Vicipéid gawiki https://ga.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%ADomhleathanach MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Meán Speisialta Plé Úsáideoir Plé úsáideora Vicipéid Plé Vicipéide Íomhá Plé íomhá MediaWiki Plé MediaWiki Teimpléad Plé teimpléid Cabhair Plé cabhrach Catagóir Plé catagóire TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4166 1319989 1319901 2026-07-09T10:33:30Z Conradder 34685 /* Daoine a fuair bás ar an lá seo */ 1319989 wikitext text/x-wiki {{Iúil}} Is é an '''8 Iúil''' an 189ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 190ú lá i mbliain bhisigh. Tá 176 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[Cillian Naofa]] * [[Eilís Naofa, banríon na Portaingéile]] == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1557]] — [[Philip Howard, 20ú hIarla Arundel]], uasal Sasanach agus naomh Caitliceach (b. [[1595]]) * [[1577]] — [[Peter Paul Rubens]], péintéir Pléimeannach (b. [[1640]]) * [[1593]] — [[Artemisia Gentileschi]], péintéir Iodálach (b. [[1653]]) * [[1621]] — [[Jean de La Fontaine]], fabhalscéalaí Francach († [[1695]]) * [[1838]] — [[Ferdinand von Zeppelin]], ginearál Gearmánach (b. [[1917]]) * [[1851]] — [[Arthur John Evans]], seandálaí Sasanach (b. [[1941]]) * [[1857]] — [[Alfred Binet]], síceolaí Francach (b. [[1911]]) * [[1870]] — [[R. A. Stewart Macalister|Robert Alexander Stewart MacAlister]], seandálaí Éireannach (b. [[1950]]) * [[1885]] — [[Hugo Boss]], dearthóir faisin Gearmánach (b. [[1948]]) * [[1889]] — [[Eugene Pallette]], aisteoir (b. [[1954]]) * [[1894]] — [[Pyotr Leonidovich Kapitsa]], fisiceoir Sóivéadach (b. [[1984]]) * [[1895]] — [[Igor Yevgenevich Tamm]], fisiceoir Rúiseach (b. [[1971]]) * [[1906]] — [[Philip Johnson]], ailtire Meiriceánach (b. [[2005]]) * [[1914]] — [[Jyoti Basu]], polaiteoir Indiach (b. [[2010]]) * [[1923]] — [[Seán P. Mac Uilliam]], polaiteoir Éireannach († [[2007]]) * [[1925]] — [[Vincent Buckley]], file Astrálach (b. [[1988]]) * [[1948]] — [[Ruby Sales]], gníomhaí Meiriceánach * [[1958]] — [[Ayman Asfari]], duine gnó * [[1958]] — [[Kevin Bacon]], aisteoir Meiriceánach * [[1958]] — [[Tzipi Livni]], polaiteoir Iosraelach * [[1959]] — [[Patsy McGlone]], polaiteoir i dTuaisceart Éireann * [[1962]] — [[Pádraig Ó Sionnaigh]], iománaí Éireannach * [[1970]] — [[Maura Derrane]], Láithreoir teilifíse agus iriseoir Éireannach * [[1974]] — [[Darragh O'Brien]], polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil * [[1976]] — [[Ellen MacArthur]], seoltóir Sasanach * [[1980]] — [[Robbie Keane]], imreoir sacair * [[1986]] — [[Pól Ó Floinn]], imreoir peil Ghaelach * [[1991]] — [[Virgil van Dijk]], imreoir sacair == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[689]] — [[Naomh Cilian]], Naomh Éireannach (r. [[640]]) * [[1153]] — [[Pápa Eoghan III]] (r. [[1807]]) * [[1277]] — [[Baibars]], Sultán na hÉigipte (r. [[1223]]) * [[1623]] — [[Pápa Gréagóir XV]], (r.[[1554]]) * [[1695]] — [[Christiaan Huygens]], 66, matamaiticeoir, réalteolaí, ceapadóir agus fisiceoir (r. [[1629]]) * [[1721]] — [[Elihu Yale]], ceannaí, trádálaí sclábhaithe, agus daonchara Breatnach (r. [[1649]]) * [[1822]] — [[Percy Bysshe Shelley]], file Sasanach (r. [[1792]]) * [[1933]] — [[Arthur Kingsley Porter]], staraí na healaíne Meiriceánach (r. [[1883]]) * [[1954]] — [[George Gardner]], dornálaí Meiriceánach (r. [[1877]]) * [[1956]] — [[John Keating]], polaiteoir Éireannach (r. [[1869]]) * [[1967]] — [[Vivien Leigh]], ban-aisteoir Briotanach (r. [[1913]]) * [[1973]] — [[Arthur Calwell]], polaiteoir Astrálach (r. [[1896]]) * [[1975]] — [[Lennart Skoglund]], peileadóir Sualannach (r. [[1929]]) * [[1979]] — [[Michael Wilding (aisteoir)|Michael Wilding]], aisteoir Sasanach (r. [[1912]]) * [[1979]] — [[Robert Burns Woodward]], Ceimicí orgánach Meiriceánach (r. [[1917]]) * [[1979]] — [[Sin-Itiro Tomonaga]], Fisiceoir (r. [[1906]]) * [[1981]] — [[Joe McDonnell]], stailceoir ocrais (r. [[1951]]) * [[1994]] — [[Kim Il-sung]], Ardcheannaire Dhaonphoblacht Dhaonlathach na Cóiré (r. [[1912]]) * [[1996]] — [[Luis Manuel Rodríguez]], dornálaí Cúbach (r. [[1937]]) * [[2006]] — [[June Allyson]], ban-aisteoir Meiriceánach (r. [[1917]]) * [[2012]] — [[Ernest Borgnine]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1917]]) * [[2019]] — [[Rosie Ruiz]], caimiléir spóirt as Cúba ó dhúchas (r. [[1953]]) * [[2022]] — [[José Eduardo dos Santos]], Uachtarán Angóla ó 1979 go 2017 (r. [[1942]]) * [[2022]] — [[Larry Storch]], fuirseoir Meiriceánach (r. [[1923]]) * [[2022]] — [[Shinzō Abe]], Státaire Seapánach agus Príomh-Aire faoi dhó (r. [[1954]]) * [[2026]] — [[Bonnie Tyler]], amhránaí Breatnach (r. [[1951]]) == Tarluithe eile == * [[1487]] - Thosaigh aistear [[Vasco da Gama]] go dtí [[an India]]. * [[1971]] - Mharaigh [[Arm na Breataine]] beirt fhear i n[[Doire]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. * [[1994]] - Rinneadh [[Kim Jong-il]] ina Ardcheannaire na Cóiré Thuaidh, i ndiaidh [[Kim Il-sung|dá athar]] bás a fháil * [[1996]] - Gortaíodh seachtar, 3 páiste ina measc, nuair a rinne fear ionsaí orthu le machete ag scoil naíonáin i [[Wolverhampton]], [[Sasana]]. * [[2005]] - D'aontaigh ceannairí an [[G8]] caoga billiún dollar a thabhairt do na tíortha forfhásacha. * [[2014]] - Thosaigh [[Iosrael]] [[Coimhlint Iosrael–Gaza 2014|ionsaí]] ar [[Gaza]] * [[2024]] - Feallmharaíodh iarphríomh-aire na Seapáine, [[Shinzō Abe]], le gunna seiftithe [[Catagóir:Dátaí|0708]] [[Catagóir:Míonna|Iúil, 8]] 2vocyna3amw0em4dc164mxnatbp9ztp 0 5544 1319987 1311628 2026-07-09T10:28:32Z Conradder 34685 /* Tarluithe eile */ 1319987 wikitext text/x-wiki {{Iúil}} Is é an '''9 Iúil''' an 190ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 191ú lá i mbliain bhisigh. Tá 175 lá fágtha sa bhliain. == Féilte == * [[An Airgintín]] - Lá na Saoirse ([[1816]]) == Daoine a rugadh ar an lá seo == * [[1764]] — [[Ann Radcliffe]], scríbhneoir Sasanach (b. [[1823]]) * [[1858]] — [[Franz Boas]], antraipeolaí Gearmánach-Meiriceánach (b. [[1942]]) * [[1887]] — [[Dòmhnall Ruadh Chorùna]], file Albanach (b. [[1967]]) * [[1916]] — [[Edward Heath]], Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe (b. [[2005]]) * [[1918]] — [[U. G. Krishnamurti]], fealsamh Indiach (b. [[2007]]) * [[1932]] — [[Donald Rumsfeld]], polaiteoir Meiriceánach (b. [[2021]]) * [[1936]] — [[Bobby Molloy]], polaiteoir Éireannach (b. [[2016]]) * [[1938]] — [[Brian Dennehy]], aisteoir Meiriceánach (b. [[2020]]) * [[1947]] — [[Mitch Mitchell]], drumadóir (b. [[2008]]) * [[1947]] — [[O. J. Simpson]], iarpheileadóir Meiriceánach (b. [[2024]]) * [[1955]] — [[Lindsey Graham]], polaiteoir Meiriceánach * [[1955]] — [[Steve Coppell]], bainisteoir sacair * [[1956]] — [[Tom Hanks]], aisteoir Meiriceánach * [[1957]] — [[Paul Merton]], fuirseoir * [[1964]] — [[Aengus Mac Grianna]], iriseoir agus léitheoir nuachta Éireannach * [[1964]] — [[Courtney Love]], Cumadóir, ceoltóir agus ban-aisteoir Meiriceánach * [[1967]] — [[Michael Carruth]], dornálaí Éireannach * [[1972]] — [[Rachel Hartman]], Scríbhneoir Meiriceánach Ceanadach do dhaoine óga, go príomha * [[1975]] — [[Jack White]], ceoltóir Meiriceánach * [[1976]] — [[Andrew Muir]], polaiteoir i dTuaisceart Éireann * [[1980]] — [[Sebastian Sylvester]], dornálaí Gearmánach * [[1988]] — [[Seamus Conneely]], peileadóir Éireannach * [[1993]] — [[Eve Badana]], peileadóir * [[1996]] — [[Brian Ó hÓgáin (Tiobraid Árann)|Brian Ó hÓgáin]], iománaí Éireannach == Daoine a fuair bás ar an lá seo == * [[1035]] — [[Roibeard I, Diúc na Normainne]], Diúc na Normainne, athair Liam Concar (r. [[1000]]) * [[1746]] — [[Pilib V na Spáinne]], (r. [[1683]]) * [[1797]] — [[Edmund Burke]], 68, scríbhneoir, fealsamh, polaiteoir Éireannach (r. [[1723]]) * [[1850]] — [[Zachary Taylor]], 65, 12ú uachtarán na Stát Aontaithe (r. [[1784]]) * [[1856]] — [[Amedeo Avogadro]], eolaí Iodálach (r. [[1776]]) * [[1932]] — [[King Camp Gillette]], Ceapadóir (r.[[1855]]) * [[1962]] — [[Georges Bataille]], fealsamh Francach (r. [[1897]]) * [[2002]] — [[Rod Steiger]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1925]]) * [[2007]] — [[Seán Keegan]], polaiteoir Éireannach (r. [[1930]]) * [[2007]] — [[Seán P. Mac Uilliam]], polaiteoir Éireannach (r. [[1923]]) * [[2008]] — [[Séamus Ó Braonáin]], 60, polaiteoir Éireannach (r. [[1948]]) * [[2012]] — [[Isuzu Yamada]], ban-aisteoir Seapánach (r. [[1917]]) * [[2019]] — [[Rip Torn]], aisteoir Meiriceánach (r. [[1931]]) * [[2019]] — [[Ross Perot]], fear gnó agus polaiteoir Meiriceánach (r. [[1930]]) * [[2024]] — [[James Inhofe]], polaiteoir Meiriceánach (r. [[1934]]) == Tarluithe eile == * [[1540]] - Neamhnigh [[Anraí VIII Shasana]] a phósadh lena cheathrú bean chéile, [[Áine Cleves]] * [[1762]] - D'éirigh [[Caitríona Mhór]] ina [[Impireacht na Rúise|Banimpire na Rúise]] i ndiaidh di coup a threorú in aghaidh [[Peadar III na Rúise|a fir]] * [[1815]] - D'éirigh [[Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord]] ina Phriomh-Aire na Fraince * [[1816]] - D'fhógair [[an Airgintín]] neamhspleáchas ón [[An Spáinn|Spáinn]] * [[1850]] - D'éirigh [[Millard Fillmore]] [[Uachtarán na Stát Aontaithe]] i ndiaidh do [[Zachary Taylor]] bás a fháil nuair a d'ith sé torthaí amha agus bainne oighrithe * [[1868]] - Rith [[na Stáit Aontaithe]] [[14ú leasú ar Bhunreacht Stáit Aontaithe Mheiriceá|14ú leasú ar Bhunreacht]]. Deimhníonn an leasú saoránacht iomlán do [[Daoine gorma|dhaoine gorma]] * [[1877]] - Reáchtáladh an chéad [[The Championships, Wimbledon|Chraobhchomórtas Wimbeldon]] * [[1961]] - Sínigh [[an Ghréig]] comhaontúna hAithne agus chuaigh siad i g[[Comhphobal Eorpach]] * [[1972]] - [[Sléacht Chluanaí-na Carraige Gile]], Béal Feirste * [[1982]] - Briseann fear isteach i b[[Pálás Buckingham]] agus caitheann sé 10 nóiméad ag caint leis an m[[Eilís II na Ríochta Aontaithe|Banríon]] ina seomra leapa * [[1986]] - Rinneadh [[homaighnéasacht]] dleathach sa [[Nua-Shéalainn]] * [[2006]] - Bhuaigh An Iodáil [[Corn FIFA an Domhain 2006|Corn FIFA an Domhain]] den ceathrú huair. Bhuaigh siad ar an Fhrainc sa cluiche ceannais, 5-3 ar chiceanna éirice, i ndiaidh comhscóir 1-1 * [[2011]] - Bhain [[An tSúdáin Theas]] neamhspleáchas amach ó [[An tSúdáin|Phoblacht na Súdáine]] <!-- idirvicí --> [[Catagóir:Dátaí|0709]] [[Catagóir:Míonna|Iúil, 9]] dslnber10il5w6qoxif027f3ljhn9ng 0 5548 1319913 1319907 2026-07-08T12:02:10Z TGcoa 21229 /* Cogaíocht eadarnaíoch */ 1319913 wikitext text/x-wiki {{Infobox Coinbhleacht Mhíleata |méid=300px |coinbhleacht=Cogadh na Saoirse |íomhá=Warofindep.jpg |méid_íomhá=240px |teideal_íomhá=Dealbh cuimhneacháin Chogadh na Saoirse |dáta=[[21 Eanáir]] [[1919]] – [[11 Iúil]] [[1921]] |áit=[[Éire]] |toradh=[[Conradh Angla-Éireannach]] |comhraiceoir1=[[Poblacht na hÉireann (1919)|Poblacht na hÉireann]] |comhraiceoir2=[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|An Ríocht Aontaithe]] |ceannasaí1=[[Mícheál Ó Coileáin]] <br /> [[Risteard Ó Maolchatha]] <br /> [[Cathal Brugha]] |ceannasaí2=[[David Lloyd George]] <br /> [[Henry Hugh Tudor]] <br /> [[Winston Churchill]] |líon_comhraic1=IRA: ~15,000 |líon_comhraic2=[[Arm na Breataine]]: ~20,000 <br /> [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|RIC]]: ~9,700 <br /> [[Dúchrónaigh]]: ~7,000 <br /> [[ADRIC]]: ~1,400 <br /> [[USC]]: ~4,000 |taismigh1=Básanna: ~550 |taismigh2=Básanna: 714 |nótaí= |}} Tugtar '''Cogadh na Saoirse''' (nó an '''Cogadh Angla-Éireannach'''), [[21 Eanáir]] [[1919]] - [[11 Iúil]] [[1921]], ar an [[treallchogadh]] idir [[Rialtas na Breataine]] in [[Éirinn]] agus [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|Óglaigh na hÉireann]], a bhí faoi smacht na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]]. [[Parlaimint]] [[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleách]] a bhí ann, agus í curtha i dtoll le chéile as feisirí Éireannacha a vótáladh isteach in [[Olltoghchán na hÉireann, 1918|olltoghchán]] [[Westminster]] sa bhliain [[1918]], an tromlach acu a thoiligh le dul ar an [[Dáil]] mar theachtaí. [[Íomhá:R.I.C. group with County Inspector Hetreed (26931112476).jpg|clé|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, 1917|220x220px]] [[Íomhá:R.I.C. and military leaving Limerick (18442632000).jpg|clé|mion|RIC i Co Luimneach, 1920|220x220px]] == Tús an Chogaidh == Thosaigh an cogadh nuair a mharaigh dornán beag óglach<ref>timpeall ochtar fear, ina measc Dan Breen, Seán Treacy, Seán Hogan agus Seámas Robinson, ó thríú Briogáid Thiobraid Árann.</ref> de chuid an [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|IRA]] beirt oifigeach de chuid [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] ar an tSulchóid Bheag i g[[Contae Thiobraid Árann]] ar an [[21 Eanáir]] [[1919]]. Breathnaítear ar an ionsaí mar thús oifigiúil le Cogadh Saoirse na hÉireann. Ar an lá céanna, tháinig an [[An Chéad Dáil|chéad Dáil]] le chéile.<ref>Bhí an cruinniú seo i dTeach an Ard-Mhéara eagraithe agus pleanáilte go mion roimh ré ag Sinn Féin tar éis Olltoghchán 1918.</ref> I d[[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]] i m[[Baile Átha Cliath]], tháinig ionadaithe tofa [[Sinn Féin|Shinn Féin]] le chéile leis an g[[An Chéad Dáil|Céad Dáil]] a chur ar siúl. I seisiún a reáchtáladh as [[An Ghaeilge|Gaeilge]], dhaingnigh an Dáil a Bunreacht féin agus ritheadh “Clár Oibre Poblacánaighe”<ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=Centenaries|údar=ucd.ie|dáta=2016|work=centenaries.ucd.ie|dátarochtana=2019-01-13}}</ref>. Agus Éamon de Valera i bpríosún, toghadh Cathal Brugha ina Uachtarán sealadach ar an Dáil. Ansin ghlac siad le [[Forógra na Cásca]] ó [[1916]]. Ar an ócáid chéanna, thug siad foláireamh do na fórsaí [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Gallda]] a bhí ar garastún in Éirinn imeacht as an tír. Thairis sin, d'iarr siad ar thíortha saora an domhain aitheantas a thabhairt don [[Poblacht na hÉireann|Phoblacht]] úrbhunaithe. Dhá lá ina dhiaidh sin ([[23 Eanáir]] [[1919]]), d'fhógair [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|rialtas na Breataine]] gur limistéar míleata speisialta é Tiobraid Árann Theas, agus cuireadh é faoi choimirce an ''Achta um Chosaint na Ríochta''<ref>"Special Military Area under the Defence of the Realm Act"</ref> é. I dtús na cogaíochta, ní raibh na hÓglaigh ach ag déanamh loitiméireacht agus sabaitéireacht ar mhaoin shaolta de chuid [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas na Breataine]], ag bailiú airgid, airm agus lón cogaidh nó ag feallmharú feidhmeannach a bhí mór le rá de chuid an rialtais. Rinne siad aithris ar an oirbheartaíocht a thuill a gclú do na [[Cogadh na mBórach|Bóraigh]], is é sin, bhí Óglaigh ag déanamh ionsaithe treallchogaíochta i dtoibinne gan sainéide mhíleata a chaitheamh. Bhí bunús phobal na hÉireann go mór i gcoinne an fhoréigin ar dtús. Ní raibh gach duine de na hÉireannaigh féin sásta leis an chogaíocht, ós rud é gur fágadh a chead ag na Sasanaigh, de réir [[Dlí|dhlí]]<nowiki/>the agus chonarthaí idirnáisiúnta cogaidh, aon Óglach a chimeofaí a chur chun báis mar shabaitéir, gan stádas oifigiúil an chime cogaidh a ghéilleadh dó. De réir a chéile, áfach, tháinig malairt tuairime acu, agus an dóigh a ndeachaigh ruathair fhuillteacha na saighdiúirí Gallda i bhfeidhm orthu. Ba mhinic nach n-aithníodh na Sasanaigh an sibhialtach thar an Óglach, agus iad ag rith damhsa ar fud na tíre. In áit cogadh ciallmhar a chur, ba ghnách leo daoine a chéasadh agus [[Foirgneamh|foirgnimh]] a chur trí thine gan chúis cheart. Is iomaí Éireannach, agus é idir dhá chomhairle faoi chúis na Poblachta ar dtús, a thug tacaíocht don ghluaiseacht sa deireadh, i bhfianaise an léirscrios a bhí fórsaí an Rí a dhéanamh ar an tír. I dtús na bliana 1920, bhí Éire ar fad ar bharr lasrach le trioblóidí agus le foréigean den chineál seo. Mheas [[Art Ó Gríofa]] go ndearna fórsaí na Corónach 38,720 ruathar ar thithe príobháideacha, gur ghabh siad 4,982 duine agus gur mharaigh siad 77 duine neamharmtha, idir Phoblachtánaigh agus ghnáthshibhialtaigh, sna chéad ocht mí dhéag den chogadh. Chuir Ó Gríofa "cúirteanna na Dála" ag obair mar mhalairt chóras dhlí na Breataine Móire. B'iad na cúirteanna seo a chuir údarás an IRA i bhfeidhm ar an tír go forleathan agus a threascair cumhacht na Sasanach in Éirinn ón taobh istigh. Is iomaí ruathar a thug an tIRA faoi [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] (RIC). As measc na nGael Caitliceach a hearcaíodh an chuid is mó de bhaill an fhórsa seo, agus meas na bhfealltóirí ag an IRA orthu dá réir. Ba ghnách leis an IRA beairicí de chuid na Constáblachta a ionsaí, go háirithe na cinn a bhí suite in áiteanna iargúlta. Bhí 9,700 ball ag an bhfórsa, agus iad lonnaithe i 1,500 beairic ar fud na tíre. Thug baill áirithe den fhórsa cabhair - idir airm agus eolas - don IRA. Maraíodh 165 agus gortaíodh 251 duine acu i rith an chogaidh. == Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA == [[Íomhá:Michael Collins 1921.jpg|thumb|[[Mícheál Ó Coileáin]] sa bhliain 1921|293x293px]] B'é [[Mícheál Ó Coileáin (réabhlóidí)|Mícheál Ó Coileáin]] an duine ba mhó a rinne le heagraíocht cheart mhíleata a dhéanamh den IRA. Bhí sé in ainm a bheith ina [[Aire Rialtas|Aire Airgeadais]] i Rialtas sealadach na Poblachta, ach b'ar cúrsaí airgeadais na nÓglach ba mhó a bhí a aire, agus é ag bailiú idir ghléasra cogaidh agus airgead don ghluaiseacht. Bhíodh an-lámh aige i roghnú na n-oifigeach fosta. Bhí an-intleacht aige, agus é in ann an éirim seo a chur i bhfeidhm ar chúrsaí na nÓglach go héifeachtach, rud a d'fhág cuid mhaith daoine faoina dhraíocht. Chuir sé bun le gréasán spiaireachta i measc na bpéas, agus d'éirigh leis cuid mhaith den riarachán Sasanach a insíothlú lena chuid spiairí. Bhunaigh an Coileánach, fosta, an "Scuad", a bhí dírithe ar ghníomhairí de chuid na "Ranna G" a fheallmharú. Is é an rud a bhí i gceist leis an "[[Roinn G]]" ná roinn pholaitiúil na bpéas i mBaile Átha Cliath. Bhí an-fhuath ag na hÓglaigh ar an roinn seo, nó is é an cineál oibre a bhí idir lámhaibh ag an Roinn ná baill den ghluaiseacht Phoblachtach a aithint, a nochtadh agus a chimiú. Tugadh an rogha dá lán acu, áfach, éirí as a gcuid oibre agus Éire a thréigean, agus is iomaí duine acu arbh fhearr leis an dara rogha seo ná bás a fháil. Cé go raibh timpeall 100,000 ball ag an IRA de réir na ndoiciméad, mheas Ó Coileáin nach raibh páirt sa chogadh ach ag 15,000 acu agus nach raibh níos mó ná 3,000 ar fiannas ag aon am ar leith. == Cogaíocht eadarnaíoch == [[Íomhá:S. Hogan - Flying Column No. 2, 3rd Tipperary Brigade, IRA - 1921.JPG|mion|colún reatha uimhir a dó, [[Seán Hogan]], 3rd Tipperary Brigade, 1921|220x220px]] Bhí ceannairí clúiteacha ann ar nós [[Dónall Ó Braoin|Dhónaill Uí]] Bhriain agus [[Tomás de Barra|Thomáis de Barra]] i gceannas ar ''cholúin reatha'', grúpaí le thart ar 100 fear a bhí in ann luíocháin a eagrú go héifeachtach roimh na fórsaí Gallda. Ó bhí aithne níos fearr ar an gceantar máguaird acusan ná ag na saighdiúirí Gallda, bhí siad in ann teitheadh ó na Sasanaigh i ndiaidh an chomhraic. [[Íomhá:Daniel Breen police notice.jpg|clé|mion|220x220px|[[Dónall Ó Briain]]]] [[Íomhá:Sean Hogan third Tipperary Brigade circa 1921.jpg|mion|345x345px|[[Seán Hogan]]]] Bhí eagraíochtaí tacaíochta ag cabhrú leis an IRA - [[Cumann na mBan]] agus [[Fianna Éireann]] (eagraíocht na n-óg). Bhí baill na n-eagraíochtaí seo ina dtimirí agus ina gcúntóirí ag an IRA, agus iad ag cuidiú leis na hÓglaigh a gcuid arm a iompar, ag gléasadh bia dóibh nó ag tabhairt dídin sna "tithe sábháilte" d'Óglaigh. Bhí cuid mhór den daonra ar fad sásta lámh chúnta a shíneadh do na hÓglaigh ar an dóigh seo, agus an dóigh ar mhill na Sasanaigh a gclú féin ó thús an chogaidh i leith. [[Íomhá:Soloheadbeg proclamation.jpg|mion|Luíochán na Sulchóide Bige eisíodh forógra, 19 Eanáir 1919|332x332px]]Thosaigh polasaí neamhoifigiúil seo na loitiméireachta i [[Mainistir Fhear Maí]] i gCo. Chorcaí i Mí Mheán Fómhair den bhliain 1919. Rinne dhá chéad duine de shaighdiúirí Gallda smidiríní de na gnóthais ba thábhachtaí san áit, agus iad ar buile nuair a mharaigh an tIRA duine acu toisc gur dhiúltaigh sé a chuid arm a thabhairt uaidh. Tharla a leithéid eile in áiteanna cosúil le [[Luimneach]] agus [[Baile Brigín]], agus nuair a chuala an saol mór orthu, rinne siad dochar do chúis na Breataine Móire sa [[baile|bhaile]] agus i gcéin. I Mí Aibreáin, i ndiaidh don IRA sraith ruathar a dhéanamh, ní raibh an Bhreatain Mhór in ann cánacha a bhailiú in Éirinn a thuilleadh. Ina áit sin, leag an Coileánach amach scéim - an tIasacht Náisiúnta - le sórt cánacha a bhailiú ó mhuintir na hÉireann chun an Phoblacht úrbhunaithe a mhaoiniú. Chuir na Sasanaigh an Giúistís Cónaitheach (''Resident Magistrate'') Alan Bell ó [[Beannchar, Contae Uíbh Fhailí|Bheannchar]] ar lorg an airgid seo, agus d'éirigh leis 71,000 punt a choigistiú ón IRA. D'fhéadfadh sé seilbh a ghlacadh ar thuilleadh, agus é ag déanamh an-dul chun cinn ag déanamh fiosraithe sna bainc, ach go bé gur mharaigh an tIRA é sula raibh de sheal aige é sin a chur i gcrích. Ar an 26ú lá de Mhí na Márta, 1920, tarraingíodh amach as tram é i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath agus scaoileadh trí urchar ina chloigeann. Ag deireadh na bliana sin, bhí an scéim i ndiaidh 357,000 punt a thabhú don IRA. D'fhaigheadh na comhairlí áitiúla rátaí as an gciste seo, nó bhí siad faoi smacht an IRA, agus ní íocfaidís cianóg rua le fórsaí na Corónach .[[Íomhá:Éamon de Valera 03.jpg|thumb|293x293px|Eamon de Valera<br /><small>[[Príomh-Aire]] (1919-Lúnasa 1921)<br /> agus [[Uachtarán Phoblacht na hÉireann]] (Lúnasa-Nollaig 1921)</small>]] === Éamon de Valera === Chaith Éamon de Valera tús an chogaidh sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe]], agus é ag iarraidh tacaíocht na Meiriceánach a bhaint amach don Phoblacht úr. Nuair a tháinig sé abhaile i ndeireadh na bliana 1920, d'éiligh sé in óráid a thug sé sa Dáil go n-éireodh na hÓglaigh as an treallchogaíocht, as na luíocháin agus as an eadarnaí. Bhí de Valera inbharúla nach ndéanfadh a leithéid ach dochar agus damáiste do chúis na hÉireann, ó ba chruthúnas é ar iarrachtaí na bolscaireachta Gallda an tIRA a chur os comhair an tsaoil mhóir mar dhrong de [[Sceimhlitheoireacht|sceimhlitheoir]]í. B'fhearr, dar leis, cogaíocht chomhghnásach a chleachtadh. Ar ndóigh, ní bhfuair de Valera ón Dáil ach diúltú glan, nó ní fhéadfadh an tIRA bua a bhreith ar shaighdiúirí na Breataine Móire, agus an taithí oibre a fuair siadsan sa [[Chéad Chogadh Domhanda]], ach dul i dtuilleamaí oirbheartaíocht an treallchogaidh. == Na Dúchrónaigh is na Póilíní Cúnta == [[Íomhá:A Black and Tan on duty in Dublin.jpg|mion|[[Dúchrónaigh|Na Dúchrónaigh]]|220x220px]] Nuair a bhí Constáblacht Ríoga na hÉireann ag titim as a chéile, cuireadh fórsaí cúltaca chucu mar chuidiú - na [[Dúchrónaigh]] agus na [[Póilíní Cúnta]]. Ba iarshaighdiúirí Gallda iad na Dúchrónaigh ó aimsir an chéad chogadh domhanda, fir a chaith seal i ndiaidh seala sna trinsí i rith an chogaidh. Tugadh an t-ainm sin orthu mar gheall ar dhath a n-éide, nó bhí sórt éide thobchumtha orthu nach raibh cosúil le sainéide an tsaighdiúra ná an phóilín. 7,000 fear a bhí ann. Bhí aithne orthu mar shlua míthrócaireach, fuilteach agus rinne siad go leor damáiste do chlú an rialtais Bhriotanaigh in Éirinn. Mar sin féin, níor spáráil [[Winston Churchill]] na focail mholta orthu ar aon nós, agus é den tuairim gurbh iad togha agus rogha fear na Breataine Móire iad. Níorbh é sin an cineál aithne a fuair na hÉireannaigh ar na Dúchrónaigh, áfach. Go bunúsach, ní raibh oiliúint cheart póilíneachta orthu ar aon nós, ná aon duine i gceannas orthu a mbeadh fios a ghnó aige. Mar sin, chaith siad an chuid ba mhó den am ag ionsaí sibhialtach, ag cur tithe trí thine, ag marú rompu agus ag déanamh loitiméireachta. Ó bhí sé áitithe orthu gurbh í an Ghaeilge teanga na sceimhlitheoirí, agus gur eagraíocht de chuid na sceimhlitheoirí ab ea [[Conradh na Gaeilge]], d'ionsaigh siad timirí de chuid an Chonartha. [[Íomhá:Outside the London and North Western Hotel in Dublin, April 21, 1921.jpg|mion|220x220px|ionsaí ar [[Óstán|"Óstán]] London and North Western", BÁC, 21 Aibreán 1921 - Na Dúchrónaigh sásta leo féin]] Cuireadh ina leith freisin gur éignigh siad mná agus cailíní, agus níl aon chúis cheart ann nach mbeadh a leithéid ag tarlú agus na sluaite d'fhir armtha gan smacht ceart míleata orthu ag fánaíocht timpeall ar fud na tíre. Tríd is tríd, níl sé as cosán gur drong sceimhlitheoireachta ab ea na Dúchrónaigh nach ndearna aon rud fónta. Na trioblóidí a tharraingídís, ní raibh siad ach ag cur dea-chlú na Breataine Móire ó mhaith. [[Íomhá:Military (6393759933).jpg|mion|220x220px|Ospidéal sráid Jervis, BÁC, Domhnach na Fola, 21 Samhain 1920]] Ba iaroifigigh ó [[Arm na Breataine]] iad na Póilíní Cúnta nó ''Auxiliaries'' as Béarla. Bhí 1,700 fear acu ag obair in Éirinn, agus cuireadh isteach iad i ndiaidh chliseadh na nDúchrónach an tIRA a chur faoi smacht. Bhí siad lán chomh cruálach leis na Dúchrónaigh, ach má bhí féin, bhí siad ag cruthú ábhairín níos fearr ná iad siúd ag teacht chun teagmhála leis na hÓglaigh agus ag cur catha orthu. [[Íomhá:Cairo gang.jpg|mion|220x220px|"drong Chaireo"]] Bhí an rialtas Briotanach sásta cead a gcos a fhágáil ag na fórsaí speisialta seo, siúd is gur ghnách leis an lucht rialtais sa Bhreatain Mhór séanadh go rabhthas ag iarraidh díoltas a imirt ar mhuintir na hÉireann - ''nílim ag iarraidh sásamh a bhaint astu, ach mura bhfuil féin, tá sé ag éirí linn damanta maith'', mar a dúirt an Tiarna [[Hugh Cecil]]. I Mí Eanáir den bhliain 1921, chaith fórsaí na Corónach uathu an cur i gcéill, agus thosaigh an "díoltas oifigiúil" nuair a dódh seacht dteach i [[Mainistir na Corann]], Co. Chorcaí. Lá amháin, i Mí na Samhna 1920, mharaigh gníomhairí de chuid an Choileánaigh naonúr fear déag de chuid rúnseirbhísí na Breataine Móire - "drong Chaireo", mar a thugtaí orthu. D'imir na Póilíní Cúnta díoltas uafásach ar na sibhialtaigh. Tháinig díorma acu isteach ar [[Páirc an Chrócaigh|Pháirc an Chrócaigh]] le linn báire, agus scaoil siad meaisínghunnaí leis an lucht féachana. Maraíodh ceathrar déag, agus fágadh 65 duine gonta i ndiaidh an ionsaithe. Ar an lá céanna, maraíodh beirt Óglach agus a gcara i gCaisleán Bhaile Átha Cliath "agus iad ag iarraidh éalú". Baisteadh [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola]] ar lá na n-imeachtaí seo. Inniu, tugtar Seastán Uí Ógáin ar cheann de na seastáin i bPáirc an Chrócaigh, i ndilchuimhne ar an imreoir ó [[CLG Chontae Thiobraid Árann|Thiobraid Árann]] a fuair bás san ionsaí. == Contae Chorcaí ar Bharr Lasrach == [[Íomhá:Thomas mac curtain.jpg|mion|435x435px|[[Tomás Mac Curtáin]]]] Taobh amuigh de [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]], b'i g[[Contae Chorcaí]] ba mhó a bhí an cath á chur. Ansin a baineadh an chéad triail as cuid mhaith de na drochnósanna cogaíochta a chuir fórsaí na Corónach i bhfeidhm ina dhiaidh sin, cosúil leis an loitiméireacht mar dhíoltas as ionsaithe de chuid na nÓglach, nó le feallmharú na bPoblachtánach mór le rá. I Mí na Márta, 1920, mharaigh fir a raibh dath dubh curtha ar a n-aghaidheanna [[Tomás Mac Curtáin]], Ard-Mhéara Chathair Chorcaí, os comhair shúile a mhná céile, siocair is gur ball de [[Sinn Féin|Shinn Féin]] ab ea an Méara. Ina dhiaidh sin, chonacthas na fir chéanna ag filleadh ar bheairic na bpéas. An fear a tháinig i gcomharbas ar an gCuirtíneach mar Ard-Mhéara, [[Traolach Mac Suibhne]], shíothlaigh seisean i bPríosún [[Brixton]] sa Bhreatain Mhór agus é ar stailc ocrais. An giúiré a d'fhiosraigh cúinsí a bháis, chuir sé dúnmharú toilghnústa i leith [[David Lloyd George]] agus an Chigire Ceantair Swanzy; agus ina dhiaidh sin, mharaigh na hÓglaigh Swanzy i Lios na gCearbhach, Co. Aontroma. [[Íomhá:LloydGeorge (cropped).jpg|mion|293x293px|[[David Lloyd George]]]] I Mí Lúnasa den bhliain 1920, chuir an rialtas na cúirteanna cróinéara ar fad ar ceal, ó bhí siad ag seirbheáil an iomarca barántas in aghaidh saighdiúirí de chuid fhórsaí na Corónach. Cuireadh "cúirteanna míleata fiosraithe" in áit na gcúirteanna cróinéara. B'i gCorcaigh a tháinig na chéad [[Colún reatha|Cholúin Reatha]] ar an bhfód, leis. Is é an rud a bhí i gceist le Colún Reatha ná díorma armtha agus thart ar chéad fear ann, agus iad in ann fórsaí na Corónach a ionsaí ón eadarnaí agus a n-éalú a dhéanamh sula raibh d'uain ag an namhaid teacht ar a lorg, nó fir de mhuintir na háite a bhíodh iontu agus aithne acu ar an tír-raon agus ar an timpeallacht. Bhí an dá thaobh ag milleánú a chéile faoi mharú príosúnach neamharmtha. Ghreamaigh míchlú den chineál seo de Reisimint Essex in Arm na Breataine Móire, ach go háirithe. [[Íomhá:Kilmichael Ambush Site Monument - geograph.org.uk - 499017.jpg|mion|luíochán [[Cill Mhíchil|Chill Mhíchil]]|220x220px]]I Mí na Samhna 1920, seachtain amháin i ndiaidh [[Domhnach na Fola (1920)|Dhomhnach na Fola]] i mBaile Átha Cliath, rinne díorma d'Óglaigh ó Iarthar Chorcaí, agus [[Tomás de Barra]] (Tom Barry) i gceannas orthu, ionsaí [[Luíochán Chill Mhichíl|luíocháin ar phatról de Phóilíní Cúnta i gCill Mhíchí]]<nowiki/>l, Co. Chorcaí, agus maraíodh an t-iomlán de na Briotanaigh - ochtar fear déag ar fad - sa teagmháil. Is é an chiall a bhain fórsaí na Corónach as an scéal ná gur maraíodh cuid de na péas i ndiaidh dóibh géilleadh. Deir na hÓglaigh, áfach, gur géilleadh bréagach a bhí ann, agus nach gnách ceathrú anama a thabhairt d'aon duine i ndiaidh a leithéide, sa chogadh. Sórt cloch mhíle a bhí i gceist le [[Luíochán Chill Mhichíl|luíochán Chill Mhíchil]], nó ina dhiaidh sin, chuaigh an cogadh an oiread sin chun géire agus gur chuir na Sasanaigh dlí airm i bhfeidhm ar [[Cúige Mumhan|Chúige Mumhan]] go léir. Ar 11/12 Nollaig 1920, chuir fórsaí na Corónach lár chathair Chorcaí trí thine, agus iad ag stopadh na bhfear dóiteáin ón tine a mhúchadh. {{Main|Dó Chorcaí}} Sna chéad ocht mí eile, go dtí an sos cogaidh, bhí na maruithe ag dul i líonmhaireacht. Básaíodh míle de dhaoine ó Mhí Eanáir go Mhí Iúil den bhliain 1921. Saighdiúirí dubha nó dearga iad trí chéad acu, agus an chuid eile ba sibhialtaigh nó Óglaigh iad. Thar an tréimhse chéanna, caitheadh ceithre mhíle go leith de dhaoine i dtóin phríosúin, de dheasca an drochamhrais go raibh siad ag cabhrú leis na hÓglaigh nó ina mbaill den IRA. [[Íomhá:Dublin Brigade Wall Plaque 1919-1921.jpg|mion|Briogáid Átha Cliath|220x220px]] == "Anois, caithigí bhur gcuid pléascán linn!" == Idir an 15ú agus an 17ú lá de Mhí Eanáir, 1921, chuir na saighdiúirí Gallda [[cuirfiú]] i bhfeidhm ar an gcuid de Bhaile Átha Cliath idir [[Sráid Capel]], [[Sráid an Teampaill]], [[Sráid an Rí Thuaidh]] agus [[na Céanna]] i lár na cathrach. Cuireadh imdhúnadh iomlán ar an limistéar seo gan aon duine a ligean thar na pointí seiceála. Ansin, cuardaíodh gach aon teach ó urlár go síleáil, ach níor thángthas trasna ar mhórán arm ná lón cogaidh. Is dócha gur chuir an turas in aistear seo le frustrachas na saighdiúirí, agus iad ag éirí níos brúidiúla in aghaidh an lae: i ndeireadh Mhí Eanáir, thosaigh siad ag tabhairt príosúnaigh Phoblachtacha mar ghialla ar a gcuid trucailí, agus gach trucail ag taispeáint an téacs ''Bomb us Now!'' ar an taobh amuigh. Ó thug na hiriseoirí coimhthíocha tuairisc air seo do na nuachtáin, éiríodh as an gcleachtadh go sciobtha. [[Íomhá:Queueing for the sales? (16037145438).jpg|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, Corcaigh, 1921|220x220px]] Ina dhiaidh sin, thosaigh na Sasanaigh líon a chur timpeall gach trucail leis na [[pléascáinín láimhe|pléascáiníní láimhe]] a choinneáil amuigh. Ansin, ghreamaíodh an tIRA bacán de gach pléascáinín, i gcruth is go rachadh sé i bhfostú sa líon. Ar an dara lá de Mhí Feabhra, 1921, cuireadh an chéad Óglach chun báis go hoifigiúil agus go poiblí. B'é [[Cornelius Ó Murchú]] é, ó Shráid an Mhuilinn i g[[Corcaigh]]. Básaíodh seisear eile ar an dóigh seo i gCorcaigh ar an 28ú lá den mhí chéanna. An lá arna mhárach, mharaigh an tIRA dháréag duine de shaighdiúirí neamharmtha Briotanacha mar éiric. [[Íomhá:Burning of Cork, Ireland St Patrick's Street 14 December 1920..jpg|mion|Corcaigh, 14 Nollaig 1920|220x220px]] Ar an gceathrú lá de Mhí Bhealtaine, d'fhág an tIRA corpán Thomáis Uí Shúilleabháin mar bhaoite do na péas ar ghruaimhín bóthair in aice le [[Ráth Mór]]. Seanfhear ochtó bliain d'aois a bhí ann agus é maraithe ag na hÓglaigh mar bhrathadóir. Nuair a tháinig na saighdiúirí dubha ag fiosrú, fuair ochtar fear acu bás sa teagmháil, agus níor tháinig ach aon duine amháin de na péas slán. Ansin, chuir na Sasanaigh cúig theach agus uachtarlann amháin trí thine mar éiric. Ceithre lá ina dhiaidh sin, rinne na hÓglaigh iarracht beirt saighdiúirí dubha a mharú in Oileán Chiarraí. Bhí na constáblaí seo ag filleadh abhaile i ndiaidh an Aifrinn, agus d'éirigh leis an IRA fear acu a mharú. An fear eile, áfach, fágadh ina bheo é, ó chuaigh a bhean chéile idir é agus urchar a mharaithe. Ar an deichiú lá de Mhí Bhealtaine, chuaigh ceal i mbeirt chonstáblaí eile de chuid an RIC agus iad ag spaisteoireacht leo cois farraige i g[[Cluain Maine]] i g[[Contae Dhún na nGall|Co. Dhún na nGall]]. Tháinig corpán duine acu i dtír ar an lá arna mhárach. [[Íomhá:The Customs House, Dublin - geograph.org.uk - 1410496.jpg|mion|Bealtaine 1921: shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]]|220x220px]] I Mí Bhealtaine 1921, shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]] i mBaile Átha Cliath agus [[Loisceadh Teach an Chustaim, 1921|chuir siad an foirgneamh ar fad trí thine]]. Is é an cuspóir a bhí leis an ngníomh siombalach seo ná a thaispeáint don [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas]] go gcaithfidís a ngreim a scaoileadh d'Éirinn sa deireadh. D'íoc na hÓglaigh an-deachú, áfach, nó maraíodh cúigear acu, agus chimigh na Sasanaigh breis is ceithre scór d'fhir de chuid an IRA. Is é an rud a thaispeáin siad, dháiríre, ná nach raibh na hÓglaigh ábalta na Sasanaigh a chur i sáinn gan dul i dtuilleamaí na treallchogaíochta. {{Main|Loisceadh Teach an Chustaim, 1921}} Bhí na gunnaí gann agus an lón cogaidh féin ag rith orthu, agus mar a dúirt [[Risteard Ó Maolchatha]], dá fheabhas a bhí na hÓglaigh ag cur cogadh eadarnaíoch, "ní raibh siad in ann fórsaí na Corónach a chaitheamh amach as aon áit ba mhó ná gnáthbhearaic de chuid na bpéas". Nuair a tháinig an Sos Cogaidh, bhí formhór na gceannairí, Mícheál Ó Coileán ach go háirithe, suite siúráilte nach raibh mórán teacht aniar fágtha san IRA, agus an cineál eagraíochta a bhí air. Mar sin, b'é an rún a bhí acu ná an cogadh a fhairsingiú go Sasana féin. Ar dtús, bhí siad meáite ar duganna [[Learphall|Learphaill]] a bhuamáil agus targaidí tábhachtacha eacnamaíochta eile a ionsaí. Bhí réamhshampla ann cheana, nó bhí naoi dteach stóir déag i Learpholl curtha trí thine ag an IRA i Mí na Samhna den bhliain roimhe sin. Na tascfhórsaí a chuirfí go Sasana le hobair den chineál seo a dhéanamh, ba dócha leis na ceannairí nach gceapfadh na Sasanaigh iad, ós rud é nach raibh dlí an chogaidh curtha i bhfeidhm ar Shasana, ná muintir na tíre sásta glacadh lena leithéid, ach oiread. Mar a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach, ní raibh gá leis an gcineál seo feachtas sceimhlitheoireachta ag an am, nó tháinig an Sos Cogaidh sula raibh d'uain ag an gCoileánach agus na ceannairí eile na pleananna seo a chur i gcrích. == Cogadh na Bolscaireachta == [[Íomhá:Childers 1920.jpg|mion|[[Robert Erskine Childers]] c1920|221x221px]] Ócáid mhór bolscaireachta ab ea Cogadh na Saoirse don dá thaobh. Le dílseacht a chothú i measc na bProtastúnach, chuir Rialtas Sasana in iúl go raibh na hÓglaigh ag iarraidh cearta na bProtastúnach a chur ar ceal. Má mharaigh an tIRA duine Protastúnach mar bhrathadóir, rinne bolscaireacht Shasana scúp an lae de, ach más Caitliceach a bhí i gceist, níor bacadh leis ar an dóigh chéanna. Is é an tátal a bhainfeá as an scéal gur [[cinedhíothú]] (nó [[cineghlanadh]], mar a deirtear inniu) a bhí idir lámhaibh ag an IRA. Is iomaí alt faoi staid na hÉireann a foilsíodh sna nuachtáin i Sasana a tháinig as biúró bolscaireachta na bpéas, mar sin. Bhí na sagairt Chaitliceacha, nó an chuid ab fheiceálaí acu, - bhí siad ag lochtú mhí-úsáid na láimhe láidre ar an dá thaobh. Má bhí féin, b'iad na hÓglaigh a fuair an chuid ba mheasa den íde bhéil, nó bhí sé i ndúchas agus i dtraidisiún na hEaglaise Caitlicí Poblachtánachas na láimhe láidre a dhamnú. [[Íomhá:Irish War of Independence (5727853084).jpg|mion|[[Tine]], British and Irish Steam Ship Co., 5ú Bealtaine 1921|220x220px]] Is é an rud a dúirt Easpag na [[Mainistir na Coille Móire|Coille Móire]], an Dochtúir Finnegan: {{cquote|''Ní féidir a rá go bhfuil cúis uasal le haon chogadh, ach dóchas ceart a bheith as an mbua, agus bunús maith leis an dóchas sin. Cén dóchas a bheadh ag aon duine as bua a bhreith ar chumhachtaí dochuimsitheacha na h[[Impireacht na Breataine|Impireachta]]? Diabhal an drae dóchas, muis; agus ós cogadh gan chúis dhlíthiúil atá ann, an té a mharóidh duine eile sa chogadh seo, níl ach gnáth-dhúnmharú déanta aige.}} Bhí an port céanna ag Ard-Easpag [[Tuaim|Thuama]], an Dochtúir Mac Giolla Mháirtín, agus é den bharúil ''go raibh síocháin Dé briste'' acu siúd a ghlac páirt sna hionsaithe eadarnaíocha ar na Sasanaigh: ''tá siad ciontach sa dúnmharú''. [[Íomhá:Soldiers attending fire aftermath, Parkgate Street, Dublin 1920s (5796288940).jpg|mion|[[Tine]], Sráid Parkgate, BÁC, 4ú Meitheamh 1921|220x220px]] Mar sin féin, bhí an Pápa [[Beinidict XV|Beinidict a Cúig Déag]] den bharúil, sa litir a chuir sé chuig rialtas Shasana, ná gur chóir do lucht an dá thaobh breith ar a stuaim agus comhréiteach éigin a oibriú amach. Is é an rud a bhí ag teastáil ó na Sasanaigh ná go ndamnódh an Pápa na hÓglaigh, agus anois, bhí an-fhearg orthu go gcuirfeadh an Pápa rialtas ríoga na Breataine Móire ar aon leibhéal leis na "dúnmharfóirí" Éireannacha. [[Íomhá:Cumann na mBan July 23, 1921.jpg|mion|Agóid "Cumann na mBan" 23 Iúil 1921, [[Príosún Mhuinseo]], BÁC|220x220px]] Bhí [[Deasún Mac Gearailt]] agus [[Robert Erskine Childers|Erskine Childers]] ag foilsiú an [[Ráiteas na hÉireann]] (nó an ''Irish Bulletin''), iris oifigiúil Phoblacht na hÉireann, a thugadh cumhdach nuachta de na himeachtaí nach raibh rialtas Shasana sásta a chur os comhair an tsaoil mhóir, go háirithe an loitiméireacht agus an t-eirleach a bhí fórsaí slándála na Breataine Móire á dhéanamh ar fud na hÉireann. Chuirtí an Ráiteas i gcló i bhfolach agus scaiptí ar fud na hÉireann é. D'fhaigheadh na preasghníomhaireachtaí a gcuid cóipeanna freisin, chomh maith le polaiteoirí Eorpacha agus Meiriceánacha, nó fiú Sasanacha–an chuid acu a bhí sásta cás na nÉireannach a thuiscint. == Sos Cogaidh == [[Íomhá:Crowd at Mansion House Dublin ahead of War of Independence truce July 8 1921.jpg|mion|Slua ag [[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]], BÁC, roimh fhógairt sos cogaidh ar an 8ú Iúil, 1921|220x220px]] Tháinig sórt deiridh leis an gcogadh ar an chéad lá dhéag i mí Iúil, 1921. Fógraíodh sos cogaidh idir an IRA agus fórsaí na Corónach ar an 8 Iúil [[1921]],<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Padraig Og O. Ruairc|date=2016-01-22|url=https://www.amazon.co.uk/Truce-Murder-Myth-Irish-Independence/dp/1781173850|title=Truce: Murder, Myth and the Last Days of the Irish War of Independence|language=English|publisher=The Mercier Press Ltd|location=Cork, Ireland}}</ref> a tháinig i bhfeidhm ag meán-lae ar an [[11 Iúil]] [[1921]]. Ba Hannah Carey, 49 agus banfhreastalaí, as [[Cill Airne]], t-íospartach deireanach. Bhuail piléar RIC fánach í. Thóg sé dhá uair an chloig ar Carey bás a fháil, á plúchadh ar an urlár in óstán, a háit oibre.<ref>{{Lua idirlín|url=https://owenoshea.ie/killarney-woman-was-last-to-die-in-irelands-war-of-independence/|teideal=Killarney woman was last to die in Ireland's War of Independence|údar=Owen O'Shea|dáta=2021-07-05|language=en-US|work=Owen O'Shea|dátarochtana=2021-07-11}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/kerryman/news/it-went-off-by-mistake-40622727.html|teideal=It went off by mistake|údar=Owen O'Shea|dáta=2021|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-07-11}}</ref> Ag an am céanna, lean an foréigean [[Seicteachas|seicteach]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Spreag an nuacht círéibeacha i mBéal Feirste agus fuair 22 bás ar [[11 Iúil]] [[1921]]. Scríobh [[Mícheál D. Ó hUigínn]], <blockquote>"Agus machnamh á dhéanamh ar an Sos Cogaidh tá sé ceart smaoineamh ar conas a bhí na daoine ar na sráideanna sna sráidbhailte, na bailte agus na cathracha ag súil leis an tsíocháin agus ag guí go dtiocfadh sí. Ar dhá ócáid sna trí bliana roimhe sin, chuir siad a mianta in iúl sa bhosca ballóide. Diúltaíodh don chur in iúl sin. ... D’fhéadfaí an oiread sin beatha agus fulaingthe a bheith spáráilte dá mba rud é gur léiríodh meas ar thoil dhaonlathach na ndaoine."<ref>{{Lua idirlín|url=https://president.ie/index.php/ga/media-library/news-releases/statement-by-president-higgins-on-the-centenary-anniversary-of-the-coming-into-force-of-the-truce|teideal=Media Library News Releases|údar=Office of the President of Ireland|language=ga|work=president.ie|dátarochtana=2021-07-11}}</ref></blockquote> == Iarmhairtí == Maraíodh breis is 2,000 duine sa choimhlint go dtí sin, 550 óglach IRA<ref>Tugtar "an sean-IRA" ar na fórsaí armtha a ghnóthaigh an cogadh seo don Phoblacht, le béim a chur ar an difríocht idir iad agus na [[IRA Sealadach|Sealadaigh]], is é sin, an tIRA nua a tháinig chun cinn i d[[Tuaisceart Éireann]] sna [[1970í]].</ref>, 410 ball den RIC agus 700 saoránach. Ar bhealach, bhí an cogadh ina [[leamhsháinn]] faoin am seo. Na comhchainteanna ar baineadh triail astu sa bhliain roimhe sin, níor tháinig aon toradh orthu, ó bhí sé éilithe ag an bPríomh-Aire [[David Lloyd George]] ná go gcuirfeadh na hÓglaigh a gcuid arm uathu roimh aon rud eile. Nuair a fuair an Príomh-Aire é féin faoi bhrú ag an bhFreasúra Liobrálach faoi cheannas [[Herbert Asquith|Herbert Henry Asquith]], ag [[Páirtí an Lucht Oibre (Breatain)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus ag Comhdháil na gCeardchumann, chrom sé ar ais ar na comhchainteanna, agus cuireadh an chéad chríoch leis an gcogaíocht.[[Íomhá:Sinn Feiners camp 1920.jpg|mion|príosúnaigh cogaidh|220x220px]] B'é an dearcadh a bhí ag Rialtas na Breataine Móire ar na cúrsaí ná go raibh an cogadh le dul ar aghaidh go deo, agus tuilleadh daoine is airgid á chailleadh in aghaidh an lae. Thairis sin, agus b'é seo fíor-oighear an scéil, bhí an rialtas á lochtú go fíochmhar ag muintir Shasana féin, gan trácht ar bith a dhéanamh ar na tíortha iasachta, faoin treascairt a bhí á tabhairt d'Éirinn. Ón taobh eile de, ní raibh na hÓglaigh ábalta fód nua a dhéanamh ní ba mhó, dar leis an gCoileánach, go háirithe. Bhí siad in anás muinisin, agus nuair a tháinig fíor-shaighdiúirí Sasanacha in áit fórsaí tacair ar nós na nDúchrónach agus na bPóilíní Cúnta, thosaigh an cogadh ag cúngú ar na hÓglaigh dháiríre. [[Íomhá:King George 1923 LCCN2014715558 (cropped).jpg|clé|mion|248x248px|An [[Rí Seoirse V]]|alt=]] [[Íomhá:Jan Christiaan Smuts.jpg|mion|272x272px|Jan Smuts]] Ní thiocfadh an briseadh mór chomh sciobtha sin, ach go bé go raibh an [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Rí Seoirse a Cúig]], an ginearál [[Jan Smuts]] ón [[An Afraic Theas|Afraic Theas]] agus an Príomh-Aire David Lloyd George ag cur le chéile leis na comhchainteanna a chur ag obair in athuair. Bhí a fhios ag madraí an bhaile go raibh an Rí as cuimse míshásta leis an ródach a bhí na Dúchrónaigh a dhéanamh ar na hÉireannaigh. Nuair a hiarradh air óráid a thabhairt ag tionól bunaithe [[Pairlimint Thuaisceart Éireann|Pharlaimint Thuaisceart Éireann]] ar an [[Stormont]], mhol Jan Smuts dó leas a bhaint as an ócáid lena thuairimí i leith chogadh na hÉireann a chur in iúl go poiblí, i gcruth is go gcaithfeadh na polaiteoirí comhréiteach agus síocháin a lorg. Thaitin an smaoineamh leis an Rí, agus d'iarr sé ar an nginearál a chuid tuairimí a bhreacadh síos, le go bhféadfadh an Rialtas spléachadh a fháil orthu. Dhréachtaigh Smuts sórt meamram, agus chuir an Rí cóip den cháipéis seo chuig an bPríomh-Aire. Ansin, nuair a tháinig an Caibinéad le chéile leis an meamram a phlé le chéile, fáiltíodh Smuts isteach, agus ó bhí an Rí, an Ginearál agus Lloyd George féin ar aon bharúil nár mhiste triail a bhaint as, ní raibh neart ag na hairí rialtais eile air. Mar sin, thug an Rí an óráid uaidh mar a bhí socraithe, agus é ag éileamh athmhuintearais in Éirinn. [[Íomhá:Arthur Griffith and Irish republicans at Anglo-Irish peace conference cph.3c34330.jpg|mion|Arthur Griffith, cainteanna i Londain, 22 D.F. 1921|220x220px]] Chuaigh an óráid go mór mór i bhfeidhm ar na daoine ar an dá thaobh, agus thapaigh Lloyd George an deis. I Mí Iúil den bhliain 1921, phoibligh sé achainí d'[[Éamon de Valera]] comhchainteanna síochána a atosú. Ní raibh a fhios ag na hÉireannaigh nach raibh formhór na n-airí rialtais ag tacú leis an mbeart ach ar éigean. Thoiligh siad leis an tairiscint, agus shocraigh de Valera agus Lloyd George sos cogaidh a chur ar bun a chuideodh leo teacht ar chomhghéilleadh sa deireadh. == Féach freisin == * [[Luíochán Shulchóid Bheag]] (21 Eanáir 1919) * [[An Chéad Dáil|An Chéad Dáil (21 Eanáir 1919)]] * Na [[Dúchrónaigh]] * [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola (Samhain 1920)]] * [[Luíochán Chill Mhichíl]] (Samhain 1920) * [[Dó Chorcaí]] (Nollaig 1920) * Loisceadh Teach an Chustaim (Bealtaine 1921) * An [[Dara Dáil]] (Lúnasa 1921) * [[Conradh Angla-Éireannach]] (̠Nollaig 1921) * [[:Catagóir:Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse (Éire)|Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse]] == Naisc sheachtracha == * [http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html An cogadh i gcontae Chorcaí (http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723115039/http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html |date=2011-07-23 }} == Leabhair == * An tOllamh Tomás Ó Máille, ''An tIomaire Rua: Cogadh na Saoirse i dTuaisceart Chonamara'' * Mac Aonghusa, Proinsias. ''Ros Muc agus Cogadh na Saoirse'' (Conradh na Gaeilge 1992) * Ó Gadhra, Nollaig. ''Ríocht rointe''[[Íomhá:British cavalry regiment leaving Ireland 1922.jpg|mion|ag imeacht, 1922|220x220px]] * Coogan, Tim Pat. ''Michael Collins'' * Collins, M. E. ''Ireland 1868-1966'' (Educational Company, 1993) * Lyons, F. S. L. ''Ireland Since the Famine'' * MacCardle, Dorothy. ''The Irish Republic'' (Corgi paperback) * Pakenham, Frank (Earl of Longford). ''Peace By Ordeal: An Account from First-Hand Sources of the Negotiation and Signature of the Anglo-Irish Treaty of 1921'' (1935) ISBN 978-0-283-97908-8 * Hopkinson, Michael. ''The Irish War of Independence'' (Gill & Macmillan, 2002) * Hopkinson, Michael. ''Green against Green, the Irish Civil War'' (Gill & Macmillan, 2004) * Hart, Peter. ''The IRA at War 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-925258-0 * Hart, Peter. ''The IRA and Its Enemies: Violence and Community in Cork, 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 1998). ISBN 0-19-820806-5 * Ryan, Meda. ''Tom Barry: IRA Freedom Fighter'' (Cork: Mercier Press, 2003). ISBN 1-85635-425-3 * English, Richard. ''Armed Struggle, a History of the IRA'' (MacMillan, 2003) * Comerford, Richard. ''Ireland: Inventing the Nation'' (Hodder, 2003). == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Cogaí| ]] [[Catagóir:Cogadh na Saoirse in Éirinn| ]] e681osmj5wwfrvqgafbdvqzqbgcy6e5 1319914 1319913 2026-07-08T12:15:50Z TGcoa 21229 1319914 wikitext text/x-wiki {{Infobox Coinbhleacht Mhíleata |méid=300px |coinbhleacht=Cogadh na Saoirse |íomhá=Warofindep.jpg |méid_íomhá=240px |teideal_íomhá=Dealbh cuimhneacháin Chogadh na Saoirse |dáta=[[21 Eanáir]] [[1919]] – [[11 Iúil]] [[1921]] |áit=[[Éire]] |toradh=[[Conradh Angla-Éireannach]] |comhraiceoir1=[[Poblacht na hÉireann (1919)|Poblacht na hÉireann]] |comhraiceoir2=[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|An Ríocht Aontaithe]] |ceannasaí1=[[Mícheál Ó Coileáin]] <br /> [[Risteard Ó Maolchatha]] <br /> [[Cathal Brugha]] |ceannasaí2=[[David Lloyd George]] <br /> [[Henry Hugh Tudor]] <br /> [[Winston Churchill]] |líon_comhraic1=IRA: ~15,000 |líon_comhraic2=[[Arm na Breataine]]: ~20,000 <br /> [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|RIC]]: ~9,700 <br /> [[Dúchrónaigh]]: ~7,000 <br /> [[ADRIC]]: ~1,400 <br /> [[USC]]: ~4,000 |taismigh1=Básanna: ~550 |taismigh2=Básanna: 714 |nótaí= |}} Tugtar '''Cogadh na Saoirse''' (nó an '''Cogadh Angla-Éireannach'''), [[21 Eanáir]] [[1919]] - [[11 Iúil]] [[1921]], ar an [[treallchogadh]] idir [[Rialtas na Breataine]] in [[Éirinn]] agus [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|Óglaigh na hÉireann]], a bhí faoi smacht na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]]. [[Parlaimint]] [[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleách]] a bhí ann, agus í curtha i dtoll le chéile as feisirí Éireannacha a vótáladh isteach in [[Olltoghchán na hÉireann, 1918|olltoghchán]] [[Westminster]] sa bhliain [[1918]], an tromlach acu a thoiligh le dul ar an [[Dáil]] mar theachtaí. [[Íomhá:R.I.C. group with County Inspector Hetreed (26931112476).jpg|clé|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, 1917|220x220px]] [[Íomhá:R.I.C. and military leaving Limerick (18442632000).jpg|clé|mion|RIC i Co Luimneach, 1920|220x220px]] == Tús an Chogaidh == Thosaigh an cogadh nuair a mharaigh dornán beag óglach<ref>timpeall ochtar fear, ina measc Dan Breen, Seán Treacy, Seán Hogan agus Seámas Robinson, ó thríú Briogáid Thiobraid Árann.</ref> de chuid an [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|IRA]] beirt oifigeach de chuid [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] ar an tSulchóid Bheag i g[[Contae Thiobraid Árann]] ar an [[21 Eanáir]] [[1919]]. Breathnaítear ar an ionsaí mar thús oifigiúil le Cogadh Saoirse na hÉireann. Ar an lá céanna, tháinig an [[An Chéad Dáil|chéad Dáil]] le chéile.<ref>Bhí an cruinniú seo i dTeach an Ard-Mhéara eagraithe agus pleanáilte go mion roimh ré ag Sinn Féin tar éis Olltoghchán 1918.</ref> I d[[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]] i m[[Baile Átha Cliath]], tháinig ionadaithe tofa [[Sinn Féin|Shinn Féin]] le chéile leis an g[[An Chéad Dáil|Céad Dáil]] a chur ar siúl. I seisiún a reáchtáladh as [[An Ghaeilge|Gaeilge]], dhaingnigh an Dáil a Bunreacht féin agus ritheadh “Clár Oibre Poblacánaighe”<ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=Centenaries|údar=ucd.ie|dáta=2016|work=centenaries.ucd.ie|dátarochtana=2019-01-13}}</ref>. Agus Éamon de Valera i bpríosún, toghadh Cathal Brugha ina Uachtarán sealadach ar an Dáil. Ansin ghlac siad le [[Forógra na Cásca]] ó [[1916]]. Ar an ócáid chéanna, thug siad foláireamh do na fórsaí [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Gallda]] a bhí ar garastún in Éirinn imeacht as an tír. Thairis sin, d'iarr siad ar thíortha saora an domhain aitheantas a thabhairt don [[Poblacht na hÉireann|Phoblacht]] úrbhunaithe. Dhá lá ina dhiaidh sin ([[23 Eanáir]] [[1919]]), d'fhógair [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|rialtas na Breataine]] gur limistéar míleata speisialta é Tiobraid Árann Theas, agus cuireadh é faoi choimirce an ''Achta um Chosaint na Ríochta''<ref>"Special Military Area under the Defence of the Realm Act"</ref> é. I dtús na cogaíochta, ní raibh na hÓglaigh ach ag déanamh loitiméireachta agus sabaitéireachta ar mhaoin shaolta de chuid [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas na Breataine]], ag bailiú airgid, airm agus lón cogaidh nó ag feallmharú feidhmeannach a bhí mór le rá de chuid an rialtais. Rinne siad aithris ar an oirbheartaíocht a thuill a gclú do na [[Cogadh na mBórach|Bóraigh]], is é sin, bhí Óglaigh ag déanamh ionsaithe treallchogaíochta i dtoibinne gan sainéide mhíleata a chaitheamh. Bhí bunús phobal na hÉireann go mór i gcoinne an fhoréigin ar dtús. Ní raibh gach duine de na hÉireannaigh féin sásta leis an chogaíocht, ós rud é gur fágadh a chead ag na Sasanaigh, de réir [[Dlí|dhlí]]<nowiki/>the agus chonarthaí idirnáisiúnta cogaidh, aon Óglach a chimeofaí a chur chun báis mar shabaitéir, gan stádas oifigiúil an chime cogaidh a ghéilleadh dó. De réir a chéile, áfach, tháinig malairt tuairime acu, agus an dóigh a ndeachaigh ruathair fhuillteacha na saighdiúirí Gallda i bhfeidhm orthu. Ba mhinic nach n-aithníodh na Sasanaigh an sibhialtach thar an Óglach, agus iad ag rith damhsa ar fud na tíre. In áit cogadh ciallmhar a chur, ba ghnách leo daoine a chéasadh agus [[Foirgneamh|foirgnimh]] a chur trí thine gan chúis cheart. Is iomaí Éireannach, agus é idir dhá chomhairle faoi chúis na Poblachta ar dtús, a thug tacaíocht don ghluaiseacht sa deireadh, i bhfianaise an léirscriosa a bhí fórsaí an Rí a dhéanamh ar an tír. I dtús na bliana 1920, bhí Éire ar fad ar bharr lasrach le trioblóidí agus le foréigean den chineál seo. Mheas [[Art Ó Gríofa]] go ndearna fórsaí na Corónach 38,720 ruathar ar thithe príobháideacha, gur ghabh siad 4,982 duine agus gur mharaigh siad 77 duine neamharmtha, idir Phoblachtánaigh agus ghnáthshibhialtaigh, sna chéad ocht mí dhéag den chogadh. Chuir Ó Gríofa "cúirteanna na Dála" ag obair mar mhalairt chóras dhlí na Breataine Móire. B'iad na cúirteanna seo a chuir údarás an IRA i bhfeidhm ar an tír go forleathan agus a threascair cumhacht na Sasanach in Éirinn ón taobh istigh. Is iomaí ruathar a thug an tIRA faoi [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] (RIC). As measc na nGael Caitliceach a hearcaíodh an chuid is mó de bhaill an fhórsa seo, agus meas na bhfealltóirí ag an IRA orthu dá réir. Ba ghnách leis an IRA beairicí de chuid na Constáblachta a ionsaí, go háirithe na cinn a bhí suite in áiteanna iargúlta. Bhí 9,700 ball ag an bhfórsa, agus iad lonnaithe i 1,500 beairic ar fud na tíre. Thug baill áirithe den fhórsa cabhair - idir airm agus eolas - don IRA. Maraíodh 165 agus gortaíodh 251 duine acu i rith an chogaidh. == Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA == [[Íomhá:Michael Collins 1921.jpg|thumb|[[Mícheál Ó Coileáin]] sa bhliain 1921|293x293px]] B'é [[Mícheál Ó Coileáin (réabhlóidí)|Mícheál Ó Coileáin]] an duine ba mhó a rinne le heagraíocht cheart mhíleata a dhéanamh den IRA. Bhí sé in ainm a bheith ina [[Aire Rialtas|Aire Airgeadais]] i Rialtas sealadach na Poblachta, ach b'ar cúrsaí airgeadais na nÓglach ba mhó a bhí a aire, agus é ag bailiú idir ghléasra cogaidh agus airgead don ghluaiseacht. Bhíodh an-lámh aige i roghnú na n-oifigeach fosta. Bhí an-intleacht aige, agus é in ann an éirim seo a chur i bhfeidhm ar chúrsaí na nÓglach go héifeachtach, rud a d'fhág cuid mhaith daoine faoina dhraíocht. Chuir sé bun le gréasán spiaireachta i measc na bpéas, agus d'éirigh leis cuid mhaith den riarachán Sasanach a insíothlú lena chuid spiairí. Bhunaigh an Coileánach, fosta, an "Scuad", a bhí dírithe ar ghníomhairí de chuid na "Ranna G" a fheallmharú. Is é an rud a bhí i gceist leis an "[[Roinn G]]" ná roinn pholaitiúil na bpéas i mBaile Átha Cliath. Bhí an-fhuath ag na hÓglaigh ar an roinn seo, nó is é an cineál oibre a bhí idir lámhaibh ag an Roinn ná baill den ghluaiseacht Phoblachtach a aithint, a nochtadh agus a chimiú. Tugadh an rogha dá lán acu, áfach, éirí as a gcuid oibre agus Éire a thréigean, agus is iomaí duine acu arbh fhearr leis an dara rogha seo ná bás a fháil. Cé go raibh timpeall 100,000 ball ag an IRA de réir na ndoiciméad, mheas Ó Coileáin nach raibh páirt sa chogadh ach ag 15,000 acu agus nach raibh níos mó ná 3,000 ar fiannas ag aon am ar leith. == Cogaíocht eadarnaíoch == [[Íomhá:S. Hogan - Flying Column No. 2, 3rd Tipperary Brigade, IRA - 1921.JPG|mion|colún reatha uimhir a dó, [[Seán Hogan]], 3rd Tipperary Brigade, 1921|220x220px]] Bhí ceannairí clúiteacha ann ar nós [[Dónall Ó Braoin|Dhónaill Uí]] Bhriain agus [[Tomás de Barra|Thomáis de Barra]] i gceannas ar ''cholúin reatha'', grúpaí le thart ar 100 fear a bhí in ann luíocháin a eagrú go héifeachtach roimh na fórsaí Gallda. Ó bhí aithne níos fearr ar an gceantar máguaird acusan ná ag na saighdiúirí Gallda, bhí siad in ann teitheadh ó na Sasanaigh i ndiaidh an chomhraic. [[Íomhá:Daniel Breen police notice.jpg|clé|mion|220x220px|[[Dónall Ó Briain]]]] [[Íomhá:Sean Hogan third Tipperary Brigade circa 1921.jpg|mion|345x345px|[[Seán Hogan]]]] Bhí eagraíochtaí tacaíochta ag cabhrú leis an IRA - [[Cumann na mBan]] agus [[Fianna Éireann]] (eagraíocht na n-óg). Bhí baill na n-eagraíochtaí seo ina dtimirí agus ina gcúntóirí ag an IRA, agus iad ag cuidiú leis na hÓglaigh a gcuid arm a iompar, ag gléasadh bia dóibh nó ag tabhairt dídin sna "tithe sábháilte" d'Óglaigh. Bhí cuid mhór den daonra ar fad sásta lámh chúnta a shíneadh do na hÓglaigh ar an dóigh seo, agus an dóigh ar mhill na Sasanaigh a gclú féin ó thús an chogaidh i leith. [[Íomhá:Soloheadbeg proclamation.jpg|mion|Luíochán na Sulchóide Bige eisíodh forógra, 19 Eanáir 1919|332x332px]]Thosaigh polasaí neamhoifigiúil seo na loitiméireachta i [[Mainistir Fhear Maí]] i gCo. Chorcaí i Mí Mheán Fómhair den bhliain 1919. Rinne dhá chéad duine de shaighdiúirí Gallda smidiríní de na gnóthais ba thábhachtaí san áit, agus iad ar buile nuair a mharaigh an tIRA duine acu toisc gur dhiúltaigh sé a chuid arm a thabhairt uaidh. Tharla a leithéid eile in áiteanna cosúil le [[Luimneach]] agus [[Baile Brigín]], agus nuair a chuala an saol mór orthu, rinne siad dochar do chúis na Breataine Móire sa [[baile|bhaile]] agus i gcéin. I Mí Aibreáin, i ndiaidh don IRA sraith ruathar a dhéanamh, ní raibh an Bhreatain Mhór in ann cánacha a bhailiú in Éirinn a thuilleadh. Ina áit sin, leag an Coileánach amach scéim - an tIasacht Náisiúnta - le sórt cánacha a bhailiú ó mhuintir na hÉireann chun an Phoblacht úrbhunaithe a mhaoiniú. Chuir na Sasanaigh an Giúistís Cónaitheach (''Resident Magistrate'') Alan Bell ó [[Beannchar, Contae Uíbh Fhailí|Bheannchar]] ar lorg an airgid seo, agus d'éirigh leis 71,000 punt a choigistiú ón IRA. D'fhéadfadh sé seilbh a ghlacadh ar thuilleadh, agus é ag déanamh an-dul chun cinn ag déanamh fiosraithe sna bainc, ach go bé gur mharaigh an tIRA é sula raibh de sheal aige é sin a chur i gcrích. Ar an 26ú lá de Mhí na Márta, 1920, tarraingíodh amach as tram é i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath agus scaoileadh trí urchar ina chloigeann. Ag deireadh na bliana sin, bhí an scéim i ndiaidh 357,000 punt a thabhú don IRA. D'fhaigheadh na comhairlí áitiúla rátaí as an gciste seo, nó bhí siad faoi smacht an IRA, agus ní íocfaidís cianóg rua le fórsaí na Corónach .[[Íomhá:Éamon de Valera 03.jpg|thumb|293x293px|Eamon de Valera<br /><small>[[Príomh-Aire]] (1919-Lúnasa 1921)<br /> agus [[Uachtarán Phoblacht na hÉireann]] (Lúnasa-Nollaig 1921)</small>]] === Éamon de Valera === Chaith Éamon de Valera tús an chogaidh sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe]], agus é ag iarraidh tacaíocht na Meiriceánach a bhaint amach don Phoblacht úr. Nuair a tháinig sé abhaile i ndeireadh na bliana 1920, d'éiligh sé in óráid a thug sé sa Dáil go n-éireodh na hÓglaigh as an treallchogaíocht, as na luíocháin agus as an eadarnaí. Bhí de Valera inbharúla nach ndéanfadh a leithéid ach dochar agus damáiste do chúis na hÉireann, ó ba chruthúnas é ar iarrachtaí na bolscaireachta Gallda an tIRA a chur os comhair an tsaoil mhóir mar dhrong de [[Sceimhlitheoireacht|sceimhlitheoir]]í. B'fhearr, dar leis, cogaíocht chomhghnásach a chleachtadh. Ar ndóigh, ní bhfuair de Valera ón Dáil ach diúltú glan, nó ní fhéadfadh an tIRA bua a bhreith ar shaighdiúirí na Breataine Móire, agus an taithí oibre a fuair siadsan sa [[Chéad Chogadh Domhanda]], ach dul i dtuilleamaí oirbheartaíocht an treallchogaidh. == Na Dúchrónaigh is na Póilíní Cúnta == [[Íomhá:A Black and Tan on duty in Dublin.jpg|mion|[[Dúchrónaigh|Na Dúchrónaigh]]|220x220px]] Nuair a bhí Constáblacht Ríoga na hÉireann ag titim as a chéile, cuireadh fórsaí cúltaca chucu mar chuidiú - na [[Dúchrónaigh]] agus na [[Póilíní Cúnta]]. Ba iarshaighdiúirí Gallda iad na Dúchrónaigh ó aimsir an chéad chogadh domhanda, fir a chaith seal i ndiaidh seala sna trinsí i rith an chogaidh. Tugadh an t-ainm sin orthu mar gheall ar dhath a n-éide, nó bhí sórt éide thobchumtha orthu nach raibh cosúil le sainéide an tsaighdiúra ná an phóilín. 