Collins suspended over tweets directed at Sinn Fein’s John Finucane|dáta=2022-06-29|language=en-GB|work=BelfastTelegraph.co.uk|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;.

== Méaracht ==
=== Méaraí ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|-
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| Ainm
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Billy Ashe
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2016
|2017
|Audrey Wales
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2017
|2018
|Paul Reid
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Lindsay Millar
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2019
|2020
|Maureen Morrow
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2020
|2021
|Peter Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2021
|2022
|William McCaughey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2022
|2023
|Noel Williams
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2023
|2024
| Gerardine Mulvenna
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2024
|2025
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|2025
|William McCaughey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|Inniu
|Jackson Minford
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|}

===Leas Mhéara===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!From
!To
!scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Name
!scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; colspan=2 | Party
|-
|2015
|2016
|[[Timothy Gaston]]
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2016
|2017
|William McNeilly
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2017
|2018
|[[Cheryl Brownlee|Cheryl Johnston]]
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Cheryl Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2019
|2020
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2020
|2021
|Andrew Wilson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2021
|2022
|Matthew Armstrong
|  style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2022
|2023
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2023
|2024
|Stewart McDonald
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2024
|2025
|Bréanainn Lyness
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2025
|inniu
|Tyler Hoey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|}

== Comhairleoirí ==
Chun críche toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht Limistéar Toghcheantar (LTC):&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-29 |archivedate=2015-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929020745/http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Limistéar
!Suíocháin
|-
|An Baile Meánach
|7
|-
|Taobh na Banna
|6
|-
|Bráid
|7
|-
|Caisleán Charraig
|5
|-
|Bóthar an Chósta    
|5
|-
|Cnoc Each
|5
|-
|Loch Latharna
|5
|}

=== Láidreacht na bPáirtithe ===

[[File:MidAndEastAntrim2023.svg|250px]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
!Reatha
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|align=&quot;right&quot;|16
|align=&quot;right&quot;|15
|align=&quot;right&quot;|14
|align=&quot;right&quot;|13
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|align=&quot;right&quot;|9
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|8
|align=&quot;right&quot;|8
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|7
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|6
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|4
|align=&quot;right&quot;|4
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleách
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|2
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PRNA]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
|}

=== Comhairleoirí de réir toghlimistéar===
[[File:Causeway_Coast_and_Glens_Borough_Council_Election_2023.svg|400px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|An Baile Meánach
|align=&quot;right&quot;|Rodney Quigley
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;| Bréanainn Lyness
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Armstrong
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Brian Thompson †
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Reuben Glover
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jack Gibson †
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Lawrie Philpott
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Taobh na Banna
|align=&quot;right&quot;|Anna Henry†
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Armstrong
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Stewart McDonald
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Thomas Gordon
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Tyler Hoey
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jackson Minford
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|Bráid
|align=&quot;right&quot;|Archie Rae
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|''Folamh''
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|William McCaughey
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Christopher Jamieson
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Alan Barr
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Chelsea Harwood
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Warwick
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Caisleán Charraig
|align=&quot;right&quot;|Lauren Gray
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robin Stewart
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Billy Ashe
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|David Clarke †‡‡
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Bethany Ferris
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Bóthar an Chósta
|align=&quot;right&quot;| James McKeown
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Andrew Clarke
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Geraldine Mulvenna
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Maureen Morrow
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Angela Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Cnoc Each
|align=&quot;right&quot;|Bobby Hadden
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;|Peter Johnston
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Marc Collins
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Andrew Wilson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Aaron Skinner
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Loch Latharna
|align=&quot;right&quot;|Maeve Donnelly
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gregg McKeen
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Roy Beggs Jr]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robert Logan
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Paul Reid
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|}

==Daonra==
Clúdaonn limistéar na Comhairle nua daonra de 135,338 áitritheoirí dar le Daonáireamh Thuaisceart Éireann, sa bhliain 2011 .&lt;ref&gt;{{cite web|teideal=NI Census 2011 - Key Statistics Summary Report, September 2014|url=http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf|website=NI Statistics and Research Agency|accessdate=28 September 2014|dátarochtana=13 Aibreán 2024|archivedate=15 Nollaig 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215081312/http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>pypnmmhbxlzd75zyzyorg2367jgtmh0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311886</id>
      <parentid>1311885</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Conspóid */</comment>
      <origin>1311886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15280" sha1="kgovlc34qoi7lgqrhfxchqvvvevzlej" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is údarás áitiúil i d[[Tuaisceart Éireann]] é '''Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir''' ([[Béarla]]: ''Mid and East Antrim Borough Council''), a bunaíodh ar an 1 Aibreán 2015. Tháinig an chomhairle nua in áit [[Comhairle Buirge Lár Aontroma ]] agus [[Comhairle Buirge Aontroma Thoir]]. Bhí an chéad toghcháin chuig an údaráis ar an 22 Bealtaine 2014, agus ghníomhaigh sí mar scáthúdarás, roimh chruthú CComhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir, ar an 1 Aibreán 2015.

== Conspóid ==
Ar 2 Nollaig 2021, cuireadh príomhfheidhmean na comhairle,  Anne Donaghy, ar fionraí de dheasca líomhaintí faoi bhulaíocht agus chiapadh &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-59511673|teideal=Anne Donaghy: Suspended Mid and East Antrim chief takes legal action|dáta=2021-12-02|language=en-GB|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;. D'fhógair sí a scor in Eanáir 2023 &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.belfastlive.co.uk/news/northern-ireland/mid-east-antrim-council-boss-26031812|teideal=Council boss 'retires on health grounds' after year on suspension|údar=Brendan Hughes|dáta=2023-01-20|language=en|work=Belfast Live|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;. 

In 2022, cuireadh comhairleoir de chuid [[PAD]], Marc Collins, ar fionraí mar gur chuir sé [[Twitter|tvuíteanna]] maslacha faoi [[John Finucane]] agus a theaghlach&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/news/northern-ireland/dup-councillor-marc-collins-suspended-over-tweets-directed-at-sinn-feins-john-finucane/41801262.html|teideal=DUP councillor Marc Collins suspended over tweets directed at Sinn Fein’s John Finucane|dáta=2022-06-29|language=en-GB|work=BelfastTelegraph.co.uk|dátarochtana=2025-03-26}}&lt;/ref&gt;.

== Méaracht ==
=== Méaraí ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|-
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| Ainm
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Billy Ashe
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2016
|2017
|Audrey Wales
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2017
|2018
|Paul Reid
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Lindsay Millar
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2019
|2020
|Maureen Morrow
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2020
|2021
|Peter Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2021
|2022
|William McCaughey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2022
|2023
|Noel Williams
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2023
|2024
| Gerardine Mulvenna
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2024
|2025
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|2025
|William McCaughey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2025
|Inniu
|Jackson Minford
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|}

===Leas Mhéara===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!From
!To
!scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Name
!scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; colspan=2 | Party
|-
|2015
|2016
|[[Timothy Gaston]]
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2016
|2017
|William McNeilly
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2017
|2018
|[[Cheryl Brownlee|Cheryl Johnston]]
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2018
|2019
|Cheryl Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2019
|2020
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2020
|2021
|Andrew Wilson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2021
|2022
|Matthew Armstrong
|  style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2022
|2023
|Beth Adger
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2023
|2024
|Stewart McDonald
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; | || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|2024
|2025
|Bréanainn Lyness
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2025
|inniu
|Tyler Hoey
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|}

== Comhairleoirí ==
Chun críche toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht Limistéar Toghcheantar (LTC):&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-29 |archivedate=2015-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929020745/http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Limistéar
!Suíocháin
|-
|An Baile Meánach
|7
|-
|Taobh na Banna
|6
|-
|Bráid
|7
|-
|Caisleán Charraig
|5
|-
|Bóthar an Chósta    
|5
|-
|Cnoc Each
|5
|-
|Loch Latharna
|5
|}

=== Láidreacht na bPáirtithe ===

[[File:MidAndEastAntrim2023.svg|250px]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
!Reatha
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|align=&quot;right&quot;|16
|align=&quot;right&quot;|15
|align=&quot;right&quot;|14
|align=&quot;right&quot;|13
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|align=&quot;right&quot;|9
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|8
|align=&quot;right&quot;|8
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|7
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|6
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|4
|align=&quot;right&quot;|4
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleách
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|2
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PRNA]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
|}

=== Comhairleoirí de réir toghlimistéar===
[[File:Causeway_Coast_and_Glens_Borough_Council_Election_2023.svg|400px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|An Baile Meánach
|align=&quot;right&quot;|Rodney Quigley
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;| Bréanainn Lyness
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Armstrong
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Brian Thompson †
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Reuben Glover
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jack Gibson †
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Lawrie Philpott
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Taobh na Banna
|align=&quot;right&quot;|Anna Henry†
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Armstrong
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Stewart McDonald
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Thomas Gordon
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Tyler Hoey
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jackson Minford
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|Bráid
|align=&quot;right&quot;|Archie Rae
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|''Folamh''
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|William McCaughey
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Christopher Jamieson
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Alan Barr
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Chelsea Harwood
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Matthew Warwick
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Caisleán Charraig
|align=&quot;right&quot;|Lauren Gray
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robin Stewart
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Billy Ashe
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|David Clarke †‡‡
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Bethany Ferris
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Bóthar an Chósta
|align=&quot;right&quot;| James McKeown
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Andrew Clarke
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Geraldine Mulvenna
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Maureen Morrow
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Angela Smyth
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Cnoc Each
|align=&quot;right&quot;|Bobby Hadden
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;|Peter Johnston
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Marc Collins
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Andrew Wilson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Aaron Skinner
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Loch Latharna
|align=&quot;right&quot;|Maeve Donnelly
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gregg McKeen
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Roy Beggs Jr]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robert Logan
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Paul Reid
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|}

==Daonra==
Clúdaonn limistéar na Comhairle nua daonra de 135,338 áitritheoirí dar le Daonáireamh Thuaisceart Éireann, sa bhliain 2011 .&lt;ref&gt;{{cite web|teideal=NI Census 2011 - Key Statistics Summary Report, September 2014|url=http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf|website=NI Statistics and Research Agency|accessdate=28 September 2014|dátarochtana=13 Aibreán 2024|archivedate=15 Nollaig 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215081312/http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>kgovlc34qoi7lgqrhfxchqvvvevzlej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112797</id>
    <revision>
      <id>1311871</id>
      <parentid>1269353</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach]] go [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1269353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14334" sha1="scz0vo4fe9n6o9y3dqop0d3trbon4jv" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is údarás áitiúil i d[[Tuaisceart Éireann]] é '''Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach''' ([[Béarla]]: ''Lisburn and Castlereagh City Council''), a bunaíodh ar an 1 Aibreán 2015. Tháinig an chomhairle nua in áit [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach]] agus [[Comhairle Buirge Chaisleán Riabhach]]. Bhí an chéad toghcháin chuig an údaráis ar an 22 Bealtaine 2014, agus ghníomhaigh sí mar scáthúdarás, roimh chruthú omhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach, ar an 1 Aibreán 2015.
== Méaracht ==
=== Méaraí ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|-
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| Ainm
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Thomas Beckett
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2016
|2017
|Brian Bloomfield
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2017
|2018
|Tim Morrow
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2018
|2019
|Uel Mackin
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2019
|2020
|Alan Givan
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2020
|2021
|Nicholas Trimble
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2021
|2022
|Stephen Martin
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2022
|2023
|Scott Carson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2023
|2024
|Andrew Gowan
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|2024
|2025
|Kurtis Dickson
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2025
|Inniu
|Amanda Grehan
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|}
=== Leas mhéaraí===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|-
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| Ainm
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Alexander Redpath
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2016
|2017
|Stephen Martin
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2017
|2018
|Hazel Legge
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2018
|2019
|Amanda Grehan
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2019
|2020
|Johnny McCarthy
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;  | || [[PSDLO]]
|-
|2020
|2021
|Jenny Palmer
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2021
|2022
|Tim Mitchell
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|2022
|2023
|Michelle Guy
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|2023
|2024
|Gary McCleave
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2024
|2025
|Ryan Carlin
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2025
|inniu
|Hazel Legge
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|}

== Comhairleoirí==
Chun críche toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht Limistéar Toghcheantar (LTC):&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-29 |archivedate=2015-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929020745/http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Limistéar
!Suíocháin
|-
|An Caisleán Riabhach Thoir 
|6
|-
|An Caisleán Riabhach Theas
|7
|-
|Downshire Thoir 
|5
|-
| Downshire Thiar
|5
|-
|Coill Ultaigh 
|5
|-
|Lios na gCearrbhach Thuaidh
|6
|-
|Lios na gCearrbhach Theas
|6
|}

===Láidreacht na bPáirtithe===
[[File:LisburnAndCastlereagh2023.svg|250px]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|align=&quot;right&quot;|20
|align=&quot;right&quot;|15
|align=&quot;right&quot;|14
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|9
|align=&quot;right&quot;|13
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|align=&quot;right&quot;|8
|align=&quot;right&quot;|11
|align=&quot;right&quot;|6
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|4
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|2
|-
! style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot;  |
|[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]]
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
! style=&quot;background:{{NI21/meta/color}};&quot;| 
| [[NI21]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleách
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|1
|-
|}

=== Comhairleoirí de réir toghlimistéar===
[[File:Lisburn_and_Castlereagh_City_Council_Election_2023.svg|400px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|An Caisleán Riabhach Thoir
|align=&quot;right&quot;|Sharon Skillen
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Martin Gregg
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Samantha Burns
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Sharon Lowry
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|John Laverty
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Hazel Legge
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|An Caisleán Riabhach Theas
|align=&quot;right&quot;|	Jamie Harpur †
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Brian Higginson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|	Nancy Eaton
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|John Gallen
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Ryan Carlin
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|	Martin McKeever
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Daniel Bassett
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Downshire Thoir
|align=&quot;right&quot;|Andrew Gowan
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Uel Mackin
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|	Aaron McIntyre
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|	Kurtis Dickson
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|James Baird
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Downshire Thiar
|align=&quot;right&quot;| Owen Gawith
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gretta Thompson
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Alan Martin
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Allan Ewart
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Caleb McCready
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Coill Ultaigh
|align=&quot;right&quot;| Gary McCleave
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Claire Kemp
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Thomas Beckett
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|James Tinsely
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Ross McLernon
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Lios na gCearrbhach Thuaidh
|align=&quot;right&quot;| Declan Lynch †
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Jonathan Craig]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Nicola Parker
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Pat Catney
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Nicholas Trimble
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gary Hynds
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}}&quot; |
| Neamhspleách
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Lios na gCearrbhach Theas
|align=&quot;right&quot;|Andrew Ewing
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Amanda Grehan
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Alan Givan
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jessica Bamford †
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Tim Mitchell
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Paul Porter
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|}

&lt;small&gt; † comhairleoir comhthofa &lt;/small&gt;

==Daonra==
Clúdaonn limistéar na Comhairle nua daonra de 134,841 áitritheoirí dar le Daonáireamh Thuaisceart Éireann, sa bhliain 2011 .&lt;ref&gt;{{cite web|teideal=NI Census 2011 - Key Statistics Summary Report, September 2014|url=http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf|website=NI Statistics and Research Agency|accessdate=28 September 2014|dátarochtana=15 Aibreán 2024|archivedate=15 Nollaig 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215081312/http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>scz0vo4fe9n6o9y3dqop0d3trbon4jv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112802</id>
    <revision>
      <id>1311864</id>
      <parentid>1268845</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon]] go [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1268845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12579" sha1="trcd432tkxuat7hdb1k5h3ruyken4ol" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is údarás áitiúil i d[[Tuaisceart Éireann]] é '''Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon''' ([[Béarla]]: ''Armagh City, Banbridge and Craigavon Borough Council''), a bunaíodh ar an 1 Aibreán 2015. Tháinig an chomhairle nua in áit [[Comhairle Cathrach agus Ceantar Ard Mhacha]], [[Comhairle Ceantair Dhroichead na Banna]] agus [[Comhairle Buirge Craigavon]]. Bhí an chéad toghcháin chuig an údaráis ar an 22 Bealtaine 2014, agus ghníomhaigh sí mar scáthúdarás, roimh chruthú omhairle Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon, ar an 1 Aibreán 2015.

== Méaracht ==
=== Ardmhéara ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Ainm
!  colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Darryn Causby
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2016
|2017
|Garath Keating
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2017
|2018
|Gareth Wilson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2018
|2019
|Julie Flaherty
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2019
|2020
|Mealla Campbell
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;  | || [[PSDLO]]
|-
|2020
|2021
|Kevin Savage
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2021
|2022
|Glenn Barr
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2022
|2023
|Paul Greenfield
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2023
|2024
|Margaret Tinsley
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2024
|2025
|Sarah Duffy
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2025
|inniu
|Stephen Moutray
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|}

=== Leas Ardmhéara ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Ainm
!  colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Catherine Seeley
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2016
|2017
|Paul Greenfield
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2017
|2018
|Sam Nicholson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2018
|2019
|Paul Duffy
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2019
|2020
|Margaret Tinsley
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2020
|2021
|Kyle Savage
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2021
|2022
|Jackie Donnelly
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2022
|2023
|Tim McClelland
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2023
|2024
|Sorchá McGeown
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2024
|2025
|Kyle Savage
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2025
|inniu
| Jessica Johnston
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|}

== Comhairleoirí ==
Chun críche toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht Limistéar Toghcheantar (LTC):&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-29 |archivedate=2015-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929020745/http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Limistéar
!Suíocháin
|-
|Ard Mhacha
|6
|-
|Droichead na Banna
|7
|-
|Craigavon
|5
|-
|Cusher
|5
|-
|Abhainn an Lagáin
|5
|-
|An Lorgain
|7
|-
|Port an Dúnáin
|6
|}

=== Láidreacht na bPáirtithe ===

[[File:Abc_district_council_2023.svg]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
|align=&quot;right&quot;|10
|align=&quot;right&quot;|15
|align=&quot;right&quot;|15
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|align=&quot;right&quot;|11
|align=&quot;right&quot;|13
|align=&quot;right&quot;|13
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;   |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|align=&quot;right&quot;|10
|align=&quot;right&quot;|6
|align=&quot;right&quot;|6
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|4
|align=&quot;right&quot;|5
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|align=&quot;right&quot;|6
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleách
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1

|-
|}

=== Comhairleoirí de réir toghlimistéar===
[[File:Armagh_City,_Banbridge_and_Craigavon_Borough_Council_Election_2023.svg|400px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Ard Mhacha
|align=&quot;right&quot;| Fergal Donnelly
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Scott Armstrong
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Thomas O'Hanlon
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Sarah Duffy
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Ashley Mallon
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| John Óg O'Kane
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|Droichead na Banna	
|align=&quot;right&quot;|Joy Ferguson
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Glenn Barr
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Chris McCartan
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Paul Greenfield
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Ian Wilson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Kevin Savage
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Ian Burns
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Craigavon
|align=&quot;right&quot;|Jude Mallon
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Catherine Nelson
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Margaret Tinsley
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Robbie Alexander
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Kate Evans
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Cusher
|align=&quot;right&quot;|Bróna Haughey
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Paul Berry]]
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;|Keith Ratcliffe
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gordon Kennedy
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Gareth Wilson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Abhainn an Lagáin
|align=&quot;right&quot;|Mark Baxter
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jessica Johnston
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Kyle Savage
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Paul Rankin]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Tim McClelland
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|An Lorgain
|align=&quot;right&quot;| Keith Haughian
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Peter Lavery
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Peter Haire
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Liam Mackle
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Sorchá McGeown
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Mary O'Dowd
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Stephen Moutray]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Port an Dúnáin
|align=&quot;right&quot;| Paul Duffy
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Lavelle McIlwrath
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Kyle Moutray
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Julie Flaherty
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Alan Mulholland
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Clare McConville-Walker
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|}

==Daonra==
Clúdaonn limistéar na Comhairle nua daonra de 199,693 áitritheoirí dar le Daonáireamh Thuaisceart Éireann, sa bhliain 2011 .&lt;ref&gt;{{cite web|teideal=NI Census 2011 - Key Statistics Summary Report, September 2014|url=http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf|website=NI Statistics and Research Agency|accessdate=28 September 2014|dátarochtana=15 Aibreán 2024|archivedate=15 Nollaig 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215081312/http://www.nisra.gov.uk/archive/census/2011/results/key-statistics/summary-report.pdf}}&lt;/ref&gt;
== Saoirse na Buirge==
Tá Saoirse na Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon ag na daoine seo a leanas: 
*[[Gloria Hunniford]]: 20 Nollaig 2021

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>trcd432tkxuat7hdb1k5h3ruyken4ol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na nGlinnte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112826</id>
    <revision>
      <id>1311869</id>
      <parentid>1268844</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte]] go [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na nGlinnte]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1268844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13630" sha1="dn7pm5lyh3lpyyzztiw1o5qptb7yffr" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Eagraíochta}}
Is údarás áitiúil i d[[Tuaisceart Éireann]] é '''Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte''' ([[Béarla]]: ''Causeway Coast and Glens Borough Council''), a bunaíodh ar an 1 Aibreán 2015. Tháinig an chomhairle nua in áit [[Comhairle Buirge Bhaile Monaidh]], [[Comhairle Baile Chúil Rathain]], [[Comhairle Bhuirg Léim an Mhadaidh]] agus [[Comhairle Buirge an Mhaoil]]. Bhí an chéad toghcháin chuig an údaráis ar an 22 Bealtaine 2014, agus ghníomhaigh sí mar scáthúdarás, roimh chruthú omhairle Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte, ar an 1 Aibreán 2015.

Chun críche toghcháin tá an chomhairle roinnte i seacht Limistéar Toghcheantar (LTC):&lt;ref&gt;{{Lua idirlín |url=http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2018-01-29 |archivedate=2015-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929020745/http://www.deac-ni.org/index/current-review-of-district-electoral-areas/final_ni_overview__300dpi_a1_.pdf }}&lt;/ref&gt;

== Méaracht ==
=== Méara ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Ainm
!  colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Michelle Knight-McQuillan
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2016
|2017
|Maura Hickey
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;  | || [[PSDLO]]
|-
|2017
|2018
|Joan Baird
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2018
|2019
|Brenda Chivers
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2019
|2020
|Sean Bateson
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2020
|2021
|Mark Fielding
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2021
|2022
|Richard Holmes
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2022
|2023
|Ivor Wallace
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2023
|2024
|Steven Callaghan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Harte |first=Lauren |dáta=10/06/2023|teideal=The new faces dominating the top positions on Northern Ireland's councils |url=https://www.belfastlive.co.uk/news/northern-ireland/new-faces-dominating-top-positions-27063639 |access-date=2023-09-15 |work=BelfastLive |language=en}}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2024
|2025
|Ciarán McQuillan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ainsworth |first=Paul |dáta=03/06/2024|teideal=Causeway Coast and Glens appoints its youngest mayor |url=https://www.irishnews.com/news/northern-ireland/ballymoney-sinn-fein-councillor-ciaran-mcquillan-appointed-causeway-coast-and-glens-mayor-L7NPGPQHRZDYXHLW3PIRDBB6NE/ |access-date=2024-06-04 |work=Irish News |language=en}}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2025
|Inniu
|Oliver McMullan
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|}

=== Leas Mhéara ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Ó
!A
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;200&quot; | Ainm
!  colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; width=&quot;150&quot; | Páirtí
|-
|2015
|2016
|Darryl Wilson
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2016
|2017
|James McCorkell
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2017
|2018
|Cathal McLaughlin
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2018
|2019
|Trevor Clarke
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2019
|2020
|Sharon McKillop
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2020
|2021
|Tom McKeown
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot;  | || [[PAU]]
|-
|2021
|2022
|Ashleen Schenning 
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;  | || [[PSDLO]]
|-
|2022
|2023
|Kathleen McGurk
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]]
|-
|2023
|2024
|Margaret-Anne McKillop
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot;  | || [[PSDLO]]
|-
|2024
|2025
|Tanya Stirling
|  style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]]
|-
|2025
|inniu
| Richard Stewart
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |  || [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|}

==Comhairleoirí==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
!Limistéar
!Suíocháin
|-
| Baile an Mhuine
| 7
|-
| Banna
| 5
|-
| Binn Bhradach
| 5
|-
| Clochán an Aifir
| 7
|-
| Coll Rian
|6
|-
| Léim an Mhadaidh
|5
|-
|Na Glinnte
|5
|}

===Láidreacht na bPáirtithe===
[[File:Svgfiles_2023-05-22-21-28-57-447257-10256234058280417385.svg|250px]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
!Tofa &lt;br/&gt;2014
!Tofa &lt;br/&gt;2019
!Tofa &lt;br/&gt;2023
!Reatha
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
|[[Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|align=&quot;right&quot;|11
|align=&quot;right&quot;|14
|align=&quot;right&quot;|13
|align=&quot;right&quot;|13 
|-
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
|[[Sinn Féin]]
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|9
|align=&quot;right&quot;|12
|align=&quot;right&quot;|12
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|5
|align=&quot;right&quot;|5
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|align=&quot;right&quot;|10
|align=&quot;right&quot;|7
|align=&quot;right&quot;|4
|align=&quot;right&quot;|3
|-
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|align=&quot;right&quot;|6
|align=&quot;right&quot;|6
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|3
|-
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| 
| [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|align=&quot;right&quot;|3
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|2
|align=&quot;right&quot;|2
|-
! style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot;| 
| [[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]]
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|-
! style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
|Neamhspleácha
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|1
|align=&quot;right&quot;|0
|align=&quot;right&quot;|1
|-
|}

=== Comhairleoirí de réir toghlimistéar===
[[File:Causeway_Coast_and_Glens_Borough_Council_Election_2023.svg|400px]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%; margin-bottom: 10px;&quot; 
! colspan=&quot;4&quot; | Comhairleoirí tar éis [[Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023]]
|-
! Toghlimistéar
! Ainm
! colspan=&quot;2&quot; |Páirtí
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|Baile an Mhuine
|align=&quot;right&quot;|[[Mervyn Storey]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Ciarán McQuillan
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Darryl Wilson ‡
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Leanne Peacock
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Ivor Wallace ‡
! style=&quot;background:#{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; |
| Neamhspleách
|-
|align=&quot;right&quot;|Lee Kane
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Jonathan McAuley
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Banna
|align=&quot;right&quot;| Sean Bateson
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Michelle Knight-McQuillan	
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Dawn Higgins
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Ciarán Archibald
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Richard Holmes
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Binn Bhradach
|align=&quot;right&quot;|Seán McGlinchey
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Dermot Nicholl
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Kathleen McGurk
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Edgar Scott
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;| [[Michael Coyle]]
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;left&quot;|Clochán an Aifir
|align=&quot;right&quot;|Mark Fielding
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Peter McCully
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Sandra Hunter
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|John McAuley
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Richard Stewart
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Allister Kyle
! style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot; |
|[[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Sharon McKillop
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;6&quot; align=&quot;left&quot;|Coll Rian
|align=&quot;right&quot;|Philip Anderson
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|[[Russell Watton]]
! style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot;| 
| [[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Yvonne Boyle
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Niamh Archibald
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|John Wisener
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Aontachtach Uladh|PAU]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Tanya Stirling
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Léim an Mhadaidh
|align=&quot;right&quot;| Brenda Chivers
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Steven Callaghan
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Ashleen Schenning
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Aaron Callan
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Amy Mairs
! style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; |
|[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;left&quot;|Na Glinnte
|align=&quot;right&quot;| Cara McShane
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| [[Oliver McMullan]]
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;| Mairghéad Watson
! style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  |
| [[Sinn Féin]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Bill Kennedy
! style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  |
| [[An Páirtí Aontachtach Daonlathach|PAD]]
|-
|align=&quot;right&quot;|Margret Anne McKillop
! style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | 
|[[Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre|PSDLO]]
|-
|}

&lt;small&gt; † D'fhag Darryl Wilson [[PAU]] agus chuaigh sé [[PAD]]. D'fhag Ivor Wallace [[PAD]] agus d'éirigh sé neamhspleách &lt;/small&gt;

==Daonra==
Clúdaonn limistéar na Comhairle nua daonra de 141,745 áitritheoirí dar le Daonáireamh Thuaisceart Éireann, sa bhliain 2021 .&lt;ref&gt;{{cite web|teideal=Census 2021 - Main statistics for Northern Ireland - Phase 2|url=https://www.nisra.gov.uk/system/files/statistics/census-2021-main-statistics-for-northern-ireland-phase-2-report.pdf|format=PDF|website=NI Statistics and Research Agency|accessdate=16 Aibreán 2024}}&lt;/ref&gt;

==Tagairtí==
{{reflist}}
{{Rialtas Áitiúil i dTuaisceart Éireann}}
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>dn7pm5lyh3lpyyzztiw1o5qptb7yffr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teimpléad:Imeachtaí pobail</title>
    <ns>10</ns>
    <id>119423</id>
    <revision>
      <id>1311909</id>
      <parentid>1300233</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:14:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amy Uí Ríordáin</username>
        <id>57269</id>
      </contributor>
      <comment>Is Breá le Vicí an Domhan 2026</comment>
      <origin>1311909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1150" sha1="8j5ozskbvy2r59hs2hvmb1zdq2gx3vr" xml:space="preserve">'''🌿 Is Breá le Vicí an Domhan 2026'''

Togra eagarthóireachta é seo atá dírithe ar speicis phlandaí agus gnáthóga dúlra na hÉireann a dhoiciméadú ar Vicipéid na Gaeilge. Tá go leor ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha in easnamh nó síolta atá ann - is féidir leat cabhrú leis sin a leigheas.

Ní gá a bheith i d'eagarthóir taithíoch. Is féidir alt nua a chruthú ✏️, alt atá ann cheana a fheabhsú 📝, nó catagóirí, tagairtí, nó fiú íomhánna a chur leis 📸.

→ [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026|níos mó + glac páirt]]

----

'''Wiki Loves Earth Éire 2026'''
[[File:WLE Ireland logo (transparent).svg|150px|deas|alt=Wiki Loves Earth Éire 2026|link=]]
Comórtas grianghrafadóireachta idirnáisiúnta é '''Wiki Loves Earth''' chun oidhreacht nádúrtha na hÉireann a dhoiciméadú. Glac grianghraif i limistéir cosanta ar fud an oileáin agus uaslódáil iad chuig Cómhaoin Wikimedia faoi cheadúnas saor.
Ar siúl ó '''1ú Bealtaine go 31ú Iúil 2026'''. Tá duaiseanna ar fáil. → 
[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Earth_2026_in_Ireland níos mó]</text>
      <sha1>8j5ozskbvy2r59hs2hvmb1zdq2gx3vr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311910</id>
      <parentid>1311909</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amy Uí Ríordáin</username>
        <id>57269</id>
      </contributor>
      <origin>1311910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1165" sha1="1qgvjwzs39nrrilzj3mi2ryx9vizo1c" xml:space="preserve">'''🌿 Is Breá le Vicí an Domhan 2026'''

Togra eagarthóireachta é seo atá dírithe ar speicis phlandaí agus gnáthóga dúlra na hÉireann a dhoiciméadú ar Vicipéid na Gaeilge. Tá go leor ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha in easnamh nó síolta atá ann - is féidir leat cabhrú leis sin a leigheas.

Ní gá a bheith i d'eagarthóir taithíoch. Is féidir alt nua a chruthú ✏️, alt atá ann cheana a fheabhsú 📝, nó catagóirí, tagairtí, nó fiú íomhánna a chur leis 📸.

→ [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026|níos mó + glac páirt]]

----

'''Is Breá le Vici an Domhan 2026 in Éirinn'''
[[File:WLE Ireland logo (transparent).svg|150px|deas|alt=Wiki Loves Earth Éire 2026|link=]]
Comórtas grianghrafadóireachta idirnáisiúnta é '''Wiki Loves Earth''' chun oidhreacht nádúrtha na hÉireann a dhoiciméadú. Glac grianghraif i limistéir cosanta ar fud an oileáin agus uaslódáil iad chuig Cómhaoin Wikimedia faoi cheadúnas saor.
Ar siúl ó '''1ú Bealtaine go 31ú Iúil 2026'''. Tá duaiseanna ar fáil. → 
[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Earth_2026_in_Ireland níos mó]</text>
      <sha1>1qgvjwzs39nrrilzj3mi2ryx9vizo1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ceantar Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119671</id>
    <redirect title="Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh" />
    <revision>
      <id>1311967</id>
      <parentid>1269354</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T00:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>3926</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Ag socrú athsheolta dúbailte → [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh]]</comment>
      <origin>1311967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="2x1etla6wk541jxtj0ttxmy4cpvtifs" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh]]</text>
      <sha1>2x1etla6wk541jxtj0ttxmy4cpvtifs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dafydd ab Owain Gwynedd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121127</id>
    <revision>
      <id>1311961</id>
      <parentid>1281393</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2932" sha1="g0rhs375v5k9cfbjl7msupzw3vdoa8v" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Dafydd ab Owain Gwynedd''' (a fuair bás [[1203]] ) ina rí ar [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] nó codanna den ríocht idir 1170 agus 1195. Ar feadh tamaill tháinig sé i réim i gcomhpháirt lena dheartháireacha Maelgwn ab Owain Gwynedd agus Rhodri ab Owain Gwynedd.

== Stair a shaoil ==
Ba mhac le [[Owain Gwynedd]] é Dafydd agus a bhean chéile Cristin ferch Gronw . Toisc gurbh é Cristin col ceathrar Owain, níor ghlac an eaglais leis an bpósadh, ahus a mheas go raibh Dafydd neamhdhlisteanach. Cloistear trácht air den chéad uair sa [[1157|bhliain 1157]] nuair a rinne [[Anraí II Shasana|Anraí II, rí Shasana,]] ionsaí ar Gwynedd. Bhí Dafydd i láthair ag an gcoimheascar  i gcoill [[Penarlâg]] nuair is beag nár maraíodh [[Anraí II Shasana|Anraí]] . Sa bhliain 1165 bhí sé socraithe síos i nDyffryn Clwyd agus tá taifead ann go ndearna sé ionsaí ar Tegeingl .

Nuair a fuair Owain bás sa bhliain 1170, bhí sé ina streachailt idir a mhic ar son na ríochta. D'ionsaigh Dafydd agus Rhodri a ndeartháir Hywel ab Owain Gwynedd, agus chuir siad ar a theitheadh go [[Éire|hÉirinn]] é. Maraíodh deartháireacha eile, Iorwerth Drwyndwn agus Cynan ab Owain Gwynedd, sa bhliain 1174, ag baint beirt iomaitheoir eile don ríchathaoir. An bhliain chéanna ghabh agus chuir Dafydd  a dheartháireacha Maelgwn (a bhí tar éis filleadh ó Éirinn) agus Rhodr i bpríosún. An bhliain sin freisin phós sé Emme d'Anjou, iníon Geoffrey d'Anjou agus leathdheirfiúr leis an rí Anraí.

Sa bhliain 1175 d’éirigh le Rhodri éalú ón bpríosún agus d'ionsaigh sé a dheartháir. Chaill Dafydd Gwynedd go léir siar ó Abhainn Conwy. Sa [[1177|bhliain 1177]] thug Anraí II tiarnais [[Ellesmere]] agus Hales dó. Thóg sé caisleán i [[Rhuddlan]] agus tá taifead ann gur fhan [[Giraldus Cambrensis]] oíche ann ar a thuras tríd an mBreatain Bheag.

Sa bhliain 1194, bhí bagairt eile roimh Dafydd, eadhon a nia [[Llywelyn Fawr|Llywelyn ap Iorwerth]], a d’éirigh leis é a ruaigeadh i gcath in Aberconwy le cabhair ó mhic Cynan ab Owain Gwynedd. Sa bhliain 1197, d’éirigh le Llywelyn Dafydd a ghabháil agus a chur i bpríosún. Scaoileadh saor é an bhliain dár gcionn ar iarratas [[Hubert Walter]], [[Archesgob Caergrawnt|Ardeaspag Cambridge]], agus chuaigh sé chun cónaí ina chuid mainéar i Sasana. Fuair sé bás ansin i mBealtaine 1203.

== Naomhphátrún na bhfilí ==
Tá dhá dhán ann do Dafydd ab Owain Gwynedd ón bhfile-laoch. Cé nach féidir sin a chruthú, is féidir gur ball de lucht leanúna an phrionsa a bhí i Gwilym; fuair sé bás sa chath.

== Tagairtí ==

* ''Beathaisnéis na Breataine Bige suas go dtí 1940'' (Cumann Oinigh an Chymrodorion)

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 12ú haois]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>g0rhs375v5k9cfbjl7msupzw3vdoa8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311962</id>
      <parentid>1311961</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2924" sha1="hfckgh3739cxjuch8qrafph1w9clwla" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Bhí '''Dafydd ab Owain Gwynedd''' (a fuair bás [[1203]] ) ina rí ar [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] nó codanna den ríocht idir 1170 agus 1195. Ar feadh tamaill tháinig sé i réim i gcomhpháirt lena dheartháireacha Maelgwn ab Owain Gwynedd agus Rhodri ab Owain Gwynedd.

== Stair a shaoil ==
Ba mhac le [[Owain Gwynedd]] é Dafydd agus a bhean chéile Cristin ferch Gronw . Toisc gurbh é Cristin col ceathrar Owain, níor ghlac an eaglais leis an bpósadh, ahus a mheas go raibh Dafydd neamhdhlisteanach. Cloistear trácht air den chéad uair sa [[1157|bhliain 1157]] nuair a rinne [[Anraí II Shasana|Anraí II, rí Shasana,]] ionsaí ar Gwynedd. Bhí Dafydd i láthair ag an gcoimheascar  i gcoill [[Penarlâg]] nuair is beag nár maraíodh [[Anraí II Shasana|Anraí]] . Sa bhliain 1165 bhí sé socraithe síos i nDyffryn Clwyd agus tá taifead ann go ndearna sé ionsaí ar Tegeingl .

Nuair a fuair Owain bás sa bhliain 1170, bhí sé ina streachailt idir a mhic ar son na ríochta. D'ionsaigh Dafydd agus Rhodri a ndeartháir Hywel ab Owain Gwynedd, agus chuir siad ar a theitheadh go [[Éire|hÉirinn]] é. Maraíodh deartháireacha eile, Iorwerth Drwyndwn agus Cynan ab Owain Gwynedd, sa bhliain 1174, ag baint beirt iomaitheoir eile don ríchathaoir. An bhliain chéanna ghabh agus chuir Dafydd  a dheartháireacha Maelgwn (a bhí tar éis filleadh ó Éirinn) agus Rhodr i bpríosún. An bhliain sin freisin phós sé Emme d'Anjou, iníon Geoffrey d'Anjou agus leathdheirfiúr leis an rí Anraí.

Sa bhliain 1175 d’éirigh le Rhodri éalú ón bpríosún agus d'ionsaigh sé a dheartháir. Chaill Dafydd Gwynedd go léir siar ó Abhainn Conwy. Sa [[1177|bhliain 1177]] thug Anraí II tiarnais Ellesmere agus Hales dó. Thóg sé caisleán i [[Rhuddlan]] agus tá taifead ann gur fhan [[Giraldus Cambrensis]] oíche ann ar a thuras tríd an mBreatain Bheag.

Sa bhliain 1194, bhí bagairt eile roimh Dafydd, eadhon a nia [[Llywelyn Fawr|Llywelyn ap Iorwerth]], a d’éirigh leis é a ruaigeadh i gcath in Aberconwy le cabhair ó mhic Cynan ab Owain Gwynedd. Sa bhliain 1197, d’éirigh le Llywelyn Dafydd a ghabháil agus a chur i bpríosún. Scaoileadh saor é an bhliain dár gcionn ar iarratas Hubert Walter, Ardeaspag Cambridge, agus chuaigh sé chun cónaí ina chuid mainéar i Sasana. Fuair sé bás ansin i mBealtaine 1203.

== Naomhphátrún na bhfilí ==
Tá dhá dhán ann do Dafydd ab Owain Gwynedd ón bhfile-laoch. Cé nach féidir sin a chruthú, is féidir gur ball de lucht leanúna an phrionsa a bhí i Gwilym; fuair sé bás sa chath.

== Tagairtí ==

* ''Beathaisnéis na Breataine Bige suas go dtí 1940'' (Cumann Oinigh an Chymrodorion)

[[Catagóir:Daoine a rugadh sa 12ú haois]]
[[Catagóir:Caitlicigh]]
[[Catagóir:Daoine na Meánaoise]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]
[[Catagóir:Ríthe Eorpacha]]</text>
      <sha1>hfckgh3739cxjuch8qrafph1w9clwla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dafydd ap Llywelyn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121973</id>
    <revision>
      <id>1311951</id>
      <parentid>1290210</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:33:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <comment>Catagóirí</comment>
      <origin>1311951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6324" sha1="2z7ywzdjb1w92b79ybxlf4unj828o2h" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

[[Íomhá:Flag_of_Gwynedd.png|mion|120x120px|Bratach Gwynedd]]
Taoiseach (nó [[Prionsa]]) [[Taoisigh agus Ríthe na Breataine|na Breataine Bige]] agus [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] idir [[1240]] agus [[1246]] ab ea '''Dafydd ap Llywelyn''' (c. Aibreán [[1212]] – 25 Feabhra [[1246]]).

== Oidhre Llywelyn ==
Ba é Dafydd an t-aon mhac [[Llywelyn Fawr|a bhí ag]] [[Llywelyn Fawr]] lena bhean chéile phósta Siwan, iníon [[Seon, Rí Shasana|Sheoin, Rí Shasana]]. Ina bhlianta deireanacha, rinne Llywelyn gach a bhí ina chumas a chinntiú go nglacfaí le Dafydd mar a oidhre agus mar a chomharba. De réir [[Cyfraith Hywel|dhlí na Breataine Bige]], bheadh an ríocht roinnte idir Dafydd agus a dheartháir níos sine Gruffudd, mac le bean leapa [[Llywelyn Fawr]] ach d’éirigh le Llywelyn, de bharr a údaráis a chur ar na prionsaí Breataineacha agus na géillsinigh eile, a aithint gurbh é Dafydd a aon oidhre dlisteanach, ag searmanas san mhainistir Abaty Ystrad Fflur sa bhliain 1238. D’éirigh leis freisin a chinntiú gur aithin uncail Dafydd, an Rí Henry III Shasana, é mar Phrionsa na Breataine Bige sa bhliain 1220 (an chéad duine a raibh an teideal seo aitheanta dó i Sasana, in ainneoin gurbh é a athair Prionsa na Breataine Bige de facto), agus chuir sé ina luí ar an bPápa a fhógairt go raibh máthair Dafydd, Siwan, dlisteanach chun posta Dafydd a neartú.

[[Íomhá:Llywelyn_the_Great_detail.jpg|clé|mion|Líníocht lámhscríbhinne a thaispeánann Llywelyn Fawr lena mhic Gruffydd agus Dafydd]]

== Taoiseach ==
Nuair a fuair Llywelyn bás sa bhliain 1240, tháinig Dafydd i gcomharbacht mar thaoiseach ar Gwynedd. Cé gur ghlac Anraí III lena cheart Gwynedd a rialú, ní raibh sé sásta ligean dó na tailte a ghabh a athair taobh amuigh de Gwynedd a choinneáil. Rinne Dafydd iniúchadh ar roghanna taidhleoireachta, agus sheol sé toscaireacht go dtí an Fhrainc sa [[1241|bhliain 1241]], ach i mí Lúnasa na bliana sin d’ionsaigh an rí Gwynedd, agus cuireadh iallach ar Dafydd géilleadh agus b’éigean do Dafydd géilleadh dó. Faoi théarmaí Chomhaontú Gwerneigron, chaill Dafydd a chuid tailte lasmuigh de Gwynedd agus b’éigean dó a dheartháir Gruffudd a thabhairt suas don rí. Bhí Dafydd ag coinneáil Gruffudd ina phríosúnach, agus i lámh an rí d’fhéadfadh sé a bheith ina arm úsáideach i gcoinne Dafydd. Scriosadh aon phleananna a bhí ag an rí nuair a fuair Gruffudd bás agus é ag iarraidh éalú ó [[Túr Londan|Thúr Londan]] go luath i [[1244]].

D’fhág sé seo Dafydd saor ó chuing, agus rinne sé comhghuaillíocht le prionsaí eile na Breataine Bige chun gabháltais Shasanacha sa Bhreatain Bheag agus níos faide i gcéin a ionsaí. Bhí rath suntasach ar an éirí amach; faoi Mhárta 1245 bhí Tegeingl (ceantar Sir y Fflin inniu) curtha faoi smacht ag Dafydd, agus tailte a oidhreachta á n-athghabháil aige.Thit Caisleán [[Yr Wyddgrug]]&lt;nowiki/&gt;leis san earrach, agus rinne sé ionsaí ar Chaisleán [[Dyserth]] freisin catapailt freisin.

I mí Lúnasa 1245, d’ionsaigh an Rí Anraí Gwynedd arís, agus thóg sé caisleán nua i nDegannwy. Bhí troid fíochmhar ann, lena n-áirítear ionsaí Breatnach ar bhád Sasanach in abhainn Conwy; ach cuireadh deireadh leis an bhfeachtas nuair a fuair Dafydd bás gan choinne ina chúirt ag Abergwyngregyn i mí Feabhra 1246 le bás gan choinne Dafydd ag a chúirt in Abergwyngregyn i mí Feabhra [[1246]]. Cuireadh é lena athair sa mhainistir Abaty Aberconwy. Ar feadh tamaill, creideadh go raibh Dafydd ina luí i gcónra in eaglais Sant Grwst, ach is é tuama Hywel Coetmor atá ann.

== An comharbas ==
Ó nach raibh aon chlann ag pósadh Dafydd agus Isabella, iníon le William de Braose, roinneadh an ríocht idir bheirt mhac Ghrúfud, [[Llywelyn ap Gruffudd]] agus Owain ap Gruffudd, agus lean an cogadh ar aghaidh leis an rí i rith na bliana 1246. I mí Aibreáin [[1247|1247,]] bhuail Llywelyn agus Owain leis an rí ag Woodstock agus tháinig siad ar chomhaontú leis, ach chaill siad go leor dá gcuid tailte dá bharr (féach Conradh Woodstock).

== Dafydd agus na filí ==
Tá trí dhán do Dafydd ap Llywelyn ó na filí cúirte fós ar marthain, dhá cheann acu le Dafydd Benfras agus ceann amháin le Einion Wan. Chan Einion amhrán athmhuintearais chun síocháin a dhéanamh le Dafydd. Chan Dafydd Benfras óid mholta don phrionsa ach is é an dán is suimiúla ó thaobh na staraithe de ná an marbhna a chum sé dó, go gairid i ndiaidh a bháis i mí Feabhra 1246. Sa chéad chuid déantar comparáid idir Dafydd agus a athair Llywelyn Fawr agus a dheartháir Gruffudd, a raibh tuairisc mholta tugtha dó cheana féin ag Dáithí Benfras. Sa dara véarsa, moltar crógacht agus flaithiúlacht Dafydd. Sa tríú hamhrán, tagraítear d'achrann an phrionsa ina bhlianta deireanacha agus dá shinsearacht ríoga. Críochnaíonn an dán ar nóta an-phearsanta:

&lt;poem style=&quot;margin-left: 5em&quot;&gt;
Ef a'm talai aur ar fy mysedd,
Nid ef a delid drwy dalarwedd;
Â Dafydd dreisrydd drosedd — cyn golo,
Ni bu o Gymro ei gymrodedd.
Bûm i gyda hael, hwylglod rysedd,
Buarth eryr gwŷr, uch gwin a medd,
Bûm i gydag ef, yd gefais wledd;
Boed i gyda'i Dduw fo ei ddiwedd.&lt;ref&gt;''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill...'', tud.472&lt;/ref&gt;
&lt;/poem&gt;

== Ceann eile ==
Mar chuimhneachán air, ainmníodh [[astaróideach]] ina dhiaidh sa bhliain 2009 ar a dtugtar 18349 Dafydd.

== Leabharliosta ==

* [http://cylchgronaucymru.llgc.org.uk/browse/viewpage/llgc-id:1073091/llgc-id:1074978/llgc-id:1075203/get50Percent Michael Richter, &quot;David ap Llywelyn, an chéad Phrionsa na Breataine Bige&quot;], ''Welsh History Journal'' 5:3 (1971).Ar fáil ar líne ar shuíomh gréasáin Cylchgronau Cymru, [[Leabharlann Náisiúnta na Breataine Bige]].

{| align=&quot;center&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;30%&quot; |'''Réamhtheachtaí:''' &lt;br /&gt; [[Llywelyn Fawr]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;40%&quot; | '''[[Teyrnas Gwynedd|Prionsaí Gwynedd]]&lt;br /&gt; Dafydd ap Llywelyn'''
| align=&quot;center&quot; width=&quot;30%&quot; | '''Comharba:''' &lt;br /&gt; [[Llywelyn ap Gruffudd]]
|}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Llywelyn, Dafydd}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1212]]
[[Catagóir:Básanna i 1246]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]</text>
      <sha1>2z7ywzdjb1w92b79ybxlf4unj828o2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311952</id>
      <parentid>1311951</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Seachránaí</username>
        <id>53315</id>
      </contributor>
      <origin>1311952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6291" sha1="2sw7kxogmfsoudaj1gteg7hq0o4h8on" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}

[[Íomhá:Flag_of_Gwynedd.png|mion|120x120px|Bratach Gwynedd]]
Taoiseach (nó [[Prionsa]]) [[Taoisigh agus Ríthe na Breataine|na Breataine Bige]] agus [[Teyrnas Gwynedd|Gwynedd]] idir [[1240]] agus [[1246]] ab ea '''Dafydd ap Llywelyn''' (c. Aibreán [[1212]] – 25 Feabhra [[1246]]).

== Oidhre Llywelyn ==
Ba é Dafydd an t-aon mhac [[Llywelyn Fawr|a bhí ag]] [[Llywelyn Fawr]] lena bhean chéile phósta Siwan, iníon [[Seon, Rí Shasana|Sheoin, Rí Shasana]]. Ina bhlianta deireanacha, rinne Llywelyn gach a bhí ina chumas a chinntiú go nglacfaí le Dafydd mar a oidhre agus mar a chomharba. De réir [[Cyfraith Hywel|dhlí na Breataine Bige]], bheadh an ríocht roinnte idir Dafydd agus a dheartháir níos sine Gruffudd, mac le bean leapa [[Llywelyn Fawr]] ach d’éirigh le Llywelyn, de bharr a údaráis a chur ar na prionsaí Breataineacha agus na géillsinigh eile, a aithint gurbh é Dafydd a aon oidhre dlisteanach, ag searmanas san mhainistir Abaty Ystrad Fflur sa bhliain 1238. D’éirigh leis freisin a chinntiú gur aithin uncail Dafydd, an Rí Henry III Shasana, é mar Phrionsa na Breataine Bige sa bhliain 1220 (an chéad duine a raibh an teideal seo aitheanta dó i Sasana, in ainneoin gurbh é a athair Prionsa na Breataine Bige de facto), agus chuir sé ina luí ar an bPápa a fhógairt go raibh máthair Dafydd, Siwan, dlisteanach chun posta Dafydd a neartú.

[[Íomhá:Llywelyn_the_Great_detail.jpg|clé|mion|Líníocht lámhscríbhinne a thaispeánann Llywelyn Fawr lena mhic Gruffydd agus Dafydd]]

== Taoiseach ==
Nuair a fuair Llywelyn bás sa bhliain 1240, tháinig Dafydd i gcomharbacht mar thaoiseach ar Gwynedd. Cé gur ghlac Anraí III lena cheart Gwynedd a rialú, ní raibh sé sásta ligean dó na tailte a ghabh a athair taobh amuigh de Gwynedd a choinneáil. Rinne Dafydd iniúchadh ar roghanna taidhleoireachta, agus sheol sé toscaireacht go dtí an Fhrainc sa [[1241|bhliain 1241]], ach i mí Lúnasa na bliana sin d’ionsaigh an rí Gwynedd, agus cuireadh iallach ar Dafydd géilleadh agus b’éigean do Dafydd géilleadh dó. Faoi théarmaí Chomhaontú Gwerneigron, chaill Dafydd a chuid tailte lasmuigh de Gwynedd agus b’éigean dó a dheartháir Gruffudd a thabhairt suas don rí. Bhí Dafydd ag coinneáil Gruffudd ina phríosúnach, agus i lámh an rí d’fhéadfadh sé a bheith ina arm úsáideach i gcoinne Dafydd. Scriosadh aon phleananna a bhí ag an rí nuair a fuair Gruffudd bás agus é ag iarraidh éalú ó [[Túr Londan|Thúr Londan]] go luath i [[1244]].

D’fhág sé seo Dafydd saor ó chuing, agus rinne sé comhghuaillíocht le prionsaí eile na Breataine Bige chun gabháltais Shasanacha sa Bhreatain Bheag agus níos faide i gcéin a ionsaí. Bhí rath suntasach ar an éirí amach; faoi Mhárta 1245 bhí Tegeingl (ceantar Sir y Fflin inniu) curtha faoi smacht ag Dafydd, agus tailte a oidhreachta á n-athghabháil aige.Thit Caisleán [[Yr Wyddgrug]]&lt;nowiki/&gt;leis san earrach, agus rinne sé ionsaí ar Chaisleán [[Dyserth]] freisin catapailt freisin.

I mí Lúnasa 1245, d’ionsaigh an Rí Anraí Gwynedd arís, agus thóg sé caisleán nua i nDegannwy. Bhí troid fíochmhar ann, lena n-áirítear ionsaí Breatnach ar bhád Sasanach in abhainn Conwy; ach cuireadh deireadh leis an bhfeachtas nuair a fuair Dafydd bás gan choinne ina chúirt ag Abergwyngregyn i mí Feabhra 1246 le bás gan choinne Dafydd ag a chúirt in Abergwyngregyn i mí Feabhra [[1246]]. Cuireadh é lena athair sa mhainistir Abaty Aberconwy. Ar feadh tamaill, creideadh go raibh Dafydd ina luí i gcónra in eaglais Sant Grwst, ach is é tuama Hywel Coetmor atá ann.

== An comharbas ==
Ó nach raibh aon chlann ag pósadh Dafydd agus Isabella, iníon le William de Braose, roinneadh an ríocht idir bheirt mhac Ghrúfud, [[Llywelyn ap Gruffudd]] agus Owain ap Gruffudd, agus lean an cogadh ar aghaidh leis an rí i rith na bliana 1246. I mí Aibreáin [[1247|1247,]] bhuail Llywelyn agus Owain leis an rí ag Woodstock agus tháinig siad ar chomhaontú leis, ach chaill siad go leor dá gcuid tailte dá bharr (féach Conradh Woodstock).

== Dafydd agus na filí ==
Tá trí dhán do Dafydd ap Llywelyn ó na filí cúirte fós ar marthain, dhá cheann acu le Dafydd Benfras agus ceann amháin le Einion Wan. Chan Einion amhrán athmhuintearais chun síocháin a dhéanamh le Dafydd. Chan Dafydd Benfras óid mholta don phrionsa ach is é an dán is suimiúla ó thaobh na staraithe de ná an marbhna a chum sé dó, go gairid i ndiaidh a bháis i mí Feabhra 1246. Sa chéad chuid déantar comparáid idir Dafydd agus a athair Llywelyn Fawr agus a dheartháir Gruffudd, a raibh tuairisc mholta tugtha dó cheana féin ag Dáithí Benfras. Sa dara véarsa, moltar crógacht agus flaithiúlacht Dafydd. Sa tríú hamhrán, tagraítear d'achrann an phrionsa ina bhlianta deireanacha agus dá shinsearacht ríoga. Críochnaíonn an dán ar nóta an-phearsanta:

&lt;poem style=&quot;margin-left: 5em&quot;&gt;
Ef a'm talai aur ar fy mysedd,
Nid ef a delid drwy dalarwedd;
Â Dafydd dreisrydd drosedd — cyn golo,
Ni bu o Gymro ei gymrodedd.
Bûm i gyda hael, hwylglod rysedd,
Buarth eryr gwŷr, uch gwin a medd,
Bûm i gydag ef, yd gefais wledd;
Boed i gyda'i Dduw fo ei ddiwedd.&lt;ref&gt;''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill...'', tud.472&lt;/ref&gt;
&lt;/poem&gt;

== Ceann eile ==
Mar chuimhneachán air, ainmníodh [[astaróideach]] ina dhiaidh sa bhliain 2009 ar a dtugtar 18349 Dafydd.

== Leabharliosta ==

* [http://cylchgronaucymru.llgc.org.uk/browse/viewpage/llgc-id:1073091/llgc-id:1074978/llgc-id:1075203/get50Percent Michael Richter, &quot;David ap Llywelyn, an chéad Phrionsa na Breataine Bige&quot;], ''Welsh History Journal'' 5:3 (1971).Ar fáil ar líne ar shuíomh gréasáin Cylchgronau Cymru, [[Leabharlann Náisiúnta na Breataine Bige]].

{| align=&quot;center&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;30%&quot; |'''Réamhtheachtaí:''' &lt;br /&gt; [[Llywelyn Fawr]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;40%&quot; | '''[[Teyrnas Gwynedd|Prionsaí Gwynedd]]&lt;br /&gt; Dafydd ap Llywelyn'''
| align=&quot;center&quot; width=&quot;30%&quot; | '''Comharba:''' &lt;br /&gt; [[Llywelyn ap Gruffudd]]
|}
== Tagairtí ==
{{Reflist}}

[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1212]]
[[Catagóir:Básanna i 1246]]
[[Catagóir:Fir]]
[[Catagóir:Gwynedd]]
[[Catagóir:Monarcaí na Breataine Bige]]</text>
      <sha1>2sw7kxogmfsoudaj1gteg7hq0o4h8on</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2017</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123209</id>
    <revision>
      <id>1311859</id>
      <parentid>1310445</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <origin>1311859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8631" sha1="lqya54ug9qok9nu8qgzdtsdi5tnnaf3" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[2 Márta]] [[2017]]. Den chéad uair, bhí 90 suíochán ar fad sa chomhthionól (bhí na suíocháin ar fad laghdaithe ó 108 go 90). Toghadh cúigear feisirí tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann (thoghtaí seisear roimh an toghchán seo).&lt;ref name=&quot;tur1&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/gearcheim-stormont-toghchan-is-e-an-toghchan-an-chuid-is-lu-de/|teideal=Ba é an cinneadh faoi dheontas ‘Gaeltachta’ buille maraithe na muice do Stormont agus toghchán ar na bacáin|dáta=2017-01-10|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-19}}&lt;/ref&gt;

Gaireadh an toghchán nuair a d'éirigh [[Martin McGuinness]] as Leas-Chéad Aire ar 9 Eanáir &lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Martin McGuinness éirithe as mar Leas-Chéad-Aire|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0109/843673-martin-mcguinness-eirithe-as-oifig/|date=2017-01-09|language=ga}}&lt;/ref&gt; agus níor ainmníodh [[Sinn Féin]] duine ina áit mar sin thit [[Feidhmeannacht Thuaisceart Éireann|an fheidhmeannacht]]. Bhí McGuinness agus Sinn Féin ag léirsiú in aghaidh [[PAD]] agus [[Scannal Renewable Heat Incentives (Tuaisceart Éireann, 2017)|an scannal RHI]]. Bhí fadhbanna eile acu fosta, mar shampla, nuair a chuir [[Paul Givan]] maoiniú [[Gaeilge]] ar ceal i mí na Nollag 2016 &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/gniomhaiochas/teanga/dearg-le-fearg-nios-mo-na-riamh/|teideal=Dearg le Fearg: níos mó ná riamh|údar=NÓS|dáta=2017-01-07|language=en-GB|work=NÓS|dátarochtana=2026-02-19}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tur1&quot; /&gt;, nó nuair a níor thacaigh an PAD le maoiniú d'ionchoisní s[[na Trioblóidí]].

Ghair Rúnaí Stáit Thuaisceart Éireann, [[James Brokenshire]], an toghchán ar 16 Eanáir.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Feidhmeannas Stormont scortha. Olltoghchán i Mí an Mhárta.|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0116/845230-an-chosulacht-ar-chursai-go-ndeanfar-rialtas-stormont-a/|date=2017-01-16|language=ga}}&lt;/ref&gt;

== An feachtas ==
B'ábhar mór é ''RHI'' sa fheachtas. Dúirt Sinn Féin nach bhfillfidh go rialtas leis an PAD nuair a d'fhan ceisteanna faoin cheannaire PAD, [[Arlene Foster]], agus a ról sa scannal. B'ábhar eile é &quot;Acht na Gaeilge&quot;. Chuir Arlene Foster fearg ar ghníomhaithe Gaeilge nuair a dúirt sí gur crogaill iad.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=&quot;Ní thacóidh an DUP le hAcht Gaeilge&quot;-Arlene Foster|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0206/850584-ni-thacoidh-an-dup-le-hacht-gaeilge-arlene-foster/|date=2017-02-06|language=ga}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/fainic-arlene-foster-nuair-a-bhionn-an-t-uisce-te-is-ea-is-contuirti-an-crogall/|teideal=Fainic Arlene Foster – nuair a bhíonn an t-uisce te is ea is contúirtí an crogall!|dáta=2017-02-07|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-20}}&lt;/ref&gt;

Phléigh an ceannaire [[PAU]], [[Mike Nesbitt]], faoi chomhoibriú leis an [[PSDLO]]. Cháin an PAD é as an seasamh seo.

Pléadh [[Breatimeacht]] sa fheachtas fosta.