7,000 fear a bhí ann. Bhí aithne orthu mar shlua míthrócaireach, fuilteach agus rinne siad go leor damáiste do chlú an rialtais Bhriotanaigh in Éirinn. Mar sin féin, níor spáráil [[Winston Churchill]] na focail mholta orthu ar aon nós, agus é den tuairim gurbh iad togha agus rogha fear na Breataine Móire iad. Níorbh é sin an cineál aithne a fuair na hÉireannaigh ar na Dúchrónaigh, áfach. Go bunúsach, ní raibh oiliúint cheart póilíneachta orthu ar aon nós, ná aon duine i gceannas orthu a mbeadh fios a ghnó aige. Mar sin, chaith siad an chuid ba mhó den am ag ionsaí sibhialtach, ag cur tithe trí thine, ag marú rompu agus ag déanamh loitiméireachta. Ó bhí sé áitithe orthu gurbh í an Ghaeilge teanga na sceimhlitheoirí, agus gur eagraíocht de chuid na sceimhlitheoirí ab ea [[Conradh na Gaeilge]], d'ionsaigh siad timirí de chuid an Chonartha. [[Íomhá:Outside the London and North Western Hotel in Dublin, April 21, 1921.jpg|mion|220x220px|ionsaí ar [[Óstán|"Óstán]] London and North Western", BÁC, 21 Aibreán 1921 - Na Dúchrónaigh sásta leo féin]] Cuireadh ina leith freisin gur éignigh siad mná agus cailíní, agus níl aon chúis cheart ann nach mbeadh a leithéid ag tarlú agus na sluaite d'fhir armtha gan smacht ceart míleata orthu ag fánaíocht timpeall ar fud na tíre. Tríd is tríd, níl sé as cosán gur drong sceimhlitheoireachta ab ea na Dúchrónaigh nach ndearna aon rud fónta. Na trioblóidí a tharraingídís, ní raibh siad ach ag cur dea-chlú na Breataine Móire ó mhaith. [[Íomhá:Military (6393759933).jpg|mion|220x220px|Ospidéal sráid Jervis, BÁC, Domhnach na Fola, 21 Samhain 1920]] Ba iaroifigigh ó [[Arm na Breataine]] iad na Póilíní Cúnta nó ''Auxiliaries'' as Béarla. Bhí 1,700 fear acu ag obair in Éirinn. [[Íomhá:Cairo gang.jpg|mion|220x220px|"drong Chaireo"]] Bhí an rialtas Briotanach sásta cead a gcos a fhágáil ag na fórsaí speisialta seo, siúd is gur ghnách leis an lucht rialtais sa Bhreatain Mhór séanadh go rabhthas ag iarraidh díoltas a imirt ar mhuintir na hÉireann - ''nílim ag iarraidh sásamh a bhaint astu, ach mura bhfuil féin, tá sé ag éirí linn damanta maith'', mar a dúirt an Tiarna [[Hugh Cecil]]. I Mí Eanáir den bhliain 1921, chaith fórsaí na Corónach uathu an cur i gcéill, agus thosaigh an "díoltas oifigiúil" nuair a dódh seacht dteach i [[Mainistir na Corann]], Co. Chorcaí. Lá amháin, i Mí na Samhna 1920, mharaigh gníomhairí de chuid an Choileánaigh naonúr fear déag de chuid rúnseirbhísí na Breataine Móire - "drong Chaireo", mar a thugtaí orthu. D'imir na Póilíní Cúnta díoltas uafásach ar na sibhialtaigh. Tháinig díorma acu isteach ar [[Páirc an Chrócaigh|Pháirc an Chrócaigh]] le linn báire, agus scaoil siad meaisínghunnaí leis an lucht féachana. Maraíodh ceathrar déag, agus fágadh 65 duine gonta i ndiaidh an ionsaithe. Ar an lá céanna, maraíodh beirt Óglach agus a gcara i gCaisleán Bhaile Átha Cliath "agus iad ag iarraidh éalú". Baisteadh [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola]] ar lá na n-imeachtaí seo. Inniu, tugtar Seastán Uí Ógáin ar cheann de na seastáin i bPáirc an Chrócaigh, i ndilchuimhne ar an imreoir ó [[CLG Chontae Thiobraid Árann|Thiobraid Árann]] a fuair bás san ionsaí. == Contae Chorcaí ar Bharr Lasrach == [[Íomhá:Thomas mac curtain.jpg|mion|435x435px|[[Tomás Mac Curtáin]]]] Taobh amuigh de [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]], b'i g[[Contae Chorcaí]] ba mhó a bhí an cath á chur. Ansin a baineadh an chéad triail as cuid mhaith de na drochnósanna cogaíochta a chuir fórsaí na Corónach i bhfeidhm ina dhiaidh sin, cosúil leis an loitiméireacht mar dhíoltas as ionsaithe de chuid na nÓglach, nó le feallmharú na bPoblachtánach mór le rá. I Mí na Márta, 1920, mharaigh fir a raibh dath dubh curtha ar a n-aghaidheanna [[Tomás Mac Curtáin]], Ard-Mhéara Chathair Chorcaí, os comhair shúile a mhná céile, siocair is gur ball de [[Sinn Féin|Shinn Féin]] ab ea an Méara. Ina dhiaidh sin, chonacthas na fir chéanna ag filleadh ar bheairic na bpéas. An fear a tháinig i gcomharbas ar an gCuirtíneach mar Ard-Mhéara, [[Traolach Mac Suibhne]], shíothlaigh seisean i bPríosún [[Brixton]] sa Bhreatain Mhór agus é ar stailc ocrais. An giúiré a d'fhiosraigh cúinsí a bháis, chuir sé dúnmharú toilghnústa i leith [[David Lloyd George]] agus an Chigire Ceantair Swanzy; agus ina dhiaidh sin, mharaigh na hÓglaigh Swanzy i Lios na gCearbhach, Co. Aontroma. [[Íomhá:LloydGeorge (cropped).jpg|mion|293x293px|[[David Lloyd George]]]] I Mí Lúnasa den bhliain 1920, chuir an rialtas na cúirteanna cróinéara ar fad ar ceal, ó bhí siad ag seirbheáil an iomarca barántas in aghaidh saighdiúirí de chuid fhórsaí na Corónach. Cuireadh "cúirteanna míleata fiosraithe" in áit na gcúirteanna cróinéara. B'i gCorcaigh a tháinig na chéad [[Colún reatha|Cholúin Reatha]] ar an bhfód, leis. Is é an rud a bhí i gceist le Colún Reatha ná díorma armtha agus thart ar chéad fear ann, agus iad in ann fórsaí na Corónach a ionsaí ón eadarnaí agus a n-éalú a dhéanamh sula raibh d'uain ag an namhaid teacht ar a lorg, nó fir de mhuintir na háite a bhíodh iontu agus aithne acu ar an tír-raon agus ar an timpeallacht. Bhí an dá thaobh ag milleánú a chéile faoi mharú príosúnach neamharmtha. Ghreamaigh míchlú den chineál seo de Reisimint Essex in Arm na Breataine Móire, ach go háirithe. [[Íomhá:Kilmichael Ambush Site Monument - geograph.org.uk - 499017.jpg|mion|luíochán [[Cill Mhíchil|Chill Mhíchil]]|220x220px]]I Mí na Samhna 1920, seachtain amháin i ndiaidh [[Domhnach na Fola (1920)|Dhomhnach na Fola]] i mBaile Átha Cliath, rinne díorma d'Óglaigh ó Iarthar Chorcaí, agus [[Tomás de Barra]] (Tom Barry) i gceannas orthu, ionsaí [[Luíochán Chill Mhichíl|luíocháin ar phatról de Phóilíní Cúnta i gCill Mhíchí]]<nowiki/>l, Co. Chorcaí, agus maraíodh an t-iomlán de na Briotanaigh - ochtar fear déag ar fad - sa teagmháil. Is é an chiall a bhain fórsaí na Corónach as an scéal ná gur maraíodh cuid de na péas i ndiaidh dóibh géilleadh. Deir na hÓglaigh, áfach, gur géilleadh bréagach a bhí ann, agus nach gnách ceathrú anama a thabhairt d'aon duine i ndiaidh a leithéide, sa chogadh. Sórt cloch mhíle a bhí i gceist le [[Luíochán Chill Mhichíl|luíochán Chill Mhíchil]], nó ina dhiaidh sin, chuaigh an cogadh an oiread sin chun géire agus gur chuir na Sasanaigh dlí airm i bhfeidhm ar [[Cúige Mumhan|Chúige Mumhan]] go léir. Ar 11/12 Nollaig 1920, chuir fórsaí na Corónach lár chathair Chorcaí trí thine, agus iad ag stopadh na bhfear dóiteáin ón tine a mhúchadh. {{Main|Dó Chorcaí}} Sna chéad ocht mí eile, go dtí an sos cogaidh, bhí na maruithe ag dul i líonmhaireacht. Básaíodh míle de dhaoine ó Mhí Eanáir go Mhí Iúil den bhliain 1921. Saighdiúirí dubha nó dearga iad trí chéad acu, agus an chuid eile ba sibhialtaigh nó Óglaigh iad. Thar an tréimhse chéanna, caitheadh ceithre mhíle go leith de dhaoine i dtóin phríosúin, de dheasca an drochamhrais go raibh siad ag cabhrú leis na hÓglaigh nó ina mbaill den IRA. [[Íomhá:Dublin Brigade Wall Plaque 1919-1921.jpg|mion|Briogáid Átha Cliath|220x220px]] == "Anois, caithigí bhur gcuid pléascán linn!" == Idir an 15ú agus an 17ú lá de Mhí Eanáir, 1921, chuir na saighdiúirí Gallda [[cuirfiú]] i bhfeidhm ar an gcuid de Bhaile Átha Cliath idir [[Sráid Capel]], [[Sráid an Teampaill]], [[Sráid an Rí Thuaidh]] agus [[na Céanna]] i lár na cathrach. Cuireadh imdhúnadh iomlán ar an limistéar seo gan aon duine a ligean thar na pointí seiceála. Ansin, cuardaíodh gach aon teach ó urlár go síleáil, ach níor thángthas trasna ar mhórán arm ná lón cogaidh. Is dócha gur chuir an turas in aistear seo le frustrachas na saighdiúirí, agus iad ag éirí níos brúidiúla in aghaidh an lae: i ndeireadh Mhí Eanáir, thosaigh siad ag tabhairt príosúnaigh Phoblachtacha mar ghialla ar a gcuid trucailí, agus gach trucail ag taispeáint an téacs ''Bomb us Now!'' ar an taobh amuigh. Ó thug na hiriseoirí coimhthíocha tuairisc air seo do na nuachtáin, éiríodh as an gcleachtadh go sciobtha. [[Íomhá:Queueing for the sales? (16037145438).jpg|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, Corcaigh, 1921|220x220px]] Ina dhiaidh sin, thosaigh na Sasanaigh líon a chur timpeall gach trucail leis na [[pléascáinín láimhe|pléascáiníní láimhe]] a choinneáil amuigh. Ansin, ghreamaíodh an tIRA bacán de gach pléascáinín, i gcruth is go rachadh sé i bhfostú sa líon. Ar an dara lá de Mhí Feabhra, 1921, cuireadh an chéad Óglach chun báis go hoifigiúil agus go poiblí. B'é [[Cornelius Ó Murchú]] é, ó Shráid an Mhuilinn i g[[Corcaigh]]. Básaíodh seisear eile ar an dóigh seo i gCorcaigh ar an 28ú lá den mhí chéanna. An lá arna mhárach, mharaigh an tIRA dháréag duine de shaighdiúirí neamharmtha Briotanacha mar éiric. [[Íomhá:Burning of Cork, Ireland St Patrick's Street 14 December 1920..jpg|mion|Corcaigh, 14 Nollaig 1920|220x220px]] Ar an gceathrú lá de Mhí Bhealtaine, d'fhág an tIRA corpán Thomáis Uí Shúilleabháin mar bhaoite do na péas ar ghruaimhín bóthair in aice le [[Ráth Mór]]. Seanfhear ochtó bliain d'aois a bhí ann agus é maraithe ag na hÓglaigh mar bhrathadóir. Nuair a tháinig na saighdiúirí dubha ag fiosrú, fuair ochtar fear acu bás sa teagmháil, agus níor tháinig ach aon duine amháin de na péas slán. Ansin, chuir na Sasanaigh cúig theach agus uachtarlann amháin trí thine mar éiric. Ceithre lá ina dhiaidh sin, rinne na hÓglaigh iarracht beirt saighdiúirí dubha a mharú in Oileán Chiarraí. Bhí na constáblaí seo ag filleadh abhaile i ndiaidh an Aifrinn, agus d'éirigh leis an IRA fear acu a mharú. An fear eile, áfach, fágadh ina bheo é, ó chuaigh a bhean chéile idir é agus urchar a mharaithe. Ar an deichiú lá de Mhí Bhealtaine, chuaigh ceal i mbeirt chonstáblaí eile de chuid an RIC agus iad ag spaisteoireacht leo cois farraige i g[[Cluain Maine]] i g[[Contae Dhún na nGall|Co. Dhún na nGall]]. Tháinig corpán duine acu i dtír ar an lá arna mhárach. [[Íomhá:The Customs House, Dublin - geograph.org.uk - 1410496.jpg|mion|Bealtaine 1921: shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]]|220x220px]] I Mí Bhealtaine 1921, shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]] i mBaile Átha Cliath agus [[Loisceadh Teach an Chustaim, 1921|chuir siad an foirgneamh ar fad trí thine]]. Is é an cuspóir a bhí leis an ngníomh siombalach seo ná a thaispeáint don [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas]] go gcaithfidís a ngreim a scaoileadh d'Éirinn sa deireadh. D'íoc na hÓglaigh an-deachú, áfach, nó maraíodh cúigear acu, agus chimigh na Sasanaigh breis is ceithre scór d'fhir de chuid an IRA. Is é an rud a thaispeáin siad, dháiríre, ná nach raibh na hÓglaigh ábalta na Sasanaigh a chur i sáinn gan dul i dtuilleamaí na treallchogaíochta. {{Main|Loisceadh Teach an Chustaim, 1921}} Bhí na gunnaí gann agus an lón cogaidh féin ag rith orthu, agus mar a dúirt [[Risteard Ó Maolchatha]], dá fheabhas a bhí na hÓglaigh ag cur cogadh eadarnaíoch, "ní raibh siad in ann fórsaí na Corónach a chaitheamh amach as aon áit ba mhó ná gnáthbhearaic de chuid na bpéas". Nuair a tháinig an Sos Cogaidh, bhí formhór na gceannairí, Mícheál Ó Coileán ach go háirithe, suite siúráilte nach raibh mórán teacht aniar fágtha san IRA, agus an cineál eagraíochta a bhí air. Mar sin, b'é an rún a bhí acu ná an cogadh a fhairsingiú go Sasana féin. Ar dtús, bhí siad meáite ar duganna [[Learphall|Learphaill]] a bhuamáil agus targaidí tábhachtacha eacnamaíochta eile a ionsaí. Bhí réamhshampla ann cheana, nó bhí naoi dteach stóir déag i Learpholl curtha trí thine ag an IRA i Mí na Samhna den bhliain roimhe sin. Na tascfhórsaí a chuirfí go Sasana le hobair den chineál seo a dhéanamh, ba dócha leis na ceannairí nach gceapfadh na Sasanaigh iad, ós rud é nach raibh dlí an chogaidh curtha i bhfeidhm ar Shasana, ná muintir na tíre sásta glacadh lena leithéid, ach oiread. Mar a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach, ní raibh gá leis an gcineál seo feachtas sceimhlitheoireachta ag an am, nó tháinig an Sos Cogaidh sula raibh d'uain ag an gCoileánach agus na ceannairí eile na pleananna seo a chur i gcrích. == Cogadh na Bolscaireachta == [[Íomhá:Childers 1920.jpg|mion|[[Robert Erskine Childers]] c1920|221x221px]] Ócáid mhór bolscaireachta ab ea Cogadh na Saoirse don dá thaobh. Le dílseacht a chothú i measc na bProtastúnach, chuir Rialtas Sasana in iúl go raibh na hÓglaigh ag iarraidh cearta na bProtastúnach a chur ar ceal. Má mharaigh an tIRA duine Protastúnach mar bhrathadóir, rinne bolscaireacht Shasana scúp an lae de, ach más Caitliceach a bhí i gceist, níor bacadh leis ar an dóigh chéanna. Is é an tátal a bhainfeá as an scéal gur [[cinedhíothú]] (nó [[cineghlanadh]], mar a deirtear inniu) a bhí idir lámhaibh ag an IRA. Is iomaí alt faoi staid na hÉireann a foilsíodh sna nuachtáin i Sasana a tháinig as biúró bolscaireachta na bpéas, mar sin. Bhí na sagairt Chaitliceacha, nó an chuid ab fheiceálaí acu, - bhí siad ag lochtú mhí-úsáid na láimhe láidre ar an dá thaobh. Má bhí féin, b'iad na hÓglaigh a fuair an chuid ba mheasa den íde bhéil, nó bhí sé i ndúchas agus i dtraidisiún na hEaglaise Caitlicí Poblachtánachas na láimhe láidre a dhamnú. [[Íomhá:Irish War of Independence (5727853084).jpg|mion|[[Tine]], British and Irish Steam Ship Co., 5ú Bealtaine 1921|220x220px]] Is é an rud a dúirt Easpag na [[Mainistir na Coille Móire|Coille Móire]], an Dochtúir Finnegan: {{cquote|''Ní féidir a rá go bhfuil cúis uasal le haon chogadh, ach dóchas ceart a bheith as an mbua, agus bunús maith leis an dóchas sin. Cén dóchas a bheadh ag aon duine as bua a bhreith ar chumhachtaí dochuimsitheacha na h[[Impireacht na Breataine|Impireachta]]? Diabhal an drae dóchas, muis; agus ós cogadh gan chúis dhlíthiúil atá ann, an té a mharóidh duine eile sa chogadh seo, níl ach gnáth-dhúnmharú déanta aige.}} Bhí an port céanna ag Ard-Easpag [[Tuaim|Thuama]], an Dochtúir Mac Giolla Mháirtín, agus é den bharúil ''go raibh síocháin Dé briste'' acu siúd a ghlac páirt sna hionsaithe eadarnaíocha ar na Sasanaigh: ''tá siad ciontach sa dúnmharú''. [[Íomhá:Soldiers attending fire aftermath, Parkgate Street, Dublin 1920s (5796288940).jpg|mion|[[Tine]], Sráid Parkgate, BÁC, 4ú Meitheamh 1921|220x220px]] Mar sin féin, bhí an Pápa [[Beinidict XV|Beinidict a Cúig Déag]] den bharúil, sa litir a chuir sé chuig rialtas Shasana, ná gur chóir do lucht an dá thaobh breith ar a stuaim agus comhréiteach éigin a oibriú amach. Is é an rud a bhí ag teastáil ó na Sasanaigh ná go ndamnódh an Pápa na hÓglaigh, agus anois, bhí an-fhearg orthu go gcuirfeadh an Pápa rialtas ríoga na Breataine Móire ar aon leibhéal leis na "dúnmharfóirí" Éireannacha. [[Íomhá:Cumann na mBan July 23, 1921.jpg|mion|Agóid "Cumann na mBan" 23 Iúil 1921, [[Príosún Mhuinseo]], BÁC|220x220px]] Bhí [[Deasún Mac Gearailt]] agus [[Robert Erskine Childers|Erskine Childers]] ag foilsiú an [[Ráiteas na hÉireann]] (nó an ''Irish Bulletin''), iris oifigiúil Phoblacht na hÉireann, a thugadh cumhdach nuachta de na himeachtaí nach raibh rialtas Shasana sásta a chur os comhair an tsaoil mhóir, go háirithe an loitiméireacht agus an t-eirleach a bhí fórsaí slándála na Breataine Móire á dhéanamh ar fud na hÉireann. Chuirtí an Ráiteas i gcló i bhfolach agus scaiptí ar fud na hÉireann é. D'fhaigheadh na preasghníomhaireachtaí a gcuid cóipeanna freisin, chomh maith le polaiteoirí Eorpacha agus Meiriceánacha, nó fiú Sasanacha–an chuid acu a bhí sásta cás na nÉireannach a thuiscint. == Sos Cogaidh == [[Íomhá:Crowd at Mansion House Dublin ahead of War of Independence truce July 8 1921.jpg|mion|Slua ag [[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]], BÁC, roimh fhógairt sos cogaidh ar an 8ú Iúil, 1921|220x220px]] Tháinig sórt deiridh leis an gcogadh ar an chéad lá dhéag i mí Iúil, 1921. Fógraíodh sos cogaidh idir an IRA agus fórsaí na Corónach ar an 8 Iúil [[1921]],<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Padraig Og O. Ruairc|date=2016-01-22|url=https://www.amazon.co.uk/Truce-Murder-Myth-Irish-Independence/dp/1781173850|title=Truce: Murder, Myth and the Last Days of the Irish War of Independence|language=English|publisher=The Mercier Press Ltd|location=Cork, Ireland}}</ref> a tháinig i bhfeidhm ag meán-lae ar an [[11 Iúil]] [[1921]]. Ba Hannah Carey, 49 agus banfhreastalaí, as [[Cill Airne]], t-íospartach deireanach. Bhuail piléar RIC fánach í. Thóg sé dhá uair an chloig ar Carey bás a fháil, á plúchadh ar an urlár in óstán, a háit oibre.<ref>{{Lua idirlín|url=https://owenoshea.ie/killarney-woman-was-last-to-die-in-irelands-war-of-independence/|teideal=Killarney woman was last to die in Ireland's War of Independence|údar=Owen O'Shea|dáta=2021-07-05|language=en-US|work=Owen O'Shea|dátarochtana=2021-07-11}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/kerryman/news/it-went-off-by-mistake-40622727.html|teideal=It went off by mistake|údar=Owen O'Shea|dáta=2021|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-07-11}}</ref> Ag an am céanna, lean an foréigean [[Seicteachas|seicteach]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Spreag an nuacht círéibeacha i mBéal Feirste agus fuair 22 bás ar [[11 Iúil]] [[1921]]. Scríobh [[Mícheál D. Ó hUigínn]], <blockquote>"Agus machnamh á dhéanamh ar an Sos Cogaidh tá sé ceart smaoineamh ar conas a bhí na daoine ar na sráideanna sna sráidbhailte, na bailte agus na cathracha ag súil leis an tsíocháin agus ag guí go dtiocfadh sí. Ar dhá ócáid sna trí bliana roimhe sin, chuir siad a mianta in iúl sa bhosca ballóide. Diúltaíodh don chur in iúl sin. ... D’fhéadfaí an oiread sin beatha agus fulaingthe a bheith spáráilte dá mba rud é gur léiríodh meas ar thoil dhaonlathach na ndaoine."<ref>{{Lua idirlín|url=https://president.ie/index.php/ga/media-library/news-releases/statement-by-president-higgins-on-the-centenary-anniversary-of-the-coming-into-force-of-the-truce|teideal=Media Library News Releases|údar=Office of the President of Ireland|language=ga|work=president.ie|dátarochtana=2021-07-11}}</ref></blockquote> == Iarmhairtí == Maraíodh breis is 2,000 duine sa choimhlint go dtí sin, 550 óglach IRA<ref>Tugtar "an sean-IRA" ar na fórsaí armtha a ghnóthaigh an cogadh seo don Phoblacht, le béim a chur ar an difríocht idir iad agus na [[IRA Sealadach|Sealadaigh]], is é sin, an tIRA nua a tháinig chun cinn i d[[Tuaisceart Éireann]] sna [[1970í]].</ref>, 410 ball den RIC agus 700 saoránach. Ar bhealach, bhí an cogadh ina [[leamhsháinn]] faoin am seo. Na comhchainteanna ar baineadh triail astu sa bhliain roimhe sin, níor tháinig aon toradh orthu, ó bhí sé éilithe ag an bPríomh-Aire [[David Lloyd George]] ná go gcuirfeadh na hÓglaigh a gcuid arm uathu roimh aon rud eile. Nuair a fuair an Príomh-Aire é féin faoi bhrú ag an bhFreasúra Liobrálach faoi cheannas [[Herbert Asquith|Herbert Henry Asquith]], ag [[Páirtí an Lucht Oibre (Breatain)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus ag Comhdháil na gCeardchumann, chrom sé ar ais ar na comhchainteanna, agus cuireadh an chéad chríoch leis an gcogaíocht.[[Íomhá:Sinn Feiners camp 1920.jpg|mion|príosúnaigh cogaidh|220x220px]] B'é an dearcadh a bhí ag Rialtas na Breataine Móire ar na cúrsaí ná go raibh an cogadh le dul ar aghaidh go deo, agus tuilleadh daoine is airgid á chailleadh in aghaidh an lae. Thairis sin, agus b'é seo fíor-oighear an scéil, bhí an rialtas á lochtú go fíochmhar ag muintir Shasana féin, gan trácht ar bith a dhéanamh ar na tíortha iasachta, faoin treascairt a bhí á tabhairt d'Éirinn. Ón taobh eile de, ní raibh na hÓglaigh ábalta fód nua a dhéanamh ní ba mhó, dar leis an gCoileánach, go háirithe. Bhí siad in anás muinisin, agus nuair a tháinig fíor-shaighdiúirí Sasanacha in áit fórsaí tacair ar nós na nDúchrónach agus na bPóilíní Cúnta, thosaigh an cogadh ag cúngú ar na hÓglaigh dháiríre. [[Íomhá:King George 1923 LCCN2014715558 (cropped).jpg|clé|mion|248x248px|An [[Rí Seoirse V]]|alt=]] [[Íomhá:Jan Christiaan Smuts.jpg|mion|272x272px|Jan Smuts]] Ní thiocfadh an briseadh mór chomh sciobtha sin, ach go bé go raibh an [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Rí Seoirse a Cúig]], an ginearál [[Jan Smuts]] ón [[An Afraic Theas|Afraic Theas]] agus an Príomh-Aire David Lloyd George ag cur le chéile leis na comhchainteanna a chur ag obair in athuair. Bhí a fhios ag madraí an bhaile go raibh an Rí as cuimse míshásta leis an ródach a bhí na Dúchrónaigh a dhéanamh ar na hÉireannaigh. Nuair a hiarradh air óráid a thabhairt ag tionól bunaithe [[Pairlimint Thuaisceart Éireann|Pharlaimint Thuaisceart Éireann]] ar an [[Stormont]], mhol Jan Smuts dó leas a bhaint as an ócáid lena thuairimí i leith chogadh na hÉireann a chur in iúl go poiblí, i gcruth is go gcaithfeadh na polaiteoirí comhréiteach agus síocháin a lorg. Thaitin an smaoineamh leis an Rí, agus d'iarr sé ar an nginearál a chuid tuairimí a bhreacadh síos, le go bhféadfadh an Rialtas spléachadh a fháil orthu. Dhréachtaigh Smuts sórt meamram, agus chuir an Rí cóip den cháipéis seo chuig an bPríomh-Aire. Ansin, nuair a tháinig an Caibinéad le chéile leis an meamram a phlé le chéile, fáiltíodh Smuts isteach, agus ó bhí an Rí, an Ginearál agus Lloyd George féin ar aon bharúil nár mhiste triail a bhaint as, ní raibh neart ag na hairí rialtais eile air. Mar sin, thug an Rí an óráid uaidh mar a bhí socraithe, agus é ag éileamh athmhuintearais in Éirinn. [[Íomhá:Arthur Griffith and Irish republicans at Anglo-Irish peace conference cph.3c34330.jpg|mion|Arthur Griffith, cainteanna i Londain, 22 D.F. 1921|220x220px]] Chuaigh an óráid go mór mór i bhfeidhm ar na daoine ar an dá thaobh, agus thapaigh Lloyd George an deis. I Mí Iúil den bhliain 1921, phoibligh sé achainí d'[[Éamon de Valera]] comhchainteanna síochána a atosú. Ní raibh a fhios ag na hÉireannaigh nach raibh formhór na n-airí rialtais ag tacú leis an mbeart ach ar éigean. Thoiligh siad leis an tairiscint, agus shocraigh de Valera agus Lloyd George sos cogaidh a chur ar bun a chuideodh leo teacht ar chomhghéilleadh sa deireadh. == Féach freisin == * [[Luíochán Shulchóid Bheag]] (21 Eanáir 1919) * [[An Chéad Dáil|An Chéad Dáil (21 Eanáir 1919)]] * Na [[Dúchrónaigh]] * [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola (Samhain 1920)]] * [[Luíochán Chill Mhichíl]] (Samhain 1920) * [[Dó Chorcaí]] (Nollaig 1920) * Loisceadh Teach an Chustaim (Bealtaine 1921) * An [[Dara Dáil]] (Lúnasa 1921) * [[Conradh Angla-Éireannach]] (̠Nollaig 1921) * [[:Catagóir:Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse (Éire)|Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse]] == Naisc sheachtracha == * [http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html An cogadh i gcontae Chorcaí (http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723115039/http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html |date=2011-07-23 }} == Leabhair == * An tOllamh Tomás Ó Máille, ''An tIomaire Rua: Cogadh na Saoirse i dTuaisceart Chonamara'' * Mac Aonghusa, Proinsias. ''Ros Muc agus Cogadh na Saoirse'' (Conradh na Gaeilge 1992) * Ó Gadhra, Nollaig. ''Ríocht rointe''[[Íomhá:British cavalry regiment leaving Ireland 1922.jpg|mion|ag imeacht, 1922|220x220px]] * Coogan, Tim Pat. ''Michael Collins'' * Collins, M. E. ''Ireland 1868-1966'' (Educational Company, 1993) * Lyons, F. S. L. ''Ireland Since the Famine'' * MacCardle, Dorothy. ''The Irish Republic'' (Corgi paperback) * Pakenham, Frank (Earl of Longford). ''Peace By Ordeal: An Account from First-Hand Sources of the Negotiation and Signature of the Anglo-Irish Treaty of 1921'' (1935) ISBN 978-0-283-97908-8 * Hopkinson, Michael. ''The Irish War of Independence'' (Gill & Macmillan, 2002) * Hopkinson, Michael. ''Green against Green, the Irish Civil War'' (Gill & Macmillan, 2004) * Hart, Peter. ''The IRA at War 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-925258-0 * Hart, Peter. ''The IRA and Its Enemies: Violence and Community in Cork, 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 1998). ISBN 0-19-820806-5 * Ryan, Meda. ''Tom Barry: IRA Freedom Fighter'' (Cork: Mercier Press, 2003). ISBN 1-85635-425-3 * English, Richard. ''Armed Struggle, a History of the IRA'' (MacMillan, 2003) * Comerford, Richard. ''Ireland: Inventing the Nation'' (Hodder, 2003). == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Cogaí| ]] [[Catagóir:Cogadh na Saoirse in Éirinn| ]] lgcmipirf0c924z9vy608la32ly8u68 1319916 1319914 2026-07-08T12:46:42Z TGcoa 21229 /* Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA */ 1319916 wikitext text/x-wiki {{Infobox Coinbhleacht Mhíleata |méid=300px |coinbhleacht=Cogadh na Saoirse |íomhá=Warofindep.jpg |méid_íomhá=240px |teideal_íomhá=Dealbh cuimhneacháin Chogadh na Saoirse |dáta=[[21 Eanáir]] [[1919]] – [[11 Iúil]] [[1921]] |áit=[[Éire]] |toradh=[[Conradh Angla-Éireannach]] |comhraiceoir1=[[Poblacht na hÉireann (1919)|Poblacht na hÉireann]] |comhraiceoir2=[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|An Ríocht Aontaithe]] |ceannasaí1=[[Mícheál Ó Coileáin]] <br /> [[Risteard Ó Maolchatha]] <br /> [[Cathal Brugha]] |ceannasaí2=[[David Lloyd George]] <br /> [[Henry Hugh Tudor]] <br /> [[Winston Churchill]] |líon_comhraic1=IRA: ~15,000 |líon_comhraic2=[[Arm na Breataine]]: ~20,000 <br /> [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|RIC]]: ~9,700 <br /> [[Dúchrónaigh]]: ~7,000 <br /> [[ADRIC]]: ~1,400 <br /> [[USC]]: ~4,000 |taismigh1=Básanna: ~550 |taismigh2=Básanna: 714 |nótaí= |}} Tugtar '''Cogadh na Saoirse''' (nó an '''Cogadh Angla-Éireannach'''), [[21 Eanáir]] [[1919]] - [[11 Iúil]] [[1921]], ar an [[treallchogadh]] idir [[Rialtas na Breataine]] in [[Éirinn]] agus [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|Óglaigh na hÉireann]], a bhí faoi smacht na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]]. [[Parlaimint]] [[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleách]] a bhí ann, agus í curtha i dtoll le chéile as feisirí Éireannacha a vótáladh isteach in [[Olltoghchán na hÉireann, 1918|olltoghchán]] [[Westminster]] sa bhliain [[1918]], an tromlach acu a thoiligh le dul ar an [[Dáil]] mar theachtaí. [[Íomhá:R.I.C. group with County Inspector Hetreed (26931112476).jpg|clé|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, 1917|220x220px]] [[Íomhá:R.I.C. and military leaving Limerick (18442632000).jpg|clé|mion|RIC i Co Luimneach, 1920|220x220px]] == Tús an Chogaidh == Thosaigh an cogadh nuair a mharaigh dornán beag óglach<ref>timpeall ochtar fear, ina measc Dan Breen, Seán Treacy, Seán Hogan agus Seámas Robinson, ó thríú Briogáid Thiobraid Árann.</ref> de chuid an [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|IRA]] beirt oifigeach de chuid [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] ar an tSulchóid Bheag i g[[Contae Thiobraid Árann]] ar an [[21 Eanáir]] [[1919]]. Breathnaítear ar an ionsaí mar thús oifigiúil le Cogadh Saoirse na hÉireann. Ar an lá céanna, tháinig an [[An Chéad Dáil|chéad Dáil]] le chéile.<ref>Bhí an cruinniú seo i dTeach an Ard-Mhéara eagraithe agus pleanáilte go mion roimh ré ag Sinn Féin tar éis Olltoghchán 1918.</ref> I d[[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]] i m[[Baile Átha Cliath]], tháinig ionadaithe tofa [[Sinn Féin|Shinn Féin]] le chéile leis an g[[An Chéad Dáil|Céad Dáil]] a chur ar siúl. I seisiún a reáchtáladh as [[An Ghaeilge|Gaeilge]], dhaingnigh an Dáil a Bunreacht féin agus ritheadh “Clár Oibre Poblacánaighe”<ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=Centenaries|údar=ucd.ie|dáta=2016|work=centenaries.ucd.ie|dátarochtana=2019-01-13}}</ref>. Agus Éamon de Valera i bpríosún, toghadh Cathal Brugha ina Uachtarán sealadach ar an Dáil. Ansin ghlac siad le [[Forógra na Cásca]] ó [[1916]]. Ar an ócáid chéanna, thug siad foláireamh do na fórsaí [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Gallda]] a bhí ar garastún in Éirinn imeacht as an tír. Thairis sin, d'iarr siad ar thíortha saora an domhain aitheantas a thabhairt don [[Poblacht na hÉireann|Phoblacht]] úrbhunaithe. Dhá lá ina dhiaidh sin ([[23 Eanáir]] [[1919]]), d'fhógair [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|rialtas na Breataine]] gur limistéar míleata speisialta é Tiobraid Árann Theas, agus cuireadh é faoi choimirce an ''Achta um Chosaint na Ríochta''<ref>"Special Military Area under the Defence of the Realm Act"</ref> é. I dtús na cogaíochta, ní raibh na hÓglaigh ach ag déanamh loitiméireachta agus sabaitéireachta ar mhaoin shaolta de chuid [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas na Breataine]], ag bailiú airgid, airm agus lón cogaidh nó ag feallmharú feidhmeannach a bhí mór le rá de chuid an rialtais. Rinne siad aithris ar an oirbheartaíocht a thuill a gclú do na [[Cogadh na mBórach|Bóraigh]], is é sin, bhí Óglaigh ag déanamh ionsaithe treallchogaíochta i dtoibinne gan sainéide mhíleata a chaitheamh. Bhí bunús phobal na hÉireann go mór i gcoinne an fhoréigin ar dtús. Ní raibh gach duine de na hÉireannaigh féin sásta leis an chogaíocht, ós rud é gur fágadh a chead ag na Sasanaigh, de réir [[Dlí|dhlí]]<nowiki/>the agus chonarthaí idirnáisiúnta cogaidh, aon Óglach a chimeofaí a chur chun báis mar shabaitéir, gan stádas oifigiúil an chime cogaidh a ghéilleadh dó. De réir a chéile, áfach, tháinig malairt tuairime acu, agus an dóigh a ndeachaigh ruathair fhuillteacha na saighdiúirí Gallda i bhfeidhm orthu. Ba mhinic nach n-aithníodh na Sasanaigh an sibhialtach thar an Óglach, agus iad ag rith damhsa ar fud na tíre. In áit cogadh ciallmhar a chur, ba ghnách leo daoine a chéasadh agus [[Foirgneamh|foirgnimh]] a chur trí thine gan chúis cheart. Is iomaí Éireannach, agus é idir dhá chomhairle faoi chúis na Poblachta ar dtús, a thug tacaíocht don ghluaiseacht sa deireadh, i bhfianaise an léirscriosa a bhí fórsaí an Rí a dhéanamh ar an tír. I dtús na bliana 1920, bhí Éire ar fad ar bharr lasrach le trioblóidí agus le foréigean den chineál seo. Mheas [[Art Ó Gríofa]] go ndearna fórsaí na Corónach 38,720 ruathar ar thithe príobháideacha, gur ghabh siad 4,982 duine agus gur mharaigh siad 77 duine neamharmtha, idir Phoblachtánaigh agus ghnáthshibhialtaigh, sna chéad ocht mí dhéag den chogadh. Chuir Ó Gríofa "cúirteanna na Dála" ag obair mar mhalairt chóras dhlí na Breataine Móire. B'iad na cúirteanna seo a chuir údarás an IRA i bhfeidhm ar an tír go forleathan agus a threascair cumhacht na Sasanach in Éirinn ón taobh istigh. Is iomaí ruathar a thug an tIRA faoi [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] (RIC). As measc na nGael Caitliceach a hearcaíodh an chuid is mó de bhaill an fhórsa seo, agus meas na bhfealltóirí ag an IRA orthu dá réir. Ba ghnách leis an IRA beairicí de chuid na Constáblachta a ionsaí, go háirithe na cinn a bhí suite in áiteanna iargúlta. Bhí 9,700 ball ag an bhfórsa, agus iad lonnaithe i 1,500 beairic ar fud na tíre. Thug baill áirithe den fhórsa cabhair - idir airm agus eolas - don IRA. == Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA == [[Íomhá:Michael Collins 1921.jpg|thumb|[[Mícheál Ó Coileáin]] sa bhliain 1921|293x293px]] B'é [[Mícheál Ó Coileáin (réabhlóidí)|Mícheál Ó Coileáin]] an duine ba mhó a rinne le heagraíocht cheart mhíleata a dhéanamh den IRA. Bhí sé in ainm a bheith ina [[Aire Rialtas|Aire Airgeadais]] i Rialtas sealadach na Poblachta, ach b'ar cúrsaí airgeadais na nÓglach ba mhó a bhí a aire, agus é ag bailiú idir ghléasra cogaidh agus airgead don ghluaiseacht. Bhíodh an-lámh aige i roghnú na n-oifigeach fosta. Bhí an-intleacht aige, agus é in ann an éirim seo a chur i bhfeidhm ar chúrsaí na nÓglach go héifeachtach, rud a d'fhág cuid mhaith daoine faoina dhraíocht. Chuir sé bun le gréasán spiaireachta i measc na bpéas, agus d'éirigh leis cuid mhaith den riarachán Sasanach a insíothlú lena chuid spiairí. Bhunaigh an Coileánach, fosta, an "Scuad", a bhí dírithe ar ghníomhairí de chuid na "Ranna G" a fheallmharú. Is é an rud a bhí i gceist leis an "[[Roinn G]]" ná roinn pholaitiúil na bpéas i mBaile Átha Cliath. Bhí an-fhuath ag na hÓglaigh ar an roinn seo, nó is é an cineál oibre a bhí idir lámhaibh ag an Roinn ná baill den ghluaiseacht Phoblachtach a aithint, a nochtadh agus a chimiú. Tugadh an rogha dá lán acu, áfach, éirí as a gcuid oibre agus Éire a thréigean, agus is iomaí duine acu arbh fhearr leis an dara rogha seo ná bás a fháil. Cé go raibh timpeall 100,000 ball ag an IRA de réir na ndoiciméad, mheas Ó Coileáin nach raibh páirt sa chogadh ach ag 15,000 acu agus nach raibh níos mó ná 3,000 ar fiannas ag aon am ar leith. == Cogaíocht eadarnaíoch == [[Íomhá:S. Hogan - Flying Column No. 2, 3rd Tipperary Brigade, IRA - 1921.JPG|mion|colún reatha uimhir a dó, [[Seán Hogan]], 3rd Tipperary Brigade, 1921|220x220px]] Bhí ceannairí clúiteacha ann ar nós [[Dan Breen|Dhónaill Uí Bhraoin]] agus [[Tomás de Barra|Thomáis de Barra]] i gceannas ar ''cholúin reatha'', grúpaí le thart ar 100 fear a bhí in ann luíocháin a eagrú go héifeachtach roimh na fórsaí Gallda. Ó bhí aithne níos fearr ar an gceantar máguaird acusan ná ag na saighdiúirí Gallda, bhí siad in ann teitheadh ó na Sasanaigh i ndiaidh an chomhraic. [[Íomhá:Daniel Breen police notice.jpg|clé|mion|220x220px|[[Dónall Ó Braoin]]]] [[Íomhá:Sean Hogan third Tipperary Brigade circa 1921.jpg|mion|345x345px|[[Seán Hogan]]]] Bhí eagraíochtaí tacaíochta ag cabhrú leis an IRA - [[Cumann na mBan]] agus [[Fianna Éireann]] (eagraíocht na n-óg). Bhí baill na n-eagraíochtaí seo ina dtimirí agus ina gcúntóirí ag an IRA, agus iad ag cuidiú leis na hÓglaigh a gcuid arm a iompar, ag gléasadh bia dóibh nó ag tabhairt dídin sna "tithe sábháilte" d'Óglaigh. Bhí cuid mhór den daonra ar fad sásta lámh chúnta a shíneadh do na hÓglaigh ar an dóigh seo, agus an dóigh ar mhill na Sasanaigh a gclú féin ó thús an chogaidh i leith. [[Íomhá:Soloheadbeg proclamation.jpg|mion|Luíochán na Sulchóide Bige eisíodh forógra, 19 Eanáir 1919|332x332px]]Thosaigh polasaí neamhoifigiúil seo na loitiméireachta i [[Mainistir Fhear Maí]] i gCo. Chorcaí i Mí Mheán Fómhair den bhliain 1919. Rinne dhá chéad duine de shaighdiúirí Gallda smidiríní de na gnóthais ba thábhachtaí san áit, agus iad ar buile nuair a mharaigh an tIRA duine acu toisc gur dhiúltaigh sé a chuid arm a thabhairt uaidh. Tharla a leithéid eile in áiteanna cosúil le [[Luimneach]] agus [[Baile Brigín]], agus nuair a chuala an saol mór orthu, rinne siad dochar do chúis na Breataine Móire sa [[baile|bhaile]] agus i gcéin. I Mí Aibreáin, i ndiaidh don IRA sraith ruathar a dhéanamh, ní raibh an Bhreatain Mhór in ann cánacha a bhailiú in Éirinn a thuilleadh. Ina áit sin, leag an Coileánach amach scéim - an tIasacht Náisiúnta - le sórt cánacha a bhailiú ó mhuintir na hÉireann chun an Phoblacht úrbhunaithe a mhaoiniú. Chuir na Sasanaigh an Giúistís Cónaitheach (''Resident Magistrate'') Alan Bell ó [[Beannchar, Contae Uíbh Fhailí|Bheannchar]] ar lorg an airgid seo, agus d'éirigh leis 71,000 punt a choigistiú ón IRA. D'fhéadfadh sé seilbh a ghlacadh ar thuilleadh, agus é ag déanamh an-dul chun cinn ag déanamh fiosraithe sna bainc, ach go bé gur mharaigh an tIRA é sula raibh de sheal aige é sin a chur i gcrích. Ar an 26ú lá de Mhí na Márta, 1920, tarraingíodh amach as tram é i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath agus scaoileadh trí urchar ina chloigeann. Ag deireadh na bliana sin, bhí an scéim i ndiaidh 357,000 punt a thabhú don IRA. D'fhaigheadh na comhairlí áitiúla rátaí as an gciste seo, nó bhí siad faoi smacht an IRA, agus ní íocfaidís cianóg rua le fórsaí na Corónach .[[Íomhá:Éamon de Valera 03.jpg|thumb|293x293px|Eamon de Valera<br /><small>[[Príomh-Aire]] (1919-Lúnasa 1921)<br /> agus [[Uachtarán Phoblacht na hÉireann]] (Lúnasa-Nollaig 1921)</small>]] === Éamon de Valera === Chaith Éamon de Valera tús an chogaidh sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe]], agus é ag iarraidh tacaíocht na Meiriceánach a bhaint amach don Phoblacht úr. Nuair a tháinig sé abhaile i ndeireadh na bliana 1920, d'éiligh sé in óráid a thug sé sa Dáil go n-éireodh na hÓglaigh as an treallchogaíocht, as na luíocháin agus as an eadarnaí. Bhí de Valera inbharúla nach ndéanfadh a leithéid ach dochar agus damáiste do chúis na hÉireann, ó ba chruthúnas é ar iarrachtaí na bolscaireachta Gallda an tIRA a chur os comhair an tsaoil mhóir mar dhrong de [[Sceimhlitheoireacht|sceimhlitheoir]]í. B'fhearr, dar leis, cogaíocht chomhghnásach a chleachtadh. Ar ndóigh, ní bhfuair de Valera ón Dáil ach diúltú glan, nó ní fhéadfadh an tIRA bua a bhreith ar shaighdiúirí na Breataine Móire, agus an taithí oibre a fuair siadsan sa [[Chéad Chogadh Domhanda]], ach dul i dtuilleamaí oirbheartaíocht an treallchogaidh. == Na Dúchrónaigh is na Póilíní Cúnta == [[Íomhá:A Black and Tan on duty in Dublin.jpg|mion|[[Dúchrónaigh|Na Dúchrónaigh]]|220x220px]] Nuair a bhí Constáblacht Ríoga na hÉireann ag titim as a chéile, cuireadh fórsaí cúltaca chucu mar chuidiú - na [[Dúchrónaigh]] agus na [[Póilíní Cúnta]]. Ba iarshaighdiúirí Gallda iad na Dúchrónaigh ó aimsir an chéad chogadh domhanda, fir a chaith seal i ndiaidh seala sna trinsí i rith an chogaidh. Tugadh an t-ainm sin orthu mar gheall ar dhath a n-éide, nó bhí sórt éide thobchumtha orthu nach raibh cosúil le sainéide an tsaighdiúra ná an phóilín. 7,000 fear a bhí ann. Bhí aithne orthu mar shlua míthrócaireach, fuilteach agus rinne siad go leor damáiste do chlú an rialtais Bhriotanaigh in Éirinn. Mar sin féin, níor spáráil [[Winston Churchill]] na focail mholta orthu ar aon nós, agus é den tuairim gurbh iad togha agus rogha fear na Breataine Móire iad. Níorbh é sin an cineál aithne a fuair na hÉireannaigh ar na Dúchrónaigh, áfach. Go bunúsach, ní raibh oiliúint cheart póilíneachta orthu ar aon nós, ná aon duine i gceannas orthu a mbeadh fios a ghnó aige. Mar sin, chaith siad an chuid ba mhó den am ag ionsaí sibhialtach, ag cur tithe trí thine, ag marú rompu agus ag déanamh loitiméireachta. Ó bhí sé áitithe orthu gurbh í an Ghaeilge teanga na sceimhlitheoirí, agus gur eagraíocht de chuid na sceimhlitheoirí ab ea [[Conradh na Gaeilge]], d'ionsaigh siad timirí de chuid an Chonartha. [[Íomhá:Outside the London and North Western Hotel in Dublin, April 21, 1921.jpg|mion|220x220px|ionsaí ar [[Óstán|"Óstán]] London and North Western", BÁC, 21 Aibreán 1921 - Na Dúchrónaigh sásta leo féin]] Cuireadh ina leith freisin gur éignigh siad mná agus cailíní, agus níl aon chúis cheart ann nach mbeadh a leithéid ag tarlú agus na sluaite d'fhir armtha gan smacht ceart míleata orthu ag fánaíocht timpeall ar fud na tíre. Tríd is tríd, níl sé as cosán gur drong sceimhlitheoireachta ab ea na Dúchrónaigh nach ndearna aon rud fónta. Na trioblóidí a tharraingídís, ní raibh siad ach ag cur dea-chlú na Breataine Móire ó mhaith. [[Íomhá:Military (6393759933).jpg|mion|220x220px|Ospidéal sráid Jervis, BÁC, Domhnach na Fola, 21 Samhain 1920]] Ba iaroifigigh ó [[Arm na Breataine]] iad na Póilíní Cúnta nó ''Auxiliaries'' as Béarla, timpeall 1,400- 1,700 ag obair in Éirinn. [[Íomhá:Cairo gang.jpg|mion|220x220px|"drong Chaireo"]] Bhí an rialtas Briotanach sásta cead a gcos a fhágáil ag na fórsaí speisialta seo, siúd is gur ghnách leis an lucht rialtais sa Bhreatain Mhór séanadh go rabhthas ag iarraidh díoltas a imirt ar mhuintir na hÉireann - ''nílim ag iarraidh sásamh a bhaint astu, ach mura bhfuil féin, tá sé ag éirí linn damanta maith'', mar a dúirt an Tiarna [[Hugh Cecil]]. I Mí Eanáir den bhliain 1921, chaith fórsaí na Corónach uathu an cur i gcéill, agus thosaigh an "díoltas oifigiúil" nuair a dódh seacht dteach i [[Mainistir na Corann]], Co. Chorcaí. Lá amháin, i Mí na Samhna 1920, mharaigh gníomhairí de chuid an Choileánaigh 15 fear de chuid rúnseirbhísí na Breataine Móire - "drong Chaireo", mar a thugtaí orthu. D'imir na Póilíní Cúnta díoltas uafásach ar na sibhialtaigh. Tháinig díorma acu isteach ar [[Páirc an Chrócaigh|Pháirc an Chrócaigh]] le linn báire, agus scaoil siad meaisínghunnaí leis an lucht féachana. Maraíodh ceathrar déag, agus fágadh 65 duine gonta i ndiaidh an ionsaithe. Ar an lá céanna, maraíodh beirt Óglach agus a gcara i gCaisleán Bhaile Átha Cliath "agus iad ag iarraidh éalú". Baisteadh [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola]] ar lá na n-imeachtaí seo. Inniu, tugtar Seastán Uí Ógáin ar cheann de na seastáin i bPáirc an Chrócaigh, i ndilchuimhne ar an imreoir ó [[CLG Chontae Thiobraid Árann|Thiobraid Árann]] a fuair bás san ionsaí. == Contae Chorcaí ar Bharr Lasrach == [[Íomhá:Thomas mac curtain.jpg|mion|435x435px|[[Tomás Mac Curtáin]]]] Taobh amuigh de [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]], b'i g[[Contae Chorcaí]] ba mhó a bhí an cath á chur. Ansin a baineadh an chéad triail as cuid mhaith de na drochnósanna cogaíochta a chuir fórsaí na Corónach i bhfeidhm ina dhiaidh sin, cosúil leis an loitiméireacht mar dhíoltas as ionsaithe de chuid na nÓglach, nó le feallmharú na bPoblachtánach mór le rá. I Mí na Márta, 1920, mharaigh fir a raibh dath dubh curtha ar a n-aghaidheanna [[Tomás Mac Curtáin]], Ard-Mhéara Chathair Chorcaí, os comhair shúile a mhná céile, siocair is gur ball de [[Sinn Féin|Shinn Féin]] ab ea an Méara. Ina dhiaidh sin, chonacthas na fir chéanna ag filleadh ar bheairic na bpéas. An fear a tháinig i gcomharbas ar an gCuirtíneach mar Ard-Mhéara, [[Traolach Mac Suibhne]], shíothlaigh seisean i bPríosún [[Brixton]] sa Bhreatain Mhór agus é ar stailc ocrais. An giúiré a d'fhiosraigh cúinsí a bháis, chuir sé dúnmharú toilghnústa i leith [[David Lloyd George]] agus an Chigire Ceantair Swanzy; agus ina dhiaidh sin, mharaigh na hÓglaigh Swanzy i Lios na gCearbhach, Co. Aontroma. [[Íomhá:LloydGeorge (cropped).jpg|mion|293x293px|[[David Lloyd George]]]] I Mí Lúnasa den bhliain 1920, chuir an rialtas na cúirteanna cróinéara ar fad ar ceal, ó bhí siad ag seirbheáil an iomarca barántas in aghaidh saighdiúirí de chuid fhórsaí na Corónach. Cuireadh "cúirteanna míleata fiosraithe" in áit na gcúirteanna cróinéara. B'i gCorcaigh a tháinig na chéad [[Colún reatha|Cholúin Reatha]] ar an bhfód, leis. Is é an rud a bhí i gceist le Colún Reatha ná díorma armtha agus thart ar chéad fear ann, agus iad in ann fórsaí na Corónach a ionsaí ón eadarnaí agus a n-éalú a dhéanamh sula raibh d'uain ag an namhaid teacht ar a lorg, nó fir de mhuintir na háite a bhíodh iontu agus aithne acu ar an tír-raon agus ar an timpeallacht. Bhí an dá thaobh ag milleánú a chéile faoi mharú príosúnach neamharmtha. Ghreamaigh míchlú den chineál seo de Reisimint Essex in Arm na Breataine Móire, ach go háirithe. [[Íomhá:Kilmichael Ambush Site Monument - geograph.org.uk - 499017.jpg|mion|luíochán [[Cill Mhíchil|Chill Mhíchil]]|220x220px]]I Mí na Samhna 1920, seachtain amháin i ndiaidh [[Domhnach na Fola (1920)|Dhomhnach na Fola]] i mBaile Átha Cliath, rinne díorma d'Óglaigh ó Iarthar Chorcaí, agus [[Tomás de Barra]] (Tom Barry) i gceannas orthu, ionsaí [[Luíochán Chill Mhichíl|luíocháin ar phatról de Phóilíní Cúnta i gCill Mhíchí]]<nowiki/>l, Co. Chorcaí, agus maraíodh an t-iomlán de na Briotanaigh - ochtar fear déag ar fad - sa teagmháil. Is é an chiall a bhain fórsaí na Corónach as an scéal ná gur maraíodh cuid de na péas i ndiaidh dóibh géilleadh. Deir na hÓglaigh, áfach, gur géilleadh bréagach a bhí ann, agus nach gnách ceathrú anama a thabhairt d'aon duine i ndiaidh a leithéide, sa chogadh. Sórt cloch mhíle a bhí i gceist le [[Luíochán Chill Mhichíl|luíochán Chill Mhíchil]], nó ina dhiaidh sin, chuaigh an cogadh an oiread sin chun géire agus gur chuir na Sasanaigh dlí airm i bhfeidhm ar [[Cúige Mumhan|Chúige Mumhan]] go léir. Ar 11/12 Nollaig 1920, chuir fórsaí na Corónach lár chathair Chorcaí trí thine, agus iad ag stopadh na bhfear dóiteáin ón tine a mhúchadh. {{Main|Dó Chorcaí}} Sna chéad ocht mí eile, go dtí an sos cogaidh, bhí na maruithe ag dul i líonmhaireacht. Básaíodh míle de dhaoine ó Mhí Eanáir go Mhí Iúil den bhliain 1921. Saighdiúirí dubha nó dearga iad trí chéad acu, agus an chuid eile ba sibhialtaigh nó Óglaigh iad. Thar an tréimhse chéanna, caitheadh ceithre mhíle go leith de dhaoine i dtóin phríosúin, de dheasca an drochamhrais go raibh siad ag cabhrú leis na hÓglaigh nó ina mbaill den IRA. [[Íomhá:Dublin Brigade Wall Plaque 1919-1921.jpg|mion|Briogáid Átha Cliath|220x220px]] == "Anois, caithigí bhur gcuid pléascán linn!" == Idir an 15ú agus an 17ú lá de Mhí Eanáir, 1921, chuir na saighdiúirí Gallda [[cuirfiú]] i bhfeidhm ar an gcuid de Bhaile Átha Cliath idir [[Sráid Capel]], [[Sráid an Teampaill]], [[Sráid an Rí Thuaidh]] agus [[na Céanna]] i lár na cathrach. Cuireadh imdhúnadh iomlán ar an limistéar seo gan aon duine a ligean thar na pointí seiceála. Ansin, cuardaíodh gach aon teach ó urlár go síleáil, ach níor thángthas trasna ar mhórán arm ná lón cogaidh. Is dócha gur chuir an turas in aistear seo le frustrachas na saighdiúirí, agus iad ag éirí níos brúidiúla in aghaidh an lae: i ndeireadh Mhí Eanáir, thosaigh siad ag tabhairt príosúnaigh Phoblachtacha mar ghialla ar a gcuid trucailí, agus gach trucail ag taispeáint an téacs ''Bomb us Now!'' ar an taobh amuigh. Ó thug na hiriseoirí coimhthíocha tuairisc air seo do na nuachtáin, éiríodh as an gcleachtadh go sciobtha. [[Íomhá:Queueing for the sales? (16037145438).jpg|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, Corcaigh, 1921|220x220px]] Ina dhiaidh sin, thosaigh na Sasanaigh líon a chur timpeall gach trucail leis na [[pléascáinín láimhe|pléascáiníní láimhe]] a choinneáil amuigh. Ansin, ghreamaíodh an tIRA bacán de gach pléascáinín, i gcruth is go rachadh sé i bhfostú sa líon. Ar an dara lá de Mhí Feabhra, 1921, cuireadh an chéad Óglach chun báis go hoifigiúil agus go poiblí. B'é [[Cornelius Ó Murchú]] é, ó Shráid an Mhuilinn i g[[Corcaigh]]. Básaíodh seisear eile ar an dóigh seo i gCorcaigh ar an 28ú lá den mhí chéanna. An lá arna mhárach, mharaigh an tIRA dháréag duine de shaighdiúirí neamharmtha Briotanacha mar éiric. [[Íomhá:Burning of Cork, Ireland St Patrick's Street 14 December 1920..jpg|mion|Corcaigh, 14 Nollaig 1920|220x220px]] Ar an gceathrú lá de Mhí Bhealtaine, d'fhág an tIRA corpán Thomáis Uí Shúilleabháin mar bhaoite do na péas ar ghruaimhín bóthair in aice le [[Ráth Mór]]. Seanfhear ochtó bliain d'aois a bhí ann agus é maraithe ag na hÓglaigh mar bhrathadóir. Nuair a tháinig na saighdiúirí dubha ag fiosrú, fuair ochtar fear acu bás sa teagmháil, agus níor tháinig ach aon duine amháin de na péas slán. Ansin, chuir na Sasanaigh cúig theach agus uachtarlann amháin trí thine mar éiric. Ceithre lá ina dhiaidh sin, rinne na hÓglaigh iarracht beirt saighdiúirí dubha a mharú in Oileán Chiarraí. Bhí na constáblaí seo ag filleadh abhaile i ndiaidh an Aifrinn, agus d'éirigh leis an IRA fear acu a mharú. An fear eile, áfach, fágadh ina bheo é, ó chuaigh a bhean chéile idir é agus urchar a mharaithe. Ar an deichiú lá de Mhí Bhealtaine, chuaigh ceal i mbeirt chonstáblaí eile de chuid an RIC agus iad ag spaisteoireacht leo cois farraige i g[[Cluain Maine]] i g[[Contae Dhún na nGall|Co. Dhún na nGall]]. Tháinig corpán duine acu i dtír ar an lá arna mhárach. [[Íomhá:The Customs House, Dublin - geograph.org.uk - 1410496.jpg|mion|Bealtaine 1921: shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]]|220x220px]] I Mí Bhealtaine 1921, shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]] i mBaile Átha Cliath agus [[Loisceadh Teach an Chustaim, 1921|chuir siad an foirgneamh ar fad trí thine]]. Is é an cuspóir a bhí leis an ngníomh siombalach seo ná a thaispeáint don [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas]] go gcaithfidís a ngreim a scaoileadh d'Éirinn sa deireadh. D'íoc na hÓglaigh an-deachú, áfach, nó maraíodh cúigear acu, agus chimigh na Sasanaigh breis is ceithre scór d'fhir de chuid an IRA. Is é an rud a thaispeáin siad, dháiríre, ná nach raibh na hÓglaigh ábalta na Sasanaigh a chur i sáinn gan dul i dtuilleamaí na treallchogaíochta. {{Main|Loisceadh Teach an Chustaim, 1921}} Bhí na gunnaí gann agus an lón cogaidh féin ag rith orthu, agus mar a dúirt [[Risteard Ó Maolchatha]], dá fheabhas a bhí na hÓglaigh ag cur cogadh eadarnaíoch, "ní raibh siad in ann fórsaí na Corónach a chaitheamh amach as aon áit ba mhó ná gnáthbhearaic de chuid na bpéas". Nuair a tháinig an Sos Cogaidh, bhí formhór na gceannairí, Mícheál Ó Coileán ach go háirithe, suite siúráilte nach raibh mórán teacht aniar fágtha san IRA, agus an cineál eagraíochta a bhí air. Mar sin, b'é an rún a bhí acu ná an cogadh a fhairsingiú go Sasana féin. Ar dtús, bhí siad meáite ar duganna [[Learphall|Learphaill]] a bhuamáil agus targaidí tábhachtacha eacnamaíochta eile a ionsaí. Bhí réamhshampla ann cheana, nó bhí naoi dteach stóir déag i Learpholl curtha trí thine ag an IRA i Mí na Samhna den bhliain roimhe sin. Na tascfhórsaí a chuirfí go Sasana le hobair den chineál seo a dhéanamh, ba dócha leis na ceannairí nach gceapfadh na Sasanaigh iad, ós rud é nach raibh dlí an chogaidh curtha i bhfeidhm ar Shasana, ná muintir na tíre sásta glacadh lena leithéid, ach oiread. Mar a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach, ní raibh gá leis an gcineál seo feachtas sceimhlitheoireachta ag an am, nó tháinig an Sos Cogaidh sula raibh d'uain ag an gCoileánach agus na ceannairí eile na pleananna seo a chur i gcrích. == Cogadh na Bolscaireachta == [[Íomhá:Childers 1920.jpg|mion|[[Robert Erskine Childers]] c1920|221x221px]] Ócáid mhór bolscaireachta ab ea Cogadh na Saoirse don dá thaobh. Le dílseacht a chothú i measc na bProtastúnach, chuir Rialtas Sasana in iúl go raibh na hÓglaigh ag iarraidh cearta na bProtastúnach a chur ar ceal. Má mharaigh an tIRA duine Protastúnach mar bhrathadóir, rinne bolscaireacht Shasana scúp an lae de, ach más Caitliceach a bhí i gceist, níor bacadh leis ar an dóigh chéanna. Is é an tátal a bhainfeá as an scéal gur [[cinedhíothú]] (nó [[cineghlanadh]], mar a deirtear inniu) a bhí idir lámhaibh ag an IRA. Is iomaí alt faoi staid na hÉireann a foilsíodh sna nuachtáin i Sasana a tháinig as biúró bolscaireachta na bpéas, mar sin. Bhí na sagairt Chaitliceacha, nó an chuid ab fheiceálaí acu, - bhí siad ag lochtú mhí-úsáid na láimhe láidre ar an dá thaobh. Má bhí féin, b'iad na hÓglaigh a fuair an chuid ba mheasa den íde bhéil, nó bhí sé i ndúchas agus i dtraidisiún na hEaglaise Caitlicí Poblachtánachas na láimhe láidre a dhamnú. [[Íomhá:Irish War of Independence (5727853084).jpg|mion|[[Tine]], British and Irish Steam Ship Co., 5ú Bealtaine 1921|220x220px]] Is é an rud a dúirt Easpag na [[Mainistir na Coille Móire|Coille Móire]], an Dochtúir Finnegan: {{cquote|''Ní féidir a rá go bhfuil cúis uasal le haon chogadh, ach dóchas ceart a bheith as an mbua, agus bunús maith leis an dóchas sin. Cén dóchas a bheadh ag aon duine as bua a bhreith ar chumhachtaí dochuimsitheacha na h[[Impireacht na Breataine|Impireachta]]? Diabhal an drae dóchas, muis; agus ós cogadh gan chúis dhlíthiúil atá ann, an té a mharóidh duine eile sa chogadh seo, níl ach gnáth-dhúnmharú déanta aige.}} Bhí an port céanna ag Ard-Easpag [[Tuaim|Thuama]], an Dochtúir Mac Giolla Mháirtín, agus é den bharúil ''go raibh síocháin Dé briste'' acu siúd a ghlac páirt sna hionsaithe eadarnaíocha ar na Sasanaigh: ''tá siad ciontach sa dúnmharú''. [[Íomhá:Soldiers attending fire aftermath, Parkgate Street, Dublin 1920s (5796288940).jpg|mion|[[Tine]], Sráid Parkgate, BÁC, 4ú Meitheamh 1921|220x220px]] Mar sin féin, bhí an Pápa [[Beinidict XV|Beinidict a Cúig Déag]] den bharúil, sa litir a chuir sé chuig rialtas Shasana, ná gur chóir do lucht an dá thaobh breith ar a stuaim agus comhréiteach éigin a oibriú amach. Is é an rud a bhí ag teastáil ó na Sasanaigh ná go ndamnódh an Pápa na hÓglaigh, agus anois, bhí an-fhearg orthu go gcuirfeadh an Pápa rialtas ríoga na Breataine Móire ar aon leibhéal leis na "dúnmharfóirí" Éireannacha. [[Íomhá:Cumann na mBan July 23, 1921.jpg|mion|Agóid "Cumann na mBan" 23 Iúil 1921, [[Príosún Mhuinseo]], BÁC|220x220px]] Bhí [[Deasún Mac Gearailt]] agus [[Robert Erskine Childers|Erskine Childers]] ag foilsiú an [[Ráiteas na hÉireann]] (nó an ''Irish Bulletin''), iris oifigiúil Phoblacht na hÉireann, a thugadh cumhdach nuachta de na himeachtaí nach raibh rialtas Shasana sásta a chur os comhair an tsaoil mhóir, go háirithe an loitiméireacht agus an t-eirleach a bhí fórsaí slándála na Breataine Móire á dhéanamh ar fud na hÉireann. Chuirtí an Ráiteas i gcló i bhfolach agus scaiptí ar fud na hÉireann é. D'fhaigheadh na preasghníomhaireachtaí a gcuid cóipeanna freisin, chomh maith le polaiteoirí Eorpacha agus Meiriceánacha, nó fiú Sasanacha–an chuid acu a bhí sásta cás na nÉireannach a thuiscint. == Sos Cogaidh == [[Íomhá:Crowd at Mansion House Dublin ahead of War of Independence truce July 8 1921.jpg|mion|Slua ag [[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]], BÁC, roimh fhógairt sos cogaidh ar an 8ú Iúil, 1921|220x220px]] Tháinig sórt deiridh leis an gcogadh ar an chéad lá dhéag i mí Iúil, 1921. Fógraíodh sos cogaidh idir an IRA agus fórsaí na Corónach ar an 8 Iúil [[1921]],<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Padraig Og O. Ruairc|date=2016-01-22|url=https://www.amazon.co.uk/Truce-Murder-Myth-Irish-Independence/dp/1781173850|title=Truce: Murder, Myth and the Last Days of the Irish War of Independence|language=English|publisher=The Mercier Press Ltd|location=Cork, Ireland}}</ref> a tháinig i bhfeidhm ag meán-lae ar an [[11 Iúil]] [[1921]]. Ba Hannah Carey, 48 agus banfhreastalaí, as [[Cill Airne]], t-íospartach deireanach. Bhuail piléar RIC fánach í. Thóg sé dhá uair an chloig ar Carey bás a fháil, á plúchadh ar an urlár in óstán, a háit oibre.<ref>{{Lua idirlín|url=https://owenoshea.ie/killarney-woman-was-last-to-die-in-irelands-war-of-independence/|teideal=Killarney woman was last to die in Ireland's War of Independence|údar=Owen O'Shea|dáta=2021-07-05|language=en-US|work=Owen O'Shea|dátarochtana=2021-07-11}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/kerryman/news/it-went-off-by-mistake-40622727.html|teideal=It went off by mistake|údar=Owen O'Shea|dáta=2021|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-07-11}}</ref> Ag an am céanna, lean an foréigean [[Seicteachas|seicteach]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Spreag an nuacht círéibeacha i mBéal Feirste agus fuair 22 bás ar [[11 Iúil]] [[1921]]. Scríobh [[Mícheál D. Ó hUigínn]], <blockquote>"Agus machnamh á dhéanamh ar an Sos Cogaidh tá sé ceart smaoineamh ar conas a bhí na daoine ar na sráideanna sna sráidbhailte, na bailte agus na cathracha ag súil leis an tsíocháin agus ag guí go dtiocfadh sí. Ar dhá ócáid sna trí bliana roimhe sin, chuir siad a mianta in iúl sa bhosca ballóide. Diúltaíodh don chur in iúl sin. ... D’fhéadfaí an oiread sin beatha agus fulaingthe a bheith spáráilte dá mba rud é gur léiríodh meas ar thoil dhaonlathach na ndaoine."<ref>{{Lua idirlín|url=https://president.ie/index.php/ga/media-library/news-releases/statement-by-president-higgins-on-the-centenary-anniversary-of-the-coming-into-force-of-the-truce|teideal=Media Library News Releases|údar=Office of the President of Ireland|language=ga|work=president.ie|dátarochtana=2021-07-11}}</ref></blockquote> == Iarmhairtí == Maraíodh breis is 2,000 duine sa choimhlint go dtí sin, 550 óglach IRA<ref>Tugtar "an sean-IRA" ar na fórsaí armtha a ghnóthaigh an cogadh seo don Phoblacht, le béim a chur ar an difríocht idir iad agus na [[IRA Sealadach|Sealadaigh]], is é sin, an tIRA nua a tháinig chun cinn i d[[Tuaisceart Éireann]] sna [[1970í]].</ref>, 410 ball den RIC agus 700 saoránach. Ar bhealach, bhí an cogadh ina [[leamhsháinn]] faoin am seo. Na comhchainteanna ar baineadh triail astu sa bhliain roimhe sin, níor tháinig aon toradh orthu, ó bhí sé éilithe ag an bPríomh-Aire [[David Lloyd George]] ná go gcuirfeadh na hÓglaigh a gcuid arm uathu roimh aon rud eile. Nuair a fuair an Príomh-Aire é féin faoi bhrú ag an bhFreasúra Liobrálach faoi cheannas [[Herbert Asquith|Herbert Henry Asquith]], ag [[Páirtí an Lucht Oibre (Breatain)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus ag Comhdháil na gCeardchumann, chrom sé ar ais ar na comhchainteanna, agus cuireadh an chéad chríoch leis an gcogaíocht.[[Íomhá:Sinn Feiners camp 1920.jpg|mion|príosúnaigh cogaidh|220x220px]] B'é an dearcadh a bhí ag Rialtas na Breataine Móire ar na cúrsaí ná go raibh an cogadh le dul ar aghaidh go deo, agus tuilleadh daoine is airgid á chailleadh in aghaidh an lae. Thairis sin, agus b'é seo fíor-oighear an scéil, bhí an rialtas á lochtú go fíochmhar ag muintir Shasana féin, gan trácht ar bith a dhéanamh ar na tíortha iasachta, faoin treascairt a bhí á tabhairt d'Éirinn. Ón taobh eile de, ní raibh na hÓglaigh ábalta fód nua a dhéanamh ní ba mhó, dar leis an gCoileánach, go háirithe. Bhí siad in anás muinisin, agus nuair a tháinig fíor-shaighdiúirí Sasanacha in áit fórsaí tacair ar nós na nDúchrónach agus na bPóilíní Cúnta, thosaigh an cogadh ag cúngú ar na hÓglaigh dháiríre. [[Íomhá:King George 1923 LCCN2014715558 (cropped).jpg|clé|mion|248x248px|An [[Rí Seoirse V]]|alt=]] [[Íomhá:Jan Christiaan Smuts.jpg|mion|272x272px|Jan Smuts]] Ní thiocfadh an briseadh mór chomh sciobtha sin, ach go bé go raibh an [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Rí Seoirse a Cúig]], an ginearál [[Jan Smuts]] ón [[An Afraic Theas|Afraic Theas]] agus an Príomh-Aire David Lloyd George ag cur le chéile leis na comhchainteanna a chur ag obair in athuair. Bhí a fhios ag madraí an bhaile go raibh an Rí as cuimse míshásta leis an ródach a bhí na Dúchrónaigh a dhéanamh ar na hÉireannaigh. Nuair a hiarradh air óráid a thabhairt ag tionól bunaithe [[Pairlimint Thuaisceart Éireann|Pharlaimint Thuaisceart Éireann]] ar an [[Stormont]], mhol Jan Smuts dó leas a bhaint as an ócáid lena thuairimí i leith chogadh na hÉireann a chur in iúl go poiblí, i gcruth is go gcaithfeadh na polaiteoirí comhréiteach agus síocháin a lorg. Thaitin an smaoineamh leis an Rí, agus d'iarr sé ar an nginearál a chuid tuairimí a bhreacadh síos, le go bhféadfadh an Rialtas spléachadh a fháil orthu. Dhréachtaigh Smuts sórt meamram, agus chuir an Rí cóip den cháipéis seo chuig an bPríomh-Aire. Ansin, nuair a tháinig an Caibinéad le chéile leis an meamram a phlé le chéile, fáiltíodh Smuts isteach, agus ó bhí an Rí, an Ginearál agus Lloyd George féin ar aon bharúil nár mhiste triail a bhaint as, ní raibh neart ag na hairí rialtais eile air. Mar sin, thug an Rí an óráid uaidh mar a bhí socraithe, agus é ag éileamh athmhuintearais in Éirinn. [[Íomhá:Arthur Griffith and Irish republicans at Anglo-Irish peace conference cph.3c34330.jpg|mion|Arthur Griffith, cainteanna i Londain, 22 D.F. 1921|220x220px]] Chuaigh an óráid go mór mór i bhfeidhm ar na daoine ar an dá thaobh, agus thapaigh Lloyd George an deis. I Mí Iúil den bhliain 1921, phoibligh sé achainí d'[[Éamon de Valera]] comhchainteanna síochána a atosú. Ní raibh a fhios ag na hÉireannaigh nach raibh formhór na n-airí rialtais ag tacú leis an mbeart ach ar éigean. Thoiligh siad leis an tairiscint, agus shocraigh de Valera agus Lloyd George sos cogaidh a chur ar bun a chuideodh leo teacht ar chomhghéilleadh sa deireadh. == Féach freisin == * [[Luíochán Shulchóid Bheag]] (21 Eanáir 1919) * [[An Chéad Dáil|An Chéad Dáil (21 Eanáir 1919)]] * Na [[Dúchrónaigh]] * [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola (Samhain 1920)]] * [[Luíochán Chill Mhichíl]] (Samhain 1920) * [[Dó Chorcaí]] (Nollaig 1920) * Loisceadh Teach an Chustaim (Bealtaine 1921) * An [[Dara Dáil]] (Lúnasa 1921) * [[Conradh Angla-Éireannach]] (̠Nollaig 1921) * [[:Catagóir:Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse (Éire)|Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse]] == Naisc sheachtracha == * [http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html An cogadh i gcontae Chorcaí (http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723115039/http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html |date=2011-07-23 }} == Leabhair == * An tOllamh Tomás Ó Máille, ''An tIomaire Rua: Cogadh na Saoirse i dTuaisceart Chonamara'' * Mac Aonghusa, Proinsias. ''Ros Muc agus Cogadh na Saoirse'' (Conradh na Gaeilge 1992) * Ó Gadhra, Nollaig. ''Ríocht rointe''[[Íomhá:British cavalry regiment leaving Ireland 1922.jpg|mion|ag imeacht, 1922|220x220px]] * Coogan, Tim Pat. ''Michael Collins'' * Collins, M. E. ''Ireland 1868-1966'' (Educational Company, 1993) * Lyons, F. S. L. ''Ireland Since the Famine'' * MacCardle, Dorothy. ''The Irish Republic'' (Corgi paperback) * Pakenham, Frank (Earl of Longford). ''Peace By Ordeal: An Account from First-Hand Sources of the Negotiation and Signature of the Anglo-Irish Treaty of 1921'' (1935) ISBN 978-0-283-97908-8 * Hopkinson, Michael. ''The Irish War of Independence'' (Gill & Macmillan, 2002) * Hopkinson, Michael. ''Green against Green, the Irish Civil War'' (Gill & Macmillan, 2004) * Hart, Peter. ''The IRA at War 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-925258-0 * Hart, Peter. ''The IRA and Its Enemies: Violence and Community in Cork, 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 1998). ISBN 0-19-820806-5 * Ryan, Meda. ''Tom Barry: IRA Freedom Fighter'' (Cork: Mercier Press, 2003). ISBN 1-85635-425-3 * English, Richard. ''Armed Struggle, a History of the IRA'' (MacMillan, 2003) * Comerford, Richard. ''Ireland: Inventing the Nation'' (Hodder, 2003). == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Cogaí| ]] [[Catagóir:Cogadh na Saoirse in Éirinn| ]] b4ch3gd13sxodxykslyu3avux1n4j71 1319917 1319916 2026-07-08T12:48:51Z TGcoa 21229 /* Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA */ 1319917 wikitext text/x-wiki {{Infobox Coinbhleacht Mhíleata |méid=300px |coinbhleacht=Cogadh na Saoirse |íomhá=Warofindep.jpg |méid_íomhá=240px |teideal_íomhá=Dealbh cuimhneacháin Chogadh na Saoirse |dáta=[[21 Eanáir]] [[1919]] – [[11 Iúil]] [[1921]] |áit=[[Éire]] |toradh=[[Conradh Angla-Éireannach]] |comhraiceoir1=[[Poblacht na hÉireann (1919)|Poblacht na hÉireann]] |comhraiceoir2=[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|An Ríocht Aontaithe]] |ceannasaí1=[[Mícheál Ó Coileáin]] <br /> [[Risteard Ó Maolchatha]] <br /> [[Cathal Brugha]] |ceannasaí2=[[David Lloyd George]] <br /> [[Henry Hugh Tudor]] <br /> [[Winston Churchill]] |líon_comhraic1=IRA: ~15,000 |líon_comhraic2=[[Arm na Breataine]]: ~20,000 <br /> [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|RIC]]: ~9,700 <br /> [[Dúchrónaigh]]: ~7,000 <br /> [[ADRIC]]: ~1,400 <br /> [[USC]]: ~4,000 |taismigh1=Básanna: ~550 |taismigh2=Básanna: 714 |nótaí= |}} Tugtar '''Cogadh na Saoirse''' (nó an '''Cogadh Angla-Éireannach'''), [[21 Eanáir]] [[1919]] - [[11 Iúil]] [[1921]], ar an [[treallchogadh]] idir [[Rialtas na Breataine]] in [[Éirinn]] agus [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|Óglaigh na hÉireann]], a bhí faoi smacht na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]]. [[Parlaimint]] [[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleách]] a bhí ann, agus í curtha i dtoll le chéile as feisirí Éireannacha a vótáladh isteach in [[Olltoghchán na hÉireann, 1918|olltoghchán]] [[Westminster]] sa bhliain [[1918]], an tromlach acu a thoiligh le dul ar an [[Dáil]] mar theachtaí. [[Íomhá:R.I.C. group with County Inspector Hetreed (26931112476).jpg|clé|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, 1917|220x220px]] [[Íomhá:R.I.C. and military leaving Limerick (18442632000).jpg|clé|mion|RIC i Co Luimneach, 1920|220x220px]] == Tús an Chogaidh == Thosaigh an cogadh nuair a mharaigh dornán beag óglach<ref>timpeall ochtar fear, ina measc Dan Breen, Seán Treacy, Seán Hogan agus Seámas Robinson, ó thríú Briogáid Thiobraid Árann.</ref> de chuid an [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|IRA]] beirt oifigeach de chuid [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] ar an tSulchóid Bheag i g[[Contae Thiobraid Árann]] ar an [[21 Eanáir]] [[1919]]. Breathnaítear ar an ionsaí mar thús oifigiúil le Cogadh Saoirse na hÉireann. Ar an lá céanna, tháinig an [[An Chéad Dáil|chéad Dáil]] le chéile.<ref>Bhí an cruinniú seo i dTeach an Ard-Mhéara eagraithe agus pleanáilte go mion roimh ré ag Sinn Féin tar éis Olltoghchán 1918.</ref> I d[[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]] i m[[Baile Átha Cliath]], tháinig ionadaithe tofa [[Sinn Féin|Shinn Féin]] le chéile leis an g[[An Chéad Dáil|Céad Dáil]] a chur ar siúl. I seisiún a reáchtáladh as [[An Ghaeilge|Gaeilge]], dhaingnigh an Dáil a Bunreacht féin agus ritheadh “Clár Oibre Poblacánaighe”<ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=Centenaries|údar=ucd.ie|dáta=2016|work=centenaries.ucd.ie|dátarochtana=2019-01-13}}</ref>. Agus Éamon de Valera i bpríosún, toghadh Cathal Brugha ina Uachtarán sealadach ar an Dáil. Ansin ghlac siad le [[Forógra na Cásca]] ó [[1916]]. Ar an ócáid chéanna, thug siad foláireamh do na fórsaí [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Gallda]] a bhí ar garastún in Éirinn imeacht as an tír. Thairis sin, d'iarr siad ar thíortha saora an domhain aitheantas a thabhairt don [[Poblacht na hÉireann|Phoblacht]] úrbhunaithe. Dhá lá ina dhiaidh sin ([[23 Eanáir]] [[1919]]), d'fhógair [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|rialtas na Breataine]] gur limistéar míleata speisialta é Tiobraid Árann Theas, agus cuireadh é faoi choimirce an ''Achta um Chosaint na Ríochta''<ref>"Special Military Area under the Defence of the Realm Act"</ref> é. I dtús na cogaíochta, ní raibh na hÓglaigh ach ag déanamh loitiméireachta agus sabaitéireachta ar mhaoin shaolta de chuid [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas na Breataine]], ag bailiú airgid, airm agus lón cogaidh nó ag feallmharú feidhmeannach a bhí mór le rá de chuid an rialtais. Rinne siad aithris ar an oirbheartaíocht a thuill a gclú do na [[Cogadh na mBórach|Bóraigh]], is é sin, bhí Óglaigh ag déanamh ionsaithe treallchogaíochta i dtoibinne gan sainéide mhíleata a chaitheamh. Bhí bunús phobal na hÉireann go mór i gcoinne an fhoréigin ar dtús. Ní raibh gach duine de na hÉireannaigh féin sásta leis an chogaíocht, ós rud é gur fágadh a chead ag na Sasanaigh, de réir [[Dlí|dhlí]]<nowiki/>the agus chonarthaí idirnáisiúnta cogaidh, aon Óglach a chimeofaí a chur chun báis mar shabaitéir, gan stádas oifigiúil an chime cogaidh a ghéilleadh dó. De réir a chéile, áfach, tháinig malairt tuairime acu, agus an dóigh a ndeachaigh ruathair fhuillteacha na saighdiúirí Gallda i bhfeidhm orthu. Ba mhinic nach n-aithníodh na Sasanaigh an sibhialtach thar an Óglach, agus iad ag rith damhsa ar fud na tíre. In áit cogadh ciallmhar a chur, ba ghnách leo daoine a chéasadh agus [[Foirgneamh|foirgnimh]] a chur trí thine gan chúis cheart. Is iomaí Éireannach, agus é idir dhá chomhairle faoi chúis na Poblachta ar dtús, a thug tacaíocht don ghluaiseacht sa deireadh, i bhfianaise an léirscriosa a bhí fórsaí an Rí a dhéanamh ar an tír. I dtús na bliana 1920, bhí Éire ar fad ar bharr lasrach le trioblóidí agus le foréigean den chineál seo. Mheas [[Art Ó Gríofa]] go ndearna fórsaí na Corónach 38,720 ruathar ar thithe príobháideacha, gur ghabh siad 4,982 duine agus gur mharaigh siad 77 duine neamharmtha, idir Phoblachtánaigh agus ghnáthshibhialtaigh, sna chéad ocht mí dhéag den chogadh. Chuir Ó Gríofa "cúirteanna na Dála" ag obair mar mhalairt chóras dhlí na Breataine Móire. B'iad na cúirteanna seo a chuir údarás an IRA i bhfeidhm ar an tír go forleathan agus a threascair cumhacht na Sasanach in Éirinn ón taobh istigh. Is iomaí ruathar a thug an tIRA faoi [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] (RIC). As measc na nGael Caitliceach a hearcaíodh an chuid is mó de bhaill an fhórsa seo, agus meas na bhfealltóirí ag an IRA orthu dá réir. Ba ghnách leis an IRA beairicí de chuid na Constáblachta a ionsaí, go háirithe na cinn a bhí suite in áiteanna iargúlta. Bhí 9,700 ball ag an bhfórsa, agus iad lonnaithe i 1,500 beairic ar fud na tíre. Thug baill áirithe den fhórsa cabhair - idir airm agus eolas - don IRA. == Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA == [[Íomhá:Michael Collins 1921.jpg|thumb|[[Mícheál Ó Coileáin]] sa bhliain 1921|293x293px]] B'é [[Mícheál Ó Coileáin (réabhlóidí)|Mícheál Ó Coileáin]] an duine ba mhó a rinne le heagraíocht cheart mhíleata a dhéanamh den IRA. Bhí sé in ainm a bheith ina [[Aire Rialtas|Aire Airgeadais]], ach b'ar cúrsaí airgeadais na nÓglach ba mhó a bhí a aire, agus é ag bailiú idir ghléasra cogaidh agus airgead don ghluaiseacht. Bhíodh an-lámh aige i roghnú na n-oifigeach fosta. Bhí an-intleacht aige, agus é in ann an éirim seo a chur i bhfeidhm ar chúrsaí na nÓglach go héifeachtach, rud a d'fhág cuid mhaith daoine faoina dhraíocht. Chuir sé bun le gréasán spiaireachta i measc na bpéas, agus d'éirigh leis cuid mhaith den riarachán Sasanach a insíothlú lena chuid spiairí. Bhunaigh an Coileánach, fosta, an "Scuad", a bhí dírithe ar ghníomhairí de chuid na "Ranna G" a fheallmharú. Is é an rud a bhí i gceist leis an "[[Roinn G]]" ná roinn pholaitiúil na bpéas i mBaile Átha Cliath. Bhí an-fhuath ag na hÓglaigh ar an roinn seo, nó is é an cineál oibre a bhí idir lámhaibh ag an Roinn ná baill den ghluaiseacht Phoblachtach a aithint, a nochtadh agus a chimiú. Tugadh an rogha dá lán acu, áfach, éirí as a gcuid oibre agus Éire a thréigean, agus is iomaí duine acu arbh fhearr leis an dara rogha seo ná bás a fháil. Cé go raibh timpeall 100,000 ball ag an IRA de réir na ndoiciméad, mheas Ó Coileáin nach raibh páirt sa chogadh ach ag 15,000 acu agus nach raibh níos mó ná 3,000 ar fiannas ag aon am ar leith. == Cogaíocht eadarnaíoch == [[Íomhá:S. Hogan - Flying Column No. 2, 3rd Tipperary Brigade, IRA - 1921.JPG|mion|colún reatha uimhir a dó, [[Seán Hogan]], 3rd Tipperary Brigade, 1921|220x220px]] Bhí ceannairí clúiteacha ann ar nós [[Dan Breen|Dhónaill Uí Bhraoin]] agus [[Tomás de Barra|Thomáis de Barra]] i gceannas ar ''cholúin reatha'', grúpaí le thart ar 100 fear a bhí in ann luíocháin a eagrú go héifeachtach roimh na fórsaí Gallda. Ó bhí aithne níos fearr ar an gceantar máguaird acusan ná ag na saighdiúirí Gallda, bhí siad in ann teitheadh ó na Sasanaigh i ndiaidh an chomhraic. [[Íomhá:Daniel Breen police notice.jpg|clé|mion|220x220px|[[Dónall Ó Braoin]]]] [[Íomhá:Sean Hogan third Tipperary Brigade circa 1921.jpg|mion|345x345px|[[Seán Hogan]]]] Bhí eagraíochtaí tacaíochta ag cabhrú leis an IRA - [[Cumann na mBan]] agus [[Fianna Éireann]] (eagraíocht na n-óg). Bhí baill na n-eagraíochtaí seo ina dtimirí agus ina gcúntóirí ag an IRA, agus iad ag cuidiú leis na hÓglaigh a gcuid arm a iompar, ag gléasadh bia dóibh nó ag tabhairt dídin sna "tithe sábháilte" d'Óglaigh. Bhí cuid mhór den daonra ar fad sásta lámh chúnta a shíneadh do na hÓglaigh ar an dóigh seo, agus an dóigh ar mhill na Sasanaigh a gclú féin ó thús an chogaidh i leith. [[Íomhá:Soloheadbeg proclamation.jpg|mion|Luíochán na Sulchóide Bige eisíodh forógra, 19 Eanáir 1919|332x332px]]Thosaigh polasaí neamhoifigiúil seo na loitiméireachta i [[Mainistir Fhear Maí]] i gCo. Chorcaí i Mí Mheán Fómhair den bhliain 1919. Rinne dhá chéad duine de shaighdiúirí Gallda smidiríní de na gnóthais ba thábhachtaí san áit, agus iad ar buile nuair a mharaigh an tIRA duine acu toisc gur dhiúltaigh sé a chuid arm a thabhairt uaidh. Tharla a leithéid eile in áiteanna cosúil le [[Luimneach]] agus [[Baile Brigín]], agus nuair a chuala an saol mór orthu, rinne siad dochar do chúis na Breataine Móire sa [[baile|bhaile]] agus i gcéin. I Mí Aibreáin, i ndiaidh don IRA sraith ruathar a dhéanamh, ní raibh an Bhreatain Mhór in ann cánacha a bhailiú in Éirinn a thuilleadh. Ina áit sin, leag an Coileánach amach scéim - an tIasacht Náisiúnta - le sórt cánacha a bhailiú ó mhuintir na hÉireann chun an Phoblacht úrbhunaithe a mhaoiniú. Chuir na Sasanaigh an Giúistís Cónaitheach (''Resident Magistrate'') Alan Bell ó [[Beannchar, Contae Uíbh Fhailí|Bheannchar]] ar lorg an airgid seo, agus d'éirigh leis 71,000 punt a choigistiú ón IRA. D'fhéadfadh sé seilbh a ghlacadh ar thuilleadh, agus é ag déanamh an-dul chun cinn ag déanamh fiosraithe sna bainc, ach go bé gur mharaigh an tIRA é sula raibh de sheal aige é sin a chur i gcrích. Ar an 26ú lá de Mhí na Márta, 1920, tarraingíodh amach as tram é i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath agus scaoileadh trí urchar ina chloigeann. Ag deireadh na bliana sin, bhí an scéim i ndiaidh 357,000 punt a thabhú don IRA. D'fhaigheadh na comhairlí áitiúla rátaí as an gciste seo, nó bhí siad faoi smacht an IRA, agus ní íocfaidís cianóg rua le fórsaí na Corónach .[[Íomhá:Éamon de Valera 03.jpg|thumb|293x293px|Eamon de Valera<br /><small>[[Príomh-Aire]] (1919-Lúnasa 1921)<br /> agus [[Uachtarán Phoblacht na hÉireann]] (Lúnasa-Nollaig 1921)</small>]] === Éamon de Valera === Chaith Éamon de Valera tús an chogaidh sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe]], agus é ag iarraidh tacaíocht na Meiriceánach a bhaint amach don Phoblacht úr. Nuair a tháinig sé abhaile i ndeireadh na bliana 1920, d'éiligh sé in óráid a thug sé sa Dáil go n-éireodh na hÓglaigh as an treallchogaíocht, as na luíocháin agus as an eadarnaí. Bhí de Valera inbharúla nach ndéanfadh a leithéid ach dochar agus damáiste do chúis na hÉireann, ó ba chruthúnas é ar iarrachtaí na bolscaireachta Gallda an tIRA a chur os comhair an tsaoil mhóir mar dhrong de [[Sceimhlitheoireacht|sceimhlitheoir]]í. B'fhearr, dar leis, cogaíocht chomhghnásach a chleachtadh. Ar ndóigh, ní bhfuair de Valera ón Dáil ach diúltú glan, nó ní fhéadfadh an tIRA bua a bhreith ar shaighdiúirí na Breataine Móire, agus an taithí oibre a fuair siadsan sa [[Chéad Chogadh Domhanda]], ach dul i dtuilleamaí oirbheartaíocht an treallchogaidh. == Na Dúchrónaigh is na Póilíní Cúnta == [[Íomhá:A Black and Tan on duty in Dublin.jpg|mion|[[Dúchrónaigh|Na Dúchrónaigh]]|220x220px]] Nuair a bhí Constáblacht Ríoga na hÉireann ag titim as a chéile, cuireadh fórsaí cúltaca chucu mar chuidiú - na [[Dúchrónaigh]] agus na [[Póilíní Cúnta]]. Ba iarshaighdiúirí Gallda iad na Dúchrónaigh ó aimsir an chéad chogadh domhanda, fir a chaith seal i ndiaidh seala sna trinsí i rith an chogaidh. Tugadh an t-ainm sin orthu mar gheall ar dhath a n-éide, nó bhí sórt éide thobchumtha orthu nach raibh cosúil le sainéide an tsaighdiúra ná an phóilín. 7,000 fear a bhí ann. Bhí aithne orthu mar shlua míthrócaireach, fuilteach agus rinne siad go leor damáiste do chlú an rialtais Bhriotanaigh in Éirinn. Mar sin féin, níor spáráil [[Winston Churchill]] na focail mholta orthu ar aon nós, agus é den tuairim gurbh iad togha agus rogha fear na Breataine Móire iad. Níorbh é sin an cineál aithne a fuair na hÉireannaigh ar na Dúchrónaigh, áfach. Go bunúsach, ní raibh oiliúint cheart póilíneachta orthu ar aon nós, ná aon duine i gceannas orthu a mbeadh fios a ghnó aige. Mar sin, chaith siad an chuid ba mhó den am ag ionsaí sibhialtach, ag cur tithe trí thine, ag marú rompu agus ag déanamh loitiméireachta. Ó bhí sé áitithe orthu gurbh í an Ghaeilge teanga na sceimhlitheoirí, agus gur eagraíocht de chuid na sceimhlitheoirí ab ea [[Conradh na Gaeilge]], d'ionsaigh siad timirí de chuid an Chonartha. [[Íomhá:Outside the London and North Western Hotel in Dublin, April 21, 1921.jpg|mion|220x220px|ionsaí ar [[Óstán|"Óstán]] London and North Western", BÁC, 21 Aibreán 1921 - Na Dúchrónaigh sásta leo féin]] Cuireadh ina leith freisin gur éignigh siad mná agus cailíní, agus níl aon chúis cheart ann nach mbeadh a leithéid ag tarlú agus na sluaite d'fhir armtha gan smacht ceart míleata orthu ag fánaíocht timpeall ar fud na tíre. Tríd is tríd, níl sé as cosán gur drong sceimhlitheoireachta ab ea na Dúchrónaigh nach ndearna aon rud fónta. Na trioblóidí a tharraingídís, ní raibh siad ach ag cur dea-chlú na Breataine Móire ó mhaith. [[Íomhá:Military (6393759933).jpg|mion|220x220px|Ospidéal sráid Jervis, BÁC, Domhnach na Fola, 21 Samhain 1920]] Ba iaroifigigh ó [[Arm na Breataine]] iad na Póilíní Cúnta nó ''Auxiliaries'' as Béarla, timpeall 1,400- 1,700 ag obair in Éirinn. [[Íomhá:Cairo gang.jpg|mion|220x220px|"drong Chaireo"]] Bhí an rialtas Briotanach sásta cead a gcos a fhágáil ag na fórsaí speisialta seo, siúd is gur ghnách leis an lucht rialtais sa Bhreatain Mhór séanadh go rabhthas ag iarraidh díoltas a imirt ar mhuintir na hÉireann - ''nílim ag iarraidh sásamh a bhaint astu, ach mura bhfuil féin, tá sé ag éirí linn damanta maith'', mar a dúirt an Tiarna [[Hugh Cecil]]. I Mí Eanáir den bhliain 1921, chaith fórsaí na Corónach uathu an cur i gcéill, agus thosaigh an "díoltas oifigiúil" nuair a dódh seacht dteach i [[Mainistir na Corann]], Co. Chorcaí. Lá amháin, i Mí na Samhna 1920, mharaigh gníomhairí de chuid an Choileánaigh 15 fear de chuid rúnseirbhísí na Breataine Móire - "drong Chaireo", mar a thugtaí orthu. D'imir na Póilíní Cúnta díoltas uafásach ar na sibhialtaigh. Tháinig díorma acu isteach ar [[Páirc an Chrócaigh|Pháirc an Chrócaigh]] le linn báire, agus scaoil siad meaisínghunnaí leis an lucht féachana. Maraíodh ceathrar déag, agus fágadh 65 duine gonta i ndiaidh an ionsaithe. Ar an lá céanna, maraíodh beirt Óglach agus a gcara i gCaisleán Bhaile Átha Cliath "agus iad ag iarraidh éalú". Baisteadh [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola]] ar lá na n-imeachtaí seo. Inniu, tugtar Seastán Uí Ógáin ar cheann de na seastáin i bPáirc an Chrócaigh, i ndilchuimhne ar an imreoir ó [[CLG Chontae Thiobraid Árann|Thiobraid Árann]] a fuair bás san ionsaí. == Contae Chorcaí ar Bharr Lasrach == [[Íomhá:Thomas mac curtain.jpg|mion|435x435px|[[Tomás Mac Curtáin]]]] Taobh amuigh de [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]], b'i g[[Contae Chorcaí]] ba mhó a bhí an cath á chur. Ansin a baineadh an chéad triail as cuid mhaith de na drochnósanna cogaíochta a chuir fórsaí na Corónach i bhfeidhm ina dhiaidh sin, cosúil leis an loitiméireacht mar dhíoltas as ionsaithe de chuid na nÓglach, nó le feallmharú na bPoblachtánach mór le rá. I Mí na Márta, 1920, mharaigh fir a raibh dath dubh curtha ar a n-aghaidheanna [[Tomás Mac Curtáin]], Ard-Mhéara Chathair Chorcaí, os comhair shúile a mhná céile, siocair is gur ball de [[Sinn Féin|Shinn Féin]] ab ea an Méara. Ina dhiaidh sin, chonacthas na fir chéanna ag filleadh ar bheairic na bpéas. An fear a tháinig i gcomharbas ar an gCuirtíneach mar Ard-Mhéara, [[Traolach Mac Suibhne]], shíothlaigh seisean i bPríosún [[Brixton]] sa Bhreatain Mhór agus é ar stailc ocrais. An giúiré a d'fhiosraigh cúinsí a bháis, chuir sé dúnmharú toilghnústa i leith [[David Lloyd George]] agus an Chigire Ceantair Swanzy; agus ina dhiaidh sin, mharaigh na hÓglaigh Swanzy i Lios na gCearbhach, Co. Aontroma. [[Íomhá:LloydGeorge (cropped).jpg|mion|293x293px|[[David Lloyd George]]]] I Mí Lúnasa den bhliain 1920, chuir an rialtas na cúirteanna cróinéara ar fad ar ceal, ó bhí siad ag seirbheáil an iomarca barántas in aghaidh saighdiúirí de chuid fhórsaí na Corónach. Cuireadh "cúirteanna míleata fiosraithe" in áit na gcúirteanna cróinéara. B'i gCorcaigh a tháinig na chéad [[Colún reatha|Cholúin Reatha]] ar an bhfód, leis. Is é an rud a bhí i gceist le Colún Reatha ná díorma armtha agus thart ar chéad fear ann, agus iad in ann fórsaí na Corónach a ionsaí ón eadarnaí agus a n-éalú a dhéanamh sula raibh d'uain ag an namhaid teacht ar a lorg, nó fir de mhuintir na háite a bhíodh iontu agus aithne acu ar an tír-raon agus ar an timpeallacht. Bhí an dá thaobh ag milleánú a chéile faoi mharú príosúnach neamharmtha. Ghreamaigh míchlú den chineál seo de Reisimint Essex in Arm na Breataine Móire, ach go háirithe. [[Íomhá:Kilmichael Ambush Site Monument - geograph.org.uk - 499017.jpg|mion|luíochán [[Cill Mhíchil|Chill Mhíchil]]|220x220px]]I Mí na Samhna 1920, seachtain amháin i ndiaidh [[Domhnach na Fola (1920)|Dhomhnach na Fola]] i mBaile Átha Cliath, rinne díorma d'Óglaigh ó Iarthar Chorcaí, agus [[Tomás de Barra]] (Tom Barry) i gceannas orthu, ionsaí [[Luíochán Chill Mhichíl|luíocháin ar phatról de Phóilíní Cúnta i gCill Mhíchí]]<nowiki/>l, Co. Chorcaí, agus maraíodh an t-iomlán de na Briotanaigh - ocht bhfear déag ar fad - sa teagmháil. Is é an chiall a bhain fórsaí na Corónach as an scéal ná gur maraíodh cuid de na péas i ndiaidh dóibh géilleadh. Deir na hÓglaigh, áfach, gur géilleadh bréagach a bhí ann, agus nach gnách ceathrú anama a thabhairt d'aon duine i ndiaidh a leithéide, sa chogadh. Sórt cloch mhíle a bhí i gceist le [[Luíochán Chill Mhichíl|luíochán Chill Mhíchil]], nó ina dhiaidh sin, chuaigh an cogadh an oiread sin chun géire agus gur chuir na Sasanaigh dlí airm i bhfeidhm ar [[Cúige Mumhan|Chúige Mumhan]] go léir. Ar 11/12 Nollaig 1920, chuir fórsaí na Corónach lár chathair Chorcaí trí thine, agus iad ag stopadh na bhfear dóiteáin ón tine a mhúchadh. {{Main|Dó Chorcaí}} Sna chéad ocht mí eile, go dtí an sos cogaidh, bhí na maruithe ag dul i líonmhaireacht. Básaíodh míle de dhaoine ó Mhí Eanáir go Mhí Iúil den bhliain 1921. Saighdiúirí dubha nó dearga iad trí chéad acu, agus an chuid eile ba sibhialtaigh nó Óglaigh iad. Thar an tréimhse chéanna, caitheadh ceithre mhíle go leith de dhaoine i dtóin phríosúin, de dheasca an drochamhrais go raibh siad ag cabhrú leis na hÓglaigh nó ina mbaill den IRA. [[Íomhá:Dublin Brigade Wall Plaque 1919-1921.jpg|mion|Briogáid Átha Cliath|220x220px]] == "Anois, caithigí bhur gcuid pléascán linn!" == Idir an 15ú agus an 17ú lá de Mhí Eanáir, 1921, chuir na saighdiúirí Gallda [[cuirfiú]] i bhfeidhm ar an gcuid de Bhaile Átha Cliath idir [[Sráid Capel]], [[Sráid an Teampaill]], [[Sráid an Rí Thuaidh]] agus [[na Céanna]] i lár na cathrach. Cuireadh imdhúnadh iomlán ar an limistéar seo gan aon duine a ligean thar na pointí seiceála. Ansin, cuardaíodh gach aon teach ó urlár go síleáil, ach níor thángthas trasna ar mhórán arm ná lón cogaidh. Is dócha gur chuir an turas in aistear seo le frustrachas na saighdiúirí, agus iad ag éirí níos brúidiúla in aghaidh an lae: i ndeireadh Mhí Eanáir, thosaigh siad ag tabhairt príosúnaigh Phoblachtacha mar ghialla ar a gcuid trucailí, agus gach trucail ag taispeáint an téacs ''Bomb us Now!'' ar an taobh amuigh. Ó thug na hiriseoirí coimhthíocha tuairisc air seo do na nuachtáin, éiríodh as an gcleachtadh go sciobtha. [[Íomhá:Queueing for the sales? (16037145438).jpg|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, Corcaigh, 1921|220x220px]] Ina dhiaidh sin, thosaigh na Sasanaigh líon a chur timpeall gach trucail leis na [[pléascáinín láimhe|pléascáiníní láimhe]] a choinneáil amuigh. Ansin, ghreamaíodh an tIRA bacán de gach pléascáinín, i gcruth is go rachadh sé i bhfostú sa líon. Ar an dara lá de Mhí Feabhra, 1921, cuireadh an chéad Óglach chun báis go hoifigiúil agus go poiblí. B'é [[Cornelius Ó Murchú]] é, ó Shráid an Mhuilinn i g[[Corcaigh]]. Básaíodh seisear eile ar an dóigh seo i gCorcaigh ar an 28ú lá den mhí chéanna. An lá arna mhárach, mharaigh an tIRA dháréag duine de shaighdiúirí neamharmtha Briotanacha mar éiric. [[Íomhá:Burning of Cork, Ireland St Patrick's Street 14 December 1920..jpg|mion|Corcaigh, 14 Nollaig 1920|220x220px]] Ar an gceathrú lá de Mhí Bhealtaine, d'fhág an tIRA corpán Thomáis Uí Shúilleabháin mar bhaoite do na péas ar ghruaimhín bóthair in aice le [[Ráth Mór]]. Seanfhear ochtó bliain d'aois a bhí ann agus é maraithe ag na hÓglaigh mar bhrathadóir. Nuair a tháinig na saighdiúirí dubha ag fiosrú, fuair ochtar fear acu bás sa teagmháil, agus níor tháinig ach aon duine amháin de na péas slán. Ansin, chuir na Sasanaigh cúig theach agus uachtarlann amháin trí thine mar éiric. Ceithre lá ina dhiaidh sin, rinne na hÓglaigh iarracht beirt saighdiúirí dubha a mharú in Oileán Chiarraí. Bhí na constáblaí seo ag filleadh abhaile i ndiaidh an Aifrinn, agus d'éirigh leis an IRA fear acu a mharú. An fear eile, áfach, fágadh ina bheo é, ó chuaigh a bhean chéile idir é agus urchar a mharaithe. Ar an deichiú lá de Mhí Bhealtaine, chuaigh ceal i mbeirt chonstáblaí eile de chuid an RIC agus iad ag spaisteoireacht leo cois farraige i g[[Cluain Maine]] i g[[Contae Dhún na nGall|Co. Dhún na nGall]]. Tháinig corpán duine acu i dtír ar an lá arna mhárach. [[Íomhá:The Customs House, Dublin - geograph.org.uk - 1410496.jpg|mion|Bealtaine 1921: shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]]|220x220px]] I Mí Bhealtaine 1921, shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]] i mBaile Átha Cliath agus [[Loisceadh Teach an Chustaim, 1921|chuir siad an foirgneamh ar fad trí thine]]. Is é an cuspóir a bhí leis an ngníomh siombalach seo ná a thaispeáint don [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas]] go gcaithfidís a ngreim a scaoileadh d'Éirinn sa deireadh. D'íoc na hÓglaigh an-deachú, áfach, nó maraíodh cúigear acu, agus chimigh na Sasanaigh breis is ceithre scór d'fhir de chuid an IRA. Is é an rud a thaispeáin siad, dháiríre, ná nach raibh na hÓglaigh ábalta na Sasanaigh a chur i sáinn gan dul i dtuilleamaí na treallchogaíochta. {{Main|Loisceadh Teach an Chustaim, 1921}} Bhí na gunnaí gann agus an lón cogaidh féin ag rith orthu, agus mar a dúirt [[Risteard Ó Maolchatha]], dá fheabhas a bhí na hÓglaigh ag cur cogadh eadarnaíoch, "ní raibh siad in ann fórsaí na Corónach a chaitheamh amach as aon áit ba mhó ná gnáthbhearaic de chuid na bpéas". Nuair a tháinig an Sos Cogaidh, bhí formhór na gceannairí, Mícheál Ó Coileán ach go háirithe, suite siúráilte nach raibh mórán teacht aniar fágtha san IRA, agus an cineál eagraíochta a bhí air. Mar sin, b'é an rún a bhí acu ná an cogadh a fhairsingiú go Sasana féin. Ar dtús, bhí siad meáite ar duganna [[Learphall|Learphaill]] a bhuamáil agus targaidí tábhachtacha eacnamaíochta eile a ionsaí. Bhí réamhshampla ann cheana, nó bhí naoi dteach stóir déag i Learpholl curtha trí thine ag an IRA i Mí na Samhna den bhliain roimhe sin. Na tascfhórsaí a chuirfí go Sasana le hobair den chineál seo a dhéanamh, ba dócha leis na ceannairí nach gceapfadh na Sasanaigh iad, ós rud é nach raibh dlí an chogaidh curtha i bhfeidhm ar Shasana, ná muintir na tíre sásta glacadh lena leithéid, ach oiread. Mar a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach, ní raibh gá leis an gcineál seo feachtas sceimhlitheoireachta ag an am, nó tháinig an Sos Cogaidh sula raibh d'uain ag an gCoileánach agus na ceannairí eile na pleananna seo a chur i gcrích. == Cogadh na Bolscaireachta == [[Íomhá:Childers 1920.jpg|mion|[[Robert Erskine Childers]] c1920|221x221px]] Ócáid mhór bolscaireachta ab ea Cogadh na Saoirse don dá thaobh. Le dílseacht a chothú i measc na bProtastúnach, chuir Rialtas Sasana in iúl go raibh na hÓglaigh ag iarraidh cearta na bProtastúnach a chur ar ceal. Má mharaigh an tIRA duine Protastúnach mar bhrathadóir, rinne bolscaireacht Shasana scúp an lae de, ach más Caitliceach a bhí i gceist, níor bacadh leis ar an dóigh chéanna. Is é an tátal a bhainfeá as an scéal gur [[cinedhíothú]] (nó [[cineghlanadh]], mar a deirtear inniu) a bhí idir lámhaibh ag an IRA. Is iomaí alt faoi staid na hÉireann a foilsíodh sna nuachtáin i Sasana a tháinig as biúró bolscaireachta na bpéas, mar sin. Bhí na sagairt Chaitliceacha, nó an chuid ab fheiceálaí acu, - bhí siad ag lochtú mhí-úsáid na láimhe láidre ar an dá thaobh. Má bhí féin, b'iad na hÓglaigh a fuair an chuid ba mheasa den íde bhéil, nó bhí sé i ndúchas agus i dtraidisiún na hEaglaise Caitlicí Poblachtánachas na láimhe láidre a dhamnú. [[Íomhá:Irish War of Independence (5727853084).jpg|mion|[[Tine]], British and Irish Steam Ship Co., 5ú Bealtaine 1921|220x220px]] Is é an rud a dúirt Easpag na [[Mainistir na Coille Móire|Coille Móire]], an Dochtúir Finnegan: {{cquote|''Ní féidir a rá go bhfuil cúis uasal le haon chogadh, ach dóchas ceart a bheith as an mbua, agus bunús maith leis an dóchas sin. Cén dóchas a bheadh ag aon duine as bua a bhreith ar chumhachtaí dochuimsitheacha na h[[Impireacht na Breataine|Impireachta]]? Diabhal an drae dóchas, muis; agus ós cogadh gan chúis dhlíthiúil atá ann, an té a mharóidh duine eile sa chogadh seo, níl ach gnáth-dhúnmharú déanta aige.}} Bhí an port céanna ag Ard-Easpag [[Tuaim|Thuama]], an Dochtúir Mac Giolla Mháirtín, agus é den bharúil ''go raibh síocháin Dé briste'' acu siúd a ghlac páirt sna hionsaithe eadarnaíocha ar na Sasanaigh: ''tá siad ciontach sa dúnmharú''. [[Íomhá:Soldiers attending fire aftermath, Parkgate Street, Dublin 1920s (5796288940).jpg|mion|[[Tine]], Sráid Parkgate, BÁC, 4ú Meitheamh 1921|220x220px]] Mar sin féin, bhí an Pápa [[Beinidict XV|Beinidict a Cúig Déag]] den bharúil, sa litir a chuir sé chuig rialtas Shasana, ná gur chóir do lucht an dá thaobh breith ar a stuaim agus comhréiteach éigin a oibriú amach. Is é an rud a bhí ag teastáil ó na Sasanaigh ná go ndamnódh an Pápa na hÓglaigh, agus anois, bhí an-fhearg orthu go gcuirfeadh an Pápa rialtas ríoga na Breataine Móire ar aon leibhéal leis na "dúnmharfóirí" Éireannacha. [[Íomhá:Cumann na mBan July 23, 1921.jpg|mion|Agóid "Cumann na mBan" 23 Iúil 1921, [[Príosún Mhuinseo]], BÁC|220x220px]] Bhí [[Deasún Mac Gearailt]] agus [[Robert Erskine Childers|Erskine Childers]] ag foilsiú an [[Ráiteas na hÉireann]] (nó an ''Irish Bulletin''), iris oifigiúil Phoblacht na hÉireann, a thugadh cumhdach nuachta de na himeachtaí nach raibh rialtas Shasana sásta a chur os comhair an tsaoil mhóir, go háirithe an loitiméireacht agus an t-eirleach a bhí fórsaí slándála na Breataine Móire á dhéanamh ar fud na hÉireann. Chuirtí an Ráiteas i gcló i bhfolach agus scaiptí ar fud na hÉireann é. D'fhaigheadh na preasghníomhaireachtaí a gcuid cóipeanna freisin, chomh maith le polaiteoirí Eorpacha agus Meiriceánacha, nó fiú Sasanacha–an chuid acu a bhí sásta cás na nÉireannach a thuiscint. == Sos Cogaidh == [[Íomhá:Crowd at Mansion House Dublin ahead of War of Independence truce July 8 1921.jpg|mion|Slua ag [[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]], BÁC, roimh fhógairt sos cogaidh ar an 8ú Iúil, 1921|220x220px]] Tháinig sórt deiridh leis an gcogadh ar an chéad lá dhéag i mí Iúil, 1921. Fógraíodh sos cogaidh idir an IRA agus fórsaí na Corónach ar an 8 Iúil [[1921]],<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Padraig Og O. Ruairc|date=2016-01-22|url=https://www.amazon.co.uk/Truce-Murder-Myth-Irish-Independence/dp/1781173850|title=Truce: Murder, Myth and the Last Days of the Irish War of Independence|language=English|publisher=The Mercier Press Ltd|location=Cork, Ireland}}</ref> a tháinig i bhfeidhm ag meán-lae ar an [[11 Iúil]] [[1921]]. Ba Hannah Carey, 48 agus banfhreastalaí, as [[Cill Airne]], t-íospartach deireanach. Bhuail piléar RIC fánach í. Thóg sé dhá uair an chloig ar Carey bás a fháil, á plúchadh ar an urlár in óstán, a háit oibre.<ref>{{Lua idirlín|url=https://owenoshea.ie/killarney-woman-was-last-to-die-in-irelands-war-of-independence/|teideal=Killarney woman was last to die in Ireland's War of Independence|údar=Owen O'Shea|dáta=2021-07-05|language=en-US|work=Owen O'Shea|dátarochtana=2021-07-11}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/kerryman/news/it-went-off-by-mistake-40622727.html|teideal=It went off by mistake|údar=Owen O'Shea|dáta=2021|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-07-11}}</ref> Ag an am céanna, lean an foréigean [[Seicteachas|seicteach]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Spreag an nuacht círéibeacha i mBéal Feirste agus fuair 22 bás ar [[11 Iúil]] [[1921]]. Scríobh [[Mícheál D. Ó hUigínn]], <blockquote>"Agus machnamh á dhéanamh ar an Sos Cogaidh tá sé ceart smaoineamh ar conas a bhí na daoine ar na sráideanna sna sráidbhailte, na bailte agus na cathracha ag súil leis an tsíocháin agus ag guí go dtiocfadh sí. Ar dhá ócáid sna trí bliana roimhe sin, chuir siad a mianta in iúl sa bhosca ballóide. Diúltaíodh don chur in iúl sin. ... D’fhéadfaí an oiread sin beatha agus fulaingthe a bheith spáráilte dá mba rud é gur léiríodh meas ar thoil dhaonlathach na ndaoine."<ref>{{Lua idirlín|url=https://president.ie/index.php/ga/media-library/news-releases/statement-by-president-higgins-on-the-centenary-anniversary-of-the-coming-into-force-of-the-truce|teideal=Media Library News Releases|údar=Office of the President of Ireland|language=ga|work=president.ie|dátarochtana=2021-07-11}}</ref></blockquote> == Iarmhairtí == Maraíodh breis is 2,000 duine sa choimhlint go dtí sin, 550 óglach IRA<ref>Tugtar "an sean-IRA" ar na fórsaí armtha a ghnóthaigh an cogadh seo don Phoblacht, le béim a chur ar an difríocht idir iad agus na [[IRA Sealadach|Sealadaigh]], is é sin, an tIRA nua a tháinig chun cinn i d[[Tuaisceart Éireann]] sna [[1970í]].</ref>, 410 ball den RIC agus 700 saoránach. Ar bhealach, bhí an cogadh ina [[leamhsháinn]] faoin am seo. Na comhchainteanna ar baineadh triail astu sa bhliain roimhe sin, níor tháinig aon toradh orthu, ó bhí sé éilithe ag an bPríomh-Aire [[David Lloyd George]] ná go gcuirfeadh na hÓglaigh a gcuid arm uathu roimh aon rud eile. Nuair a fuair an Príomh-Aire é féin faoi bhrú ag an bhFreasúra Liobrálach faoi cheannas [[Herbert Asquith|Herbert Henry Asquith]], ag [[Páirtí an Lucht Oibre (Breatain)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus ag Comhdháil na gCeardchumann, chrom sé ar ais ar na comhchainteanna, agus cuireadh an chéad chríoch leis an gcogaíocht.[[Íomhá:Sinn Feiners camp 1920.jpg|mion|príosúnaigh cogaidh|220x220px]] B'é an dearcadh a bhí ag Rialtas na Breataine Móire ar na cúrsaí ná go raibh an cogadh le dul ar aghaidh go deo, agus tuilleadh daoine is airgid á chailleadh in aghaidh an lae. Thairis sin, agus b'é seo fíor-oighear an scéil, bhí an rialtas á lochtú go fíochmhar ag muintir Shasana féin, gan trácht ar bith a dhéanamh ar na tíortha iasachta, faoin treascairt a bhí á tabhairt d'Éirinn. Ón taobh eile de, ní raibh na hÓglaigh ábalta fód nua a dhéanamh ní ba mhó, dar leis an gCoileánach, go háirithe. Bhí siad in anás muinisin, agus nuair a tháinig fíor-shaighdiúirí Sasanacha in áit fórsaí tacair ar nós na nDúchrónach agus na bPóilíní Cúnta, thosaigh an cogadh ag cúngú ar na hÓglaigh dháiríre. [[Íomhá:King George 1923 LCCN2014715558 (cropped).jpg|clé|mion|248x248px|An [[Rí Seoirse V]]|alt=]] [[Íomhá:Jan Christiaan Smuts.jpg|mion|272x272px|Jan Smuts]] Ní thiocfadh an briseadh mór chomh sciobtha sin, ach go bé go raibh an [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Rí Seoirse a Cúig]], an ginearál [[Jan Smuts]] ón [[An Afraic Theas|Afraic Theas]] agus an Príomh-Aire David Lloyd George ag cur le chéile leis na comhchainteanna a chur ag obair in athuair. Bhí a fhios ag madraí an bhaile go raibh an Rí as cuimse míshásta leis an ródach a bhí na Dúchrónaigh a dhéanamh ar na hÉireannaigh. Nuair a hiarradh air óráid a thabhairt ag tionól bunaithe [[Pairlimint Thuaisceart Éireann|Pharlaimint Thuaisceart Éireann]] ar an [[Stormont]], mhol Jan Smuts dó leas a bhaint as an ócáid lena thuairimí i leith chogadh na hÉireann a chur in iúl go poiblí, i gcruth is go gcaithfeadh na polaiteoirí comhréiteach agus síocháin a lorg. Thaitin an smaoineamh leis an Rí, agus d'iarr sé ar an nginearál a chuid tuairimí a bhreacadh síos, le go bhféadfadh an Rialtas spléachadh a fháil orthu. Dhréachtaigh Smuts sórt meamram, agus chuir an Rí cóip den cháipéis seo chuig an bPríomh-Aire. Ansin, nuair a tháinig an Caibinéad le chéile leis an meamram a phlé le chéile, fáiltíodh Smuts isteach, agus ó bhí an Rí, an Ginearál agus Lloyd George féin ar aon bharúil nár mhiste triail a bhaint as, ní raibh neart ag na hairí rialtais eile air. Mar sin, thug an Rí an óráid uaidh mar a bhí socraithe, agus é ag éileamh athmhuintearais in Éirinn. [[Íomhá:Arthur Griffith and Irish republicans at Anglo-Irish peace conference cph.3c34330.jpg|mion|Arthur Griffith, cainteanna i Londain, 22 D.F. 1921|220x220px]] Chuaigh an óráid go mór mór i bhfeidhm ar na daoine ar an dá thaobh, agus thapaigh Lloyd George an deis. I Mí Iúil den bhliain 1921, phoibligh sé achainí d'[[Éamon de Valera]] comhchainteanna síochána a atosú. Ní raibh a fhios ag na hÉireannaigh nach raibh formhór na n-airí rialtais ag tacú leis an mbeart ach ar éigean. Thoiligh siad leis an tairiscint, agus shocraigh de Valera agus Lloyd George sos cogaidh a chur ar bun a chuideodh leo teacht ar chomhghéilleadh sa deireadh. == Féach freisin == * [[Luíochán Shulchóid Bheag]] (21 Eanáir 1919) * [[An Chéad Dáil|An Chéad Dáil (21 Eanáir 1919)]] * Na [[Dúchrónaigh]] * [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola (Samhain 1920)]] * [[Luíochán Chill Mhichíl]] (Samhain 1920) * [[Dó Chorcaí]] (Nollaig 1920) * Loisceadh Teach an Chustaim (Bealtaine 1921) * An [[Dara Dáil]] (Lúnasa 1921) * [[Conradh Angla-Éireannach]] (̠Nollaig 1921) * [[:Catagóir:Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse (Éire)|Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse]] == Naisc sheachtracha == * [http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html An cogadh i gcontae Chorcaí (http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723115039/http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html |date=2011-07-23 }} == Leabhair == * An tOllamh Tomás Ó Máille, ''An tIomaire Rua: Cogadh na Saoirse i dTuaisceart Chonamara'' * Mac Aonghusa, Proinsias. ''Ros Muc agus Cogadh na Saoirse'' (Conradh na Gaeilge 1992) * Ó Gadhra, Nollaig. ''Ríocht rointe''[[Íomhá:British cavalry regiment leaving Ireland 1922.jpg|mion|ag imeacht, 1922|220x220px]] * Coogan, Tim Pat. ''Michael Collins'' * Collins, M. E. ''Ireland 1868-1966'' (Educational Company, 1993) * Lyons, F. S. L. ''Ireland Since the Famine'' * MacCardle, Dorothy. ''The Irish Republic'' (Corgi paperback) * Pakenham, Frank (Earl of Longford). ''Peace By Ordeal: An Account from First-Hand Sources of the Negotiation and Signature of the Anglo-Irish Treaty of 1921'' (1935) ISBN 978-0-283-97908-8 * Hopkinson, Michael. ''The Irish War of Independence'' (Gill & Macmillan, 2002) * Hopkinson, Michael. ''Green against Green, the Irish Civil War'' (Gill & Macmillan, 2004) * Hart, Peter. ''The IRA at War 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-925258-0 * Hart, Peter. ''The IRA and Its Enemies: Violence and Community in Cork, 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 1998). ISBN 0-19-820806-5 * Ryan, Meda. ''Tom Barry: IRA Freedom Fighter'' (Cork: Mercier Press, 2003). ISBN 1-85635-425-3 * English, Richard. ''Armed Struggle, a History of the IRA'' (MacMillan, 2003) * Comerford, Richard. ''Ireland: Inventing the Nation'' (Hodder, 2003). == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Cogaí| ]] [[Catagóir:Cogadh na Saoirse in Éirinn| ]] afpfkqzmimmjerm4a9gxiwzp7iphshk 1319918 1319917 2026-07-08T12:51:56Z TGcoa 21229 1319918 wikitext text/x-wiki {{Infobox Coinbhleacht Mhíleata |méid=300px |coinbhleacht=Cogadh na Saoirse |íomhá=Warofindep.jpg |méid_íomhá=240px |teideal_íomhá=Dealbh cuimhneacháin Chogadh na Saoirse |dáta=[[21 Eanáir]] [[1919]] – [[11 Iúil]] [[1921]] |áit=[[Éire]] |toradh=[[Conradh Angla-Éireannach]] |comhraiceoir1=[[Poblacht na hÉireann (1919)|Poblacht na hÉireann]] |comhraiceoir2=[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|An Ríocht Aontaithe]] |ceannasaí1=[[Mícheál Ó Coileáin]] <br /> [[Risteard Ó Maolchatha]] <br /> [[Cathal Brugha]] |ceannasaí2=[[David Lloyd George]] <br /> [[Henry Hugh Tudor]] <br /> [[Winston Churchill]] |líon_comhraic1=IRA: ~15,000 |líon_comhraic2=[[Arm na Breataine]]: ~20,000 <br /> [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|RIC]]: ~9,700 <br /> [[Dúchrónaigh]]: ~7,000 <br /> [[ADRIC]]: ~1,400 <br /> [[USC]]: ~4,000 |taismigh1=Básanna: ~550 |taismigh2=Básanna: 714 |nótaí= |}} Tugtar '''Cogadh na Saoirse''' (nó an '''Cogadh Angla-Éireannach'''), [[21 Eanáir]] [[1919]] - [[11 Iúil]] [[1921]], ar an [[treallchogadh]] idir [[Rialtas na Breataine]] in [[Éirinn]] agus [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|Óglaigh na hÉireann]], a bhí faoi smacht na [[An Chéad Dáil|Chéad Dála]]. [[Parlaimint]] [[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleách]] a bhí ann, agus í curtha i dtoll le chéile as feisirí Éireannacha a vótáladh isteach in [[Olltoghchán na hÉireann, 1918|olltoghchán]] [[Westminster]] sa bhliain [[1918]], an tromlach acu a thoiligh le dul ar an [[Dáil]] mar theachtaí. [[Íomhá:R.I.C. group with County Inspector Hetreed (26931112476).jpg|clé|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, 1917|220x220px]] [[Íomhá:R.I.C. and military leaving Limerick (18442632000).jpg|clé|mion|RIC i Co Luimneach, 1920|220x220px]] == Tús an Chogaidh == Thosaigh an cogadh nuair a mharaigh dornán beag óglach<ref>timpeall ochtar fear, ina measc Dan Breen, Seán Treacy, Seán Hogan agus Seámas Robinson, ó thríú Briogáid Thiobraid Árann.</ref> de chuid an [[Óglaigh na hÉireann (1919-1922)|IRA]] beirt oifigeach de chuid [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] ar an tSulchóid Bheag i g[[Contae Thiobraid Árann]] ar an [[21 Eanáir]] [[1919]]. Breathnaítear ar an ionsaí mar thús oifigiúil le Cogadh Saoirse na hÉireann. Ar an lá céanna, tháinig an [[An Chéad Dáil|chéad Dáil]] le chéile.<ref>Bhí an cruinniú seo i dTeach an Ard-Mhéara eagraithe agus pleanáilte go mion roimh ré ag Sinn Féin tar éis Olltoghchán 1918.</ref> I d[[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]] i m[[Baile Átha Cliath]], tháinig ionadaithe tofa [[Sinn Féin|Shinn Féin]] le chéile leis an g[[An Chéad Dáil|Céad Dáil]] a chur ar siúl. I seisiún a reáchtáladh as [[An Ghaeilge|Gaeilge]], dhaingnigh an Dáil a Bunreacht féin agus ritheadh “Clár Oibre Poblacánaighe”<ref>{{Lua idirlín|url=http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf|teideal=Centenaries|údar=ucd.ie|dáta=2016|work=centenaries.ucd.ie|dátarochtana=2019-01-13}}</ref>. Agus Éamon de Valera i bpríosún, toghadh Cathal Brugha ina Uachtarán sealadach ar an Dáil. Ansin ghlac siad le [[Forógra na Cásca]] ó [[1916]]. Ar an ócáid chéanna, thug siad foláireamh do na fórsaí [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Gallda]] a bhí ar garastún in Éirinn imeacht as an tír. Thairis sin, d'iarr siad ar thíortha saora an domhain aitheantas a thabhairt don [[Poblacht na hÉireann|Phoblacht]] úrbhunaithe. Dhá lá ina dhiaidh sin ([[23 Eanáir]] [[1919]]), d'fhógair [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|rialtas na Breataine]] gur limistéar míleata speisialta é Tiobraid Árann Theas, agus cuireadh é faoi choimirce an ''Achta um Chosaint na Ríochta''<ref>"Special Military Area under the Defence of the Realm Act"</ref> é. I dtús na cogaíochta, ní raibh na hÓglaigh ach ag déanamh loitiméireachta agus sabaitéireachta ar mhaoin shaolta de chuid [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas na Breataine]], ag bailiú airgid, airm agus lón cogaidh nó ag feallmharú feidhmeannach a bhí mór le rá de chuid an rialtais. Rinne siad aithris ar an oirbheartaíocht a thuill a gclú do na [[Cogadh na mBórach|Bóraigh]], is é sin, bhí Óglaigh ag déanamh ionsaithe treallchogaíochta i dtoibinne gan sainéide mhíleata a chaitheamh. Bhí bunús phobal na hÉireann go mór i gcoinne an fhoréigin ar dtús. Ní raibh gach duine de na hÉireannaigh féin sásta leis an chogaíocht, ós rud é gur fágadh a chead ag na Sasanaigh, de réir [[Dlí|dhlí]]<nowiki/>the agus chonarthaí idirnáisiúnta cogaidh, aon Óglach a chimeofaí a chur chun báis mar shabaitéir, gan stádas oifigiúil an chime cogaidh a ghéilleadh dó. De réir a chéile, áfach, tháinig malairt tuairime acu, agus an dóigh a ndeachaigh ruathair fhuillteacha na saighdiúirí Gallda i bhfeidhm orthu. Ba mhinic nach n-aithníodh na Sasanaigh an sibhialtach thar an Óglach, agus iad ag rith damhsa ar fud na tíre. In áit cogadh ciallmhar a chur, ba ghnách leo daoine a chéasadh agus [[Foirgneamh|foirgnimh]] a chur trí thine gan chúis cheart. Is iomaí Éireannach, agus é idir dhá chomhairle faoi chúis na Poblachta ar dtús, a thug tacaíocht don ghluaiseacht sa deireadh, i bhfianaise an léirscriosa a bhí fórsaí an Rí a dhéanamh ar an tír. I dtús na bliana 1920, bhí Éire ar fad ar bharr lasrach le trioblóidí agus le foréigean den chineál seo. Mheas [[Art Ó Gríofa]] go ndearna fórsaí na Corónach 38,720 ruathar ar thithe príobháideacha, gur ghabh siad 4,982 duine agus gur mharaigh siad 77 duine neamharmtha, idir Phoblachtánaigh agus ghnáthshibhialtaigh, sna chéad ocht mí dhéag den chogadh. Chuir Ó Gríofa "cúirteanna na Dála" ag obair mar mhalairt chóras dhlí na Breataine Móire. B'iad na cúirteanna seo a chuir údarás an IRA i bhfeidhm ar an tír go forleathan agus a threascair cumhacht na Sasanach in Éirinn ón taobh istigh. Is iomaí ruathar a thug an tIRA faoi [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|Chonstáblacht Ríoga na hÉireann]] (RIC). As measc na nGael Caitliceach a hearcaíodh an chuid is mó de bhaill an fhórsa seo, agus meas na bhfealltóirí ag an IRA orthu dá réir. Ba ghnách leis an IRA beairicí de chuid na Constáblachta a ionsaí, go háirithe na cinn a bhí suite in áiteanna iargúlta. Bhí 9,700 ball ag an bhfórsa, agus iad lonnaithe i 1,500 beairic ar fud na tíre. Thug baill áirithe den fhórsa cabhair - idir airm agus eolas - don IRA. == Mícheál Ó Coileáin agus an tIRA == [[Íomhá:Michael Collins 1921.jpg|thumb|[[Mícheál Ó Coileáin]] sa bhliain 1921|293x293px]] B'é [[Mícheál Ó Coileáin (réabhlóidí)|Mícheál Ó Coileáin]] an duine ba mhó a rinne le heagraíocht cheart mhíleata a dhéanamh den IRA. Bhí sé in ainm a bheith ina [[Aire Rialtas|Aire Airgeadais]], ach b'ar cúrsaí airgeadais na nÓglach ba mhó a bhí a aire, agus é ag bailiú idir ghléasra cogaidh agus airgead don ghluaiseacht. Bhíodh an-lámh aige i roghnú na n-oifigeach fosta. Bhí an-intleacht aige, agus é in ann an éirim seo a chur i bhfeidhm ar chúrsaí na nÓglach go héifeachtach, rud a d'fhág cuid mhaith daoine faoina dhraíocht. Chuir sé bun le gréasán spiaireachta i measc na bpéas, agus d'éirigh leis cuid mhaith den riarachán Sasanach a insíothlú lena chuid spiairí. Bhunaigh an Coileánach, fosta, an "Scuad", a bhí dírithe ar ghníomhairí de chuid na "Ranna G" a fheallmharú. Is é an rud a bhí i gceist leis an "[[Roinn G]]" ná roinn pholaitiúil na bpéas i mBaile Átha Cliath. Bhí an-fhuath ag na hÓglaigh ar an roinn seo, nó is é an cineál oibre a bhí idir lámha ag an Roinn ná baill den ghluaiseacht Phoblachtach a aithint, a nochtadh agus a chimiú. Tugadh an rogha dá lán acu, áfach, éirí as a gcuid oibre agus Éire a thréigean, agus is iomaí duine acu arbh fhearr leis an dara rogha seo ná bás a fháil. Cé go raibh timpeall 100,000 ball ag an IRA de réir na ndoiciméad, mheas Ó Coileáin nach raibh páirt sa chogadh ach ag 15,000 acu agus nach raibh níos mó ná 3,000 ar fiannas ag aon am ar leith. == Cogaíocht eadarnaíoch == [[Íomhá:S. Hogan - Flying Column No. 2, 3rd Tipperary Brigade, IRA - 1921.JPG|mion|colún reatha uimhir a dó, [[Seán Hogan]], 3rd Tipperary Brigade, 1921|220x220px]] Bhí ceannairí clúiteacha ann ar nós [[Dan Breen|Dhónaill Uí Bhraoin]] agus [[Tomás de Barra|Thomáis de Barra]] i gceannas ar ''cholúin reatha'', grúpaí le thart ar 100 fear a bhí in ann luíocháin a eagrú go héifeachtach roimh na fórsaí Gallda. Ó bhí aithne níos fearr ar an gceantar máguaird acusan ná ag na saighdiúirí Gallda, bhí siad in ann teitheadh ó na Sasanaigh i ndiaidh an chomhraic. [[Íomhá:Daniel Breen police notice.jpg|clé|mion|220x220px|[[Dónall Ó Braoin]]]] [[Íomhá:Sean Hogan third Tipperary Brigade circa 1921.jpg|mion|345x345px|[[Seán Hogan]]]] Bhí eagraíochtaí tacaíochta ag cabhrú leis an IRA - [[Cumann na mBan]] agus [[Fianna Éireann]] (eagraíocht na n-óg). Bhí baill na n-eagraíochtaí seo ina dtimirí agus ina gcúntóirí ag an IRA, agus iad ag cuidiú leis na hÓglaigh a gcuid arm a iompar, ag gléasadh bia dóibh nó ag tabhairt dídin sna "tithe sábháilte" d'Óglaigh. Bhí cuid mhór den daonra ar fad sásta lámh chúnta a shíneadh do na hÓglaigh ar an dóigh seo, agus an dóigh ar mhill na Sasanaigh a gclú féin ó thús an chogaidh i leith. [[Íomhá:Soloheadbeg proclamation.jpg|mion|Luíochán na Sulchóide Bige eisíodh forógra, 19 Eanáir 1919|332x332px]]Thosaigh polasaí neamhoifigiúil seo na loitiméireachta i [[Mainistir Fhear Maí]] i gCo. Chorcaí i Mí Mheán Fómhair den bhliain 1919. Rinne dhá chéad duine de shaighdiúirí Gallda smidiríní de na gnóthais ba thábhachtaí san áit, agus iad ar buile nuair a mharaigh an tIRA duine acu toisc gur dhiúltaigh sé a chuid arm a thabhairt uaidh. Tharla a leithéid eile in áiteanna cosúil le [[Luimneach]] agus [[Baile Brigín]], agus nuair a chuala an saol mór orthu, rinne siad dochar do chúis na Breataine Móire sa [[baile|bhaile]] agus i gcéin. I Mí Aibreáin, i ndiaidh don IRA sraith ruathar a dhéanamh, ní raibh an Bhreatain Mhór in ann cánacha a bhailiú in Éirinn a thuilleadh. Ina áit sin, leag an Coileánach amach scéim - an tIasacht Náisiúnta - le sórt cánacha a bhailiú ó mhuintir na hÉireann chun an Phoblacht úrbhunaithe a mhaoiniú. Chuir na Sasanaigh an Giúistís Cónaitheach (''Resident Magistrate'') Alan Bell ó [[Beannchar, Contae Uíbh Fhailí|Bheannchar]] ar lorg an airgid seo, agus d'éirigh leis 71,000 punt a choigistiú ón IRA. D'fhéadfadh sé seilbh a ghlacadh ar thuilleadh, agus é ag déanamh an-dul chun cinn ag déanamh fiosraithe sna bainc, ach go bé gur mharaigh an tIRA é sula raibh de sheal aige é sin a chur i gcrích. Ar an 26ú lá de Mhí na Márta, 1920, tarraingíodh amach as tram é i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath agus scaoileadh trí urchar ina chloigeann. Ag deireadh na bliana sin, bhí an scéim i ndiaidh 357,000 punt a thabhú don IRA. D'fhaigheadh na comhairlí áitiúla rátaí as an gciste seo, nó bhí siad faoi smacht an IRA, agus ní íocfaidís cianóg rua le fórsaí na Corónach .[[Íomhá:Éamon de Valera 03.jpg|thumb|293x293px|Eamon de Valera<br /><small>[[Príomh-Aire]] (1919-Lúnasa 1921)<br /> agus [[Uachtarán Phoblacht na hÉireann]] (Lúnasa-Nollaig 1921)</small>]] === Éamon de Valera === Chaith Éamon de Valera tús an chogaidh sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe]], agus é ag iarraidh tacaíocht na Meiriceánach a bhaint amach don Phoblacht úr. Nuair a tháinig sé abhaile i ndeireadh na bliana 1920, d'éiligh sé in óráid a thug sé sa Dáil go n-éireodh na hÓglaigh as an treallchogaíocht, as na luíocháin agus as an eadarnaí. Bhí de Valera den bharúil nach ndéanfadh a leithéid ach dochar agus damáiste do chúis na hÉireann, ó ba chruthúnas é ar iarrachtaí na bolscaireachta Gallda an tIRA a chur os comhair an tsaoil mhóir mar dhrong de [[Sceimhlitheoireacht|sceimhlitheoir]]í. B'fhearr, dar leis, cogaíocht chomhghnásach a chleachtadh. Ar ndóigh, ní bhfuair de Valera ón Dáil ach diúltú glan, nó ní fhéadfadh an tIRA bua a bhreith ar shaighdiúirí na Breataine Móire, agus an taithí oibre a fuair siadsan sa [[Chéad Chogadh Domhanda]], ach dul i dtuilleamaí oirbheartaíocht an treallchogaidh. == Na Dúchrónaigh is na Póilíní Cúnta == [[Íomhá:A Black and Tan on duty in Dublin.jpg|mion|[[Dúchrónaigh|Na Dúchrónaigh]]|220x220px]] Nuair a bhí Constáblacht Ríoga na hÉireann ag titim as a chéile, cuireadh fórsaí cúltaca chucu mar chuidiú - na [[Dúchrónaigh]] agus na [[Póilíní Cúnta]]. Ba iarshaighdiúirí Gallda iad na Dúchrónaigh ó aimsir an chéad chogadh domhanda, fir a chaith seal i ndiaidh seala sna trinsí i rith an chogaidh. Tugadh an t-ainm sin orthu mar gheall ar dhath a n-éide, nó bhí sórt éide thobchumtha orthu nach raibh cosúil le sainéide an tsaighdiúra ná an phóilín. 7,000 fear a bhí ann. Bhí aithne orthu mar shlua míthrócaireach, fuilteach agus rinne siad go leor damáiste do chlú an rialtais Bhriotanaigh in Éirinn. Mar sin féin, níor spáráil [[Winston Churchill]] na focail mholta orthu ar aon nós, agus é den tuairim gurbh iad togha agus rogha fear na Breataine Móire iad. Níorbh é sin an cineál aithne a fuair na hÉireannaigh ar na Dúchrónaigh, áfach. Go bunúsach, ní raibh oiliúint cheart póilíneachta orthu ar aon nós, ná aon duine i gceannas orthu a mbeadh fios a ghnó aige. Mar sin, chaith siad an chuid ba mhó den am ag ionsaí sibhialtach, ag cur tithe trí thine, ag marú rompu agus ag déanamh loitiméireachta. Ó bhí sé áitithe orthu gurbh í an Ghaeilge teanga na sceimhlitheoirí, agus gur eagraíocht de chuid na sceimhlitheoirí ab ea [[Conradh na Gaeilge]], d'ionsaigh siad timirí de chuid an Chonartha. [[Íomhá:Outside the London and North Western Hotel in Dublin, April 21, 1921.jpg|mion|220x220px|ionsaí ar [[Óstán|"Óstán]] London and North Western", BÁC, 21 Aibreán 1921 - Na Dúchrónaigh sásta leo féin]] Cuireadh ina leith freisin gur éignigh siad mná agus cailíní, agus níl aon chúis cheart ann nach mbeadh a leithéid ag tarlú agus na sluaite d'fhir armtha gan smacht ceart míleata orthu ag fánaíocht timpeall ar fud na tíre. Tríd is tríd, níl sé as cosán gur drong sceimhlitheoireachta ab ea na Dúchrónaigh nach ndearna aon rud fónta. Na trioblóidí a tharraingídís, ní raibh siad ach ag cur dea-chlú na Breataine Móire ó mhaith. [[Íomhá:Military (6393759933).jpg|mion|220x220px|Ospidéal sráid Jervis, BÁC, Domhnach na Fola, 21 Samhain 1920]] Ba iaroifigigh ó [[Arm na Breataine]] iad na Póilíní Cúnta nó ''Auxiliaries'' as Béarla, timpeall 1,400- 1,700 ag obair in Éirinn. [[Íomhá:Cairo gang.jpg|mion|220x220px|"drong Chaireo"]] Bhí an rialtas Briotanach sásta cead a gcos a fhágáil ag na fórsaí speisialta seo, siúd is gur ghnách leis an lucht rialtais sa Bhreatain Mhór séanadh go rabhthas ag iarraidh díoltas a imirt ar mhuintir na hÉireann - ''nílim ag iarraidh sásamh a bhaint astu, ach mura bhfuil féin, tá sé ag éirí linn damanta maith'', mar a dúirt an Tiarna [[Hugh Cecil]]. I Mí Eanáir den bhliain 1921, chaith fórsaí na Corónach uathu an cur i gcéill, agus thosaigh an "díoltas oifigiúil" nuair a dódh seacht dteach i [[Mainistir na Corann]], Co. Chorcaí. Lá amháin, i Mí na Samhna 1920, mharaigh gníomhairí de chuid an Choileánaigh 15 fear de chuid rúnseirbhísí na Breataine Móire - "drong Chaireo", mar a thugtaí orthu. D'imir na Póilíní Cúnta díoltas uafásach ar na sibhialtaigh. Tháinig díorma acu isteach ar [[Páirc an Chrócaigh|Pháirc an Chrócaigh]] le linn báire, agus scaoil siad meaisínghunnaí leis an lucht féachana. Maraíodh ceathrar déag, agus fágadh 65 duine gonta i ndiaidh an ionsaithe. Ar an lá céanna, maraíodh beirt Óglach agus a gcara i gCaisleán Bhaile Átha Cliath "agus iad ag iarraidh éalú". Baisteadh [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola]] ar lá na n-imeachtaí seo. Inniu, tugtar Seastán Uí Ógáin ar cheann de na seastáin i bPáirc an Chrócaigh, i ndilchuimhne ar an imreoir ó [[CLG Chontae Thiobraid Árann|Thiobraid Árann]] a fuair bás san ionsaí. == Contae Chorcaí ar Bharr Lasrach == [[Íomhá:Thomas mac curtain.jpg|mion|435x435px|[[Tomás Mac Curtáin]]]] Taobh amuigh de [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]], b'i g[[Contae Chorcaí]] ba mhó a bhí an cath á chur. Ansin a baineadh an chéad triail as cuid mhaith de na drochnósanna cogaíochta a chuir fórsaí na Corónach i bhfeidhm ina dhiaidh sin, cosúil leis an loitiméireacht mar dhíoltas as ionsaithe de chuid na nÓglach, nó le feallmharú na bPoblachtánach mór le rá. I Mí na Márta, 1920, mharaigh fir a raibh dath dubh curtha ar a n-aghaidheanna [[Tomás Mac Curtáin]], Ard-Mhéara Chathair Chorcaí, os comhair shúile a mhná céile, siocair is gur ball de [[Sinn Féin|Shinn Féin]] ab ea an Méara. Ina dhiaidh sin, chonacthas na fir chéanna ag filleadh ar bheairic na bpéas. An fear a tháinig i gcomharbas ar an gCuirtíneach mar Ard-Mhéara, [[Traolach Mac Suibhne]], shíothlaigh seisean i bPríosún [[Brixton]] sa Bhreatain Mhór agus é ar stailc ocrais. An giúiré a d'fhiosraigh cúinsí a bháis, chuir sé dúnmharú toilghnústa i leith [[David Lloyd George]] agus an Chigire Ceantair Swanzy; agus ina dhiaidh sin, mharaigh na hÓglaigh Swanzy i Lios na gCearbhach, Co. Aontroma. [[Íomhá:LloydGeorge (cropped).jpg|mion|293x293px|[[David Lloyd George]]]] I Mí Lúnasa den bhliain 1920, chuir an rialtas na cúirteanna cróinéara ar fad ar ceal, ó bhí siad ag seirbheáil an iomarca barántas in aghaidh saighdiúirí de chuid fhórsaí na Corónach. Cuireadh "cúirteanna míleata fiosraithe" in áit na gcúirteanna cróinéara. B'i gCorcaigh a tháinig na chéad [[Colún reatha|Cholúin Reatha]] ar an bhfód, leis. Is é an rud a bhí i gceist le Colún Reatha ná díorma armtha agus thart ar chéad fear ann, agus iad in ann fórsaí na Corónach a ionsaí ón eadarnaí agus a n-éalú a dhéanamh sula raibh d'uain ag an namhaid teacht ar a lorg, nó fir de mhuintir na háite a bhíodh iontu agus aithne acu ar an tír-raon agus ar an timpeallacht. Bhí an dá thaobh ag milleánú a chéile faoi mharú príosúnach neamharmtha. Ghreamaigh míchlú den chineál seo de Reisimint Essex in Arm na Breataine Móire, ach go háirithe. [[Íomhá:Kilmichael Ambush Site Monument - geograph.org.uk - 499017.jpg|mion|luíochán [[Cill Mhíchil|Chill Mhíchil]]|220x220px]]I Mí na Samhna 1920, seachtain amháin i ndiaidh [[Domhnach na Fola (1920)|Dhomhnach na Fola]] i mBaile Átha Cliath, rinne díorma d'Óglaigh ó Iarthar Chorcaí, agus [[Tomás de Barra]] (Tom Barry) i gceannas orthu, ionsaí [[Luíochán Chill Mhichíl|luíocháin ar phatról de Phóilíní Cúnta i gCill Mhíchí]]<nowiki/>l, Co. Chorcaí, agus maraíodh an t-iomlán de na Briotanaigh - ocht bhfear déag ar fad - sa teagmháil. Is é an chiall a bhain fórsaí na Corónach as an scéal ná gur maraíodh cuid de na péas i ndiaidh dóibh géilleadh. Deir na hÓglaigh, áfach, gur géilleadh bréagach a bhí ann, agus nach gnách ceathrú anama a thabhairt d'aon duine i ndiaidh a leithéide, sa chogadh. Sórt cloch mhíle a bhí i gceist le [[Luíochán Chill Mhichíl|luíochán Chill Mhíchil]], nó ina dhiaidh sin, chuaigh an cogadh an oiread sin chun géire agus gur chuir na Sasanaigh dlí airm i bhfeidhm ar [[Cúige Mumhan|Chúige Mumhan]] go léir. Ar 11/12 Nollaig 1920, chuir fórsaí na Corónach lár chathair Chorcaí trí thine, agus iad ag stopadh na bhfear dóiteáin ón tine a mhúchadh. {{Main|Dó Chorcaí}} Sna chéad ocht mí eile, go dtí an sos cogaidh, bhí na maruithe ag dul i líonmhaireacht. Básaíodh míle de dhaoine ó Mhí Eanáir go Mhí Iúil den bhliain 1921. Saighdiúirí dubha nó dearga iad trí chéad acu, agus an chuid eile ba sibhialtaigh nó Óglaigh iad. Thar an tréimhse chéanna, caitheadh ceithre mhíle go leith de dhaoine i dtóin phríosúin, de dheasca an drochamhrais go raibh siad ag cabhrú leis na hÓglaigh nó ina mbaill den IRA. [[Íomhá:Dublin Brigade Wall Plaque 1919-1921.jpg|mion|Briogáid Átha Cliath|220x220px]] == "Anois, caithigí bhur gcuid pléascán linn!" == Idir an 15ú agus an 17ú lá de Mhí Eanáir, 1921, chuir na saighdiúirí Gallda [[cuirfiú]] i bhfeidhm ar an gcuid de Bhaile Átha Cliath idir [[Sráid Capel]], [[Sráid an Teampaill]], [[Sráid an Rí Thuaidh]] agus [[na Céanna]] i lár na cathrach. Cuireadh imdhúnadh iomlán ar an limistéar seo gan aon duine a ligean thar na pointí seiceála. Ansin, cuardaíodh gach aon teach ó urlár go síleáil, ach níor thángthas trasna ar mhórán arm ná lón cogaidh. Is dócha gur chuir an turas in aistear seo le frustrachas na saighdiúirí, agus iad ag éirí níos brúidiúla in aghaidh an lae: i ndeireadh Mhí Eanáir, thosaigh siad ag tabhairt príosúnaigh Phoblachtacha mar ghialla ar a gcuid trucailí, agus gach trucail ag taispeáint an téacs ''Bomb us Now!'' ar an taobh amuigh. Ó thug na hiriseoirí coimhthíocha tuairisc air seo do na nuachtáin, éiríodh as an gcleachtadh go sciobtha. [[Íomhá:Queueing for the sales? (16037145438).jpg|mion|Constáblacht Ríoga na hÉireann, Corcaigh, 1921|220x220px]] Ina dhiaidh sin, thosaigh na Sasanaigh líon a chur timpeall gach trucail leis na [[pléascáinín láimhe|pléascáiníní láimhe]] a choinneáil amuigh. Ansin, ghreamaíodh an tIRA bacán de gach pléascáinín, i gcruth is go rachadh sé i bhfostú sa líon. Ar an dara lá de Mhí Feabhra, 1921, cuireadh an chéad Óglach chun báis go hoifigiúil agus go poiblí. B'é [[Cornelius Ó Murchú]] é, ó Shráid an Mhuilinn i g[[Corcaigh]]. Básaíodh seisear eile ar an dóigh seo i gCorcaigh ar an 28ú lá den mhí chéanna. An lá arna mhárach, mharaigh an tIRA dháréag duine de shaighdiúirí neamharmtha Briotanacha mar éiric. [[Íomhá:Burning of Cork, Ireland St Patrick's Street 14 December 1920..jpg|mion|Corcaigh, 14 Nollaig 1920|220x220px]] Ar an gceathrú lá de Mhí Bhealtaine, d'fhág an tIRA corpán Thomáis Uí Shúilleabháin mar bhaoite do na péas ar ghruaimhín bóthair in aice le [[Ráth Mór]]. Seanfhear ochtó bliain d'aois a bhí ann agus é maraithe ag na hÓglaigh mar bhrathadóir. Nuair a tháinig na saighdiúirí dubha ag fiosrú, fuair ochtar fear acu bás sa teagmháil, agus níor tháinig ach aon duine amháin de na péas slán. Ansin, chuir na Sasanaigh cúig theach agus uachtarlann amháin trí thine mar éiric. Ceithre lá ina dhiaidh sin, rinne na hÓglaigh iarracht beirt saighdiúirí dubha a mharú in Oileán Chiarraí. Bhí na constáblaí seo ag filleadh abhaile i ndiaidh an Aifrinn, agus d'éirigh leis an IRA fear acu a mharú. An fear eile, áfach, fágadh ina bheo é, ó chuaigh a bhean chéile idir é agus urchar a mharaithe. Ar an deichiú lá de Mhí Bhealtaine, chuaigh ceal i mbeirt chonstáblaí eile de chuid an RIC agus iad ag spaisteoireacht leo cois farraige i g[[Cluain Maine]] i g[[Contae Dhún na nGall|Co. Dhún na nGall]]. Tháinig corpán duine acu i dtír ar an lá arna mhárach. [[Íomhá:The Customs House, Dublin - geograph.org.uk - 1410496.jpg|mion|Bealtaine 1921: shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]]|220x220px]] I Mí Bhealtaine 1921, shealbhaigh na hÓglaigh [[Teach an Chustaim]] i mBaile Átha Cliath agus [[Loisceadh Teach an Chustaim, 1921|chuir siad an foirgneamh ar fad trí thine]]. Is é an cuspóir a bhí leis an ngníomh siombalach seo ná a thaispeáint don [[Rialtas na Ríochta Aontaithe|Rialtas]] go gcaithfidís a ngreim a scaoileadh d'Éirinn sa deireadh. D'íoc na hÓglaigh an-deachú, áfach, nó maraíodh cúigear acu, agus chimigh na Sasanaigh breis is ceithre scór d'fhir de chuid an IRA. Is é an rud a thaispeáin siad, dháiríre, ná nach raibh na hÓglaigh ábalta na Sasanaigh a chur i sáinn gan dul i dtuilleamaí na treallchogaíochta. {{Main|Loisceadh Teach an Chustaim, 1921}} Bhí na gunnaí gann agus an lón cogaidh féin ag rith orthu, agus mar a dúirt [[Risteard Ó Maolchatha]], dá fheabhas a bhí na hÓglaigh ag cur cogadh eadarnaíoch, "ní raibh siad in ann fórsaí na Corónach a chaitheamh amach as aon áit ba mhó ná gnáthbhearaic de chuid na bpéas". Nuair a tháinig an Sos Cogaidh, bhí formhór na gceannairí, Mícheál Ó Coileán ach go háirithe, suite siúráilte nach raibh mórán teacht aniar fágtha san IRA, agus an cineál eagraíochta a bhí air. Mar sin, b'é an rún a bhí acu ná an cogadh a fhairsingiú go Sasana féin. Ar dtús, bhí siad meáite ar duganna [[Learphall|Learphaill]] a bhuamáil agus targaidí tábhachtacha eacnamaíochta eile a ionsaí. Bhí réamhshampla ann cheana, nó bhí naoi dteach stóir déag i Learpholl curtha trí thine ag an IRA i Mí na Samhna den bhliain roimhe sin. Na tascfhórsaí a chuirfí go Sasana le hobair den chineál seo a dhéanamh, ba dócha leis na ceannairí nach gceapfadh na Sasanaigh iad, ós rud é nach raibh dlí an chogaidh curtha i bhfeidhm ar Shasana, ná muintir na tíre sásta glacadh lena leithéid, ach oiread. Mar a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach, ní raibh gá leis an gcineál seo feachtas sceimhlitheoireachta ag an am, nó tháinig an Sos Cogaidh sula raibh d'uain ag an gCoileánach agus na ceannairí eile na pleananna seo a chur i gcrích. == Cogadh na Bolscaireachta == [[Íomhá:Childers 1920.jpg|mion|[[Robert Erskine Childers]] c1920|221x221px]] Ócáid mhór bolscaireachta ab ea Cogadh na Saoirse don dá thaobh. Le dílseacht a chothú i measc na bProtastúnach, chuir Rialtas Sasana in iúl go raibh na hÓglaigh ag iarraidh cearta na bProtastúnach a chur ar ceal. Má mharaigh an tIRA duine Protastúnach mar bhrathadóir, rinne bolscaireacht Shasana scúp an lae de, ach más Caitliceach a bhí i gceist, níor bacadh leis ar an dóigh chéanna. Is é an tátal a bhainfeá as an scéal gur [[cinedhíothú]] (nó [[cineghlanadh]], mar a deirtear inniu) a bhí idir lámhaibh ag an IRA. Is iomaí alt faoi staid na hÉireann a foilsíodh sna nuachtáin i Sasana a tháinig as biúró bolscaireachta na bpéas, mar sin. Bhí na sagairt Chaitliceacha, nó an chuid ab fheiceálaí acu, - bhí siad ag lochtú mhí-úsáid na láimhe láidre ar an dá thaobh. Má bhí féin, b'iad na hÓglaigh a fuair an chuid ba mheasa den íde bhéil, nó bhí sé i ndúchas agus i dtraidisiún na hEaglaise Caitlicí Poblachtánachas na láimhe láidre a dhamnú. [[Íomhá:Irish War of Independence (5727853084).jpg|mion|[[Tine]], British and Irish Steam Ship Co., 5ú Bealtaine 1921|220x220px]] Is é an rud a dúirt Easpag na [[Mainistir na Coille Móire|Coille Móire]], an Dochtúir Finnegan: {{cquote|''Ní féidir a rá go bhfuil cúis uasal le haon chogadh, ach dóchas ceart a bheith as an mbua, agus bunús maith leis an dóchas sin. Cén dóchas a bheadh ag aon duine as bua a bhreith ar chumhachtaí dochuimsitheacha na h[[Impireacht na Breataine|Impireachta]]? Diabhal an drae dóchas, muis; agus ós cogadh gan chúis dhlíthiúil atá ann, an té a mharóidh duine eile sa chogadh seo, níl ach gnáth-dhúnmharú déanta aige.}} Bhí an port céanna ag Ard-Easpag [[Tuaim|Thuama]], an Dochtúir Mac Giolla Mháirtín, agus é den bharúil ''go raibh síocháin Dé briste'' acu siúd a ghlac páirt sna hionsaithe eadarnaíocha ar na Sasanaigh: ''tá siad ciontach sa dúnmharú''. [[Íomhá:Soldiers attending fire aftermath, Parkgate Street, Dublin 1920s (5796288940).jpg|mion|[[Tine]], Sráid Parkgate, BÁC, 4ú Meitheamh 1921|220x220px]] Mar sin féin, bhí an Pápa [[Beinidict XV|Beinidict a Cúig Déag]] den bharúil, sa litir a chuir sé chuig rialtas Shasana, ná gur chóir do lucht an dá thaobh breith ar a stuaim agus comhréiteach éigin a oibriú amach. Is é an rud a bhí ag teastáil ó na Sasanaigh ná go ndamnódh an Pápa na hÓglaigh, agus anois, bhí an-fhearg orthu go gcuirfeadh an Pápa rialtas ríoga na Breataine Móire ar aon leibhéal leis na "dúnmharfóirí" Éireannacha. [[Íomhá:Cumann na mBan July 23, 1921.jpg|mion|Agóid "Cumann na mBan" 23 Iúil 1921, [[Príosún Mhuinseo]], BÁC|220x220px]] Bhí [[Deasún Mac Gearailt]] agus [[Robert Erskine Childers|Erskine Childers]] ag foilsiú "Ráiteas na hÉireann" (nó an ''Irish Bulletin''), iris oifigiúil Phoblacht na hÉireann, a thugadh cumhdach nuachta de na himeachtaí nach raibh rialtas Shasana sásta a chur os comhair an tsaoil mhóir, go háirithe an loitiméireacht agus an t-eirleach a bhí fórsaí slándála na Breataine Móire á dhéanamh ar fud na hÉireann. Chuirtí an Ráiteas i gcló i bhfolach agus scaiptí ar fud na hÉireann é. D'fhaigheadh na preasghníomhaireachtaí a gcuid cóipeanna freisin, chomh maith le polaiteoirí Eorpacha agus Meiriceánacha, nó fiú Sasanacha–an chuid acu a bhí sásta cás na nÉireannach a thuiscint. == Sos Cogaidh == [[Íomhá:Crowd at Mansion House Dublin ahead of War of Independence truce July 8 1921.jpg|mion|Slua ag [[Teach an Ardmhéara|Teach an Ard-Mhéara]], BÁC, roimh fhógairt sos cogaidh ar an 8ú Iúil, 1921|220x220px]] Tháinig sórt deiridh leis an gcogadh ar an chéad lá dhéag i mí Iúil, 1921. Fógraíodh sos cogaidh idir an IRA agus fórsaí na Corónach ar an 8 Iúil [[1921]],<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Padraig Og O. Ruairc|date=2016-01-22|url=https://www.amazon.co.uk/Truce-Murder-Myth-Irish-Independence/dp/1781173850|title=Truce: Murder, Myth and the Last Days of the Irish War of Independence|language=English|publisher=The Mercier Press Ltd|location=Cork, Ireland}}</ref> a tháinig i bhfeidhm ag meán-lae ar an [[11 Iúil]] [[1921]]. Ba Hannah Carey, 48 agus banfhreastalaí, as [[Cill Airne]], t-íospartach deireanach. Bhuail piléar RIC fánach í. Thóg sé dhá uair an chloig ar Carey bás a fháil, á plúchadh ar an urlár in óstán, a háit oibre.<ref>{{Lua idirlín|url=https://owenoshea.ie/killarney-woman-was-last-to-die-in-irelands-war-of-independence/|teideal=Killarney woman was last to die in Ireland's War of Independence|údar=Owen O'Shea|dáta=2021-07-05|language=en-US|work=Owen O'Shea|dátarochtana=2021-07-11}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/regionals/kerryman/news/it-went-off-by-mistake-40622727.html|teideal=It went off by mistake|údar=Owen O'Shea|dáta=2021|language=en|work=independent|dátarochtana=2021-07-11}}</ref> Ag an am céanna, lean an foréigean [[Seicteachas|seicteach]] i d[[Tuaisceart Éireann]]. Spreag an nuacht círéibeacha i mBéal Feirste agus fuair 22 bás ar [[11 Iúil]] [[1921]]. Scríobh [[Mícheál D. Ó hUigínn]], <blockquote>"Agus machnamh á dhéanamh ar an Sos Cogaidh tá sé ceart smaoineamh ar conas a bhí na daoine ar na sráideanna sna sráidbhailte, na bailte agus na cathracha ag súil leis an tsíocháin agus ag guí go dtiocfadh sí. Ar dhá ócáid sna trí bliana roimhe sin, chuir siad a mianta in iúl sa bhosca ballóide. Diúltaíodh don chur in iúl sin. ... D’fhéadfaí an oiread sin beatha agus fulaingthe a bheith spáráilte dá mba rud é gur léiríodh meas ar thoil dhaonlathach na ndaoine."