Bhí [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] i mbun feachtais in aghaidh seicteachais. Bhí [[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] i mbun feachtais in aghaidh déine. 
== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2017.svg|250px]] [[File:2017_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht !! + / - 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 225,413  || 28.06 || -1.1 || 28 ||	-10	|| 5 || – 
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 224,245||	27.91||	+3.9	||27	||-1	||4	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||103,314||	12.86||	+0.3	||10	||-6	||1	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||95,958||	11.95||	-0.1||	12||	–||	1	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 72,717	||9.05	||+2.1||	8||	–	||1	|| +1
|-
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] || 20,523||	2.55||	-0.9	||1 ||	–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 18,527|| 	2.31|| 	-0.4	|| 2	|| –|| 	–|| –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 14,100||	1.76||	-0.2||	1	||-1	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 5,590	||0.70	||-0.2	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)|An Páirtí Coimeádach (TÉ)]] || 2,399	||0.30||	-0.1||	–	||–||	–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};&quot; | || | [[Cross-Community Labour Alternative]] ||2,009	||0.25|| ||		–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 1,579||	0.20||	-1.3||	–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{CISTA/meta/color}};&quot; | || | [[CISTA]] || 1,273||	0.16	||-0.2	||–	||–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,261||	0.16 ||	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 14,407	||1.79||	-1.5||	1||	–||	–	||-1
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||'''803,315'''||	'''100.00'''	||'''–'''	||'''90'''||'''-18'''	||'''12'''||'''	2'''
|-
|style=&quot;background:#A9A9A9&quot; align=left colspan=13|
|-
| colspan=2 | Vótaí bailí|| 803,315 || 98.84|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótaí neamhbhailí|| 9,468 || 1.16|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | '''Vótaí iomlána''' || '''812,783''' || '''100''' || colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótálaithe cláraithe / slua|| 1,254,709 || 64.78 || colspan=5 |
|-
| align=left colspan=13 | Foinse: &lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Sinn Féin chun cinn i vótaí céad rogha i dtoghchán Stormont|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0303/856892-boscai-votala-oscailte/|date=2017-03-03|language=ga}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tuairisc-bheo-toghchan-an-tionoil-2017/|teideal=TUAIRISC BHEO! An toradh deireanach istigh i dToghchán an Tionóil 2017…|dáta=2017-03-03|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/election/ni2017/results|teideal=Northern Ireland Assembly election 2017 results - BBC News|language=en-GB|work=www.bbc.com|dátarochtana=2026-02-19}}&lt;/ref&gt;
|}

== I ndiaidh an toghcháin ==
Tharla idirbheartaíocht idir na páirtithe ach ní bhfuair siad comhaontú. Ba Ghaeilge agus oidhreacht na dTrioblóidí iad ábhair conspóideach. Rinne roinnt daoine iarratas ar toghchán nua ach níor tharla é seo.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghchán eile á mholadh ag SF cheal comhaontaithe|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0410/866746-toghchan-eile-a-mholadh-ag-sf-cheal-comhaontaithe/|date=2017-04-10|language=ga}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title='Riail dhíreach nó toghchán eile' - Stát-Rúnaí an Tuaiscirt|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0412/867275-riail-dhireach-no-toghchan-eile-stat-runai-an-tuaiscirt/|date=2017-04-12|language=ga}}&lt;/ref&gt;. i ndiaidh trí bliana, tháinig na páirtithe ar chomhaontú agus d'fhill rialtas i d[[Tuaisceart na hÉireann]] i mí Eanáir 2020.

== Féach freisin ==
* [[Scannal Renewable Heat Incentives (Tuaisceart Éireann, 2017)]]
* [[Dearg le Fearg]]
* [[Acht Féiniúlachta agus Teanga (Tuaisceart Éireann) 2022]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2017]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}</text>
      <sha1>lqya54ug9qok9nu8qgzdtsdi5tnnaf3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311881</id>
      <parentid>1311859</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8638" sha1="9sih6w6g8zln7z9qhdahfj25ji1svzx" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[2 Márta]] [[2017]]. Den chéad uair, bhí 90 suíochán ar fad sa chomhthionól (bhí na suíocháin ar fad laghdaithe ó 108 go 90). Toghadh cúigear feisirí tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann (thoghtaí seisear roimh an toghchán seo).&lt;ref name=&quot;tur1&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/gearcheim-stormont-toghchan-is-e-an-toghchan-an-chuid-is-lu-de/|teideal=Ba é an cinneadh faoi dheontas ‘Gaeltachta’ buille maraithe na muice do Stormont agus toghchán ar na bacáin|dáta=2017-01-10|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-19}}&lt;/ref&gt;

Gaireadh an toghchán nuair a d'éirigh [[Martin McGuinness]] as Leas-Chéad Aire ar 9 Eanáir &lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Martin McGuinness éirithe as mar Leas-Chéad-Aire|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0109/843673-martin-mcguinness-eirithe-as-oifig/|date=2017-01-09|language=ga}}&lt;/ref&gt; agus níor ainmníodh [[Sinn Féin]] duine ina áit mar sin thit [[Feidhmeannacht Thuaisceart Éireann|an fheidhmeannacht]]. Bhí McGuinness agus Sinn Féin ag léirsiú in aghaidh [[PAD]] agus [[Scannal Renewable Heat Incentives (Tuaisceart Éireann, 2017)|an scannal RHI]]. Bhí fadhbanna eile acu fosta, mar shampla, nuair a chuir [[Paul Givan]] maoiniú [[Gaeilge]] ar ceal i mí na Nollag 2016 &lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://nos.ie/gniomhaiochas/teanga/dearg-le-fearg-nios-mo-na-riamh/|teideal=Dearg le Fearg: níos mó ná riamh|údar=NÓS|dáta=2017-01-07|language=en-GB|work=NÓS|dátarochtana=2026-02-19}}{{Dead link|date=Aibreán 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tur1&quot; /&gt;, nó nuair a níor thacaigh an PAD le maoiniú d'ionchoisní s[[na Trioblóidí]].

Ghair Rúnaí Stáit Thuaisceart Éireann, [[James Brokenshire]], an toghchán ar 16 Eanáir.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Feidhmeannas Stormont scortha. Olltoghchán i Mí an Mhárta.|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0116/845230-an-chosulacht-ar-chursai-go-ndeanfar-rialtas-stormont-a/|date=2017-01-16|language=ga}}&lt;/ref&gt;

== An feachtas ==
B'ábhar mór é ''RHI'' sa fheachtas. Dúirt Sinn Féin nach bhfillfidh go rialtas leis an PAD nuair a d'fhan ceisteanna faoin cheannaire PAD, [[Arlene Foster]], agus a ról sa scannal. B'ábhar eile é &quot;Acht na Gaeilge&quot;. Chuir Arlene Foster fearg ar ghníomhaithe Gaeilge nuair a dúirt sí gur crogaill iad.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=&quot;Ní thacóidh an DUP le hAcht Gaeilge&quot;-Arlene Foster|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0206/850584-ni-thacoidh-an-dup-le-hacht-gaeilge-arlene-foster/|date=2017-02-06|language=ga}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/fainic-arlene-foster-nuair-a-bhionn-an-t-uisce-te-is-ea-is-contuirti-an-crogall/|teideal=Fainic Arlene Foster – nuair a bhíonn an t-uisce te is ea is contúirtí an crogall!|dáta=2017-02-07|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-20}}&lt;/ref&gt;

Phléigh an ceannaire [[PAU]], [[Mike Nesbitt]], faoi chomhoibriú leis an [[PSDLO]]. Cháin an PAD é as an seasamh seo.

Pléadh [[Breatimeacht]] sa fheachtas fosta.

Bhí [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] i mbun feachtais in aghaidh seicteachais. Bhí [[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] i mbun feachtais in aghaidh déine. 
== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2017.svg|250px]] [[File:2017_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht !! + / - 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 225,413  || 28.06 || -1.1 || 28 ||	-10	|| 5 || – 
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 224,245||	27.91||	+3.9	||27	||-1	||4	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||103,314||	12.86||	+0.3	||10	||-6	||1	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||95,958||	11.95||	-0.1||	12||	–||	1	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 72,717	||9.05	||+2.1||	8||	–	||1	|| +1
|-
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] || 20,523||	2.55||	-0.9	||1 ||	–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 18,527|| 	2.31|| 	-0.4	|| 2	|| –|| 	–|| –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 14,100||	1.76||	-0.2||	1	||-1	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 5,590	||0.70	||-0.2	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)|An Páirtí Coimeádach (TÉ)]] || 2,399	||0.30||	-0.1||	–	||–||	–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};&quot; | || | [[Cross-Community Labour Alternative]] ||2,009	||0.25|| ||		–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 1,579||	0.20||	-1.3||	–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{CISTA/meta/color}};&quot; | || | [[CISTA]] || 1,273||	0.16	||-0.2	||–	||–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,261||	0.16 ||	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 14,407	||1.79||	-1.5||	1||	–||	–	||-1
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||'''803,315'''||	'''100.00'''	||'''–'''	||'''90'''||'''-18'''	||'''12'''||'''	2'''
|-
|style=&quot;background:#A9A9A9&quot; align=left colspan=13|
|-
| colspan=2 | Vótaí bailí|| 803,315 || 98.84|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótaí neamhbhailí|| 9,468 || 1.16|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | '''Vótaí iomlána''' || '''812,783''' || '''100''' || colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótálaithe cláraithe / slua|| 1,254,709 || 64.78 || colspan=5 |
|-
| align=left colspan=13 | Foinse: &lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Sinn Féin chun cinn i vótaí céad rogha i dtoghchán Stormont|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0303/856892-boscai-votala-oscailte/|date=2017-03-03|language=ga}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tuairisc-bheo-toghchan-an-tionoil-2017/|teideal=TUAIRISC BHEO! An toradh deireanach istigh i dToghchán an Tionóil 2017…|dáta=2017-03-03|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-02-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.bbc.com/news/election/ni2017/results|teideal=Northern Ireland Assembly election 2017 results - BBC News|language=en-GB|work=www.bbc.com|dátarochtana=2026-02-19}}&lt;/ref&gt;
|}

== I ndiaidh an toghcháin ==
Tharla idirbheartaíocht idir na páirtithe ach ní bhfuair siad comhaontú. Ba Ghaeilge agus oidhreacht na dTrioblóidí iad ábhair conspóideach. Rinne roinnt daoine iarratas ar toghchán nua ach níor tharla é seo.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Toghchán eile á mholadh ag SF cheal comhaontaithe|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0410/866746-toghchan-eile-a-mholadh-ag-sf-cheal-comhaontaithe/|date=2017-04-10|language=ga}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title='Riail dhíreach nó toghchán eile' - Stát-Rúnaí an Tuaiscirt|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2017/0412/867275-riail-dhireach-no-toghchan-eile-stat-runai-an-tuaiscirt/|date=2017-04-12|language=ga}}&lt;/ref&gt;. i ndiaidh trí bliana, tháinig na páirtithe ar chomhaontú agus d'fhill rialtas i d[[Tuaisceart na hÉireann]] i mí Eanáir 2020.

== Féach freisin ==
* [[Scannal Renewable Heat Incentives (Tuaisceart Éireann, 2017)]]
* [[Dearg le Fearg]]
* [[Acht Féiniúlachta agus Teanga (Tuaisceart Éireann) 2022]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2017]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}</text>
      <sha1>9sih6w6g8zln7z9qhdahfj25ji1svzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2016</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123268</id>
    <revision>
      <id>1311858</id>
      <parentid>1299051</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5143" sha1="lq7ooklht8fxv4q2vfwgdvy40z2ubce" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[5 Bealtaine]] [[2016]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2016.svg|250px]] [[File:2016_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht !! + / - 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 202,567  || 29.18 || -0.8|| 38||	- || 5 || +1 
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 166,785||	24.02 ||	-2.9 ||28	||-1	||4	|| +1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||87,302||	12.57||	-0.6 ||16||- || - || -1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||83,368||	12.01||	-2.2||	12||	–2 ||	-	||-1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 72,717	||9.05	||+2.1||	8||	–	||1	|| +1
|-
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] || 23,776||	3.42||	+1.0 ||1 ||	–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 18,718|| 	2.70|| 	+1.8	|| 2	|| +1|| 	–|| –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 13,761||	1.98||	+1.2||	2	||+2	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 10,109 ||	1.46||	+0.8||	–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 5,955 ||0.86||+0.3	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)|An Páirtí Coimeádach (TÉ)]] || 2,554	||0.37||	''Nua''||	–	||–||	–	||–
|-
| style=&quot;background:{{CISTA/meta/color}};&quot; | || | [[CISTA|Tá cannabas níos sábháilte ná alcól]] || 1,939||	0.36 ||''Nua''||–	||–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};&quot; | || | ''[[Cross-Community Labour Alternative]]'' ||1,939	||0.28|| ''Nua''||		–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:#E3170D;&quot; | || | ''[[Northern Ireland Labour Representation Committeee]]'' ||1,577	||0.23|| ''Nua''||		–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,577||	0.23|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | Aontachtaithe Dheisceart Bhéal Feirste ||351||	0.05|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | ''[[Animal Welfare Party]]'' ||224||	0.03|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:#f78811;&quot; | || | ''Democracy First'' ||124||	0.02|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | ''Northern Ireland First'' ||32||	0.00|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 22,650	||3.26||	+0.9 ||	1||	–||	1	||+1
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||'''803,315'''||	'''100.00'''	||'''–'''	||'''90'''||'''-18'''	||'''12'''||'''	2'''
|-
|style=&quot;background:#A9A9A9&quot; align=left colspan=13|
|-
| colspan=2 | Vótaí bailí|| 803,315 || 98.84|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótaí neamhbhailí|| 9,468 || 1.16|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | '''Vótaí iomlána''' || '''812,783''' || '''100''' || colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótálaithe cláraithe / slua|| 1,254,709 || 64.78 || colspan=5 |
|-
| align=left colspan=13 | Foinse: 
|}

== I ndiaidh an toghcháin ==
Chuaigh an [[PAD]] agus [[Sinn Féin]] isteach sa rialtas le chéile agus rinneadh Aontachtaí neamhspleách, [[Claire Sugden]], ina h[[An Roinn Dlí agus Cirt (Tuaisceart Éireann)|aire Dlí agus Cirt]]. Chuaigh an [[PAU]], an [[PSDLO]] agus [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|an Páirtí Comhghuaillíochta]] isteach sa fhreasúra. Ba é seo an chéad uair go raibh freasúra oifigiúil ag an fheidhmeannach.

Thitfeadh an feidhmeannas i ndiaidh ocht mhí de dheasca [[Scannal Renewable Heat Incentives (Tuaisceart Éireann, 2017)|an scannail RHI]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2016]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>lq7ooklht8fxv4q2vfwgdvy40z2ubce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311880</id>
      <parentid>1311858</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5150" sha1="ocb8ds9liq6iokmnnmir2luxuzdreyv" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[5 Bealtaine]] [[2016]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2016.svg|250px]] [[File:2016_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht !! + / - 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 202,567  || 29.18 || -0.8|| 38||	- || 5 || +1 
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 166,785||	24.02 ||	-2.9 ||28	||-1	||4	|| +1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||87,302||	12.57||	-0.6 ||16||- || - || -1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||83,368||	12.01||	-2.2||	12||	–2 ||	-	||-1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 72,717	||9.05	||+2.1||	8||	–	||1	|| +1
|-
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] || 23,776||	3.42||	+1.0 ||1 ||	–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 18,718|| 	2.70|| 	+1.8	|| 2	|| +1|| 	–|| –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 13,761||	1.98||	+1.2||	2	||+2	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 10,109 ||	1.46||	+0.8||	–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 5,955 ||0.86||+0.3	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)|An Páirtí Coimeádach (TÉ)]] || 2,554	||0.37||	''Nua''||	–	||–||	–	||–
|-
| style=&quot;background:{{CISTA/meta/color}};&quot; | || | [[CISTA|Tá cannabas níos sábháilte ná alcól]] || 1,939||	0.36 ||''Nua''||–	||–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Cross-Community Labour Alternative/meta/color}};&quot; | || | ''[[Cross-Community Labour Alternative]]'' ||1,939	||0.28|| ''Nua''||		–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:#E3170D;&quot; | || | ''[[Northern Ireland Labour Representation Committeee]]'' ||1,577	||0.23|| ''Nua''||		–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,577||	0.23|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | Aontachtaithe Dheisceart Bhéal Feirste ||351||	0.05|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | ''[[Animal Welfare Party]]'' ||224||	0.03|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:#f78811;&quot; | || | ''Democracy First'' ||124||	0.02|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | ''Northern Ireland First'' ||32||	0.00|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 22,650	||3.26||	+0.9 ||	1||	–||	1	||+1
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||'''803,315'''||	'''100.00'''	||'''–'''	||'''90'''||'''-18'''	||'''12'''||'''	2'''
|-
|style=&quot;background:#A9A9A9&quot; align=left colspan=13|
|-
| colspan=2 | Vótaí bailí|| 803,315 || 98.84|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótaí neamhbhailí|| 9,468 || 1.16|| colspan=5 |
|-
| colspan=2 | '''Vótaí iomlána''' || '''812,783''' || '''100''' || colspan=5 |
|-
| colspan=2 | Vótálaithe cláraithe / slua|| 1,254,709 || 64.78 || colspan=5 |
|-
| align=left colspan=13 | Foinse: 
|}

== I ndiaidh an toghcháin ==
Chuaigh an [[PAD]] agus [[Sinn Féin]] isteach sa rialtas le chéile agus rinneadh Aontachtaí neamhspleách, [[Claire Sugden]], ina h[[An Roinn Dlí agus Cirt (Tuaisceart Éireann)|aire Dlí agus Cirt]]. Chuaigh an [[PAU]], an [[PSDLO]] agus [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|an Páirtí Comhghuaillíochta]] isteach sa fhreasúra. Ba é seo an chéad uair go raibh freasúra oifigiúil ag an fheidhmeannach.

Thitfeadh an feidhmeannas i ndiaidh ocht mhí de dheasca [[Scannal Renewable Heat Incentives (Tuaisceart Éireann, 2017)|an scannail RHI]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2016]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>ocb8ds9liq6iokmnnmir2luxuzdreyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2011</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123279</id>
    <revision>
      <id>1311857</id>
      <parentid>1299056</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3433" sha1="6qtsih8chi97ladczk2samkmr7jyazd" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[5 Bealtaine]] [[2011]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2011.svg|250px]] [[File:2011_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht !! + / - 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 198,436||	29.99	||-0.1	||38	||+2	||4	|| - 
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 178,222	||26.93	||+0.7	||29	||+1	||3	||– 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||94,286	||14.25	||-1.0	||14	||-2||	1||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||87,531||	13.23||	-1.7||16||-2 || 1|| -1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 50,875	||7.69||	+2.5	||8	||+1||	1	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] || 16,480||	2.49	|| ''Nua''||	1||	+1||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 18,718|| 	2.70|| 	+1.8	|| 2	|| +1|| 	–|| –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 5,438	||0.82	||+0.7	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 4,152||	0.63	||+0.4	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 1,493||	0.23	||-0.4	||–	||-1	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Náisiúnta na Breataine/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Náisiúnta na Breataine]] || 1,252 ||	0.19	|| ''Nua'' ||	–	||–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,155||	0.17	||+0.1||	–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||819	||0.12	||+0.1||	–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | Ar son caipitleachais ||29||	0.00|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 15,535	||2.35	||-0.5	||1	||–	||–	||–
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''661,734'''|| '''100.00'''	||'''–'''||	'''108'''||	'''0'''||	'''10'''||	'''0'''

|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2011]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>6qtsih8chi97ladczk2samkmr7jyazd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311879</id>
      <parentid>1311857</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3440" sha1="evcvogj87jv38dipae6kkgli4i076nt" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[5 Bealtaine]] [[2011]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2011.svg|250px]] [[File:2011_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht !! + / - 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 198,436||	29.99	||-0.1	||38	||+2	||4	|| - 
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 178,222	||26.93	||+0.7	||29	||+1	||3	||– 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||94,286	||14.25	||-1.0	||14	||-2||	1||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||87,531||	13.23||	-1.7||16||-2 || 1|| -1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 50,875	||7.69||	+2.5	||8	||+1||	1	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Glór Traidisiúnta na nAontachtaithe/meta/color}};&quot;| || [[Glór Traidisiúnta Aontachtach|GTA]] || 16,480||	2.49	|| ''Nua''||	1||	+1||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 18,718|| 	2.70|| 	+1.8	|| 2	|| +1|| 	–|| –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 5,438	||0.82	||+0.7	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 4,152||	0.63	||+0.4	||–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 1,493||	0.23	||-0.4	||–	||-1	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Náisiúnta na Breataine/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Náisiúnta na Breataine]] || 1,252 ||	0.19	|| ''Nua'' ||	–	||–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,155||	0.17	||+0.1||	–||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||819	||0.12	||+0.1||	–	||–	||–	||–
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | Ar son caipitleachais ||29||	0.00|| ''Nua''	||	–	||–	||–	|| –
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 15,535	||2.35	||-0.5	||1	||–	||–	||–
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''661,734'''|| '''100.00'''	||'''–'''||	'''108'''||	'''0'''||	'''10'''||	'''0'''

|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2011]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>evcvogj87jv38dipae6kkgli4i076nt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plé:Foclóir téarmaí luibheolaíochta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>123408</id>
    <revision>
      <id>1311937</id>
      <parentid>1310337</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:18:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conan Wolff</username>
        <id>51812</id>
      </contributor>
      <comment>/* Please do not add unreferenced content */ Freagra</comment>
      <origin>1311937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10476" sha1="d0raeq9f3le3iaq90en47aknhs9dyam" xml:space="preserve">== About my motivation to create this article ==

I have created this article to collect and define botanical terms in Irish, because there is a lot of specialised vocabulary in botany. I have found it difficult to find the correct Irish terms. Some terms do not appear to have a direct translation. Perhaps this article will help people to find the correct words.

It would also be useful to compile a list of untranslated terms on this talk page. Hopefully, someone else will find a translation for these words.
Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 23:05, 28 Feabhra 2026 (UTC)

:https://www.tearma.ie/ceist/
:Terminology Queries
:If you have not found an Irish version of the English term you were looking for in téarma.ie, you can fill in this form to request an Irish version from An Coiste Téarmaíochta, Foras na Gaeilge.
:All fields with a red asterisk next to them must be filled in. When you are finished, click the button 'Seol • Send' at the bottom of the form.̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 19:06, 1 Márta 2026 (UTC)
::Hello @[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]],&lt;/br&gt;thank you for sending me this link! I knew there was a committee accepting requests for new words, but I wasn't aware of the details. I will submit a few requests when I find some time, as I feel there are very few Irish technical terms available in the area of botany. Some of the words could easily be created by combining existing ones.&lt;/br&gt;Greetings, [[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 09:14, 14 Márta 2026 (UTC)
:::Tá fáilte romhatǃ̴̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 16:32, 4 Aibreán 2026 (UTC)

==List of terms apparently without a translation in Irish==
There are numerous botanical terms apparently without a translation in Irish:
{{div col}}
*androgynophore
*andromonoecious
*androphore
*gynophore
*homosporous
*marcescent
*megasporophyll
*megastrobilus
*microstrobilus
*microgametophyte&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;
*pedicellate
*petiolate
*phorophyte
*pseudanthium
*pyriform
*resupinate
*sagittate
{{div col end}}
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; A translation request has been submitted to An Coiste Téarmaíochta, Foras na Gaeilge.

== Please do not add unreferenced content ==

Hello @[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]],&lt;/br&gt;
I noticed that you added a few more entries to the Foclóir téarmaí luibheolaíochta article. Thank you for contributing to this list!&lt;/br&gt;
However, I must ask you to provide citations for your new entries, and not to add any further unreferenced content.&lt;/br&gt;
This is a new article, and it should remain free of unreferenced content.&lt;/br&gt;
While I appreciate that you provided a source for the &quot;''piorrachruthach - pyriform''&quot; entry, please also provide sources at least for the definitions of any new terms you add in future.&lt;/br&gt;
I hope you understand.&lt;/br&gt;
Greetings,&lt;/br&gt;
[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 20:00, 11 Aibreán 2026 (UTC)

:Sehr geehrter Herr Wolff,
:B’fhéidir gur chóir duit dul i gcomhairle liom i nGaeilge nó fiú i nGearmáinis; tar éis an tsaoil seo an Vicipéid?
:''Wer rastet, der rostet''ǃ
:Éamonn (Ériugena)
:̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 15:54, 12 Aibreán 2026 (UTC)
::Hello @[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]],&lt;/br&gt;
::I am writing to you in English, because it is much easier and faster for me. Please do not ignore my valid constructive criticism, just because it is not written in Irish.&lt;/br&gt;
::Citing sources for content you add is a basic requirement on Wikipedia, and this also applies to an Vicipéid (see [[Vicipéid:Luaigh do chuid foinsí]]). Therefore, it is not unreasonable for me to ask you not to add unreferenced content. And technical botanical terms like ''micreastrobalas'' are not general common knowledge and require a source.&lt;/br&gt;
::Since my last comment, you have added more unreferenced content. The &quot;''micreastrobalas - microstrobilus''&quot; and &quot;''peitínáit - petiolate''&quot; entries require a source for the term's definition. Your ''peitínáit''-entry is not supported by the source that you provided, and when you open the link it just says &quot;Níor aimsíodh téarma ar bith. No terms found.&quot;&lt;/br&gt;
::There are plenty of online sources and books available with definitions of botanical terms that can easily be properly cited using an online citation generator. Adding bare URLs is much less helpful than providing a full citation.&lt;/br&gt;
::If you add more entries to the article, please provide a proper source. I appreciate your participation in expanding this article, and I think it's great that you are adding more entries, but I will revert new edits that add unreferenced content.&lt;/br&gt;
::Greetings,&lt;/br&gt;
::[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 19:46, 12 Aibreán 2026 (UTC)
:::A Chonáin, a chara,
:::Ar an gcéad dul síos, tá an ceart agat faoin easpa seo sa Ghaeilge, ach bhí orainn (lucht na Gaeilge) focail/téarmaí úra nua a chumadh linn féin, toisc nach raibh an Stát ná comhlachtaí príobháideacha srl. sásta tabhairt faoi! 
:::D'fhág sin go raibh ar dhaoine a leaganacha féin á chumadh i rith an ama. 
:::Tá a fhios againn go mbíonn cúrsaí eolaíochta ag brath ar téarmaí faoi leith, agus tá cur chuige i bhfeidhm ag IATE mar shampla (Féach;https://iate.europa.eu/home) maidir leis na teangacha oifigiúla san AE ó bhí 1999 ann agus sa tír seo ag Tearma.ie.
:::Ar an drochuair, ní féidir linn (''daoine atá ag obair san earnáil oideachais srl.'') a bheith ag brath ar a leithéid agus Tearma.ie an t-easnamh a chomhlíonadh i gcónaí nó in am, nuair a chaithfear focal úr nua a chumadh ''ab initio''. Níl toirmeasc ar lucht an Bhéarla faoi seo agus tagann focail/téarmaí nua isteach sa Bhéarla de réir a chéile, beag beann ar an Stát. Thug tú le fios nach bhfuil na téarmaí seo ar fáil go fóill i nGaeilge... ach tá tú saor an folús seo a réiteach!
:::Ní raibh tú in ann teacht ar leagan Gaeilge de 'microgametophyte' ar Téarma.ie, ach bhí 'megagametophyte' ar fáil ann mar: '''meigeagaiméitifít''' bain2▼ gu '''meigeagaiméitifíte'''. Mar sin, ní raibh ort ach '''micro-''' a fháil amach chun téarma nua a chumadh... deir Téarma.ie an méid seo faoi 'micro-' (Tagairt: https://www.tearma.ie/q/micro-/) '''micrea'''- réimír roimh chons. leathan▼ micri- réimír roimh chons. caol▼ miocr- réimír roimh ghuta leathan▼ mion- réimír▼ micr- réimír roimh ghuta caol▼. Ní raibh ort ach an réimír chuí a fháil ar dtús agus ansin í a chur roimh 'gaiméitifít' chun teacht ar '''micreagaiméitifít'''!
:::Níl fonn ar bith orm níos mó ama a chaitheamh ag cur leis an bhfiontar seo de do chuid, ach guím gach rath ort, agus ar ndóigh más féidir liom cabhrú leat/comhairle a thabhairt duit thairis sin ná bíodh aon leisce ort fios a chur orm.
:::Alles Gute für dein neues Vorhabenǃ
:::Éamonn Ó Gribín, BA,BSc,ADO (H.Dip.Ed), FIBMS
:::I.S.
:::Maidir le;
:::androgynophore (Tá gynospore s▼ gíneaspór fir1 ann)
:::andromonoecious (Tá monoecious a▼ moinéiciach a1▼ ann)
:::androphore (Tá androspore s▼ andraspór fir1 ann)
:::gynophore ( Tá gínea- réimír roimh chons. leathan▼ agus -phore suff s▼-fór iarmh fir1 ann) 
:::homosporous (Tá spor- pref▼ sporo- pref▼ spóra- réimír roimh chons. leathan▼ srl ann)
:::marcescent (Féach;https://www3.smo.uhi.ac.uk/gaeilge/donncha/focal/focal206.html)
:::megasporophyll (Tá sporophyll s▼ spóraifill bain2▼ gu spóraifille ann)
:::megastrobilus (Tá strobilus s▼ strobalas fir1 ann)
:::microstrobilus (Tá strobilus s▼ strobalas fir1 ann)
:::microgametophyte (Ag Terma.ie anoisǃ micreagaiméitifít bain2
:::petiolate (Tá petiole s▼ peitín fir4▼ gu peitín, iol peitíní ann)
:::phorophyte (Tá phoronid s▼ foróinid bain2 agus bryophyte s▼ brífít bain2 againn)
:::pseudanthium ( Pseudo- súda- sudaí- again aus -ium suff -iam ann freisin)
:::pyriform (Tá piorrachruthach ag focloir.ie)
:::resupinate aisiompaigh (https://www.focloir.ie/ga/dictionary/ei/invert)
:::sagittate (Tá sagittal a▼ saighdeach a1 ann) [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 19:27, 13 Aibreán 2026 (UTC)
::::Hello @[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]],&lt;/br&gt;
::::there are certain straightforward, uncontroversial words that I will put together that already have similar terms and just require new combinations of various pre-existing parts. However, I am very reluctant to invent words where the translation is not absolutely obvious, as I want to avoid creating inaccurate or strange-sounding translations.&lt;/br&gt;
::::However, as you have seen yourself, I had already created an entry for &quot;microgametophyte&quot;, which is why you removed your own new &quot;microgametophyte&quot;-entry, as there was already one.&lt;/br&gt;
::::I completely understand that you don't want to spend any more time on this article, and that's fine with me.&lt;/br&gt;
::::Regardless, thanks for your suggestions, kind words, and participation.&lt;/br&gt;
::::Greetings,&lt;/br&gt;
::::[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 11:30, 18 Aibreán 2026 (UTC)
:::::A Chonáin, a chara,
:::::Tá an-áthas orm gur féidir linn fanacht inár gcairde – níl uainn beirt ach rudaí maithe le teacht ónár n - iarrachtaí umhal! B'fhéidir má tá tú riamh in aice le Duibhlinn, gur mhaith leat bualadh liom le haghaidh beorach nó caife, srl?
:::::Ich bin sehr froh, dass wir Freunde bleiben können – wir beide wünschen uns nur Gutes von unseren bescheidenen Unternehmungen! Vielleicht, wenn du in der Nähe von Dublin bist, möchtest du dich mit mir auf ein Bier oder einen Kaffee usw. treffen?
:::::Bleib-sicher
:::::Éamonn [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 17:44, 26 Aibreán 2026 (UTC)
::::::Hello @[[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]],&lt;/br&gt;
::::::I have just returned from my holiday in Ireland and I passed through Dublin last Sunday, but I don't tend to stay around Dublin. Maybe that could fit in another time.&lt;/br&gt;
::::::I usually just see Dublin during the bus ride from and to the airport.&lt;/br&gt;
::::::Greetings,&lt;/br&gt;
::::::[[Úsáideoir:Conan Wolff|Conan Wolff]] ([[Plé úsáideora:Conan Wolff|plé]]) 20:18, 6 Bealtaine 2026 (UTC)</text>
      <sha1>d0raeq9f3le3iaq90en47aknhs9dyam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2007</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124380</id>
    <revision>
      <id>1311856</id>
      <parentid>1303194</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="1cy5i918j9fm330qfg3xu990d29m8wu" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[7 Márta]] [[2007]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2007.svg|250px]] [[File:2007_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 207,721||	30.09 ||+4.4||36	||+6	||5	
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 180,573	||26.16||+2.6||28	||+4	||4 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||105,164||15.23||-1.8	||16	||-2||	1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||103,145||	14.94||	-7.7||18||-9 || 2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 36,139	||5.24||	+1.5	||7	||+1||	-	
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 11,985|| 	1.74|| 	+1.3	|| 1	|| +1|| –
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Aontachtach RA|PARA]] || 10,452||	1.51|| +0.7||	- ||	-1|| –
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 3,822||	0.55 ||-0.6	|| 1	|| –	||–	
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann]] || 3,457 ||	0.5	|| +0.3 ||	–	||–||–
|-
| style=&quot;background:{{Republican Sinn Féin/meta/color}};&quot; | || |[[Sinn Féin Poblachtach]] || 2,522	||0.37|| ''Nua''	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Comhaontas na Timpeallachta Sóisialaí]] || 2,045	||0.3	||-0.1	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 1,229||	0.18||''Nua''	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||975||	0.14	||-0.1||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 774	||0.11	||''Nua''	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||473	||0.07	||+0.1||	–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Make Politicians History/meta/color}};&quot; | || | ''[[Make Politicians History]]'' ||221	||0.03	||''Nua''||	–	||–	||	-
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Páirtí an Lucht Oibre (Éire)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí an Lucht Oibre (TÉ)]] ||123	||0.02	||''Nua''||	–	||–		||-
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | Ar son caipitleachais ||22||	0.00|| ''Nua''	||	–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 19,471	||2.82	||+1.9	||1	||–	||–	
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''690,313'''|| '''100.00'''	||'''–'''||	'''108'''||	'''0'''||	'''12'''