<ref>{{Lua idirlín|url=https://president.ie/index.php/ga/media-library/news-releases/statement-by-president-higgins-on-the-centenary-anniversary-of-the-coming-into-force-of-the-truce|teideal=Media Library News Releases|údar=Office of the President of Ireland|language=ga|work=president.ie|dátarochtana=2021-07-11}}</ref></blockquote> == Iarmhairtí == Maraíodh breis is 2,000 duine sa choimhlint go dtí sin, 550 óglach IRA<ref>Tugtar "an sean-IRA" ar na fórsaí armtha a ghnóthaigh an cogadh seo don Phoblacht, le béim a chur ar an difríocht idir iad agus na [[IRA Sealadach|Sealadaigh]], is é sin, an tIRA nua a tháinig chun cinn i d[[Tuaisceart Éireann]] sna [[1970í]].</ref>, 410 ball den RIC agus 700 saoránach. Ar bhealach, bhí an cogadh ina [[leamhsháinn]] faoin am seo. Na comhchainteanna ar baineadh triail astu sa bhliain roimhe sin, níor tháinig aon toradh orthu, ó bhí sé éilithe ag an bPríomh-Aire [[David Lloyd George]] ná go gcuirfeadh na hÓglaigh a gcuid arm uathu roimh aon rud eile. Nuair a fuair an Príomh-Aire é féin faoi bhrú ag an bhFreasúra Liobrálach faoi cheannas [[Herbert Asquith|Herbert Henry Asquith]], ag [[Páirtí an Lucht Oibre (Breatain)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus ag Comhdháil na gCeardchumann, chrom sé ar ais ar na comhchainteanna, agus cuireadh an chéad chríoch leis an gcogaíocht.[[Íomhá:Sinn Feiners camp 1920.jpg|mion|príosúnaigh cogaidh|220x220px]] B'é an dearcadh a bhí ag Rialtas na Breataine Móire ar na cúrsaí ná go raibh an cogadh le dul ar aghaidh go deo, agus tuilleadh daoine is airgid á chailleadh in aghaidh an lae. Thairis sin, agus b'é seo fíor-oighear an scéil, bhí an rialtas á lochtú go fíochmhar ag muintir Shasana féin, gan trácht ar bith a dhéanamh ar na tíortha iasachta, faoin treascairt a bhí á tabhairt d'Éirinn. Ón taobh eile de, ní raibh na hÓglaigh ábalta fód nua a dhéanamh ní ba mhó, dar leis an gCoileánach, go háirithe. Bhí siad in anás muinisin, agus nuair a tháinig fíor-shaighdiúirí Sasanacha in áit fórsaí tacair ar nós na nDúchrónach agus na bPóilíní Cúnta, thosaigh an cogadh ag cúngú ar na hÓglaigh dháiríre. [[Íomhá:King George 1923 LCCN2014715558 (cropped).jpg|clé|mion|248x248px|An [[Rí Seoirse V]]|alt=]] [[Íomhá:Jan Christiaan Smuts.jpg|mion|272x272px|Jan Smuts]] Ní thiocfadh an briseadh mór chomh sciobtha sin, ach go bé go raibh an [[Seoirse V na Ríochta Aontaithe|Rí Seoirse a Cúig]], an ginearál [[Jan Smuts]] ón [[An Afraic Theas|Afraic Theas]] agus an Príomh-Aire David Lloyd George ag cur le chéile leis na comhchainteanna a chur ag obair in athuair. Bhí a fhios ag madraí an bhaile go raibh an Rí as cuimse míshásta leis an ródach a bhí na Dúchrónaigh a dhéanamh ar na hÉireannaigh. Nuair a hiarradh air óráid a thabhairt ag tionól bunaithe [[Pairlimint Thuaisceart Éireann|Pharlaimint Thuaisceart Éireann]] ar an [[Stormont]], mhol Jan Smuts dó leas a bhaint as an ócáid lena thuairimí i leith chogadh na hÉireann a chur in iúl go poiblí, i gcruth is go gcaithfeadh na polaiteoirí comhréiteach agus síocháin a lorg. Thaitin an smaoineamh leis an Rí, agus d'iarr sé ar an nginearál a chuid tuairimí a bhreacadh síos, le go bhféadfadh an Rialtas spléachadh a fháil orthu. Dhréachtaigh Smuts sórt meamram, agus chuir an Rí cóip den cháipéis seo chuig an bPríomh-Aire. Ansin, nuair a tháinig an Caibinéad le chéile leis an meamram a phlé le chéile, fáiltíodh Smuts isteach, agus ó bhí an Rí, an Ginearál agus Lloyd George féin ar aon bharúil nár mhiste triail a bhaint as, ní raibh neart ag na hairí rialtais eile air. Mar sin, thug an Rí an óráid uaidh mar a bhí socraithe, agus é ag éileamh athmhuintearais in Éirinn. [[Íomhá:Arthur Griffith and Irish republicans at Anglo-Irish peace conference cph.3c34330.jpg|mion|Arthur Griffith, cainteanna i Londain, 22 D.F. 1921|220x220px]] Chuaigh an óráid go mór mór i bhfeidhm ar na daoine ar an dá thaobh, agus thapaigh Lloyd George an deis. I Mí Iúil den bhliain 1921, phoibligh sé achainí d'[[Éamon de Valera]] comhchainteanna síochána a atosú. Ní raibh a fhios ag na hÉireannaigh nach raibh formhór na n-airí rialtais ag tacú leis an mbeart ach ar éigean. Thoiligh siad leis an tairiscint, agus shocraigh de Valera agus Lloyd George sos cogaidh a chur ar bun a chuideodh leo teacht ar chomhghéilleadh sa deireadh. == Féach freisin == * [[Luíochán Shulchóid Bheag]] (21 Eanáir 1919) * [[An Chéad Dáil|An Chéad Dáil (21 Eanáir 1919)]] * Na [[Dúchrónaigh]] * [[Domhnach na Fola (1920)|Domhnach na Fola (Samhain 1920)]] * [[Luíochán Chill Mhichíl]] (Samhain 1920) * [[Dó Chorcaí]] (Nollaig 1920) * Loisceadh Teach an Chustaim (Bealtaine 1921) * An [[Dara Dáil]] (Lúnasa 1921) * [[Conradh Angla-Éireannach]] (̠Nollaig 1921) * [[:Catagóir:Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse (Éire)|Eachtraí míleata Chogadh na Saoirse]] == Naisc sheachtracha == * [http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html An cogadh i gcontae Chorcaí (http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723115039/http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html |date=2011-07-23 }} == Leabhair == * An tOllamh Tomás Ó Máille, ''An tIomaire Rua: Cogadh na Saoirse i dTuaisceart Chonamara'' * Mac Aonghusa, Proinsias. ''Ros Muc agus Cogadh na Saoirse'' (Conradh na Gaeilge 1992) * Ó Gadhra, Nollaig. ''Ríocht rointe''[[Íomhá:British cavalry regiment leaving Ireland 1922.jpg|mion|ag imeacht, 1922|220x220px]] * Coogan, Tim Pat. ''Michael Collins'' * Collins, M. E. ''Ireland 1868-1966'' (Educational Company, 1993) * Lyons, F. S. L. ''Ireland Since the Famine'' * MacCardle, Dorothy. ''The Irish Republic'' (Corgi paperback) * Pakenham, Frank (Earl of Longford). ''Peace By Ordeal: An Account from First-Hand Sources of the Negotiation and Signature of the Anglo-Irish Treaty of 1921'' (1935) ISBN 978-0-283-97908-8 * Hopkinson, Michael. ''The Irish War of Independence'' (Gill & Macmillan, 2002) * Hopkinson, Michael. ''Green against Green, the Irish Civil War'' (Gill & Macmillan, 2004) * Hart, Peter. ''The IRA at War 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-925258-0 * Hart, Peter. ''The IRA and Its Enemies: Violence and Community in Cork, 1916-1923'' (Oxford: Oxford University Press, 1998). ISBN 0-19-820806-5 * Ryan, Meda. ''Tom Barry: IRA Freedom Fighter'' (Cork: Mercier Press, 2003). ISBN 1-85635-425-3 * English, Richard. ''Armed Struggle, a History of the IRA'' (MacMillan, 2003) * Comerford, Richard. ''Ireland: Inventing the Nation'' (Hodder, 2003). == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Cogaí| ]] [[Catagóir:Cogadh na Saoirse in Éirinn| ]] 3y4a94vm9zfc4f5hci7wwpkvo30ymfy 0 6201 1319919 1318931 2026-07-08T13:36:01Z LazzaroC 75573 /* Amharclann na Mainistreacha */ 1319919 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[File]] [[Éireannach]] ab ea '''William Butler Yeats''' (13 [[Iúil]] 1865 - 28 [[An tEanáir|Eanáir]] 1939). Ba phríomhphearsa é san athbheochan litríochta in Éirinn i dtús na [[20ú haois|fichiú haoise]]. Ba iad Yeats, an [[Lady Gregory|Bhantiarna Gregory]] agus Edward Martyn na cinn feadhna ar athbheochan litríochta na hÉireann agus bhunaigh siad, agus roinnt eile, [[Amharclann na Mainistreach|Amharclann na Mainistreach]]. Ba cheannaire é ar an Amharclann ag an tús. Sa bhliain 1923, bronnadh [[Duais Nobel na Litríochta]] ar Yeats. == Sinsir == [[Íomhá:John Butler Yeats, by John Butler Yeats.jpg|clé|mion|163x163px|John Butler Yeats]] * Jervis Yeats, [[saighdiúir]] de chuid na n[[Liam III Shasana|Uilliamaíteach]]; agus níos déanaí péintéir, a fuair bás sa bhliain 1712, a athair.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Man of Action|url=http://dx.doi.org/10.1007/978-1-349-61283-3_6|publisher=Palgrave Macmillan US|journal=W. B. Yeats|date=1996|location=New York|pages=108–138|author=A. Norman Jeffares}}</ref><ref name=":1">{{Luaigh foilseachán|title=A Yeats dictionary: persons and places in the poetry of William Butler Yeats|url=http://dx.doi.org/10.5860/choice.36-2477|journal=Choice Reviews Online|date=1999-01-01|issn=0009-4978|pages=36–2477-36-2477|volume=36|issue=05|doi=10.5860/choice.36-2477}}</ref> * Phós garmhac Jervis agus sin-seanathair William, Benjamin Yeats, bean ó mhuintir le talamh i g[[contae Chill Dara]] sa bhliain 1773. Ba de shliocht chéad iarlaí Ormond í Mary Butler. I ndiaidh gur phós siad, choimeád siad an t-ainm Butler sa chlann. * Rinne athair Yeats, John Butler [[:en:John_Butler_Yeats|Yeats]] (1839 -1922),<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Limerick Chronicle,|date=13 August 1763|url=|title=|journal=|volume=|issue=}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.genealogy.com/ftm/w/i/l/Meredith-J-Wiltfong-CO/WEBSITE-0001/UHP-0689.html|teideal=Meredith-J-Wiltfong-CO - User Trees - Genealogy.com|údar=Margaret Phelan|údarlink=https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Phelan|dáta=|work=www.genealogy.com|pages=lch, 174|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> staidéar ar an [[dlí]], agus níos déanaí ar an [[ealaín]] ag Heatherley School of Fine Art,<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.ricorso.net/rx/az-data/index.htm|teideal=Ricorso: Digital materials for the study and appreciation of Anglo-Irish Literature|work=www.ricorso.net|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> [[Londain]]. * Tháinig máthair Yeats ó theaghlach rachmasach i Sligeach. Bhí [[comhlacht]] trádála ag a muintir. == Tús a shaoil == Saolaíodh William Butler Yeats i n[[Dumhach Thrá]] i gContae Baile Átha Cliath.<ref name=":0">Obituary. "W. B. Yeats Dead". ''The New York Times'', 30 January 1939. Retrieved on 21 May 2007. {{Cite news|teideal=W.B. YEATS DEAD; FAMOUS IRISH POET; Winner of the Nobel Prize for Literature in 1923 Is Stricken in France NOTED TOO AS PLAYWRIGHT Hailed by Masefield in 1935 as 'Greatest Living Poet'-- An Abbey Theatre Founder Wrote Poems, Esays, and Plays Went to School in London Active in Abbey Theatre Crowded Years Recalled ABBEY THEATRE CLOSES Will Remain Inactive for a Week as Tribute to Yeats|url=https://www.nytimes.com/1939/01/30/archives/wb-yeats-dead-famous-irish-poet-winner-of-the-nobel-prize-for.html|work=The New York Times|dáta=1939-01-30|dátarochtana=2019-02-11|language=en-US|údar=Wireless to THE NEW YORK TIMES Times Studio}}</ref> Tamall ní ba dheireanaí, bhog an teaghlach go [[Teach]] Pollexfen i Merville, Sligeach le bheith ní ba chóngaraí le muintir a mháthar. Chaith Yeats a laethanta saoire i [[Contae Shligigh|gContae Shligigh]]. Ní ba dhéanaí, d’fhéach Yeats ar Shligeach mar ionad spioradálta dó. Fiú ina óige, bhí ard-spéis ag Yeats i bhfinscéalta na hÉireann. Tá sé seo le feiceáil sa chéad tréimhse dá n-obair, a lean go deireadh den [[19ú haois|naoú haoise déag]].<ref name=":0" /> <nowiki/>[[Íomhá:The Godolphin School - geograph.org.uk - 152403.jpg|mion|Scoil Godolphin |alt=|clé|120x120px]] Sa bhliain 1867, bhog an teaghlach go [[Sasana]]. [[Íomhá:Strand von Howth, Irland - Coast of Howth, Ireland neu.jpg|mion|Binn Éadair|alt=|120x120px]] Ar an 26 Eanáir 1877, thosaigh Yeats ag freastal ar [[:en:Godolphin_and_Latymer_School|Godolphin School]],<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hone|date=1943|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch 28}}</ref> agus d’fhan sé ann ar feadh ceithre bliana. Tugann [[tuairisc]] [[Scoil|scoile]] le fios dúinn nach raibh ach meángrádanna a fháil aige. Ní raibh sé go maith ag an [[Litriú na Gaeilge|litriú]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch, 25}}</ref> ach bhí sé den chéad scoth sa [[An Laidin|Laidin]]. Bhí fadhbanna aige sa [[Matamaitic|Mhata]] agus sna [[Teangacha Ceilteacha|teangacha]] eile ach is dócha gur chúis leis a [[:en:Amusia#Congenital_amusia|bhodhracht tun]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Richard Wagner and the English|url=https://www.worldcat.org/oclc/4037607|publisher=Fairleigh Dickinson University Press|date=1979|location=Rutherford [N.J.]|oclc=4037607|author=Sessa, Anne Dzamba.}}</ref> é sin. Bhí suim agus spéis aige sa [[Bitheolaíocht|Bhitheolaíocht]] agus sa [[Zó-eolaíocht|Zó-Eolaíocht]] freisin.[[Íomhá:Yeats lived here 3 Blenheim Road London W4.JPG|mion|120x120px|Bedford Park|alt=]] Sa bhliain 1879, bhog an teaghlach go [[:en:Bedford_Park,_London|Bedford Park]], Londain ar léasa dhá bhliain (8 Woodstock Road).<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.chiswickw4.com/default.asp?section=info&page=conyeats.htm|teideal=Yeats in Bedford Park|údar=|dáta=|work=www.chiswickw4.com|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> D'fhill na Yeats go [[Baile Átha Cliath|BÁC]] sa bhliain[[1880]], ar dtús i [[:en:Harold's_Cross|Harold's Cross]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Jordan|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch, 119}}</ref> agus níos déanaí, i [[Binn Éadair|mBinn Éadair]]. D'fhreastail Yeats ar [[:en:The_High_School,_Dublin|Erasmus Smith High School]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hone|date=1943|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch 33}}</ref> Bhí stiúideo a athar in aice láimhe leis, agus bhí aithne á cur aige ar [[Ealaíontóir|ealaíontóirí]] agus [[Scríbhneoir|scríbhneoirí]] na [[Cathair (lonnaíocht)|cathrach]] ann. I rith na bliana [[1885]], bhunaigh Yeats an 'Dublin Hermetic Order'. Reáchtáladh an chéad chruinniú ar an 16 [[An Meitheamh|Meitheamh]], le Yeats mar chathaoirleach.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Leo Africanus As Irishman?: National Identity Formation in W. B. Yeats's A Vision|url=http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09670880500439810|journal=Irish Studies Review|date=2006-2|issn=0967-0882|pages=57–67|volume=14|issue=1|doi=10.1080/09670880500439810|language=en|author=Claire V. Nally}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 103}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=How Jacques Molay Got Up the Tower: Yeats and the Irish Civil War|url=http://dx.doi.org/10.2307/2872926|journal=ELH|date=1983|issn=0013-8304|pages=763|volume=50|issue=4|doi=10.2307/2872926|author=Elizabeth Cullingford}}</ref>[[Íomhá:National-college-of-art-and-design.jpg|clé|mion|120x120px|NCAD|alt=]]<nowiki/> Bhog an [[teaghlach]] ar ais go [[Londain]] sa bhliain [[1887]]. D’fhreastail Yeats ar ''Metropolitan School of Art'' (anois [[:en:National_College_of_Art_and_Design|National College of Art and Design]], Sráid San Tomás. I mí [[An Márta|Márta]] 1888, bhog an teaghlach go 3 Blenheim Road i mBedford Park.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.wnblog.co.uk/2013/04/the-attraction-of-bedford-park/|teideal=The Attraction of Bedford Park|údar=Amy Davies|údarlink=https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine|dáta=19ú Deireadh Fómhair, 2018 & 8ú Aibreán, 2013|language=en-US|work=web.archive.org|dátarochtana=2019-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019001450/https://www.wnblog.co.uk/2013/04/the-attraction-of-bedford-park/|archivedate=2018-10-19}}</ref> Ní raibh ach £50 le híoc mar chostais cíos in aghaidh na bliana. Rinne sé staidéar ar an [[Filíocht|fhilíocht]] i rith a hóige, agus bhí sé faoi dhraíocht ag [[Miotaseolaíocht na nGael|miotaseolaíocht]] na nGael agus an briotais. Tá na topaicí seo le feiceáil go soiléir ina luath-saothair. {{Glanadh}} == File Óg == [[Íomhá:Hermetic Order of the Golden Dawn.png|clé|mion|63x63px|alt=|HGD]] [[Íomhá:City of London skyline from London City Hall - Sept 2015 - Crop Aligned.jpg|mion|120x120px|Londain|alt=]] Thosaigh Yeats ag [[Scríbhneoir|scríobh]] nuair a bhí sé seacht mbliana déag d’aois. Sa bhliain 1885, d'fhoilsigh an ‘Dublin University Review’ an chéad dán a scríobh Yeats agus aiste, ‘The Poetry of [[:en:Samuel_Ferguson|Sir Samuel Ferguson]]’. Foilsíodh a chéad bhailiúchán filíochta i 1889. Ó 1900, bhí dánta Yeats ní b'fhisiciúla agus ní ba réadúla. Shéan sé a chreideamh tarchéimnitheach ach gafa le aghaidh fidil fisiciúil agus spioradálta, chomh maith lena teoiricí féilitiúla ar an saol. <nowiki/>[[Íomhá:Charles Johnson Pharazyn 01.jpg|clé|mion|147x147px|Charles Johnson|alt=]] [[Íomhá:Oscar Wilde (1854-1900) 1881 unknown photographer.jpg|mion|137x137px|alt=|Oscar Wilde]] Scríobh a critic Charles Johnson go raibh sé “utterly unIrish” agus ba chosúil gur tháinig sé as “ a vast murmway gloom of dreams”.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Poems of William Blake|url=https://www.routledge.com/404|date=Iúil 2007|doi=10.4324/9780203995051|author=Tom Paulin|journal=|volume=|issue=|publisher=Taylor & Francis, 2004|archive-date=2015-06-29|access-date=2019-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20150629231720/http://www.routledge.com/404/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150629231720/http://www.routledge.com/404/ |date=2015-06-29 }}</ref> Chas Yeats ní ba dheirennaí ar an [[Béaloideas na hÉireann|bhéaloideas]], [[Miotaseolaíocht|Miotaseolaíócht]] na hÉireann agus [[Scríbhneoir|scríbhneoireacht]] [[William Blake]]. Thug sé ómós do Blake, ag rá go raibh sé mar cheann de na "great artificers of God who uttered great truths to a little clan".<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The influence of Oscar Wilde on W.B. Yeats : "an echo of someone else's music"|url=http://worldcat.org/oclc/1028605568|oclc=1028605568|author=Doody, Noreen, author.|date=|journal=|volume=|issue=lch, 10-12}}</ref> Sa bhliain [[1891]], [[Foilsitheoireacht|d'fhoilsigh]] Yeats "John Sherman" agus "Dhoya", [[scéal]] agus úrscéal. Is féidir an tionchar a bhí ag [[Oscar Wilde]] ar Yeats<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The influence of Oscar Wilde on W.B. Yeats : "an echo of someone else's music"|url=http://worldcat.org/oclc/1028605568|oclc=1028605568|author=Doody, Noreen, author.|date=|journal=|volume=|issue=lch, 116-123}}</ref> a fheiceáil ina dTeoiric Aestéiticiúil [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Decay_of_Lying] go mórmhór sna [[Drámaíocht|drámaí stáitse]]. Is féidir an Teoiric Masca le Wilde a fheiceáil go díreach sa drama, ‘The Player Queen’<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The influence of Oscar Wilde on W.B. Yeats : "an echo of someone else's music"|url=http://worldcat.org/oclc/1028605568|oclc=1028605568|author=Doody, Noreen, author.|date=|journal=|volume=|issue=lch, 207-280}}</ref> agus tugann [[Salomé Leclerc|Salomé]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Salome_(play)]- saothar leis an ainm céanna le [[Oscar Wilde|Wilde]],- teimpléad dúinn ar na haithraithe a rinne Yeats, go háirithe sna [[Drámaíocht|drámaí]] a scríobhadh sé níos déanaí, ‘[[:en:On_Baile's_Strand|On Baile’s Strand]]’ (1904), ‘Deirdre’ (1907) agus a [[drámaíocht]] damhsa ‘The King of the Great Clock Tower' (1934).<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hone|date=1943|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch, 83}}</ref> Theastaigh ó Yeats an [[obair]] a phléadh a dhéanamh mar thopaic den [[Miotaseolaíocht|mhiotaseolaíocht]], ag glaoigh ‘Tragic Generation’ air ina [[beathaisnéis]],<ref>{{Lua idirlín|url=http://rpo.library.utoronto.ca/poem/169.html|teideal=RPO -- William Blake : The Four Zoas|údar=|dáta=2007-06-14|work=web.archive.org|foilsitheoir=Department of English, University of Toronto, 2005. 3 June 2007.|dátarochtana=2019-02-12|accessdaymonth=https://rpo.library.utoronto.ca/poem/169.html|archivedate=2007-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614094220/http://rpo.library.utoronto.ca/poem/169.html}}</ref> agus [[Foilsitheoireacht|d’fhoilsigh]] sé dhá duanaire de obair na Rhymers; an céad cheann in 1892 agus an dara cheann in 1894. D’oibrigh sé ar an chéad eagrán iomlán de [[obair]] [[William Blake]] le [[:en:Edwin_Ellis_(poet)|Edwin Ellis]] agus sa phróiseas thanadar trasna ar dán dearmadta, “vala, or, the Four Zoas’.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.travisfeldman.org/Blake/index.html|teideal=FZ Online Variorum Edition|dáta=2011-09-26|work=web.archive.org|dátarochtana=2019-02-12|archivedate=2011-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110926122146/http://www.travisfeldman.org/Blake/index.html}}</ref> [[Íomhá:William Blake1.tif|clé|mion|150x150px|William Blake|alt=]] I mí na Márta 1890, ghlac Yeats ballraíocht sa [[:en:Hermetic_Order_of_the_Golden_Dawn|Hermetic Order of the Golden Dawn]]. Bhunaigh sé, in éineacht le [[:en:Ernest_Rhys|Ernest Rhys]],<ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Rhymers' Club : poets of the tragic generation|url=http://worldcat.org/oclc/59665734|publisher=Macmillan|date=1997|oclc=59665734|author=Alford, Norman.}}</ref> [[:en:Rhymers'_Club|The Rhymers Club]],- grúpa de [[File|filí]] [[Londain]] a bhualadh suas lena chéile go minic i dtábhairne [[:en:Fleet_Street|Sráid na Toinne]] le haithris a dhéanamh. [[Íomhá:Emanuel Swedenborg.jpg|mion|141x141px|Emanuel Swedenborg|alt=]] Bhí suim ag Yeats sa mhitheolaíocht, [[:en:Spiritualism|Spioradáltacht]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Occult#Occultism] agus san [[astralaíocht]] dá shaol ar fad. Rinne sé dian-staidéar ar an [[ábhar]] i rith a shaol agus bhí sé mar bhall den grúpa [[taighde]] [[:en:Paranormal|paranórmalta]], ‘[[:en:The_Ghost_Club|The Ghost Club']] i [[1911]]. Tháinig an spéis seo ón tionchar a bhí ag [[Scríbhneoir|scríbhneoireacht]] [[:en:Emanuel_Swedenborg|Emanuel Swedensburg]]<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.columbia.edu/cu/seminars/IrishStudies/Oct_2005_minutes.htm|teideal=Daidra from Philadelphia: Thomas Holley, Chivers and The Sons of Usna|údar=Burke, Martin J|dáta=7 Meán Fómhair, 2005|editor=https://en.wikipedia.org/wiki/Columbia_University|foilsitheoir=Columbia University|dátarochtana=5 July 2007|eagrán=}}</ref> ar an ábhar seo. I [[1892]], scríobh sé "If I had not made magic my constant study I could not have written a single word of my Blake book, nor would The Countess Kathleen ever have come to exist. The mystical life is the centre of all that I do and all that I think and all that I write."<ref name=":3">{{Luaigh foilseachán|author=Ellmann|date=1948|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 97}}</ref><ref name=":4">{{Lua idirlín|url=http://press.princeton.edu/chapters/s7272.html|teideal=Sample Chapter for Auden, W.H.; Mendelson, E., ed.: The Complete Works of W.H. Auden: Prose, Volume II, 1939-1948.|dáta=2007-06-10|work=web.archive.org|dátarochtana=2019-02-12|archivedate=2007-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070610074844/http://press.princeton.edu/chapters/s7272.html}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 82-85}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=The Use by Yeats and Other Irish Writers of the Folklore of Patrick Kennedy|url=http://dx.doi.org/10.2307/537040|journal=The Journal of American Folklore|date=1946-10|issn=0021-8715|pages=404|volume=59|issue=234|doi=10.2307/537040|author=Russell K. Alspach}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|title=Gyles, Margaret Alethea [known as Althea Gyles] (1868–1949), artist and poet|url=http://dx.doi.org/10.1093/ref:odnb/59193|publisher=Oxford University Press|date=2004-09-23|author=Warwick Gould}}</ref> == Maud Gonne == [[Íomhá:Maudgonne.jpg|clé|mion|120x120px|Maud Gonne|alt=]] Sa bhliain [[1889]], chas Yeats le [[Maud Gonne]], banoidhre, 23 bliain d’aois agus í mar [[Náisiúnachas|Náisiúnaigh]] [[Éireannach]] díocasach, díograiseach. Bhí sí 18 mí níos óige ná Yeats agus dúirt sí gur bhuail sí leis agus é ina "paint-stained art student”.<ref name=":5">{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 57}}</ref> Bhí meas ag Gonne ar [[obair]] ‘The Island of Statues’ le Yeats. [[Íomhá:Olivia Shakespear.png|mion|120x120px|Olivia Shakespear|alt=]] <br /> [[Íomhá:Major John MacBride.jpg|clé|mion|181x181px|John MacBride|alt=]] D’admháil sé,- ”it seems to me that she [Gonne] brought into my life those days—for as yet I saw only what lay upon the surface—the middle of the tint, a sound as of a Burmese gong, an over-powering tumult that had yet many pleasant secondary notes.”<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 86-87}}</ref> Sa bhliain [[1891]], thug Yeats cuairt ar Gonne agus mhol sé [[pósadh]]. Dhiúltaigh Gonne. Dúirt sé níos déanaí "the troubling of my life began".<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2003/12/second-puberty/302835/|teideal=Second Puberty|údar=Christopher Cahill|dáta=2003-12-01|language=en-US|work=The Atlantic|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> Mhol sé pósadh trí huaire eile in [[1899]], [[1900]] agus [[1901]] ach dhiúltaigh Gonne é gach uair. Faoi anacair, phós Gonne an [[Náisiúnachas|Náisiúnaí]] [[Éireannach]] [[John MacBride (réabhlóidí)|John MacBride]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://multitext.ucc.ie/d/William_Butler_Yeats|teideal=Multitext - William Butler Yeats|údar=Ó Corráin, Donnchadh|coauthors=2 July 2007 at the Wayback Machine". University College Cork. Retrieved on 15 July 2007.|dáta=2007-07-02|work=web.archive.org|dátarochtana=2019-02-12|archivedate=2007-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070702225549/http://multitext.ucc.ie/d/William_Butler_Yeats}}</ref> An t-aon caidreamh eile a bhí aige ná le [[:en:Olivia_Shakespear|Olivia Shakespear]] a bhuail sé le in [[1894]] agus scaradar in [[1897]]. Bhí sé míshásta nuair a phós Gonne.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Jordan|date=2003 agus 1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 139-153 agus lch, 83-88}}</ref> Chomh maith leis sin, d'éirigh Gonne ina [[Caitliceachas|Caitliceach]]. [[Íomhá:Seán MacBride 1984.jpg|mion|160x160px|Seán MacBride|alt=]] Ach níor eirigh go maith le pósadh Gonne. Bhí Yeats an-sásta leis seo mar thosaigh sí ag tabhairt cuairt air i [[Londain]]. Rugadh mac le Gonne, [[Seán MacBride (polaiteoir)|Seán MacBride]] sa bhliain [[1904]]. Ach bheartaigh a fear céile deireadh a chur leis an bpósadh. Níor aontaigh na [[An Chúirt Uachtarach|cúirteanna]] leis an gcolscaradh dlithúil ach ligeadh dóibh briseadh suas lena chéile le caomhnóireacht an linbh ag Gonne.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Jordan|date=2000|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 13-141}}</ref> Cuireadh deireadh le cairdeas Gonne agus Yeats arís i [[Páras|bPáras]] [[1908]]. I mí Eanáir 1909, bhí Gonne ag scríobh litreacha go Yeats ag moladh an bhuntáiste a thugtar [[Ealaíontóir|d’ealaíontóirí]] a chuireann bac ar an [[Comhriachtain|ghnéas]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch. 394}}</ref> Níos mó ná fiche bhliain ina dhiaidh, thug Yeats trácht ar na litreacha sa [[Dánlann|dán]] "A Man Young and Old":<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Malins; Purkis|date=1994|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 124}}</ref> [[Íomhá:W. B. Yeats, 1932. (7893552556).jpg|clé|mion|156x156px|alt=|Yeats níos Sine]] “My arms are like the twisted thor And yet there beauty lay; The first of all the tribe lay there And did such pleasure take; She who had brought great [[:en:Hector|Hector]] down And put all Troy to wreck.” <ref>{{Luaigh foilseachán|title=Modern Irish Poetry and The Visual Arts: Yeats to Heaney|url=http://dx.doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199561247.013.0016|journal=Oxford Handbooks Online|date=2012-10-25|doi=10.1093/oxfordhb/9780199561247.013.0016|author=Neil Corcoran}}</ref> == Pósadh le Georgie Hyde Lees == [[Íomhá:Georgie Hyde-Lees.jpg|clé|mion|180x180px|Georgie Hyde Lees]] Faoin mbliain [[1916]], bhí Yeats 51 bliain d'aois agus ba mhian go mór leis [[pósadh]] le go mbeadh oidhre aige. Chuir sé an ceiliúr pósta deireanach ar [[Maud Gonne]] i [[Samhradh]] na bliana 1916. Dar leis, ba bhean chéile neamhoiriúnach í ar chúiseanna áirithe: bhí sí róghníomhach sa [[Polaitíocht|pholaitíocht réabhlóideach]] le fada; bhain roinnt tubaistí pearsanta di sna blianta beaga roimhe sin, lena n-áirítear í a bheith gafa le [[clóraform]] agus a pósadh trioblóideach le John MacBride, Réabhlóidí Éireannach ar chuir [[Fórsaí armtha|Fórsaí na mBreataine]] chun báis é toisc gur ghlac sé páirt san [[Éirí Amach na Cásca|Éirí Amach 1916]]. Dar le R.F. Foster, an cúis leis an gceiliúr pósta deireanach seo ná gur mhothaigh Yeats go raibh sé de dhualgas air í a phósadh agus nach raibh cúrsaí grá i gceist chomh mór sin i ndáiríre. Chuir Yeats an ceiliúr pósta uirthi go lagspreosach agus bhí coinníollacha leis. Bhí sé ag tnúth le go ndiúltódh sí an ceiliúr pósta agus ba mhian leis go ndiúltódh sí é chomh maith. Dar le Foster, nuair a d'iarr sé ar Maud é a phósadh agus nuair a dhiúltaigh sí, b’fhíorthapa a dhírigh sé a chuid smaointe i dtreo a hiníne. Ba í Iseult Gonne an dara páiste a bhí ag Maud agus Lucien Millevoye, agus ag an am sin, bhí Iseult 21 bliain d’aois. Saol dona go leor a bhí aici go dtí seo; bhí a tuismitheoirí ag iarraidh go dtabharfadh sí áit a deartháir, deartháir nár mhair le fada, agus ba shin an fáth ar saolaíodh Iseult. Cuireadh i láthair í mar [[neacht]] [[Uchtú|uchtaithe]] a máthar ar feadh na chéad bhlianta dá saol. Rinne a leasathair í a ainteagmháil nuair a bhí sí 11 bhliain d’aois. Níos faide anonn, d’oibrigh sí le [[Óglaigh na hÉireann (1913-1919)|hÓglaigh na hÉireann]] chun [[Gunna|gunnaí]] a sholáthar. Nuair a bhí sí 15 bliana d’aois chuir sí ceiliúr pósta ar Yeats. Cúpla mí i ndiaidh don fhile ceiliúr pósta a chur ar Maud, chuir sé ceiliúr pósta ar Iseult ach dhiúltaigh sí. [[Íomhá:Lucien Millevoye 1914 (2).jpg|mion|150x150px|[[Lucien Millevoye]]]] I Meán Fómhair na bliana sin, chuir Yeats ceiliúr pósta ar George (Georgie) Hyde-Lees (1892–1968) a bhí 24 bliain d’aois agus ar chas sé léi i gcomhluadar a raibh suim acu i gcúrsaí diamhra. Mhol a cairde di gan glacadh le ceiliúr pósta Yeats “George..you can't. He must be dead”.<ref name=":1" /> Dá ainneoin sin, ghlac Hyde-Lees leis agus pósadh an bheirt an ar an 20ú [[Deireadh Fómhair]]. D’éirigh leis an bpósadh in ainneoin go raibh an difríocht aoise ann agus in ainneoin go raibh aiféala agus doilíos ar Yeats agus iad ar mhí na meala. Rugadh beirt pháistí dóibh, Anne agus Michael. Bhí caidreamh rómánsúla ag Yeats le mná eile níos faide anonn sa saol agus b’fhéidir go raibh caidrimh sheachphósta aige freisin. Dá ainneoin sin, scríobh George chuig a fear céile ag rá go ndéanfadh daoine caint maidir lena chaidrimh sheachphósta nuair a bheadh sé marbh ach nach ndéarfadh sise rud ar bith mar go gcuimhneodh sí cé chomh bródúil agus a bhíodh sé. Le linn bhlianta tosaigh a phósta, bhíodh [[uathscríbhneoireacht]] ar siúl ag an mbeirt. Is é a bhí i gceist leis seo ná go ndéanadh George teagmháil le spioraid agus le treoraithe éagsúla ar thug siad lucht teagaisc “intructors” orthu.<ref name=":2">{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch, 24}}</ref> Chuir na spioraid córas casta rúndiamhair de charachtair agus de [[stair]] in iúl dóibh. Rinne siad forbairt ar an gcóras seo le linn tástálacha a bhain le cúinsí an támhnéil agus le léiriú céimeanna, cón agus morghuairneán. Chaith Yeats a lán ama i mbun an t-ábhar seo a réiteach le go bhfoilseofaí é mar A Vision (1925). Sa bhliain 1924, scríobh sé le [[T. Werner]], a fhoilsitheoir, agus d'admhaigh sé: “I dare say I delude myself in thinking this book my book of books.”<ref name=":6">{{Luaigh foilseachán|title=Yeats, William Butler|url=http://dx.doi.org/10.1093/benz/9780199773787.article.b00200223|publisher=Oxford University Press|journal=Benezit Dictionary of Artists|date=2011-10-31}}</ref> == Amharclann na Mainistreacha == [[Íomhá:Lady gregory.jpg|mion|177x177px|Lady Gregory|alt=]] [[Íomhá:Abbey Theatre exterior.jpg|clé|mion|120x120px|Amharclann na Mainistreacha<br />|alt=]] I [[1889]], thosaigh [[Lady Gregory]], [[:en:Edward_Martyn|Edward Martyn]] agus [[George Moore (úrscéalaí)|George Moore]], [[:en:Irish_Literary_Theatre|The Irish LIterary Theatre]] le [[Drámaíocht Éireannach|Dramaíocht Éireannach]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 486-662}}</ref> a chur i láthair. S’í idéal an [[amharclann]] ná go gcuirfí níos mó béime ar,- "The ascendancy of the playwright rather than the actor-manager à l'anglais."<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 183}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=Téacs atáirgeadh ó dhréacht lámhscríofa Yeats é féin.|date=|url=|title=|journal=|volume=|issue=}}</ref> a tháinig ón amharclann avant-garde Fraincise. Scríóbh Yeats léiriú an grúpa a deir, "We hope to find in Ireland an uncorrupted & imaginative audience trained to listen by its passion for oratory ... & that freedom to experiment which is not found in the theatres of England, & without which no new movement in art or literature can succeed."<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=1997|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch,184}}</ref> Níor mhair an comhchoiteann ar feadh ach dhá bhliain. Níor tháinig ráth air. [[Íomhá:George Moore - Project Gutenberg eText 19028.jpg|mion|167x167px|George Moore|alt=]][[Íomhá:AbbeyPosterOpeningNight.jpg|clé|mion|176x176px|Fógra Oscailt |alt=]]Bhunaíodar ‘[[:en:Abbey_Theatre|The Irish National Theatre Society]]’, fuaireadar [[talamh]] i m[[Baile Átha Cliath|BÁC]] ar an 27ú mí na [[Mí na Nollag|Nollag]] [[1904]] agus d’osclaíodar [[Amharclann na Mainistreach|Amharclann na Mainistreacha]], Cuireadh [[Drámaíocht|drama]] le Yeats ‘[[Cathleen Ni Houlihan]]’ agus drama le [[Lady Gregory]], ‘Spreading the News’ ar siúl ar an gcéad oíche. D’obair Yeats leo dá shaol ar fad mar [[Drámadóir|drámadóir]] agus mar bhall den ghrúpa. Bhuail Yeats leis an bhfile Meiriceánach Ezra Pound sa bhliain 1913. Thaistil Pound go Londain chun an fear níos sine a fheiceáil i measc rudaí eile. Mheas sé gurbh é Yeats “the only poet worthy of serious study”. Idir 1913 agus 1916, bhí an bheirt fhear ag cur fúthu in Stone Cottage in Ashdown Forest, ina raibh Pound ainmnithe mar rúnaí ag Yeats. Ní raibh tús maith leis an gcaidreamh nuair a shocraigh Pound véarsaíocht de chuid Yeats ─ ar a raibh athruithe neamhúdaraithe déanta aige ─ a fhoilsiú san iris Poetry. Léiríonn na hathruithe sin déistin Pound maidir le prosóid Victeoiriach. Bhí tionchar níos indírí ag an scoláireacht a bhain leis na drámaí Seapánacha Noh. Fuair Pound an scoláireacht úd ó bhaintreach Ernest Fenollosa agus chuir an scoláireacht sampla den dráma uasaicmeach ar fáil do Yeats, dráma a bhí beartaithe aige a scríobh. Ba é At the Hawk’s Well an chéad dráma a ghlac sampla Noh, agus dheachtaigh sé an chéad dréacht do Pound in Eanáir na bliana 1916. Sa bhliain [[1902]], chabhraigh sé leis an mbunú, [[:en:Dun_Emer_Press|Dun Emer Press]], le obair na ndaoine a bhí bainteach leis an Athbheochan a [[Foilsiú|fhoilsiú]]. [[:en:Cuala_Press|Cuala Press]] a ghlaoch air i [[1904]]-[[1964]]; táirgeadh 70 teideal, 48 dóibh [[Leabhar|leabhra]] ó Yeats é féin.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.tcd.ie/Secretary/Communications/Press_Releases/PR0203/PRirishgenius.htm|teideal=Irish Genius': The Yeats Family and The Cuala Press|údar=University Trinity College Dublin|údarlink=https://en.wikipedia.org/wiki/Trinity_College_Dublin|dáta=Feabhra 12, 2004|work=www.tcd.ie|dátarochtana=2019-02-12}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=Monroe, Harriet|date=1913.|url=https://www.worldcat.org/title/poetry/oclc/60638590|title=Poetry|journal=Poetry|volume=|issue=|publisher=(Chicago) Modern Poetry Association.|pages=lch, 123}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://writing.colostate.edu/gallery/phantasmagoria/sands.htm|teideal=Sands - The Influence of Japanese Noh Plays on William Butler Yeats|work=writing.colostate.edu|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> Rinne Yeats athmheasúnú ar a dhán ‘[[:en:Easter,_1916|Easter 1916]]’, “all changed, changed changed utterly / A terrible beauty is born”, a scríobh sé maidir le teacht chun cinn ar Ghluaiseacht Reabhlóid na [[Náisiúnachas|Náisiúnaigh]]. Theip ar Yeats fiúntais na ceannairí a aithint ón [[Éirí Amach na Cásca|Éirí Amach]] de bharr a mheon ar an gcúlra nádúrtha agus ar an [[saol]] a bhí ag na [[Fear|fír]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 59-66}}</ref> Bhí caidreamh maith ag Yeats le [[Lady Gregory]] agus a áit [[Baile|bhaile]], 'Coole Park’ i g[[Contae na Gaillimhe]]. Thugadh sé cuairt di go minic agus d'fhanadh sé ann. Áit lárnach ab ea é do dhaoine a thug tascaíocht don athbheochan litríocht agus traidisiúnta cultúrtha na hÉireann. Scríobh sé an dán, "[[:en:The_Wild_Swans_at_Coole_(poem)|The Wild Swans at Coole]]" ann sa bhliain 1916-1917.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Gods and Fighting Men|url=http://dx.doi.org/10.2307/30069775|journal=The Celtic Review|date=1904|issn=1755-6066|pages=87|volume=1|issue=1|doi=10.2307/30069775|author=Alex. MacBain, Gregory}}</ref> == Polaitíocht == [[Íomhá:Official IRA grave - panoramio.jpg|mion|142x142px|alt=|Ómós d'Éirí Amach na Cásca]] [[Náisiúnachas|Náisiúnaí]] [[Éireannach]] ab ea Yeats. Bhí sé ina bhall den [[:en:Irish_Republican_Brotherhood|Irish Republican Brotherhood]]<ref>{{Lua idirlín|url=https://news.syr.edu/blog/2010/09/03/sanford-sternlicht/|teideal=Sanford Sternlicht revisits ‘Modern Irish Drama’|language=en-US|work=SU News|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> Rinne Yeats seirbhís mar Sheanadóir ar feadh dhá thréimhse.<ref>{{Lua idirlín|url=https://news.stanford.edu/news/2001/april18/foster-418.html|teideal=Roy Foster: Yeats emerged as poet of Irish Revolution, despite past political beliefs : 4/01|work=news.stanford.edu|dátarochtana=2019-02-12|archivedate=2017-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170508020756/http://news.stanford.edu/news/2001/april18/foster-418.html}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=Ellmann|date=1948|url=|title=|journal=|volume=|issue=lch, 244}}</ref> == Duais Nobel na Litríochta == [[Íomhá:Seal of the Irish Free State.png|clé|mion|121x121px|alt=|Siombail Saorstát Éireann]] Bhuaigh sé [[Duais Nobel na Litríochta]] i 1923. agus ba é an chéad Éireannach a bhuaigh an duais.   Bhronnadh air "for his always inspired poetry, which in a highly artistic form gives expression to the spirit of a whole nation".<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1923/summary/|teideal=The Nobel Prize in Literature 1923|language=en-US|work=NobelPrize.org|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> Bhí sé eolach ar an luach siombalach do bhuachaint [[duine]] [[Éireannach]] chomh luath le neamhspleáchas an [[tír]] a bhaint amach agus theastaigh uaidh é seo a chur in iúl gach uair is féidir. Ina fhreagraí ar litreacha comhghairdeas, deir sé "I consider that this honour has come to me less as an individual than as a representative of Irish literature, it is part of Europe's welcome to the Free State.”<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 246-247}}</ref>[[Íomhá:Main building of the Royal Swedish Academy of Sciences (Kungliga Vetenskapsakademien), Frescati, Norra Djurgården, Stockholm.jpg|mion|alt=|120x120px|Royal Acadamy of Sweden]] D’úsáid sé an [[Leacht|léacht]] a bhí aige ag an [[:en:Swedish_Academy|Royal Academy of Sweden]], le é fhéin a chur i láthair mar iompróir [[Caighdeán Oifigiúil|caighdeánach]] de [[Náisiúnachas|náisiúntacht]] na [[Éireann|hÉireann]] agus neamhspleáchas [[Cultúr na hÉireann|cultúrtha]] na hÉireann. Deir sé, "The theatres of Dublin were empty buildings hired by the English traveling companies, and we wanted Irish plays and Irish players. When we thought of these plays we thought of everything that was romantic and poetical, because the nationalism we had called up—the nationalism every generation had called up in moments of discouragement—was romantic and poetical."<ref>{{Lua idirlín|url=https://reason.com/archives/2001/02/01/the-poet-as-politician|teideal=The Poet As Politician|údar=Michael Valdez Moses from the February 2001 issue-view article in the Digital Edition|dáta=2001-02-01|language=en|work=Reason.com|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> Tháinig méadú ar líon na ndíolacháin ar a [[Leabhar|leabhra]] agus theastaigh ó a [[Foilsitheoireacht|fhoilsitheoirí]] ‘[[:en:Macmillan_Publishers|Macmillan]]’, é seo a [[Caipitleachas|caipitliú]]. Don chéad uair riamh, bhí [[Airgead (eacnamaíocht)|airgead]] aige agus bhí sé ábalta a fiacha a aisíoc agus fiacha a athair a aisíoc freisin.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 246-247}}</ref> == Meánaois == [[Íomhá:Roman Catholic church Vinga.jpg|clé|mion|160x160px|alt=|Cill Phrotastúnach]] [[Íomhá:Ethel Edith Mannin.jpg|mion|173x173px|alt=|Ethel Mannin]] Deirtear gur scríobh sé a chuid saothair is fearr i ndiaidh gur bhuaigh sé an duais Nobel, i measc na saothair sin tá ''The Tower'' (1928) agus ''The Winding Stair and Other Poems'' (1933). Ó thús [[1925]], bhí [[Sláinte poiblí|sláinte]] Yeats [[Cobhsaitheoirí|cobhsuithe]] agus chríochnaigh sé an chuid is mó dá scríbhneoireacht do, ‘[[:en:A_Vision|A Vision]]’ ([[1925]] a deir an dáta ach taibhsigh siad sa bhliain [[1926]] é, nuair a bheagnach thosaigh Yeats á athscríóbh le haghaidh leagan a dó). Ceapach é mar Seanadóir sa bhliain 1922 don chéad Seanad Eireann agus ceapadh arís é do théarma eile i 1925.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 228-239}}</ref> Go luath ina buainseilbh, bhí díospóireacht ar an gcolscaradh ar a dúirt sé gur fadhb go phríomhúil í an achrann idir an éiteas [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach]] atá ag teacht chun cinn agus an [[An Chinsealacht Phrotastúnach|Chinsealacht Mionlach Phrotastúnach.]]<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 293}}</ref> Nuair a dhiúltaigh an Eaglais Chaitliceach glan athbhreithniú a dhéanamh ar a seasamh i gcoinne an cholscartha, dhearbhaigh an ''[[Irish Times]]'' go gcruthódh aon bheart a chuirfeadh bac dlíthiúil ar cholscaradh deighilt mhór idir Caitlicigh agus Protastúnaigh agus go ndéanfadh sé críochdheighilt na tíre a chriostalú dá bharr. Mar fhreagra, thug Yeats sraith óráidí inar chuir sé in aghaidh uaillmhianta an [[Rialtas na hÉireann|rialtais]] agus na cléire, uaillmhianta a bhí “quixotically impressive”<ref name=":3" /> dar leis. Dar leis, chuirfeadh a mbearta Feachtais na [[An Spáinn|Spáinne]] [[An Mheánaois|Meánaoisí]] i gcuimhne do dhuine. Dúirt sé: "Marriage is not to us a Sacrament, but, upon the other hand, the love of a man and woman, and the inseparable physical desire, are sacred. This conviction has come to us through ancient philosophy and modern literature, and it seems to us a most sacrilegious thing to persuade two people who hate each other...to live together, and it is to us no remedy to permit them to part if neither can re-marry.”<ref name=":5" /> Cuireadh síos ar an bplé a tharla ina dhiaidh sin mar cheann de bhuaicphointí poiblí Yeats agus, ó thaobh [[Eolaíocht|idé-eolaíochta]] de, thosaigh Yeats ag bogadh ó iolrachas i dtreo na [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|hEaglaise]]. D'éirigh a chuid cainte ní ba ghéire; Rinne Yeats cur síos ar [[Peter Finlay]], [[sagart]] de chuid na [[Íosánach|nÍosánach]], mar fhear a bhí thar a bheith drochbhéasach ar fad. Dúirt sé, agus aiféala air, “It is one of the glories of the Church in which I was born that we have put our Bishops in their place in discussions requiring legislation”. Le linn an ama a chaith sé sa Seanad, thug Yeats rabhadh eile dá chomhghleacaithe: “If you show that this country, southern Ireland, is going to be governed by Roman Catholic ideas and by Catholic ideas alone, you will never get the North...You will put a wedge in the midst of this nation.” Is maith is cuimhin le daoine an abairt seo a dúirt sé maidir lena chomh-[[An Protastúnachas|phrotastúnaigh]] [[Éireannach]]a : “we are no petty people.”<ref name=":7" /> [[Íomhá:Pablo Neruda 1963.jpg|clé|mion|152x152px|[[Pablo Neruda]]]] Tá an chuma ar an scéal gur éirigh Yeats báúil arís leis an gcóras uasaicmeach ag deireadh a shaoil. Tharla seo i ndiaidh [[Cliseadh Wall Street|Chliseadh Wall Street]] agus i ndiaidh [[An Spealta Mhóir]] go háirithe. Mar thoradh orthu siúd, bhí roinnt daoine in amhras maidir le cumas an [[Daonlathas|daonlathais]] dul i ngleic le [[géardúsláin gheilleagracha]]. I ndiaidh dheireadh [[An Chéad Chogadh Domhanda]], d’éirigh sé amhrasach maidir le héifeachtacht [[Daonlathach Caitliceach|rialtais dhaonlathaigh]]. Cheap sé go dtiocfadh athchóiriú polaitiúil trí rialú ollsmachtach san Eoraip. Mar thoradh ar an mbaint a bhí aige níos déanaí le [[Ezra Pound|Pound]], tarraingíodh a aird ar [[Benito Mussolini]]. Léirigh sé ar roinnt ócáidí go raibh meas aige ar Mussolini. Scríobh sé trí amhrán máirseála − nár úsáideadh riamh − do [[Léinte Gorma]] Éireannacha Ghinearáil [[Eoin Duffy.]] Nuair a thug [[Pablo Neruda]] cuireadh dó cuairt a thabhairt ar [[Maidrid|Mhaidrid]] sa bhliain 1937 áfach, d’fhreagair Yeats le litir ag tacú leis an bPoblacht i gcoinne an [[Faisisteachas|Fhaisisteachai]]<nowiki/>s, agus thug sé droim láimhe don Fhaisisteachas i mblianta deiridh a shaoil.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 468}}</ref> I ndiaidh dó a bheith aige i 1934 nuair a bhí sé 69 bliain d’aois bhí níos mó fuinnimh aige. Ba léir óna chuid filíochta agus óna dhlúthchaidrimh le mná níos óige ná é, go raibh an tsláinte níos fearr aige. Dos na cúig bliana deireanacha dá shaol, tháinig Yeats air fuinneamh nua follasach ina [[Filíocht|fhilíocht]] agus ina gcaidreamh pearsanta le mná óga.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Norman Haire and the study of sex|url=https://www.worldcat.org/oclc/795702307|publisher=Sydney University Press|date=2012|location=Sydney|oclc=795702307|author=Wyndham, Diana.}}</ref> Lena linn seo, bhí baint ag Yeats le roinnt caidreamh [[Rómánsachas|rómánsúla]], le cuid mhór daoine: an [[file]]/[[aisteoir]] [[:en:Margot_Ruddock|Margot Ruddock]] agus an [[úrscéalaí]]/[[iriseoir]] agus gnéasaí radacach [[:en:Ethel_Mannin|Ethel Mannin]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.nli.ie/yeats/main.html|teideal=The National Library of Ireland - The Life and Works of William Butler Yeats - Online Exhibition|work=www.nli.ie|dátarochtana=2019-02-13|archivedate=2008-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081212085427/http://www.nli.ie/yeats/main.html}}</ref><ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 504, 510-511}}</ref> D’oir an eachtraíocht earótaic d'fhuinneamh cruthaitheach Yeats, mar a d’oir riamh, agus in ainneoin go raibh sé ag dul in aois agus go raibh an tsláinte ag teip air bhí sé fós ina scríbhneoir ilghníomhach. I litir sa bhliain 1935, dúirt Yeats: “I find my present weakness made worse by the strange second puberty the operation has given me, the ferment that has come upon my imagination. If I write poetry it will be unlike anything I have done”.<ref name=":8" /> I 1936, ghlac sé leis an bpost mar eagarthóir ar an Oxford Book of Modern Verse, 1892–1935.[https://en.wikipedia.org/wiki/Oxford_Book_of_Modern_Verse_1892%E2%80%931935] === Bás === [[Íomhá:Menton-Côte d'Azur.jpg|clé|mion|120x120px|Menton|alt=]] [[Íomhá:Roquebrune Place.JPG|mion|200x200px|Roquebrune|alt=]] Fuair Yeats [[bás]] i Hotel Ideal Ségour, [[:en:Menton|Menton]], [[An Fhrainc]], ar an 28ú [[An tEanáir|Eanáir]] [[1939]], 73 bliain d'aois aige. Adhlacadh é tar éis sochraid discréideach agus príobháideach ag [[:en:Roquebrune-Cap-Martin|Roquebrune-Cap-Martin]]. Rinneadh iarrachtaí ag Roquebrue le rogha a [[Teaghlach|theaghlach]], Yeats a bhogadh ar ais go [[Éireann|hÉireann]], a athscaoileadh mar nach raibh siad cinnte ar a bhféiniúlacht. Rinneadh a [[Corp an duine|chorp]] a dhíadhlaic agus a bhogadh go [[:en:Ossuary|ossuary]] é.<ref name=":8">Letter to Dorothy Wellesley, 17 Meitheamh 1935, {{Cite news|teideal=Yeats’s Second Puberty|url=https://www.nybooks.com/articles/1985/05/09/yeatss-second-puberty/|dáta=1985-05-09|dátarochtana=2019-02-12|language=en|údar=Richard Ellmann}}The New York REview of Books 9 Bealtaine, 1985</ref> Bhíodh Yeats agus [[George Moore (úrscéalaí)|George]] ag plé ar a [[Bás|bháis]] go minic agus bhí sé mar mhiansainráite ag Yeats go gcuirfí faoi thalamh é go tapa sa [[An Fhrainc|Fhrainc]] gan fuaidreamh ar bith. De réir [[George Moore (úrscéalaí)|George]], na [[Focal|focail]] díreach a bhí ráite ná, “If I die bury me up there [at Roquebrune] and then in a year's time when the newspapers have forgotten me, dig me up and plant me in Sligo."<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Jordan|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 114}}</ref> I [[Meán Fómhair]] [[1958]], bhogadh [[Corp an duine|chorp]] le Yeats go [[:en:St_Columba's_Church,_Drumcliff|St. Columas Church]], ''[[Droim Chliabh]]'', [[Sligeach]] ar an [[Bád|mbád]] [[:en:Flower-class_corvette|corvette]], [[:en:LÉ_Macha_(01)|Le Macha]],<ref name=":7">{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 651}}</ref> [[:en:Irish_Naval_Service|Seirbhís Chabhlaigh na hÉireann]].<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Foster|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 656}}</ref> Tógadh a [[:en:Epitaph|feartlaoi]] ós na líonta deireanacha de ‘[[:en:Under_Ben_Bulben|Under Ben Bulben]]”<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Jordan|date=2003|url=|title=|journal=|volume=|issue=|pages=lch, 115}}</ref> ceann dá dánta deireanacha. == Stíl == [[Íomhá:Yeats Signature.jpg|clé|mion|120x120px|alt=|Síntús le Yeats]] Meastar go bhfuil Yeats ar cheann de na príomh [[File|filí]] [[Béarla]] sa [[20ú haois|20ú haois]]. Bhí sé ina bhfile [[:en:Symbolism_(arts)|siombailí]], ag úsáid [[Íomhá|íomhánna]] agus struchtúr siombalach tríd is tríd a [[Saothair dhaonna|ghairm bheatha]]. Roghnaigh sé [[Focal|focail]] agus chuir sé le chéile iad ionas go bhfeadfadh siad i dteannta le [[brí]] áirithe, smaointe [[Teibiú|teibí]] a d’fhéadfadh a bheith níos suantasaí agus athshondach. Is gnách gurb iad an úsáid a bhain sé as siombailí<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/wb-yeats-at-150/documents|teideal=WB Yeats|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> rud éigin fisiceach atá mar an rud í féin chomh maith leis an moladh ar chailíocht eile b’fhéidir neamhábhartha nó tréithe gan am.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Makers of the modern theater: Ibsen [a.o.]|url=http://worldcat.org/oclc/470184991|publisher=McGraw-Hill|date=1961|oclc=470184991|author=Ulanov, Barry}}</ref> Go neamhchosúil le [[:en:Modernism|filí eile nua-aimseartha]] a bhain trial as an t[[:en:Free_verse|saorvearsaíocht]], bhí maistreacht bainte amach ag Yeats sna foirmeacha [[Traidisiún Liteartha na nGael|traidisiúnta]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.cengage.com/search/showresults.do?N=197+4294904802|teideal=Twentieth-Century Literary Criticism Series - Gale|work=www.cengage.com|dátarochtana=2019-02-12}}</ref> [[Íomhá:Works Of William Blake Volume 1.pdf|clé|mion|175x175px|Obair le Yeats|alt=]] Tá obair [[Litríocht|litríochta]] le Yeats,<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Yeats|url=http://dx.doi.org/10.3998/mpub.14879|publisher=University of Michigan Press|date=1997|location=Ann Arbor, MI|author=Richard Finneran}}</ref> a raibh scríofa níos déanaí an-phearsanta ar fad, le trácht ann dá mhac agus dá [[iníon]]<ref>{{Luaigh foilseachán|title=James Longenbach, Stone Cottage: Pound, Yeats & Modernism. (Oxford: Oxford UP, 1988)|url=http://dx.doi.org/10.14354/yjk.2004.22.215|journal=The Yeats Journal of Korea|date=2004-12-31|issn=1226-4946|pages=215–218|volume=22|doi=10.14354/yjk.2004.22.215|author=Young Suck Rhee}}</ref> sna fiche bhliain deireanacha, chomh maith le meabhrú ar a thaithí ag fás d’aois<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Yeats and the logic of formalism|url=http://dx.doi.org/10.5860/choice.44-0154|journal=Choice Reviews Online|date=2006-09-01|issn=0009-4978|pages=44–0154-44-0154|volume=44|issue=01|doi=10.5860/choice.44-0154}}</ref> sa dán, ‘[[:en:The_Circus_Animals'_Desertion|The Circus Animals' Desertion’]],<ref name=":6" /><blockquote>“Now that my ladder's gone I must lie down where all the ladders start In the foul [[:en:Rag-and-bone_man|rag and bone]] shop of the heart.”</blockquote> Tá tionchar an nua-aoiseachais ar a shaothar le sonrú ar an tslí ar thréig sé friotal fileata gnásúil a luathshaothair ar mhaithe le teanga níos géire agus le cur chuige níos dírí chun a chuid téamaí a chur in iúl. Is teanga agus cur chuige iad seo atá le sonrú níos mó ar fhilíocht agus ar dhrámaí dá chuid le linn a lárthréimhse. Cuimsítear na himleabhair seo a leanas sa tréimhse sin: In the Seven Woods, Responsibilities agus The Green Helmet. [[Íomhá:Letter from W B Yeats to Ezra Pound July 1918.jpg|mion|120x120px|Litir go [[Ezra Pound|hEzra Pound]]|alt=]]Le linn 1929, d’fhan sé ag Thoor Ballylee den uair dheireanach, gar don Ghort i gContae na Gaillimhe (áit a raibh teach samhraidh ag Yeats ó 1919). Chaith sé an chuid is mó dá shaol ina dhiaidh sin ina chónaí thar sáile, ach mar sin féin, léasaigh sé Teach Riversdale i Ráth Fearnáin, bruachbhaile i mBaile Átha Cliath, i 1932. Scríobh sé go rafar i mblianta deiridh a shaoil agus d’fhoilsigh sé filíocht, drámaí agus prós. Sa bhliain 1938, d’fhreastail sé ar Amharclann na Mainistreach den uair dheireanach chun céad léiriú a dhráma Purgatory a fheiceáil. Foilsíodh a ''Autobiographies of William Butler Yeats'' an bhliain chéanna. [[Íomhá:Scene From Cathleen Ni Houlihan - Project Gutenberg eText 19028.jpg|clé|mion|120x120px|'Cathleen Ní Houlihan,' drama Béaloideas le Yeats]] Bhain luathfhilíocht Yeats go mór le miotaseolaíocht agus le [[béaloideas]] [[Béaloideas na hÉireann|na hÉireann]] ach ba mhó a bhain a shaothar ní ba dhéanaí le saincheisteanna nua-aoiseacha agus tháinig athrú ollmhór ar a stíl. Is féidir a shaothar a roinnt i dtrí thréimhse ghinearálta. Tá fíorthon réamh-Rafaeilíteach le sonrú ar a chuid luathdhánta. Tá siad ornáideach ar bhealach féin-chomhfhiosach agus, in amanna, de réir léirmheastóirí neamhbháúla, is dánta craptha iad. Ba dánta eipice a bhí á scríobh ag Yeats nuair a thosaigh sé ar dtús, dánta mar “The Isle of Statues” agus “The Wanderings of Oisin”. I ndiaidh dó “The Wanderings of Oisin” a chríochnú ní dhearna sé iarracht dán fada eile a chumadh. Is liricí iad a chuid luathdhánta eile ar théamaí an ghrá nó ar ábhair mhistiúla agus rúndiamhra. Le linn a lárthréimhse, thréig Yeats nádúr réamh-Rafaeilíteach a luathshaothair agus rinne sé iarracht stíl [[Landor i|Landor]] a ghlacadh chuige féin agus a bheith ag trácht ar an tsochaí go híorónta ina chuid scríbneoireachta. Dfhéadfadh léirmheastóirí a dtaitníonn saothar a lárthréimhse leo a rá gur saothar é a bhfuil rithimí lúbacha agus láidre ann, saothar a bhfuil an nua-aoiseachas le sonrú go géar air uaireanta. Ceapann léirmheastóiri eile áfach, gur dánta laga neamhshuimiúla iad na dánta seo ó thaobh cumhacht samhlaíochta de. Fuair Yeats inspreagadh samhlaíochta nua dá shaothar níos déanaí ón gcóras mistiúil a bhí sé á dhéanamh amach aige dó féin faoi thionchar an spioradáltachais. I mbealaí éagsúla, is ag filleadh ar fhís a shaothair ní ba luaithe atá Yeats san fhilíocht seo. Déantar an deighilt idir fear an chlaímh a bhfuil a intinn gafa le cúrsaí an tsaoil, agus an fear spioradálta diaganta, téama “The Wanderings of Oisin”, a mhacasamhlú in “A Dialogue Between Self and Soul”.<ref name=":4" /> [[Íomhá:Portrait de Picasso, 1908.jpg|mion|167x167px|[[Pablo Picasso]]]] Maíonn léirmheastóirí áirithe go léirítear an targhabháil ón 19ú haois go nua-aoiseachas an 20ú haois i bhfílíocht Yeats mar a léirítear i bpéintéireacht [[Pablo Picasso]]. Ceistíonn léirmheastóirí eile an raibh mórán cosúlachta idir saothar Yeats níos déanaí agus nua-aoisithe leithéidí [[Ezra Pound]] agus T.S. Eliot i ndáiríre. Mheas nua-aoisithe gur chaoineadh i leith mheath shibhialtacht na hEorpa de nádúr Eliot é an dán cáiliúil sin “The Second Coming”. Léirigh léirmheastóirí ní ba dhéanaí, áfach, gur dán é seo atá bunaithe ar theoiricí mistiúla apacailipteacha Yeats agus, dá bharr sin, go léiríonn an dán intinn atá faoi thionchar na 1890idí. Thosaigh a chnuasaigh filíochta is tábhachtaí le The Green Helmet (1910) agus Responsibilities (1914). Maidir le híomháineachas, ba ghonta agus ba chumhachtaí a d’éirigh filíocht Yeats de réir mar a chuaigh sé in aois. Tá roinnt de na híomhánna is cumhachtaí i bhfilíocht an 20ú haois sna dánta The Tower (1928), The Winding Stairs (1929), agus New Poems (1938); admhaítear i gcoitinne gurb iad na dánta in Last Poems ar na cinn is fearr a scríobh sé riamh. Bhí an-suim ag Yeats i gcúrsaí mistiúla, is é sin i gcreidiúintí Diasúnachta Hiondúigh agus i gcúrsaí diamhaire agus bhí an t-ábhar seo mar phríomhbhonn ag a chuid filíochta déanaí. Tá léirmheastóirí áirithe in amhras faoi inchreidteacht intleachtúil na filíochta seo. Chun meitifisic shaothair dhéanacha Yeats a thuiscint is gá iad a léamh i gcomhthéacs a chórais de bhunphrionsabail rúndiamhra atá in A Vision (1925). Tá an dán “The Second Coming”, dán a scríobh sé in 1920, ar an bhfoinse íomhánna is cumhachtaí faoin bhfichiú haois. == Oidhreacht == [[Íomhá:Royal-Palace-Stockholm.jpg|mion|150x150px|An Pálás Ríoga|alt=]] [[Íomhá:Sligo-Statue de Yeats devant la Bank of Ulster.JPG|mion|120x120px|Dealbh Yeats|alt=|clé]]Dealbh Yeats i m[[Sligeach|Baile Sligeach]], leis an [[Dealbhóireacht|dealbhóir]] [https://rowangillespie.net/ Rowan Gillespie] (1984). [[Tógálacht|Tógadh]] é taobh amuigh de [[:en:Ulster_Bank|Bhainc Uladh]] ag cúinne Sráid Stiabhna agus Bóthar Markievecs. Dúirt Yeats go raibh [[:en:Stockholm_Palace|An Pálás Ríoga]] i [[Stócólm|Stocólm]] cosúil le Banc Uladh i [[Sligeach]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://atriptoireland.com/2014/07/08/sligo-w-b-yeats-statue/|teideal=Sligo: W.B. Yeats Statue|dáta=2014-07-08|language=en-US|work=A Trip to Ireland|dátarochtana=2019-02-12|archivedate=2018-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180503041542/http://atriptoireland.com/2014/07/08/sligo-w-b-yeats-statue/}}</ref> Trasna an [[Abhainn|abhann]], tá [[foirgneamh]] cuimhneacháin Yeats, agus tá [https://www.yeatssociety.com/ Cumann Yeats Shligigh] lonnithe ann.<ref>{{Luaigh foilseachán|title=Yeats's Second "Vision": Berkeley, Coleridge, and the Correspondence with Sturge Moore|url=http://dx.doi.org/10.2307/3726410|journal=The Modern Language Review|date=1981-04|issn=0026-7937|pages=273|volume=76|issue=2|doi=10.2307/3726410|author=Grosvenor E. Powell}}</ref> == Foinsí == *[[:en:Brian_Cleeve|Cleeve, Brian]] (1972). ''W. B. Yeats and the Designing of Ireland's Coinage''. New York: Dolmen Press. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources?isbn=0-85105-221-5 0-85105-221-5] * Doody, Noreen (2018). The Influence of Oscar Wilde on W. B. Yeats: "An Echo of Someone Else's Music". Palgrave Macmillan. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-3-319-89547-5|978-3-319-89547-5.]] *[[:en:Richard_Ellmann|Ellmann, Richard]] (1948). ''Yeats: The Man and the Masks''. New York: Macmillan. *[[:en:R._F._Foster_(historian)|Foster, R. F.]] (1997). [https://books.google.co.uk/books?id=FThRtAEACAAJ ''W. B. Yeats: A Life, Vol. I: The Apprentice Mage''.] Oxford University Press. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-19-288085-3|0-19-288085-3]] *[[:en:R._F._Foster_(historian)|Foster, R. F.]] (2003). ''[https://books.google.co.uk/books?id=NsDu2yMAADsC W. B. Yeats: A Life, Vol. II: The Arch-Poet] 1915–1939''. Oxford University Press. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-19-818465-4|0-19-818465-4]] *[[:en:Joseph_Maunsel_Hone|Hone, Joseph]] (1943). ''W. B. Yeats, 1865–1939''. New York: Macmillan Publishers. [[:en:OCLC|OCLC]] [https://www.worldcat.org/title/wb-yeats-1865-1939/oclc/35607726 35607726] * J[[:en:Anthony_J._Jordan|ordan Anthony J]]. (1997). ''Willie Yeats & The Gonne-MacBrides''. Westport Books [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-9524447-1-2|0-9524447-1-2]] *[[:en:Anthony_J._Jordan|Jordan, Anthony J]]. (2000). ''The Yeats Gonne MacBride Triangle''. Westport Books [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-9524447-4-7|0-9524447-4-7]] *[[:en:Anthony_J._Jordan|Jordan, Anthony J]]. (2003). ''W. B. Yeats: Vain, Glorious, Lout – A Maker of Modern Ireland''. Westport Books. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-9524447-2-0|0-9524447-2-0]] *[[:en:Anthony_J._Jordan|Jordan, Anthony J]]. (2013). ''Arthur Griffith with James Joyce & WB Yeats – Liberating Ireland'' Westport Books. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-0-9576229-0-6|978-0-9576229-0-6]]. *[[:en:Michael_O'Neill_(academic)|O'Neill, Michael]] (2003). Routledge Literary Sourcebook on the Poems of W. B. Yeats. Routledge. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] 0-415-23475-1. * Ryan, Philip B. (1998). ''The Lost Theatres of Dublin''. Wiltshire: The Badger Press. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-9526076-1-1|0-9526076-1-1]] * Yeats, W. B. (1994). The Collected Poems of W. B. Yeats. Wordsworth Poetry Library. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/1-85326-454-7|1-85326-454-7.]] == Léitheoireacht == * Igoe, Vivien (1994). ''A Literary Guide to Dublin''. Methuen Publishing. [[:en:International_Standard_Book_Number|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-413-69120-9|0-413-69120-9]] *[[:en:James_Longenbach|Longenbach, James]] (1988). ''Stone Cottage: Pound, Yeats, and Modernism''. Oxford University Press. I[[:en:International_Standard_Book_Number|SBN]] [[:en:Special:BookSources/0-19-506662-6|0-19-506662-6]] * Yeats, W. B. (1900). "[http://www.yeatsvision.com/Shelley.html The Philosophy of Shelley's Poetry]", in ''Essays and Introductions'', 1961. New York: Macmillan Publishers. [[:en:OCLC|OCLC]] [https://www.worldcat.org/title/essays-and-introductions/oclc/362823 362823] == Naisc Sheachtracha == *[[Íomhá:Commons-logo.svg|22x22px|Commons-logo]] Meáin a bhaineann le [[c:Category:William_Butler_Yeats|William Butler Yeats]] ag Wikimedia Commons *[[Íomhá:Wikisource-logo.svg|17x17px|Wikisource-logo]] Obair atá scríofa ag nó faoi [[wikisource:Author:William_Butler_Yeats|William Butler Yeats]] ag Wikisource * Taispeántas [http://www.nli.ie/yeats/ Leabharlann Náisiúnta na hÉireann, ''Yeats: The Life and Works of William Butler Yeats''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203220551/http://www.nli.ie/yeats/ |date=2007-02-03 }} *[http://www.gutenberg.org/ebooks/authors/search/?query=Yeats,+W.+B.