|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2007]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>1cy5i918j9fm330qfg3xu990d29m8wu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311878</id>
      <parentid>1311856</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3984" sha1="qf10eyok7bgm41152nyymp0vju6g4gj" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[7 Márta]] [[2007]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2007.svg|250px]] [[File:2007_NIE.svg|250px]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |Páirtí
! rowspan=&quot;2&quot; |Vótaí
! rowspan=&quot;2&quot; |Scair
! rowspan=&quot;2&quot; |+ / -
! colspan=&quot;4&quot; |Suíocháin
|-
! Tionól !! + / - !! feidhmeannacht 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 207,721||	30.09 ||+4.4||36	||+6	||5	
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 180,573	||26.16||+2.6||28	||+4	||4 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||105,164||15.23||-1.8	||16	||-2||	1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||103,145||	14.94||	-7.7||18||-9 || 2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 36,139	||5.24||	+1.5	||7	||+1||	-	
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Comhaontas Glas|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 11,985|| 	1.74|| 	+1.3	|| 1	|| +1|| –
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Aontachtach RA|PARA]] || 10,452||	1.51|| +0.7||	- ||	-1|| –
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 3,822||	0.55 ||-0.6	|| 1	|| –	||–	
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann]] || 3,457 ||	0.5	|| +0.3 ||	–	||–||–
|-
| style=&quot;background:{{Republican Sinn Féin/meta/color}};&quot; | || |[[Sinn Féin Poblachtach]] || 2,522	||0.37|| ''Nua''	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Comhaontas na Timpeallachta Sóisialaí]] || 2,045	||0.3	||-0.1	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe|PNRA]] || 1,229||	0.18||''Nua''	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||975||	0.14	||-0.1||	–||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Pobail roimh Bhrabús]] || 774	||0.11	||''Nua''	||–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||473	||0.07	||+0.1||	–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Make Politicians History/meta/color}};&quot; | || | ''[[Make Politicians History]]'' ||221	||0.03	||''Nua''||	–	||–	||	-
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Páirtí an Lucht Oibre (Éire)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí an Lucht Oibre (TÉ)]] ||123	||0.02	||''Nua''||	–	||–		||-
|-
| style=&quot;background:#d2d3f7;&quot; | || | Ar son caipitleachais ||22||	0.00|| ''Nua''	||	–	||–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 19,471	||2.82	||+1.9	||1	||–	||–	
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''690,313'''|| '''100.00'''	||'''–'''||	'''108'''||	'''0'''||	'''12'''

|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2007]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>qf10eyok7bgm41152nyymp0vju6g4gj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2003</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124702</id>
    <revision>
      <id>1311855</id>
      <parentid>1304735</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3484" sha1="1cldj4pe3qude2u0u62qk5jqc6k2k9e" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[26 Samhain]] [[2003]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2003.svg|250px]] 
|-
! colspan=&quot;2&quot;  align=&quot;center&quot;  |Páirtí || |Vótaí || | Scair || |Suíocháin || | + / -
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 177,944||	25.66	||30|| +10
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 162,758	||23.47||	24	|| +6 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||156,931	||22.63	||27|| -1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||117,547||	16.95	||18|| -6
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 25,372	||3.66	||6	|| -
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 8,032	||1.16	||1|| -1
|-
| style=&quot;background:{{Northern Ireland Women's Coalition/meta/color}};&quot;| || [[Comhrialtas na mBan Thuaisceart Éireann|Comhrialtas na mBan]] || 5,785	||0.83	||0||-2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Aontachtach RA|PARA]] || 5,700	||0.82	||1|| -4
|-
| style=&quot;background:{{Aontachtaí neamhspleách/meta/color}};&quot; | || |[[Comhairle Aontachtach Aontaithe]] || 2,705	|| 0.39 || – || –
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 2,688||	0.39|| – || –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Comhaontas na Timpeallachta Sóisialaí]] || 2,394 ||	0.35	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,881	||0.27	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann]] || 1,604	|| 0.23	||– ||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach TÉ/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Aontachtach TÉ]] || 1,350	||0.19	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||343	||0.05	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Make Politicians History/meta/color}};&quot; | || | [[Make Politicians History|&quot;Vótáil do thú féin, ''Rainbow Dream Ticket''&quot;]] ||124	||0.02	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Tríú Bealach Uladh]] ||16||	0.00|| 	–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 20,234	||2.92	||1||	+1
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''693,408'''||	'''100.00'''||	'''108'''||'''	–'''

|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2003]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>1cldj4pe3qude2u0u62qk5jqc6k2k9e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311877</id>
      <parentid>1311855</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tagairtí */</comment>
      <origin>1311877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3491" sha1="3aukj6trcnif2raocsdv4uqyg25tcue" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[26 Samhain]] [[2003]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_2003.svg|250px]] 
|-
! colspan=&quot;2&quot;  align=&quot;center&quot;  |Páirtí || |Vótaí || | Scair || |Suíocháin || | + / -
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 177,944||	25.66	||30|| +10
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 162,758	||23.47||	24	|| +6 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||156,931	||22.63	||27|| -1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||117,547||	16.95	||18|| -6
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 25,372	||3.66	||6	|| -
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 8,032	||1.16	||1|| -1
|-
| style=&quot;background:{{Northern Ireland Women's Coalition/meta/color}};&quot;| || [[Comhrialtas na mBan Thuaisceart Éireann|Comhrialtas na mBan]] || 5,785	||0.83	||0||-2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Aontachtach RA|PARA]] || 5,700	||0.82	||1|| -4
|-
| style=&quot;background:{{Aontachtaí neamhspleách/meta/color}};&quot; | || |[[Comhairle Aontachtach Aontaithe]] || 2,705	|| 0.39 || – || –
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 2,688||	0.39|| – || –
|-
| style=&quot;background:{{People Before Profit Alliance/meta/color}};&quot; | || |[[Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús|Comhaontas na Timpeallachta Sóisialaí]] || 2,394 ||	0.35	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,881	||0.27	||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann]] || 1,604	|| 0.23	||– ||	–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach TÉ/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Aontachtach TÉ]] || 1,350	||0.19	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||343	||0.05	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Teimpléad:Make Politicians History/meta/color}};&quot; | || | [[Make Politicians History|&quot;Vótáil do thú féin, ''Rainbow Dream Ticket''&quot;]] ||124	||0.02	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Tríú Bealach Uladh]] ||16||	0.00|| 	–	||–	
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 20,234	||2.92	||1||	+1
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''693,408'''||	'''100.00'''||	'''108'''||'''	–'''

|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:2003]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>3aukj6trcnif2raocsdv4uqyg25tcue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 1998</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124726</id>
    <revision>
      <id>1311854</id>
      <parentid>1305332</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4066" sha1="9blpvslgcda64c5jp5pi9kgj9ki7xak" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[25 Meitheamh]] [[1998]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_1998.svg|250px]] 
|-
! colspan=&quot;2&quot;  align=&quot;center&quot;  |Páirtí || |Vótaí || | Scair || |+ / - &lt;ref name=Nóta&gt;Seo é i gcomparáid le [[Fóram Thuaisceart Éireann]]&lt;/ref&gt; || |  Suíocháin || | + / - &lt;ref name=Nóta /&gt;
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||177,963 ||	21.96	||+0.6	||24	||+3 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||172,225	||21.25	||-2.9	||28	||-2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 145,917 ||	18.01	||-0.8	||20	||-4
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 142,858 ||	17.63	||+2.2	||18	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 52,636	||6.50	||0.0	||6	||-1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Aontachtach RA|PARA]] || 36,541	||4.51	||+0.8	||5	||+2
|-
| style=&quot;background:{{Aontachtaí neamhspleách/meta/color}};&quot; | || Aontachtaí neamhspleách || 24,339 ||	3.00	|| ''n/b''	||3	||+3
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 20,634 ||	2.55	||-1.0	||2	||–
|-
| style=&quot;background:{{Northern Ireland Women's Coalition/meta/color}};&quot;| || [[Comhrialtas na mBan Thuaisceart Éireann|Comhrialtas na mBan]] || 13,019	||1.61	||+0.6	||2	||–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Daonlathach Uladh/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Daonlathach Uladh]] || 8,651	||1.07	||-1.1	||–	||-2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí an Lucht Oibre (Éire)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí an Lucht Oibre (TÉ)]] ||2,729	||0.34	||''Nua''||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,989	||0.25	||-0.3	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann]] || 1,835	||0.23	||-0.3	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Gluaiseacht Neamhspleáchais Uladh ]] ||1,227	||0.15	||-0.4	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Natural Law Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Dlí Nádúrtha]] ||832	||0.10	||0.0	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||789	||0.10	||''Nua''||	–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 710||	0.09	||-0.4||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 5,392	||0.67	||''n/b''||–	||–
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''810,286'''||	'''100.00'''||	'''–'''||'''108'''||'''	–'''
|-	
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background: #C0C0C0&quot; |
|-
| align=centre colspan=2| Vótaí bailí||	810,286||	98.39|| align=centre colspan=3|
|-
| align=centre colspan=2| Vótaí neamhbhailí nó bána ||	13,248||	1.61|| align=centre colspan=3|
|-
| align=centre colspan=2| '''Vótaí iomlána''' ||	823,534||	100.00|| align=centre colspan=3|
|-
| align=centre colspan=2| Vótálaithe cláraithe/slua||	1,178,556||	69.88|| align=centre colspan=3|
|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:1998]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>9blpvslgcda64c5jp5pi9kgj9ki7xak</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311876</id>
      <parentid>1311854</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4073" sha1="at6j486y2wqdzn444chluv2ouijn7uo" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Toghchán}}
Reáchtáladh '''Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann''' ar [[25 Meitheamh]] [[1998]]. Bhí 108 suíochán ar fad sa chomhthionól; toghadh 6 feisire tionóil as gach ceann de 18 toghlach ar fud Thuaisceart Éireann.

== An feachtas ==

== Torthaí ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%; line-height:16px;&quot;
|-
! align=center colspan=16| [[File:Northern_Irish_general_election_1998.svg|250px]] 
|-
! colspan=&quot;2&quot;  align=&quot;center&quot;  |Páirtí || |Vótaí || | Scair || |+ / - &lt;ref name=Nóta&gt;Seo é i gcomparáid le [[Fóram Thuaisceart Éireann]]&lt;/ref&gt; || |  Suíocháin || | + / - &lt;ref name=Nóta /&gt;
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre/meta/color}};&quot; | || [[PSDLO]] ||177,963 ||	21.96	||+0.6	||24	||+3 
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Uladh/meta/color}};&quot; | || [[PAU]] ||172,225	||21.25	||-2.9	||28	||-2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach Daonlathach/meta/color}};&quot;  | || [[PAD]] || 145,917 ||	18.01	||-0.8	||20	||-4
|-
| style=&quot;background:{{Sinn Féin/meta/color}};&quot;  | || [[Sinn Féin]] || 142,858 ||	17.63	||+2.2	||18	||+1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Comhaontas]] || 52,636	||6.50	||0.0	||6	||-1
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Aontachtach RA/meta/color}};&quot;| || [[Páirtí Aontachtach RA|PARA]] || 36,541	||4.51	||+0.8	||5	||+2
|-
| style=&quot;background:{{Aontachtaí neamhspleách/meta/color}};&quot; | || Aontachtaí neamhspleách || 24,339 ||	3.00	|| ''n/b''	||3	||+3
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Aontachtach Forásach/meta/color}};&quot; | || |[[An Páirtí Aontachtach Forásach|PAF]] || 20,634 ||	2.55	||-1.0	||2	||–
|-
| style=&quot;background:{{Northern Ireland Women's Coalition/meta/color}};&quot;| || [[Comhrialtas na mBan Thuaisceart Éireann|Comhrialtas na mBan]] || 13,019	||1.61	||+0.6	||2	||–
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí Daonlathach Uladh/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Daonlathach Uladh]] || 8,651	||1.07	||-1.1	||–	||-2
|-
| style=&quot;background:{{Páirtí an Lucht Oibre (Éire)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí an Lucht Oibre (TÉ)]] ||2,729	||0.34	||''Nua''||–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Workers' Party of Ireland/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí na nOibrithe]] ||1,989	||0.25	||-0.3	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{An Páirtí Coimeádach (An Ríocht Aontaithe)/meta/color}};&quot; | || | [[Coimeádaigh Thuaisceart Éireann]] || 1,835	||0.23	||-0.3	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Gluaiseacht Neamhspleáchais Uladh ]] ||1,227	||0.15	||-0.4	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Natural Law Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Dlí Nádúrtha]] ||832	||0.10	||0.0	||–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Socialist Party (Ireland)/meta/color}};&quot; | || | [[Páirtí Sóisialach (Éire)|Páirtí Sóisialach ]] ||789	||0.10	||''Nua''||	–	||–
|-
| style=&quot;background:{{Comhaontas Glas/meta/color}};&quot; | || |[[Páirtí Glas Thuaisceart Éireann|Comhaontas Glas (TÉ)]] || 710||	0.09	||-0.4||	–||	–
|-
| style=&quot;background:{{Neamhspleách/meta/color}};&quot; | || | [[Neamhspleách]] || 5,392	||0.67	||''n/b''||–	||–
|-
| align=centre colspan=2| '''Iomlán:''' ||	'''810,286'''||	'''100.00'''||	'''–'''||'''108'''||'''	–'''
|-	
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background: #C0C0C0&quot; |
|-
| align=centre colspan=2| Vótaí bailí||	810,286||	98.39|| align=centre colspan=3|
|-
| align=centre colspan=2| Vótaí neamhbhailí nó bána ||	13,248||	1.61|| align=centre colspan=3|
|-
| align=centre colspan=2| '''Vótaí iomlána''' ||	823,534||	100.00|| align=centre colspan=3|
|-
| align=centre colspan=2| Vótálaithe cláraithe/slua||	1,178,556||	69.88|| align=centre colspan=3|
|}

== I ndiaidh an toghcháin ==


== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{Tionól Thuaisceart Éireann}}

[[Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:1998]]
[[Catagóir:Stormont]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>at6j486y2wqdzn444chluv2ouijn7uo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úsáideoir:Marcas.oduinn/Clár Dubh/Scéalta</title>
    <ns>2</ns>
    <id>124967</id>
    <revision>
      <id>1311847</id>
      <parentid>1311845</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9613" sha1="cc563vi93rgg5jf7a4i3g73ylikv0os" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.

Leat Choinn, Leath Mhogha; Teamhair in aghaidh na Mumhan; Tuaisceart in aghaidh Deiscirt.  Cnoc Loinge.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Fiacha Moilleathan mac Eoin, dalta {{h|Mogh Roith}}, [[Cormac mac Airt]], 
[[Cath Maige Mucrama]], [[Genemuin Chormaic]]

Ghabh Cormac ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Fiacha seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] le go dtí Cormac.  Thug Aonghas Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bbb xxx vvv Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche, atá i ngrá le Cormac.  Eirge, Eang agus Eangain, riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu.  Colpa agus Lorga, draoithe.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Xxx Colpa agus Lorga in aghaidh 408 -&gt; 280 marbh.  Eirge, Eang agus Eangain -&gt; 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis agus dúirt sé &quot;Gach reacht go héigean&quot; agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche. Mogh Roith... Iad a fhuascailt óna ngátar.  A éilimh.  Ag bolú samplaí cré chun a chríoch a roghnú... Fearmaí. 
Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór.  Le cabhair ón eascann draíochta (déanta as lia láimhe) Mongach Maoth Ramhar agus nimh a greama, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad... comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus bóramha a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé lá an beansí as Loch Gabhar.  Dhiúltaigh sé

''Toingim na toing mo thuath''&lt;ref group=n name=toingim /&gt;

120-ish

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>cc563vi93rgg5jf7a4i3g73ylikv0os</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311888</id>
      <parentid>1311847</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T15:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9939" sha1="b79yobdnv009k0fup1jno1apv6s2yo8" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.

Leat Choinn, Leath Mhogha; Teamhair in aghaidh na Mumhan; Tuaisceart in aghaidh Deiscirt.  Cnoc Loinge.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Fiacha Moilleathan mac Eoin, dalta {{h|Mogh Roith}}, [[Cormac mac Airt]], 
[[Cath Maige Mucrama]], [[Genemuin Chormaic]]

Ghabh Cormac ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Fiacha seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] le go dtí Cormac.  Thug Aonghas Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bbb xxx vvv Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche, atá i ngrá le Cormac.  Eirge, Eang agus Eangain, riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu.  Colpa agus Lorga, draoithe.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Xxx Colpa agus Lorga in aghaidh 408 -&gt; 280 marbh.  Eirge, Eang agus Eangain -&gt; 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis agus dúirt sé &quot;Gach reacht go héigean&quot; agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche. Mogh Roith... Iad a fhuascailt óna ngátar.  A éilimh.  Ag bolú samplaí cré chun a chríoch a roghnú... Fearmaí. 
Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór.  Le cabhair ón eascann draíochta (déanta as lia láimhe) Mongach Maoth Ramhar agus nimh a greama, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad... comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus bóramha a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis.(''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]'') ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>b79yobdnv009k0fup1jno1apv6s2yo8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311889</id>
      <parentid>1311888</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T15:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10048" sha1="tnng4dljzow5ab9jzimfjmvnau7fkmz" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.

Leat Choinn, Leath Mhogha; Teamhair in aghaidh na Mumhan; Tuaisceart in aghaidh Deiscirt.  Cnoc Loinge.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Fiacha Moilleathan mac Eoin, dalta {{h|Mogh Roith}}, [[Cormac mac Airt]], 
[[Cath Maige Mucrama]], [[Genemuin Chormaic]]

Ghabh Cormac ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Fiacha seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] le go dtí Cormac.  Thug Aonghas Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bbb xxx vvv Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche, atá i ngrá le Cormac.  Eirge, Eang agus Eangain, riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu.  Colpa agus Lorga, draoithe.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid ansin, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  A éilimh.  Ag bolú samplaí cré chun a chríoch a roghnú... Fearmaí. 
Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Xxc Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór.  Le cabhair ón eascann draíochta (déanta as lia láimhe) Mongach Maoth Ramhar agus nimh a greama, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad... comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus bóramha a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]'') ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>tnng4dljzow5ab9jzimfjmvnau7fkmz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311890</id>
      <parentid>1311889</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T15:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10077" sha1="gr4c1jox31qtkosirdbm1o60tx4qe6j" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.

Leat Choinn ina aghaidh Leath Mhogha; Teamhair in aghaidh na Mumhan; Tuaisceart in aghaidh Deiscirt.

Bhí Dámhgháire Cnoc Loinge.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Fiacha Moilleathan mac Eoin, dalta {{h|Mogh Roith}}, [[Cormac mac Airt]], 
[[Cath Maige Mucrama]], [[Genemuin Chormaic]]

Ghabh Cormac ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Fiacha seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] le go dtí Cormac.  Thug Aonghas Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bbb xxx vvv Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche, atá i ngrá le Cormac.  Eirge, Eang agus Eangain, riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu.  Colpa agus Lorga, draoithe.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid ansin, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  A éilimh.  Ag bolú samplaí cré chun a chríoch a roghnú... Fearmaí. 
Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Xxc Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór.  Le cabhair ón eascann draíochta (déanta as lia láimhe) Mongach Maoth Ramhar agus nimh a greama, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad... comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus bóramha a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]'') ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>gr4c1jox31qtkosirdbm1o60tx4qe6j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311911</id>
      <parentid>1311890</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Forbuis Droma Damhghaire */</comment>
      <origin>1311911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10445" sha1="b23m2fpshds0o21ldkuo9nrpydsh0ex" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]'') ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin 
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>b23m2fpshds0o21ldkuo9nrpydsh0ex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311912</id>
      <parentid>1311911</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10465" sha1="1cejm6tlq4bjvzu11b5uer1geqsebys" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]''&lt;ref name=toingim /&gt;) ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin 
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>1cejm6tlq4bjvzu11b5uer1geqsebys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311913</id>
      <parentid>1311912</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Forbuis Droma Damhghaire */</comment>
      <origin>1311913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10473" sha1="cbcz9va7m6mvu1ulbzfhciqle244oko" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Forbuis Droma Damhghaire ==
Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre 
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]''&lt;ref group=n name=toingim /&gt;) ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin 
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí 
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>cbcz9va7m6mvu1ulbzfhciqle244oko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311915</id>
      <parentid>1311913</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2317" sha1="srofk20h8oathb4wp39s6thxyhxi5z2" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
# [[Forbuis Droma Damhghaire]]
#* [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>srofk20h8oathb4wp39s6thxyhxi5z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311917</id>
      <parentid>1311915</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2349" sha1="nzn6vq9j3jq6azxz47o8azncgjrcx9u" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>nzn6vq9j3jq6azxz47o8azncgjrcx9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311939</id>
      <parentid>1311917</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Feis tighe Chonáin */</comment>
      <origin>1311939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3329" sha1="aabna6b32ky09s0ozpnkxitin4o9rty" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Feis tighe Chonáin ==
Scéal de chuid na [[an Fhiannaíocht|Fiannaíochta]] is ea '''Feis Teach Chonáin''' (MeánGhaeilge: '''Feis tighe Chonáin''').&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html Feis tighe Chonáin] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-sources.html | teideal = Feis tighe Chonáin - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>aabna6b32ky09s0ozpnkxitin4o9rty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311963</id>
      <parentid>1311939</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:09:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Feis tighe Chonáin */</comment>
      <origin>1311963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4244" sha1="palrakatrq8k8osyo1lfdjd6sqljfq6" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Feis tighe Chonáin ==
Scéal de chuid na [[an Fhiannaíocht|Fiannaíochta]] is ea '''Feis Teach Chonáin''' (MeánGhaeilge: '''Feis tighe Chonáin''').&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:

* [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], LS 96&lt;ref name=isoSources /&gt; ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_MS_96.html ISoS])
* [[LCnaT]], &lt;ref name=codecs /&gt;
* [[ARÉ]], &lt;ref name=codecs /&gt;
 
=== Eagráin 
* {{cite book | first = Maud | last = Joynt | authorlink = Maud Joynt | title = Feis Tighe Chonáin | location = Baile Átha Cliath| publisher = [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]] | year = 1936 | pages = 1-57}}

=== Aistriúcháin 
* {{cite book | first = Darach | last = Ó Scolaí | authorlink = Darach Ó Scolaí | title = Feis Tigh Chonáin | location = Indreabhán | publisher = Leabhar Breac | year = 1999 | pages = }}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html Feis tighe Chonáin] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in Feis tighe Chonáin] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G303010/ Feis Tighe Chonáin] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-sources.html | teideal = Feis tighe Chonáin - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=codecs&gt;{{lua idirlín | url = https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = CODECS | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>palrakatrq8k8osyo1lfdjd6sqljfq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311965</id>
      <parentid>1311963</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Feis tighe Chonáin */</comment>
      <origin>1311965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4419" sha1="bfdclvnxr9akfjfyct17d4xbid61qxx" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Feis tighe Chonáin ==
Scéal de chuid na [[an Fhiannaíocht|Fiannaíochta]] is ea '''Feis Teach Chonáin''' (MeánGhaeilge: '''Feis tighe Chonáin''').&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:

* [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], LS 96&lt;ref name=isoSources /&gt; ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_MS_96.html ISoS])
* [[Leabharlann Choláiste na Tríonóide|LCnaT]], LS 1337, 1355, 1376&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], LS E ii 1, 12 F 7, 12 L 39, 23 K 7, 23 M 25, 23 N 19&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[British Library]], LS Egerton 106
 
=== Eagráin 
* {{cite book | first = Maud | last = Joynt | authorlink = Maud Joynt | title = Feis Tighe Chonáin | location = Baile Átha Cliath| publisher = [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]] | year = 1936 | pages = 1-57}}

=== Aistriúcháin 
* {{cite book | first = Darach | last = Ó Scolaí | authorlink = Darach Ó Scolaí | title = Feis Tigh Chonáin | location = Indreabhán | publisher = Leabhar Breac | year = 1999 | pages = }}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html Feis tighe Chonáin] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in Feis tighe Chonáin] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G303010/ Feis Tighe Chonáin] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-sources.html | teideal = Feis tighe Chonáin - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=codecs&gt;{{lua idirlín | url = https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = CODECS | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>bfdclvnxr9akfjfyct17d4xbid61qxx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311973</id>
      <parentid>1311965</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T06:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Feis tighe Chonáin */</comment>
      <origin>1311973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4796" sha1="0aqbows19cvkro0pi43zxl996bln86w" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Feis tighe Chonáin ==
Scéal de chuid na [[an Fhiannaíocht|Fiannaíochta]] is ea '''Feis Teach Chonáin''' (MeánGhaeilge: '''Feis tighe Chonáin''').&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:

* [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], LS 96&lt;ref name=isoSources /&gt; ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_MS_96.html ISoS])
* [[Leabharlann Choláiste na Tríonóide|LCnaT]], LS 1337, 1355, 1376&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], LS E ii 1, 12 F 7, 12 L 39, 23 K 7, 23 M 25, 23 N 19&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[British Library]], LS Egerton 106
 
=== Eagráin 
* {{cite book | first = Maud | last = Joynt | authorlink = Maud Joynt | title = Feis Tighe Chonáin | location = Baile Átha Cliath| publisher = [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]] | year = 1936 | pages = 1-57}}

=== Aistriúcháin 
* {{cite journal | first = Nioclás | last = Ó Cearnaigh | authorlink = Nioclás Ó Cearnaigh | title = Feis Tighe Chonain Chinn-tSléibhe; or the Festivities at the House of Conan of Ceann-Sleibhe | location = Baile Átha Cliath | journal = Transactions of the Ossianic Society, for the year 1854 | publisher = Ossianic Society | year = 1855 | volume = 2 | pages = 118-199}}
* {{cite book | first = Darach | last = Ó Scolaí | authorlink = Darach Ó Scolaí | title = Feis Tigh Chonáin | location = Indreabhán | publisher = Leabhar Breac | year = 1999 | pages = }}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html Feis tighe Chonáin] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in Feis tighe Chonáin] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G303010/ Feis Tighe Chonáin] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-sources.html | teideal = Feis tighe Chonáin - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=codecs&gt;{{lua idirlín | url = https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = CODECS | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>0aqbows19cvkro0pi43zxl996bln86w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311974</id>
      <parentid>1311973</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T06:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <origin>1311974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4828" sha1="681sybz8ib1pkd7yqf83b72smub9zjn" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Feis tighe Chonáin ==
Scéal de chuid na [[an Fhiannaíocht|Fiannaíochta]] is ea '''Feis Teach Chonáin''' (MeánGhaeilge: '''Feis tighe Chonáin''').&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
Ainmneacha Fhionn
Fios Fhionn 

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:

* [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], LS 96&lt;ref name=isoSources /&gt; ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_MS_96.html ISoS])
* [[Leabharlann Choláiste na Tríonóide|LCnaT]], LS 1337, 1355, 1376&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], LS E ii 1, 12 F 7, 12 L 39, 23 K 7, 23 M 25, 23 N 19&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[British Library]], LS Egerton 106
 
=== Eagráin 
* {{cite book | first = Maud | last = Joynt | authorlink = Maud Joynt | title = Feis Tighe Chonáin | location = Baile Átha Cliath| publisher = [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]] | year = 1936 | pages = 1-57}}

=== Aistriúcháin 
* {{cite journal | first = Nioclás | last = Ó Cearnaigh | authorlink = Nioclás Ó Cearnaigh | title = Feis Tighe Chonain Chinn-tSléibhe; or the Festivities at the House of Conan of Ceann-Sleibhe | location = Baile Átha Cliath | journal = Transactions of the Ossianic Society, for the year 1854 | publisher = Ossianic Society | year = 1855 | volume = 2 | pages = 118-199}}
* {{cite book | first = Darach | last = Ó Scolaí | authorlink = Darach Ó Scolaí | title = Feis Tigh Chonáin | location = Indreabhán | publisher = Leabhar Breac | year = 1999 | pages = }}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html Feis tighe Chonáin] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in Feis tighe Chonáin] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G303010/ Feis Tighe Chonáin] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-sources.html | teideal = Feis tighe Chonáin - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=codecs&gt;{{lua idirlín | url = https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = CODECS | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>681sybz8ib1pkd7yqf83b72smub9zjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311975</id>
      <parentid>1311974</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T06:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Feis tighe Chonáin */</comment>
      <origin>1311975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4914" sha1="5pu6mpj99l6gqti43c9xjilajkjqm6t" xml:space="preserve">[ [[Úsáideoir:Marcas.oduinn/Scéalta A&amp;B#ISO|Scéalta A&amp;B#ISO]] ]

== Ceanntásc ==

== ISO ==
* [[Aided Bresail]]=[[Anbhás Bhreasail]], [[Aided Conrói maic Dáiri]]=[[Anbhás Chú Raoi mhic Dháire]], [[Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil]]=[[Anbhás Dhiarmada mhic Cearbhaill]], [[Aided Fergusa maic Róich]]=[[Anbhás Fhearghais mhic Róigh]], [[Aided Loegairi Buadaig]]=[[Aided Lóegairi Búadaig]]=[[Anbhás Laoghaire Buadhaigh]], [[Aided Maelodráin]]=[[Anbhás Mhaolodhráin]], [[Cath Almaine]]=[[Cath Almhaine]],  [[Cath Chairn Chonaill]], [[Cert Claidib Cormaic]]=[[Ceart Claímh Chormaic]], [[Comrac Liadaine ocus Cuirithir]]=[[Comhrac Liadaine agus Cuirithir]], [[Echtra Mac nEchach Muigmedóin]]=[[Eachtra Mac Eochadha Muighmeadhóin]]
# [[Feis tighe Chonáin]]
#* [[Forbuis Droma Damhghaire]]=[[Forbhais Dhroim Dámhgháire]], [[Genemuin Chormaic]]=[[Giniúint Chormaic]]


* [[Becc mac Dé]]=[[Beag mac Dé]], [[Cas Corach]], [[Ellén Trechend]]=[[Eilléan Trícheann]], [[Cormac Ó Cadhlaigh]], [[David William Greene]], [[Standish Hayes O'Grady]]=[[Anéislis Aodh Ó Grádaigh]], [[Silva Gadelica]], [[William Maunsell Hennessy]]=[[Liam M. Ó hAonghusa]]
# [[Proinsias Mac Cana]]
# [[Tomás Ó Floinn]]
# [[Donn Bó]]
# [[Cumméne Fota]]=[[Cuimhin Fada]]
# [[Nad Crantail]]
# [[Daniél ua Líahaiti]]
# [[Vernam Hull]]

== Feis tighe Chonáin ==
Scéal de chuid na [[an Fhiannaíocht|Fiannaíochta]] is ea '''Feis Teach Chonáin''' (MeánGhaeilge: '''Feis tighe Chonáin''').&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre (sleachta) 
Ainmneacha Fhionn / Léim na Brice Blá
Glas Díge
Giolla an Chuasáin
Giolla na gCroiceann

Fios Fhionn 

== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:

* [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], LS 96&lt;ref name=isoSources /&gt; ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_MS_96.html ISoS])
* [[Leabharlann Choláiste na Tríonóide|LCnaT]], LS 1337, 1355, 1376&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], LS E ii 1, 12 F 7, 12 L 39, 23 K 7, 23 M 25, 23 N 19&lt;ref name=codecs /&gt;
* [[British Library]], LS Egerton 106
 
=== Eagráin 
* {{cite book | first = Maud | last = Joynt | authorlink = Maud Joynt | title = Feis Tighe Chonáin | location = Baile Átha Cliath| publisher = [[Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath]] | year = 1936 | pages = 1-57}}

=== Aistriúcháin 
* {{cite journal | first = Nioclás | last = Ó Cearnaigh | authorlink = Nioclás Ó Cearnaigh | title = Feis Tighe Chonain Chinn-tSléibhe; or the Festivities at the House of Conan of Ceann-Sleibhe | location = Baile Átha Cliath | journal = Transactions of the Ossianic Society, for the year 1854 | publisher = Ossianic Society | year = 1855 | volume = 2 | pages = 118-199}}
* {{cite book | first = Darach | last = Ó Scolaí | authorlink = Darach Ó Scolaí | title = Feis Tigh Chonáin | location = Indreabhán | publisher = Leabhar Breac | year = 1999 | pages = }}

== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html Feis tighe Chonáin] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in Feis tighe Chonáin] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G303010/ Feis Tighe Chonáin] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-index.html | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Feis-tighe/Feis-tighe-sources.html | teideal = Feis tighe Chonáin - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=codecs&gt;{{lua idirlín | url = https://codecs.vanhamel.nl/Feis_tighe_Chon%C3%A1in | teideal = Feis tighe Chonáin | foilsitheoir = CODECS | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Teimpléad ==
&lt;ref name=iso /&gt;

== Achoimre 
== Foinsí 
=== Lámhscríbhinní 
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

=== Eagráin 
=== Aistriúcháin 
== Naisc sheachtracha 
* [https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html xxx] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/xxx xxx] ar CODECS

== Tagairtí 
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-index.html | teideal = xxx | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/xxx/xxx-sources.html | teideal =  - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = xxx | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:]]

== Buntásc ==
__NOINDEX__
__NOTOC__</text>
      <sha1>5pu6mpj99l6gqti43c9xjilajkjqm6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125538</id>
    <revision>
      <id>1311851</id>
      <parentid>1310859</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T12:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>47196</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1311851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5389" sha1="ri9zg6p57qmkcwj4e8tssx45k1w0fpv" xml:space="preserve">Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Anbhás Dhiarmada mhic Fhearghais Chiorrbheoil''' (Sean-Ghaeilge: '''''Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil''''').&lt;ref name=iso /&gt;

Is é príomhábhar an scéal seo ná an caidreamh idir rí (an stát) agus naoimh (an eaglais) ag an teorainn i nÉirinn na 6ú haoise idir an phágántacht agus an Chríostaíocht.