+(William+Butler) Saothar le W. B. Yeats] ag [[:en:Project_Gutenberg|Project Gutenberg]] *[https://www.poets.org/poetsorg/poet/w-b-yeats William Butler Yeats: Próifíl agus Dánta ag Poets.org] *[https://archives.lib.siu.edu/index.php?p=core%2Fsearch&q=%22William+Butler+Yeats%22&content=1 Comhfhreagras Yeats' agus taifid chartlainne eile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160818132544/http://archives.lib.siu.edu/index.php?p=core%2Fsearch&q=%22William+Butler+Yeats%22&content=1 |date=2016-08-18 }} ag Southern Illinois University Carbondale, Special Collections Research Center *[http://www.agsm.edu.au/bobm/Stanford/ Taifeadtaí de 24 léacht] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160827214858/http://www.agsm.edu.au/bobm/Stanford/ |date=2016-08-27 }} a thug [Donald https://en.wikipedia.org/wiki/Donald Davie Donald Davie] ag Stanford i 1975 faoi W. B. Yeats *[https://bc-primo.hosted.exlibrisgroup.com/primo-explore/fulldisplay?docid=ALMA-BC21323260060001021&context=L&vid=bclib_new&search_scope=lib_BURNS&tab=bcl_only&lang=en_US Bailiúchán Boston College de pháipéir teaghlaigh Yeats] ag John J. Burns Library, [[:en:Boston_College|Boston College]] *[https://www.bbc.co.uk/programmes/p00548b3 Yeats and Mysticism], BBC Raidió 4 plé le Roy Foster, Warwick Gould agus Brenda Maddox (''In Our Time'', 31 January 2002) *[https://www.bbc.co.uk/programmes/b009twvd Yeats and Irish Politics], BBC Raidió 4 plé le Roy Foster, Fran Brearton & Warwick Gould (''In Our Time'', Apr. 17, 2008) == Saothar == === Filíocht === * 1886 - Mosada *1889 - The Wanderings of Oisin and Other Poems * 1891 - John Sherman and Dhoya * 1892 - The Countess Kathleen and Various Legends and Lyrics * 1894 - The Land of Heart's Desire * 1895 - Poems *[[Íomhá:Grave of W. B. Yeats; Drumecliff, Co Sligo.jpg|mion|Drumcliff, Sligeach]]1897 - The Secret Rose * 1899 - The Wind Among the Reeds * 1900 - The Shadowy Waters * 1902 - Cathleen Ní Houlihan * 1903 - In the Seven Woods * 1910 - The Green Helmet and Other Poems * 1912 - The Cutting of an Agate * 1913 - Poems Written in Discouragement * 1914 - Responsibilities * 1917 - The Wild Swans at Coole * 1921 - Michael Robartes and the Dancer * 1921 - Four Plays for Dancers * 1924 - The Cat and the Moon * 1927 - October Blast * 1928 - The Tower * 1929 - The Winding Stair * 1933 - The Winding Stair and Other Poems * 1934 - Collected Plays * 1935 - A Full Moon in March * 1938 - New Poems [[Íomhá:William_Butler_Yeats_by_John_Butler_Yeats_1900.jpg|200px|thumb|Portráid de W. B. Yeats ón bhliain 1900 (pictiúr lena dheartháir, [[John Butler Yeats]])]] === Saothair eile === * 1888 - Fairy and Folk Tales of the Irish Peasantry * 1891 - Representative Irish Tales * 1892 - Irish Faerie Tales * 1893 - The Celtic Twilight * 1907 - Discoveries * 1903 - Ideas of Good and Evil * 1916 - Reveries Over Childhood and Youth * 1918 - Per Amica Silentia Lunae * 1921 - Four Years * 1925 - A Vision * 1926 - Estrangement * 1926 - Autobiographies <br /> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Navbox | name = W. B. Yeats | state = {{{state|expanded}}} | title = [[W. B. Yeats]] | listclass = hlist | group1 = Dánta | list1= {{navbox|subgroup | group1 = Imleabhra | list1 = *''[[The Wanderings of Oisin and Other Poems]]'' (1889) *''[[The Countess Kathleen and Various Legends and Lyrics]]'' (1892) *''[[In the Seven Woods]]'' (1903) *''[[Responsibilities and Other Poems]]'' (1916) *''[[The Wild Swans at Coole]]'' (1919) *''[[Michael Robartes and the Dancer]]'' (1921) *''[[The Tower (book)|The Tower]]'' (1928) *''[[The Winding Stair and Other Poems]]'' (1933) | group2 = Dánta | list2 = *"[[Aedh Wishes for the Cloths of Heaven]]" *"[[An Irish Airman Foresees His Death]]" *"[[Adam's Curse (poem)|Adam's Curse]]" *"[[Blood and the Moon]]" *"[[The Circus Animals' Desertion]]" *"[[Down by the Salley Gardens]]" *"[[A Drunken Man's Praise of Sobriety]]" *"[[Easter, 1916]]" *"[[Ego Dominus Tuus]]" *"[[In Memory of Eva Gore-Booth and Con Markiewicz]]" *"[[Lake Isle of Innisfree]]" *"[[On being asked for a War Poem]]" *"[[Politics (poem)|Politics]]" *"[[A Prayer for My Daughter]]" *"[[Remorse for Intemperate Speech]]" *"[[The Rose of Battle]]" *"[[The Rose Tree (poem)|The Rose-Tree]]" *"[[Sailing to Byzantium]]" *"[[September 1913]]" *"[[Song of the Old Mother]]" *"[[The Fiddler of Dooney]]" *"[[The Gift of Harun Al-Raschid]]" *"[[The Scholars (poem)|The Scholars]]" *"[[The Second Coming (poem)|The Second Coming]]" *"[[The Song of the Happy Shepherd]]" *"[[The Stolen Child]]" *"[[Swift's Epitaph]]" *"[[To the Rose upon the Rood of Time]]" *"[[The Tower (poem)|The Tower]]" *"[[Under Ben Bulben]] *"[[The Wanderings of Oisin]]" *"[[The Wild Swans at Coole (poem)|The Wild Swans at Coole]]" }} | group2 = Dramaíocht | list2= *''[[Mosada]]'' (1886) *''[[The Land of Heart's Desire]]'' (1894) *''[[Diarmuid and Grania]]'' (1901) *''[[Cathleen ni Houlihan]]'' (1902) *''[[On Baile's Strand]]'' (1903) *''[[The Countess Cathleen]]'' (1911) *''[[At the Hawk's Well]]'' (1916) *''[[The Resurrection (play)|The Resurrection]]'' (1927) *''[[Purgatory (drama)|Purgatory]]'' (1938) | group3 = Dánta | list3= | group5 = Obair eile | list5= *''[[A Vision]]'' (1925) * "[[The Curse of the Fires and of the Shadows]]" *''[[Oxford Book of Modern Verse 1892–1935]]'' (editor) | group6 = Daoine | list6= *[[John Butler Yeats]] (father) *[[Susan Pollexfen]] (mother) *[[Jack Butler Yeats]] (brother) *[[Elizabeth Yeats]] (sister) *[[Lily Yeats]] (sister) *[[Maud Gonne]] (lover) *[[Georgie Hyde-Lees]] (wife) *[[Anne Yeats]] (daughter) *[[Michael Yeats]] (son) | group7 = Gaolmhar | list7= *[[W. B. Yeats bibliography]] *[[Rhymers' Club]] *[[Dun Emer Press]] **[[Cuala Press]] *''[[An Appointment with Mr Yeats]]'' *"[[Troy (song)|Troy]]" *[[Thoor Ballylee]] *[[Samhain (magazine)|''Samhain'' magazine]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:Yeats, W. B.}} [[Category:Irish writer navigational boxes]] [[Category:Dramatist and playwright navigational boxes]] [[Category:Poet navigational boxes]] </noinclude> <br /> {{Navbox | name = Dánta Éireannacha | title = [[Dánta Éireannacha]] | listclass = hlist | state = {{{state|}}} | group1 = Topaicí | list1 = *[[Irish poetry]] *[[Ollamh Érenn|Chief Ollam of Ireland]] *[[Irish bardic poetry]] *[[Irish Literary Revival]] *[[Dindsenchas|Metrical Dindshenchas]] *[[Contention of the bards]] *[[Aisling]] *[[Weaver Poets]] *''[[An Gúm]]'' *[[Kildare Poems]] *[[Táin Bó Cúailnge]] | group2 = Filí | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = Bardach | list1 = *[[Mael Ísu Ua Brolcháin]] *[[Muircheartach Ó Cobhthaigh]] *[[Gilla Mo Dutu Úa Caiside]] *[[Baothghalach Mór Mac Aodhagáin]] *[[Giolla Brighde Mac Con Midhe]] *[[Gofraidh Fionn Ó Dálaigh]] *[[Flann mac Lonáin]] *[[Donnchadh Mór Ó Dálaigh]] *[[Lochlann Óg Ó Dálaigh]] *[[Fear Flaith Ó Gnímh]] *[[Mathghamhain Ó hIfearnáin]] *[[Cormac Mac Con Midhe]] *[[Eoghan Carrach Ó Siadhail]] *[[Fear Feasa Ó'n Cháinte]] *[[Tadhg Olltach Ó an Cháinte]] *[[Eochaidh Ó hÉoghusa]] *[[Proinsias Ó Doibhlin]] *[[Tarlach Rua Mac Dónaill]] *[[Gilla Cómáin mac Gilla Samthainde]] *[[Tadhg Dall Ó hÚigínn]] *[[Niníne Éces]] *[[Colmán of Cloyne]] *[[Cináed ua hArtacáin]] *[[Muireadhach Albanach Ó Dálaigh]] *[[Cearbhall Óg Ó Dálaigh]] *[[Máeleoin Bódur Ó Maolconaire]] *[[Diarmaid Mac an Bhaird]] *[[Cú Choigcríche Ó Cléirigh]] *[[Dallán Forgaill]] *[[Óengus of Tallaght]] *[[Sedulius Scottus]] *[[Dungal of Bobbio|Saint Dungal]] *[[Maol Sheachluinn na n-Uirsgéal Ó hÚigínn]] *[[Philip Ó Duibhgeannain]] | group2 = 15ú/16ú hAois | list2 = *[[Tomás Ó Cobhthaigh]] | group3 = 17ú hAois | list3 = *[[Dáibhí Ó Bruadair]] *[[Piaras Feiritéar]] *[[Aogán Ó Rathaille]] | group4 = 18ú hAois | list4 = *[[Aogán Ó Rathaille]] *[[Brian Merriman]] *[[Jonathan Swift]] *[[Oliver Goldsmith]] *[[John Hewitt (poet)|John Hewitt]] | group5 = 19ú hAois | list5 = *[[Thomas Moore]] *[[Charles Gavan Duffy]] *[[James Clarence Mangan]] *[[Samuel Ferguson]] *[[William Allingham]] *[[Douglas Hyde]] *[[James Henry (poet)|James Henry]] *[[Antoine Ó Raifteiri]] *[[Aeneas Coffey]] *[[Robert Dwyer Joyce]] *[[Thomas Davis (Young Irelander)|Thomas Davis]] *[[Jane Wilde|Speranza]] *[[Katharine Tynan]] *[[Oscar Wilde]] | group6 = 20ú hAois | list6 = *[[James Joyce]] *[[Patrick Pearse]] *[[Joseph Plunkett]] *[[Thomas MacDonagh]] *[[Francis Ledwidge]] *[[Padraic Colum]] *[[F. R. Higgins]] *[[Austin Clarke (poet)|Austin Clarke]] *[[Samuel Beckett]] *[[Brian Coffey]] *[[Denis Devlin]] *[[Thomas MacGreevy]] *[[Blanaid Salkeld]] *[[Mary Devenport O'Neill]] *[[Patrick Kavanagh]] *[[John Hewitt (poet)|John Hewitt]] *[[Louis MacNeice]] *[[Máirtín Ó Direáin]] *[[Seán Ó Ríordáin]] *[[Máire Mhac an tSaoi]] *[[Michael Hartnett]] *[[Gabriel Rosenstock]] *[[Nuala Ní Dhomhnaill]] *[[Micheál Mac Liammóir]] *[[Robert Greacen]] *[[Roy McFadden]] *[[Padraic Fiacc]] *[[John Montague (poet)|John Montague]] *[[Michael Longley]] *[[Derek Mahon]] *[[Seamus Heaney]] *[[Paul Muldoon]] *[[Thomas Kinsella]] *[[Michael Smith (poet)|Michael Smith]] *[[Trevor Joyce]] *[[Geoffrey Squires]] *[[Augustus Young]] *[[Randolph Healy]] *[[John Jordan (poet)|John Jordan]] *[[Paul Durcan]] *[[Basil Payne]] *[[Eoghan Ó Tuairisc]] *[[Patrick Galvin]] *[[Cathal Ó Searcaigh]] *[[Bobby Sands]] *[[Rita Ann Higgins]] *[[Eavan Boland]] *[[Eiléan Ní Chuilleanáin]] *[[Medbh McGuckian]] *[[Paula Meehan]] *[[Dennis O'Driscoll]] *[[Seán Dunne (poet)|Seán Dunne]] *[[Anthony Cronin]] *[[W. F. Marshall]] *[[W. B. Yeats]] | group7 = 21ú hAois | list7 = *[[Thomas McCarthy (poet)|Thomas McCarthy]] *[[John Ennis (poet)|John Ennis]] *[[Pat Boran]] *[[Mairéad Byrne]] *[[Ciaran Carson|Ciarán Carson]] *[[Patrick Chapman]] *[[Harry Clifton]] *[[Tony Curtis (Irish poet)|Tony Curtis]] *[[Pádraig J. Daly]] *[[Gerald Dawe]] *[[Greg Delanty]] *[[Eamon Grennan]] *[[Vona Groarke]] *[[Seamus Heaney]] *[[Pat Ingoldsby]] *[[Brendan Kennelly]] *[[Hugh McFadden (poet)|Hugh McFadden]] *[[Sinéad Morrissey]] *[[Gerry Murphy (poet)|Gerry Murphy]] *[[Bernard O'Donoghue]] *[[Conor O'Callaghan]] *[[Caitriona O'Reilly]] *[[Justin Quinn]] *[[Maurice Riordan]] *[[Maurice Scully]] *[[William Wall (writer)|William Wall]] *[[Catherine Walsh (poet)|Catherine Walsh]] }} | group3 = Dánta | list3 = {{Navbox|subgroup | group1 = Duanaireachtaí | list1 = *''[[Faber Book of Irish Verse]]'' | group2 = Eipiciúil | list2 = *''[[The Wanderings of Oisin]]'' | group3 = Bardach | list3 = *[[Timna Cathaír Máir Caithréim Cellaig]] *[[Le dís cuirthear clú Laighean]] *[[Is acher in gaíth in-nocht...]] *[[Is trúag in ces i mbiam]] *[[Sen dollotar Ulaid ...]] *[[Sorrow is the worst thing in life ...]] *[[An Díbirt go Connachta]] *[[Foraire Uladh ar Aodh]] *[[A aonmhic Dé do céasadh thrínn]] *[[A theachtaire tig ón Róimh]] *[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]] *[[Cóir Connacht ar chath Laighean]] *[[Dia libh a laochruidh Gaoidhiol]] *[[Pangur Bán]] *[[Liamuin]] *[[Buile Shuibhne]] *''[[The Prophecy of Berchán]]'' *[[Bean Torrach, fa Tuar Broide]] | group4 = 18ú hAois | list4 = *''[[The Traveller (poem)|The Traveller]]'' *''[[Suantraí dá Mhac Tabhartha]]'' *''[[Mná na hÉireann]]'' | group5 = 19ú hAois | list5 = *''[[Tone's Grave]]'' *[[The Wind That Shakes the Barley]] | group6 = Comhaimseartha | list6 = *''[[Love Songs of Connacht]]'' *[[Hi Uncle Sam]] *''[[Meeting The British]]'' *''[[Horse Latitudes (poetry collection)|Horse Latitudes]]'' *''[[Sweeney Astray]]'' *''[[Prayer Before Birth]]'' *''[[D-Day (poem)|D-Day]]'' }} | group4 = Eagraíochtaí | list4 = *[[Poetry Ireland]] | group5 = Foilseacháin | list5 = *''[[Poetry Ireland Review]]'' *''[[The Lace Curtain]]'' | group6 = Imeachtaí | list6 = *[[SoundEye Festival]] | below = }}<noinclude> [[Category:Ireland templates]] [[Category:Poetry navigational boxes]] </noinclude> {{navbox | name = Duais Nobel na Litríochta | title = [[Liosta de na Filí Cúirte Nobel na Litríochta|Laureates]] den [[Nobel Prize in Literature]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = 1901–1925 | list1 = * [[Sully Prudhomme]] * [[Theodor Mommsen]] * [[Bjørnstjerne Bjørnson]] * [[Frédéric Mistral]] / [[José Echegaray]] * [[Henryk Sienkiewicz]] * [[Giosuè Carducci]] * [[Rudyard Kipling]] * [[Rudolf Christoph Eucken|Rudolf Eucken]] * [[Selma Lagerlöf]] * [[Paul Heyse]] * [[Maurice Maeterlinck]] * [[Gerhart Hauptmann]] * [[Rabindranath Tagore]] * * [[Romain Rolland]] * [[Verner von Heidenstam]] * [[Karl Adolph Gjellerup|Karl Gjellerup]] / [[Henrik Pontoppidan]] * * [[Carl Spitteler]] * [[Knut Hamsun]] * [[Anatole France]] * [[Jacinto Benavente]] * [[W. B. Yeats]] * [[Władysław Reymont]] * [[George Bernard Shaw]] | group2 = 1926–1950 | list2 = * [[Grazia Deledda]] * [[Henri Bergson]] * [[Sigrid Undset]] * [[Thomas Mann]] * [[Sinclair Lewis]] * [[Erik Axel Karlfeldt]] * [[John Galsworthy]] * [[Ivan Bunin]] * [[Luigi Pirandello]] * * [[Eugene O'Neill]] * [[Roger Martin du Gard]] * [[Pearl S. Buck]] * [[Frans Eemil Sillanpää]] * * * * * [[Johannes V. Jensen]] * [[Gabriela Mistral]] * [[Hermann Hesse]] * [[André Gide]] * [[T. S. Eliot]] * [[William Faulkner]] * | group3 = 1951–1975 | list3 = * [[Pär Lagerkvist]] * [[François Mauriac]] * [[Winston Churchill]] * [[Ernest Hemingway]] * [[Halldór Laxness]] * [[Juan Ramón Jiménez]] * [[Albert Camus]] * [[Boris Pasternak]] * [[Salvatore Quasimodo]] * [[Saint-John Perse]] * [[Ivo Andrić]] * [[John Steinbeck]] * [[Giorgos Seferis]] * ''[[Jean-Paul Sartre]] (dhiúltaigh dámhachtain)'' * [[Mikhail Sholokhov]] * [[Shmuel Yosef Agnon]] / [[Nelly Sachs]] * [[Miguel Ángel Asturias]] * [[Yasunari Kawabata]] * [[Samuel Beckett]] * [[Aleksandr Solzhenitsyn]] * [[Pablo Neruda]] * [[Heinrich Böll]] * [[Patrick White]] * [[Eyvind Johnson]] / [[Harry Martinson]] * [[Eugenio Montale]] | group4 = 1976–2000 | list4 = * [[Saul Bellow]] * [[Vicente Aleixandre]] * [[Isaac Bashevis Singer]] * [[Odysseas Elytis]] * [[Czesław Miłosz]] * [[Elias Canetti]] * [[Gabriel García Márquez]] * [[William Golding]] * [[Jaroslav Seifert]] * [[Claude Simon]] * [[Wole Soyinka]] * [[Joseph Brodsky]] * [[Naguib Mahfouz]] * [[Camilo José Cela]] * [[Octavio Paz]] * [[Nadine Gordimer]] * [[Derek Walcott]] * [[Toni Morrison]] * [[Kenzaburō Ōe]] * [[Seamus Heaney]] * [[Wisława Szymborska]] * [[Dario Fo]] * [[José Saramago]] * [[Günter Grass]] * [[Gao Xingjian]] | group5 = 2001–i láthair | list5 = * [[V. S. Naipaul]] * [[Imre Kertész]] * [[J. M. Coetzee]] * [[Elfriede Jelinek]] * [[Harold Pinter]] * [[Orhan Pamuk]] * [[Doris Lessing]] * [[J. M. G. Le Clézio]] * [[Herta Müller]] * [[Mario Vargas Llosa]] * [[Tomas Tranströmer]] * [[Mo Yan]] * [[Alice Munro]] * [[Patrick Modiano]] * [[Svetlana Alexievich]] * [[Bob Dylan]] * [[Kazuo Ishiguro]] * {{color|darkgrey|{{smaller|2018}}}} }}<noinclude> [[Catagóir:Nobel Prize templates|Literature]] [[Catagóir:Nobel Prize in Literature|*]] [[Category:Literature award navigational boxes]] </noinclude> <br />{{Navbox |name = Baill den Seanad 1925 |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |title = <small>&laquo; ''[[Template:Members of the 1922 Seanad|1922 Seanad]]'' &laquo;</small> &nbsp; <span style="padding:0 4.5em">[[Baill den Seanad 1925|Baill de Seanad Éireann 1925]] (1925–28)</span> <small>&raquo; ''[[Template:Members of the 1928 Seanad|1928 Seanad]]'' &raquo;</small> |bodyclass = hlist |above = * '''[[Cathaoirleach]]''' [[James Campbell, 1st Baron Glenavy|Lord Glenavy]] (Ind) * '''[[Ceannaire an tSeanaid]]''' name (party) |group1 = Tofa i 1925 |list1 = {{Navbox|subgroup |groupwidth = 6em| groupstyle = font-weight:normal; |group1 = 6 bliana |list1 = * [[John Counihan]] (CnaG) |group2 = 9 mbliana |list2 = * [[Thomas Westropp Bennett]] (CnaG) * [[Edward Coey Bigger|Sir Edward Coey Bigger]] (Ind) * [[Francis McGuinness]] (CnaG) |group3 = 12 bliana |list3 = * [[Henry Barniville]] (CnaG) * [[Sir Edward Bellingham, 5th Baronet|Sir Edward Bellingham]] (Ind) * [[William Cummins (politician)|William Cummins]] (Lab) * [[James Dillon (Irish senator)|James Dillon]] (FP) * [[Michael Fanning (politician)|Michael Fanning]] (CnaG) * [[Thomas Foran]] (Lab) * [[William Bernard Hickie|Sir William Bernard Hickie]] (Ind) * [[Cornelius Kennedy]] (CnaG) * [[Thomas Linehan]] (FP) * [[Joseph O'Connor (Irish politician)|Joseph O'Connor]] (CnaG) * [[J. T. O'Farrell]] (Lab) * [[Michael F. O'Hanlon]] (FP) * [[Stephen O'Mara (senator)|Stephen O'Mara]] (CnaG) * [[James Parkinson (Irish politician)|James Parkinson]] (CnaG) * [[Thomas Toal]] (CnaG) }} |group2 = Tofa i 1922 |list2 = {{Navbox|subgroup |groupwidth = 6em| groupstyle = font-weight:normal; |group1 = 9 mbliana |list1 = * [[William Barrington (Irish politician)|William Barrington]] (Ind) * [[Eileen Costello]] (Ind) * [[James G. Douglas]] (Ind) * [[Michael Duffy (Irish politician)|Michael Duffy]] (Lab) * [[Thomas Farren]] (Lab) * [[Alice Stopford Green]] (Ind) * [[John Griffith (engineer)|Sir John Griffith]] (Ind) * [[Patrick W. Kenny]] (CnaG) * [[James J. MacKean]] (CnaG) * [[John MacLoughlin]] (Ind) * [[William Molloy (Irish politician)|William Molloy]] (Ind) * [[Maurice George Moore]] (Ind) * [[Brian O'Rourke (politician)|Brian O'Rourke]] (CnaG) * [[William O'Sullivan (politician)|William O'Sullivan]] (CnaG) }} |group3 = Ainmnithe ag an [[President of the Executive Council of the Irish Free State|Uachtarán]] i 1922 |list3 = {{Navbox|subgroup |groupwidth = 6em| groupstyle = font-weight:normal; |group1 = 6 bliana |list1 = * [[John Philip Bagwell]] (Ind) * [[Henry Givens Burgess]] (Ind) * [[James Campbell, 1st Baron Glenavy|Lord Glenavy]] (Ind) * [[Nugent Everard|Sir Nugent Everard]] (Ind) * [[Edmund W. Eyre]] (Ind) * [[Oliver St. John Gogarty]] (CnaG) * [[James Perry Goodbody]] (Ind) * [[Henry Greer (politician)|Henry Greer]] (Ind) * [[Benjamin Haughton]] (Ind) * [[Ralph Howard, 7th Earl of Wicklow|Earl of Wicklow]] (Ind) * [[Arthur Jackson (Irish politician)|Arthur Jackson]] (Ind) * [[Andrew Jameson (politician)|Andrew Jameson]] (Ind) * [[Bryan Mahon|Sir Bryan Mahon]] (Ind) * [[Geoffrey Taylour, 4th Marquess of Headfort|Marquess of Headfort]] (Ind) * [[W. B. Yeats]] (Ind) |group2 = 12 bliana |list2 = * [[Dermot Bourke, 7th Earl of Mayo|Earl of Mayo]] (Ind) * [[Ellen Cuffe, Countess of Desart|Countess of Desart]] (Ind) * [[James Charles Dowdall]] (Ind) * [[Sir Thomas Esmonde, 11th Baronet|Sir Thomas Esmonde]] (Ind) * [[Martin Fitzgerald (politician)|Martin Fitzgerald]] (Ind) * [[Bernard Forbes, 8th Earl of Granard|Earl of Granard]] (Ind) * [[Henry Guinness]] (Ind) * [[Sir John Keane, 5th Baronet|Sir John Keane]] (Ind) * [[James Moran (Irish politician)|James Moran]] (Ind) * [[Henry Petty-Fitzmaurice, 6th Marquess of Lansdowne|Earl of Kerry]] (Ind) * [[Windham Wyndham-Quin, 4th Earl of Dunraven and Mount-Earl|Earl of Dunraven and Mount-Earl]] (Ind) * [[Jennie Wyse Power]] (Ind) }} |group4 = Tofa nó ceaptha ina dhiaidh sin |list4 = * '''Fea. 1926''' [[Samuel Lombard Brown]] (Ind) * '''Ean. 1927''' [[P. J. Brady]] (Ind) * '''Mar. 1927''' [[Patrick Hooper]] (Ind) * '''Mar. 1928''' [[Walter Nugent|Sir Walter Nugent]] (Ind) |below = * CnaG: [[Cumann na nGaedheal]] * FP: [[Farmers' Party (Ireland)|Farmers' Party]] * Lab: [[Labour Party (Ireland)|Labour Party]] * Ind: [[Independent politician|Independent]] }}<noinclude> [[Catagóir:Seanad Éireann navigational boxes|01925]] </noinclude> <br /> {{Navbox |name = Baill den Seanad 1922 |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |title = <span style="visibility:hidden"><small>&laquo; ''[[Template:Members of the 1922 Seanad|1922 Seanad]]'' &laquo;</small> &nbsp;</span><span style="padding:0 4.5em">[[Members of the 1922 Seanad|Baill de Seanad Éireann 1922]] (1922–25)</span> <small>&raquo; ''[[Template:Members of the 1925 Seanad|1925 Seanad]]'' &raquo;</small> |bodyclass = hlist |above = * '''[[Cathaoirleach]]''' [[James Campbell, 1st Baron Glenavy|Lord Glenavy]] (Ind) * '''[[Ceannaire an tSeanaid]]''' name (party) |group1 = Tofa i 1922 |list1 = {{Navbox|subgroup |groupwidth = 6em| groupstyle = font-weight:normal; |group1 = 3 bliana |list1 = * [[Henry Barniville]] (CnaG) * [[Thomas Westropp Bennett]] (CnaG) * [[Richard A. Butler]] (Ind) * [[John Counihan]] (Ind) * [[Peter de Loughry]] (CnaG) * [[Cornelius Irwin]] (CnaG) * [[Thomas Linehan]] (FP) * [[Joseph Clayton Love]] (CnaG) * [[Edward MacEvoy]] (CnaG) * [[Edward MacLysaght]] (Ind) * [[Eamonn Mansfield]] (Ind) * [[George Nesbitt (Irish politician)|George Nesbitt]] (Ind) * [[Michael O'Dea]] (CnaG) * [[J. T. O'Farrell]] (Lab) * [[James Parkinson (Irish politician)|James Parkinson]] (CnaG) |group2 = 9 mbliana |list2 = * [[William Barrington (Irish politician)|William Barrington]] (Ind) * [[Eileen Costello]] (Ind) * [[James G. Douglas]] (Ind) * [[Michael Duffy (Irish politician)|Michael Duffy]] (Lab) * [[Thomas Farren]] (Lab) * [[Alice Stopford Green]] (Ind) * [[John Griffith (engineer)|Sir John Griffith]] (Ind) * [[Patrick W. Kenny]] (CnaG) * [[James J. MacKean]] (CnaG) * [[John MacLoughlin]] (Ind) * [[Thomas MacPartlin]] (Lab) * [[William Molloy (Irish politician)|William Molloy]] (Ind) * [[Maurice George Moore]] (Ind) * [[Brian O'Rourke (politician)|Brian O'Rourke]] (CnaG) * [[William O'Sullivan (politician)|William O'Sullivan]] (CnaG) }} |group2 = Ainmnithe ag an [[President of the Executive Council of the Irish Free State|Uachtarán]] |list2 = {{Navbox|subgroup |groupwidth = 6em| groupstyle = font-weight:normal; |group1 = 6 bliana |list1 = * [[John Philip Bagwell]] (Ind) * [[Henry Givens Burgess]] (Ind) * [[James Campbell, 1st Baron Glenavy|Lord Glenavy]] (Ind) * [[Nugent Everard|Sir Nugent Everard]] (Ind) * [[Edmund W. Eyre]] (Ind) * [[Oliver St. John Gogarty]] (CnaG) * [[James Perry Goodbody]] (Ind) * [[Henry Greer (politician)|Henry Greer]] (Ind) * [[Benjamin Haughton]] (Ind) * [[Ralph Howard, 7th Earl of Wicklow|Earl of Wicklow]] (Ind) * [[Arthur Jackson (Irish politician)|Arthur Jackson]] (Ind) * [[Andrew Jameson (politician)|Andrew Jameson]] (Ind) * [[Bryan Mahon|Sir Bryan Mahon]] (Ind) * [[Geoffrey Taylour, 4th Marquess of Headfort|Marquess of Headfort]] (Ind) * [[W. B. Yeats]] (Ind) |group2 = 12 bliana |list2 = * [[Dermot Bourke, 7th Earl of Mayo|Earl of Mayo]] (Ind) * [[Ellen Cuffe, Countess of Desart|Countess of Desart]] (Ind) * [[James Charles Dowdall]] (Ind) * [[Sir Thomas Esmonde, 11th Baronet|Sir Thomas Esmonde]] (Ind) * [[Martin Fitzgerald (politician)|Martin Fitzgerald]] (Ind) * [[Bernard Forbes, 8th Earl of Granard|Earl of Granard]] (Ind) * [[Henry Guinness]] (Ind) * [[Sir John Keane, 5th Baronet|Sir John Keane]] (Ind) * [[James Moran (Irish politician)|James Moran]] (Ind) * [[Henry Petty-Fitzmaurice, 6th Marquess of Lansdowne|Earl of Kerry]] (Ind) * [[Horace Plunkett|Sir Horace Plunkett]] (Ind) * [[Hutcheson Poë|Sir Hutcheson Poë]] (Ind) * [[George Sigerson]] (Ind) * [[Windham Wyndham-Quin, 4th Earl of Dunraven and Mount-Earl|Earl of Dunraven and Mount-Earl]] (Ind) * [[Jennie Wyse Power]] (Ind) }} |group3 = Tofa nó ceaptha ina dhiaidh sin |list3 = * '''Fea. 1923''' [[William Cummins (politician)|William Cummins]] (Lab) * '''Sam. 1923''' [[Thomas Foran]] (Lab) * '''Nol. 1923''' [[Samuel Lombard Brown]] (Ind) * '''1925''' [[Douglas Hyde]] (Ind) * [[John O'Neill (Irish senator)|John O'Neill]] (CnaG) |below = * CnaG: [[Cumann na nGaedheal]] * FP: [[Farmers' Party (Ireland)|Farmers' Party]] * Lab: [[Labour Party (Ireland)|Labour Party]] * Ind: [[Independent politician|Independent]] }}<noinclude> <br /> [[Catagóir:Seanad Éireann navigational boxes| 1922]] </noinclude> * * * * * * {{DEFAULTSORT:Yeats, W. B.}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1865]] [[Catagóir:Básanna i 1939]] [[Catagóir:Baill de BPÉ]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Baill Sheanad Éireann]] [[Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Nobel na Litríochta]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Drámadóirí Éireannacha]] [[Catagóir:Ealaíontóirí Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Filí na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] 36iq3sa0zjmtg3g8xh3kf5f59hu2amd 0 7561 1319911 1319909 2026-07-08T11:59:20Z TGcoa 21229 1319911 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Domhnall''' nó '''Dónall Ó Braoin'''<ref>Ní bheadh ''Ó Briain'' i gceart sa chás seo, mar is ionann ''Breen'' go hiondúil agus ''Ó Braoin'' i nGaeilge, seachas ''O'Brien'' (''Ó Briain'').</ref> nó '''Dan Breen''' ([[11 Lúnasa]], [[1894]] – [[27 Nollaig]], [[1969]]) ina throdaí saoirse agus ina pholaiteoir d'[[Fianna Fáil|Fhianna Fáil]]. Cuimhnítear é mar dhuine amháin a bhí páirteach sa luíochán a chuir tús le [[Cogadh na Saoirse (Éire)|Cogadh na Saoirse]] in [[Éire|Éirinn]]. Toghadh an Braonach ina [[Teachta Dála|Theachta Dála]] níos déanaí, agus chaith sé an seal ar fad idir na blianta [[1932]] agus [[1965]] ina shuí i n[[Dáil Éireann]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/breen-daniel-dan-a0914|teideal=Dan Breen|údar=dib.ie|dátarochtana=2026}}</ref> [[Íomhá:Daniel Breen police notice.jpg|clé|339x339px|mion|Dónall Ó Braoin]] == Réabhlóidí == Rugadh an Braonach, nó Dan Breen, mar a thugtaí air as [[Béarla]], do lánúin feirmeoirí ar an tSulchóid Bheag i g[[Contae Thiobraid Árann|Co. Thiobraid Árann]]. Fuair sé [[oideachas]] san áit chéanna sula ndeachaigh sé leis an bpláistéireacht mar shlí beatha. Ina dhiaidh sin, bhí sé ag obair ina fhear líne don ''Great Southern Railway''. Chuaigh an Braonach sna h[[Óglaigh na hÉireann (1913-1919)|Óglaigh]] sa bhliain 1914. Ar an [[21 Eanáir]] [[1919]], an lá céanna ar tháinig [[An Chéad Dáil|an chéad Dáil]] le chéile i m[[Baile Átha Cliath]], bhí an Braonach páirteach i luíochán ar an tSulchóid Bheag. Faoi cheannas [[Seán Ó Treasaigh|Sheáin Uí Threasaigh]], d'ionsaigh dornán d'Óglaigh díorma de [[Constáblacht Ríoga na hÉireann|shaighdiúirí dubha]] a bhí díreach ag seoladh lasta ábhair phléasctha go dtí cairéal na háite. Fuair beirt saighdiúirí dubha bás sa teagmháil. Is gnách glacadh leis gurbh é an cath seo a chuir tús le [[Cogadh na Saoirse (Éire)|Cogadh na Saoirse]] in [[Éire|Éirinn]]. [[Íomhá:Daniel Breen (1894-1969) and Brigid Mary Malone (1900-1984) wedding on 12 June 1921 in County Tipperary, Ireland.jpg|clé|mion|307x307px|[[Bainis]] : An Braonach ina shuí lena bhean, Brigid Malone. Ina sheasamh: Sean Hogan agus Áine Malone]] Le linn an chogaidh, gheall na Gaill duais deich míle punt d'aon duine a chimeodh an Braonach. Mar sin féin, bhí sé in ann é féin a chur i gceannas ar chuid mhór de na hÓglaigh. Ábhar scéalaíochta agus seanchais is ea a chrógacht mar Óglach. == Teachta Dála == Nuair a bhí an dá chogadh - Cogadh na Saoirse agus Cogadh na gCarad - thart, vótáladh isteach ar an Dáil é sa bhliain 1923, mar phoblachtach a bhí in aghaidh an Chonartha Angla-Éireannaigh. [[Íomhá:DanBreen SeanHogan chicago.jpg|mion|clé|Dan Breen (ina shuí), Sean Hogan agus Ned O'Brien i Chicago, 1^ú Eanáir 1922 is cosúil|351x351px]] Sa bhliain 1924, d'fhoilsigh an Braonach leabhar faoin am a chaith sé ina threallchogaí, ''My Fight for Irish Freedom''. Ní raibh sé féin ina scríbhneoir maith, ach fuair sé cuidiú óna chara, Somhairle Ó Fathaigh, arbh é deartháir Phroinsias Uí Fhathaigh é. Cuireadh Gaeilge ar an leabhar freisin, agus tháinig an t-aistriúchán i gcló faoin teideal ''Ag Troid ar son na Saoirse''. Sa chéad olltoghchán sa bhliain 1927, chaill an Braonach a shuíochán Dála, agus chuaigh sé go Meiriceá. Nuair a tháinig sé ar ais, d'éirigh ní b'fhearr leis, agus fuair sé a shuíochán ar ais i dtoghchán na bliana 1932. Chaith an Braonach an chéad tríocha bliain eile ina Theachta Dála do Thiobraid Árann. D'éirigh sé as sa bhliain 1965 le dul ar pinsean. Shíothlaigh an Braonach i mBaile Átha Cliath, ceithre bliana ina dhiaidh sin. == Féach freisin == * [[Dónall Ó Briain]], an mac is óige de [[Conchobhair Ó Briain, Iarla Thuamhumhan]] == Tagairtí == {{Reflist}} == Naisc sheachtracha == {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 7ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 8ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 9ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 10ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 11ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 12ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 13ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 14ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 15ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}}{{DEFAULTSORT:Braoin, Donall O}} [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 7ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 8ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 9ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 10ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 11ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 12ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 13ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 14ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 15ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Fhianna Fáil]] [[Catagóir:Daoine as Contae Thiobraid Árann]] [[Catagóir:Básanna i 1969]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1894]] brislfqqv5nfmh4qwxepvlyc6rrf7x2 0 13115 1319920 978254 2026-07-08T13:59:28Z TGcoa 21229 1319920 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]) mar [[réalteolaí]] agus [[fisic]]eoir [[An Ísiltír|Ollannach]]. Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn polarú solais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[calcalas]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar tonn teoiric an t[[solas|solais]]. Léargas a d'fhoilsigh [[Christiaan Huygens|Huygens]] i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth fronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens [[Dlíthe na gluaiseachta#An dara dlí|Dara Dlí Niútan]] i bhfoirm cearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus ath-fhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ab ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]] === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Sataim sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Fad is a bhí sé ag staidéar na fáinní, sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta de [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Bhí a phictiúir [[Foilsitheoireacht|foilsithe]] sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. [[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] ktbx98gwndsvfisvhbda8qkp0x6y37k 1319921 1319920 2026-07-08T14:00:09Z TGcoa 21229 1319921 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]) mar [[réalteolaí]] agus [[fisic]]eoir [[An Ísiltír|Ollannach]]. Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn polarú solais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[calcalas]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar tonn teoiric an t[[solas|solais]]. Léargas a d'fhoilsigh [[Christiaan Huygens|Huygens]] i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth fronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens [[Dlíthe na gluaiseachta#An dara dlí|Dara Dlí Niútan]] i bhfoirm cearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus ath-fhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ab ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Sataim sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Fad is a bhí sé ag staidéar na fáinní, sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta de [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Bhí a phictiúir [[Foilsitheoireacht|foilsithe]] sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] 3u7k558udj28gqvybte3mt2aak3dxog 1319922 1319921 2026-07-08T15:09:09Z TGcoa 21229 1319922 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor.<ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh [[Christiaan Huygens|Huygens]] i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens [[Dlíthe na gluaiseachta#An dara dlí|Dara Dlí Niútan]] i bhfoirm cearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus ath-fhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Sataim sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Fad is a bhí sé ag staidéar na fáinní, sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta de [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Bhí a phictiúir [[Foilsitheoireacht|foilsithe]] sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] fzl9f9j3rwznqvpd2n18rdcpawgt3kr 1319923 1319922 2026-07-08T15:12:33Z TGcoa 21229 1319923 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor. Bhraith sé fáinne is 4ú saitilít Sataim i 1655. Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh [[Christiaan Huygens|Huygens]] i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens [[Dlíthe na gluaiseachta#An dara dlí|Dara Dlí Niútan]] i bhfoirm cearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus ath-fhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Sataim sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Fad is a bhí sé ag staidéar na fáinní, sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta de [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Bhí a phictiúir [[Foilsitheoireacht|foilsithe]] sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] dzni28oieeoy7gdn2urxdtwp5muskz2 1319924 1319923 2026-07-08T15:16:56Z TGcoa 21229 1319924 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor. Bhraith sé fáinne is 4ú saitilít Sataim i 1655. Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh Huygens i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens [[Dlíthe na gluaiseachta#An dara dlí|Dara Dlí Niútan]] i bhfoirm cearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus ath-fhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Sataim sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Fad is a bhí sé ag staidéar na fáinní, sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta de [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Bhí a phictiúir [[Foilsitheoireacht|foilsithe]] sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] 863307fiq0u0h1yv2y4o8m41f8umzvt 1319925 1319924 2026-07-08T15:39:24Z TGcoa 21229 /* Fisic */ 1319925 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor. Bhraith sé fáinne is 4ú saitilít Sataim i 1655. Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh Huygens i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens Dara Dlí Newton i bhfoirm chearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus athfhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Sataim sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Fad is a bhí sé ag staidéar na fáinní, sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta de [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Bhí a phictiúir [[Foilsitheoireacht|foilsithe]] sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] pin2sra2wduch6sc1vhciabv9se3jvf 1319926 1319925 2026-07-08T16:02:20Z TGcoa 21229 /* Réalteolaíocht */ 1319926 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor. Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Satairn i 1655. Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh Huygens i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens Dara Dlí Newton i bhfoirm chearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus athfhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as cáithníní nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Satarn sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta as [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Foilsíodh a phictiúr sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile sa taobh istigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireacht. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhair faoi seo darbh ainm Horologium. Eisean a cheap an [[Chlog luascadánach]], a bhí an tábhachtach ó thaobh coimeád an t-am, agus staidéar ar an t-am. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] 1ti3jlt720y9u4ae2pxd5gfhltwxbw4 1319927 1319926 2026-07-08T16:05:38Z TGcoa 21229 /* Ceapadóir */ 1319927 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor. Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Satairn i 1655. Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh Huygens i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens Dara Dlí Newton i bhfoirm chearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus athfhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as cáithníní nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Satarn sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta as [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Foilsíodh a phictiúr sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp|theileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile laistigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireachta. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhar faoi seo darbh ainm ''Horologium''. Eisean a cheap an Clog luascadánach, a bhí an-tábhachtach ó thaobh an ama a choimeád, agus chun staidéar a dhéanamh ar an am.. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé chairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair faoi teoiric dóchúlacht a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar baill den Cumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé sa Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi pátrúnacht [[Laoiseach XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáid sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", a rinne chuir síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] 1ljd0o1dg3z50ss9gt6htx24mdlcsq4 1319928 1319927 2026-07-08T16:08:22Z TGcoa 21229 /* Saol */ 1319928 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba réalteolaí agus fisiceoir Ollannach é '''Christiaan Huygens''' ([[14 Aibreán]] [[1629]] - [[8 Iúil]] [[1695]]). Chuir sé teoiric thonnach an tsolais is prionsabal Huygens faoi bhráid an phobail, agus d'fhionn sé polarú an tsolais. Ba é Huygens an chéad duine a thairg gur tonnta atá sa solas, rud nár ghlac Newton leis in aon chor. Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Satairn i 1655. Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. <ref>{{Luaigh foilseachán|author=Hussey, Matt|date=2011|url=|title=Fréamh an Eolais|journal=|volume=|issue=Coiscéim}}</ref> [[Íomhá:Christiaan Huygens-painting.jpeg|clé|mion|232x232px|1671]] [[Íomhá:Huygens Torricelli Principle Pendulum.gif|clé|mion|177x177px|luascadán Huygens Torricelli ]] [[Íomhá:Huygens.gif|clé|mion|150x150px|[[Prionsabal Huygens]]]][[Íomhá:Huyghens - Traité de la lumière, Gauthier-Villars, 1920.djvu|clé|mion|241x241px|Huyghens - Traité de la lumière]] [[Íomhá:Saturn by Christiaan Huygens (5192802002).jpg|clé|mion|150x150px|"Systema Saturnium" le Christiaan Huygens]] == Saothar == === Fisic === Bhí baint ag Huygens le forbairt an [[Calcalas|chalcalais]] nua aimsithe. Bhí a obair tábhachtach ó thaobh a argóintí i bhfabhar theoiric thonnach an tsolais. Léargas a d'fhoilsigh Huygens i [[1678]] is ea [[Prionsabal Huygens]], gur féidir cruth an fhronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. D'fhoirmligh Huygens Dara Dlí Newton i bhfoirm chearnach, níos déanaí rinne [[Isaac Newton]] ceartúcháin agus athfhoirmligh sé an dlí. Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ba ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tsean-teoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as cáithníní nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú. === Réalteolaíocht === Bhraith sé fáinne is 4ú satailít Satarn sa bhliain 1655 (gealach [[Satarn]], Titan). Sa bhliain [[1656]]. d'fhionn sé go raibh siad déanta as [[carraig]]<nowiki/>eacha. Sa bhliain chéanna, rinne sé staidéar ar, agus sceitse de, [[Réaltnéal Oiríon]]. Foilsíodh a phictiúr sa ''Systema Saturnium'' sa bhliain [[1659]]. Ag baint úsáid as a [[teileascóp|theileascóp]], bhí sé in ann na [[réalta]]í sa [[réaltnéal]] a aimsiú. (Glaodh an Réigiún Huygens ar an píosa is gile laistigh den réaltnéal). D'fhionn sé freisin cúpla réaltnéal eile (réaltaí dúbailte) . === Ceapadóir === Thóg sé an chéad chlog luascadáin i 1657. Rinne Huygens obair ar chloig níos cruinne, go háirithe ó thaobh loingseoireachta. Sa bhliain [[1658]] d'fhoilsigh sé leabhar faoi seo darbh ainm ''Horologium''. Eisean a cheap an Clog luascadánach, a bhí an-tábhachtach ó thaobh an ama a choimeád, agus chun staidéar a dhéanamh ar an am.. == Saol == Rugadh Huygens sa [[An Háig|Háig]]. Rinne sé staidéar ar an [[dlí]] in [[Ollscoil]] Leiden agus an Cóláiste Óráiste i mBreda, roimh staidéar ar an [[eolaíocht]]. Bhí sé cairdiúil le [[Blaise Pascal]], agus eisean a thug spreagadh do Huygens a leabhair theoiric na dóchúlachta a fhoilsiú sa bhliain [[1657]]. Toghadh Huygens mar bhall den Chumann Ríoga sa bhliain [[1663]]. Sa bhliain [[1666]] bhog sé go [[Páras]] agus d'oibrigh sé san Acadamh Eolaíochta na Fraince faoi [[Laoiseach XIV na Fraince|phátrúnacht Laoisigh XIV na Fraince]]. Rinne sé níos mó staidéar ar an [[réalteolaíocht]] ag baint úsáide sa [[réadlann]] i bPáras. Sa bhliain [[1684]] d'fhoilsigh sé "Astroscopia Compendiaria", cur síos ar a teileascóip nua gan feadáin . Bhog Huygens ar ais go dtí an Háig sa bhliain [[1681]] tar éis a bheith an-tinn. Fuair sé bás ansin ar [[8 Iúil]] [[1695]]. == Féach freisin == * [[prionsabal Huygens]] * [[optaic]] * [[aistear Cassini-Huygens]] == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Huygens, Christian}} [[Catagóir:Matamaiticeoirí]] [[Catagóir:Fisiceoirí]] [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1629]] [[Catagóir:Básanna i 1695]] [[Catagóir:Réalteolaithe]] 67kz0o6i96hmz25uvik8cip4il57fj7 0 14294 1319941 1318971 2026-07-08T17:52:25Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319941 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}}{{Glanadh}} Bhí '''Patricia McKenna''' (ar [[13 Márta]] [[1957]] a rugadh í <ref>http://www.europarl.europa.eu/members/archive/term5/view.do?language=EN&id=2231</ref>) ar dhuine den bheirt Fheisirí Eorpacha a bhí ag an g[[Comhaontas Glas]] sa tréimhse 1994-2004. Bhí sí ina hionadaí ar son [[Baile Átha Cliath|Bhaile Átha Cliath]], ach theip uirthi a suíochán a choinneáil sa bhliain 2004. Sheas sí don Dáil in Olltoghchán 2007 i ndáilcheantar [[Baile Átha Cliath Láir|Bhaile Átha Cliath Láir]], ach níor éirigh léi a bheith tofa. Chuaigh sí san iomaíocht in éineacht le [[John Gormley]] le haghaidh cheannaireacht an Chomhaontais Ghlais in Iúil 2007, tar éis do [[Trevor Sargent]] éirí as an bpost sin. Bhí an bua ag John Gormley sa deireadh ach d'éirigh níos fearr le McKenna ná mar a bhíothas ag súil leis, nuair a d'éirigh léi breis is aon trian de vótaí na mball a fháil.<ref>http://www.rte.ie/news/2007/0718/greens.html</ref> == Gairm == Is iarmhúinteoir as [[Caisleán an tSiáin]] i g[[Contae Mhuineacháin]] í McKenna. Bhí an chéad bhaint aici leis an g[[Comhaontas Glas]] ag deireadh na bliana 1986, nuair a chuaigh na Glasaigh Grattan Healy agus Petra Kelly, go mór i bhfeidhm uirthi go polaitiúil.<ref>A Journey to Change: 25 Years of the Green Party in Irish Politics, (Baile Átha Cliath 2006) lth. 138 ISBN 1-84588-559-7</ref> An chéad pháirt mhór a bhí aici sa pháirtí ná nuair a chabhraigh sí le ceolchoirm le '[[The Waterboys]]' a eagrú. Dheonaigh an banna ceoil seo a gcuid ama chun airgead a bhailiú le haghaidh an pháirtí i 1987. Chonacthas í ar an teilifís don chéad uair sa bhliain 1988, nuair a bhí sí féin agus John Gormley ar '[[The Late Late Show]]' le [[Gay Byrne]], thar ceann an Chomhaontais Ghlais. Baineadh geit mhór as an saol polaitiúil i 1994 nuair a d'éirigh le beirt d'iarrthóirí an Chomhaontais Ghlais sna toghcháin Eorpacha, is é sin, Patricia McKenna agus [[Nuala Ahern]]. Bhain McKenna barr na vótála amach i m[[Baile Átha Cliath]], le 14.53% den vóta<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.electionsireland.org/result.cfm?election=1994E&cons=524 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2007-10-21 |archivedate=2011-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110221171029/http://electionsireland.org/result.cfm?election=1994E&cons=524 }}</ref> agus gan ach buiséad toghcháin de thart ar £6,000 aici.<ref>A Journey to Change: 25 Years of the Green Party in Irish Politics, (Baile Átha Cliath 2006) lth. 141 ISBN 1-84588-559-7</ref> Toghadh arís í i 1999 le vóta níos ísle.<ref>{{Lua idirlín |url=http://www.electionsireland.org/result.cfm?election=1999E&cons=524 |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2007-10-21 |archivedate=2009-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090813093614/http://electionsireland.org/result.cfm?election=1999E&cons=524 }}</ref> Bhí McKenna go mór i mbéal an phobail le linn an reifrinn colscartha sa bhliain 1995, de bharr '[[Breithiúnas McKenna|Bhreithiúnas McKenna]]', nuair a d'éirigh léi bac bunreachtúil a chur ar chaitheamh airgead an státchiste náisiúnta, ar thaobh amháin den argóint i gcás reifrinn. Tá McKenna go mór ar son neodracht mhíleata na hÉireann agus is duine í atá amhrasach faoi fhorbairt neamhdhaonlathach an [[An tAontas Eorpach|Aontais Eorpaigh]] mar aonad polaitiúil. Sheas McKenna i gcoinne mhargaidh rialtais an Chomhaontais Ghlais le Fianna Fáil i Meitheamh 2007. Tá sí ina cónaí faoi láthair i nGlas Naíon i mBaile Átha Cliath, lena fear céile agus a dtriúr páistí. == Naisc sheachtracha == * [http://www.greenparty.ie/en/people/patricia_mckenna Próifíl McKenna ar shuíomh gréasáin an Chomhaontais Ghlais] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071118215356/http://greenparty.ie/en/people/patricia_mckenna |date=2007-11-18 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=XAVKgDc6FLU Físeán toghcháin McKenna do thoghchán ceannaireachta an Chomhaontais Ghlais] * [http://www.politics.ie/viewtopic.php?p=727080#727080 Cóip den teachtaireacht ríomhphoist ó McKenna agus í ag lorg ainmniúchán le haghaidh cheannaireacht an Chomhaontais Ghlais] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929091352/http://www.politics.ie/viewtopic.php?p=727080#727080 |date=2007-09-29 }} * [http://www.mycandidate.ie/candidate.php?cid=100 Próifíl McKenna ar mycandidate.ie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016025243/http://www.mycandidate.ie/candidate.php?cid=100 |date=2007-10-16 }} * [http://www.ifso.ie/documents/rms-2004-05-24.html Cóip d'óráid a tugadh i leith paitinní bogearraí, a bhfuil ráiteas inti ó McKenna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115221652/http://www.ifso.ie/documents/rms-2004-05-24.html |date=2013-01-15 }} == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:McKenna, Patricia}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1957]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Abhcóidí Éireannacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill an Chomhaontais Ghlais]] [[Catagóir:Bandlíodóirí]] [[Catagóir:Daoine as Contae Mhuineacháin]] [[Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Gníomhaithe na heite chlé]] [[Catagóir:Gníomhaithe timpeallachta]] [[Catagóir:Mná Éireannacha]] [[Catagóir:Mná sa pholaitíocht]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann]] 00iolzrj11dh62x7ku9vho9rn527n26 0 21189 1319968 1319552 2026-07-09T01:30:49Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1319968 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Grúpa Daonna}} Tá 6.38 mhilliún '''duine in Éirinn''' (Gaeilge: ''Muintir na hÉireann'', ''na hÉireannaigh'', ''na Gaeil'') (Béarla: ''The People of Ireland'') (Ultais: ''Tha fowk o Airlann''). Is de bhunadh [[Na Ceiltigh|Ceilteach]] an chuid is mó den daonra, a tháinig i dtír ó mhór-roinn na [[An Eoraip|hEorpa]] thar na cianta. Bhí cuid mhaith inimirce, freisin, ó am go ham ó thíortha eile, go háirithe as [[Alba]], agus ar bhonn níos lú, as [[Sasana]]. Is [[Caitliceachas|Caitlicigh]] formhór (os cionn 70%) an daonra. Is [[Protastúnachas|Protastúnaigh]] formhór na coda eile, beagán níos mó ná leath na ndaoine in [[Cúige Uladh|Ulaidh]], agus iad roinnte idir eaglaisí éagsúla, go háirithe [[Preispitéireachas|Preispitéirigh]] agus Anglacaigh (a bhaineann le h[[Eaglais na hÉireann]]. Féach ar an alt [[Creideamh in Éirinn]] le tuilleadh sonraí). {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q27. OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob. BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod. BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } . } |wdq=. |sort=569 |section=31 |links=local |columns=number:#,P18,label:nome,P569,P570,P19 }} == duine == {| class='wikitable sortable' ! # ! íomhá ! nome ! dáta breithe ! dáta báis ! áit bhreithe |- | style='text-align:right'| 1 | | [[Alice Kyteler]] | data-sort-value="1263" | 1263 | No/unknown value | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2 | | [[Michael Keyes]] | data-sort-value="1886" | 1886-03-31 | data-sort-value="1959" | 1959-09-08 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[Íomhá:Joseph Mary Plunkett.jpg|center|128px]] | [[Seosamh Pluincéad]] | data-sort-value="1887" | 1887-11-21 | data-sort-value="1916" | 1916-05-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Íomhá:John Joly.jpg|center|128px]] | [[John Joly]] | data-sort-value="1857" | 1857-11-01 | data-sort-value="1933" | 1933-12-08 | [[Breacánach]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Íomhá:Cork (47) 1.jpg|center|128px]] | [[Naomh Fionnbarra|Naomh Fionnbharra]] | data-sort-value="550" | 550 | data-sort-value="623" | 623-09-25 | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Íomhá:Eilean Mor Chapel.jpg|center|128px]] | [[Naomh Abbán]] | data-sort-value="570" | 570 | data-sort-value="620" | 620-03-16 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Íomhá:Patrick Hillery (cropped).jpg|center|128px]] | [[Pádraig Ó hIrighile]] | data-sort-value="1923" | 1923-05-02 | data-sort-value="2008" | 2008-04-12 | [[Sráid na Cathrach]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Íomhá:Edward Sabine Maull&Fox BNF Gallica.jpg|center|128px]] | [[Edward Sabine]] | data-sort-value="1788" | 1788-10-14 | data-sort-value="1883" | 1883-06-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Íomhá:Celebrated spies and famous mysteries of the great war (1919) (14765772825).jpg|center|128px]] | [[Ruairí Mac Easmainn]] | data-sort-value="1864" | 1864-09-01 | data-sort-value="1916" | 1916-08-03 | [[Cuas an Ghainimh]]<br/>[[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Íomhá:Joshua Reynolds - William Petty.jpg|center|128px]] | [[William Petty, 2ú hIarla Shelburne|William Petty]] | data-sort-value="1737" | 1737-05-02 | data-sort-value="1805" | 1805-05-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Íomhá:BRENDANBEHAN.jpg|center|128px]] | [[Breandán Ó Beacháin]] | data-sort-value="1923" | 1923-02-09 | data-sort-value="1964" | 1964-03-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Íomhá:Daniel O'Connell.png|center|128px]] | [[Dónall Ó Conaill]] | data-sort-value="1775" | 1775-08-06 | data-sort-value="1847" | 1847-05-15 | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Íomhá:Sean ocasey 1924.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Cathasaigh]] | data-sort-value="1880" | 1880-03-30 | data-sort-value="1964" | 1964-09-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Íomhá:Thomas Moore from NPG.jpg|center|128px]] | [[Thomas Moore]] | data-sort-value="1779" | 1779-05-28 | data-sort-value="1852" | 1852-02-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Íomhá:Charles Stewart Parnell (Portrait).jpg|center|128px]] | [[Charles Stewart Parnell]] | data-sort-value="1846" | 1846-06-27 | data-sort-value="1891" | 1891-10-06 | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Íomhá:San Colombano.jpg|center|128px]] | [[Columbán]] | data-sort-value="543" | 543 | data-sort-value="615" | 615-11-23 | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Íomhá:Sean T OKelly WhiteHouse 19390517.jpg|center|128px]] | [[Seán T. Ó Ceallaigh|Seán Tomás Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1882" | 1882-08-25 | data-sort-value="1966" | 1966-11-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Íomhá:Cropped portrait of Henry Grattan.jpg|center|128px]] | [[Henry Grattan]] | data-sort-value="1746" | 1746-07-03 | data-sort-value="1820" | 1820-06-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[Íomhá:Lord Castlereagh Marquess of Londonderry.jpg|center|128px]] | [[Robert Stewart, Bíocunta an Chaisleáin Riabhaigh]] | data-sort-value="1769" | 1769-06-18 | data-sort-value="1822" | 1822-08-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[Íomhá:Timothy Michael Healy Thoms Whos Who 1923.jpg|center|128px]] | [[Tadhg Ó hEaluithe (polaiteoir)|Tadhg Ó hEaluithe]] | data-sort-value="1855" | 1855-05-17 | data-sort-value="1931" | 1931-03-26 | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[Íomhá:William Martin Murphy Oil Painting by William Orpen.jpg|center|128px]] | [[William Martin Murphy|William Máirtín Ó Murchadha]] | data-sort-value="1844" | 1844-11-21 | data-sort-value="1919" | 1919-06-25 | [[Baile Chaisleáin Bhéarra]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[Íomhá:James Ussher by Sir Peter Lely.jpg|center|128px]] | [[James Ussher]] | data-sort-value="1581" | 1581-01-04 | data-sort-value="1656" | 1656-03-21 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[Íomhá:John Bruton 2011.jpg|center|128px]] | [[John Bruton|Seán de Briotún]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-18 | data-sort-value="2024" | 2024-02-06 | [[Dún Búinne]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[Íomhá:Charles Haughey 1967 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Cathal Ó hEochaidh]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-16 | data-sort-value="2006" | 2006-06-13 | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Íomhá:Benjamin Guinness ILN.jpg|center|128px]] | [[Benjamin Lee Guinness|Benjamin Guinness]] | data-sort-value="1798" | 1798-11-01 | data-sort-value="1868" | 1868-05-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 26 | | [[Seán Eichingeam]] | data-sort-value="1870" | 1870 | data-sort-value="1923" | 1923-04-23 | [[Cuan Bhaile na Cúirte]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Íomhá:Austin Stack (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aibhistín de Staic]] | data-sort-value="1879" | 1879-12-07 | data-sort-value="1929" | 1929-04-27 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Íomhá:Thomas FitzGerald, 10th Earl of Kildare.jpg|center|128px]] | [[Tomás Mac Gearailt, 10ú hIarla Chill Dara|Tomás Mac Gearailt]] | data-sort-value="1513" | 1513 | data-sort-value="1537" | 1537 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[Íomhá:Enniscorthy St. Aidan's Cathedral East Aisle Fifth Window Saint Aidan Detail 2009 09 28.jpg|center|128px]] | [[Naomh Aodhán (Maodhóg)]] | data-sort-value="550" | 6th century | data-sort-value="627" | 627 | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Íomhá:William Stokes (1804 - 1878).jpg|center|128px]] | [[William Stokes]] | data-sort-value="1804" | 1804-10-01 | data-sort-value="1878" | 1878-01-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[Íomhá:BrotherWalfrid(AndrewKerins).jpg|center|128px]] | [[Andrew Kerins]] | data-sort-value="1840" | 1840-05-18 | data-sort-value="1915" | 1915-04-17 | [[Contae Shligigh]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Íomhá:PadraicColum.jpeg|center|128px]] | [[Padraic Colum]] | data-sort-value="1881" | 1881-12-08 | data-sort-value="1972" | 1972-01-11 | [[Contae an Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Íomhá:Eileen Desmond 1981 02.jpg|center|128px]] | [[Eileen Desmond]] | data-sort-value="1932" | 1932-12-29 | data-sort-value="2005" | 2005-01-06 | [[Cionn tSáile]] |- | style='text-align:right'| 34 | | [[Josephine Hart]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-01 | data-sort-value="2011" | 2011-06-02 | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 35 | | [[Dónal McCann]] | data-sort-value="1943" | 1943-05-07 | data-sort-value="1999" | 1999-07-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[Íomhá:Dan O'Herlihy 1955.JPG|center|128px]] | [[Dan O'Herlihy]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-01 | data-sort-value="2005" | 2005-02-17 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[Íomhá:Portrait of Theobald Wolfe Tone (4672711).jpg|center|128px]] | [[Theobald Wolfe Tone]] | data-sort-value="1763" | 1763-06-20 | data-sort-value="1798" | 1798-11-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[Íomhá:Eileen Gray.jpg|center|128px]] | [[Eileen Gray]] | data-sort-value="1878" | 1878-08-08<br/>1879 | data-sort-value="1976" | 1976-10-31 | [[Inis Córthaidh]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[Íomhá:Kate O'Brien, 1926.jpg|center|128px]] | [[Cáit Ní Bhriain]] | data-sort-value="1897" | 1897-12-03 | data-sort-value="1974" | 1974-08-13 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[Íomhá:Portrait of Nora Joyce (Mrs. James Joyce) 1926–1927 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Nora Barnacle]] | data-sort-value="1884" | 1884-03-21 | data-sort-value="1951" | 1951-04-10 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[Íomhá:Catherine Hayes.jpg|center|128px]] | [[Catherine Hayes]] | data-sort-value="1818" | 1818-10-29<br/>1825 | data-sort-value="1861" | 1861-08-11 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[Íomhá:Frank Cluskey, 1981 01 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Frank Cluskey]] | data-sort-value="1930" | 1930-04-08 | data-sort-value="1989" | 1989-05-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[Íomhá:Padraig Faulkner, 1980 (cropped).png|center|128px]] | [[Pádraig Faulkner]] | data-sort-value="1918" | 1918-03-12 | data-sort-value="2012" | 2012-06-01 | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 44 | | [[John O'Connell (Baile Átha Cliath)|John O'Connell]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-20 | data-sort-value="2013" | 2013-03-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[Íomhá:Tony O'Reilly 1959.jpg|center|128px]] | [[Tony O'Reilly]] | data-sort-value="1936" | 1936-05-07 | data-sort-value="2024" | 2024-05-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Íomhá:Arthur Guinness.jpg|center|128px]] | [[Arthur Guinness]] | data-sort-value="1725" | 1725 | data-sort-value="1803" | 1803-01-23 | [[Cill Droichid]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Íomhá:George Noble Plunkett, circa 1915.jpg|center|128px]] | [[George Noble Plunkett|An Cunta Pluincéad]] | data-sort-value="1851" | 1851-12-03 | data-sort-value="1948" | 1948-03-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[Íomhá:Michael O'Leary, September 1979 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael O'Leary (Aire)|Michael O'Leary]] | data-sort-value="1936" | 1936-05-08 | data-sort-value="2006" | 2006-05-11 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Íomhá:Justin Keating 1973 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Justin Keating]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-07 | data-sort-value="2009" | 2009-12-31 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 50 | | [[Breandán Ó hEithir]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-18 | data-sort-value="1990" | 1990-10-26 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[Íomhá:Tomás Mac Giolla.jpg|center|128px]] | [[Tomás Mac Giolla]] | data-sort-value="1924" | 1924-01-25 | data-sort-value="2010" | 2010-02-04 | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[Íomhá:James Dillon circa 1930s.jpg|center|128px]] | [[James Dillon|Séamus Diolún]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-26 | data-sort-value="1986" | 1986-02-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[Íomhá:Portrait of Sir Richard John Griffith, 1st Bt. (by Stephen Catterson Smith).jpg|center|128px]] | [[Richard Griffith]] | data-sort-value="1784" | 1784-09-20 | data-sort-value="1878" | 1878-09-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[Íomhá:Edward Hincks.jpg|center|128px]] | [[Edward Hincks]] | data-sort-value="1792" | 1792-08-19 | data-sort-value="1866" | 1866-12-03 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[Íomhá:Sir Phelim O’Neill.png|center|128px]] | [[Féilim Ó Néill]] | data-sort-value="1603" | 1603 | data-sort-value="1653" | 1653<br/>1652-03-10 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Íomhá:Maurice O'Connor.jpg|center|128px]] | [[Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin]] | data-sort-value="1670" | 1670 | data-sort-value="1738" | 1738-03-25 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[Íomhá:Lawrence Parsons.jpg|center|128px]] | [[Laurence Parsons]] | data-sort-value="1840" | 1840-11-17 | data-sort-value="1908" | 1908-08-29 | [[Biorra]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[Íomhá:1stEarlOfIveagh.jpg|center|128px]] | [[Edward Cecil Guinness]] | data-sort-value="1847" | 1847-11-10 | data-sort-value="1927" | 1927-10-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[Íomhá:Portrait of Patrick Sarsfield, Earl of Lucan NGI.4328.PNG|center|128px]] | [[Pádraig Sáirséal]] | data-sort-value="1655" | 1655 | data-sort-value="1693" | 1693-08-21 | [[Leamhcán]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[Íomhá:Feargus Edward O'Connor-crop.jpg|center|128px]] | [[Feargus O'Connor]] | data-sort-value="1794" | 1794-07-18 | data-sort-value="1855" | 1855-08-30<br/>1855-08-31 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[Íomhá:Arthur Griffith (1871-1922).jpg|center|128px]] | [[Art Ó Gríofa]] | data-sort-value="1872" | 1872-03-31 | data-sort-value="1922" | 1922-08-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Íomhá:Richard Sheridan.jpg|center|128px]] | [[Richard Brinsley Sheridan]] | data-sort-value="1751" | 1751-10-30 | data-sort-value="1816" | 1816-07-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[Íomhá:John Tyndall portrait mid career.jpg|center|128px]] | [[John Tyndall]] | data-sort-value="1820" | 1820-08-02 | data-sort-value="1893" | 1893-12-04 | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[Íomhá:Ronnie drew 2004.jpg|center|128px]] | [[Ronnie Drew]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-16 | data-sort-value="2008" | 2008-08-16 | [[Dún Laoghaire]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[Íomhá:Gerald Fitzgerald 9th Earl of Kildare 2.JPG|center|128px]] | [[Gearóid Óg Mac Gearailt]] | data-sort-value="1487" | 1487 | data-sort-value="1534" | 1534-09-02 | [[Maigh Nuad]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[Íomhá:Ray-Sachs-Ivor-Robinson-Art-Komar-and-John-Lighton-Synge-Jablonna-1962-Photo.png|center|128px]] | [[John Lighton Synge]] | data-sort-value="1897" | 1897-03-23 | data-sort-value="1995" | 1995-03-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[Íomhá:Charles Villiers Stanford c1894bw.jpg|center|128px]] | [[Charles Villiers Stanford]] | data-sort-value="1852" | 1852-09-30 | data-sort-value="1924" | 1924-03-29 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[Íomhá:Statua di Luke Kelly.jpg|center|128px]] | [[Luke Kelly]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-17 | data-sort-value="1984" | 1984-01-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[Íomhá:Liam O'Flaherty.jpeg|center|128px]] | [[Liam Ó Flaithearta]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-28<br/>1896-04-28<br/>1897-04-19 | data-sort-value="1984" | 1984-09-07<br/>1984-07-07 | [[Inis Mór, Árainn|Inis Mór]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[Íomhá:Anton abbadia.png|center|128px]] | [[Antoine Thomson d'Abbadie]] | data-sort-value="1810" | 1810-01-03 | data-sort-value="1897" | 1897-03-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[Íomhá:Henry Hughes Wilson, British general, photo portrait standing in uniform.jpg|center|128px]] | [[Henry Wilson]] | data-sort-value="1864" | 1864-05-05 | data-sort-value="1922" | 1922-06-22 | [[Contae an Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[Íomhá:Albert Reynolds (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ailbhe Mac Raghnaill]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-03 | data-sort-value="2014" | 2014-08-21 | [[Rúscaigh]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Íomhá:Bernard Allen November 1996.png|center|128px]] | [[Bernard Ó hAilín]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-09 | data-sort-value="2024" | 2024-06-22 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[Íomhá:Cearbhall Ó Dálaigh, 1975 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Cearbhall Ó Dálaigh]] | data-sort-value="1911" | 1911-02-12 | data-sort-value="1978" | 1978-03-21 | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[Íomhá:Taoiseach Liam Cosgrave-Patricks Day 1976.jpg|center|128px]] | [[Liam Mac Cosgair]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-13 | data-sort-value="2017" | 2017-10-04 | [[Caisleán Cnucha]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Íomhá:Jack Lynch, 1972 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Loingsigh]] | data-sort-value="1917" | 1917-08-15 | data-sort-value="1999" | 1999-10-20 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[Íomhá:US visit of Taoiseach Costello in 1956 (cropped).jpg|center|128px]] | [[John A. Costello|Seán A Mac Coisdealbha]] | data-sort-value="1891" | 1891-06-20 | data-sort-value="1976" | 1976-01-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[Íomhá:John Millington Synge - Project Gutenberg eText 19028.jpg|center|128px]] | [[John Millington Synge]] | data-sort-value="1871" | 1871-04-16 | data-sort-value="1909" | 1909-03-24 | [[Ráth Fearnáin]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[Íomhá:Stephen Gately 2009.jpg|center|128px]] | [[Stephen Gately]] | data-sort-value="1976" | 1976-03-17 | data-sort-value="2009" | 2009-10-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Íomhá:Herbert Kitchener 1914.jpg|center|128px]] | [[Herbert Kitchener, an Chéad Iarla Kitchener|Horatio Kitchener]] | data-sort-value="1850" | 1850-06-24 | data-sort-value="1916" | 1916-06-05 | [[Béal Átha Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 81 | | [[Iris Murdoch]] | data-sort-value="1919" | 1919-07-15 | data-sort-value="1999" | 1999-02-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[Íomhá:Laurence Sterne by Sir Joshua Reynolds.jpg|center|128px]] | [[Laurence Sterne]] | data-sort-value="1713" | 1713-11-24 | data-sort-value="1768" | 1768-03-18 | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[Íomhá:Seán Barrett Ceann Comhairle 2015.png|center|128px]] | [[Seán Barrett (polaiteoir i nDún Laoghaire)|Seán Barrett]] | data-sort-value="1944" | 1944-08-09 | data-sort-value="2026" | 2026-04-06 | [[Cill Iníon Léinín]] |- | style='text-align:right'| 84 | | [[Christopher Nolan (scríbhneoir)|Christopher Nolan]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-06 | data-sort-value="2009" | 2009-02-20 | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[Íomhá:John Redmond 1917.JPG|center|128px]] | [[Seán Mac Réamainn]] | data-sort-value="1856" | 1856-09-01 | data-sort-value="1918" | 1918-03-06 | [[Contae Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[Íomhá:Autographed Photograph From Maureen O'Hara Price to Clifton Cates, circa 1945 (22479452472).jpg|center|128px]] | [[Maureen O'Hara]] | data-sort-value="1920" | 1920-08-17 | data-sort-value="2015" | 2015-10-24 | [[Raghnallach]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[Íomhá:Maureen O Sullivan, The New Movie Magazine, 1934.jpg|center|128px]] | [[Maureen O'Sullivan (aisteoir)|Maureen O'Sullivan]] | data-sort-value="1911" | 1911-05-17 | data-sort-value="1998" | 1998-06-23 | ''[[:d:Q1124843|Mainistir na Búille]]'' |- | style='text-align:right'| 88 | [[Íomhá:Veronica Guerin 1.jpg|center|128px]] | [[Veronica Guerin]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-05 | data-sort-value="1996" | 1996-06-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[Íomhá:Douglas Hyde - Project Gutenberg eText 19028.jpg|center|128px]] | [[Dubhghlas de hÍde]] | data-sort-value="1860" | 1860-01-17 | data-sort-value="1949" | 1949-07-12 | [[An Caisleán Riabhach]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[Íomhá:Lady gregory.jpg|center|128px]] | [[Lady Gregory]] | data-sort-value="1852" | 1852-03-15 | data-sort-value="1932" | 1932-05-22 | [[Baile Locha Riach]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[Íomhá:William O'Brien 1917.jpg|center|128px]] | [[William O'Brien]] | data-sort-value="1852" | 1852-10-02 | data-sort-value="1928" | 1928-02-25 | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[Íomhá:Smith O'Brien, The Irish Patriot.jpg|center|128px]] | [[William Smith O’Brien|William Smith O'Brien]] | data-sort-value="1803" | 1803-10-17 | data-sort-value="1864" | 1864-06-18 | [[Caisleán Dhrom Ólainn]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[Íomhá:Birr St. Brendan's Church St. Brendan Window 2010 09 10.jpg|center|128px]] | [[Brendan mac Nemainn]] | data-sort-value="500" | 5th century | data-sort-value="573" | 573 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 95 | | [[Frank O'Farrell]] | data-sort-value="1927" | 1927-10-09 | data-sort-value="2022" | 2022-03-06 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[Íomhá:Grainne Mhaol Ni Mhaille Statue.jpg|center|128px]] | [[Gráinne Ní Mháille]] | data-sort-value="1539" | 1539 | data-sort-value="1603" | 1603<br/>1599-06-18 | [[Oileán Chliara|Cliara]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[Íomhá:Jordan by Hoppner.jpg|center|128px]] | [[Dorothea Jordan]] | data-sort-value="1761" | 1761-11-22 | data-sort-value="1816" | 1816-07-05 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[Íomhá:Frank Fahy .PNG|center|128px]] | [[Proinsias Ó Fathaigh]] | data-sort-value="1880" | 1880-01-12 | data-sort-value="1953" | 1953-07-12 | [[Contae na Gaillimhe]]<br/>[[Éire]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[Íomhá:Ladywilde.jpg|center|128px]] | [[Jane Francesca Agnes Wilde|Jane Wilde]] | data-sort-value="1821" | 1821-12-27 | data-sort-value="1896" | 1896-02-03 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Íomhá:Brian Bóruma mac Cennétig (1723) (crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Bóramha]] | data-sort-value="941" | 941 | data-sort-value="1014" | 1014-04-23 | [[Cill Dalua]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[Íomhá:Patrick Pearse cph.3b15294.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Mac Piarais]] | data-sort-value="1879" | 1879-11-10 | data-sort-value="1916" | 1916-05-03 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[Íomhá:Thomas Ashe, half-length portrait (34628644896).jpg|center|128px]] | [[Tomás Ághas]] | data-sort-value="1885" | 1885-01-12 | data-sort-value="1917" | 1917-09-25 | [[Lios Póil]] |- | style='text-align:right'| 103 | | [[Tony Gregory]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-05 | data-sort-value="2009" | 2009-01-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Íomhá:Diarmaid Mac Murrough Expugnatio Hibernica.jpg|center|128px]] | [[Diarmaid Mac Murchadha]] | data-sort-value="1110" | 1110 | data-sort-value="1171" | 1171-05-01 | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Íomhá:Bobby Aylward.jpg|center|128px]] | [[Bobby Aylward]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-01 | data-sort-value="2022" | 2022-07-14 | [[Muileann an Bhata]] |- | style='text-align:right'| 106 | | [[Bobby Molloy]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-09 | data-sort-value="2016" | 2016-10-02 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[Íomhá:Kirwan Richard portrait.jpg|center|128px]] | [[Richard Kirwan]] | data-sort-value="1733" | 1733-08-01 | data-sort-value="1812" | 1812-06-01 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[Íomhá:Brendan Corish 1949.png|center|128px]] | [[Brendan Corish|Breandán Mac Fheorais]] | data-sort-value="1918" | 1918-11-19 | data-sort-value="1990" | 1990-02-17 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 109 | | [[Peadar de Bhulbh]] | data-sort-value="1727" | 1727 | data-sort-value="1803" | 1803 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Íomhá:Brian Lenihan, July 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Brian Seosamh Ó Luineacháin]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-21 | data-sort-value="2011" | 2011-06-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[Íomhá:Brian Lenihan, 1981 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Brian Pádraig Ó Luineacháin]] | data-sort-value="1930" | 1930-11-17 | data-sort-value="1995" | 1995-11-01 | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[Íomhá:George Charles Beresford - William Orpen (1903).jpg|center|128px]] | [[William Orpen]] | data-sort-value="1878" | 1878-11-27 | data-sort-value="1931" | 1931-09-29 | [[Stigh Lorgan]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[Íomhá:Declans church.jpg|center|128px]] | [[Naomh Deaglán]] | data-sort-value="500" | 5th century | data-sort-value="500" | 5th century | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 114 | | [[Ceann Faoladh mac Blathmaic]] | | data-sort-value="675" | 675 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 115 | | [[T. P. McKenna]] | data-sort-value="1929" | 1929-09-07 | data-sort-value="2011" | 2011-02-13 | [[An Mullach, Contae an Chabháin|An Mullach]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[Íomhá:Thomas Derrig.JPG|center|128px]] | [[Tomás Ó Deirg]] | data-sort-value="1897" | 1897-11-26 | data-sort-value="1956" | 1956-11-19 | [[Cathair na Mart]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[Íomhá:Blason famille ie Fitzgerald de Desmond.svg|center|128px]] | [[Gearailt Mac Gearailt, 14ú Iarla Dheasumhan]] | data-sort-value="1533" | 1533 | data-sort-value="1583" | 1583-11-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 118 | | [[Patrick O'Donnell]] | data-sort-value="1907" | 1907-08-21 | data-sort-value="1970" | 1970-10-04 | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[Íomhá:Ernest Henry Shackleton Nadar.jpg|center|128px]] | [[Ernest Shackleton]] | data-sort-value="1874" | 1874-02-15 | data-sort-value="1922" | 1922-01-05 | [[Caisleán Cill Chá]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[Íomhá:JohnPhilipHolland.jpg|center|128px]] | [[Seán Pilib Ó Maolchalann]] | data-sort-value="1840" | 1840-02-29 | data-sort-value="1914" | 1914-08-12 | [[Lios Ceannúir]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[Íomhá:Full length picture, Kevin O'Higgins, Minister of Home Affairs (23878736159) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kevin O’Higgins|Caoimhín Ó hUiginn]] | data-sort-value="1892" | 1892-06-07 | data-sort-value="1927" | 1927-07-10 | [[An Sráidbhaile, Contae Laoise|An Sráidbhaile]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[Íomhá:Eoin O'Duffy.png|center|128px]] | [[Eoin Ó Dubhthaigh]] | data-sort-value="1892" | 1892-10-20 | data-sort-value="1944" | 1944-11-30 | [[Baile na Lorgan]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[Íomhá:Peter Sutherland (1985).jpg|center|128px]] | [[Peter Sutherland]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-25 | data-sort-value="2018" | 2018-01-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 124 | | [[John O'Donohue]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-01 | data-sort-value="2008" | 2008-01-03 | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[Íomhá:Saint Virgilius, Salzburg.jpg|center|128px]] | [[Naomh Feargal]] | data-sort-value="700" | 700 | data-sort-value="784" | 784-11-27 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[Íomhá:William Thomas Cosgrave.jpg|center|128px]] | [[Liam Tomás Mac Cosgair]] | data-sort-value="1880" | 1880-06-06 | data-sort-value="1965" | 1965-11-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[Íomhá:Séamus Pattison, 1982 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Séamus Pattison]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-19 | data-sort-value="2018" | 2018-02-04 | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 128 | | [[Seán Flanagan]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-26 | data-sort-value="1993" | 1993-02-05 | [[Béal Átha hAmhnais]] |- | style='text-align:right'| 129 | | [[Nuala O'Faolain|Nuala Ó Faoláin]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-01 | data-sort-value="2008" | 2008-05-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[Íomhá:Seán Lemass, 1966.jpg|center|128px]] | [[Seán F. Lemass]] | data-sort-value="1899" | 1899-07-15 | data-sort-value="1971" | 1971-05-11 | [[An Baile Breac (Baile Átha Cliath)|An Baile Breac]] |- | style='text-align:right'| 131 | | [[Margaret Hassan]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-18 | data-sort-value="2004" | 2004-11-08 | [[Deilginis]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[Íomhá:Noel Browne, 1948 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Noel Browne|Nollaig de Brún]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-20 | data-sort-value="1997" | 1997-05-21 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 133 | | [[David Kelly]] | data-sort-value="1929" | 1929-07-11 | data-sort-value="2012" | 2012-02-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[Íomhá:Tom Crean2b.JPG|center|128px]] | [[Tom Crean|Tomás Ó Croidheáin]] | data-sort-value="1877" | 1877-02-16 | data-sort-value="1938" | 1938-07-27 | [[Abhainn an Scáil]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[Íomhá:James Hoban circa 1800 - Crop.jpg|center|128px]] | [[James Hoban]] | data-sort-value="1762" | 1762 | data-sort-value="1831" | 1831-12-08 | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[Íomhá:James Stephens, 1935.jpg|center|128px]] | [[James Stephens (scríbhneoir)]] | data-sort-value="1882" | 1882-02-09 | data-sort-value="1950" | 1950-12-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[Íomhá:Thomas F. Meagher.jpg|center|128px]] | [[Thomas Francis Meagher]] | data-sort-value="1823" | 1823-08-03 | data-sort-value="1867" | 1867-07-01 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[Íomhá:Ó Mórna agus Dánta Eile.png|center|128px]] | [[Máirtín Ó Direáin]] | data-sort-value="1910" | 1910-11-29 | data-sort-value="1988" | 1988-03-19 | [[Inis Mór, Árainn|Inis Mór]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[Íomhá:Tras Honan at the meeting of the European Parliament in Luxembourg (cropped).jpg|center|128px]] | [[Tras Honan]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-04 | data-sort-value="2023" | 2023-11-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 140 | | [[William Trevor]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-24 | data-sort-value="2016" | 2016-11-20 | [[Baile Mhistéala]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[Íomhá:Dave Allen 1968.JPG|center|128px]] | [[Dave Allen]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-06 | data-sort-value="2005" | 2005-03-10 | [[Teach na Giúise]] |- | style='text-align:right'| 142 | | [[Christy Brown]] | data-sort-value="1932" | 1932-06-05 | data-sort-value="1981" | 1981-09-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 143 | | [[Éinde Ó Callaráin]] | data-sort-value="1942" | 1942-05 | data-sort-value="2004" | 2004-04-08 | [[Maigh Locha]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[Íomhá:PSM V63 D476 George Francis FitzGerald.png|center|128px]] | [[George Francis Fitzgerald]] | data-sort-value="1851" | 1851-08-03 | data-sort-value="1901" | 1901-02-21 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[Íomhá:Dublin Martyrs by Conall McCabe (2001).jpg|center|128px]] | [[Maighréad de Bhál]] | data-sort-value="1515" | 1515 | data-sort-value="1584" | 1584 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[Íomhá:Mary O'Rourke, September 2009.jpg|center|128px]] | [[Mary O'Rourke|Máire Uí Ruairc]] | data-sort-value="1937" | 1937-05-31 | data-sort-value="2024" | 2024-10-03 | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[Íomhá:Dolores O'Riordan 2016 (cropped).jpeg|center|128px]] | [[Dolores O'Riordan|Dolores Ní Ríordáin]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-06 | data-sort-value="2018" | 2018-01-15 | [[Baile Uí Bhricín Thuaidh]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[Íomhá:Mary Ward (scientist).jpg|center|128px]] | [[Mary Ward]] | data-sort-value="1827" | 1827-04-27 | data-sort-value="1869" | 1869-08-31 | [[Contae Uíbh Fhailí]] |- | style='text-align:right'| 149 | | [[Paddy Canny]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-09 | data-sort-value="2008" | 2008-06-28 | ''[[:d:Q104294289|Gleann Dríth]]'' |- | style='text-align:right'| 150 | [[Íomhá:Joe Kinnear Hull City v. Newcastle United 1.png|center|128px]] | [[Joe Kinnear]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-27 | data-sort-value="2024" | 2024-04-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[Íomhá:Robert Emmet--The Irish Patriot.jpg|center|128px]] | [[Roibeard Emmet]] | data-sort-value="1780" | 1780-03-04 | data-sort-value="1803" | 1803-09-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[Íomhá:William Strutt, Portrait of Robert O'Hara Burke, 1860.jpg|center|128px]] | [[Robert O'Hara Burke]] | data-sort-value="1821" | 1821-05-06 | data-sort-value="1861" | 1861-06-28<br/>1861-07-01 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[Íomhá:Peter von Lacy.PNG|center|128px]] | [[Peadar de Lása]] | data-sort-value="1678" | 1678-09-29 | data-sort-value="1751" | 1751-04-19 | [[Cill Íde]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[Íomhá:Cathalbrugha.JPG|center|128px]] | [[Cathal Brugha]] | data-sort-value="1874" | 1874-07-18 | data-sort-value="1922" | 1922-07-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 155 | | [[Máirtín Ó Cadhain]] | data-sort-value="1906" | 1906-01-04 | data-sort-value="1970" | 1970-10-18 | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[Íomhá:Gen. Richard Mulcahy LCCN2014717121.jpg|center|128px]] | [[Risteárd Ó Maolchatha]] | data-sort-value="1886" | 1886-05-10 | data-sort-value="1971" | 1971-12-16 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[Íomhá:Maturin.jpg|center|128px]] | [[Charles Maturin]] | data-sort-value="1782" | 1782-09-25 | data-sort-value="1824" | 1824-10-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[Íomhá:Liamlynchira.jpg|center|128px]] | [[Liam Ó Loingsigh]] | data-sort-value="1893" | 1893-11-20 | data-sort-value="1923" | 1923-04-10 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 159 | | [[Mícheál Ó Móráin|Micheál Ó Móráin]] | data-sort-value="1912" | 1912-12-25 | data-sort-value="1983" | 1983-05-06 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 160 | | [[James FitzGerald-Kenney]] | data-sort-value="1878" | 1878-01-01 | data-sort-value="1956" | 1956-10-21 | [[Clár Chlainne Mhuiris]] |- | style='text-align:right'| 161 | | [[Fiachra Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1933" | 1933-08-18 | data-sort-value="2018" | 2018-07-29 | [[Lios Uí Chathasaigh]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[Íomhá:Richie Ryan, 1981 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Richie Ryan]] | data-sort-value="1929" | 1929-02-27 | data-sort-value="2019" | 2019-03-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[Íomhá:Judge Fionan O'Loingsigh - 1948.tif|center|128px]] | [[Fionán Ó Loingsigh]] | data-sort-value="1889" | 1889-03-17 | data-sort-value="1966" | 1966-06-03 | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[Íomhá:Katherine Plunket.jpg|center|128px]] | [[Katherine Plunket]] | data-sort-value="1820" | 1820-11-22 | data-sort-value="1932" | 1932-10-14 | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[Íomhá:Garret FitzGerald 1975 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Garret Fitzgerald|Gearóid Mac Gearailt]] | data-sort-value="1926" | 1926-02-09 | data-sort-value="2011" | 2011-05-19 | [[Droichead na Dothra]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[Íomhá:Nonpareil Jack Dempsey portrait.jpg|center|128px]] | [[Nonpareil Dempsey]] | data-sort-value="1862" | 1862-12-15 | data-sort-value="1895" | 1895-11-02<br/>1896-11-01 | [[An Currach]] |- | style='text-align:right'| 167 | | [[Frank Daly]] | data-sort-value="1886" | 1886 | data-sort-value="1950" | 1950-02-18 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[Íomhá:Dublin Martyrs by Conall McCabe (2001).jpg|center|128px]] | [[Proinsias Táilliúir (mairtíreach)|Proinnsias Táiliúr]] | data-sort-value="1550" | 1550 | data-sort-value="1621" | 1621-01-30 | [[Sord]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[Íomhá:Niamh Bhreathnach.jpg|center|128px]] | [[Niamh Bhreathnach]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-01 | data-sort-value="2023" | 2023-02-06 | [[Baile Uí Lachnáin]] |- | style='text-align:right'| 170 | | [[Peadar Doyle]] | data-sort-value="1900" | 19th century | data-sort-value="1956" | 1956-08-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[Íomhá:Gearoid O'Sullivan (cropped).jpg|center|128px]] | [[Gearóid Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1891" | 1891-01-28 | data-sort-value="1948" | 1948-03-25 | [[An Sciobairín]] |- | style='text-align:right'| 172 | | [[Shane McEntee]] | data-sort-value="1956" | 1956-12-19 | data-sort-value="2012" | 2012-12-21 | [[An Obair]] |- | style='text-align:right'| 173 | | [[Gemma Hussey]] | data-sort-value="1938" | 1938-11-11 | data-sort-value="2024" | 2024-11-26 | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[Íomhá:Gene Fitzgerald, 1978 (cropped).tif|center|128px]] | [[Gene Fitzgerald]] | data-sort-value="1932" | 1932-08-21 | data-sort-value="2007" | 2007-12-14 | [[An Baile Gallda]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[Íomhá:George Colley, 1979 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seoirse Ó Colla]] | data-sort-value="1925" | 1925-10-18 | data-sort-value="1983" | 1983-09-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 176 | | [[Gerard Sweetman]] | data-sort-value="1908" | 1908-06-10 | data-sort-value="1970" | 1970-01-28 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[Íomhá:Gerry Ryan.jpg|center|128px]] | [[Gerry Ryan]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-04 | data-sort-value="2010" | 2010-04-30 | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[Íomhá:PJ Ruttledge.png|center|128px]] | [[P. J. Ruttledge]] | data-sort-value="1892" | 1892 | data-sort-value="1952" | 1952-05-08 | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[Íomhá:President John F. Kennedy Meets with Lord Mayor of Dublin Robert Briscoe (cropped).jpg|center|128px]] | [[Robert Briscoe]] | data-sort-value="1894" | 1894-09-25 | data-sort-value="1969" | 1969-03-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 180 | | [[Paddy O’Toole]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-15 | data-sort-value="2025" | 2025-05-11 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[Íomhá:Sir Hugh Percy Lane.jpg|center|128px]] | [[Hugh Lane]] | data-sort-value="1875" | 1875-11-09 | data-sort-value="1915" | 1915-05-07 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 182 | | [[Lochlainn Ó Raifeartaigh]] | data-sort-value="1933" | 1933-03-11 | data-sort-value="2000" | 2000-11-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[Íomhá:Roger Boyle, 1st Earl of Orrery 1571466001 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Roger Boyle, 1ú Iarla Orbhraí|Roger Boyle, Céad Iarla Orbhraí]] | data-sort-value="1621" | 1621-04-25 | data-sort-value="1679" | 1679-10-16 | [[Lios Mór]] |- | style='text-align:right'| 184 | | [[Oliver J. Flanagan]] | data-sort-value="1920" | 1920-05-22 | data-sort-value="1987" | 1987-04-26 | [[Móinteach Mílic]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[Íomhá:Paddy Smith, 1927.jpg|center|128px]] | [[Patrick "Paddy" Smith|Patrick Smith]] | data-sort-value="1901" | 1901-07-17 | data-sort-value="1982" | 1982-03-18 | [[Coill an Chollaigh]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[Íomhá:Grayscalecurry.png|center|128px]] | [[Eoghan Ó Comhraí]] | data-sort-value="1794" | 1794-11-20 | data-sort-value="1862" | 1862-07-30 | ''[[:d:Q5297157|Dún Átha]]'' |- | style='text-align:right'| 187 | [[Íomhá:Rory O'Connor portrait.jpg|center|128px]] | [[Rory O'Connor|Ruairí Ó Conchúir]] | data-sort-value="1883" | 1883-11-28 | data-sort-value="1922" | 1922-12-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 188 | | [[James Geoghegan (Fianna Fáil)|James Geoghegan]] | data-sort-value="1886" | 1886-12-08 | data-sort-value="1951" | 1951-03-27 | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[Íomhá:For remembrance, soldier poets who have fallen in the war, Adcock, 1920 DJVU pg 71.jpg|center|128px]] | [[Francis Ledwidge]] | data-sort-value="1887" | 1887-08-19 | data-sort-value="1917" | 1917-07-31 | [[Baile Shláine]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[Íomhá:Michael Davitt (Charlie Farr) restored.png|center|128px]] | [[Michael Davitt (feachtasóir)|Mícheál Dáibhéad]] | data-sort-value="1846" | 1846-03-25 | data-sort-value="1906" | 1906-05-30 | [[An tSráid]] |- | style='text-align:right'| 191 | | [[Marianus Scottus]] | data-sort-value="1028" | 1028 | data-sort-value="1082" | 1082-12-22 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[Íomhá:Portrait of Ambrosio O'Higgins.jpg|center|128px]] | [[Ambrós Ó hUiginn]] | data-sort-value="1720" | 1720-02-13 | data-sort-value="1801" | 1801-03-19 | [[Baile an Fharaidh]] |- | style='text-align:right'| 193 | | [[Martin Cahill]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-23 | data-sort-value="1994" | 1994-08-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Íomhá:Orpen OSJGogarty.jpg|center|128px]] | [[Oliver St. John Gogarty|Oliver St John Gogarty]] | data-sort-value="1878" | 1878-08-17 | data-sort-value="1957" | 1957-09-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[Íomhá:Thomas Kent, executed Irish nationalist 1916.jpg|center|128px]] | [[Tomás Ceannt]] | data-sort-value="1865" | 1865-08-29 | data-sort-value="1916" | 1916-05-09 | [[Caisleán Ó Liatháin]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[Íomhá:Hugh Kennedy.jpg|center|128px]] | [[Hugh Kennedy]] | data-sort-value="1879" | 1879-07-11 | data-sort-value="1936" | 1936-12-01 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 197 | | [[Peadar Rís]] | data-sort-value="1935" | 1935-06-16 | data-sort-value="1992" | 1992-10-25 | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 198 | | [[Timothy O'Donovan]] | data-sort-value="1881" | 1881-04-04 | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 199 | | [[John Ormonde]] | data-sort-value="1905" | 1905-09-15 | data-sort-value="1981" | 1981-06-25 | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[Íomhá:Seanoriada.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Riada]] | data-sort-value="1931" | 1931-08-01 | data-sort-value="1971" | 1971-10-03 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[Íomhá:Terrence mac swiney.jpg|center|128px]] | [[Traolach Mac Suibhne]] | data-sort-value="1879" | 1879-03-28 | data-sort-value="1920" | 1920-10-25 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[Íomhá:John B. Keane, Irish playwright, cropped.jpg|center|128px]] | [[John B. Keane]] | data-sort-value="1928" | 1928-07-21 | data-sort-value="2002" | 2002-05-30 | [[Lios Tuathail]] |- | style='text-align:right'| 203 | | [[Michael K. Noonan]] | data-sort-value="1900" | 19th century | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 204 | | [[Feargal Ó hAnnluain]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-02 | data-sort-value="1957" | 1957-01-01 | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 205 | | [[Darren Sutherland]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-18 | data-sort-value="2009" | 2009-09-14 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[Íomhá:RobertChildersBarton.jpg|center|128px]] | [[Riobárd Bartún]] | data-sort-value="1881" | 1881-03-14 | data-sort-value="1975" | 1975-08-10 | [[Áth na mBó]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[Íomhá:Thomas mac curtain.jpg|center|128px]] | [[Tomás Mac Curtáin]] | data-sort-value="1884" | 1884-03-20 | data-sort-value="1920" | 1920-03-20 | ''[[:d:Q81933233|Baile an Chnocáin]]'' |- | style='text-align:right'| 208 | [[Íomhá:Éamonn Ceannt.jpg|center|128px]] | [[Éamonn Ceannt]] | data-sort-value="1881" | 1881-09-21 | data-sort-value="1916" | 1916-05-08 | [[Béal Átha Mó]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[Íomhá:Mick lally.jpg|center|128px]] | [[Micheál Ó Maolallaí]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-10 | data-sort-value="2010" | 2010-08-31 | [[Tuar Mhic Éadaigh]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[Íomhá:Edouard Manet Georges Moore.jpg|center|128px]] | [[George Moore (úrscéalaí)|George Moore]] | data-sort-value="1852" | 1852-02-24 | data-sort-value="1933" | 1933-01-21 | ''[[:d:Q805406|An Baile Glas]]'' |- | style='text-align:right'| 211 | [[Íomhá:Daguerrotipo Brown.jpg|center|128px]] | [[William Brown (aimiréal)|William Brown]] | data-sort-value="1777" | 1777-06-22 | data-sort-value="1857" | 1857-03-14<br/>1857-03-03 | [[Béal Easa]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[Íomhá:Seán Moylan, c. 1920 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Moylan]] | data-sort-value="1888" | 1888-11-19 | data-sort-value="1957" | 1957-11-16 | [[Cill Mocheallóg]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[Íomhá:Michael Kelly by Adele Romany.jpg|center|128px]] | [[Michael Kelly (teanór agus fear amharclainne)|Michael Kelly]] | data-sort-value="1762" | 1762-12-25 | data-sort-value="1826" | 1826-10-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[Íomhá:Harry Clarke (photo).jpg|center|128px]] | [[Harry Clarke]] | data-sort-value="1889" | 1889-03-17 | data-sort-value="1931" | 1931-01-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[Íomhá:Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland (1916) (14780125542).jpg|center|128px]] | [[George Petrie]] | data-sort-value="1790" | 1790-01-01 | data-sort-value="1866" | 1866-01-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[Íomhá:Robert Alexander Stewart Macalister - 1870-to-1950.jpg|center|128px]] | [[R. A. Stewart Macalister|Robert Alexander Stewart MacAlister]] | data-sort-value="1870" | 1870-07-08 | data-sort-value="1950" | 1950-04-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[Íomhá:RobertMallet.jpg|center|128px]] | [[Robert Mallet]] | data-sort-value="1810" | 1810-06-03 | data-sort-value="1881" | 1881-11-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[Íomhá:George Charles Beresford 1934-5.jpg|center|128px]] | [[George Charles Beresford]] | data-sort-value="1864" | 1864-07-10 | data-sort-value="1938" | 1938-02-21 | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[Íomhá:Tom O'Donnell, 1982 (cropped).tif|center|128px]] | [[Tom O'Donnell]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-30 | data-sort-value="2020" | 2020-10-08 | ''[[:d:Q104313425|Builgidín]]'' |- | style='text-align:right'| 220 | [[Íomhá:Robert McClure.jpg|center|128px]] | [[Robert McClure]] | data-sort-value="1807" | 1807-01-28 | data-sort-value="1873" | 1873-10-17 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[Íomhá:TJ Murphy Cork Labour.png|center|128px]] | [[Timothy J. Murphy]] | data-sort-value="1893" | 1893-07-17 | data-sort-value="1949" | 1949-04-29 | [[Cluain Droichead]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[Íomhá:MarcusDaly.jpg|center|128px]] | [[Marcus Daly]] | data-sort-value="1841" | 1841-12-05 | data-sort-value="1900" | 1900-11-12 | [[Baile Shéamais Dhuibh]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[Íomhá:VioletGibson1926.jpg|center|128px]] | [[Violet Gibson]] | data-sort-value="1876" | 1876-08-31 | data-sort-value="1956" | 1956-05-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[Íomhá:David Andrews.jpg|center|128px]] | [[David Andrews]] | data-sort-value="1935" | 1935-03-15 | data-sort-value="2026" | 2026-06-27 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[Íomhá:Robert Adams Irish Surgeon.jpg|center|128px]] | [[Robert Adams]] | data-sort-value="1791" | 1791 | data-sort-value="1875" | 1875-01-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Íomhá:Daniel Morrissey 1927.png|center|128px]] | [[Daniel Morrissey]] | data-sort-value="1895" | 1895-11-28 | data-sort-value="1981" | 1981-01-01 | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[Íomhá:Cormac Breathnach 1933 (cropped).png|center|128px]] | [[Cormac Breathnach]] | data-sort-value="1886" | 1886 | data-sort-value="1956" | 1956-05-29 | [[Cathair Saidhbhín]]<br/>''[[:d:Q65557497|An Chnapóg]]'' |- | style='text-align:right'| 228 | | [[Fearghal mac Maoil Dúin]] | | data-sort-value="722" | 722-12-11 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[Íomhá:Dublin St. Patrick's Cathedral North Transept Window King Cormac of Cashel Detail King Cormac 2012 09 26.jpg|center|128px]] | [[Cormac mac Cuileannáin]] | data-sort-value="801" | 9th century<br/>836 | data-sort-value="908" | 908-09-13 | [[Caiseal (Tiobraid Árann)|Caiseal]] |- | style='text-align:right'| 230 | | [[Conghalach Chnóbha|Congalach Cnogba]] | data-sort-value="950" | 10th century | data-sort-value="956" | 956 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 231 | | [[Domhnall mac Aodha]] | data-sort-value="501" | 6th century | data-sort-value="642" | 642-01 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 232 | | [[Aodh Allán]] | data-sort-value="601" | 7th century | data-sort-value="743" | 743 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 233 | | [[Fíonsneachta Fleách mac Dúnchadha]] | data-sort-value="650" | 7th century | data-sort-value="695" | 695 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[Íomhá:DaisyBates1921-2.jpg|center|128px]] | [[Daisy Bates]] | data-sort-value="1859" | 1859-10-16<br/>1859-01 | data-sort-value="1951" | 1951-04-18 | [[Ros Cré]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[Íomhá:Daniel Mannix 1926.jpg|center|128px]] | [[Daniel Mannix]] | data-sort-value="1864" | 1864-03-04 | data-sort-value="1963" | 1963-11-06 | [[An Ráth, Contae Chorcaí|An Ráth]] |- | style='text-align:right'| 236 | | [[Denis J. O'Sullivan]] | data-sort-value="1918" | 1918-03-05 | data-sort-value="1987" | 1987-07-20 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[Íomhá:Dermot Earley 2009.jpg|center|128px]] | [[Diarmuid Ó Mochóir (Mór)|Diarmuid Ó Mochóir]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-24 | data-sort-value="2010" | 2010-06-23 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[Íomhá:Father Ted's wax figure.jpg|center|128px]] | [[Dermot Morgan]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-31 | data-sort-value="1998" | 1998-02-28 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[Íomhá:Desmond O'Malley, 1979 (election box crop).tif|center|128px]] | [[Deasún Ó Máille]] | data-sort-value="1939" | 1939-02-02 | data-sort-value="2021" | 2021-07-21 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[Íomhá:Paul Durcan 2018.png|center|128px]] | [[Paul Durcan|Pól Mac Duarcáin]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-16 | data-sort-value="2025" | 2025-05-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[Íomhá:Poet Patrick Kavanagh (cropped).jpg|center|128px]] | [[Patrick Kavanagh]] | data-sort-value="1904" | 1904-10-21 | data-sort-value="1967" | 1967-11-30 | [[Inis Caoin]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[Íomhá:Brigid of Kildare, Vitrall, 1903 (Macon, Georgia, St. Joseph Parish Church).jpg|center|128px]] | [[Naomh Bríd]] | data-sort-value="451" | 451<br/>453 | data-sort-value="525" | 525 | ''[[:d:Q5438072|Fochaird]]'' |- | style='text-align:right'| 243 | [[Íomhá:George Berkeley by Jonh Smibert.jpg|center|128px]] | [[George Berkeley]] | data-sort-value="1685" | 1685-03-12 | data-sort-value="1753" | 1753-01-14 | ''[[:d:Q15215556|Dysart Castle]]'' |- | style='text-align:right'| 244 | [[Íomhá:Richard Harris 1985 (1).jpg|center|128px]] | [[Richard Harris]] | data-sort-value="1930" | 1930-10-01 | data-sort-value="2002" | 2002-10-25 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[Íomhá:Mother Jones no. 3.jpg|center|128px]] | [[Mary Harris Jones]] | data-sort-value="1830" | 1830-05-01 | data-sort-value="1930" | 1930-11-30 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[Íomhá:William Thomas Mulvany by Schaarwächter.jpg|center|128px]] | [[William Thomas Mulvany]] | data-sort-value="1806" | 1806-03-11 | data-sort-value="1885" | 1885-10-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 247 | | [[Sandie Jones]] | data-sort-value="1951" | 1951-11-09 | data-sort-value="2019" | 2019-09-19 | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[Íomhá:Sir Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington.jpg|center|128px]] | [[Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington]] | data-sort-value="1769" | 1769-05-01 | data-sort-value="1852" | 1852-09-14 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[Íomhá:Saint Aidan.jpg|center|128px]] | [[Naomh Aodhán Lindisfarne]] | data-sort-value="590" | 590 | data-sort-value="651" | 651-08-31 | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[Íomhá:Binchy33 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Maeve Binchy]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-28<br/>1939-05-28<br/>1939-05-29 | data-sort-value="2012" | 2012-07-30 | [[Deilginis]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[Íomhá:George Gabriel Stokes, ante 1903 - Accademia delle Scienze di Torino 0155 B.jpg|center|128px]] | [[George Gabriel Stokes]] | data-sort-value="1819" | 1819-08-13 | data-sort-value="1903" | 1903-02-01 | [[An Scrín]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[Íomhá:Stieler - Lola Montez (Schönheitengalerie).jpg|center|128px]] | [[Lola Montez (Eliza Gilbert, damhsóir)|Lola Montez]] | data-sort-value="1821" | 1821-02-17 | data-sort-value="1861" | 1861-01-17 | [[An Ghráinseach, Contae Shligigh|An Ghráinseach]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[Íomhá:Sir Joshua Reynolds - Edmund Burke, 1729 - 1797. Statesman, orator and author - PG 2362 - National Galleries of Scotland.jpg|center|128px]] | [[Edmund Burke|Edmond Búrc]] | data-sort-value="1729" | 1729-01-12 | data-sort-value="1797" | 1797-07-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[Íomhá:Sir Charles Gavan Duffy (Weekly Times, 1874).jpg|center|128px]] | [[Cathal Gabhán Ó Dubhthaigh]] | data-sort-value="1816" | 1816-04-12 | data-sort-value="1903" | 1903-02-09 | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 255 | | [[John Desmond Bernal]] | data-sort-value="1901" | 1901-05-10 | data-sort-value="1971" | 1971-09-15 | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[Íomhá:Eddie Jordan 2017 United States GP .jpg|center|128px]] | [[Eddie Jordan]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-30 | data-sort-value="2025" | 2025-03-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[Íomhá:Michael Collins 1921.jpg|center|128px]] | [[Mícheál Ó Coileáin]] | data-sort-value="1890" | 1890-10-16 | data-sort-value="1922" | 1922-08-22 | [[Cloich na Coillte]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[Íomhá:Seán MacSwiney, Oct 1920 (cropped).png|center|128px]] | [[Seán MacSwiney]] | data-sort-value="1900" | 19th century | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 259 | | [[James O'Keeffe]] | data-sort-value="1912" | 1912 | data-sort-value="1986" | 1986-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[Íomhá:Sir Edward Carson, bw photo portrait seated.jpg|center|128px]] | [[Edward Carson]] | data-sort-value="1854" | 1854-02-09 | data-sort-value="1935" | 1935-10-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 261 | | [[Conor Maguire]] | data-sort-value="1889" | 1889-12-16 | data-sort-value="1971" | 1971-09-26 | [[Conga]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[Íomhá:Edna O'Brien (2016).jpg|center|128px]] | [[Edna O'Brien]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-15 | data-sort-value="2024" | 2024-07-27 | [[Tuaim Gréine]] |- | style='text-align:right'| 263 | | [[Ben Briscoe]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-11 | data-sort-value="2023" | 2023-07-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[Íomhá:Heilbronn-Kilianskirche-SeyfferAltar03.JPG|center|128px]] | [[Naomh Cilian]] | data-sort-value="640" | 640 | data-sort-value="689" | 689 | [[An Mullach, Contae an Chabháin|An Mullach]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[Íomhá:Ernest Walton.jpg|center|128px]] | [[Ernest Walton|Ernest Thomas Sinton Walton]] | data-sort-value="1903" | 1903-10-06 | data-sort-value="1995" | 1995-06-25 | [[Dún na Mainistreach]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[Íomhá:Sinead O'Connor (14828633401) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Sinéad O'Connor]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-08 | data-sort-value="2023" | 2023-07-26 | [[Gleann na gCaorach]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[Íomhá:Dr James Ryan, 1932 (cropped).jpg|center|128px]] | [[James Ryan]] | data-sort-value="1891" | 1891-12-06 | data-sort-value="1970" | 1970-09-25 | ''[[:d:Q22084281|Teach Munna]]'' |- | style='text-align:right'| 268 | [[Íomhá:Michael Gambon cropped.jpg|center|128px]] | [[Michael Gambon]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-19 | data-sort-value="2023" | 2023-09-27 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 269 | | [[Siobhán Nic Gearailt, Cuntaois Urumhan]] | data-sort-value="1509" | 1509 | data-sort-value="1565" | 1565-01-02 | [[Cionn tSáile]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[Íomhá:Saint brendan german manuscript.jpg|center|128px]] | [[Naomh Breandán]] | data-sort-value="486" | 486 | data-sort-value="577" | 577 | [[An Fhianait]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[Íomhá:John field.jpg|center|128px]] | [[John Field]] | data-sort-value="1782" | 1782-07-26 | data-sort-value="1837" | 1837-01-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 272 | | [[Donnchadha Ó Máille]] | data-sort-value="1921" | 1921 | data-sort-value="1968" | 1968-03-10 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[Íomhá:Joseph McGrath 1922.png|center|128px]] | [[Joseph McGrath (réabhlóidí agus fear gnó)|Seosamh Mac Craith]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1966" | 1966-03-01 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 274 | | [[Pádraig Ó Donnagáin]] | data-sort-value="1923" | 1923-10-29 | data-sort-value="2000" | 2000-11-26 | [[Mainistir Bhuithe]] |- | style='text-align:right'| 275 | | [[Aodh Fionnliath|Áed Findliath]] | | data-sort-value="879" | 879-11-20 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 276 | | [[Donnchadh Donn|Donnchad Donn]] | data-sort-value="801" | 9th century | data-sort-value="944" | 944 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[Íomhá:Victor Herbert.jpg|center|128px]] | [[Victor Herbert]] | data-sort-value="1859" | 1859-02-01 | data-sort-value="1924" | 1924-05-26 | [[Baile Átha Cliath]]<br/>[[Geansaí (oileán)|Geansaí]] |- | style='text-align:right'| 278 | | [[Kieran Crotty]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-20 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 279 | | [[Eamonn Casey]] | data-sort-value="1927" | 1927-04-24 | data-sort-value="2017" | 2017-03-13 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 280 | | [[John McGahern]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-12 | data-sort-value="2006" | 2006-03-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[Íomhá:Flann for Érinn.png|center|128px]] | [[Fland Mac Máel Sechnaill|Fland mac Máel Sechnaill]] | data-sort-value="847" | 847<br/>848 | data-sort-value="916" | 916-05-25 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 282 | | [[Domhnall mac Murchadha]] | data-sort-value="601" | 7th century | data-sort-value="763" | 763 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[Íomhá:Statue of Pádraic Ó Conaire in Eyre Square Galway.jpg|center|128px]] | [[Pádraic Ó Conaire]] | data-sort-value="1882" | 1882-02-28 | data-sort-value="1928" | 1928-10-06 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[Íomhá:Whitleystokes.jpg|center|128px]] | [[Whitley Stokes]] | data-sort-value="1830" | 1830-02-28 | data-sort-value="1909" | 1909-04-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 285 | | [[Patrick Baxter]] | data-sort-value="1891" | 1891-10-01 | data-sort-value="1959" | 1959-04-03 | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 286 | | [[Patrick Lindsay|Patrick J. Lindsay]] | data-sort-value="1914" | 1914-01-18 | data-sort-value="1993" | 1993-06-29 | [[Cearnóg Parnell]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[Íomhá:Buttevant St. Mary's Church North Window Lower Lights Detail Saint Colman of Cloyne Detail 2012 09 08.jpg|center|128px]] | [[Naomh Colmán|Colmán mac Léníne]] | data-sort-value="522" | 522-10-15 | data-sort-value="600" | 600-11-24 | [[Cúige Mumhan]] |- | style='text-align:right'| 288 | | [[Donnchad Midi|Donnchad Midi mac Domnaill]] | data-sort-value="733" | 733 | data-sort-value="797" | 797-02-06 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 289 | | [[Conchúr mac Donnchadha|Conchobar mac Donnchada]] | data-sort-value="750" | 8th century | data-sort-value="833" | 833 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[Íomhá:Edmund Ignatius Rice.JPG|center|128px]] | [[Éamann Iognáid Rís]] | data-sort-value="1762" | 1762-06-01 | data-sort-value="1844" | 1844-08-29 | [[Callainn]] |- | style='text-align:right'| 291 | | [[Patrick Byrne]] | data-sort-value="1925" | 1925-04-02 | data-sort-value="2021" | 2021-10-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[Íomhá:Boys Town founder Edward J. Flanagan.jpg|center|128px]] | [[Edward J. Flanagan]] | data-sort-value="1886" | 1886-07-13 | data-sort-value="1948" | 1948-05-15 | [[Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[Íomhá:Peadar Kearney, 1912 (retouched).jpg|center|128px]] | [[Peadar Ó Cearnaigh]] | data-sort-value="1883" | 1883-12-12 | data-sort-value="1942" | 1942-11-24 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[Íomhá:Edward Joshua Cooper.jpg|center|128px]] | [[Edward Cooper]] | data-sort-value="1798" | 1798-05-01 | data-sort-value="1863" | 1863-04-28<br/>1863-04-23 | [[Faiche Stiabhna]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[Íomhá:Wilfred Bramble (Hospital Fete) (5722158967) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Wilfrid Brambell]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-22 | data-sort-value="1985" | 1985-01-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[Íomhá:James Barry.jpg|center|128px]] | [[Margaret Ann Bulkley (James Barry)|James Barry]] | data-sort-value="1789" | 1789 | data-sort-value="1865" | 1865-07-25 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[Íomhá:Edwin Maxwell in Romance on the Run (1938).jpg|center|128px]] | [[Edwin Maxwell (aisteoir)|Edwin Maxwell]] | data-sort-value="1886" | 1886-02-09 | data-sort-value="1948" | 1948-08-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 298 | | [[Seán Moore]] | data-sort-value="1913" | 1913-05-19 | data-sort-value="1986" | 1986-10-01 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[Íomhá:John Devoy.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Dubhuí]] | data-sort-value="1842" | 1842-09-03 | data-sort-value="1928" | 1928-09-29 | ''[[:d:Q2084287|An Chill]]'' |- | style='text-align:right'| 300 | [[Íomhá:Eliza lynch 1864.jpg|center|128px]] | [[Eliza Lynch]] | data-sort-value="1835" | 1835-03-06 | data-sort-value="1886" | 1886-07-27 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 301 | | [[Breandán Breathnach]] | data-sort-value="1912" | 1912-04-01 | data-sort-value="1985" | 1985-11-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 302 | | [[Cathal Goulding|Cathal Ó Goillín]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-02 | data-sort-value="1998" | 1998-12-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[Íomhá:Christy Ring visits (1) 1956 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Criostóir Ó Rinn]] | data-sort-value="1920" | 1920-10-12 | data-sort-value="1979" | 1979-03-02 | [[Cluain, Contae Chorcaí|Cluain]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[Íomhá:Ciaran O Lionaird (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ciarán Ó Lionaird|Ciarán Ó Lionáird]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-11 | data-sort-value="2026" | 2026-06-09 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[Íomhá:Constance Smith in Man in the Attic.jpg|center|128px]] | [[Constance Smith]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-22 | data-sort-value="2003" | 2003-06-30 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 306 | | [[Dónal Ó Caoimh]] | data-sort-value="1907" | 1907-06-02 | data-sort-value="1967" | 1967-06-02 | [[Mainistir Fhear Maí]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[Íomhá:James Fintan Lalor (Young Irelander).jpg|center|128px]] | [[James Fintan Lalor (Éire Óg)|James Fintan Lalor]] | data-sort-value="1807" | 1807-03-10 | data-sort-value="1849" | 1849-12-27 | ''[[:d:Q136402282|Tenakill House]]'' |- | style='text-align:right'| 308 | [[Íomhá:DionBoucicault.jpg|center|128px]] | [[Dion Boucicault]] | data-sort-value="1822" | 1822-12-26 | data-sort-value="1890" | 1890-09-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 309 | | [[Niall Caille]] | data-sort-value="850" | 9th century | data-sort-value="846" | 846 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[Íomhá:Statue St Finnian of Clonard (cropped).jpg|center|128px]] | [[Naomh Fionnán (Cluain Ioraird)|Fionnán Chluain Ioraird]] | data-sort-value="470" | 470 | data-sort-value="549" | 549<br/>552 | [[Míseal]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[Íomhá:James Everett, 1949.jpg|center|128px]] | [[James Everett]] | data-sort-value="1894" | 1894-05-01 | data-sort-value="1967" | 1967-12-18 | ''[[:d:Q104276727|Ráth Droma]]'' |- | style='text-align:right'| 312 | [[Íomhá:Brian-Crowley-Ireland-MIP-Europaparlament-by-Leila-Paul-1.jpg|center|128px]] | [[Brian Mac Amhlaidh]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-04 | data-sort-value="2026" | 2026-01-23 | [[An Charraig Dhubh]] |- | style='text-align:right'| 313 | | [[Seán Treacy]] | data-sort-value="1923" | 1923-09-22 | data-sort-value="2018" | 2018-03-23 | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 314 | | [[Hugh O'Flaherty]] | data-sort-value="1898" | 1898-02-28 | data-sort-value="1963" | 1963-10-30 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[Íomhá:Drbarnardo.jpg|center|128px]] | [[Thomas John Barnardo]] | data-sort-value="1845" | 1845-07-04 | data-sort-value="1905" | 1905-09-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 316 | | [[Patrick Hogan (Ceann Comhairle)|Patrick Hogan]] | data-sort-value="1886" | 1886-01-01 | data-sort-value="1969" | 1969-01-24 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[Íomhá:Portrait of George Brown.jpg|center|128px]] | [[Seoirse de Brún]] | data-sort-value="1698" | 1698-06-15 | data-sort-value="1792" | 1792-02-18<br/>1792-09-18 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[Íomhá:Art O'Connor.jpg|center|128px]] | [[Art O'Connor]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="1950" | 1950-05-10 | [[Cill Droichid]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[Íomhá:John Thomas Romney Robinson by James Simonton c1850s.png|center|128px]] | [[Thomas Romney Robinson|John Thomas Romney Robinson]] | data-sort-value="1792" | 1792-04-23 | data-sort-value="1882" | 1882-02-28 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[Íomhá:Oliver Plunket by Edward Luttrell.jpg|center|128px]] | [[Oilibhéar Pluincéad|Oilibhéar Pluincéid]] | data-sort-value="1629" | 1629-11-01 | data-sort-value="1681" | 1681-07-01 | [[Loch Craobh]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[Íomhá:Tomás Ó Criomhthain.jpg|center|128px]] | [[Tomás Ó Criomhthain]] | data-sort-value="1855" | 1855 | data-sort-value="1937" | 1937-03-07 | [[Na Blascaodaí]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[Íomhá:James Napper Tandy.jpg|center|128px]] | [[James Napper Tandy]] | data-sort-value="1740" | 1740 | data-sort-value="1803" | 1803-08-24 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[Íomhá:Domhnall Ua Buachalla circa 1916.png|center|128px]] | [[Domhnall Ua Buachalla]] | data-sort-value="1866" | 1866-02-05 | data-sort-value="1963" | 1963-10-30 | [[Maigh Nuad]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[Íomhá:John McCormack, 1884-1945 LCCN2003677331.jpg|center|128px]] | [[John McCormack]] | data-sort-value="1884" | 1884-06-14 | data-sort-value="1945" | 1945-09-16 | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 325 | | [[Seathrún Céitinn]] | data-sort-value="1569" | 1569 | data-sort-value="1644" | 1644 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[Íomhá:Terry Wogan MBE Investiture cropped.jpg|center|128px]] | [[Terry Wogan]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-03 | data-sort-value="2016" | 2016-01-31 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[Íomhá:Ron Delany 1957.jpg|center|128px]] | [[Ronnie Delany]] | data-sort-value="1935" | 1935-03-06 | data-sort-value="2026" | 2026-03-11 | [[An tInbhear Mór]] |- | style='text-align:right'| 328 | | [[Timothy Sullivan (breitheamh)|Timothy Sullivan]] | data-sort-value="1874" | 1874-01-06 | data-sort-value="1949" | 1949-05-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 329 | | [[Seachnassach mac Blathmaic]] | | data-sort-value="671" | 671 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 330 | | [[Blathmac mac Aodha Sláine]] | data-sort-value="650" | 7th century | data-sort-value="665" | 665 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 331 | | [[Conghal Ceannmhaghair]] | | data-sort-value="710" | 710 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 332 | | [[Fógartach mac Néill]] | data-sort-value="601" | 7th century | data-sort-value="724" | 724 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[Íomhá:Thomas Kinsella - University of Pennsylvania - 16 November 2009 01 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Thomas Kinsella]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-04 | data-sort-value="2021" | 2021-12-22 | [[Inse Chór]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[Íomhá:Violet Florence Martin.jpg|center|128px]] | [[Violet Florence Martin]] | data-sort-value="1862" | 1862-06-11 | data-sort-value="1915" | 1915-12-21 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 335 | | [[John L. Murray (breitheamh)|John L. Murray]] | data-sort-value="1943" | 1943-05-10 | data-sort-value="2023" | 2023-01-18 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 336 | | [[John McCann]] | data-sort-value="1905" | 1905-06-17 | data-sort-value="1980" | 1980-02-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[Íomhá:William O'Brien.png|center|128px]] | [[William O'Brien (Páirtí an Lucht Oibre)|William O'Brien]] | data-sort-value="1881" | 1881-01-23 | data-sort-value="1968" | 1968-10-31 | [[Cloich na Coillte]] |- | style='text-align:right'| 338 | | [[Henry Kenny]] | data-sort-value="1913" | 1913-09-07 | data-sort-value="1975" | 1975-09-25 | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[Íomhá:H. M. Dockrell 1948 election pamphlet (cropped).jpg|center|128px]] | [[Henry Morgan Dockrell]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1955" | 1955-10-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 340 | | [[Mervyn Taylor]] | data-sort-value="1931" | 1931-12-01 | data-sort-value="2021" | 2021-09-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[Íomhá:Hugh Leonard, Playwright, 2004.jpg|center|128px]] | [[Hugh Leonard]] | data-sort-value="1926" | 1926-11-09 | data-sort-value="2009" | 2009-02-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[Íomhá:Humphrey Lloyd.jpg|center|128px]] | [[Humphrey Lloyd]] | data-sort-value="1800" | 1800-04-16 | data-sort-value="1881" | 1881-01-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 343 | | [[Alan Kelly (imreoir)|Alan Kelly]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-05 | data-sort-value="2009" | 2009-05-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 344 | | [[Paddy Belton]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-25 | data-sort-value="1987" | 1987-05-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[Íomhá:Séamus Brennan Jan 2008.jpg|center|128px]] | [[Séamus Brennan|Séamus Ó Braonáin]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-16 | data-sort-value="2008" | 2008-07-09 | [[Bóthar na Trá]] |- | style='text-align:right'| 346 | | [[William Murphy]] | data-sort-value="1892" | 1892-02-12 | data-sort-value="1967" | 1967-11-16 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[Íomhá:Rory O'Connor Stone Carving.jpg|center|128px]] | [[Ruaidrí mac Tairrdelbach Ua Conchobair]] | data-sort-value="1116" | 1116 | data-sort-value="1198" | 1198-12-02 | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[Íomhá:James Campbell, Vanity Fair, 1909-08-25.jpg|center|128px]] | [[James Campbell]] | data-sort-value="1851" | 1851-04-04 | data-sort-value="1931" | 1931-03-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[Íomhá:James Clarence Mangan.jpg|center|128px]] | [[Séamus Ó Mangáin]] | data-sort-value="1803" | 1803-05-01 | data-sort-value="1849" | 1849-06-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[Íomhá:Jim Gibbons, 1979 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jim Gibbons]] | data-sort-value="1924" | 1924-08-03 | data-sort-value="1997" | 1997-12-20 | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 351 | | [[Séamas Ó hArgadáin]] | data-sort-value="1782" | 1782 | data-sort-value="1855" | 1855 | [[Cathair na Mart]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[Íomhá:James Tully, 1954 (cropped).jpg|center|128px]] | [[James Tully]] | data-sort-value="1915" | 1915-09-18 | data-sort-value="1992" | 1992-05-20 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 353 | | [[Martin O'Sullivan]] | data-sort-value="1900" | 2nd millennium | data-sort-value="1956" | 1956-01-20 | [[Inis Díomáin]] |- | style='text-align:right'| 354 | | [[Jerry Cronin]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-15 | data-sort-value="1990" | 1990-10-19 | [[Mainistir Fhear Maí]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[Íomhá:Seán Garland.jpg|center|128px]] | [[Seán Garland]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-07 | data-sort-value="2018" | 2018-12-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[Íomhá:JoeDolan1975.jpg|center|128px]] | [[Joe Dolan]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-16 | data-sort-value="2007" | 2007-12-26 | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 357 | | [[William J. Murphy (Páirtí an Lucht Oibre)|William J. Murphy]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-17 | data-sort-value="2018" | 2018-09-17 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[Íomhá:William Norton circa 1927 to 1932.png|center|128px]] | [[William Norton|Liam Ó Neachtain]] | data-sort-value="1900" | 1900 | data-sort-value="1963" | 1963-12-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[Íomhá:Patrick Cardinal Moran.jpg|center|128px]] | [[Patrick Francis Moran]] | data-sort-value="1830" | 1830-09-16 | data-sort-value="1911" | 1911-08-16 | [[Leithghlinn an Droichid]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[Íomhá:Lord Edward Fitzgerald by Hugh Douglas Hamilton.jpg|center|128px]] | [[an Tiarna Éadbhard Mac Gearailt]] | data-sort-value="1763" | 1763-10-15 | data-sort-value="1798" | 1798-06-04 | ''[[:d:Q5047391|Teach Carton]]'' |- | style='text-align:right'| 361 | [[Íomhá:GenPEConnor.jpg|center|128px]] | [[Patrick Edward Connor]] | data-sort-value="1820" | 1820-03-17 | data-sort-value="1891" | 1891-12-17 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[Íomhá:William Lamport.jpg|center|128px]] | [[William Lamport]] | data-sort-value="1611" | 1611<br/>1615 | data-sort-value="1659" | 1659-11-19 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[Íomhá:AlexanderMitchellWithDundalkBayInRearGround Portrait 1873 OilOnCanvas ByRobertHooke BelfastHarbourCommissioners.jpg|center|128px]] | [[Alexander Mitchell]] | data-sort-value="1780" | 1780-04-13 | data-sort-value="1868" | 1868-06-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 364 | | [[Alexis FitzGerald Óg]] | data-sort-value="1945" | 1945-05-07 | data-sort-value="2015" | 2015-07-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[Íomhá:Alfred Byrne.jpeg|center|128px]] | [[Alfie Byrne]] | data-sort-value="1882" | 1882-03-17 | data-sort-value="1956" | 1956-03-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 366 | | [[Alfred P. Byrne]] | data-sort-value="1913" | 1913 | data-sort-value="1952" | 1952-07-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[Íomhá:Raiftearaí.jpg|center|128px]] | [[Antoine Raiftearaí|Antaine Raiftearaí]] | data-sort-value="1779" | 1779-03-30 | data-sort-value="1835" | 1835-12-25 | ''[[:d:Q60555058|Cill Liadáin]]'' |- | style='text-align:right'| 368 | | [[Tomás Ó Rathile]] | data-sort-value="1882" | 1882-11-11 | data-sort-value="1953" | 1953-11-16 | [[Lios Tuathail]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[Íomhá:Jim stynes.jpg|center|128px]] | [[Jim Stynes]] | data-sort-value="1966" | 1966-04-23 | data-sort-value="2012" | 2012-03-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[Íomhá:Sculpture of Brian Merriman, Ennistymon - geograph.org.uk - 1602652.jpg|center|128px]] | [[Brian Mac Giolla Meidhre]] | data-sort-value="1747" | 1747 | data-sort-value="1805" | 1805-07-27 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 371 | | [[Toirdhealbhach Ua Conchobhair]] | data-sort-value="1088" | 1088 | data-sort-value="1156" | 1156 | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[Íomhá:Milo O'Shea 1967.jpg|center|128px]] | [[Milo O'Shea]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-02 | data-sort-value="2013" | 2013-04-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[Íomhá:Agnes Mary Clerke portrait photo.jpg|center|128px]] | [[Agnes Mary Clerke]] | data-sort-value="1842" | 1842-02-10 | data-sort-value="1907" | 1907-01-20 | [[An Sciobairín]] |- | style='text-align:right'| 374 | | [[Alexander Haslett]] | data-sort-value="1883" | 1883-09-02 | data-sort-value="1951" | 1951-01-17 | [[Glasloch]] |- | style='text-align:right'| 375 | | [[Alfred O'Rahilly]] | data-sort-value="1884" | 1884-10-01 | data-sort-value="1969" | 1969-08-01 | [[Lios Tuathail]] |- | style='text-align:right'| 376 | [[Íomhá:Mike McTigue.jpg|center|128px]] | [[Mike McTigue]] | data-sort-value="1892" | 1892-11-26 | data-sort-value="1966" | 1966-08-12 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[Íomhá:Wexford Church of the Immaculate Conception South Aisle Window Saint Laurentius O Toole Detail 2010 09 29.jpg|center|128px]] | [[Lorcán Ua Tuathail]] | data-sort-value="1128" | 1128 | data-sort-value="1180" | 1180-11-14 | [[Díseart Diarmada]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[Íomhá:Michealod.jpg|center|128px]] | [[Mícheál Ó Domhnaill|Micheál Ó Domhnaill]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-07<br/>1952-10-07 | data-sort-value="2006" | 2006-07-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[Íomhá:Thomas William Croke 2.jpg|center|128px]] | [[Tomás Cróc|Thomas Croke]] | data-sort-value="1824" | 1824-05-28 | data-sort-value="1902" | 1902-07-22 | ''[[:d:Q60554581|Cill Bhrain]]'' |- | style='text-align:right'| 380 | | [[Thomas Finlay]] | data-sort-value="1922" | 1922-09-17 | data-sort-value="2017" | 2017-12-03 | [[An Charraig Dhubh]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[Íomhá:Thomas J. Fitzpatrick 1984.jpg|center|128px]] | [[Thomas J. Fitzpatrick (An Cabhán)|Thomas J. Fitzpatrick]] | data-sort-value="1918" | 1918-02-14 | data-sort-value="2006" | 2006-10-02 | [[Cluain Eois]] |- | style='text-align:right'| 382 | | [[Thomas Walsh]] | data-sort-value="1901" | 1901-12-18 | data-sort-value="1956" | 1956-07-14 | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 383 | | [[Séamus Ó Beaglaoich]] | data-sort-value="1949" | 1949-09 | data-sort-value="2023" | 2023-01-09 | [[Baile na bPoc, Paróiste Mórdhach|Baile na bPoc]] |- | style='text-align:right'| 384 | | [[Tom Nolan]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-27 | data-sort-value="1992" | 1992-08-17 | [[Míseal]] |- | style='text-align:right'| 385 | | [[Joe Heaney|Seosamh Ó hÉanaí]] | data-sort-value="1919" | 1919-10-15 | data-sort-value="1984" | 1984-05-01 | [[An Aird Thoir]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[Íomhá:01 St. Ruadhan, James Watson & Co., Youghal Stained Glass, at St. Ruadhan Church in Lorrha.png|center|128px]] | [[Naomh Ruadhán]] | | data-sort-value="584" | 584-04-15 | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[Íomhá:JohnO'Mahony1867 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Mathúna]] | data-sort-value="1815" | 1815-01-12 | data-sort-value="1877" | 1877-02-07<br/>1877-02-06 | ''[[:d:Q104312834|Loch an Eanaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 388 | [[Íomhá:Sihtric 989 1036 ruler of Dublin.jpg|center|128px]] | [[Sitric II]] | data-sort-value="970" | 970 | data-sort-value="1042" | 1042 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[Íomhá:Sean MacEoin.jpg|center|128px]] | [[Seán Mac Eoin]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-30 | data-sort-value="1973" | 1973-07-07 | [[Béal Átha na Lao]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[Íomhá:JJ O'Kelly, circa 1918 to 1931.