== Achoimre ==
Bhí [[Diarmaid mac Cearbhaill|Diarmaid]] ar díbirt ag [[Tuathal Maolgharbh]] ar [[Loch Rí|Loch Riabh]].  Tháinig [[Ciarán Chluain Mhic Nóis|Ciarán]] mac an tSaoir chun eaglais a bhunú.  Rinne Ciarán tuar go mbeadh Diarmaid ina rí.  Maraíodh Tuathal ag comhalta Dhiarmada, [[Maol Mór]] ua hEadhra, agus d'éirigh ina rí.  Thug Diarmaid mar bhuíochas machaire Chnoc Bracáin mar fhód altóra do Chiarán, cé go raibh Flann Fionn mac Díoma ina chónaí ann cheana.  Mharaigh Diarmaid é de goin, bá agus loscadh. Rinne Ciarán tuar go mbásódh Diarmaid mar an gcéanna.

Bhí Diarmaid tréimhse fhada ina dhiaidh sin ina rí ar Éirinn.  I dTeamhraigh tráth, bhí fleadh ag Diarmaid agus Mughain lámh leis, Mughain máthair [[Aodh mac Diarmada|Aodha mhic Dhiarmada]] agus ag iompar [[Aodh Sláine|Aodha Sláine]].  Tháinig ansin [[Suibhne mac Colmáin]] Mhóir lena lucht coimhdeachta.  Rinne [[Beag mac Dé]] tuar go mbásódh Aodh Sláine Suibhne, agus ansin rinne sé tuar beacht conas a mbásófaí Diarmaid ag [[Aodh Dubh mac Suibhne]], a mhac altrama.  Dá bharr, chuir Diarmaid Aodh Dubh ar díbirt go hAlbain.

Chuaigh Diarmaid tráth go teach [[Aodh Guaire|Aodha Ghuaire]], a mharaigh giolla an gha agus a éalaigh ansin go críoch {{h|Múscraí}}
ar choimirce an easpaig, Seanach, agus ansin go [[Naomh Ruadhán|Ruadhán]] i [[Lothra]], áit a rug Diarmaid ar Aodh le tréan urra.  Bhí achrann agus mallachtaí idir Diarmaid agus na naoimh le tamall fada, sula rinneadh síocháin eatarthu faoi dheireadh.

Comórtar Feis Teamhrach le Diarmaid ina dhiaidh sin, ach maraíodh fear ag Curnán mac Aodha mhic Eachach Thirmcharna (as na Connachta), a chuaigh faoi choimirce {{h|Colm Cille}}.  Maraíodh ag an rí é, áfach.  Thionóil Colm Cille [[Uí Néill an Tuaiscirt]] chun díoltas a bhaint amach, ach rinne Fraochán mac Thineasáin, draoi Dhiarmada, fál idir an dá shlua.  Briseadh ar Dhiarmaid sa deireadh, ámh.  

Ar ais i dTeamhraigh, d'iarr Dhiarmaid ar Bheag mac Dé arís conas a bhfaigheadh sé bás agus céard a tharlódh dá ríocht ina dhiaidh.  Tar éis seo, tháinig Colm Cille agus d'éag Beag mar a tuaradh.  Chuir Diarmaid ansin an cheist chéanna ar a dhraoithe féin, agus d'inis siad roinnt sonraí ag teacht le Beag mac Dé.

Tháinig Samhain ar ais arís, agus fuair Diarmaid bás dteach mar a tuaradh: faoi lámh Aodha Dhuibh, i dtigh Bhanbháin, brughaidh, fallaing ó aon síol lín uime, leann aon ghráinne ina chorn agus saill muice nár rugadh riamh ar a mhias aige, eirleach imeartha air ag a naimhde, maide mullaigh (ochtach) an tí tite ar a chionn.

== Foinsí ==
=== Lámhscríbhinní ===
Tá trí lámhscríbhinn atá ar mharthain mar a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;&lt;ref name=msomit17 /&gt;

* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Ua Maine]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_D_ii_1.html ISoS])
* [[Leabharlann Boole]], [[Leabhar Leasa Mhóir]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/TheBookOfLismore/english.html ISoS]{{Dead link|date=Bealtaine 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})
* [[Leabharlann Choláiste na Tríonóide|LCnaT]], [[Leabhar Buí Leacáin]] ([https://www.isos.dias.ie/ga/TCD/TCD_MS_1318.html ISoS])

=== Eagrán agus aistriúcháin ===
* Eagrán, Béarla: {{cite book | first = Anéislis | last = Ó Grádaigh | authorlink = Standish Hayes O'Grady | title = Silva Gadelica, Iml. I | location = Londain | publisher = Williams and Norgate | year = 1892 | pages = 72-82}}, {{cite book | title = Iml. II | pages = 76-88}}
* NuaGhaeilge: [[Kim McCone|McCone, Kim]] &amp; {{cite book | first = Pádraig | last = Ó Fiannachta | authorlink = Pádraig Ó Fiannachta | title = Scéalaíocht ár Sinsear | location = Maigh Nuad | publisher = An Sagart | year = 1992 | pages = 95-104}}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://iso.ucc.ie/Aided-diarmada/Aided-diarmada-index.html Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Diarmata_meic_Cerbaill_I Aided Díarmata meic Cerbaill], Athleagan I, ar CODECS
* [https://codecs.vanhamel.nl/Aided_Diarmata_meic_Cerbaill_II Aided Díarmata meic Cerbaill], Athleagan II, ar CODECS

== Tagairtí ==
{{reflist | refs =

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-diarmada/Aided-diarmada-index.html | teideal = Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 13-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Aided-diarmada/Aided-diarmada-sources.html | teideal = Aided Diarmada meic Fergusa Cerrbeoil - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 13-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=msomit17&gt;{{lua idirlín | url = https://celt.ucc.ie/MsOmit2017/texts.html | teideal = Aided Diarmata meic Cerrbaill | foilsitheoir = MsOmit17, [[Corpus of Electronic Texts|CELT]] | dátarochtana = 13-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Aided}}
[[Catagóir:Aided|Diarmaid mac Cearbhaill]]
[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]</text>
      <sha1>ri9zg6p57qmkcwj4e8tssx45k1w0fpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kathrine Switzer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126024</id>
    <revision>
      <id>1311938</id>
      <parentid>1311633</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TGcoa</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <origin>1311938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5352" sha1="eafbk5djz4e0ct2k5ebaoexsf5vd3qa" xml:space="preserve">
{{WD Bosca Sonraí Duine}}

Is reathaí maratóin, iriseoir spóirt agus gníomhaí í '''Kathrine Switzer''' (a rugadh ar an 5 Eanáir 1947  in Amberg sa Ghearmáin). Sa bhliain 1967, ba í an chéad bhean riamh a rith an [[Maratón Bhostúin]], d'ainneoin iarracht í a bhaint den rás.[[Íomhá:Kathrine_Switzer,_Boston_Marathon.jpg|clé|mion|250x250px|Ionsaí ar Kathrine Switzer, 1967]]
[[Íomhá:Terry Lyons with his client - Boston Marathon.jpg|clé|mion|250x250px|2024]]

== Saol ==
Rugadh Switzer in Amberg sa Ghearmáin, áit a raibh a hathair ina oifigeach san Arm Meiriceánach. Bhog an teaghlach ar ais go dtí na Stáit Aontaithe nuair a bhí sí dhá bhliain d'aois agus d'fhás sí aníos i Virginia. D'fhreastail sí ar Ollscoil Syracuse, áit ar bhain sí céim in iriseoireacht amach sa bhliain 1968. Le linn a cuid staidéir, thosaigh sí ag traenáil le foireann tras-tíre na bhfear agus ag rith rásaí níos faide de réir a chéile.

=== 1967 ===
Ní raibh cead ag mná páirt a ghlacadh sa  [[Maratón Bhostúin|Mharatón Bhostúin]] go dtí na 1970idí.  Ach ar an 19 Aibreán 1967, d’éirigh le Switzer [[Maratón Bhostúin]] a rith ó thús go deireadh. Bhí sí cláraithe faoin ainm neodrach ‘K. V. Switzer’,  mar a scríobhadh a hainm i gcónaí ar a cuid alt iriseoireachta.

Thosaigh sí an rás agus uimhir 261 uirthi. Timpeall ceithre mhíle isteach sa rás, léim bainisteoir an rása, Jock Semple, chuici agus rinne sé iarracht a huimhir a stróiceadh di. Chuir a leannán, Tom Miller, cosc air agus lean Switzer ar aghaidh. Chríochnaigh sí an rás in am thart ar cheithre huaire an chloig agus fiche nóiméad, agus d’ainneoin na n-iarrachtaí a rinne feidhmeannaigh í a bhaint den rás.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/20x20-cothromaiocht-na-mban-i-gcursai-spoirt|teideal=20x20: Cothromaíocht na mban i gcúrsaí spóirt &lt; Meon Eile|údar=Medb Ní Dhúláin|dáta=2019|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2021-04-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/04/17/sports/boston-marathon-kathrine-switzer.html|teideal=First Woman to Enter Boston Marathon Runs It Again, 50 Years Later|údar=Victor Mather|dáta=2017-04-17|language=en-US|work=The New York Times|dátarochtana=2021-04-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://kathrineswitzer.com/1967-boston-marathon-the-real-story/|teideal=The Real Story - Kathrine Switzer - Marathon Woman|language=en-US|dátarochtana=2021-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200420232514/https://kathrineswitzer.com/1967-boston-marathon-the-real-story/|archivedate=2020-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Kathrine Switzer, Pioneering Boston Marathon Runner, on Fight to Stay in 1967 Male-Dominated Race|url=https://www.youtube.com/watch?v=j10PgLK8EKs|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Tógadh grianghraif den eachtra agus  tharraing sé aird na meán idirnáisiúnta.  Ach i ndiaidh na heachtra, cuireadh cosc foirmiúil ar mhná a bheith ag rásaíocht. Chuir an AAU (''Amateur Athletic Union'') cosc foirmiúil ar mhná páirt a ghlacadh i rásanna fadraoin timpeall na Stát Aontaithe.

=== 1970idí ===
Tugadh cead ag mná páirt a ghlacadh sa rás sa bhliain 1972, nuair nár chláraigh ach naonúr ban fána choinne.  Sa bhliain 1974, bhuaigh Switzer [[Maratón Chathair Nua-Eabhrac|Maratón Nua-Eabhrac]] in am 3:07:29. Sa bhliain 1975, shocraigh sí a ham féin is fearr i mBostún — 2:51:37. Ainmníodh í ina 'Reathaí Baineann 1967–77' ag an iris ''Runner's World''.

Sa bhliain 1977, chuir sí ''Avon International Running Circuit'' ar bun, sraith rásaí idirnáisiúnta do mhná. Mar thoradh ar an obair sin, áiríodh maratón na mban mar imeacht oifigiúil ag na Cluichí Oilimpeacha den chéad uair sa bhliain 1984 i Los Angeles. Thosaigh Switzer ag tráchtaireacht ar an teilifís, agus bhuaigh sí Gradam Emmy dá cuid oibre craolacháin.
[[Íomhá:Quai Kathrine Switzer - Pantin (FR93) - 2026-01-31 - 1.jpg|clé|mion|Quai Kathrine Switzer, Pantin, [[Páras]] na Fraince]]

=== Níos déanaí ===
Sa bhliain 2015, chuir sí ''261 Fearless'' ar bun — eagraíocht idirnáisiúnta a úsáideann rith mar uirlis chun mná a chumasú. Tá an t-ainm bunaithe ar a huimhir 261 sa rás in 1967. Sa bhliain 2017, ag cuimhneachán caoga bliain, d'éirigh le Switzer Maratón Bhostúin a rith arís — agus tugadh uimhir 261 di arís.

Idir 1887-2009, níor ceapadh ach bean amháin mar uachtarán ar an bhord gobharnóirí  i mBostún.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Lua idirlín|url=https://www.meoneile.ie/anailis/20x20-cothromaiocht-na-mban-i-gcursai-spoirt|teideal=20x20: Cothromaíocht na mban i gcúrsaí spóirt &lt; Meon Eile|údar=Medb Ní Dhúláin|dáta=2019|work=www.meoneile.ie|dátarochtana=2021-04-19}}&lt;/ref&gt;  Ach sa bhliain 2018, rith 13,684 bean i mBostún.

== Féach freisin ==

* [[Maratón Bhostúin]] 
* [[Maratón Chathair Nua-Eabhrac]] 

== Tagairtí ==
{{reflist}}{{DEFAULTSORT:Switzer, Kathrine }}
[[Catagóir:Maratón Bhostúin]]
[[Catagóir:1967]]
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1947]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Syracuse]]
[[Catagóir:Iriseoirí Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Reathaithe maratóin]]
[[Catagóir:Iriseoirí spóirt]]
[[Catagóir:Feiminigh]]
[[Catagóir:Lúthchleasaithe Gearmánacha]]
[[Catagóir:Lúthchleasaithe Meiriceánacha]]
[[Catagóir:Daoine as Virginia]]</text>
      <sha1>eafbk5djz4e0ct2k5ebaoexsf5vd3qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scarlet Witch (iml. 3)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126030</id>
    <revision>
      <id>1311924</id>
      <parentid>1311733</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <origin>1311924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2718" sha1="enj7l19byjgeeu0vheq2qugddvyzb2m" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch'' (iml. 3)''' foilsithe ag [[Marvel Comics]], bunaithe ar an carachtar [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]] agus socraithe i ndiaidh ''[[X-Men: The Trial of Magneto]]'', ina bhfuil na stuaí scéil ''[[Scarlet Witch: The Last Door]]'' agus ''[[Scarlet Witch: Magnum Opus]]''.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=DaMore|first=Meagan|date=17 Samhain 2022|title=''Scarlet Witch'' #1 Gives Wanda Maximoff a New Costume, a New Friend, and a New Adventure|url=https://www.marvel.com/articles/comics/scarlet-witch-1-trailer-steve-orlando-sara-pichelli-new-costume-darcy-lewia|access-date=17 Samhain 2022|website=[[Marvel.com]]}}&lt;/ref&gt; Foilsíodh an tsraith ó 4 Eanáir go dtí 1 Samhain, [[2023]] thar deich eagrán, agus fuair sí fáiltiú dearfach ó léirmheastóirí.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://sequentialplanet.com/comic-review-scarlet-witch-2023-1|title=Comic Review: ''Scarlet Witch'' (2023—) #1|last=Bissett|first=Zach|date=10 Eanáir 2023|website=[[Sequential Planet]]|access-date=10 Eanáir 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://aiptcomics.com/2023/08/30/scarlet-witch-by-steve-orlando-vol-1-the-last-door-review|title=''Scarlet Witch'' by Steve Orlando Vol. 1: ''The Last Door'' tests Wanda’s massive powers|last=Sonneville|first=Ryan|date=30 Lúnasa 2023|website=[[AIPT Comics]]|access-date=30 Lúnasa 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://comicon.com/2024/05/29/faith-of-the-heart-reviewing-scarlet-witch-vol-2-magnum-opus|title=Faith of the Heart — Reviewing ''Scarlet Witch'' Vol 2: ''Magnum Opus''|last=Redmond|first=Scott|date=29 Bealtaine 2024|website=[[ComiCon]]|access-date=29 Bealtaine 2024}}&lt;/ref&gt; Lean ''[[Scarlet Witch &amp; Quicksilver]]'' agus [[Scarlet Witch (iml. 4)|''Scarlet Witch'' Imleabhar 4]] é.

==Stáirsí scéil==
===''The Last Door''===
{{main|Scarlet Witch: The Last Door}}

===''Magnum Opus''===
{{main|Scarlet Witch: Magnum Opus}}

==Bailiúchán==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: The Last Door'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 3) #1–5 agus ''Scarlet Witch Annual'' (2023) #1
| 29 Lúnasa, [[2023]]
| {{ISBNT|978-0-7851-9474-3}}
|-
| '''''Scarlet Witch: Magnum Opus'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 3) #6–10
| 6 Feabhra, [[2024]]
| {{ISBNT|978-1-3029-5489-5}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/series/33277/scarlet_witch_2023_-_present ''Scarlet Witch'' (iml. 3)] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]</text>
      <sha1>enj7l19byjgeeu0vheq2qugddvyzb2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orthohantavirus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126036</id>
    <revision>
      <id>1311935</id>
      <parentid>1311820</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TGcoa</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <origin>1311935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4019" sha1="lg2u7v1dydy9188d4eanzyah4aa4mkx" xml:space="preserve"> {{teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Galar}}

Is géineas víreas é '''''orthohantavirus''''' a chuimsíonn na '''hantaivíris''' go léir (fine '''Hantaviridae''').&lt;ref&gt;i mBéarla, ''hantaviruses''&lt;/ref&gt; Is víris neamhchoitianta iad a scaipeann creimirí de ghnáth — luchóga agus francaigh den chuid is mó — trína gcuid fuail, a gcac, nó a seile.  Frídíní san aer ó fhual agus salachar luchain agus francaigh is iondúil is cúis le scaipeadh an víris.

[[Íomhá:Fmicb-14-1233433-g001.jpg|clé|mion|220x220px]]
[[Íomhá:Hantavirus-LifeCycle.jpg|clé|mion|220x220px|saolré ]]
[[Íomhá:Hantavirus.jpg|clé|mion|220x220px|Cúis:  [[Aerasól]] na gcreimirí]]

=== Tinneas ===
Is féidir leis na hantaivíris tinneas tromchúiseach a chur ar dhuine, go háirithe sa chóras riospráide agus sna scamhóga.

Ní scaipeann na hantaivíris go réidh ó dhuine go duine.    Cé gur annamh a scaipeann sé ó dhuine go duine tá tréimhse ghoir roinnt seachtainí in ann a bheith ag an aicíd, mar sin ní gá go mbeadh comharthaí sóirt fós ar dhaoine fiú agus an víreas tolgtha acu.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Luaigh foilseachán|title=An víreas ar long saoire ag scaipeadh ó dhuine go duine - an WHO|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0505/1571744-an-vireas-ar-long-saoire-ag-scaipeadh-o-dhuine-go-duine-an-who/|date=2026-05-05|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;

Níl aon chogas ar leith ann le ghabháil i ngleic le hantaivíreas agus curtar othair a bhíonn buailte go dona ar mheaisín aerála in aonad dianchúraim.

=== Cásanna ===
Fuair bean chéile [[Gene Hackman]], Betsy Arakawa bás in 2025, agus i ndiaidh fiosrúcháin is léir go bhfuair Arakawa bás mar gheall ar shiondróm scamhógach hantaivíris.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://podcasts.apple.com/es/podcast/8-m%C3%A1rta-2025-t%C3%ADr-eoghain/id1525428808?i=1000698378864|teideal=Nuacht Mhall (Tír Eoghain)|údar=Conradh na Gaeilge, Londain|dáta=8 Márta 2025|language=ga-IE|work=Apple Podcasts|dátarochtana=2026-05-04}}&lt;/ref&gt;

In 2026 fuair triúr bás  de bharr ráig hantaivíreas  ar an long an MV Hondius, a bhí ag seoladh ó [[Ushuaia]] san Airgintín trasna an Atlantaigh chomh fada le Rinn Verde san Afraic.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Beirt as Éirinn ar bord long saoire buailte ag víreas|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0504/1571646-triur-basaithe-agus-triur-eile-i-mbaol-bais-ar-long-saoire/|date=2026-05-04|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;   Scaipeadh  an hantaivíreas ó dhuine go duine i ngar-theagmháil lena chéile ar an long saoire, a bhí sáinnithe ar muir amach ó chósta thiar na hAfraice a dúirt an [[An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte|Eagraíocht Dhomhanda Sláinte]].&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|title=Na hOileáin Chanáracha in éadan long le hantaivíreas teacht le cé|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0506/1571947-cead-diultaithe-do-long-le-hantaivireas-teacht-le-ce/|date=2026-05-06|language=ga-IE|author=Nuacht RTÉ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Athrú aeráide ===
D’fhéadfadh sé bheith mar thoradh ar [[athrú aeráide]] go mbeadh patrúin úra galar san Eoraip, trí, mar shampla réimsí tarchurtha galar veicteoir-iompartha a bheith ag aistriú, galair ar nós hantaivíreas.&lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|author=ECDC / ecdc.europa.eu|date=2011|url=https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/media/ga/publications/Publications/1105_COR_ECDC_Brochure_2011.pdf|title=ECDC: Ardchaighdeán feabhais maidir le galair thógálacha a chosc agus a rialú|volume=ISBN 978-92-9193-314-3}}&lt;/ref&gt;   &lt;ref&gt;{{Luaigh foilseachán|author=Comhairle an Aontais Eorpaigh|date=2022|url=https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14771-2022-INIT/ga/pdf|title=Conclúidí maidir le vacsaíniú mar cheann de na huirlisí is éifeachtaí chun galair a chosc agus an tsláinte phoiblí a fheabhsú}}&lt;/ref&gt;

== Féach freisin ==

* [[Aerasól]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}
[[Catagóir:Víris]]
[[Catagóir:Francaigh]]
[[Catagóir:Creimirí]]
[[Catagóir:Scamhóga]]</text>
      <sha1>lg2u7v1dydy9188d4eanzyah4aa4mkx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>126045</id>
    <revision>
      <id>1311923</id>
      <parentid>1311841</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amy Uí Ríordáin</username>
        <id>57269</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5962" sha1="5r4kccxkhm0se5kcx7d1ug6titb7i8d" xml:space="preserve">== Is Breá le Vicí an Domhan 2026 ==

Is togra eagarthóireachta é '''Is Breá le Vicí an Domhan 2026''' atá dírithe ar speicis phlandaí agus gnáthóga dúlra na hÉireann a dhoiciméadú ar Vicipéid. Tá ailt faoi phlandaí dúchasacha agus ionracha in easnamh nó gann ar Vicipéid, agus is é aidhm an tionscadail sin a leigheas.

Reáchtáiltear an tionscadal mar chuid de chomórtas idirnáisiúnta [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Earth Wiki Loves Earth] agus de chlár bliantúil [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland/ga Pobal Éireann Wikimedia].

----

=== Conas is féidir leat cabhar a thabairt? ===

Níl ort a bheith i d'eagarthóir taithíoch. Is féidir leat:

📝 Alt nua a chruthú faoi speiceas nach bhfuil alt air fós&lt;br&gt;
✏️ Alt atá ann cheana a fheabhsú&lt;br&gt;
📚 Tagairtí a chur le hailt reatha&lt;br&gt;
📸 Grianghraf a uaslódáil chuig Wikimedia Commons&lt;br&gt;
🔗 Naisc idir ailt a chur isteach&lt;br&gt;
📊 Sonraí [https://www.wikidata.org/ Wikidata] a chur leis nó a cheartú&lt;br&gt;

Féach ar na liostaí thíos chun speicis a aimsiú le haghaidh ailt nua nó feabhsaithe.

----

=== Cláraigh &amp; Faigh Tuilleadh ===

📊 '''[NASC LE DEAIS AN TIONSCADAIL — le cur leis]'''

Ar an deais, gheobhaidh tú:
* Liostaí breise d'ailt le cruthú agus le feabhsú
* Acmhainní agus treoracha eagarthóireachta
* Do chuid oibre á rianú go huathoibríoch

⏰ '''Spriocdháta:''' [le deimhniú]

----

== 🔴 Ailt le Cruthú ==

Seo na speicis agus na gnáthóga nach bhfuil ailt Vicipéide orthu go fóill.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Ainm Gaeilge !! Ainm Béarla !! Ainm Laidine !! Eagarthóir (cuir d'ainm isteach)
|-
| '''[[Crasal Nua-Shéalannach]]''' || New Zealand Pigmyweed || ''Crassula helmsii'' || 
|-
| '''[[Cabáiste mhadra rua]]''' || St Patrick's-cabbage || ''Saxifraga spathularis'' || 
|-
| '''[[Magairlín glas]]''' || Dense-flowered Orchid || ''Neotinea maculata'' || 
|-
| '''[[Cluas luchóige mhara]]''' || Sea Mouse-ear || ''Cerastium diffusum'' || 
|-
| '''[[Lus taghla na móna]]''' || Heath Fragrant Orchid || ''Gymnadenia borealis'' || 
|-
| '''[[Baisleach bréige]]''' || False Oxlip || ''Primula x polyantha'' || 
|}

----

== ⚠️ Ailt le Feabhsú ==

Tá na hailt seo ann cheana féin ach tá obair le déanamh orthu.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Alt !! Ainm Béarla !! Ainm Laidine !! Tascanna !! Eagarthóir
|-
| '''[[Caithne]]''' || Strawberry-tree || ''Arbutus unedo'' ||
* ☐ Stádas reatha an ailt a sheiceáil
* ☐ Tagairtí a chur leis nó a nuashonrú
* ☐ Bosca eolais a sheiceáil
* ☐ Sonraí Wikidata a sheiceáil
 ||
|-
| '''[[Cuileann trá]]''' || Cherry Laurel || ''Prunus laurocerasus'' ||
* ☐ Stádas reatha an ailt a sheiceáil
* ☐ Tagairtí a chur leis nó a nuashonrú
* ☐ Bosca eolais a sheiceáil
* ☐ Sonraí Wikidata a sheiceáil
 ||
|-
| '''[[Falcaire corraigh]]''' || Bog Pimpernel || ''Lysimachia tenella'' ||
* ☐ Stádas reatha an ailt a sheiceáil
* ☐ Tagairtí a chur leis nó a nuashonrú
* ☐ Bosca eolais a sheiceáil
* ☐ Sonraí Wikidata a sheiceáil
 ||
|-
| [[Neantóg]] || Common Nettle || ''Urtica dioica'' ||
* ☐ Ábhar eolaíoch a nuashonrú (bunaithe ar ''Fréamh an Eolais'', c.2007)
* ☐ Tagairtí nua-aimseartha a chur leis
* ☐ Bosca eolais a sheiceáil
* ☐ Sonraí Wikidata a sheiceáil
 ||
|}

----

== 🏆 Ár nÉachtaí ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Dáta !! Alt !! Cruthaithe nó Feabhsaithe !! Eagarthóir
|-
| || || || 
|}

----

== 📚 Acmhainní ==

=== Uirlisí Gaeilge ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Uirlis !! Cur síos !! Nasc
|-
| '''Foclóir.ie''' || Foclóir Gaeilge-Béarla agus Béarla-Gaeilge || [https://www.focloir.ie focloir.ie]
|-
| '''Téarma.ie''' || Bunachar téarmaíochta na Gaeilge || [https://www.tearma.ie tearma.ie]
|-
| '''Teanglann.ie''' || Foclóirí, gramadach, agus fuaimniú || [https://www.teanglann.ie teanglann.ie]
|-
| '''An Gramadóir''' || Seiceálaí gramadaí agus litrithe || [https://cadhan.com/gramadoir/ cadhan.com/gramadoir]
|-
| '''Logainm.ie''' || Bunachar logainmneacha na hÉireann || [https://www.logainm.ie logainm.ie]
|}

=== Acmhainní Eolaíochta ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Acmhainn !! Cur síos !! Nasc
|-
| '''Wildflowers of Ireland''' || Liosta plandaí le hainmneacha Laidine, Béarla, agus Gaeilge || [https://www.wildflowersofireland.net/list.php?order=Common wildflowersofireland.net]
|-
| '''The Red Data List of Irish Plants''' || Liosta speiceas plandaí i mbaol in Éirinn || [https://www.botanicgardens.ie/wp-content/uploads/2018/06/The-Red-Data-List-of-Irish-Plants-.pdf botanicgardens.ie]
|-
| '''National Biodiversity Data Centre''' || Sonraí bithéagsúlachta na hÉireann || [https://www.biodiversityireland.ie biodiversityireland.ie]
|-
| '''JSTOR Global Plants''' || Sonraí eolaíochta plandaí || [https://plants.jstor.org plants.jstor.org]
|}

=== Acmhainní Vicipéide ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Acmhainn !! Cur síos !! Nasc
|-
| '''Vicipéid: Conas alt a chruthú''' || Treoir céim ar chéim || [[Vicipéid:Conas alt a chruthú]]
|-
| '''Vicipéid: Stíl''' || Treoir stíle || [[Vicipéid:Stíl]]
|-
| '''Wikimedia Commons''' || Grianghraif shaora plandaí a uaslódáil || [https://commons.wikimedia.org commons.wikimedia.org]
|-
| '''Wikidata''' || Sonraí struchtúrtha a chur leis nó a cheartú || [https://www.wikidata.org wikidata.org]
|}

----

== Teagmháil ==

Má tá ceist agat nó má theastaíonn cabhair uait:
* [[Plé Vicipéide:Is Breá le Vicí an Domhan 2026|Leathanach plé an tionscadal]]
* [[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin]]
* [[Úsáideoir:Lára Nuinseann]]

== Eagraithe ag ==

Tionscadal de chuid [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Ireland/ga Pobal Éireann Wikimedia] mar chuid de [[Wiki Loves Earth]] 2026.