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Ceallaigh (Sceilg)|Seán Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1872" | 1872 | data-sort-value="1957" | 1957-03-26 | [[Oileán Dairbhre]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[Íomhá:John Marcus O'Sullivan (cropped).jpg|center|128px]] | [[John M. O'Sullivan]] | data-sort-value="1881" | 1881-02-18 | data-sort-value="1948" | 1948-02-09 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[Íomhá:John Wilson, 1987 (cropped).png|center|128px]] | [[John Wilson|Seán P. Mac Uilliam]] | data-sort-value="1923" | 1923-07-08 | data-sort-value="2007" | 2007-07-09 | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[Íomhá:John Sealy Townsend.jpg|center|128px]] | [[John Sealy Townsend]] | data-sort-value="1868" | 1868-06-07 | data-sort-value="1957" | 1957-02-16 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 394 | | [[Larry Gogan]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-03 | data-sort-value="2020" | 2020-01-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 395 | | [[Joseph Blowick]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-13 | data-sort-value="1970" | 1970-08-12 | [[Baile na Cora]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[Íomhá:Kathleen Clarke as Lord Mayor of Dublin, circa 1940, colourised.jpg|center|128px]] | [[Caitlín Bean Uí Chléirigh|Kathleen Clarke]] | data-sort-value="1878" | 1878-04-11 | data-sort-value="1972" | 1972-09-29 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[Íomhá:Kevin Boland 1960 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kevin Boland]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-15 | data-sort-value="2001" | 2001-09-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 398 | | [[Thomas Kilroy]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-23 | data-sort-value="2023" | 2023-12-07 | [[Callainn]] |- | style='text-align:right'| 399 | | [[Tom O'Higgins]] | data-sort-value="1916" | 1916-07-23 | data-sort-value="2003" | 2003-02-25 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[Íomhá:Portrait of Luke Wadding P2027.jpg|center|128px]] | [[Luke Wadding]] | data-sort-value="1588" | 1588-10-16 | data-sort-value="1657" | 1657-11-18 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[Íomhá:Osborn Bergin, circa 1930s.jpg|center|128px]] | [[Osborn Bergin|Osborn Joseph Bergin]] | data-sort-value="1873" | 1873-11-26 | data-sort-value="1950" | 1950-10-06 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 402 | | [[Sam Maguire]] | data-sort-value="1877" | 1877-03-11 | data-sort-value="1927" | 1927-02-06 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[Íomhá:Jeremiah O'Donovan Rossa.jpg|center|128px]] | [[Diarmaid Ó Donnabháin Rosa|Diarmaid Ó Donnabháin Rossa]] | data-sort-value="1831" | 1831-09-10 | data-sort-value="1915" | 1915-06-29 | [[Ros Ó gCairbre]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[Íomhá:Harry Boland Portrait.jpg|center|128px]] | [[Harry Boland|Énrí Ó Beóláin]] | data-sort-value="1887" | 1887-04-27 | data-sort-value="1922" | 1922-08-01 | [[Baile Phib]] |- | style='text-align:right'| 405 | | [[William FitzGerald (breitheamh)|William FitzGerald]] | data-sort-value="1906" | 1906-01-04 | data-sort-value="1974" | 1974-10-17 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[Íomhá:Rory O'Hanlon, November 2006 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Rory O'Hanlon]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-07 | data-sort-value="2026" | 2026-03-31 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[Íomhá:Right Hon Laurence O'Neill The Lord Mayor cropped from Ireland's National Pledge, April 1918.jpg|center|128px]] | [[Laurence O'Neill]] | data-sort-value="1874" | 1874 | data-sort-value="1943" | 1943-07-26 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[Íomhá:Kevin Barry.jpg|center|128px]] | [[Kevin Barry]] | data-sort-value="1902" | 1902-01-20 | data-sort-value="1920" | 1920-11-01 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 409 | | [[Louis le Brocquy]] | data-sort-value="1916" | 1916-11-10 | data-sort-value="2012" | 2012-04-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[Íomhá:Mark Clinton, 1975 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Mark Clinton]] | data-sort-value="1915" | 1915-02-07 | data-sort-value="2001" | 2001-12-23 | [[Ceanannas]] |- | style='text-align:right'| 411 | | [[Martin O'Donoghue]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-13 | data-sort-value="2018" | 2018-07-20 | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 412 | | [[Maurice E. Dockrell]] | data-sort-value="1908" | 1908-10-06 | data-sort-value="1986" | 1986-12-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[Íomhá:Michael cusack portrait.jpg|center|128px]] | [[Mícheál Cíosóg]] | data-sort-value="1847" | 1847-09-20 | data-sort-value="1906" | 1906-11-27 | [[Cora Finne]] |- | style='text-align:right'| 414 | | [[Michael Hayes]] | data-sort-value="1889" | 1889-12-01 | data-sort-value="1976" | 1976-07-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 415 | | [[Michael Hilliard]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-11 | data-sort-value="1982" | 1982-01-01 | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[Íomhá:PSM V79 D211 George Johnston Stoney.png|center|128px]] | [[George Johnstone Stoney]] | data-sort-value="1826" | 1826-02-15 | data-sort-value="1911" | 1911-07-05 | [[Contae Uíbh Fhailí]] |- | style='text-align:right'| 417 | | [[Conchúr Crús Ó Briain]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-03 | data-sort-value="2008" | 2008-12-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[Íomhá:Paddy Maloney of the Chieftains (214371161) (cropped2).jpg|center|128px]] | [[Paddy Moloney]] | data-sort-value="1938" | 1938-08-01 | data-sort-value="2021" | 2021-10-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[Íomhá:Birr St. Brendan's Church Saint Kieran Window Detail 2010 09 10.jpg|center|128px]] | [[Naomh Ciarán]] | data-sort-value="516" | 516 | data-sort-value="546" | 546 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[Íomhá:Gabriel Rosenstock.jpg|center|128px]] | [[Gabriel Rosenstock]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-29 | data-sort-value="2026" | 2026-04-06 | [[Cill Fhíonáin]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[Íomhá:Robert Kane (chemist).jpg|center|128px]] | [[Robert Kane]] | data-sort-value="1809" | 1809-09-24 | data-sort-value="1890" | 1890-02-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[Íomhá:Adhemar de Barros e Patrick Peyton (1964).jpg|center|128px]] | [[Patrick Peyton]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-09 | data-sort-value="1992" | 1992-06-03 | [[Áth Tí an Mheasaigh]] |- | style='text-align:right'| 423 | | [[Austin Clarke]] | data-sort-value="1896" | 1896-05-09 | data-sort-value="1974" | 1974-03-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[Íomhá:Madame-Alicia-Adelaide-Needham.jpg|center|128px]] | [[Alicia Adélaide Needham]] | data-sort-value="1863" | 1863-10-31 | data-sort-value="1945" | 1945-12-24 | [[An Seanchaisleán]] |- | style='text-align:right'| 425 | | [[Amhlaoibh Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1780" | 1780<br/>1783-05-01 | data-sort-value="1838" | 1838-11-20 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[Íomhá:Louis Hersent-Crossing the bridge at Landshut.jpg|center|128px]] | [[Andrew O'Reilly von Ballinlough]] | data-sort-value="1742" | 1742-08-03<br/>1742 | data-sort-value="1832" | 1832-07-05<br/>1832-04-05 | [[Baile an Locha, Contae Ros Comáin|Baile an Locha]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[Íomhá:Anna Parnell c1878.jpg|center|128px]] | [[Anna Parnell|Anna Catherine Parnell]] | data-sort-value="1852" | 1852-05-13 | data-sort-value="1911" | 1911-09-20 | ''[[:d:Q2699632|Teach Avondale]]'' |- | style='text-align:right'| 428 | [[Íomhá:Annahaslam.jpg|center|128px]] | [[Anna Haslam]] | data-sort-value="1829" | 1829-04-06 | data-sort-value="1922" | 1922-11-28 | [[Eochaill]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[Íomhá:Portrait-of-anne-devlin.jpg|center|128px]] | [[Anne Devlin]] | data-sort-value="1780" | 1780 | data-sort-value="1851" | 1851-09-01 | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 430 | | [[Ann Lovett]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-06 | data-sort-value="1984" | 1984-01-31 | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 431 | | [[Anne Butler Yeats|Anne Yeats]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-09 | data-sort-value="2001" | 2001-07-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 432 | | [[Anthony Barry]] | data-sort-value="1901" | 1901-06-07 | data-sort-value="1983" | 1983-10-24 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[Íomhá:Caitlín Brugha.jpg|center|128px]] | [[Caitlín Brugha]] | data-sort-value="1879" | 1879-12-11 | data-sort-value="1959" | 1959-12-01 | [[Biorra]] |- | style='text-align:right'| 434 | [[Íomhá:Carmel snow.jpg|center|128px]] | [[Carmel Snow]] | data-sort-value="1887" | 1887-08-27 | data-sort-value="1961" | 1961-05 | [[Deilginis]] |- | style='text-align:right'| 435 | | [[Carrie Acheson]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-11 | data-sort-value="2023" | 2023-01-16 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[Íomhá:Cathal Ó Murchadha (cropped).jpg|center|128px]] | [[Cathal Ó Murchadha]] | data-sort-value="1880" | 1880-02-16 | data-sort-value="1958" | 1958-04-28 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 437 | | [[Diarmaid mac Maoil na mBó|Diarmait mac Maíl na mBó]] | | data-sort-value="1072" | 1072-02-07 | [[Fearna]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[Íomhá:D-keane-1985 Restored.jpg|center|128px]] | [[Dolores Keane]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-26 | data-sort-value="2026" | 2026-03-16 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 439 | | [[Domnall Mór Ua Briain|Domhnall Mór Ó Briain]] | | data-sort-value="1194" | 1194 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[Íomhá:Stowe Missal cumdach (inverted).png|center|128px]] | [[Donnchadh mac Briain|Donnchad mac Briain]] | data-sort-value="980" | 980<br/>981 | data-sort-value="1064" | 1064 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[Íomhá:Talbot.jpg|center|128px]] | [[Matt Talbot]] | data-sort-value="1856" | 1856-05-02 | data-sort-value="1925" | 1925-06-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[Íomhá:Major John MacBride.jpg|center|128px]] | [[John MacBride (réabhlóidí)|Seán Mac Giolla Bhríde]] | data-sort-value="1868" | 1868-05-07 | data-sort-value="1916" | 1916-05-05 | [[Cathair na Mart]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[Íomhá:Image reproduced by permission of the National Folklore Collection, University Dublin.jpg|center|128px]] | [[Eibhlís Uí Chróinín (amhránaí ar an sean-nós)|Eibhlís Uí Chróinín]] | data-sort-value="1879" | 1879-05-29 | data-sort-value="1956" | 1956-06-02 | ''[[:d:Q65558645|An Ráth Thiar]]'' |- | style='text-align:right'| 444 | [[Íomhá:Sean-Heuston.jpg|center|128px]] | [[Seán Heuston]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-21 | data-sort-value="1916" | 1916-05-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[Íomhá:SeamusEnnis.jpg|center|128px]] | [[Séamus Ennis]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-05 | data-sort-value="1982" | 1982-10-05 | [[Fionnghlas]] |- | style='text-align:right'| 446 | | [[Alec Reid]] | data-sort-value="1931" | 1931-08-05 | data-sort-value="2013" | 2013-11-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 447 | | [[Fiach mac Aodha Ó Broin]] | data-sort-value="1534" | 1534 | data-sort-value="1597" | 1597-05-08 | [[Síol Éalaigh]] |- | style='text-align:right'| 448 | | [[Francis Browne]] | data-sort-value="1880" | 1880-01-03 | data-sort-value="1960" | 1960-07-07 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 449 | | [[Frank Kelly]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-28 | data-sort-value="2016" | 2016-02-28 | [[An Charraig Dhubh]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[Íomhá:George Gardiner (boxer).jpg|center|128px]] | [[George Gardner]] | data-sort-value="1877" | 1877-03-17 | data-sort-value="1954" | 1954-07-08 | [[Lios Dúin Bhearna]] |- | style='text-align:right'| 451 | | [[Gormflaith ingen Murchada]] | data-sort-value="960" | 960 | data-sort-value="1030" | 1030 | [[An Nás]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[Íomhá:Grace Gifford by William Orpen.jpg|center|128px]] | [[Grace Gifford]] | data-sort-value="1888" | 1888-03-04 | data-sort-value="1955" | 1955-12-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 453 | | [[Henry Bagenal]] | data-sort-value="1556" | 1556 | data-sort-value="1598" | 1598-08-14 | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 454 | | [[Seán Seosamh Ó Raghallaigh]] | data-sort-value="1919" | 1919 | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Cill na Seanrátha]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[Íomhá:Window depicting St. Kieran, Seir Kieran Church, Bell Hill.jpg|center|128px]] | [[Ciarán Saighre]] | data-sort-value="500" | 1st millennium<br/>375 | data-sort-value="530" | 530 | [[Cléire]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[Íomhá:Val Doonican.png|center|128px]] | [[Val Doonican]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-03 | data-sort-value="2015" | 2015-07-02<br/>2015-07-01 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[Íomhá:Seumas Burke LCCN2014716858.jpg|center|128px]] | [[Séamus Burke|Séamus Búrc]] | data-sort-value="1893" | 1893-06-14 | data-sort-value="1967" | 1967-01-01 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 458 | | [[Séamus Dolan]] | data-sort-value="1914" | 1914-12-10 | data-sort-value="2010" | 2010-08-10 | [[An Blaic]] |- | style='text-align:right'| 459 | | [[Niall Tóibín]] | data-sort-value="1929" | 1929-11-21 | data-sort-value="2019" | 2019-11-13 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[Íomhá:Liam O'Flinn.jpg|center|128px]] | [[Liam Ó Floinn]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-15 | data-sort-value="2018" | 2018-03-14 | ''[[:d:Q2084287|An Chill]]'' |- | style='text-align:right'| 461 | [[Íomhá:CardinalPaulCullen.jpg|center|128px]] | [[Pól Ó Cuilinn]] | data-sort-value="1803" | 1803-04-29 | data-sort-value="1878" | 1878-10-24 | ''[[:d:Q6966181|An Fhorrach Mhór]]'' |- | style='text-align:right'| 462 | [[Íomhá:Oscar Traynor (under the X) (7541615018).jpg|center|128px]] | [[Oscar Traynor]] | data-sort-value="1886" | 1886-03-21 | data-sort-value="1963" | 1963-12-15 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[Íomhá:Odonovan.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Donnabháin]] | data-sort-value="1806" | 1806-07-25 | data-sort-value="1861" | 1861-12-10 | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[Íomhá:Patrick Cooney, 1994 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Paddy Cooney|Pádraig Ó Cuanaigh]] | data-sort-value="1931" | 1931-03-02 | data-sort-value="2025" | 2025-12-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 465 | [[Íomhá:Patrick J. Reynolds 1984.jpg|center|128px]] | [[Patrick J. Reynolds]] | data-sort-value="1920" | 1920-11-25 | data-sort-value="2003" | 2003-12-27 | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 466 | | [[Patrick Lalor]] | data-sort-value="1926" | 1926-07-19 | data-sort-value="2016" | 2016-07-29 | [[Port Laoise]] |- | style='text-align:right'| 467 | | [[Patrick Little]] | data-sort-value="1884" | 1884-06-17 | data-sort-value="1963" | 1963-05-16 | [[Dún Droma]] |- | style='text-align:right'| 468 | | [[Patrick McGrath]] | data-sort-value="1900" | 2nd millennium | data-sort-value="1956" | 1956-06-20 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 469 | | [[Peadar Mercier]] | data-sort-value="1914" | 1914 | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 470 | | [[Pearse Wyse]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-02 | data-sort-value="2009" | 2009-04-28 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[Íomhá:Peter Barry.jpg|center|128px]] | [[Peter Barry|Peadar de Barra]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-10 | data-sort-value="2016" | 2016-08-26 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 472 | | [[Eoghan Rua Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1748" | 1748 | data-sort-value="1784" | 1784-06-17 | ''[[:d:Q81944530|Na Mínteoga]]'' |- | style='text-align:right'| 473 | | [[Peter Hughes]] | data-sort-value="1900" | 19th century | data-sort-value="1954" | 1954-06-24 | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 474 | [[Íomhá:Willie clancy statue.jpg|center|128px]] | [[Willie Clancy]] | data-sort-value="1918" | 1918-12-24 | data-sort-value="1973" | 1973-01-24 | [[Sráid na Cathrach]] |- | style='text-align:right'| 475 | | [[Philip Brady]] | data-sort-value="1898" | 1898-06-10 | data-sort-value="1995" | 1995-01-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 476 | | [[Philip Cosgrave]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-02 | data-sort-value="1923" | 1923-10-23 | [[Contae Átha Cliath Theas]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[Íomhá:William Molyneux - Kneller.jpg|center|128px]] | [[William Molyneux]] | data-sort-value="1656" | 1656-04-17 | data-sort-value="1698" | 1698-10-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[Íomhá:Dervla Murphy 2008.jpg|center|128px]] | [[Dervla Murphy]] | data-sort-value="1931" | 1931-11-28 | data-sort-value="2022" | 2022-05-22 | [[Lios Mór]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[Íomhá:McGee-sm.jpg|center|128px]] | [[Thomas D'Arcy McGee]] | data-sort-value="1825" | 1825-04-13 | data-sort-value="1868" | 1868-04-07 | [[Cairlinn]] |- | style='text-align:right'| 480 | | [[Robert Hilliard]] | data-sort-value="1904" | 1904-04-07 | data-sort-value="1937" | 1937-02-22 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[Íomhá:Comandante John Riley 1848, bust Mexico.jpg|center|128px]] | [[Seán Pádraig Ó Raghallaigh]] | data-sort-value="1824" | 1824-02-08 | data-sort-value="1879" | 1879-10-10 | [[An Clochán (Contae na Gaillimhe)|An Clochán]] |- | style='text-align:right'| 482 | | [[Seán Doherty (Ros Comáin)|Seán Ó Dochartaigh]] | data-sort-value="1944" | 1944-06-29 | data-sort-value="2005" | 2005-06-07 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 483 | | [[Seán Gibbons]] | data-sort-value="1883" | 1883-05-31 | data-sort-value="1952" | 1952-04-19 | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 484 | | [[Seán Goulding]] | data-sort-value="1877" | 1877 | data-sort-value="1959" | 1959-12-15 | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 485 | | [[Seán Sherwin]] | data-sort-value="1946" | 1946 | data-sort-value="2025" | 2025-04-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 486 | | [[Art Ó Cléirigh]] | data-sort-value="1879" | 1879-10-25 | data-sort-value="1932" | 1932-11-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 487 | | [[Bang Bang]] | data-sort-value="1906" | 1906-04-19 | data-sort-value="1981" | 1981-01-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 488 | | [[Barney Mellows]] | data-sort-value="1896" | 1896-03-29 | data-sort-value="1942" | 1942-02-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[Íomhá:Batt O'Connor.jpg|center|128px]] | [[Batt O'Connor]] | data-sort-value="1870" | 1870-07-04 | data-sort-value="1935" | 1935-02-07 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 490 | | [[Batt Donegan]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-21 | data-sort-value="1978" | 1978-08-26 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 491 | | [[Beatrice Gubbins]] | data-sort-value="1878" | 1878-09-19 | data-sort-value="1944" | 1944-08-12 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 492 | | [[Ben Óg Dunne|Ben Dunne]] | data-sort-value="1949" | 1949-03-11 | data-sort-value="2023" | 2023-11-18 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[Íomhá:Bernadette O'Farrell - Sponsor, July 25, 1959.jpg|center|128px]] | [[Bernadette O'Farrell]] | data-sort-value="1924" | 1924-01-30 | data-sort-value="1999" | 1999-09-26 | [[Biorra]] |- | style='text-align:right'| 494 | | [[Bernard Cowen]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-29 | data-sort-value="1984" | 1984-01-24 | [[Clóirtheach]] |- | style='text-align:right'| 495 | | [[Darach Ó Catháin]] | data-sort-value="1922" | 1922 | data-sort-value="1987" | 1987 | ''[[:d:Q65955633|An Máimín]]'' |- | style='text-align:right'| 496 | [[Íomhá:Darrell Figgis, 1924.jpg|center|128px]] | [[Darrell Figgis]] | data-sort-value="1882" | 1882-09-17 | data-sort-value="1925" | 1925-10-27 | [[Ráth Maonais]] |- | style='text-align:right'| 497 | | [[Declan Costello]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-01 | data-sort-value="2011" | 2011-06-06 | [[Fionnradharc]] |- | style='text-align:right'| 498 | | [[Denis Allen]] | data-sort-value="1896" | 1896-01-02 | data-sort-value="1961" | 1961-03-29 | [[Contae Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 499 | | [[Donncha Ó Cochláin]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-07 | data-sort-value="2026" | 2026-06-05 | [[An Linn Dubh]] |- | style='text-align:right'| 500 | | [[Denis Farrelly]] | data-sort-value="1912" | 1912-09-18 | data-sort-value="1974" | 1974-12-27 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[Íomhá:Portrait of Denis Florence McCarthy P549.jpg|center|128px]] | [[Denis Florence MacCarthy]] | data-sort-value="1817" | 1817-05-26 | data-sort-value="1882" | 1882-04-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 502 | | [[Dearbhorghaill iníon Mhurchaidh Uí Mhaoil Sheachlainn|Derbforgaill]] | data-sort-value="1108" | 1108 | data-sort-value="1193" | 1193 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 503 | [[Íomhá:Derek Keating 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Derek Keating]] | data-sort-value="1955" | 1955-05 | data-sort-value="2023" | 2023-05-06 | [[Baile Formaid]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[Íomhá:John O Leary 1900 Hollyer.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Laoghaire (Fínín)|Seán Ó Laoghaire]] | data-sort-value="1830" | 1830-07-23 | data-sort-value="1907" | 1907-03-16 | [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[Íomhá:Johnoshanassy.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Seachnasaigh]] | data-sort-value="1818" | 1818 | data-sort-value="1883" | 1883-05-05 | [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[Íomhá:John Philpot Curran from NPG.jpg|center|128px]] | [[John Philpot Curran]] | data-sort-value="1750" | 1750-07-24 | data-sort-value="1817" | 1817-10-14 | [[Áth Trasna]] |- | style='text-align:right'| 507 | | [[Kevin Danaher]] | data-sort-value="1913" | 1913-01-30 | data-sort-value="2002" | 2002-03-14 | [[Áth an tSléibhe]] |- | style='text-align:right'| 508 | | [[Caoimhín Ó hIfearnáin]] | data-sort-value="1929" | 1929-08-20 | data-sort-value="2013" | 2013-01-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[Íomhá:Williepearse.jpg|center|128px]] | [[Liam Mac Piarais]] | data-sort-value="1881" | 1881-11-15 | data-sort-value="1916" | 1916-05-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 510 | | [[Michael Coleman]] | data-sort-value="1891" | 1891-01-31 | data-sort-value="1945" | 1945-01-04 | [[Baile an Mhóta (Sligeach)|Baile an Mhóta]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[Íomhá:Michael Herbert.jpg|center|128px]] | [[Michael Herbert]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-17 | data-sort-value="2006" | 2006-06-20 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[Íomhá:Thomas MacDonagh.png|center|128px]] | [[Tomás Mac Donnchadha]] | data-sort-value="1878" | 1878-02-01 | data-sort-value="1916" | 1916-05-03 | [[Cloch Shiurdáin]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[Íomhá:Seán Mac Diarmada.png|center|128px]] | [[Seán Mac Diarmada]] | data-sort-value="1883" | 1883-02-28 | data-sort-value="1916" | 1916-05-12 | [[Coillte Clochair]] |- | style='text-align:right'| 514 | [[Íomhá:Conn Colbert.JPG|center|128px]] | [[Conchur Ó Colbaird]] | data-sort-value="1888" | 1888-10-19 | data-sort-value="1916" | 1916-05-08 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[Íomhá:Michael O'Hanrahan.JPG|center|128px]] | [[Mícheál Ó hAnnracháin|Micheál Ó hAnnracháin]] | data-sort-value="1877" | 1877-01-16 | data-sort-value="1916" | 1916-05-04 | [[Ros Mhic Thriúin]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[Íomhá:Michael Mallin - (Commandant Irish Republican Army) Executed May 8th, 1916. (36052732403).jpg|center|128px]] | [[Mícheál Ó Mulláin]] | data-sort-value="1874" | 1874-12-01 | data-sort-value="1916" | 1916-05-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[Íomhá:Edwarddaly.jpg|center|128px]] | [[Éamonn Ó Dálaigh]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-25 | data-sort-value="1916" | 1916-05-04 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[Íomhá:The O'Rahilly (28201706279) (2).jpg|center|128px]] | [[Mícheál Seosamh Ó Rathaille]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-22<br/>1875-04-21 | data-sort-value="1916" | 1916-04-29<br/>1916-04-28 | [[Béal Átha Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 519 | | [[Máire Mhac an tSaoi]] | data-sort-value="1922" | 1922-04-04 | data-sort-value="2021" | 2021-10-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[Íomhá:Seán Ó Ríordáin - Bust.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Ríordáin]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-03 | data-sort-value="1977" | 1977-02-21 | [[Baile Bhuirne]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[Íomhá:Peig Sayers c1945.png|center|128px]] | [[Peig Sayers]] | data-sort-value="1873" | 1873 | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Dún Chaoin]] |- | style='text-align:right'| 522 | | [[Moss Keane]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-27 | data-sort-value="2010" | 2010-10-05 | [[Corra]] |- | style='text-align:right'| 523 | | [[Eoghan Ó Tuairisc]] | data-sort-value="1919" | 1919-04-03 | data-sort-value="1982" | 1982-08-24 | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 524 | | [[Muiris Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1904" | 1904-02-19 | data-sort-value="1950" | 1950-06-25 | [[An Blascaod Mór]] |- | style='text-align:right'| 525 | | [[Seán Ó Tuama]] | data-sort-value="1926" | 1926-01-28 | data-sort-value="2006" | 2006-10-14 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 526 | | [[Murchadh mac Diarmada|Murchad mac Diarmata]] | | data-sort-value="1070" | 1070 | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 527 | | [[Ulick O'Connor]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2019" | 2019-10-07 | [[Ráth Garbh]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[Íomhá:Peadar Ua Laoghaire.png|center|128px]] | [[Peadar Ua Laoghaire]] | data-sort-value="1839" | 1839-04 | data-sort-value="1920" | 1920-03-21 | [[Cluain Droichead]] |- | style='text-align:right'| 529 | | [[Seán Clárach Mac Domhnaill]] | data-sort-value="1691" | 1691 | data-sort-value="1754" | 1754-01-07 | ''[[:d:Q4518970|Baile an Teampaill]]'' |- | style='text-align:right'| 530 | | [[Nioclás Tóibín (amhránaí)|Nioclás Tóibín]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-05 | data-sort-value="1994" | 1994-09-19 | ''[[:d:Q65559250|Baile Uí Raghallaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 531 | | [[Paddy Ambrose]] | data-sort-value="1928" | 1928-10-17 | data-sort-value="2002" | 2002-02-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 532 | | [[Paddy Coad]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-04 | data-sort-value="1992" | 1992-08-03<br/>1992-03-08 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[Íomhá:P W Joyce.png|center|128px]] | [[Patrick Weston Joyce]] | data-sort-value="1827" | 1827 | data-sort-value="1914" | 1914-01-07 | [[Luimneach]]<br/>[[An Sliabh Riabhach]] |- | style='text-align:right'| 534 | | [[Myles Dillon]] | data-sort-value="1900" | 1900-04-11 | data-sort-value="1972" | 1972-06-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[Íomhá:Charles J Kickham.JPG|center|128px]] | [[Charles J. Kickham]] | data-sort-value="1828" | 1828-05-09 | data-sort-value="1882" | 1882-08-22 | [[Muileann na hUamhan]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[Íomhá:Charles O'Conor of Belanagare.png|center|128px]] | [[Cathal Ó Conchubhair]] | data-sort-value="1710" | 1710-01-01 | data-sort-value="1791" | 1791-07-01 | [[Contae Shligigh]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[Íomhá:Charlie Bird crop.jpg|center|128px]] | [[Charlie Bird]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-09 | data-sort-value="2024" | 2024-03-11 | [[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 538 | [[Íomhá:John Doyle by Henry Edward Doyle mw01929.jpg|center|128px]] | [[John Doyle]] | data-sort-value="1797" | 1797 | data-sort-value="1868" | 1868-01-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 539 | [[Íomhá:Christie Hennessy.jpg|center|128px]] | [[Christie Hennessy]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-19 | data-sort-value="2007" | 2007-12-11 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 540 | [[Íomhá:Christopher Byrne, 1920s (cropped).jpg|center|128px]] | [[Christopher Byrne]] | data-sort-value="1886" | 1886 | data-sort-value="1957" | 1957-09-05 | [[An Charraig Dhubh]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[Íomhá:Christydignam.jpg|center|128px]] | [[Christy Dignam]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-23 | data-sort-value="2023" | 2023-06-13 | [[Fionnghlas]] |- | style='text-align:right'| 542 | | [[Ciarán Mac Mathúna]] | data-sort-value="1925" | 1925-11-26 | data-sort-value="2009" | 2009-12-11 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 543 | | [[Bill O'Herlihy]] | data-sort-value="1938" | 1938-09-26 | data-sort-value="2015" | 2015-05-25 | [[An Glaisín]] |- | style='text-align:right'| 544 | | [[Billy Fox]] | data-sort-value="1939" | 1939-01-03 | data-sort-value="1974" | 1974-03-12 | [[Contae Mhuineacháin]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[Íomhá:BobDoyleDeath.JPG|center|128px]] | [[Bob Doyle]] | data-sort-value="1916" | 1916-02-12 | data-sort-value="2009" | 2009-01-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 546 | [[Íomhá:Lady Mary Bailey.jpg|center|128px]] | [[Mary Bailey]] | data-sort-value="1890" | 1890-12-01 | data-sort-value="1960" | 1960-07-29 | ''[[:d:Q7369899|Caisleán an Rosa Mhóir]]'' |- | style='text-align:right'| 547 | [[Íomhá:Margaret E. Cousins, 1932.png|center|128px]] | [[Margaret Cousins]] | data-sort-value="1878" | 1878-11-07 | data-sort-value="1954" | 1954-03-11 | ''[[:d:Q1124843|Mainistir na Búille]]'' |- | style='text-align:right'| 548 | | [[Breandán Ó Buachalla]] | data-sort-value="1936" | 1936-01-15 | data-sort-value="2010" | 2010-05-20 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 549 | | [[Brendan Crinion]] | data-sort-value="1923" | 1923-11-11 | data-sort-value="1989" | 1989-07-02 | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[Íomhá:Brendan Grace.jpg|center|128px]] | [[Brendan Grace]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-01 | data-sort-value="2019" | 2019-07-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[Íomhá:Brendan Halligan, circa 1983.jpg|center|128px]] | [[Brendan Halligan]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-05 | data-sort-value="2020" | 2020-08-09 | [[Rialto]] |- | style='text-align:right'| 552 | | [[Brendan Ingle]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-19 | data-sort-value="2018" | 2018-05-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 553 | [[Íomhá:Brendan-Kehoe.jpg|center|128px]] | [[Brendan Kehoe]] | data-sort-value="1970" | 1970-12-03 | data-sort-value="2011" | 2011-07-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 554 | | [[Brendan Kennelly]] | data-sort-value="1936" | 1936 | data-sort-value="2021" | 2021-10-17 | [[Béal Átha Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[Íomhá:Brian O'Higgins - Banba.jpg|center|128px]] | [[Brian Ó hUiginn]] | data-sort-value="1882" | 1882-07-01 | data-sort-value="1963" | 1963-03-03 | [[Cill Scíre]] |- | style='text-align:right'| 556 | | [[Bridget Rice]] | data-sort-value="1885" | 1885-05-07 | data-sort-value="1967" | 1967-12-08 | [[Cluain Cearbán]] |- | style='text-align:right'| 557 | [[Íomhá:Bryan Cusack (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bryan Cusack]] | data-sort-value="1882" | 1882-08-02 | data-sort-value="1973" | 1973-05-24 | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[Íomhá:Colm de Bhailís.png|center|128px]] | [[Colm de Bhailís]] | data-sort-value="1796" | 1796-05-02 | data-sort-value="1906" | 1906-02-27 | [[Leitir Mealláin]] |- | style='text-align:right'| 559 | [[Íomhá:Saint Colman MacDuagh window, Hugh Lane Gallery.jpg|center|128px]] | [[Colmán mac Duach]] | data-sort-value="550" | 550<br/>6th century | data-sort-value="632" | 632-10-29 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[Íomhá:Con Collins.jpg|center|128px]] | [[Conchubhar Ó Coileáin]] | data-sort-value="1881" | 1881-11-13 | data-sort-value="1937" | 1937-11-23 | ''[[:d:Q65559960|Aránach]]'' |- | style='text-align:right'| 561 | | [[Con Meaney]] | data-sort-value="1890" | 1890-12-08 | data-sort-value="1970" | 1970-09-11 | [[Sráid an Mhuilinn]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[Íomhá:David Patrick Moran.png|center|128px]] | [[D.P. Moran|David Patrick Moran]] | data-sort-value="1869" | 1869-03-22 | data-sort-value="1936" | 1936-01-31 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 563 | | [[Dan Desmond]] | data-sort-value="1913" | 1913-10-03 | data-sort-value="1964" | 1964-12-09 | [[Bun an Tábhairne]] |- | style='text-align:right'| 564 | [[Íomhá:Dankeating.jpg|center|128px]] | [[Dan Keating]] | data-sort-value="1902" | 1902-01-02 | data-sort-value="2007" | 2007-10-02 | [[Caisleán na Mainge]] |- | style='text-align:right'| 565 | | [[Dan Spring]] | data-sort-value="1910" | 1910-07-01 | data-sort-value="1988" | 1988-01-01 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 566 | | [[Daniel Byrne]] | data-sort-value="1885" | 1885-10-05 | data-sort-value="1952" | 1952-06-09 | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 567 | | [[Daniel Corkery]] | data-sort-value="1883" | 1883-09-20 | data-sort-value="1961" | 1961-04-23 | [[Maigh Chromtha]] |- | style='text-align:right'| 568 | | [[Daniel Corkery (údar)|Daniel Corkery]] | data-sort-value="1878" | 1878-02-14 | data-sort-value="1964" | 1964-12-31 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 569 | | [[Daniel McCarthy]] | data-sort-value="1883" | 1883-01-22 | data-sort-value="1957" | 1957-03-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 570 | | [[Daniel Moloney]] | data-sort-value="1909" | 1909 | data-sort-value="1963" | 1963-06-26 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 571 | | [[Dan O’Rourke|Daniel O'Rourke]] | | data-sort-value="1968" | 1968-08-04 | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 572 | | [[Daniel Vaughan]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-27 | data-sort-value="1975" | 1975-09-23 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[Íomhá:Robert Dwyer Joyce.jpg|center|128px]] | [[Robert Dwyer Joyce]] | data-sort-value="1830" | 1830<br/>1836 | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[Íomhá:Ruairí Ó Brádaigh 2004.jpg|center|128px]] | [[Ruairí Ó Brádaigh]] | data-sort-value="1932" | 1932-10-02 | data-sort-value="2013" | 2013-06-05 | [[An Longfort]] |- | style='text-align:right'| 575 | | [[Seán 'ac Dhonncha]] | data-sort-value="1919" | 1919-10-02 | data-sort-value="1996" | 1996-12-14 | [[An Aird Thiar]] |- | style='text-align:right'| 576 | | [[Seán Puircell]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-17 | data-sort-value="2005" | 2005-08-27 | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 577 | | [[Seán Ó Conaill]] | data-sort-value="1853" | 1853-01-21 | data-sort-value="1931" | 1931-05-21 | ''[[:d:Q104310160|Cill Rialaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 578 | | [[Dáibhí Ó Bruadair]] | data-sort-value="1625" | 1625 | data-sort-value="1698" | 1698-01 | [[Barraigh Mhóra]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[Íomhá:John Dillon.jpg|center|128px]] | [[John Dillon|Seán Diolún]] | data-sort-value="1851" | 1851-09-04 | data-sort-value="1927" | 1927-08-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[Íomhá:Thomas Antisell (1817-1893).jpg|center|128px]] | [[Thomas Antisell]] | data-sort-value="1817" | 1817-01-16 | data-sort-value="1893" | 1893-06-14 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 581 | | [[Tom Munnelly]] | data-sort-value="1944" | 1944-05-25 | data-sort-value="2007" | 2007-08-30 | [[Ráth Maonais]] |- | style='text-align:right'| 582 | | [[Tommy Langan]] | data-sort-value="1921" | 1921-09-23 | data-sort-value="1974" | 1974-09-22 | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 583 | | [[Tomás Ó Murchú]] | data-sort-value="1921" | 1921 | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Contae Laoise]] |- | style='text-align:right'| 584 | | [[Peadar Ó Gealacáin]] | data-sort-value="1793" | 1793 | data-sort-value="1860" | 1860 | [[Maigh nEalta]] |- | style='text-align:right'| 585 | | [[Éamon de Buitléar]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-22 | data-sort-value="2013" | 2013-01-27 | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 586 | | [[Aodh Mac Gabhráin]] | data-sort-value="1670" | 1670 | data-sort-value="1738" | 1738 | [[Gleann Ghaibhle]] |- | style='text-align:right'| 587 | | [[Brión mac Echach Muigmedóin]] | data-sort-value="500" | 5th century | data-sort-value="500" | 5th century | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 588 | | [[Páidí Ó Sé]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-16 | data-sort-value="2012" | 2012-12-15 | [[Ceann Trá]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[Íomhá:Micheál Ó Muircheartaigh in Villa Maria, Waterville. 2012.JPG|center|128px]] | [[Mícheál Ó Muircheartaigh]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-20 | data-sort-value="2024" | 2024-06-25 | [[An Daingean|Daingean Uí Chúis]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[Íomhá:Tom Barry IRA.jpg|center|128px]] | [[Tom Barry (Óglach na hÉireann)|Tomás de Barra]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-01 | data-sort-value="1980" | 1980-07-02 | [[Cill Orglan]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[Íomhá:James Stephens Fenian.jpg|center|128px]] | [[Séamas Mac Stiofáin]] | data-sort-value="1825" | 1825-01-26 | data-sort-value="1901" | 1901-04-28 | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[Íomhá:Sean Keating self-portrait.jpg|center|128px]] | [[Seán Céitinn]] | data-sort-value="1889" | 1889-09-28 | data-sort-value="1977" | 1977-12-21 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[Íomhá:Máiréad Ní Ghráda.jpg|center|128px]] | [[Máiréad Ní Ghráda]] | data-sort-value="1896" | 1896-12-23 | data-sort-value="1971" | 1971-06-13 | [[Cill Mháille]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[Íomhá:Frank Ryan from the International Brigades, Zaragoza, 5 April 1938 (28963225728).jpg|center|128px]] | [[Proinsias Ó Riain]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-11 | data-sort-value="1944" | 1944-06-10 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 595 | | [[J. J. Clancy]] | data-sort-value="1890" | 1890-01-23 | data-sort-value="1932" | 1932-05-01 | [[Cúil Mhuine]] |- | style='text-align:right'| 596 | | [[Éamonn Ó Néill]] | data-sort-value="1882" | 1882 | data-sort-value="1954" | 1954-11-03 | [[Cionn tSáile]] |- | style='text-align:right'| 597 | [[Íomhá:Eavan Boland in 1996.jpg|center|128px]] | [[Eavan Boland]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-24 | data-sort-value="2020" | 2020-04-27 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 598 | | [[Eddie Filgate]] | data-sort-value="1915" | 1915-09-16 | data-sort-value="2017" | 2017-01-19 | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[Íomhá:Jack Doyle, circa the early 1930s.jpg|center|128px]] | [[Jack Doyle]] | data-sort-value="1913" | 1913-08-31 | data-sort-value="1978" | 1978-12-13 | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[Íomhá:Jack Finlay (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jack Finlay]] | data-sort-value="1890" | 1890 | data-sort-value="1942" | 1942-09-30 | [[Contae Laoise]] |- | style='text-align:right'| 601 | | [[Jackie Fahey]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-23 | data-sort-value="2019" | 2019-03-18 | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 602 | | [[Jackie Healy-Rae]] | data-sort-value="1931" | 1931-03-09 | data-sort-value="2014" | 2014-12-05 | [[Cill Gharbháin, Contae Chiarraí|Cill Gharbháin]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[Íomhá:Derry O`Sullivan poet 41x33cm 2002.jpg|center|128px]] | [[Derry O'Sullivan]] | data-sort-value="1944" | 1944 | data-sort-value="2025" | 2025-08-16 | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 604 | | [[Desmond Governey]] | data-sort-value="1920" | 1920-09-11 | data-sort-value="1984" | 1984-12-29 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 605 | | [[Diarmuid Lynch]] | data-sort-value="1878" | 1878-01-10 | data-sort-value="1950" | 1950-11-09 | [[Trácht Fhionn]] |- | style='text-align:right'| 606 | | [[Dick Dowling]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-12 | data-sort-value="2024" | 2024-03-30 | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 607 | | [[Don Davern]] | data-sort-value="1935" | 1935-03-04 | data-sort-value="1968" | 1968-11-02 | [[Caiseal (Tiobraid Árann)|Caiseal]] |- | style='text-align:right'| 608 | | [[Donal Creed]] | data-sort-value="1924" | 1924-09-07 | data-sort-value="2017" | 2017-11-23 | [[Maigh Chromtha]] |- | style='text-align:right'| 609 | | [[Donal O'Donoghue]] | data-sort-value="1894" | 1894-06-05 | data-sort-value="1971" | 1971-07-26 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 610 | | [[Donncha Ó Dúlaing]] | data-sort-value="1933" | 1933-03-15 | data-sort-value="2021" | 2021-09-04 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 611 | | [[Donnchadh Ó Briain]] | data-sort-value="1897" | 1897-11-17 | data-sort-value="1981" | 1981-09-22 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 612 | | [[Donnchadh Ó Corráin]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-28 | data-sort-value="2017" | 2017-10-25 | ''[[:d:Q104308060|Graighin]]'' |- | style='text-align:right'| 613 | [[Íomhá:Dora Sigerson.jpg|center|128px]] | [[Dora Sigerson Shorter]] | data-sort-value="1866" | 1866-08-16 | data-sort-value="1918" | 1918-01-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 614 | | [[Dorothy Stopford-Price]] | data-sort-value="1890" | 1890-09-09 | data-sort-value="1954" | 1954-01-30<br/>1954-01-28 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 615 | | [[Dónall Mac Amhlaigh]] | data-sort-value="1926" | 1926 | data-sort-value="1989" | 1989-01-27 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 616 | | [[Edward Conway]] | data-sort-value="1894" | 1894-07-03 | data-sort-value="1968" | 1968-12-29 | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 617 | | [[Eamon Rice]] | data-sort-value="1873" | 1873-04-26 | data-sort-value="1937" | 1937-11-07 | [[Contae Mhuineacháin]] |- | style='text-align:right'| 618 | | [[Éamon Ó Ciosáin]] | data-sort-value="1899" | 1899 | data-sort-value="1979" | 1979-05-20 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 619 | | [[James Kelly (Fianna Fáil)|James Kelly]] | No/unknown value | No/unknown value | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 620 | | [[Séamas Langtún]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-18 | data-sort-value="1987" | 1987-04-18 | [[Gabhrán]] |- | style='text-align:right'| 621 | | [[Seán de Paor]] | data-sort-value="1916" | 1916-05-30 | data-sort-value="1994" | 1994-02-23 | [[Áth an Choite]] |- | style='text-align:right'| 622 | | [[James B. Lynch]] | | data-sort-value="1954" | 1954-03-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 623 | | [[James Berry]] | data-sort-value="1842" | 1842 | data-sort-value="1914" | 1914-06-04 | [[Bun Abhann, Contae Mhaigh Eo|Bun Abhann]] |- | style='text-align:right'| 624 | | [[James Burke (Ros Comáin)|James Burke]] | No/unknown value | data-sort-value="1964" | 1964-05-12 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 625 | [[Íomhá:James Colbert, 1927 (cropped).jpg|center|128px]] | [[James Colbert]] | data-sort-value="1890" | 1890-01-03 | data-sort-value="1970" | 1970-01-28 | [[Caisleán Maí Tamhnach]] |- | style='text-align:right'| 626 | | [[James Collins]] | data-sort-value="1900" | 1900-10-30 | data-sort-value="1967" | 1967-09-01 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 627 | | [[James Cosgrave]] | data-sort-value="1865" | 1865-09-12 | data-sort-value="1936" | 1936-04-18 | [[Dún an Uchta]] |- | style='text-align:right'| 628 | | [[James Daly]] | data-sort-value="1899" | 1899 | data-sort-value="1920" | 1920-11-02 | [[Béal Átha Mó]] |- | style='text-align:right'| 629 | | [[James Devins]] | data-sort-value="1873" | 1873 | data-sort-value="1922" | 1922-09-20 | [[Contae Shligigh]] |- | style='text-align:right'| 630 | | [[James Dolan]] | data-sort-value="1882" | 1882-03-29 | data-sort-value="1955" | 1955-07-14 | [[Cluainín]] |- | style='text-align:right'| 631 | [[Íomhá:Portrait of Professor J.H. Todd P4908.jpg|center|128px]] | [[James Henthorn Todd]] | data-sort-value="1805" | 1805-04-23 | data-sort-value="1869" | 1869-06-28 | [[Ráth Fearnáin]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[Íomhá:James Hickey, 1937.jpg|center|128px]] | [[James Hickey]] | data-sort-value="1886" | 1886 | data-sort-value="1966" | 1966-06-07 | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 633 | [[Íomhá:James (Seamus) Lennon, circa 1920s.png|center|128px]] | [[James Lennon]] | data-sort-value="1881" | 1881 | data-sort-value="1958" | 1958-08-13 | [[An Bhuiríos, Contae Cheatharlach|An Bhuiríos]] |- | style='text-align:right'| 634 | | [[Edward Aylward]] | data-sort-value="1894" | 1894 | data-sort-value="1976" | 1976-02 | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 635 | | [[Edward Walsh]] | data-sort-value="1805" | 1805 | data-sort-value="1850" | 1850-08-06 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 636 | | [[Eighneachán Ó hAnnluain]] | data-sort-value="1933" | 1933 | data-sort-value="1994" | 1994-12-14 | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[Íomhá:Emmet Stagg, circa 2002 02.jpg|center|128px]] | [[Emmet Stagg]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-01 | data-sort-value="2024" | 2024-03-17 | [[Maolla]] |- | style='text-align:right'| 638 | | [[Oilibhéar Breathnach]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-13 | data-sort-value="1996" | 1996-03-09 | [[Baile Mhic Andáin]] |- | style='text-align:right'| 639 | | [[Tomás de Bhaldraithe]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-14 | data-sort-value="1996" | 1996-04-24 | ''[[:d:Q65559040|Baile na Cora]]'' |- | style='text-align:right'| 640 | | [[Brian O'Doherty]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-04 | data-sort-value="2022" | 2022-11-07 | [[Bealach an Doirín]] |- | style='text-align:right'| 641 | [[Íomhá:Eamonn Andrews, 1954.jpg|center|128px]] | [[Eamonn Andrews]] | data-sort-value="1922" | 1922-12-19 | data-sort-value="1987" | 1987-11-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 642 | | [[Vivion de Valera]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-13 | data-sort-value="1982" | 1982-02-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 643 | | [[Sinéad de Valera]] | data-sort-value="1878" | 1878-06-03 | data-sort-value="1975" | 1975-01-07 | [[Baile Brigín]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[Íomhá:Dinneen by Yeats.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Ua Duinnín]] | data-sort-value="1860" | 1860-12-25 | data-sort-value="1934" | 1934-09-29 | [[An Ráth Mhór]] |- | style='text-align:right'| 645 | | [[Michael Davitt (file)|Michael Davitt]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-20 | data-sort-value="2005" | 2005-06-19 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 646 | | [[Caitlín Maude]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-22 | data-sort-value="1982" | 1982-06-06 | [[Casla]] |- | style='text-align:right'| 647 | [[Íomhá:Seán-south.jpg|center|128px]] | [[Seán Sabhat]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="1957" | 1957-01-01 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 648 | | [[Tomás Mac Síomóin]] | data-sort-value="1938" | 1938 | data-sort-value="2022" | 2022-02-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 649 | | [[Máire Mullarney]] | data-sort-value="1921" | 1921-09-01 | data-sort-value="2008" | 2008-08-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[Íomhá:Daniel Breen police notice1.jpg|center|128px]] | [[Dan Breen|Dónall Ó Braoin]] | data-sort-value="1894" | 1894-08-11 | data-sort-value="1969" | 1969-12-27 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 651 | [[Íomhá:Gay Byrne.JPG|center|128px]] | [[Gay Byrne]] | data-sort-value="1934" | 1934-08-05 | data-sort-value="2019" | 2019-11-04 | [[Rialto]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[Íomhá:Isle of Iona, St. Oran's Chapel doorway - geograph.org.uk - 921177.jpg|center|128px]] | [[Naomh Odhrán]] | data-sort-value="450" | 5th century | data-sort-value="563" | 563 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 653 | [[Íomhá:Timothy Daniel Sullivan00.jpg|center|128px]] | [[Timothy Daniel Sullivan]] | data-sort-value="1827" | 1827-05-29 | data-sort-value="1914" | 1914-03-31 | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 654 | [[Íomhá:Bundesarchiv Bild 102-08594, Daniel A. Binchy.jpg|center|128px]] | [[D. A. Binchy]] | data-sort-value="1899" | 1899-06-03 | data-sort-value="1989" | 1989-05-04 | [[An Ráth, Contae Chorcaí|An Ráth]] |- | style='text-align:right'| 655 | [[Íomhá:Sean Hales, circa 1910s.png|center|128px]] | [[Sean Hales]] | data-sort-value="1880" | 1880-03-30 | data-sort-value="1922" | 1922-12-07 | [[Baile na Daibhche]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[Íomhá:Professor Eleanor Maguire FMedSci FRS.jpg|center|128px]] | [[Eleanor Maguire]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-27 | data-sort-value="2025" | 2025-01-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[Íomhá:Elizabeth O'Farrell, circa 1910s.png|center|128px]] | [[Elizabeth O'Farrell]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-05 | data-sort-value="1957" | 1957-06-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 658 | | [[Ellen Hutchins]] | data-sort-value="1785" | 1785-03-17 | data-sort-value="1815" | 1815-02-09 | [[Béal Átha Leice]] |- | style='text-align:right'| 659 | | [[Eoghan an Mhéirín Mac Cárthaigh|Eoghan Mac Cárthaigh]] | data-sort-value="1691" | 1691 | data-sort-value="1756" | 1756 | [[An Eatharla]] |- | style='text-align:right'| 660 | | [[Patrick Power (Staraí Éireannach)|Patrick Power]] | data-sort-value="1862" | 1862-03-08 | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 661 | | [[Ernest Alton]] | data-sort-value="1873" | 1873 | data-sort-value="1952" | 1952-02-18 | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 662 | [[Íomhá:JJ Walsh Mugshots.jpg|center|128px]] | [[James Walsh]] | data-sort-value="1880" | 1880-02-20 | data-sort-value="1948" | 1948-11-30 | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 663 | | [[James Morrisroe]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-05 | data-sort-value="1937" | 1937-12-31 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 664 | | [[James Murphy]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-28 | data-sort-value="1961" | 1961-10-07 | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[Íomhá:James O'Mara.jpg|center|128px]] | [[James O'Mara]] | data-sort-value="1873" | 1873-08-06 | data-sort-value="1948" | 1948-11-21 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 666 | | [[James Pattison]] | data-sort-value="1886" | 1886-06-28 | data-sort-value="1963" | 1963-12-31 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 667 | | [[James Tunney]] | data-sort-value="1892" | 1892 | data-sort-value="1964" | 1964-05-11 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 668 | | [[Jasper Wolfe]] | data-sort-value="1872" | 1872-08-03 | data-sort-value="1952" | 1952-08-27 | [[An Sciobairín]] |- | style='text-align:right'| 669 | | [[Brian O'Shea]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-09 | data-sort-value="2026" | 2026-01-28 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[Íomhá:FrancisSheehy-Skeffington.gif|center|128px]] | [[Francis Sheehy-Skeffington|Proinsias Mac Síthigh-Sceimhealtún]] | data-sort-value="1878" | 1878-12-23 | data-sort-value="1916" | 1916-04-26 | [[Coill an Chollaigh]] |- | style='text-align:right'| 671 | | [[Frank Drohan]] | data-sort-value="1879" | 1879-08-13 | data-sort-value="1953" | 1953-03-05 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[Íomhá:Frank MacDermot, 1933.jpg|center|128px]] | [[Frank MacDermot]] | data-sort-value="1886" | 1886-11-25 | data-sort-value="1975" | 1975-06-24 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 673 | | [[Proinnsias de Priondargást]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-13 | data-sort-value="2015" | 2015-02-20 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 674 | | [[Frank Sherwin]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 675 | | [[Frank Stockwell]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-07 | data-sort-value="2009" | 2009-03-09 | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 676 | | [[Frank Taylor]] | data-sort-value="1914" | 1914-05-30 | data-sort-value="1998" | 1998-04-15 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 677 | [[Íomhá:Tom J. O'Connell, circa 1930s.jpg|center|128px]] | [[Thomas J. O'Connell]] | data-sort-value="1882" | 1882-11-21 | data-sort-value="1969" | 1969-06-22 | [[Cnoc Mhuire, Contae Mhaigh Eo|Cnoc Mhuire]] |- | style='text-align:right'| 678 | | [[Óengus mac Óengobann]] | data-sort-value="750" | 8th century | data-sort-value="824" | 824 | [[Contae Laoise]] |- | style='text-align:right'| 679 | [[Íomhá:Ernie O'Malley Prison 2.jpg|center|128px]] | [[Earnán Ó Máille]] | data-sort-value="1897" | 1897-05-26 | data-sort-value="1957" | 1957-03-25 | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[Íomhá:Ada English.jpg|center|128px]] | [[Eithne Inglis]] | data-sort-value="1875" | 1875-01-10 | data-sort-value="1944" | 1944-01-27 | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 681 | [[Íomhá:Adrian Hardiman - 20090224.jpg|center|128px]] | [[Adrian Hardiman]] | data-sort-value="1951" | 1951-05-21 | data-sort-value="2016" | 2016-03-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[Íomhá:Agnes O'Farrelly, circa 1890.png|center|128px]] | [[Úna Ní Fhaircheallaigh]] | data-sort-value="1874" | 1874-06-24 | data-sort-value="1951" | 1951-11-05 | [[Achadh an Iúir]] |- | style='text-align:right'| 683 | [[Íomhá:Eva Selina Laura Gore-Booth (c. late1880s).jpg|center|128px]] | [[Eva Gore-Booth]] | data-sort-value="1870" | 1870-05-22 | data-sort-value="1926" | 1926-06-30 | [[Contae Shligigh]] |- | style='text-align:right'| 684 | | [[Eva Philbin]] | data-sort-value="1914" | 1914-01-04 | data-sort-value="2005" | 2005-06-24 | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 685 | | [[Evie Hone]] | data-sort-value="1894" | 1894-04-22 | data-sort-value="1955" | 1955-03-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 686 | | [[Feargal Quinn]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-27 | data-sort-value="2019" | 2019-04-25 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[Íomhá:Roscommon St. Mary's Priory Choir Tomb Effigy 2014 08 28.jpg|center|128px]] | [[Felim mac Cathail Crobdeirg Ua Conchobair]] | | data-sort-value="1265" | 1265 | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 688 | | [[Finbarr Dwyer]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-20 | data-sort-value="2014" | 2014-02-08 | [[Baile Chaisleáin Bhéarra]] |- | style='text-align:right'| 689 | | [[Fintan Coogan, Mór]] | data-sort-value="1910" | 1910-04-13 | data-sort-value="1984" | 1984-11-04 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 690 | | [[Flor Crowley]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-27 | data-sort-value="1997" | 1997-05-16 | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 691 | [[Íomhá:Frank Cahill.jpg|center|128px]] | [[Francis Cahill]] | data-sort-value="1882" | 1882 | data-sort-value="1957" | 1957-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 692 | | [[Francis Humphreys]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1961" | 1961-04-19 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 693 | | [[Francis McGuinness]] | data-sort-value="1868" | 1868 | data-sort-value="1934" | 1934-11-30 | [[Tearmann Bearaigh]] |- | style='text-align:right'| 694 | | [[Joan Burke]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-08 | data-sort-value="2016" | 2016-11-27 | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 695 | | [[Seosamh Mac Donncha]] | data-sort-value="1953" | 1953 | data-sort-value="2016" | 2016-05-20 | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 696 | | [[Joe Steve Ó Neachtain]] | data-sort-value="1942" | 1942 | data-sort-value="2020" | 2020-01-19 | ''[[:d:Q113192695|An Chré Dhubh]]'' |- | style='text-align:right'| 697 | | [[John A. Murphy]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-17 | data-sort-value="2022" | 2022-02-28 | [[Maigh Chromtha]] |- | style='text-align:right'| 698 | | [[John Coffey (iománaí)|Seán Ó Cofaigh]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-14 | data-sort-value="2019" | 2019-08-12 | [[An Bóthar Leathan]] |- | style='text-align:right'| 699 | [[Íomhá:Dr John Crowley TD.png|center|128px]] | [[John Crowley]] | data-sort-value="1870" | 1870 | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 700 | | [[John Daly]] | data-sort-value="1867" | 1867-03-23 | data-sort-value="1932" | 1932-02-23 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 701 | | [[Joseph Hughes]] | data-sort-value="1905" | 1905-09-18 | data-sort-value="1960" | 1960-01-20 | [[Dún Garbhán]] |- | style='text-align:right'| 702 | [[Íomhá:Joseph McGuiness (38537799191).jpg|center|128px]] | [[Joseph McGuinness]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-10 | data-sort-value="1922" | 1922-05-31 | [[Tearmann Bearaigh]] |- | style='text-align:right'| 703 | | [[Justin McKenna]] | data-sort-value="1896" | 1896-06-09 | data-sort-value="1950" | 1950-03-23 | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 704 | | [[John O’Byrne|John O'Byrne]] | data-sort-value="1884" | 1884-04-24 | data-sort-value="1954" | 1954-01-14 | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 705 | | [[John O'Donovan]] | data-sort-value="1908" | 1908 | data-sort-value="1982" | 1982-05-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 706 | | [[John O'Leary (Loch Garman)|John O'Leary]] | data-sort-value="1894" | 1894-09-01 | data-sort-value="1959" | 1959-06-21 | [[Contae Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 707 | | [[John O'Leary (Ciarraí)|John O'Leary]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-03 | data-sort-value="2015" | 