[[Catagóir:Tionscadail Vicipéid]]
[[Catagóir:Wiki Loves Earth]]
[[Catagóir:Dúlra na hÉireann]]
[[Catagóir:luibheolaíocht]]</text>
      <sha1>5r4kccxkhm0se5kcx7d1ug6titb7i8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gráinne Uí Maitiú</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126046</id>
    <redirect title="Gráinne Uí Mhaitiú" />
    <revision>
      <id>1311849</id>
      <timestamp>2026-05-06T12:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iora Rua</username>
        <id>48887</id>
      </contributor>
      <comment>Bhog Iora Rua an leathanach [[Gráinne Uí Maitiú]] go [[Gráinne Uí Mhaitiú]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1311849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="eqwf5wt8w9ad1ruvyjds0njrly02inp" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Gráinne Uí Mhaitiú]]</text>
      <sha1>eqwf5wt8w9ad1ruvyjds0njrly02inp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann</title>
    <ns>14</ns>
    <id>126047</id>
    <revision>
      <id>1311852</id>
      <timestamp>2026-05-06T13:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Toghcháin Éireannacha]] [[Catagóir:Toghcháin na Ríochta Aontaithe]]'</comment>
      <origin>1311852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="ln70nmnlmld2y6mk309lrk33gfn24z2" xml:space="preserve">[[Catagóir:Toghcháin Éireannacha]]
[[Catagóir:Toghcháin na Ríochta Aontaithe]]</text>
      <sha1>ln70nmnlmld2y6mk309lrk33gfn24z2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126048</id>
    <redirect title="Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir" />
    <revision>
      <id>1311863</id>
      <timestamp>2026-05-06T13:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Aontroim Láir agus Thoir]] go [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1311863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="8jxl1bn1577ezr7fmbhyt3dflmt4zlb" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Buirge Aontroma Láir agus Thoir]]</text>
      <sha1>8jxl1bn1577ezr7fmbhyt3dflmt4zlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126049</id>
    <redirect title="Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon" />
    <revision>
      <id>1311865</id>
      <timestamp>2026-05-06T13:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Droichead na Banna agus Craigavon]] go [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1311865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="gscluuarz6kmozgyv90l4wu6w11gglq" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon]]</text>
      <sha1>gscluuarz6kmozgyv90l4wu6w11gglq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Aontroim agus Baile na Mainistreach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126050</id>
    <redirect title="Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach" />
    <revision>
      <id>1311867</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Aontroim agus Baile na Mainistreach]] go [[Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1311867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="834edm85i00mkw7xqjb621lp3at6cjh" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Buirge Aontroma agus Bhaile na Mainistreach]]</text>
      <sha1>834edm85i00mkw7xqjb621lp3at6cjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126051</id>
    <redirect title="Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na nGlinnte" />
    <revision>
      <id>1311870</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na Glinnte]] go [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na nGlinnte]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1311870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="fxvpjocppn0v6w0wlqkeme3172nly2f" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Buirge Chósta Chlochán an Aifir agus na nGlinnte]]</text>
      <sha1>fxvpjocppn0v6w0wlqkeme3172nly2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126052</id>
    <redirect title="Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh" />
    <revision>
      <id>1311872</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Bhog Conradder an leathanach [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Caisleán Riabhach]] go [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1311872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="2x1etla6wk541jxtj0ttxmy4cpvtifs" xml:space="preserve">#athsheoladh [[Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh]]</text>
      <sha1>2x1etla6wk541jxtj0ttxmy4cpvtifs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catagóir:Toghcháin Áitiúla i dTuaisceart Éireann</title>
    <ns>14</ns>
    <id>126053</id>
    <revision>
      <id>1311873</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]] [[Catagóir:Toghcháin áitiúla na hÉireann]]'</comment>
      <origin>1311873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="sdiokfyr59ellzz0acaclipl2yzemsz" xml:space="preserve">[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Toghcháin áitiúla na hÉireann]]</text>
      <sha1>sdiokfyr59ellzz0acaclipl2yzemsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catagóir:Toghcháin Thionól Thuaisceart Éireann</title>
    <ns>14</ns>
    <id>126054</id>
    <revision>
      <id>1311875</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]'</comment>
      <origin>1311875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="51ept66t5pyn783sgf22ze5101vd2jp" xml:space="preserve">[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>51ept66t5pyn783sgf22ze5101vd2jp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311883</id>
      <parentid>1311875</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T14:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+cat</comment>
      <origin>1311883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="6eabdm1ix6jk0bsw3mwkapu2gmv9guk" xml:space="preserve">[[Catagóir:Toghcháin i dTuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Tionól Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Polaitíocht Thuaisceart Éireann]]</text>
      <sha1>6eabdm1ix6jk0bsw3mwkapu2gmv9guk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scarlet Witch: Amaranth Rising</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126055</id>
    <revision>
      <id>1311895</id>
      <timestamp>2026-05-06T16:37:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '{{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}}  Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Amaranth Rising''''' (''Cailleach Scarlóideach: Amaranth ag Éirí''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar dara stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 4)|''Scarlet Witch'' (iml. 4)]], bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], Amaranth, [[Wiccan (carachtar)|Billy Kaplan-Altman / Wiccan]], [[Speed (carachtar)|Tommy Shepherd / Speed]], Aga...'</comment>
      <origin>1311895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4235" sha1="t7pp5ge3v92bhquvwg9h43w6ve4v0tl" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Amaranth Rising''''' (''Cailleach Scarlóideach: Amaranth ag Éirí''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar dara stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 4)|''Scarlet Witch'' (iml. 4)]], bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], Amaranth, [[Wiccan (carachtar)|Billy Kaplan-Altman / Wiccan]], [[Speed (carachtar)|Tommy Shepherd / Speed]], [[Agatha Harkness]], agus [[Black Cat (carachtar)|Felicia Hardy / Black Cat]], scríofa ag [[Steve Orlando]] agus tarraingthe ag [[Lorenzo Tammetta]], [[Jacopo Camagni]], agus [[Russell Dauterman]].&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://aiptcomics.com/2024/11/20/scarlet-witch-6-review-2|title=''Scarlet Witch'' #6 review: A new champion arrives|last=Jones|first=Jonathan|date=20 Samhain 2024|website=[[AIPT Comics]]|access-date=20 Samhain 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://nerdinitiative.com/2024/12/11/scarlet-witch-7-more-than-meets-the-eye|title=''Scarlet Witch'' #7 – More Than Meets the Eye|last=Nichole|first=Megan|date=11 Nollaig 2024|website=[[Nerd Initiative]]|access-date=11 Nollaig 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://aiptcomics.com/2025/02/05/scarlet-witch-9-review|title=''Scarlet Witch'' #9 review: when a Black Cat crosses your path…|last=Jones|first=Jonathan|date=5 Feabhra 2025|website=[[AIPT Comics]]|access-date=5 Feabhra 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://comic-watch.com/news/wandas-erratic-protege-amaranth-has-turned-against-her-in-scarlet-witch-10|title=Wanda’s Erratic Protégé Amaranth Has Turned Against Her in ''Scarlet Witch'' #10|last=Burdette|first=Chad|date=3 Márta 2025|website=[[Comic Watch]]|access-date=3 Márta 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.cbr.com/scarlet-witch-amaranth-origin-story-unveiled|title=The Scarlet Witch’s Kid Sidekick Finally Learns Her Own Cosmic Origin Story|last=Dodge|first=John|date=13 Márta 2025|website=[[Comic Book Resources]]|access-date=13 Márta 2025}}&lt;/ref&gt;

==Eagráin bailithe==
===Eisiúintí===
{| Class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Eisiúint !! Teideal !! Dáta Foilsithe !! Tagairtí
|-
| #6 || &quot;Introducing Amaranth!&quot; || 20 Samhain, [[2024]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 4) #6|url=https://www.marvel.com/comics/issue/120209/scarlet_witch_2024_6|date=20 Samhain 2024|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #7 || &quot;Family Comes First!?&quot; || 11 Nollaig, 2024 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 4) #7|url=https://www.marvel.com/comics/issue/120210/scarlet_witch_2024_7|date=11 Nollaig 2024|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #8 || &quot;Attack of the Ice Worms!&quot; || 22 Eanáir, [[2025]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 4) #8|url=https://www.marvel.com/comics/issue/120211/scarlet_witch_2024_8|date=22 Eanáir 2025|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #9 || &quot;The Black Cat Strikes!&quot; || 5 Feabhra, 2025 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 4) #9|url=https://www.marvel.com/comics/issue/120212/scarlet_witch_2024_9|date=5 Feabhra 2025|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #10 || &quot;Back From the Brink of Madness!&quot; || 5 Márta, 2025 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 4) #10|url=https://www.marvel.com/comics/issue/120213/scarlet_witch_2024_10|date=5 Márta 2025|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|}

===Bailiúchán===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: Amaranth Rising'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 4) #6–10
| 15 Iúil, [[2025]]
| {{ISBNT|978-1-3029-6103-9}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/collection/113226/scarlet_witch_by_steve_orlando_vol_4_queen_of_chaos_trade_paperback ''Scarlet Witch: Queen of Chaos''] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}
{{Wiccan}}
{{Speed}}
{{Black Cat}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]
[[Catagóir:Wiccan]]
[[Catagóir:Speed]]
[[Catagóir:Black Cat]]</text>
      <sha1>t7pp5ge3v92bhquvwg9h43w6ve4v0tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Breandán Mac Giolla Choille</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126056</id>
    <revision>
      <id>1311899</id>
      <timestamp>2026-05-06T16:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ériugena</username>
        <id>188</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '̺{{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba chartlannaí, staraí agus eagarthóir, athbheochanóir é '''Breandán Mac Giolla Choille''' (29 Meitheamh 1920 – 14 Deireadh Fómhair 2006). Bhí sé ina Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus ina Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí na hÉireann. Bhí ról lárnach aige i mbunú Chartlann Náisiúnta na hÉireann agus i dtabhairt isteach riail na 30 bliain maidir le scaoileadh taifead rialtais.  ==Óige agus oideachɑis== In...'</comment>
      <origin>1311899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7892" sha1="flak9swiq47n8724sideo92kfwm3on6" xml:space="preserve">̺{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba chartlannaí, staraí agus eagarthóir, athbheochanóir é '''Breandán Mac Giolla Choille''' (29 Meitheamh 1920 – 14 Deireadh Fómhair 2006). Bhí sé ina Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus ina Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí na hÉireann. Bhí ról lárnach aige i mbunú Chartlann Náisiúnta na hÉireann agus i dtabhairt isteach riail na 30 bliain maidir le scaoileadh taifead rialtais.

==Óige agus oideachɑis==
In Ard Mhic Nasca, Co. an Dúin, a rugadh é ar 29 Meitheamh 1920. Charles Woodman agus Annie Lang ab ainm dá thuismitheoirí. Fuair sé a chuid oideachais ar scoil ag na Bráithre Críostaí, Coláiste Mhuire, Sráid naBeairice i gCeantar na bhFál, Béal Feirste. Ina dhiaidh sin, d’fhreastail sé ar Choláiste na hOllscoile, Gaillimh; Béarla, Gaeilge agus stair na hábhair a bhí aige i gcóir an BA (1942), an tSean-Ghaeilge agus an Mheán-Ghaeilge na hábhair a bhí aige dá chéim mháistir.

Le linn a chuid ama san ollscoil, bhí sé ina Reachtaire ar an gCumann Éigse agus Seanchais sa Choláiste agus ina bhall den Chomhchaidreamh, gluaiseacht ar chaith sé tamall ina Leas-Uachtarán uirthi (1943-44) agus tamall ina rúnaí (Comhar, Feabhra 1946).Idir 1943 agus 1985 scríobhadh sé ailt agus léirmheasanna go rialta in Comhar; ceann díobh ‘Taifid phoiblí, 1789-1972’, Samhain 1972.

==Gairmréim chartlainne==
Ó 1943 go ndeachaigh sé ar a phinsean bhí sé ag gabháil don chartlannaíocht. Luath go maith ina shaol oibre bhí sé i gceannas ar Oifig na Státpháipéar i gCaisleán Bhaile Átha Cliath agus ar Oifig na dTaifead Poiblí sna Ceithre Cúirteanna. Ba iad seisean agus  an chéad bheirt chéimithe staire a fostaíodh ann, rud a chuir tús le hathrú suntasach ar institiúid a raibh faillí agus easpa maoinithe tagtha uirthi, go háirithe i ndiaidh do go leor dá cartlann a bheith scriosta le linn bhuamáil na gCeithre Cúirteanna ag tús Chogadh Cathartha na hÉireann sa bhliain 1922.

Sa bhliain 1956, tugadh ardú céime dó go dtí na róil chomhcheangailte mar Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus mar Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí. Ar feadh na gceithre bliana déag a bhí ann ina dhiaidh sin, bhí sé lonnaithe den chuid is mó in Oifig na Státpháipéar; Chaisleán Bhaile Átha Cliath. Chaith sé a chuid iarrachtaí le go mbeadh rochtain ag an bpobal ar na páipéir stáit seo, agus mhaolaigh sé srianta ar an rochtain agus an nóta-thógáil le linn na 1960idí.

==Mórghníomhartha==
Bhí Mac Giolla Choille ina thacóir díograiseach ar reachtaíocht chartlainne nua-aimseartha. Mhol sé, agus ba é ba bhun le, an chéad aistriú de chomhaid comh-aireachta go coimeáid chartlainne: aistríodh comhaid na Chéad Dála (1919–1922) chuig Oifig na Státpháipéar i réimeas an Taoisigh Sheáin Uí Loingsigh. Bhí príomh-characht aige freisin i riail na &quot;30 bliain&quot; a mholadh agus a chur i bhfeidhm maidir le rochtain phoibli ar chomhaid comh-aireachta.

Bhí lámh cheannasach aige i ndréachtú An tAcht um Chartlann Náisiúnta, 1986, trína cónascadh Cartlann Phoiblí na hÉireann agus Oifig na Státpháipéar le Cartlann Náisiúnta na hÉireann a bhunú. Agus é ag tabhairt isteach an bille i Seanad Éireann, chuir an Taoiseach Garret FitzGerald a &quot;bhuíochas ar leith agus buíochas an Tí&quot; in iúl do Mhac Giolla Choille, ag rá go raibh sé &quot;tar éis an t-ualach a bhaineann le cartlann a chothabháil a iompar sna cúinsí ba dheacra agus go leor den bhunchloch a leagan chun an Bille a chur ar bun agus bunú na Cartlainne Náisiúnta nua&quot;.

In ainneoin a chuid rath, níor éirigh leis go hiomlán foirgneamh sainchuspóireach a fháil do chartlann náisiúnta, dúshlán a fanfaidh tar éis dó dul ar scor.

==Saol déanach==
Tar éis dó dul ar pinsean chaith sé tamall ag obair i nDún Mhuire, teach léinn agus taighde na bhFroinsiasach i gCill Iníon Léinín, mar a raibh páipéir an Ghinearáil Seán Mac Eoin (1893-1973) agus páipéir Éamon de Valera á gclárú aige. Sa réamhrá le Dún Muire, Killiney, 1945-95, 1995 deir an t-eagarthóir Benignus Millett OFM: ‘Here we recall with gratitude the excellent work of Breandán Mac Giolla Choille, who sorted and catalogued all the Mac Eoin papers and a substantial part of the de Valera papers, so that they could be consulted by historians. The Franciscan Order has complete confidence in the expertise of Mr Mac Giolla Choille. The cataloguing of the de Valera papers was discontinued for one reason only, lack of funds.’

==Saol acadúil agus foilseacháin==
Bhí meas mór air mar staraí. Liostaíonn Ó hÓgáin saothar leis a luaitear mar chomhartha ar a scoláireacht:Intelligence notes 1913-16: preserved in the State Paper Office, 1966; Transportation. Ireland-Australia 1798-1848. State papers presented by Breandán Mac Giolla Choille, Keeper of State Papers; ‘Fenian Documents in the State Paper Office’ (Irish Historical Studies); ‘Mourning the Martyrs: a Study of the demonstration in Limerick 8.12.1867’ (North Munster Antiquarian Journal); Books of Survey and Distribution, Iml. III. County of Galway.

Fear cráifeach ba ea é. Bhí sé ina bhall de Chuallacht Mhuire gan Smál agus chuireadh eagar ar a n-iris Geamhar. ‘Ón iris sin a tháinig an comhlacht FÁS [Foilseacháin Ábhair Spioradálta] chun cinn agus ba é Breandán agus Art Ó Riain agus Micheál Ó Conchubhair a chuir bonn daingean faoin gcomhlacht nua ...’ (Ó hÓgáin). In ‘An Mhuintir s’againne’ dúirt sé gurbh í an eagarthóireacht a rogha caithimh aimsire agus go raibh eagar curtha aige ar shraith de théacsleabhair mheánscoile. I measc na leabhar ar chuir sé eagar orthu bhí Stair na hEorpa, 1955-58, dhá imleabhar, leis an Ollamh John A. Murphy agus Gaelscrínte san Eoraip, 1986 le Tomás Ó Fiaich. Bhí sé ina bhall de Bhord na Leabhar Gaeilge. Bhí Fraincis, Gearmáinis agus Iodáilis aige agus chomh deireanach le 2005 bhí Gàidhlic á foghlaim aige i mBarra.

==Gníomhaíochas teanga agus cultúir==
Bhí an-díograis aige don Ghaeilge; bhí sé ina bhall den Údarás um Leabhair Ghaeilge (Bord na Leabhar Gaeilge) agus ina rialta ag scríobh don iris liteartha Comhar. Bhí sé féin agus a bhean chéile, Éilís Ní Dhonnchú, lán-ghníomhach san iarracht an Ghaeilge a chur chun cinn i gCluain Dolcáin, agus thóg siad a gclann mhac agus iníonacha le Gaeilge.

Bhí sé ina bhall bunaitheach de Foilseacháin Ábhar Spioradálta (FÁS), comhlacht a bhí dírithe ar leabhair spioradálta a fhoilsiú i nGaeilge. D'eagraigh sé an tréimhseachán Geamhar freisin agus bhí sé ina stiúrthóir ar an gcomhlacht foilsitheoireachta. I measc na leabhar a chuir sé in eagar tá Stair na hEorpa (dhá imleabhar) leis an Ollamh John A. Murphy agus Gaelscrínte san Eoraip le Cairdinéal Tomás Ó Fiaich.

==Saol pearsanta agus bás==
Bhí Breandán Mac Giolla Choille pósta le hÉilís &quot;Betty&quot; Ní Dhonnchú (a fuair bás in 2016). Bhí beirt mhac agus triúr iníonacha orthu. Is é Cathal Mac Coille, craoltóir suntasach RTÉ, duine dá mhic.

Bhí sé ildánach ó thaobh teangacha de – labhair sé Fraincis, Gearmáinis agus Iodáilis. Chomh déanach le 2005, bhí sé ar Oileán Bharra ag staidéar na Gàidhlig.

D’éag sé i stát New Jersey, áit a raibh sé ag staidéar ar stair a mhuintire sna Stáit, 14 Deireadh Fómhair 2006.


==Saothar roghnaithe==
(eag.) *Intelligence Notes, 1913-16, Preserved in the State Paper Office* (Baile Átha Cliath: Oifig an tSoláthair, 1966)

(eag.) *Transportation. Ireland-Australia 1798-1848. State papers*

(eag.) Books of Survey and Distribution, Iml. III. County of Galway

&quot;Fenian Documents in the State Paper Office&quot;, Irish Historical Studies

&quot;Mourning the Martyrs: a Study of the demonstration in Limerick 8.12.1867&quot;, North Munster Antiquarian Journal
==Tagairtí==</text>
      <sha1>flak9swiq47n8724sideo92kfwm3on6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311907</id>
      <parentid>1311899</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:01:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ériugena</username>
        <id>188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8189" sha1="bzi249hilo0ckgzz856nt3mgi8vk7c2" xml:space="preserve">̺{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba chartlannaí, [[staraí]] agus [[Eagarthóir téacs|eagarthóir]], athbheochanóir é '''Breandán Mac Giolla Choille''' (29 Meitheamh 1920 – 14 Deireadh Fómhair 2006). Bhí sé ina Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus ina Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí na hÉireann. Bhí ról lárnach aige i mbunú Chartlann Náisiúnta na hÉireann agus i dtabhairt isteach riail na 30 bliain maidir le scaoileadh taifead rialtais.

==Óige agus oideachɑis==
In [[Ard Mhic Nasca]], [[Contae an Dúin|Co. an Dúin]], a rugadh é ar 29 Meitheamh 1920. Charles Woodman agus Annie Lang ab ainm dá thuismitheoirí. Fuair sé a chuid oideachais ar scoil ag na [[Bráithre Críostaí]], Coláiste Mhuire, Sráid na Beairice i gCeantar na bhFál, [[Béal Feirste]]. Ina dhiaidh sin, d’fhreastail sé ar [[Ollscoil na Gaillimhe|Choláiste na hOllscoile, Gaillimh]]; Béarla, Gaeilge agus stair na hábhair a bhí aige i gcóir an BA (1942), [[an tSean-Ghaeilge]] agus [[an Mheán-Ghaeilge]] na hábhair a bhí aige dá chéim mháistir.

Le linn a chuid ama san ollscoil, bhí sé ina Reachtaire ar an gCumann Éigse agus Seanchais sa Choláiste agus ina bhall den [[An Comhchaidreamh|Chomhchaidreamh]], gluaiseacht ar chaith sé tamall ina Leas-Uachtarán uirthi (1943-44) agus tamall ina rúnaí (Comhar, Feabhra 1946).Idir 1943 agus 1985 scríobhadh sé ailt agus léirmheasanna go rialta in [[Comhar]]; ceann díobh ‘Taifid phoiblí, 1789-1972’, Samhain 1972.

==Gairmréim chartlainne==
Ó 1943 go ndeachaigh sé ar a phinsean bhí sé ag gabháil don chartlannaíocht. Luath go maith ina shaol oibre bhí sé i gceannas ar Oifig na Státpháipéar i g[[Caisleán Bhaile Átha Cliath]] agus ar Oifig na dTaifead Poiblí sna [[Na Ceithre Cúirteanna|Ceithre Cúirteanna]]. Ba iad seisean agus  an chéad bheirt chéimithe staire a fostaíodh ann, rud a chuir tús le hathrú suntasach ar institiúid a raibh faillí agus easpa maoinithe tagtha uirthi, go háirithe i ndiaidh do go leor dá cartlann a bheith scriosta le linn bhuamáil na gCeithre Cúirteanna ag tús Chogadh Cathartha na hÉireann sa bhliain 1922.

Sa bhliain 1956, tugadh ardú céime dó go dtí na róil chomhcheangailte mar Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus mar Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí. Ar feadh na gceithre bliana déag a bhí ann ina dhiaidh sin, bhí sé lonnaithe den chuid is mó in Oifig na Státpháipéar; Chaisleán Bhaile Átha Cliath. Chaith sé a chuid iarrachtaí le go mbeadh rochtain ag an bpobal ar na páipéir stáit seo, agus mhaolaigh sé srianta ar an rochtain agus an nóta-thógáil le linn na 1960idí.

==Mórghníomhartha==
Bhí Mac Giolla Choille ina thacóir díograiseach ar reachtaíocht chartlainne nua-aimseartha. Mhol sé, agus ba é ba bhun le, an chéad aistriú de chomhaid comh-aireachta go coimeáid chartlainne: aistríodh comhaid na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]] (1919–1922) chuig Oifig na Státpháipéar i réimeas an Taoisigh [[Seán Ó Loingsigh|Sheáin Uí Loingsigh]]. Bhí príomh-characht aige freisin i riail na &quot;30 bliain&quot; a mholadh agus a chur i bhfeidhm maidir le rochtain phoibli ar chomhaid comh-aireachta.

Bhí lámh cheannasach aige i ndréachtú An tAcht um Chartlann Náisiúnta, 1986, trína cónascadh Cartlann Phoiblí na hÉireann agus Oifig na Státpháipéar le Cartlann Náisiúnta na hÉireann a bhunú. Agus é ag tabhairt isteach an bille i Seanad Éireann, chuir an Taoiseach  [[Garret Fitzgerald|Gearóid Mac Gearailt]] a &quot;''bhuíochas ar leith agus buíochas an Tí''&quot; in iúl do Mhac Giolla Choille, ag rá go raibh sé &quot;''tar éis an t-ualach a bhaineann le cartlann a chothabháil a iompar sna cúinsí ba dheacra agus go leor den bhunchloch a leagan chun an Bille a chur ar bun agus bunú na Cartlainne Náisiúnta nua''&quot;.

In ainneoin a chuid rath, níor éirigh leis go hiomlán foirgneamh sainchuspóireach a fháil do chartlann náisiúnta, dúshlán a fanfaidh tar éis dó dul ar scor.

==Saol déanach==
Tar éis dó dul ar pinsean chaith sé tamall ag obair i nDún Mhuire, teach léinn agus taighde na bhFroinsiasach i g[[Cill Iníon Léinín]], mar a raibh páipéir [[Seán Mac Eoin|an Ghinearáil Seán Mac Eoin]] (1893-1973) agus páipéir Éamon de Valera á gclárú aige. Sa réamhrá le Dún Muire, Killiney, 1945-95, 1995 deir an t-eagarthóir Benignus Millett OFM: ‘''Here we recall with gratitude the excellent work of Breandán Mac Giolla Choille, who sorted and catalogued all the Mac Eoin papers and a substantial part of the de Valera papers, so that they could be consulted by historians. The Franciscan Order has complete confidence in the expertise of Mr Mac Giolla Choille. The cataloguing of the de Valera papers was discontinued for one reason only, lack of funds''.’

==Saol acadúil agus foilseacháin==
Bhí meas mór air mar staraí. Liostaíonn  N dR. Éamonn Ó hÓgáin saothar leis a luaitear mar chomhartha ar a scoláireacht:''Intelligence notes 1913-16: preserved in the State Paper Office, 1966''; ''Transportation. Ireland-Australia'' 1798-1848. ''State papers presented by Breandán Mac Giolla Choille, Keeper of State Papers''; ''‘Fenian Documents in the State Paper Office''’ (Irish Historical Studies); ''‘Mourning the Martyrs: a Study of the demonstration in Limerick'' 8.12.1867’ (North Munster Antiquarian Journal); ''Books of Survey and Distribution, Iml. III. County of Galway.''

Fear cráifeach ba ea é. Bhí sé ina bhall de Chuallacht Mhuire gan Smál agus chuireadh eagar ar a n-iris Geamhar. ‘Ón iris sin a tháinig an comhlacht FÁS [Foilseacháin Ábhair Spioradálta] chun cinn agus ba é Breandán agus Art Ó Riain agus Micheál Ó Conchubhair a chuir bonn daingean faoin gcomhlacht nua ...’ (Ó hÓgáin). In ‘An Mhuintir s’againne’ dúirt sé gurbh í an eagarthóireacht a rogha caithimh aimsire agus go raibh eagar curtha aige ar shraith de théacsleabhair mheánscoile. I measc na leabhar ar chuir sé eagar orthu bhí Stair na hEorpa, 1955-58, dhá imleabhar, leis an Ollamh John A. Murphy agus Gaelscrínte san Eoraip, 1986 le Tomás Ó Fiaich. Bhí sé ina bhall de [[Bhord na Leabhar Gaeilge.]] Bhí Fraincis, Gearmáinis agus Iodáilis aige agus chomh deireanach le 2005 bhí Gàidhlic á foghlaim aige i mBarra.

==Gníomhaíochas teanga agus cultúir==
Bhí an-díograis aige don Ghaeilge; bhí sé ina bhall den Údarás um Leabhair Ghaeilge (Bord na Leabhar Gaeilge) agus ina rialta ag scríobh don iris liteartha Comhar. Bhí sé féin agus a bhean chéile, Éilís Ní Dhonnchú, lán-ghníomhach san iarracht an Ghaeilge a chur chun cinn i gCluain Dolcáin, agus thóg siad a gclann mhac agus iníonacha le Gaeilge.

Bhí sé ina bhall bunaitheach de Foilseacháin Ábhar Spioradálta (FÁS), comhlacht a bhí dírithe ar leabhair spioradálta a fhoilsiú i nGaeilge. D'eagraigh sé an tréimhseachán Geamhar freisin agus bhí sé ina stiúrthóir ar an gcomhlacht foilsitheoireachta. I measc na leabhar a chuir sé in eagar tá Stair na hEorpa (dhá imleabhar) leis an Ollamh John A. Murphy agus Gaelscrínte san Eoraip le Cairdinéal Tomás Ó Fiaich.

==Saol pearsanta agus bás==
Bhí Breandán Mac Giolla Choille pósta le hÉilís &quot;Betty&quot; Ní Dhonnchú (a fuair bás in 2016). Bhí beirt mhac agus triúr iníonacha orthu. Is é Cathal Mac Coille, craoltóir suntasach RTÉ, duine dá mhic.

Bhí sé ildánach ó thaobh teangacha de – labhair sé Fraincis, Gearmáinis agus Iodáilis. Chomh déanach le 2005, bhí sé ar Oileán Bharra ag staidéar na Gàidhlig.

D’éag sé i stát New Jersey, áit a raibh sé ag staidéar ar stair a mhuintire sna Stáit, 14 Deireadh Fómhair 2006.
==Saothar roghnaithe==
(eag.) *Intelligence Notes, 1913-16, Preserved in the State Paper Office* (Baile Átha Cliath: Oifig an tSoláthair, 1966)

(eag.) *Transportation. Ireland-Australia 1798-1848. State papers*

(eag.) Books of Survey and Distribution, Iml. III. County of Galway

&quot;Fenian Documents in the State Paper Office&quot;, Irish Historical Studies

&quot;Mourning the Martyrs: a Study of the demonstration in Limerick 8.12.1867&quot;, North Munster Antiquarian Journal
==Tagairtí==</text>
      <sha1>bzi249hilo0ckgzz856nt3mgi8vk7c2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311934</id>
      <parentid>1311907</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ériugena</username>
        <id>188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1311934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9203" sha1="95zptsgyw1qugg6mks4ry4d9uw7y6gf" xml:space="preserve">̺{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Ba chartlannaí, [[staraí]] agus [[Eagarthóir téacs|eagarthóir]], athbheochanóir é '''Breandán Mac Giolla Choille''' (29 Meitheamh 1920 – 14 Deireadh Fómhair 2006). Bhí sé ina Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus ina Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí na hÉireann. Bhí ról lárnach aige i mbunú Chartlann Náisiúnta na hÉireann agus i dtabhairt isteach riail na 30 bliain maidir le scaoileadh taifead rialtais.

==Óige agus oideachɑis==
In [[Ard Mhic Nasca]], [[Contae an Dúin|Co. an Dúin]], a rugadh é ar 29 Meitheamh 1920. Charles Woodman agus Annie Lang ab ainm dá thuismitheoirí. Fuair sé a chuid oideachais ar scoil ag na [[Bráithre Críostaí]], Coláiste Mhuire, Sráid na Beairice i gCeantar na bhFál, [[Béal Feirste]]. Ina dhiaidh sin, d’fhreastail sé ar [[Ollscoil na Gaillimhe|Choláiste na hOllscoile, Gaillimh]]; Béarla, Gaeilge agus stair na hábhair a bhí aige i gcóir an BA (1942), [[an tSean-Ghaeilge]] agus [[an Mheán-Ghaeilge]] na hábhair a bhí aige dá chéim mháistir.

Le linn a chuid ama san ollscoil, bhí sé ina Reachtaire ar an gCumann Éigse agus Seanchais sa Choláiste agus ina bhall den [[An Comhchaidreamh|Chomhchaidreamh]], gluaiseacht ar chaith sé tamall ina Leas-Uachtarán uirthi (1943-44) agus tamall ina rúnaí (Comhar, Feabhra 1946).Idir 1943 agus 1985 scríobhadh sé ailt agus léirmheasanna go rialta in [[Comhar]]; ceann díobh ‘Taifid phoiblí, 1789-1972’, Samhain 1972.

==Gairmréim chartlainne==
Ó 1943 go ndeachaigh sé ar a phinsean bhí sé ag gabháil don chartlannaíocht. Luath go maith ina shaol oibre bhí sé i gceannas ar Oifig na Státpháipéar i g[[Caisleán Bhaile Átha Cliath]] agus ar Oifig na dTaifead Poiblí sna [[Na Ceithre Cúirteanna|Ceithre Cúirteanna]]. Ba iad seisean agus  an chéad bheirt chéimithe staire a fostaíodh ann, rud a chuir tús le hathrú suntasach ar institiúid a raibh faillí agus easpa maoinithe tagtha uirthi, go háirithe i ndiaidh do go leor dá cartlann a bheith scriosta le linn bhuamáil na gCeithre Cúirteanna ag tús Chogadh Cathartha na hÉireann sa bhliain 1922.

Sa bhliain 1956, tugadh ardú céime dó go dtí na róil chomhcheangailte mar Choimeádaí ar Pháipéir Stáit agus mar Leas-Choimeádaí ar Chartlann Phoiblí. Ar feadh na gceithre bliana déag a bhí ann ina dhiaidh sin, bhí sé lonnaithe den chuid is mó in Oifig na Státpháipéar; Chaisleán Bhaile Átha Cliath. Chaith sé a chuid iarrachtaí le go mbeadh rochtain ag an bpobal ar na páipéir stáit seo, agus mhaolaigh sé srianta ar an rochtain agus an nóta-thógáil le linn na 1960idí.

==Mórghníomhartha==
Bhí Mac Giolla Choille ina thacóir díograiseach ar reachtaíocht chartlainne nua-aimseartha. Mhol sé, agus ba é ba bhun le, an chéad aistriú de chomhaid comh-aireachta go coimeáid chartlainne: aistríodh comhaid na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]] (1919–1922) chuig Oifig na Státpháipéar i réimeas an Taoisigh [[Seán Ó Loingsigh|Sheáin Uí Loingsigh]]. Bhí príomh-characht aige freisin i riail na &quot;30 bliain&quot; a mholadh agus a chur i bhfeidhm maidir le rochtain phoibli ar chomhaid comh-aireachta.

Bhí lámh cheannasach aige i ndréachtú An tAcht um Chartlann Náisiúnta, 1986, trína cónascadh Cartlann Phoiblí na hÉireann agus Oifig na Státpháipéar le Cartlann Náisiúnta na hÉireann a bhunú. Agus é ag tabhairt isteach an bille i Seanad Éireann, chuir an Taoiseach  [[Garret Fitzgerald|Gearóid Mac Gearailt]] a &quot;''bhuíochas ar leith agus buíochas an Tí''&quot; in iúl do Mhac Giolla Choille, ag rá go raibh sé &quot;''tar éis an t-ualach a bhaineann le cartlann a chothabháil a iompar sna cúinsí ba dheacra agus go leor den bhunchloch a leagan chun an Bille a chur ar bun agus bunú na Cartlainne Náisiúnta nua''&quot;.

In ainneoin a chuid rath, níor éirigh leis go hiomlán foirgneamh sainchuspóireach a fháil do chartlann náisiúnta, dúshlán a fanfaidh tar éis dó dul ar scor.

==Saol déanach==
Tar éis dó dul ar pinsean chaith sé tamall ag obair i nDún Mhuire, teach léinn agus taighde na bhFroinsiasach i g[[Cill Iníon Léinín]], mar a raibh páipéir [[Seán Mac Eoin|an Ghinearáil Seán Mac Eoin]] (1893-1973) agus páipéir Éamon de Valera á gclárú aige. Sa réamhrá le Dún Muire, Killiney, 1945-95, 1995 deir an t-eagarthóir Benignus Millett OFM: ‘''Here we recall with gratitude the excellent work of Breandán Mac Giolla Choille, who sorted and catalogued all the Mac Eoin papers and a substantial part of the de Valera papers, so that they could be consulted by historians. The Franciscan Order has complete confidence in the expertise of Mr Mac Giolla Choille. The cataloguing of the de Valera papers was discontinued for one reason only, lack of funds''.’

==Saol acadúil agus foilseacháin==
Bhí meas mór air mar staraí. Liostaíonn  N dR. Éamonn Ó hÓgáin saothar leis a luaitear mar chomhartha ar a scoláireacht:''Intelligence notes 1913-16: preserved in the State Paper Office, 1966''; ''Transportation. Ireland-Australia'' 1798-1848. ''State papers presented by Breandán Mac Giolla Choille, Keeper of State Papers''; ''‘Fenian Documents in the State Paper Office''’ (Irish Historical Studies); ''‘Mourning the Martyrs: a Study of the demonstration in Limerick'' 8.12.1867’ (North Munster Antiquarian Journal); ''Books of Survey and Distribution, Iml. III. County of Galway.''

Fear cráifeach ba ea é. Bhí sé ina bhall de Chuallacht Mhuire gan Smál agus chuireadh eagar ar a n-iris Geamhar. ‘Ón iris sin a tháinig an comhlacht FÁS [Foilseacháin Ábhair Spioradálta] chun cinn agus ba é Breandán agus Art Ó Riain agus Micheál Ó Conchubhair a chuir bonn daingean faoin gcomhlacht nua ...’ (Ó hÓgáin). In ‘An Mhuintir s’againne’ dúirt sé gurbh í an eagarthóireacht a rogha caithimh aimsire agus go raibh eagar curtha aige ar shraith de théacsleabhair mheánscoile. I measc na leabhar ar chuir sé eagar orthu bhí Stair na hEorpa, 1955-58, dhá imleabhar, leis an Ollamh John A. Murphy agus Gaelscrínte san Eoraip, 1986 le Tomás Ó Fiaich. Bhí sé ina bhall de [[Bhord na Leabhar Gaeilge.]] Bhí Fraincis, Gearmáinis agus Iodáilis aige agus chomh deireanach le 2005 bhí Gàidhlic á foghlaim aige i mBarra.

==Gníomhaíochas teanga agus cultúir==
Bhí an-díograis aige don Ghaeilge; bhí sé ina bhall den Údarás um Leabhair Ghaeilge (Bord na Leabhar Gaeilge) agus ina rialta ag scríobh don iris liteartha Comhar. Bhí sé féin agus a bhean chéile, Éilís Ní Dhonnchú, lán-ghníomhach san iarracht an Ghaeilge a chur chun cinn i gCluain Dolcáin, agus thóg siad a gclann mhac agus iníonacha le Gaeilge.

Bhí sé ina bhall bunaitheach de Foilseacháin Ábhar Spioradálta (FÁS), comhlacht a bhí dírithe ar leabhair spioradálta a fhoilsiú i nGaeilge. D'eagraigh sé an tréimhseachán Geamhar freisin agus bhí sé ina stiúrthóir ar an gcomhlacht foilsitheoireachta. I measc na leabhar a chuir sé in eagar tá Stair na hEorpa (dhá imleabhar) leis an Ollamh John A. Murphy agus Gaelscrínte san Eoraip le Cairdinéal Tomás Ó Fiaich.

==Saol pearsanta agus bás==
Bhí Breandán Mac Giolla Choille pósta le hÉilís &quot;Betty&quot; Ní Dhonnchú (a fuair bás in 2016). Bhí beirt mhac agus triúr iníonacha orthu. Is é Cathal Mac Coille, craoltóir suntasach RTÉ, duine dá mhic.

Bhí sé ildánach ó thaobh teangacha de – labhair sé Fraincis, Gearmáinis agus Iodáilis. Chomh déanach le 2005, bhí sé ar Oileán Bharra ag staidéar na Gàidhlig.

D’éag sé i stát New Jersey, áit a raibh sé ag staidéar ar stair a mhuintire sna Stáit, 14 Deireadh Fómhair 2006.
==Saothar roghnaithe==
(eag.) *Intelligence Notes, 1913-16, Preserved in the State Paper Office* (Baile Átha Cliath: Oifig an tSoláthair, 1966)

(eag.) *Transportation. Ireland-Australia 1798-1848. State papers*

(eag.) Books of Survey and Distribution, Iml. III. County of Galway

&quot;Fenian Documents in the State Paper Office&quot;, Irish Historical Studies

&quot;Mourning the Martyrs: a Study of the demonstration in Limerick 8.12.1867&quot;, North Munster Antiquarian Journal


==Naisc sheachtrachɑ==
* [https://www.jstor.org/stable/20519924 Obituary: Breandán Mac Giolla Choille (1920-2006)]
* [https://www.rte.ie/news/2006/1017/81497-macgiollacoilleb/ Death of former State archivist]
* [https://www.cambridge.org/core/journals/irish-historical-studies/article/abs/intelligence-notes-191316-preserved-in-the-state-paper-offici-edited-by-breandan-mac-giolla-choille-pp-xl-310-dublin-stationery-office-1966-55s-readers-and-men-of-the-easter-rising-dublin-1916-edited-by-f-x-martin-pp-xii-276-london-methuen-1967-35s-the-years-of-the-great-test-edited-by-francis-macmanus-pp-183-cork-mercier-press-1967-10s/45891669E66BD7F2387A89C665E1544D Intelligence notes 1913–16, preserved in the State Paper Offici. Edited by Breandán Mac Giolla Choille.]

==Creidiúint ==
Ba mhaith liom creidiúint chuí a thabhairt do; Breathnach, Diarmuid &amp; Ní Mhurchú, Máire, ‘Ó Droighneáin, Micheál (1889–1964)’, in ainm.ie: An Bunachar Náisiúnta Beathaisnéisí Gaeilge [faighte ar an 6ú bEALTAINE 2026].</text>
      <sha1>95zptsgyw1qugg6mks4ry4d9uw7y6gf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Forbuis Droma Damhghaire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126057</id>
    <revision>
      <id>1311916</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>Cruthaithe</comment>
      <origin>1311916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8142" sha1="9u7pkoopzcghns32aokv55udw1sjro5" xml:space="preserve">Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an cothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre ==
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]''&lt;ref group=n name=toingim /&gt;) ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí ==
=== Lámhscríbhinní ===
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin ===
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin ==
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí ==
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí ==
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]</text>
      <sha1>9u7pkoopzcghns32aokv55udw1sjro5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311918</id>
      <parentid>1311916</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Typo</comment>
      <origin>1311918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8143" sha1="8wyp9ptzp1d9mqscpbmitgrykh1cv55" xml:space="preserve">Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an chothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre ==
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó. a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a d'éiligh Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]''&lt;ref group=n name=toingim /&gt;) ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí ==
=== Lámhscríbhinní ===
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin ===
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin ==
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí ==
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí ==
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]</text>
      <sha1>8wyp9ptzp1d9mqscpbmitgrykh1cv55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311920</id>
      <parentid>1311918</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T17:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Achoimre */ Typos</comment>
      <origin>1311920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8160" sha1="plek97d416me5uaairjr5y1q9r8lymw" xml:space="preserve">Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an chothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre ==
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Fiacha Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó, a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a bhí á éileamh ag Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]''&lt;ref group=n name=toingim /&gt;) ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina gcuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon maitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí ==
=== Lámhscríbhinní ===
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin ===
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin ==
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí ==
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí ==
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]</text>
      <sha1>plek97d416me5uaairjr5y1q9r8lymw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311933</id>
      <parentid>1311920</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcas.oduinn</username>
        <id>33120</id>
      </contributor>
      <comment>/* Achoimre */ Typos</comment>
      <origin>1311933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8161" sha1="k8aaycy64nl63jxk4fauwo81vc36tum" xml:space="preserve">Scéal de chuid [[Scéalaíocht na Ríthe]] is ea '''Forbhais Droma Dámhgháire'''&lt;ref group=n name=teideal /&gt; (MeánGhaeilge: '''Forbuis Droma Damhghaire''')&lt;ref name=iso /&gt;

Is scéal mórálach é ina phléitear an chothromaíocht idir chumhachtaí agus chúraim an rí.  Cuirtear [[Leath Choinn]] i gcoimhlint le [[Leath Mhogha]]; [[Cormac mac Airt]] i [[Teamhair|dTeamhraigh]] le Fir [[Mumha|na Mumhan]]; Tuaisceart leis an Deisceart.  Baineann Fir na Mumhan agus [[Mogh Roith]] an lámh in uachtair, le gníomhartha gaisce agus a lán draíochta.

Bhí Dámhgháire suite san áit ina bhfuil Cnoc Loinge sa lá atá inniu ann.&lt;ref name=logainm_cl /&gt;

== Achoimre ==
Ghabh Cormac mac Airt ríghe Éireann ar feadh i bhfad, ghlac Fiacha Moilleathan mac Eoin, dalta Mogh Roith, seilbh ar ríocht na Mumhan.

Tháinig [[Aengus|Aonghas Mac Óg]] chuig Cormac.  Thug Mac Óg tuar go mbainfeadh tubaiste do Chormaic i lár a réimse, .i. go mbeadh galar bó ann.

Tharla mar a tuaradh.  Tháinig an galar.  Chun teacht isteach breise a fháil, thug a reachtaire comhairle dó, cáin a ghearradh ar Fhiacha, agus é deartháir an té, Mac Con, a mharaigh a athair.  Sheol Cormac a eachlaigh go Cúige Mumhan chun an cáin, naoi bhfichead bó faoi dhó, a éileamh. Dhiúltaigh Fiacha.  Dúirt a dhraoithe le Cormac gan dul i ngleic le fir na Mumhan.

Bhí Báirinn Bhláith Bhairche, iníon rí Shí Bhairche i ngrá le Cormac.  Gheall sé dó cabhair óna draoithe féin: Eirge, Eang agus Eangain, i riocht trí chaora lachna agus cumhachtaí troda ar leith acu; agus an bheirt fhear, Colpa agus Lorga.

Chuaigh Cormac agus a shlua i dtreo na Mumhan.  Idir eachtraí agus seachrán agus achrann agus draíocht, pléadh an cás, ar fhíordhleathach é an cháin agus an éiric a bhí á éileamh ag Cormac, agus na hiarmhairtí díobh.  Faoi dheireadh, tháinig an slua go dtí Cnoc na gCeann.  De bharr an chlampair a bhí ann, thugadar an t-ainm Droim Dámhgháire air.  Dúirt Cormac nach rachadh sé go dtabharfar a cháin dó nó go ndiúltófar dó í.  Dúirt sé lena dhraoi a phuball a ardú, ach theip air an cuaille a shá sa talamh, de bharr na héagóra a dhéanfaí.

Tharla troid ansin, Colpa agus Lorga in aghaidh 408 duine, agus mharaigh siad 280.  Tharla troid arís, Eirge, Eang agus Eangain in aghaidh Fir na Mumhan, agus fágadh 408 marbh.  D’éiligh Cormac na cánacha arís ach diúltaíodh iad dó.  Dúirt Cormac ansin lena draoithe triomach a chur.  D’éiligh sé arís ach diúltaíodh arís é.  Thosaigh Fir Mhumhan ar ligint fola, ach d’airigh Fiacha go raibh siad i mbéal an bháis. &quot;Gach reacht go héigean&quot; ar sé, agus ghéill sé ansin.  Chuir uaisle Chormaic coinníollacha náireach.

Chuaigh seanathair Fhiachra, Dil mac Da Creiche chun Mogh Roith a fháil agus iad a fhuascailt óna ngátar.  D'éiligh sé taithí agus bean mar a chéile.  Bhuaigh sé samplaí cré chun a chríoch a roghnú, agus roghnaigh sé Fearmaí;  Agus roghnaigh sé Eimhne, iníon Aonghusa Thírigh, dalta Mhogh Corb mar bhean chéile.  Chruthaigh sé tobar fíoruisce lena shleá.  D'ísligh sé an cnoc.  Tháinig Gadhra, as Droim mhic Chrianaí, a chuir scanradh ar shlua Chormaic. 

Chuaigh Colpa agus [[Cairbre Lifechair]], Mogh Roith agus Ceann Mór i mbun comhraic.  Le cabhair ó eascann draíochta, Mongach Maoth Ramhar, déanta as lia láimhe agus nimh ina greama aici, mharaigh Ceann Mór idir Cholpa agus Lorga agus bhain sé a gcinn díobh.  An mhaidin dár gcionn, tháinig na caoirigh ar an bhfód.  Rinne Mogh Roith trí choileán as a uirlisí draíochta, a chuir ag ruaig ar na caoirigh agus d'itheadar iad, ar a glaodh mar sin comhlann na gcon agus na gcaorach.

Ní raibh ach drochthuar ag Cith Rua le hinsint do Chormac, go mbeadh an lá ag Fir na Mumhan.  Rinne Cormac tairiscint do Mhogh Roith, Flaitheas Uladh san áireamh.  Níor ghlac Mogh Roith leis na tairiscintí úd.  

Thug Mogh Roith cuairt ar Bhanbhuan, bandraoi.  Dúirt sí leis go mbeadh an bua ag Fir na Mumhan dá n-éireodh sé go moch ar maidin.  Rinne sé amhlaidh. 

D'iarr Cormac ar a dhraoithe céard ba ghá do a dhéanamh.  Dúirt Cith Rua leis caorthann a bhailiú agus tine a dhéanamh.  Dá gcasfadh an tine ó dheas, bheadh an lá aige; dá gcasfadh sí ó thuaidh, ba chóir dó éalú.  Rinne Mogh Roith agus Fir na Mumhain mar an gcéanna.  Lasadh na tinte.  Bhain Mogh Roith an lámh in uachtar ar Chith Rua.

Thosaigh Cormac agus a shlua ag éalú, ach chuaigh Mogh Roith ar a dtóir.  Ag Magh Roighne,&lt;ref name=logainm_mr /&gt; maraíodh ocht gcéad fear Chormaic.  Theilg Mogh Roith anáil dhraíochta agus rinneadh clocha de Chéacht, Crotha agus Cith Rua.  Cloíodh Cormac mar sin, agus b'éigean do gach cíos agus [[bóramha]] a thabhairt d'Fhir na Mumhan, agus Connla col ceathrar Fhiacha a thógaint mar mhac altrama.

D'áirigh Mogh Roith líon na marbh.  

D'fhás Connla, ach sháraigh sé beansí as Loch Gabhar.  D'éiligh sise agus a muintir éiric uaidh, ach dhiúltaigh sé.  Dá bharr, chuireadar mallacht air i bhfoirm clamh craicinn.  Dúirt Cormac leis go gcuideodh sé leis (''[[Tongu do dia toinges mo thúath|toingim na toing mo thuath]]''&lt;ref group=n name=toingim /&gt;) ach b'éigean dó a chol ceathrar Fiacha a mharú agus ina chuid fola a fholcadh.  Tharla sin, ach ní dhearnadh aon mhaitheas do Chonnla agus d'éag sé faoi dheireadh den ghorta.

== Foinsí ==
=== Lámhscríbhinní ===
Tá an scéal le fáil sna lámhscríbhinní a leanas:&lt;ref name=isoSources /&gt;
* [[Leabharlann Boole]], [[Coláiste na hOllscoile, Corcaigh|COC]], [[Leabhar Leasa Mhóir]], 15ú haois ([https://www.isos.dias.ie/ga/UCC/UCC_TheBookOfLismore.html ISoS])
* [[Acadamh Ríoga na hÉireann|ARÉ]], [[Leabhar Mór Leacáin]] (achoimre, sleachta) ([https://www.isos.dias.ie/ga/RIA/RIA_MS_23_P_2.html ISoS])

=== Eagráin agus aistriúcháin ===
* Fraincis
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = Marie-Louise Sjoestedt | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1926 | volume = 43 | pages = 8–122}}
** {{cite journal | first = Marie-Louise | last = Sjoestedt | authorlink = | title = Le siège de Druim Damhghaire: Forbuis Droma Damhghaire | location =  | journal = Revue Celtique | year = 1927 | volume = 44 | pages = 157–164, 169-176}}
* NuaGhaeilge agus Béarla: {{cite book | first = Seán | last = Ó Duinn | authorlink = Seán Ó Duinn | title = Forbhais Droma Dámhgháire: The Siege of Knocklong | location = Corcaigh | publisher = Mercier Press | year = 1992 | pages = 12-111}}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html Forbuis Droma Damhghaire] ar Irish Sagas Online (ISO)
* [https://codecs.vanhamel.nl/Forbuis_Droma_Damhghaire Forbuis Droma Damhghaire] ar CODECS
* [https://celt.ucc.ie/published/G301044/ Forbuis Droma Damhghaire] ar [[Corpus of Electronic Texts|CELT]]

== Féach freisin ==
* [[Cath Maige Mucrama]]
* [[Genemuin Chormaic]]

== Nótaí ==
{{reflist | group=n | refs =

&lt;ref name=teideal&gt;.i. Léigear Dhroim Tionólchlampair&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=toingim&gt;Mionnaím mar a mhionnaíonn mo thuath&lt;/ref&gt;
}}

== Tagairtí ==
{{reflist | refs =

&lt;ref name=logainm_cl&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1415688.aspx | teideal = Cnoc Loinge | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = [[logainm.ie]] | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=logainm_mr&gt;{{lua idirlín | url = https://www.logainm.ie/1420173.aspx | teideal = Magh Roighne | foilsitheoir = Bunachar Logainmneacha na hÉireann | work = logainm.ie | dátarochtana = 06-05-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=iso&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-index.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=isoSources&gt;{{lua idirlín | url = https://iso.ucc.ie/Forbuis-droma/Forbuis-droma-sources.html | teideal = Forbuis Droma Damhghaire - Online sources | foilsitheoir = Irish Sagas Online | dátarochtana = 11-04-2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[Catagóir:Scéalaíocht na Ríthe]]</text>
      <sha1>k8aaycy64nl63jxk4fauwo81vc36tum</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plé Vicipéide:Is Breá le Vicí an Domhan 2026</title>
    <ns>5</ns>
    <id>126058</id>
    <revision>
      <id>1311919</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amy Uí Ríordáin</username>
        <id>57269</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fáilte chuig leathanach plé an tionscadail */ mír nua</comment>
      <origin>1311919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1559" sha1="k5kxwuwyp1h378ha3jhqe0fmf5mw3p6" xml:space="preserve">== Fáilte chuig leathanach plé an tionscadail ==

Is é seo leathanach plé oifigiúil [[Vicipéid:Is Breá le Vicí an Domhan 2026]]. Fáilte roimh cheisteanna, moltaí, agus plé faoin tionscadal anseo.

Tionscnamh é seo de chuid [[m:Wikimedia_Community_Ireland/ga|Pobal Éireann Wikimedia]] atá dírithe ar speicis phlandaí agus gnáthóga dúlra na hÉireann a dhoiciméadú ar Vicipéid na Gaeilge i rith feachtais [[c:Commons:Wiki_Loves_Earth_2026_in_Ireland|Is Breá le Vici an Domhan 2026 (1 Bealtaine - 31 Iúil 2026).]]

=== Acmhainní ===

Má tá tú ag tosú amach, seo roinnt acmhainní úsáideacha:

* [[Vicipéid:Lámhleabhar Stíle]] treoir stíle Vicipéid
* [[Vicipéid:Conas alt a chur in eagar]]
* [https://www.focloir.ie focloir.ie] foclóir Gaeilge-Béarla
* [https://www.tearma.ie tearma.ie] bunachar téarmaíochta na Gaeilge
* [https://www.wildflowersofireland.net/list.php?order=Common wildflowersofireland.net] ainmneacha Laidine, Béarla, agus Gaeilge ar phlandaí
* [https://www.biodiversityireland.ie biodiversityireland.ie] sonraí bithéagsúlachta na hÉireann
* [https://commons.wikimedia.org commons.wikimedia.org] grianghraif shaora a uaslódáil

=== Cabhair ===

Má tá ceist agat nó má theastaíonn cabhair uait, déan teagmháil liom:

* [[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|Mo leathanach plé]]
* R-phost: [mailto:community.manager@wikimedia.ie community.manager@wikimedia.ie]
[[Úsáideoir:Amy Uí Ríordáin|Amy Uí Ríordáin]] ([[Plé úsáideora:Amy Uí Ríordáin|plé]]) 17:53, 6 Bealtaine 2026 (UTC)</text>
      <sha1>k5kxwuwyp1h378ha3jhqe0fmf5mw3p6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leictreachas statach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126059</id>
    <revision>
      <id>1311940</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TGcoa</username>
        <id>21229</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '[[Íomhá:Static_slide.jpg|mion|Leictreachas statach]] Nuair a dhéantar dhá ábhar éagsúla a chuimilt dá chéile bogann leictreoin ó ábhar amháin go dtí an t-ábhar eile. Bailítear lucht leictreach ar a dtugtar '''leictreachas statach'''.&lt;ref&gt;i mBéarla, ''static electricity''&lt;/ref&gt;  == Féach freisin ==  * Friotaíocht agus seoltas leictreach * [[Leictreastataic]]  == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Leictreachas]]'</comment>
      <origin>1311940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442" sha1="8jw48p03qh0x6sn11foi9oww1zcefsn" xml:space="preserve">[[Íomhá:Static_slide.jpg|mion|Leictreachas statach]]
Nuair a dhéantar dhá ábhar éagsúla a chuimilt dá chéile bogann leictreoin ó ábhar amháin go dtí an t-ábhar eile. Bailítear lucht leictreach ar a dtugtar '''leictreachas statach'''.&lt;ref&gt;i mBéarla, ''static electricity''&lt;/ref&gt;

== Féach freisin ==

* Friotaíocht agus seoltas leictreach
* [[Leictreastataic]]

== Tagairtí ==
{{reflist}}{{síol}}
[[Catagóir:Leictreachas]]</text>
      <sha1>8jw48p03qh0x6sn11foi9oww1zcefsn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scarlet Witch: The Last Door</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126060</id>
    <revision>
      <id>1311941</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:38:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '{{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}}  Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: The Last Door''''' (''Cailleach Scarlóideach: An Doras Deireanach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar chéad stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], socraithe i ndiaidh ''[[X-Men: The Trial of Magneto]]'', bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], [[Darcy Lewis]], [[Viv Vision]], Polaris (carachtar)|L...'</comment>
      <origin>1311941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6303" sha1="8b0ghcf64dfpb4rp866gg6ab3q9tm99" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: The Last Door''''' (''Cailleach Scarlóideach: An Doras Deireanach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar chéad stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], socraithe i ndiaidh ''[[X-Men: The Trial of Magneto]]'', bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], [[Darcy Lewis]], [[Viv Vision]], [[Polaris (carachtar)|Lorna Dane / Polaris]], agus [[Scythia]], scríofa ag [[Steve Orlando]] agus [[Stephanie Renee Williams]], agus tarraingthe ag [[Sara Pichelli]], [[Chris Allen]], [[Carlos Nieto]], agus [[Russell Dauterman]].&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=DaMore|first=Meagan|date=17 Samhain 2022|title=''Scarlet Witch'' #1 Gives Wanda Maximoff a New Costume, a New Friend, and a New Adventure|url=https://www.marvel.com/articles/comics/scarlet-witch-1-trailer-steve-orlando-sara-pichelli-new-costume-darcy-lewia|access-date=17 Samhain 2022|website=[[Marvel.com]]}}&lt;/ref&gt; Foilsíodh an tsraith ó 4 Eanáir go dtí 3 Bealtaine, [[2023]] thar cúig eagrán, agus fuair sí fáiltiú dearfach ó léirmheastóirí.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://sequentialplanet.com/comic-review-scarlet-witch-2023-1|title=Comic Review: ''Scarlet Witch'' (2023—) #1|last=Bissett|first=Zach|date=10 Eanáir 2023|website=[[Sequential Planet]]|access-date=10 Eanáir 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://aiptcomics.com/2023/08/30/scarlet-witch-by-steve-orlando-vol-1-the-last-door-review|title=''Scarlet Witch'' by Steve Orlando Vol. 1: ''The Last Door'' tests Wanda’s massive powers|last=Sonneville|first=Ryan|date=30 Lúnasa 2023|website=[[AIPT Comics]]|access-date=30 Lúnasa 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://theslingsandarrows.com/scarlet-witch-the-last-door|title=Review – ''Scarlet Witch: The Last Door''|last=Plowright|first=Frank|date=30 Lúnasa 2023|website=Slings &amp; Arrows|access-date=30 Lúnasa 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://the-avocado.org/2024/01/23/comic-book-review-scarlet-witch-volume-1-the-last-door|title=Comic Book Review – ''Scarlet Witch'' Volume 1 – ''The Last Door''|last=Plowright|first=Frank|date=23 Meitheamh 2024|website=The Avocado|access-date=23 Meitheamh 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://pagesunbound.wordpress.com/2024/03/06/scarlet-witch-vol-1-the-last-door-by-steve-orlando-et-al|title=Comic Book Review – ''Scarlet Witch'' Volume 1 – ''The Last Door''|author2=Krysta|author1=Briana|date=6 Márta 2024|website=Pages Unbound|access-date=6 Márta 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://quirkycatscomics.com/2023/09/26/review-scarlet-witch-vol-1-the-last-door|title=Review: ''Scarlet Witch'' Vol. 1: ''The Last Door''|author=Quirky Cat (Liz)|date=26 Meán Fómhair 2023|website=Quirky Cat's Comics|access-date=26 Meán Fómhair 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://andria-kennedy.com/2023/10/30/review-of-scarlet-witch-the-last-door|title=Read or Die: Review of ''Scarlet Witch: The Last Door''|last=Kennedy|first=Andria|date=30 Deireadh Fómhair 2023|website=AndriaKennedy|access-date=30 Deireadh Fómhair 2023}}&lt;/ref&gt; Lean ''[[Scarlet Witch: Magnum Opus]]'' agus ''[[Strange Tails Infinity]]'' é.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=DaMore|first=Meagan|date=19 Nollaig 2025|title=''Strange Tails'' Creators Bring a Mystical Menagerie to Scarlet Witch's Last Door|url=https://www.marvel.com/articles/comics/strange-tails-infinity-comic-preeti-chhibber-bailie-rosenlund-interview-scarlet-witch|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106193446/https://www.marvel.com/articles/comics/strange-tails-infinity-comic-preeti-chhibber-bailie-rosenlund-interview-scarlet-witch|archive-date=6 Eanáir 2026|access-date=6 Eanáir 2026|website=[[Marvel.com]]|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Eagráin bailithe==
===Eisiúintí===
{| Class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Eisiúint !! Teideal !! Dáta Foilsithe !! Tagairtí
|-
| #1 || &quot;The Witchcraft Shop!&quot; || 4 Eanáir, [[2023]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #1|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97133/scarlet_witch_2023_1|date=4 Eanáir 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #2 || &quot;Post-Human Family Matters…&quot; (&quot;Scarlet Witch Battles Dreamqueen!&quot;) || 1 Feabhra, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #2|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97135/scarlet_witch_2023_2|date=1 Feabhra 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #3 || &quot;Sword and (Scarlet) Sorcery!&quot; (&quot;Enter Polaris!&quot;) || 8 Márta, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #3|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97136/scarlet_witch_2023_3|date=8 Márta 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #4 || &quot;Witches and Warmakers… For Darcy's Life!&quot; (&quot;Battle for Blood!&quot;) || 5 Aibreán, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #4|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97137/scarlet_witch_2023_4|date=5 Aibreán 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #5 || &quot;Duel of Duty!&quot; || 3 Bealtaine, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #5|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97138/scarlet_witch_2023_5|date=3 Bealtaine 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Annual'' || &quot;[[Contest of Chaos]] Prelude!&quot; || 21 Meitheamh, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch Annual'' (2023) #1|url=https://www.marvel.com/comics/issue/109670/scarlet_witch_annual_2023_1|date=21 Meitheamh 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|}

===Bailiúchán===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: The Last Door'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 3) #1–5 agus ''Scarlet Witch Annual'' (2023) #1
| 29 Lúnasa, [[2023]]
| {{ISBNT|978-0-7851-9474-3}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/collection/97134/scarlet_witch_by_steve_orlando_vol_1_the_last_door_trade_paperback ''Scarlet Witch: The Last Door''] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]</text>
      <sha1>8b0ghcf64dfpb4rp866gg6ab3q9tm99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311944</id>
      <parentid>1311941</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <origin>1311944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6307" sha1="c0dxjgxl26ndfrvc2gxoanvoqzg7ru1" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: The Last Door''''' (''Cailleach Scarlóideach: An Doras Deireanach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar chéad stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], socraithe i ndiaidh ''[[X-Men: The Trial of Magneto]]'', bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], [[Darcy Lewis]], [[Viv Vision]], [[Polaris (carachtar)|Lorna Dane / Polaris]], agus [[Scythia]], scríofa ag [[Steve Orlando]] agus [[Stephanie Renee Williams]], agus tarraingthe ag [[Sara Pichelli]], [[Chris Allen]], [[Carlos Nieto]], agus [[Russell Dauterman]].&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=DaMore|first=Meagan|date=17 Samhain 2022|title=''Scarlet Witch'' #1 Gives Wanda Maximoff a New Costume, a New Friend, and a New Adventure|url=https://www.marvel.com/articles/comics/scarlet-witch-1-trailer-steve-orlando-sara-pichelli-new-costume-darcy-lewia|access-date=17 Samhain 2022|website=[[Marvel.com]]}}&lt;/ref&gt; Foilsíodh an tsraith ó 4 Eanáir go dtí 3 Bealtaine, [[2023]] thar cúig eagrán, agus fuair sí fáiltiú dearfach ó léirmheastóirí.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://sequentialplanet.com/comic-review-scarlet-witch-2023-1|title=Comic Review: ''Scarlet Witch'' (2023—) #1|last=Bissett|first=Zach|date=10 Eanáir 2023|website=[[Sequential Planet]]|access-date=10 Eanáir 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://aiptcomics.com/2023/08/30/scarlet-witch-by-steve-orlando-vol-1-the-last-door-review|title=''Scarlet Witch'' by Steve Orlando Vol. 1: ''The Last Door'' tests Wanda’s massive powers|last=Sonneville|first=Ryan|date=30 Lúnasa 2023|website=[[AIPT Comics]]|access-date=30 Lúnasa 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://theslingsandarrows.com/scarlet-witch-the-last-door|title=Review – ''Scarlet Witch: The Last Door''|last=Plowright|first=Frank|date=30 Lúnasa 2023|website=Slings &amp; Arrows|access-date=30 Lúnasa 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://the-avocado.org/2024/01/23/comic-book-review-scarlet-witch-volume-1-the-last-door|title=Comic Book Review – ''Scarlet Witch'' Volume 1 – ''The Last Door''|last=Splendiferous|first=Steve|date=23 Meitheamh 2024|website=The Avocado|access-date=23 Meitheamh 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://pagesunbound.wordpress.com/2024/03/06/scarlet-witch-vol-1-the-last-door-by-steve-orlando-et-al|title=Comic Book Review – ''Scarlet Witch'' Volume 1 – ''The Last Door''|author2=Krysta|author1=Briana|date=6 Márta 2024|website=Pages Unbound|access-date=6 Márta 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://quirkycatscomics.com/2023/09/26/review-scarlet-witch-vol-1-the-last-door|title=Review: ''Scarlet Witch'' Vol. 1: ''The Last Door''|author=Quirky Cat (Liz)|date=26 Meán Fómhair 2023|website=Quirky Cat's Comics|access-date=26 Meán Fómhair 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://andria-kennedy.com/2023/10/30/review-of-scarlet-witch-the-last-door|title=Read or Die: Review of ''Scarlet Witch: The Last Door''|last=Kennedy|first=Andria|date=30 Deireadh Fómhair 2023|website=AndriaKennedy|access-date=30 Deireadh Fómhair 2023}}&lt;/ref&gt; Lean ''[[Scarlet Witch: Magnum Opus]]'' agus ''[[Strange Tails Infinity]]'' é.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=DaMore|first=Meagan|date=19 Nollaig 2025|title=''Strange Tails'' Creators Bring a Mystical Menagerie to Scarlet Witch's Last Door|url=https://www.marvel.com/articles/comics/strange-tails-infinity-comic-preeti-chhibber-bailie-rosenlund-interview-scarlet-witch|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106193446/https://www.marvel.com/articles/comics/strange-tails-infinity-comic-preeti-chhibber-bailie-rosenlund-interview-scarlet-witch|archive-date=6 Eanáir 2026|access-date=6 Eanáir 2026|website=[[Marvel.com]]|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Eagráin bailithe==
===Eisiúintí===
{| Class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Eisiúint !! Teideal !! Dáta Foilsithe !! Tagairtí
|-
| #1 || &quot;The Witchcraft Shop!&quot; || 4 Eanáir, [[2023]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #1|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97133/scarlet_witch_2023_1|date=4 Eanáir 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #2 || &quot;Post-Human Family Matters…&quot; (&quot;Scarlet Witch Battles Dreamqueen!&quot;) || 1 Feabhra, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #2|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97135/scarlet_witch_2023_2|date=1 Feabhra 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #3 || &quot;Sword and (Scarlet) Sorcery!&quot; (&quot;Enter Polaris!&quot;) || 8 Márta, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #3|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97136/scarlet_witch_2023_3|date=8 Márta 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #4 || &quot;Witches and Warmakers… For Darcy's Life!&quot; (&quot;Battle for Blood!&quot;) || 5 Aibreán, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #4|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97137/scarlet_witch_2023_4|date=5 Aibreán 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #5 || &quot;Duel of Duty!&quot; || 3 Bealtaine, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #5|url=https://www.marvel.com/comics/issue/97138/scarlet_witch_2023_5|date=3 Bealtaine 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Annual'' || &quot;[[Contest of Chaos]] Prelude!&quot; || 21 Meitheamh, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch Annual'' (2023) #1|url=https://www.marvel.com/comics/issue/109670/scarlet_witch_annual_2023_1|date=21 Meitheamh 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|}

===Bailiúchán===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: The Last Door'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 3) #1–5 agus ''Scarlet Witch Annual'' (2023) #1
| 29 Lúnasa, [[2023]]
| {{ISBNT|978-0-7851-9474-3}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/collection/97134/scarlet_witch_by_steve_orlando_vol_1_the_last_door_trade_paperback ''Scarlet Witch: The Last Door''] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]</text>
      <sha1>c0dxjgxl26ndfrvc2gxoanvoqzg7ru1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scarlet Witch: Magnum Opus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126061</id>
    <revision>
      <id>1311945</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '{{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}}  Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Magnum Opus''''' (''Cailleach Scarlóideach: Obair Iontach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar dara stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], [[Loki (carachtar)|Loki]], agus [[Hexfinder|Nicola Zosimos / Hexfinder]], scríofa ag [[Steve Orlando]], Jonathan Hickman...'</comment>
      <origin>1311945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4722" sha1="gbk7kyr6i04pgi9fg2tme4etfmbkxbn" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Magnum Opus''''' (''Cailleach Scarlóideach: Obair Iontach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar dara stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], bunaithe ar an carachtair [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], [[Loki (carachtar)|Loki]], agus [[Hexfinder|Nicola Zosimos / Hexfinder]], scríofa ag [[Steve Orlando]], [[Jonathan Hickman]], agus [[Juan Ponce]], agus tarraingthe ag [[Sara Pichelli]], [[Lorenzo Tammetta]], [[Ig Guara]], agus [[Russell Dauterman]]. Foilsíodh an tsraith ó 12 Iúil go dtí 1 Samhain, [[2023]] thar cúig eagrán, agus fuair sí fáiltiú dearfach ó léirmheastóirí.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://comicon.com/2024/05/29/faith-of-the-heart-reviewing-scarlet-witch-vol-2-magnum-opus|title=Faith of the Heart — Reviewing ''Scarlet Witch'' Vol 2: ''Magnum Opus''|last=Redmond|first=Scott|date=6 Feabhra 2024|website=[[ComiCon]]|access-date=6 Feabhra 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://theslingsandarrows.com/scarlet-witch-magnum-opus|title=Review – ''Scarlet Witch: Magnus Opus''|last=Plowright|first=Frank|date=30 Lúnasa 2023|website=Slings &amp; Arrows|access-date=30 Lúnasa 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://andria-kennedy.com/2024/04/03/review-of-scarlet-witch-magnum-opus|title=Read or Die: Review of ''Scarlet Witch: Magnum Opus''|last=Kennedy|first=Andria|date=3 Aibreán 2024|website=AndriaKennedy|access-date=3 Aibreán 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://aiptcomics.com/2024/02/07/scarlet-witch-by-steve-orlando-vol-2-magnum-opus-review|title=''Scarlet Witch'' by Steve Orlando Vol. 2: ''Magnum Opus'' collects an emotional journey for Wanda Maximoff|last=Schlesinger|first=Alex|date=7 Feabhra 2024|website=[[AIPT Comics]]|access-date=7 Feabhra 2024}}&lt;/ref&gt; Lean ''[[Strange Tails Infinity]]'' agus ''[[Scarlet Witch &amp; Quicksilver]]'' é.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=DaMore|first=Meagan|date=19 Nollaig 2025|title=''Strange Tails'' Creators Bring a Mystical Menagerie to Scarlet Witch's Last Door|url=https://www.marvel.com/articles/comics/strange-tails-infinity-comic-preeti-chhibber-bailie-rosenlund-interview-scarlet-witch|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106193446/https://www.marvel.com/articles/comics/strange-tails-infinity-comic-preeti-chhibber-bailie-rosenlund-interview-scarlet-witch|archive-date=6 Eanáir 2026|access-date=6 Eanáir 2026|website=[[Marvel.com]]|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Eagráin bailithe==
===Eisiúintí===
{| Class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Eisiúint !! Teideal !! Dáta Foilsithe !! Tagairtí
|-
| #6 || &quot;Family Matters&quot; || 12 Iúil, [[2023]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #6|url=https://www.marvel.com/comics/issue/110207/scarlet_witch_2023_6|date=12 Iúil 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #7 || &quot;Magic and Magnetism!&quot; (&quot;Journey Into Oz!&quot;) agus &quot;Who Are the [[G.O.D.S.]]?&quot; || 2 Lúnasa, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #7|url=https://www.marvel.com/comics/issue/110211/scarlet_witch_2023_7|date=2 Lúnasa 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #8 || &quot;In The Land of Lies--The Truth Cuts Deep!&quot; (&quot;God vs. Witch!&quot;) || 6 Meán Fómhair, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #8|url=https://www.marvel.com/comics/issue/110213/scarlet_witch_2023_8|date=6 Meán Fómhair 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #9 || &quot;Target: Witchcraft!&quot; || 18 Deireadh Fómhair, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #9|url=https://www.marvel.com/comics/issue/110214/scarlet_witch_2023_9|date=18 Deireadh Fómhair 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #10 || &quot;Hexfinder's Hate&quot; (&quot;Scarlet Witch vs. Hexfinder!&quot;) || 1 Samhain, 2023 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 3) #10|url=https://www.marvel.com/comics/issue/110215/scarlet_witch_2023_10|date=1 Samhain 2023|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|}

===Bailiúchán===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: Magnum Opus'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 3) #6–10
| 6 Feabhra, [[2024]]
| {{ISBNT|978-1-3029-5489-5}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/collection/110247/scarlet_witch_by_steve_orlando_vol_2_magnum_opus_trade_paperback ''Scarlet Witch: Magnum Opus''] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]</text>
      <sha1>gbk7kyr6i04pgi9fg2tme4etfmbkxbn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Scarlet Witch: Witches' Road</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126062</id>
    <revision>
      <id>1311960</id>
      <timestamp>2026-05-06T22:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '{{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Leabhar}}  Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Witches' Road''''' (''Cailleach Scarlóideach: Bóthar na gCailleach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar chéad stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], bunaithe ar an carachtar [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], scríofa ag [[James Robinson]], agus tarraingthe ag [[Vanesa Del Rey]], [[Marco Rudy]], [[Steve Dillon]], Javi...'</comment>
      <origin>1311960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4351" sha1="ovs3n7gxed89fgtfucxg1bcxr4okulo" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Witches' Road''''' (''Cailleach Scarlóideach: Bóthar na gCailleach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar chéad stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 3)|''Scarlet Witch'' (iml. 3)]], bunaithe ar an carachtar [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], scríofa ag [[James Robinson]], agus tarraingthe ag [[Vanesa Del Rey]], [[Marco Rudy]], [[Steve Dillon]], [[Javier Pulido]], agus [[David Aja]].&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Webber|first=Tim|date=18 Meán Fómhair 2024|title=Scarlet Witch: The Witches' Road, Explained|url=https://www.marvel.com/articles/comics/scarlet-witch-witches-road-explained|access-date=18 Meán Fómhair 2024|website=[[Marvel.com]]}}&lt;/ref&gt; Foilsíodh an tsraith ó 9 Nollaig, [[2015]] go dtí 6 Aibreán, [[2016]] thar cúig eagrán, agus fuair sí fáiltiú dearfach ó léirmheastóirí.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.themaskedmedic.com/p/comic-book-review-scarlet-witch-witches|title=Comic Book Review – ''Scarlet Witch: Witches' Road''|author=The Masked Medic|date=15 Samhain 2023|website=TheMaskedMedic|access-date=15 Samhain 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://andria-kennedy.com/2022/05/18/review-of-scarlet-witch-witches-road|title=Read or Die: Review of ''Scarlet Witch'' Vol. 1: ''Witches' Road''|last=Kennedy|first=Andria|date=18 Bealtaine 2022|website=AndriaKennedy|access-date=18 Bealtaine 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://alteregoethos.wordpress.com/2017/10/03/scarlet-witch-witches-road-review-hex-appeal|title=''Scarlet Witch: Witches' Road'' Review: Hex Appeal|last=Ryder|first=Jo|date=3 Deireadh Fómhair 2017|website=The Comic Vault|access-date=3 Deireadh Fómhair 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://theslingsandarrows.com/scarlet-witch-witches-road|title=Review – ''Scarlet Witch: Witches' Road''|last=Plowright|first=Frank|date=1 Eanáir 2016|website=Slings &amp; Arrows|access-date=1 Eanáir 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.bigglasgowcomicpage.com/review-scarlet-witch-vol1-witches-road|title=Review – ''Scarlet Witch'' Vol. 1: ''Witches' Road''|author=Webmaster|date=15 Márta 2021|website=BGCP Comic Con|access-date=15 Márta 2021}}&lt;/ref&gt; Lean ''[[Scarlet Witch: World of Witchcraft]]'' é.

==Eagráin bailithe==
===Eisiúintí===
{| Class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Eisiúint !! Teideal !! Dáta Foilsithe !! Tagairtí
|-
| #1 || &quot;About the Death of Many Cats&quot; || 9 Nollaig, [[2015]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #1|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57094/scarlet_witch_2015_1|date=9 Nollaig 2015|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #2 || &quot;Wanda Enters the Labyrinth!&quot; || 13 Eanáir, [[2016]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #2|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57097/scarlet_witch_2015_2|date=13 Eanáir 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #3 || &quot;The Emerald Warlock!&quot; || 3 Feabhra, 2016 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #3|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57099/scarlet_witch_2015_3|date=3 Feabhra 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #4 || &quot;The Witches' Road&quot; || 16 Márta, 2016 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #4|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57100/scarlet_witch_2015_4|date=16 Márta 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #5 || &quot;SHHH: A Whisper&quot; || 6 Aibreán, 2016 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #5|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57101/scarlet_witch_2015_5|date=6 Aibreán 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|}

===Bailiúchán===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: Witches' Road'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 2) #1–5
| 1 Eanáir, [[2016]]
| {{ISBNT|978-0-7851-9682-2}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/collection/57095/scarlet_witch_vol_1_witches_road_trade_paperback ''Scarlet Witch: Witches' Road''] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]</text>
      <sha1>ovs3n7gxed89fgtfucxg1bcxr4okulo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311964</id>
      <parentid>1311960</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T22:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25320-02</username>
        <id>73770</id>
      </contributor>
      <origin>1311964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4351" sha1="ia159oh4l58sf8vsrhhahb0ro4mudlf" xml:space="preserve">{{Teideal iodálach}}
{{WD Bosca Sonraí Leabhar}}

Sraith leabhar grinn is ea '''''Scarlet Witch: Witches' Road''''' (''Cailleach Scarlóideach: Bóthar na gCailleach''), foilsithe ag [[Marvel Comics]] mar chéad stua scéil [[Scarlet Witch (iml. 2)|''Scarlet Witch'' (iml. 2)]], bunaithe ar an carachtar [[Scarlet Witch|Wanda Maximoff / Scarlet Witch]], scríofa ag [[James Robinson]], agus tarraingthe ag [[Vanesa Del Rey]], [[Marco Rudy]], [[Steve Dillon]], [[Javier Pulido]], agus [[David Aja]].&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Webber|first=Tim|date=18 Meán Fómhair 2024|title=Scarlet Witch: The Witches' Road, Explained|url=https://www.marvel.com/articles/comics/scarlet-witch-witches-road-explained|access-date=18 Meán Fómhair 2024|website=[[Marvel.com]]}}&lt;/ref&gt; Foilsíodh an tsraith ó 9 Nollaig, [[2015]] go dtí 6 Aibreán, [[2016]] thar cúig eagrán, agus fuair sí fáiltiú dearfach ó léirmheastóirí.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.themaskedmedic.com/p/comic-book-review-scarlet-witch-witches|title=Comic Book Review – ''Scarlet Witch: Witches' Road''|author=The Masked Medic|date=15 Samhain 2023|website=TheMaskedMedic|access-date=15 Samhain 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://andria-kennedy.com/2022/05/18/review-of-scarlet-witch-witches-road|title=Read or Die: Review of ''Scarlet Witch'' Vol. 1: ''Witches' Road''|last=Kennedy|first=Andria|date=18 Bealtaine 2022|website=AndriaKennedy|access-date=18 Bealtaine 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://alteregoethos.wordpress.com/2017/10/03/scarlet-witch-witches-road-review-hex-appeal|title=''Scarlet Witch: Witches' Road'' Review: Hex Appeal|last=Ryder|first=Jo|date=3 Deireadh Fómhair 2017|website=The Comic Vault|access-date=3 Deireadh Fómhair 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://theslingsandarrows.com/scarlet-witch-witches-road|title=Review – ''Scarlet Witch: Witches' Road''|last=Plowright|first=Frank|date=1 Eanáir 2016|website=Slings &amp; Arrows|access-date=1 Eanáir 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.bigglasgowcomicpage.com/review-scarlet-witch-vol1-witches-road|title=Review – ''Scarlet Witch'' Vol. 1: ''Witches' Road''|author=Webmaster|date=15 Márta 2021|website=BGCP Comic Con|access-date=15 Márta 2021}}&lt;/ref&gt; Lean ''[[Scarlet Witch: World of Witchcraft]]'' é.

==Eagráin bailithe==
===Eisiúintí===
{| Class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Eisiúint !! Teideal !! Dáta Foilsithe !! Tagairtí
|-
| #1 || &quot;About the Death of Many Cats&quot; || 9 Nollaig, [[2015]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #1|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57094/scarlet_witch_2015_1|date=9 Nollaig 2015|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #2 || &quot;Wanda Enters the Labyrinth!&quot; || 13 Eanáir, [[2016]] || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #2|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57097/scarlet_witch_2015_2|date=13 Eanáir 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #3 || &quot;The Emerald Warlock!&quot; || 3 Feabhra, 2016 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #3|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57099/scarlet_witch_2015_3|date=3 Feabhra 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #4 || &quot;The Witches' Road&quot; || 16 Márta, 2016 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #4|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57100/scarlet_witch_2015_4|date=16 Márta 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| #5 || &quot;SHHH: A Whisper&quot; || 6 Aibreán, 2016 || &lt;ref&gt;{{cite magazine|title=''Scarlet Witch'' (iml. 2) #5|url=https://www.marvel.com/comics/issue/57101/scarlet_witch_2015_5|date=6 Aibreán 2016|website=[[Marvel.com]]|publisher=[[Marvel Comics]]}}&lt;/ref&gt;
|}

===Bailiúchán===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;25%&quot; | Teideal
! width=&quot;30%&quot; | Ábhar bailithe
! width=&quot;15%&quot; | Dáta foilsithe
! width=&quot;20%&quot; | ISBN
|-
| '''''Scarlet Witch: Witches' Road'''''
| ''Scarlet Witch'' (iml. 2) #1–5
| 1 Eanáir, [[2016]]
| {{ISBNT|978-0-7851-9682-2}}
|}

== Naisc sheachtracha ==
* [https://www.marvel.com/comics/collection/57095/scarlet_witch_vol_1_witches_road_trade_paperback ''Scarlet Witch: Witches' Road''] ag ''[[Marvel.com]]''

== Tagairtí ==
{{Reflist}}

{{Scarlet Witch}}

[[Catagóir:Scarlet Witch]]</text>
      <sha1>ia159oh4l58sf8vsrhhahb0ro4mudlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eileen Bell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126063</id>
    <revision>
      <id>1311979</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <comment>Leathanach cruthaithe le '{{WD Bosca Sonraí Duine}} Is polaiteoir ar scor de chuid [[Thuaisceart Éireann]] í '''Eileen Bell''', a rugadh ar 15 Lúnasa 1942 i n[[Droim mBearach]]. Bá bhall den [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Pháirtí Comhghuaillíochta]] agus bhí sí ina leascheannaire fosta. Ba [[Tionól Thuaisceart Éireann|Chomhalta den Tionól Reachtach]] í don [[An Dún Thuaidh (Toghcheantar Tionóil)|Dún Thuaidh]] ó Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éi...'</comment>
      <origin>1311979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3474" sha1="tdugq2pfd2ljjnapu738vh3axebj326" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is polaiteoir ar scor de chuid [[Thuaisceart Éireann]] í '''Eileen Bell''', a rugadh ar 15 Lúnasa 1942 i n[[Droim mBearach]]. Bá bhall den [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Pháirtí Comhghuaillíochta]] agus bhí sí ina leascheannaire fosta. Ba [[Tionól Thuaisceart Éireann|Chomhalta den Tionól Reachtach]] í don [[An Dún Thuaidh (Toghcheantar Tionóil)|Dún Thuaidh]] ó [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 1998|1998]] go 2007.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://aims.niassembly.gov.uk/mlas/details.aspx?&amp;aff=826&amp;per=10&amp;sel=1&amp;ind=1&amp;prv=1|teideal=The Northern Ireland Assembly|language=en-GB|work=www.niassembly.gov.uk|dátarochtana=2026-05-07}}&lt;/ref&gt;

== Roimh pholaitíocht ==
Rugadh i n[[Droim mBearach]] í agus tógadh ín Iarthar [[Béal Feirste|Bhéal Feirste]] í. Rinne sí staidéar ar [[Coláiste na nDoiminiceach, Dún Liam|Choláiste na nDoiminiceach, Dún Liam]] agus [[Ollscoil Uladh]]. D'oibrigh sí sa [[Státseirbhís Thuaisceart Éireann]] agus, níos déanaí, mar oifigeach leasa leis na &quot;Daoine Síochána&quot;.

== Gairm pholaitíochta ==
Sa bhliain 1986, rinneadh ina hArd-Rúnaí den Pháirtí Comhghuaillíochta í. Sheas sí san Olltoghchán 1992 in [[Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha]]. Fuair sí 972 vóta (1.8%) agus tháinig sí sa cheathrú háit, as ceathrar iarrthóirí. Níos déanaí, sa bhliain 1993, toghadh ar [[Comhairle Buirge an Dúin Thuaidh|Chomhairle Buirge an Dúin Thuaidh]] í. Sa bhliain 1996, toghadh ar [[Fóram Thuaisceart Éireann|Fhóram Thuaisceart Éireann]] ón liosta réigiúnach í agus bhuaigh sí suíochán sa chéad [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 1998|toghchán Thionól i 1998]].

Sa bhliain 2001, rinne [[Seán Neeson]] leascheannaire an pháirtí di, mar gur éirigh [[Seamus Close]] as an phost de dheasca easaontais faoi threo an pháirtí. Áfach, d'éirigh Neeson as ceannaire go gairid ina dhiaidh sin agus sheas Bell don cheannasaíocht, mar iarrthóir traidisiúnaí, in aghaidh [[David Ford]], an t-iarrthóir níos liobrálaí agus idirnáisiúnaí. Ag Comhairle na Pháirtí, fuair Bell 45 vóta agus fuair Ford 86, mar sin níor éirigh léi ach d'fhan sí ina leascheannaire. Toghadh ar Thionól í arís sa [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2003|toghchán 2003]]

Ar 10 Nollaig 2006, fógraíodh go seasfadh Bell sa [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2007|toghchán seo chugainn]] agus go n-éireodh sí as leascheannaire an pháirtí.  

Rinneadh ina Ceann Comhairle gníomhaí í don Tionól idirthréimhseach, a cuireadh ar fionraí ó 2002. Toghadh Ceann Comhairle de Thionól ar 8 Bealtaine 2007, ach thóg [[William Hay]] a háit ar an lá chéanna

== I ndiaidh polaitíochta==
Nuair a d'fag Bell polaitíocht, chuaigh sí go hobair charthanachta. Bhí sí i mbun feachtais ar son [[Uathachas|uathachais]] agus bhí sí ina cathaoirleach do ghrúpa na mban.

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Bell, Eileen}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1942]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Baill Pháirtí Comhghuaillíochta (Tuaisceart Éireann)]]
[[Catagóir:Baill den Fhóram Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Uladh]]
[[Catagóir:Mná Éireannacha]]
[[Catagóir:Síolta Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Daoine as Contae an Dúin]]</text>
      <sha1>tdugq2pfd2ljjnapu738vh3axebj326</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1311980</id>
      <parentid>1311979</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Conradder</username>
        <id>34685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Roimh pholaitíocht */</comment>
      <origin>1311980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3473" sha1="c113ut7ed907nd3eywo4a1sop28iy9v" xml:space="preserve">{{WD Bosca Sonraí Duine}}
Is polaiteoir ar scor de chuid [[Thuaisceart Éireann]] í '''Eileen Bell''', a rugadh ar 15 Lúnasa 1942 i n[[Droim mBearach]]. Bá bhall den [[Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann|Pháirtí Comhghuaillíochta]] agus bhí sí ina leascheannaire fosta. Ba [[Tionól Thuaisceart Éireann|Chomhalta den Tionól Reachtach]] í don [[An Dún Thuaidh (Toghcheantar Tionóil)|Dún Thuaidh]] ó [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 1998|1998]] go 2007.&lt;ref&gt;{{Lua idirlín|url=https://aims.niassembly.gov.uk/mlas/details.aspx?&amp;aff=826&amp;per=10&amp;sel=1&amp;ind=1&amp;prv=1|teideal=The Northern Ireland Assembly|language=en-GB|work=www.niassembly.gov.uk|dátarochtana=2026-05-07}}&lt;/ref&gt;

== Roimh pholaitíocht ==
Rugadh i n[[Droim mBearach]] í agus tógadh in Iarthar [[Béal Feirste|Bhéal Feirste]] í. Rinne sí staidéar ar [[Coláiste na nDoiminiceach, Dún Liam|Choláiste na nDoiminiceach, Dún Liam]] agus [[Ollscoil Uladh]]. D'oibrigh sí sa [[Státseirbhís Thuaisceart Éireann]] agus, níos déanaí, mar oifigeach leasa leis na &quot;Daoine Síochána&quot;.

== Gairm pholaitíochta ==
Sa bhliain 1986, rinneadh ina hArd-Rúnaí den Pháirtí Comhghuaillíochta í. Sheas sí san Olltoghchán 1992 in [[Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)|Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha]]. Fuair sí 972 vóta (1.8%) agus tháinig sí sa cheathrú háit, as ceathrar iarrthóirí. Níos déanaí, sa bhliain 1993, toghadh ar [[Comhairle Buirge an Dúin Thuaidh|Chomhairle Buirge an Dúin Thuaidh]] í. Sa bhliain 1996, toghadh ar [[Fóram Thuaisceart Éireann|Fhóram Thuaisceart Éireann]] ón liosta réigiúnach í agus bhuaigh sí suíochán sa chéad [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 1998|toghchán Thionól i 1998]].

Sa bhliain 2001, rinne [[Seán Neeson]] leascheannaire an pháirtí di, mar gur éirigh [[Seamus Close]] as an phost de dheasca easaontais faoi threo an pháirtí. Áfach, d'éirigh Neeson as ceannaire go gairid ina dhiaidh sin agus sheas Bell don cheannasaíocht, mar iarrthóir traidisiúnaí, in aghaidh [[David Ford]], an t-iarrthóir níos liobrálaí agus idirnáisiúnaí. Ag Comhairle na Pháirtí, fuair Bell 45 vóta agus fuair Ford 86, mar sin níor éirigh léi ach d'fhan sí ina leascheannaire. Toghadh ar Thionól í arís sa [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2003|toghchán 2003]]

Ar 10 Nollaig 2006, fógraíodh go seasfadh Bell sa [[Toghchán Chomhthionól Thuaisceart Éireann 2007|toghchán seo chugainn]] agus go n-éireodh sí as leascheannaire an pháirtí.  

Rinneadh ina Ceann Comhairle gníomhaí í don Tionól idirthréimhseach, a cuireadh ar fionraí ó 2002. Toghadh Ceann Comhairle de Thionól ar 8 Bealtaine 2007, ach thóg [[William Hay]] a háit ar an lá chéanna

== I ndiaidh polaitíochta==
Nuair a d'fag Bell polaitíocht, chuaigh sí go hobair charthanachta. Bhí sí i mbun feachtais ar son [[Uathachas|uathachais]] agus bhí sí ina cathaoirleach do ghrúpa na mban.

== Tagairtí ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Bell, Eileen}}
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1942]]
[[Catagóir:Daoine beo]]
[[Catagóir:Comhaltaí den Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Baill Pháirtí Comhghuaillíochta (Tuaisceart Éireann)]]
[[Catagóir:Baill den Fhóram Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Alumni Ollscoil Uladh]]
[[Catagóir:Mná Éireannacha]]
[[Catagóir:Síolta Thuaisceart Éireann]]
[[Catagóir:Daoine as Contae an Dúin]]</text>
      <sha1>c113ut7ed907nd3eywo4a1sop28iy9v</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>