2015-10-05 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 708 | [[Íomhá:John O'Mahony.jpg|center|128px]] | [[John O'Mahony]] | data-sort-value="1953" | 1953-06-08 | data-sort-value="2024" | 2024-07-06 | [[Cill Mobhí]] |- | style='text-align:right'| 709 | | [[John O'Sullivan (Corcaigh)|John O'Sullivan]] | data-sort-value="1901" | 1901-06-08 | data-sort-value="1990" | 1990-02-28 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 710 | | [[Johnny Callanan]] | data-sort-value="1910" | 1910-05-20 | data-sort-value="1982" | 1982-06-15 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 711 | | [[Johnny Connor]] | data-sort-value="1899" | 1899 | data-sort-value="1955" | 1955-12-11 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 712 | | [[Johnny Geoghegan]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-05 | data-sort-value="1975" | 1975-01-05 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[Íomhá:Jon Kenny and Seán Kelly (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jon Kenny]] | data-sort-value="1957" | 1957-12-12 | data-sort-value="2024" | 2024-11-15 | [[An tOspidéal]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[Íomhá:Jonathan Pim 1806-1885.jpg|center|128px]] | [[Jonathan Pim (1806–1885)|Jonathan Pim]] | data-sort-value="1806" | 1806 | data-sort-value="1885" | 1885-07-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 715 | | [[Joseph Bermingham]] | data-sort-value="1919" | 1919-05-09 | data-sort-value="1995" | 1995-08-11 | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[Íomhá:Kate Meyrick.jpg|center|128px]] | [[Kate Meyrick]] | data-sort-value="1875" | 1875-08-07 | data-sort-value="1933" | 1933-01-19 | [[Dún Laoghaire]] |- | style='text-align:right'| 717 | | [[Kathleen Lynn]] | data-sort-value="1874" | 1874-01-28 | data-sort-value="1955" | 1955-09-14 | [[Cill Ala]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[Íomhá:Kathleen O'Callaghan.jpg|center|128px]] | [[Kathleen O'Callaghan]] | data-sort-value="1885" | 1885-10-11 | data-sort-value="1961" | 1961-03-16 | ''[[:d:Q104304114|Crois Uí Mhathúna]]'' |- | style='text-align:right'| 719 | | [[Kathleen O'Connor]] | data-sort-value="1934" | 1934-07-30 | data-sort-value="2017" | 2017-12-13 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 720 | | [[Láimhbheartach Mac Cionnaith]] | data-sort-value="1870" | 1870-07-16 | data-sort-value="1956" | 1956-12-27 | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 721 | | [[Larry McMahon]] | data-sort-value="1929" | 1929-01-18 | data-sort-value="2006" | 2006-02-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 722 | [[Íomhá:Laurence Ginnell.jpg|center|128px]] | [[Labhrás Mag Fhionnail]] | data-sort-value="1852" | 1852-04-09 | data-sort-value="1923" | 1923-04-17 | [[Dealbhna]] |- | style='text-align:right'| 723 | | [[Liam Ahern]] | data-sort-value="1916" | 1916-01-12 | data-sort-value="1974" | 1974-07-13 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 724 | | [[Liam Hamilton]] | data-sort-value="1928" | 1928-09-08 | data-sort-value="2000" | 2000-11-29 | [[Baile Mhistéala]] |- | style='text-align:right'| 725 | | [[Liam Lawlor|Liam Ó Leathlobhair]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-01 | data-sort-value="2005" | 2005-10-22 | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 726 | | [[Liam Mac Con Iomaire]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-09 | data-sort-value="2019" | 2019-05-05 | [[Casla]] |- | style='text-align:right'| 727 | | [[Liam de Róiste]] | data-sort-value="1882" | 1882-06-15 | data-sort-value="1959" | 1959-05-15 | [[Baile Mhontáin]] |- | style='text-align:right'| 728 | | [[Lionel Booth]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-12 | data-sort-value="1997" | 1997-05-31 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 729 | | [[Lorcan Robbins|Lorcán O Roibín]] | data-sort-value="1885" | 1880s | data-sort-value="1939" | 1939 | [[An Móta]] |- | style='text-align:right'| 730 | | [[Lorenzo Ó Meachair]] | data-sort-value="1899" | 1899-09-16 | data-sort-value="1973" | 1973-05-17 | [[Tulach Ruáin]] |- | style='text-align:right'| 731 | | [[Luke Belton]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-09 | data-sort-value="2006" | 2006-06-18 | [[Contae an Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 732 | | [[Frederick Crowley]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1945" | 1945-05-05 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 733 | | [[George C. Bennett]] | data-sort-value="1877" | 1877 | data-sort-value="1963" | 1963-06-20 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 734 | [[Íomhá:Self-portrait of George Francis Mulvany, first Director of the National Gallery of Ireland.jpg|center|128px]] | [[George Francis Mulvany]] | data-sort-value="1809" | 1809 | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 735 | [[Íomhá:George Gilmore (retouched).png|center|128px]] | [[George Gilmore]] | data-sort-value="1898" | 1898 | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 736 | | [[George Morrison]] | data-sort-value="1922" | 1922-11-03 | data-sort-value="2025" | 2025-08-04 | [[Trá Mhór]] |- | style='text-align:right'| 737 | | [[George Nicolls]] | data-sort-value="1886" | 1886-04-29 | data-sort-value="1942" | 1942-05-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 738 | | [[George Wolfe]] | data-sort-value="1860" | 1860 | data-sort-value="1941" | 1941-12-01 | [[An Baile Mór, Contae Chill Dara|An Baile Mór]] |- | style='text-align:right'| 739 | | [[Gerald Fitzgibbon]] | data-sort-value="1866" | 1866-10-08 | data-sort-value="1942" | 1942-12-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 740 | | [[Gerard Lynch]] | data-sort-value="1931" | 1931-06-15 | data-sort-value="2025" | 2025-12-20 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 741 | | [[Gerry L'Estrange]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-07 | data-sort-value="1996" | 1996-04-05 | [[An tSráid, Contae na hIarmhí|An tSráid]] |- | style='text-align:right'| 742 | | [[Gerard McDonnell]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-20 | data-sort-value="2008" | 2008-08-02 | ''[[:d:Q4220515|Cill Churnáin]]'' |- | style='text-align:right'| 743 | [[Íomhá:Saint Gobnait.jpg|center|128px]] | [[Gobnait]] | | data-sort-value="501" | 6th century | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 744 | | [[Godfrey Timmins]] | data-sort-value="1927" | 1927-09-06 | data-sort-value="2001" | 2001-04-11 | [[Bealach Conglais]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[Íomhá:Pictiúr fíorach.jpg|center|128px]] | [[Graham Knuttel]] | data-sort-value="1954" | 1954 | data-sort-value="2023" | 2023 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 746 | | [[Margaretta Bowen]] | data-sort-value="1880" | 1880-01-01 | data-sort-value="1981" | 1981-04-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 747 | | [[Roddy Connolly]] | data-sort-value="1901" | 1901-02-11 | data-sort-value="1980" | 1980-12-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[Íomhá:William Dargan - Project Gutenberg eText 17293.jpg|center|128px]] | [[William Dargan]] | data-sort-value="1799" | 1799-02-28 | data-sort-value="1867" | 1867-02-07 | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 749 | | [[Gus Healy]] | data-sort-value="1904" | 1904-05-20 | data-sort-value="1987" | 1987-07-10 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 750 | [[Íomhá:Hanna Sheehy-Skeffington in 1916.png|center|128px]] | [[Hanna Sheehy-Skeffington]] | data-sort-value="1877" | 1877-05-24 | data-sort-value="1946" | 1946-04-20 | [[Ceann Toirc]] |- | style='text-align:right'| 751 | | [[Helena Molony]] | data-sort-value="1883" | 1883-01-15 | data-sort-value="1967" | 1967-01-28<br/>1967-01-29 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 752 | [[Íomhá:ThomasAddisEmmet.jpg|center|128px]] | [[Thomas Addis Emmet]] | data-sort-value="1764" | 1764-04-24 | data-sort-value="1827" | 1827-11-14 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 753 | | [[Henry Barron (breitheamh)|Henry Barron]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-25 | data-sort-value="2010" | 2010-02-25 | [[Deilginis]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[Íomhá:Dublin Old Library Trinity College 05.jpg|center|128px]] | [[Henry Joseph Monck Mason]] | data-sort-value="1778" | 1778-07-15 | data-sort-value="1858" | 1858-04-14 | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 755 | [[Íomhá:Henry Kelly hosting 'After Dark' (cropped).jpg|center|128px]] | [[Henry Kelly]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-17 | data-sort-value="2025" | 2025-02-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 756 | | [[John Dinneen]] | data-sort-value="1867" | 1867-03-23 | data-sort-value="1942" | 1942-01-01 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 757 | | [[John Flynn]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-10 | data-sort-value="1968" | 1968-08-22 | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 758 | | [[John Galvin]] | data-sort-value="1907" | 1907-05-15 | data-sort-value="1963" | 1963-10-11 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 759 | [[Íomhá:John Good (cropped).jpg|center|128px]] | [[John Good]] | | data-sort-value="1941" | 1941-04-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 760 | | [[John Healy]] | data-sort-value="1903" | 1903-05-26 | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[Íomhá:John Hely-Hutchinson.jpg|center|128px]] | [[John Hely-Hutchinson]] | data-sort-value="1724" | 1724 | data-sort-value="1794" | 1794-09-04 | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 762 | | [[John Jinks]] | data-sort-value="1872" | 1872 | data-sort-value="1934" | 1934-09-11 | [[Droim Chliabh]] |- | style='text-align:right'| 763 | | [[John Joe Doyle]] | data-sort-value="1906" | 1906-06-14 | data-sort-value="2000" | 2000-08-11 | [[Cora Chaitlín]] |- | style='text-align:right'| 764 | | [[John Joe McGirl]] | data-sort-value="1921" | 1921-03-25 | data-sort-value="1988" | 1988-12-08 | [[Béal an Átha Móir]] |- | style='text-align:right'| 765 | | [[John Joe O'Reilly]] | data-sort-value="1881" | 1881-04-24 | data-sort-value="1967" | 1967-12-28 | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 766 | | [[John Joe Rice]] | data-sort-value="1893" | 1893 | data-sort-value="1970" | 1970-07-24 | [[Neidín]] |- | style='text-align:right'| 767 | | [[Seán Ó Céin]] | data-sort-value="1917" | 1917-02-18 | data-sort-value="1975" | 1975-10-01 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 768 | | [[John Lynch (Ciarraí)|John Lynch]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-10 | data-sort-value="1957" | 1957-06-10 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 769 | | [[Michael Brennan (Fine Gael)|Michael Brennan]] | data-sort-value="1884" | 1884 | data-sort-value="1970" | 1970-10-06 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 770 | | [[Michael Carty]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-16 | data-sort-value="1975" | 1975-04-23 | [[Baile Locha Riach]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[Íomhá:Michael Colivet, circa 1920s.png|center|128px]] | [[Michael Colivet]] | data-sort-value="1882" | 1882-03-29 | data-sort-value="1955" | 1955-05-04 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 772 | | [[Michael Davern]] | data-sort-value="1900" | 1900-07-22 | data-sort-value="1973" | 1973-07-25 | [[Caiseal (Tiobraid Árann)|Caiseal]] |- | style='text-align:right'| 773 | | [[Michael Derham]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="1923" | 1923-11-20 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 774 | | [[Michael Doyle]] | data-sort-value="1861" | 1861 | data-sort-value="1942" | 1942-09-07 | ''[[:d:Q26715338|Tagoat]]'' |- | style='text-align:right'| 775 | [[Íomhá:M Egan JP TC Cork cropped from Ireland's National Pledge, April 1918.jpg|center|128px]] | [[Michael Egan]] | data-sort-value="1866" | 1866-02 | data-sort-value="1947" | 1947-03 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 776 | | [[Michael F. Kitt]] | data-sort-value="1914" | 1914-09-13 | data-sort-value="1974" | 1974-12-24 | [[An Creagán, Contae na Gaillimhe|An Creagán]] |- | style='text-align:right'| 777 | [[Íomhá:Michael Heffernan TD, circa 1910s.png|center|128px]] | [[Michael Heffernan]] | data-sort-value="1885" | 1885-04-03 | data-sort-value="1970" | 1970-11-21 | [[Carraig na Siúire]] |- | style='text-align:right'| 778 | | [[Michael Lipper]] | data-sort-value="1932" | 1932-06-01 | data-sort-value="1987" | 1987-10-18 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 779 | | [[Michael Lyons]] | data-sort-value="1910" | 1910-11-01 | data-sort-value="1991" | 1991-11-19 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 780 | | [[Michael Lyster]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-11 | data-sort-value="2026" | 2026-03-21 | [[Dún Garbhán]] |- | style='text-align:right'| 781 | | [[Michael Murphy]] | data-sort-value="1919" | 1919-03-12 | data-sort-value="2000" | 2000-10-28 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 782 | | [[Mícheál Ó hEithir]] | data-sort-value="1920" | 1920-06-02 | data-sort-value="1996" | 1996-11-24 | [[Glas Naíon]] |- | style='text-align:right'| 783 | [[Íomhá:Michael P O'Hickey.jpg|center|128px]] | [[Micheál Ó hIceadha]] | data-sort-value="1860" | 1860-03-12<br/>1861-03-12 | data-sort-value="1916" | 1916-11-19 | ''[[:d:Q104319975|An Charraig Bheag]]'' |- | style='text-align:right'| 784 | | [[Micheál Ó Síothcháin]] | data-sort-value="1870" | 1870-12-17 | data-sort-value="1945" | 1945-03-01 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 785 | | [[Michael Sheridan]] | data-sort-value="1896" | 1896 | data-sort-value="1970" | 1970-07-06 | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[Íomhá:Michael Staines 1918.jpg|center|128px]] | [[Michael Staines]] | data-sort-value="1885" | 1885-05-01 | data-sort-value="1955" | 1955-10-26 | [[Baile Uí Fhiacháin]] |- | style='text-align:right'| 787 | | [[Michael ffrench-O'Carroll]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-15 | data-sort-value="2007" | 2007-05-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 788 | | [[Micheál Ó Síoda]] | data-sort-value="1888" | 1888-05-30 | data-sort-value="1966" | 1966-10-19 | [[An Carn Mór, Contae na Gaillimhe|An Carn Mór]] |- | style='text-align:right'| 789 | | [[Mick Doyle (rugbaí)|Mick Doyle]] | data-sort-value="1941" | 1941-10-13 | data-sort-value="2004" | 2004-05-11 | [[Oileán Ciarraí]] |- | style='text-align:right'| 790 | | [[Mick Fitzpatrick]] | data-sort-value="1893" | 1893 | data-sort-value="1968" | 1968-10-08 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 791 | | [[Mícheál Mac Aodha]] | data-sort-value="1912" | 1912-07-12 | data-sort-value="1982" | 1982-09-13 | [[Caisleán Uí Chonaill]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[Íomhá:Tom Hales, circa 1920s.jpg|center|128px]] | [[Tom Hales]] | data-sort-value="1892" | 1892-03-05 | data-sort-value="1966" | 1966-04-29 | [[Baile na Daibhche]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[Íomhá:Timothy Harrington.jpg|center|128px]] | [[Timothy Harrington]] | data-sort-value="1851" | 1851 | data-sort-value="1910" | 1910-03-12 | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 794 | | [[Honor Crowley]] | data-sort-value="1903" | 1903-10-19 | data-sort-value="1966" | 1966-10-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 795 | | [[Hugh Byrne (Fine Gael)|Hugh Byrne]] | data-sort-value="1939" | 1939-07-05 | data-sort-value="2023" | 2023-04-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 796 | | [[Hugh Colohan]] | data-sort-value="1894" | 1894-09-30 | data-sort-value="1931" | 1931-04-15 | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 797 | | [[Hugh Geoghegan]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-16 | data-sort-value="2024" | 2024-07-07 | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[Íomhá:Dr Hugh Gibbons.jpg|center|128px]] | [[Hugh Gibbons]] | data-sort-value="1916" | 1916-07-06 | data-sort-value="2007" | 2007-11-13 | [[Béal na mBuillí]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[Íomhá:John T O'Brien.jpg|center|128px]] | [[Seán Tuathmhumhain Ó Briain]] | data-sort-value="1786" | 1786-06-24 | data-sort-value="1861" | 1861-06-01 | [[Bealach Conglais]] |- | style='text-align:right'| 800 | | [[John Mannion, Mór]] | data-sort-value="1907" | 1907-06-04 | data-sort-value="1978" | 1978-09-10 | [[An Clochán (Contae na Gaillimhe)|An Clochán]] |- | style='text-align:right'| 801 | | [[John Mannion Óg]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-26 | data-sort-value="2006" | 2006-04-02 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 802 | | [[Seán Ó Murchú (sagart)|Seán Ó Murchú]] | data-sort-value="1753" | 1753 | data-sort-value="1798" | 1798<br/>1798-06-26 | [[Contae Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 803 | | [[Pádraig Ó Faoláin]] | data-sort-value="1910" | 1910-09-16 | data-sort-value="1971" | 1971-12-07 | [[Achadh Úr]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[Íomhá:PAT INGOLDSBY 3 BW.jpg|center|128px]] | [[Pat Ingoldsby]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-25 | data-sort-value="2025" | 2025-03-01 | [[Mullach Íde]] |- | style='text-align:right'| 805 | | [[Patricia Burke Brogan]] | data-sort-value="1926" | 1926-03-17 | data-sort-value="2022" | 2022-09-05 | [[Cill an Dísirt]] |- | style='text-align:right'| 806 | | [[Patrick Beegan]] | data-sort-value="1895" | 1895-05-26 | data-sort-value="1958" | 1958-02-02 | [[Ceapaigh an tSeagail]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[Íomhá:Patrick Belton, 1933.jpg|center|128px]] | [[Patrick Belton]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1945" | 1945-01-30 | [[Béal Átha Liag]] |- | style='text-align:right'| 808 | | [[Patrick Brennan]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1999" | 20th century | [[Míleac, Contae an Chláir|Míleac]] |- | style='text-align:right'| 809 | | [[Patrick Burke (An Clár)|Patrick Burke]] | data-sort-value="1879" | 1879-04-16 | data-sort-value="1945" | 1945-02-07 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 810 | | [[Patrick Burke (Baile Átha Cliath)|Patrick Burke]] | data-sort-value="1904" | 1904-01-26 | data-sort-value="1985" | 1985-09-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 811 | | [[Patrick Cahill]] | data-sort-value="1884" | 1884-09-11 | data-sort-value="1946" | 1946-11-12 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 812 | | [[Patrick Clancy]] | data-sort-value="1877" | 1877 | data-sort-value="1947" | 1947-02-21 | [[An Brú]] |- | style='text-align:right'| 813 | | [[Patrick Connor]] | data-sort-value="1906" | 1906-03-15 | data-sort-value="1989" | 1989-08-26 | [[Neidín]] |- | style='text-align:right'| 814 | | [[Uilliam Ó Domhnaill]] | data-sort-value="1501" | 16th century | data-sort-value="1628" | 1628-07-11 | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 815 | | [[William Davin]] | data-sort-value="1890" | 1890-02 | data-sort-value="1956" | 1956-03-01 | [[Ráth Domhnaigh]] |- | style='text-align:right'| 816 | | [[William Desmond]] | | data-sort-value="1941" | 1941-09-05 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 817 | | [[William Duffy]] | data-sort-value="1865" | 1865-04-07 | data-sort-value="1945" | 1945-01-01 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 818 | | [[William Frederick Wakeman]] | data-sort-value="1822" | 1822 | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 819 | | [[William Hayes]] | data-sort-value="1913" | 1913-01-18 | data-sort-value="1994" | 1994-01-07 | [[Ráth Fearnáin]] |- | style='text-align:right'| 820 | | [[William Higgins]] | data-sort-value="1763" | 1763 | data-sort-value="1825" | 1825 | [[Cúil Mhuine]] |- | style='text-align:right'| 821 | [[Íomhá:William James MacNeven.jpg|center|128px]] | [[William James MacNeven]] | data-sort-value="1763" | 1763-03-21 | data-sort-value="1841" | 1841-07-12 | [[Eachroim, Contae na Gaillimhe|Eachroim]] |- | style='text-align:right'| 822 | | [[William O'Donnell]] | | data-sort-value="1947" | 1947-02-04 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 823 | [[Íomhá:GILBERT(1896) p165 WILLIAM CONYNGHAM PLUNKET.jpg|center|128px]] | [[William Plunket, an 4ú Barún Pluincéad]] | data-sort-value="1828" | 1828-08-26 | data-sort-value="1897" | 1897-04-01 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 824 | | [[William Redmond]] | data-sort-value="1886" | 1886 | data-sort-value="1932" | 1932-04-17 | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 825 | | [[William Sears]] | data-sort-value="1868" | 1868 | data-sort-value="1929" | 1929-03-23 | [[An Éill]] |- | style='text-align:right'| 826 | [[Íomhá:Sean O'Faolain, W. Stockley, D.Corkery, Tilly Fleischmann, Fr Patrick MacSwiney, Germaine Stockley, Aloys Fleischmann, visitors,1929.JPG|center|128px]] | [[William Stockley]] | data-sort-value="1859" | 1859-06-29 | data-sort-value="1943" | 1943-07-22 | [[Teach Mealóg]] |- | style='text-align:right'| 827 | [[Íomhá:P. J. Moloney, 22 Jan 1919 (cropped).jpg|center|128px]] | [[P. J. Moloney]] | data-sort-value="1869" | 1869-03-20 | data-sort-value="1947" | 1947-09-04 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 828 | [[Íomhá:Mick Moloney.jpg|center|128px]] | [[Mick Moloney]] | data-sort-value="1944" | 1944-11-15 | data-sort-value="2022" | 2022-07-27 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[Íomhá:Mick O'Dwyer in 2012.jpg|center|128px]] | [[Mícheál Ó Duibhir (peileadóir)|Mícheál Ó Duibhir]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-09 | data-sort-value="2025" | 2025-04-03 | [[An Coireán]] |- | style='text-align:right'| 830 | | [[Mildred Anne Butler]] | data-sort-value="1858" | 1858-01-11 | data-sort-value="1941" | 1941-10-11 | [[Baile Mhic Andáin]] |- | style='text-align:right'| 831 | | [[Monica Barnes]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-12 | data-sort-value="2018" | 2018-05-03 | [[Carraig Mhachaire Rois]] |- | style='text-align:right'| 832 | | [[Martin Brennan]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-01 | data-sort-value="1956" | 1956-06-21 | [[Tobar an Choire]] |- | style='text-align:right'| 833 | | [[Martin Conlon]] | data-sort-value="1879" | 1879 | data-sort-value="1966" | 1966-01-23 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 834 | | [[Martin Finn]] | data-sort-value="1917" | 1917-08-22 | data-sort-value="1988" | 1988-03-07 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[Íomhá:Martin McDonogh.jpg|center|128px]] | [[Máirtín Mac Donnchadha]] | data-sort-value="1858" | 1858<br/>1857 | data-sort-value="1934" | 1934-11-24 | [[Garmna]] |- | style='text-align:right'| 836 | | [[Martin Medlar]] | data-sort-value="1899" | 1899-12-04 | data-sort-value="1965" | 1965-06-04 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 837 | | [[Martin Roddy]] | data-sort-value="1883" | 1883-12-09 | data-sort-value="1948" | 1948-01-08 | ''[[:d:Q18022071|Cill Mhic Eoghain]]'' |- | style='text-align:right'| 838 | | [[Martin Ryan]] | data-sort-value="1900" | 1900-01-31 | data-sort-value="1943" | 1943-07-22 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[Íomhá:Martin savage.jpg|center|128px]] | [[Máirtín Sabhaois]] | data-sort-value="1898" | 1898 | data-sort-value="1919" | 1919-12-19 | [[Baile Easa Dara]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[Íomhá:StateLibQld 1 114664 Men and women who rival the birds, 1930 (cropped).jpg|center|128px]] | [[An Bhantiarna Mary Heath]] | data-sort-value="1896" | 1896-11-10 | data-sort-value="1939" | 1939-05-09 | [[Cnoc an Doire]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[Íomhá:1657534158379 P487 BANOTTI 003 MOBILE.jpg|center|128px]] | [[Mary Banotti]] | data-sort-value="1939" | 1939-05-29 | data-sort-value="2024" | 2024-05-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 842 | | [[Mary Colum]] | data-sort-value="1884" | 1884-06-13<br/>1887-06-13 | data-sort-value="1957" | 1957-10-22 | [[Cúil Mhuine]]<br/>[[Contae Shligigh]] |- | style='text-align:right'| 843 | | [[Máire Ní Aodáin]] | data-sort-value="1862" | 1862<br/>1862-05-19 | data-sort-value="1942" | 1942<br/>1942-07-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 844 | | [[Mary Reynolds]] | data-sort-value="1889" | 1889-10-10 | data-sort-value="1974" | 1974-08-29 | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 845 | | [[Mary Ryan]] | data-sort-value="1898" | 1898-01-31 | data-sort-value="1981" | 1981-02-08 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 846 | | [[Patrick Crotty]] | data-sort-value="1902" | 1902-11-23 | data-sort-value="1970" | 1970-11-26 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 847 | | [[Patrick Dooley]] | data-sort-value="1910" | 1910-01-14 | data-sort-value="1982" | 1982-05-02 | [[Baile Átha Í]] |- | style='text-align:right'| 848 | | [[Patrick Duffy (polaiteoir)|Patrick Duffy]] | data-sort-value="1875" | 1875-07-28 | data-sort-value="1946" | 1946-07-21 | [[Baile na Lorgan]] |- | style='text-align:right'| 849 | | [[Patrick Finucane]] | data-sort-value="1890" | 1890-12-05 | data-sort-value="1984" | 1984-04-10 | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 850 | | [[Patrick Fogarty]] | | data-sort-value="1947" | 1947-05-02 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 851 | | [[Patrick Gaffney]] | | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 852 | | [[Patrick Giles]] | data-sort-value="1899" | 1899 | data-sort-value="1965" | 1965-03-13 | [[Maigh Dearmhaí]] |- | style='text-align:right'| 853 | | [[Patrick Hogan (Cumann na nGaedheal)|Patrick Hogan]] | data-sort-value="1891" | 1891-05-13 | data-sort-value="1936" | 1936-07-14 | [[An Ballán]] |- | style='text-align:right'| 854 | | [[Patrick Hogan (Tiobraid Árann)|Patrick Hogan]] | data-sort-value="1907" | 1907-03-25 | data-sort-value="1972" | 1972-10-05 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 855 | | [[Muiris Mac Conghail]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-12 | data-sort-value="2019" | 2019-11-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 856 | | [[Myrtle Allen]] | data-sort-value="1924" | 1924-03-13 | data-sort-value="2018" | 2018-06-13 | ''[[:d:Q7810423|Tivoli, Corcaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 857 | [[Íomhá:Maire-Ni-Chineide2.jpg|center|128px]] | [[Máire Ní Chinnéide]] | data-sort-value="1879" | 1879-01-17 | data-sort-value="1967" | 1967-05-25 | [[Ráth Maonais]] |- | style='text-align:right'| 858 | [[Íomhá:Portrait of Maire Nic Shiubhlaigh P3647.jpg|center|128px]] | [[Máire Nic Shiubhlaigh]] | data-sort-value="1883" | 1883-05-05 | data-sort-value="1958" | 1958-09-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 859 | | [[Nollaig Ó Gadhra]] | data-sort-value="1943" | 1943-12-16 | data-sort-value="2008" | 2008-08-13 | [[Fíonach, Contae Luimnigh|Fíonach]] |- | style='text-align:right'| 860 | | [[Mainie Jellett|Mainie Harriet Jellett]] | data-sort-value="1897" | 1897-04-29 | data-sort-value="1944" | 1944-02-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 861 | | [[Manchán Magan]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-20 | data-sort-value="2025" | 2025-10-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 862 | | [[Mainchín Seoighe]] | data-sort-value="1920" | 1920-08-18 | data-sort-value="2006" | 2006-07-03 | ''[[:d:Q104313381|Baile Thancaird]]'' |- | style='text-align:right'| 863 | [[Íomhá:Die Sopranistin Margaret Sheridan und der Dirigent Vincenzo Bellezza in London, 1938.jpg|center|128px]] | [[Margaret Burke Sheridan]] | data-sort-value="1889" | 1889-10-15 | data-sort-value="1958" | 1958-04-16 | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 864 | | [[Margaret Collins-O'Driscoll]] | data-sort-value="1878" | 1878 | data-sort-value="1945" | 1945-06-17 | [[Cloich na Coillte]] |- | style='text-align:right'| 865 | | [[Margaret Jane Scott Hawthorne]] | data-sort-value="1869" | 1869-01-17 | data-sort-value="1958" | 1958-05-01 | ''[[:d:Q104345161|Corr na Féinne]]'' |- | style='text-align:right'| 866 | | [[Margaret Mary Pearse]] | data-sort-value="1878" | 1878-08-24 | data-sort-value="1968" | 1968-11-07 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[Íomhá:Margaret Pearse in later life.jpg|center|128px]] | [[Margaret Pearse]] | data-sort-value="1857" | 1857-02-12 | data-sort-value="1932" | 1932-04-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 868 | | [[Marian Finucane]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-21 | data-sort-value="2020" | 2020-01-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[Íomhá:Mark Killilea Snr, 1927.jpg|center|128px]] | [[Mark Killilea, Mór]] | data-sort-value="1897" | 1897-01-15 | data-sort-value="1970" | 1970-09-29 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 870 | [[Íomhá:Mark Killilea MEP 1994.jpg|center|128px]] | [[Mark Killilea, Óg]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-05 | data-sort-value="2018" | 2018-12-31 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[Íomhá:Max Arthur Macauliffe Portrait.jpg|center|128px]] | [[Micheál Mac Amhlaoibh]] | data-sort-value="1841" | 1841-09-10 | data-sort-value="1913" | 1913-03-15 | [[An Caisleán Nua, Contae Luimnigh|An Caisleán Nua]] |- | style='text-align:right'| 872 | | [[Maxwell Henry Close]] | data-sort-value="1822" | 1822 | data-sort-value="1903" | 1903-09-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 873 | | [[Patrick Kerrigan]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-21 | data-sort-value="1979" | 1979-07-04 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 874 | | [[Patrick Kinane]] | data-sort-value="1892" | 1892-07-03 | data-sort-value="1957" | 1957-07-15 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 875 | | [[Patrick Lenihan]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-04 | data-sort-value="1970" | 1970-03-11 | [[Cill Fhionnúrach]] |- | style='text-align:right'| 876 | | [[Patrick Leonard]] | data-sort-value="1862" | 1862 | data-sort-value="1944" | 1944-05-10 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 877 | | [[Patrick Malone]] | data-sort-value="1916" | 1916-05-30 | data-sort-value="1993" | 1993-12-03 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 878 | | [[Patrick McCarvill]] | data-sort-value="1893" | 1893-05-23 | data-sort-value="1955" | 1955-03-16 | [[Contae Mhuineacháin]] |- | style='text-align:right'| 879 | | [[Patrick O'Byrne]] | data-sort-value="1870" | 1870-08 | data-sort-value="1944" | 1944-01-20 | [[Ros Cré]] |- | style='text-align:right'| 880 | | [[Pádraig Ó Caoimh]] | data-sort-value="1881" | 1881-07-03 | data-sort-value="1973" | 1973-09-20 | ''[[:d:Q60556178|Nuachabháil]]'' |- | style='text-align:right'| 881 | | [[Patrick O'Malley]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-01 | data-sort-value="2021" | 2021-03-27 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 882 | | [[Patrick Palmer]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-13 | data-sort-value="1971" | 1971-03-21 | [[Dún na Séad]] |- | style='text-align:right'| 883 | | [[Patrick Shanahan]] | data-sort-value="1908" | 1908-03-10 | data-sort-value="2000" | 2000-02-01 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 884 | | [[Patrick Teehan]] | data-sort-value="1904" | 1904-04-14 | data-sort-value="1985" | 1985-12-25 | [[Tigh Moling]] |- | style='text-align:right'| 885 | | [[Paudge Brennan]] | data-sort-value="1922" | 1922-02-18 | data-sort-value="1998" | 1998-06-10 | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 886 | [[Íomhá:Paul Coghlan, June 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Paul Coghlan]] | data-sort-value="1944" | 1944-06-01 | data-sort-value="2023" | 2023-06-08 | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 887 | | [[Peadar Cowan]] | data-sort-value="1903" | 1903-10-23 | data-sort-value="1962" | 1962-05-09 | [[Ármhach]] |- | style='text-align:right'| 888 | | [[Maura Laverty]] | data-sort-value="1907" | 1907<br/>1907-05-15 | data-sort-value="1966" | 1966-07-28 | [[Ráth Iomgháin]] |- | style='text-align:right'| 889 | | [[Maureen O'Carroll]] | data-sort-value="1913" | 1913-03-29 | data-sort-value="1984" | 1984-05-09 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 890 | | [[Maureen Potter]] | data-sort-value="1925" | 1925-01-03 | data-sort-value="2004" | 2004-04-07 | [[Fionnradharc]] |- | style='text-align:right'| 891 | [[Íomhá:Maurice Davin.jpg|center|128px]] | [[Muiris Ó Daimhín]] | data-sort-value="1842" | 1842-06-29 | data-sort-value="1927" | 1927-01-27 | [[Carraig na Siúire]] |- | style='text-align:right'| 892 | | [[Percy Dockrell]] | data-sort-value="1914" | 1914-12-27 | data-sort-value="1979" | 1979-11-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 893 | [[Íomhá:Peter Mathews.jpg|center|128px]] | [[Peter Mathews]] | data-sort-value="1951" | 1951-08 | data-sort-value="2017" | 2017-02-27 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 894 | | [[Phelim Calleary]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-03 | data-sort-value="1974" | 1974-01-04 | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 895 | [[Íomhá:7d1b3dc73225f14081cadd08c3ce5775.jpg--the late philly mcguinness will be honoured next sunday when the gaa park in mohill is rededicated as the philly mcguinness memorial park.jpg|center|128px]] | [[Philip McGuinness]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-29 | data-sort-value="2010" | 2010-04-19 | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 896 | | [[Philip Shanahan]] | data-sort-value="1874" | 1874-10-27 | data-sort-value="1931" | 1931-11-21 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 897 | | [[Pierce McCan]] | data-sort-value="1882" | 1882-08-02 | data-sort-value="1919" | 1919-03-06 | [[Contae Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 898 | | [[Proinsias Mac Aonghusa]] | data-sort-value="1933" | 1933-06-23 | data-sort-value="2003" | 2003-09-28 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 899 | | [[Pádraig Tyers]] | data-sort-value="1925" | 1925-10-20 | data-sort-value="2010" | 2010-02-19 | [[Tuar an Fhíona]] |- | style='text-align:right'| 900 | | [[Pádraig Ó Fiannachta]] | data-sort-value="1927" | 1927 | data-sort-value="2016" | 2016-07-15 | ''[[:d:Q65559350|An Paideac]]'' |- | style='text-align:right'| 901 | | [[Pádraig Ó Siochfhradha]] | data-sort-value="1883" | 1883-03-10 | data-sort-value="1964" | 1964-11-19 | ''[[:d:Q65558431|Baile an Ghóilín]]'' |- | style='text-align:right'| 902 | [[Íomhá:PádraigÓSnodaigh.JPG|center|128px]] | [[Pádraig Ó Snodaigh]] | data-sort-value="1935" | 1935<br/>1935-05-18 | data-sort-value="2025" | 2025-01-02 | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[Íomhá:Pól Ó Foighil.jpg|center|128px]] | [[Pól Ó Foighil]] | data-sort-value="1928" | 1928-06-01 | data-sort-value="2005" | 2005-03-21 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 904 | [[Íomhá:Sir.James.Ware.png|center|128px]] | [[James Ware]] | data-sort-value="1594" | 1594-11-26 | data-sort-value="1666" | 1666-12-01 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[Íomhá:Michael Donnellan, circa 1944.jpg|center|128px]] | [[Michael Donnellan]] | data-sort-value="1900" | 1900 | data-sort-value="1964" | 1964-09-27 | [[Dún Mór, Contae na Gaillimhe|Dún Mór]] |- | style='text-align:right'| 906 | | [[Mícheál Ó Lócháin|Micheál Ó Lócháin]] | data-sort-value="1836" | 1836-09-29 | data-sort-value="1899" | 1899-01-10 | ''[[:d:Q104326011|Currach an Doire]]'' |- | style='text-align:right'| 907 | [[Íomhá:Joseph MacBride.png|center|128px]] | [[Joseph MacBride]] | data-sort-value="1860" | 1860 | data-sort-value="1938" | 1938-01-01 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 908 | | [[Louis Dalton]] | data-sort-value="1862" | 1862-09-20 | data-sort-value="1945" | 1945-01-13 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 909 | | [[Hugh Law]] | data-sort-value="1872" | 1872-07-28 | data-sort-value="1943" | 1943-04-01<br/>1943-04-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 910 | | [[James Crowley]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1946" | 1946-01-21 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 911 | | [[Francis Bulfin]] | data-sort-value="1874" | 1874-02-12 | data-sort-value="1951" | 1951-03-22 | [[Contae Uíbh Fhailí]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[Íomhá:Bridget Mary Redmond, circa 1930s (retouched).png|center|128px]] | [[Bridget Redmond]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1952" | 1952-05-03 | [[An Currach]] |- | style='text-align:right'| 913 | | [[John Horgan]] | data-sort-value="1876" | 1876 | data-sort-value="1955" | 1955-06-27 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 914 | [[Íomhá:Major William Redmond bust, Wexford city.jpg|center|128px]] | [[Liam Mac Réamoinn|Willie Redmond]] | data-sort-value="1861" | 1861-04-15 | data-sort-value="1917" | 1917-06-07 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 915 | | [[Éamon Rooney]] | | data-sort-value="1993" | 1993-11-09 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 916 | | [[Éamonn Mac Thomáis]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-13 | data-sort-value="2002" | 2002-08-16 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 917 | [[Íomhá:St. Mary's Collegiate College Church, Youghal, Co. Cork.JPG|center|128px]] | [[Michael Jones (saighdiúir)|Michael Jones]] | data-sort-value="1606" | 1606 | data-sort-value="1649" | 1649-03-09 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 918 | | [[William Bowles]] | data-sort-value="1705" | 1705<br/>1714 | data-sort-value="1780" | 1780-08-25 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 919 | [[Íomhá:John Boyle O'Reilly cph.3a38519.jpg|center|128px]] | [[John Boyle O'Reilly]] | data-sort-value="1844" | 1844-06-28 | data-sort-value="1890" | 1890-08-10 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[Íomhá:A rest in rotten row.jpg|center|128px]] | [[Rose Maynard Barton]] | data-sort-value="1856" | 1856-04-21 | data-sort-value="1929" | 1929 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 921 | [[Íomhá:Rosemary Smith 1965.jpg|center|128px]] | [[Rosemary Smith]] | data-sort-value="1937" | 1937-08-07 | data-sort-value="2023" | 2023-12-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 922 | | [[Ruairí Brugha]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-15 | data-sort-value="2006" | 2006-01-31 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 923 | | [[Rónán Mac Aodha Bhuí]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-06 | data-sort-value="2023" | 2023-09-19 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 924 | | [[Samuel Holt]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1929" | 1929-04-18 | [[An Chúil, Contae na hIarmhí|An Chúil]] |- | style='text-align:right'| 925 | [[Íomhá:Sarah Purser by John Butler Yeats.png|center|128px]] | [[Sarah Purser]] | data-sort-value="1848" | 1848-03-22 | data-sort-value="1943" | 1943-08-07 | [[Dún Laoghaire]] |- | style='text-align:right'| 926 | | [[Seán Ardagh]] | data-sort-value="1947" | 1947-11-25 | data-sort-value="2016" | 2016-05-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 927 | | [[Seán Brosnan]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-21 | data-sort-value="1979" | 1979-04-18 | [[An Daingean|Daingean Uí Chúis]] |- | style='text-align:right'| 928 | | [[Seán Carroll]] | data-sort-value="1892" | 1892-01-20 | data-sort-value="1954" | 1954-02-01 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 929 | | [[Seán Dunne]] | data-sort-value="1918" | 1918-12-18 | data-sort-value="1969" | 1969-06-25 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 930 | | [[Seán FitzPatrick]] | data-sort-value="1948" | 1948-05-25 | data-sort-value="2021" | 2021-11-08 | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 931 | | [[Seán French (1890–1937)|Seán French]] | data-sort-value="1890" | 1890-05-29 | data-sort-value="1937" | 1937-09-12 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 932 | | [[Seán French (1931–2011)|Seán French]] | data-sort-value="1931" | 1931-11-08 | data-sort-value="2011" | 2011-12-25 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 933 | | [[Seán Hayes (polaiteoir)|Seán Hayes]] | data-sort-value="1884" | 1884 | data-sort-value="1928" | 1928-01-24 | [[Cuan Dor]] |- | style='text-align:right'| 934 | | [[Seán McCarthy (Corcaigh)|Seán McCarthy]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="1974" | 1974-03-14 | ''[[:d:Q7899349|Garraí Thancaird]]'' |- | style='text-align:right'| 935 | [[Íomhá:Sean McGarry, Circa 1914-1923.png|center|128px]] | [[Seán McGarry]] | data-sort-value="1886" | 1886-08-02 | data-sort-value="1958" | 1958-12-09 | [[Dún Droma]] |- | style='text-align:right'| 936 | | [[Seán McCurtin]] | data-sort-value="1896" | 1896-06-24 | data-sort-value="1982" | 1982-11-12 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 937 | | [[Seán Ó Murchú (peileadóir)|Seán Ó Murchú]] | data-sort-value="1932" | 1932-12 | data-sort-value="2025" | 2025-04-14 | [[An Com, Contae Chiarraí (Corca Dhuibhne)|An Com]] |- | style='text-align:right'| 938 | | [[Seán Ó Gráda]] | data-sort-value="1889" | 1889-12-01 | data-sort-value="1966" | 1966-04-07 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 939 | | [[Seán O'Mahony]] | data-sort-value="1864" | 1864 | data-sort-value="1934" | 1934-11-28 | [[Baile Mhic Andáin]] |- | style='text-align:right'| 940 | | [[Seán Ó Tiobraide]] | data-sort-value="1897" | 1897 | data-sort-value="1939" | 1939-07-15 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 941 | | [[Seán Ó Ceallaigh (polaiteoir Cláiríneach)|Seán Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1896" | 1896-04-17 | data-sort-value="1994" | 1994-06-15 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 942 | | [[Johnny Chóil Mhaidhc Ó Coisdealbha]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-21 | data-sort-value="2006" | 2006-10-27 | [[Indreabhán]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[Íomhá:Sean Treacy circa 1919.jpg|center|128px]] | [[Seán Tracey (réabhlóidí, 1895-1920)|Seán Ó Treasaigh]] | data-sort-value="1895" | 1895-02-14 | data-sort-value="1920" | 1920-10-14 | [[Sulchóid Bheag]] |- | style='text-align:right'| 944 | | [[Seán Ó Neachtain (Scoláire Gaeilge)|Seán Ó Neachtain]] | data-sort-value="1650" | 1650 | data-sort-value="1729" | 1729-03-09 | ''[[:d:Q67061513|Cluain Oileáin]]'' |- | style='text-align:right'| 945 | | [[Sheila Galvin]] | data-sort-value="1914" | 1914-02-23 | data-sort-value="1983" | 1983-03-20 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 946 | | [[Patrick Egan]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1960" | 1960-04-28 | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 947 | | [[Michael Kilroy]] | data-sort-value="1884" | 1884-09-14 | data-sort-value="1962" | 1962-12-23 | [[Baile Uí Fhiacháin]] |- | style='text-align:right'| 948 | | [[Michael Kennedy (An Longfort)|Michael Kennedy]] | data-sort-value="1897" | 1897-03-01 | data-sort-value="1965" | 1965-02-14 | [[Baile na gCros (Contae na hIermhí)|Baile na gCros (Contae na hIarmhí)]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[Íomhá:Peter Paul Galligan.jpg|center|128px]] | [[Paul Galligan]] | data-sort-value="1888" | 1888-06-20 | data-sort-value="1966" | 1966-12-14 | [[Carraig Álainn]] |- | style='text-align:right'| 950 | | [[John Butler]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1968" | 1968-02-16 | [[Béal na Molt]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[Íomhá:Freedoms Martyrs (5911132821).jpg|center|128px]] | [[Rosie Hackett]] | data-sort-value="1893" | 1893-07-25<br/>1883 | data-sort-value="1976" | 1976-05-04<br/>1976-07-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 952 | [[Íomhá:Noel Thomas Lemass, 1971 (cropped).tif|center|128px]] | [[Noel Lemass, Óg|Noel Lemass]] | data-sort-value="1929" | 1929-02-14 | data-sort-value="1976" | 1976-04-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[Íomhá:Martin Corry, 1927.jpg|center|128px]] | [[Martin Corry]] | data-sort-value="1890" | 1890-12-12 | data-sort-value="1979" | 1979-02-14 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[Íomhá:Jackmurphy.jpg|center|128px]] | [[Jack Murphy]] | data-sort-value="1920" | 1920 | data-sort-value="1984" | 1984-07-11 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 955 | | [[Des Foley]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-12 | data-sort-value="1995" | 1995-02-05 | [[Cionn Sáile]] |- | style='text-align:right'| 956 | | [[Jack McQuillan]] | data-sort-value="1920" | 1920-08-30 | data-sort-value="1998" | 1998-03-08 | [[Béal Átha Feorainne]] |- | style='text-align:right'| 957 | | [[Michael O'Halloran]] | data-sort-value="1933" | 1933-08-20 | data-sort-value="1999" | 1999-11-29 | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 958 | | [[Máel Sechnaill mac Máele Ruanaid]] | | data-sort-value="862" | 862 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 959 | | [[Rós Ní Mhaonaigh]] | data-sort-value="1740" | 1740 | data-sort-value="1798" | 1798 | [[Contae na Mí]] |- | style='text-align:right'| 960 | [[Íomhá:Edith Anne Stoney.jpg|center|128px]] | [[Edith Anne Stoney]] | data-sort-value="1869" | 1869-01-06 | data-sort-value="1938" | 1938-06-25 | [[Droichead na Dothra]] |- | style='text-align:right'| 961 | | [[Joseph Cooper Walker]] | data-sort-value="1761" | 1761 | data-sort-value="1810" | 1810-04-12 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[Íomhá:Jennie Wyse Power.jpg|center|128px]] | [[Jennie Wyse Power]] | data-sort-value="1858" | 1858-05-01 | data-sort-value="1941" | 1941-01-05 | [[Bealach Conglais]] |- | style='text-align:right'| 963 | [[Íomhá:Portrait of Singer Big Tom (Nov 2004).jpg|center|128px]] | [[Big Tom]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-18 | data-sort-value="2018" | 2018-04-17 | [[Baile na Lorgan]] |- | style='text-align:right'| 964 | | [[Dáibhí de Barra]] | data-sort-value="1758" | 1758 | data-sort-value="1851" | 1851 | [[Carraig Thuathail]] |- | style='text-align:right'| 965 | | [[Dáithí Ó hÓgáin]] | data-sort-value="1949" | 1949 | data-sort-value="2011" | 2011 | [[An Brú]] |- | style='text-align:right'| 966 | | [[Domhnall Ó Conchubhair]] | data-sort-value="1847" | 1847 | data-sort-value="1930" | 1930-09-27 | ''[[:d:Q104300976|An Cnoc Dubh]]'' |- | style='text-align:right'| 967 | | [[Eibhlín Ní Chathailriabhaigh]] | data-sort-value="1910" | 1910-06-01 | data-sort-value="2001" | 2001-06-07 | [[Domhnach Broc]] |- | style='text-align:right'| 968 | | [[Maidhc Dainín Ó Sé]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-02 | data-sort-value="2013" | 2013-08-29 | [[Baile na nGall, Contae Chiarraí|Baile na nGall]] |- | style='text-align:right'| 969 | | [[Máire Ní Scolaí]] | data-sort-value="1909" | 1909-05-24 | data-sort-value="1985" | 1985-06-28 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 970 | | [[Máirtín Ó Corrbuí]] | data-sort-value="1912" | 1912-11-17 | data-sort-value="2002" | 2002-05-08 | ''[[:d:Q104314882|An Pháirc Bhuí]]'' |- | style='text-align:right'| 971 | | [[Máirín Ní Rodaigh]] | | data-sort-value="1965" | 1965-10 | [[An Cabhán]] |- | style='text-align:right'| 972 | | [[Mícheál Breathnach]] | data-sort-value="1881" | 1881-09-16 | data-sort-value="1908" | 1908-09-28 | [[An Lochán Beag, Contae na Gaillimhe|An Lochán Beag]] |- | style='text-align:right'| 973 | | [[Mícheál Ó Bréartúin]] | data-sort-value="1930" | 1930 | data-sort-value="2011" | 2011 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 974 | | [[Patsy Ó Ceannabháin]] | data-sort-value="1943" | 1943 | data-sort-value="1998" | 1998 | [[Ros Muc]] |- | style='text-align:right'| 975 | | [[Pádraic Óg Ó Conaire]] | data-sort-value="1893" | 1893-03-11 | data-sort-value="1971" | 1971-08-05 | ''[[:d:Q104321570|An Turlach Beag]]'' |- | style='text-align:right'| 976 | | [[Seán Ó Ruadháin]] | data-sort-value="1883" | 1883-02-20 | data-sort-value="1966" | 1966-06-22 | [[Gaoth Sáile]] |- | style='text-align:right'| 977 | | [[Tadhg Gaelach Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1715" | 1715 | data-sort-value="1795" | 1795 | [[Tuar na Fola]] |- | style='text-align:right'| 978 | | [[Énrí Ó Muirgheasa]] | data-sort-value="1874" | 1874-01-14 | data-sort-value="1945" | 1945-08-13 | ''[[:d:Q65558304|An Caisleán Thoir]]'' |- | style='text-align:right'| 979 | [[Íomhá:Mary A. Sadlier (A ROUND TABLE, 1897).png|center|128px]] | [[Mary Anne Sadlier]] | data-sort-value="1820" | 1820-12-31 | data-sort-value="1903" | 1903-04-05 | [[Muinchille]] |- | style='text-align:right'| 980 | | [[Kit Ahern]] | data-sort-value="1915" | 1915-01-13 | data-sort-value="2007" | 2007-12-27 | [[Áth an tSléibhe]] |- | style='text-align:right'| 981 | | [[Nicky McFadden]] | data-sort-value="1962" | 1962-12-25 | data-sort-value="2014" | 2014-03-25 | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 982 | | [[Tadhg Dall Ó hUiginn]] | data-sort-value="1550" | 1550 | data-sort-value="1591" | 1591-03 | [[Cúige Chonnacht]] |- | style='text-align:right'| 983 | | [[Tomás Ó Néill Ruiséal]] | data-sort-value="1828" | 1828 | data-sort-value="1908" | 1908 | [[An Móta]] |- | style='text-align:right'| 984 | | [[Mary Elizabeth Byrne]] | data-sort-value="1880" | 1880-07-02 | data-sort-value="1931" | 1931-01-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 985 | | [[Henry Mountcharles|Henry Conyngham]] | data-sort-value="1951" | 1951-05-25 | data-sort-value="2025" | 2025-06-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 986 | | [[Anraí Ó Riain]] | data-sort-value="1957" | 1957-04-07 | data-sort-value="2020" | 2020-11-24 | ''[[:d:Q4222952|Clárach]]'' |- | style='text-align:right'| 987 | | [[Seosamh Ó Ceocháin]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-18 | data-sort-value="1988" | 1988-01-05 | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 988 | | [[Roger Sweetman]] | data-sort-value="1874" | 1874-08-18 | data-sort-value="1954" | 1954-05-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 989 | [[Íomhá:Portrait of John D’Alton P6048.jpg|center|128px]] | [[John D'Alton (staraí)|John D'Alton]] | data-sort-value="1792" | 1792 | data-sort-value="1867" | 1867 | [[Contae na hIarmhí]] |- | style='text-align:right'| 990 | | [[Liam Ó hAonghusa|William Maunsell Hennessy]] | data-sort-value="1829" | 1829 | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Caisleán Ghriaire]] |- | style='text-align:right'| 991 | [[Íomhá:Arthur Guinness II.png|center|128px]] | [[Arthur Hart Guinness]] | data-sort-value="1768" | 1768 | data-sort-value="1855" | 1855 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 992 | [[Íomhá:David Kent (cropped).jpg|center|128px]] | [[David Kent]] | data-sort-value="1867" | 1867-02-02 | data-sort-value="1930" | 1930-11 | [[Caisleán Ó Liatháin]] |- | style='text-align:right'| 993 | | [[Joseph MacDonagh]] | data-sort-value="1883" | 1883-05-18 | data-sort-value="1922" | 1922-12-25 | [[Cloch Shiurdáin]] |- | style='text-align:right'| 994 | | [[Ellen O'Leary]] | data-sort-value="1831" | 1831 | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 995 | [[Íomhá:Barrington,Richard Manliffe01.png|center|128px]] | [[Richard Barrington]] | data-sort-value="1849" | 1849 | data-sort-value="1915" | 1915-09-15 | ''[[:d:Q104277926|An Fásach Rua]]'' |- | style='text-align:right'| 996 | | [[Richard Barry]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-04 | data-sort-value="2013" | 2013-04-28 | [[Mainistir Fhear Maí]] |- | style='text-align:right'| 997 | | [[Richard Beamish]] | data-sort-value="1862" | 1862-06-16<br/>1861-06-16 | data-sort-value="1938" | 1938-02-23 | [[An Gleanntán]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[Íomhá:Richard Corish, circa 1930s.jpg|center|128px]] | [[Richard Corish]] | data-sort-value="1889" | 1889-01-01 | data-sort-value="1945" | 1945-07-19 | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 999 | | [[Risteárd de hAe]] | data-sort-value="1902" | 1902 | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Mainistir na Féile]] |- | style='text-align:right'| 1000 | | [[Richard Stanihurst|Richard Stanyhurst]] | data-sort-value="1547" | 1547 | data-sort-value="1618" | 1618 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1001 | | [[Richard Walsh]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="1957" | 1957-12-04 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 1002 | | [[Richard Wilson]] | data-sort-value="1875" | 1875 | data-sort-value="1957" | 1957-02-20 | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 1003 | | [[Risteard de Hindeberg]] | data-sort-value="1863" | 1863-09-18 | data-sort-value="1916" | 1916-03-17 | ''[[:d:Q104320133|Barr Beithí]]'' |- | style='text-align:right'| 1004 | | [[Robert Day]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1005 | | [[Roibeard Ó Faracháin]] | data-sort-value="1909" | 1909-04-24 | data-sort-value="1984" | 1984-12-29 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1006 | | [[Robert Lahiffe]] | data-sort-value="1911" | 1911 | data-sort-value="1975" | 1975-03-08 | [[Gort Inse Guaire|An Gort]] |- | style='text-align:right'| 1007 | | [[Seán Ó Súilleabháin (saighdiúir)|Seán Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1700" | 1700 | data-sort-value="1760" | 1760 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1008 | | [[Osmond Esmonde]] | data-sort-value="1896" | 1896-04-04 | data-sort-value="1936" | 1936-07-22 | [[Contae Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1009 | | [[Sorcha Ní Ghuairim]] | data-sort-value="1911" | 1911-10-11 | data-sort-value="1976" | 1976-12-24 | [[Roisín na Mainiach]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[Íomhá:Stella Steyn.jpg|center|128px]] | [[Stella Steyn]] | data-sort-value="1907" | 1907-12-26 | data-sort-value="1987" | 1987-07-21 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1011 | | [[Stephen Barrett]] | data-sort-value="1913" | 1913-12-26 | data-sort-value="1976" | 1976-09-08 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1012 | [[Íomhá:Seán MacBride circa 1947.jpg|center|128px]] | [[Stephen Coughlan]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-26 | data-sort-value="1994" | 1994-12-20 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1013 | | [[Stephen Fuller]] | data-sort-value="1900" | 1900-01-01 | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Cill Flainn]] |- | style='text-align:right'| 1014 | | [[Stephen Jordan]] | data-sort-value="1886" | 1886-12-26 | data-sort-value="1975" | 1975-09-15 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1015 | | [[Séamus Doyle]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1971" | 1971-04-30 | [[Inis Córthaidh]] |- | style='text-align:right'| 1016 | | [[Séamus Fitzgerald]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-21 | data-sort-value="1972" | 1972-07-23 | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 1017 | | [[Séamus Dwyer]] | data-sort-value="1886" | 1886-11-15 | data-sort-value="1922" | 1922-12-20 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1018 | | [[Séamus Mac an Iomaire]] | data-sort-value="1891" | 1891-01-13 | data-sort-value="1967" | 1967-11-15 | [[Maínis]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[Íomhá:Tadhg Crowley 1924 Election Poster.jpg|center|128px]] | [[Tadhg Crowley]] | data-sort-value="1890" | 1890-05-01 | data-sort-value="1970" | 1970-03-12 | [[Baile an Londraigh]] |- | style='text-align:right'| 1020 | [[Íomhá:Tadhg O Donnchadha 1902.jpg|center|128px]] | [[Tadhg Ó Donnchadha]] | data-sort-value="1874" | 1874-09-04 | data-sort-value="1949" | 1949-09-21 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1021 | | [[Terry Brennan]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-24 | data-sort-value="2020" | 2020-06-19 | [[Cairlinn]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[Íomhá:Thaddeus Connellan, by James Northcote.jpg|center|128px]] | [[Tadhg Ó Coinnialláin]] | data-sort-value="1780" | 1780 | data-sort-value="1854" | 1854 | [[An Scrín]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[Íomhá:ThomasBracken-NZ.JPG|center|128px]] | [[Thomas Bracken]] | data-sort-value="1843" | 1843-12-21 | data-sort-value="1898" | 1898-02-16 | [[Cluain Eois]] |- | style='text-align:right'| 1024 | | [[Sarah Mary Fitton]] | data-sort-value="1796" | 1796 | data-sort-value="1874" | 1874-03-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1025 | [[Íomhá:Mary O'Donovan Rossa.png|center|128px]] | [[Mary Jane O’Donovan Rossa|Mary O'Donovan Rossa]] | data-sort-value="1845" | 1845-01-27 | data-sort-value="1916" | 1916-08-18<br/>1916-08-17 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1026 | [[Íomhá:Portrait of Thomas James Mulvany .PNG|center|128px]] | [[Thomas James Mulvany]] | data-sort-value="1779" | 1779 | data-sort-value="1845" | 1845-02-27 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1027 | | [[Thomas Burke (An Clár)|Thomas Burke]] | data-sort-value="1908" | 1908-06-10 | data-sort-value="1951" | 1951-11-20 | [[Sráid na Cathrach]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[Íomhá:Thomas Davis Young Irelander.JPG|center|128px]] | [[Tomás Dáibhis]] | data-sort-value="1814" | 1814-10-14 | data-sort-value="1845" | 1845-09-16 | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1029 | | [[Thomas Dunne]] | data-sort-value="1926" | 1926-03-10 | data-sort-value="1990" | 1990-08-03 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 1030 | [[Íomhá:TF O'Higgins, 1933.png|center|128px]] | [[Thomas F. O'Higgins]] | data-sort-value="1890" | 1890-04-08 | data-sort-value="1953" | 1953-11-01 | [[An Sráidbhaile, Contae Laoise|An Sráidbhaile]] |- | style='text-align:right'| 1031 | | [[Thomas Finlay (Cumann na nGaedheal)|Thomas Finlay]] | data-sort-value="1893" | 1893-10-11 | data-sort-value="1932" | 1932-11-22 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1032 | | [[Thomas Harris]] | data-sort-value="1895" | 1895 | data-sort-value="1974" | 1974-02-18 | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1033 | [[Íomhá:ThomasHunter.jpg|center|128px]] | [[Thomas Hunter]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1932" | 1932-03-11 | [[Baile Chaisleáin an Róistigh]] |- | style='text-align:right'| 1034 | | [[Thomas Hussey]] | data-sort-value="1936" | 1936-01-25 | data-sort-value="2024" | 2024-01-21 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1035 | | [[Thomas Meaney]] | data-sort-value="1931" | 1931-08-11 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[Sráid an Mhuilinn]] |- | style='text-align:right'| 1036 | [[Íomhá:Irish nationalist politician Thomas O'Donnell.png|center|128px]] | [[Tomás Ó Domhnaill (polaiteoir náisiúnach Éireannach)]] | data-sort-value="1871" | 1871-11-30 | data-sort-value="1943" | 1943-06-11 | [[An Baile Dubh, Contae Chiarraí (Clann Mhuiris)|An Baile Dubh]] |- | style='text-align:right'| 1037 | | [[Thomas O'Donoghue]] | data-sort-value="1890" | 1890 | data-sort-value="1999" | 20th century | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 1038 | | [[Thomas O'Mahony]] | | data-sort-value="1924" | 1924-07-20 | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1039 | | [[Fanny Currey]] | data-sort-value="1848" | 1848-05-30 | data-sort-value="1917" | 1917-03-30 | ''[[:d:Q2368947|Caisleán Leasa Móire]]'' |- | style='text-align:right'| 1040 | | [[Catherine Isabella Osborne]] | data-sort-value="1818" | 1818-06-30 | data-sort-value="1880" | 1880-06-21 | ''[[:d:Q57272913|Teach Newtown Anner]]'' |- | style='text-align:right'| 1041 | | [[Colm Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2017" | 2017 | [[Camas]] |- | style='text-align:right'| 1042 | | [[Seán Ua Cearnaigh]] | data-sort-value="1933" | 1933-06-13 | data-sort-value="2020" | 2020-10-26 | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 1043 | | [[Morgan Jageurs]] | data-sort-value="1862" | 1862 | data-sort-value="1932" | 1932-04-28 | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 1044 | | [[Peter Morgan Jaguers]] | data-sort-value="1862" | 1862 | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 1045 | | [[Seán Ó Lúing]] | data-sort-value="1917" | 1917-05-16 | data-sort-value="2000" | 2000-02-10 | [[Baile an Fheirtéaraigh]] |- | style='text-align:right'| 1046 | | [[Fionntán Mac Aodha Bhuí]] | data-sort-value="1924" | 1924 | data-sort-value="2012" | 2012 | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 1047 | | [[Tadhg Ó Scanaill (aisteoir)|Tadhg Ó Scanaill]] | data-sort-value="1883" | 1883-05-09 | data-sort-value="1967" | 1967-01-18 | [[Baile Bhuirne]] |- | style='text-align:right'| 1048 | | [[Tadhg Ó Scanaill (múinteoir)|Tadhg Ó Scanaill]] | data-sort-value="1870" | 1870 | data-sort-value="1939" | 1939-08-20 | ''[[:d:Q65557130|An Inse Mhór]]'' |- | style='text-align:right'| 1049 | | [[Seánie O'Brien]] | data-sort-value="1919" | 1919-08-23 | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Tobar Phádraig]] |- | style='text-align:right'| 1050 | | [[Máire Ní Shúilleabháin]] | data-sort-value="1884" | 1884-02-02 | data-sort-value="1914" | 1914-07-14 | [[Sráid na Cathrach]] |- | style='text-align:right'| 1051 | | [[Mícheál Ó Tiománaidhe|Micheál Ó Tiománaidhe]] | data-sort-value="1853" | 1853-09-20 | data-sort-value="1940" | 1940-03-07 | ''[[:d:Q104331267|An Cartún Dubh]]'' |- | style='text-align:right'| 1052 | | [[Moyra Barry]] | data-sort-value="1886" | 1886 | data-sort-value="1960" | 1960-02-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1053 | | [[Ruth Brandt]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-22 | data-sort-value="1989" | 1989-08-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1054 | | [[Dorothy Blackham]] | data-sort-value="1896" | 1896-03-01 | data-sort-value="1975" | 1975-09-03 | [[Ráth Maonais]] |- | style='text-align:right'| 1055 | | [[Neilí Ní Bhriain]] | data-sort-value="1864" | 1864-06-04 | data-sort-value="1925" | 1925-04-01 | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 1056 | | [[William Haliday]] | data-sort-value="1788" | 1788 | data-sort-value="1812" | 1812 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1057 | | [[Áine Ní Fhoghludha]] | data-sort-value="1880" | 1880-11-10 | data-sort-value="1932" | 1932-04-14 | ''[[:d:Q104319641|An Móta]]'' |- | style='text-align:right'| 1058 | | [[Patrick Ganly]] | data-sort-value="1809" | 1809 | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1059 | [[Íomhá:John Thomas Woodhouse (1780-1845) - Robert Murphy, BA, Fellow (1800) - GC0027 - Gonville and Caius College.jpg|center|128px]] | [[Robert Murphy]] | data-sort-value="1806" | 1806 | data-sort-value="1843" | 1843-03-12 | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1060 | | [[William Kirby Sullivan]] | data-sort-value="1821" | 1821 | data-sort-value="1890" | 1890 | [[An Druipseach]] |- | style='text-align:right'| 1061 | | [[Harry Colley]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-21 | data-sort-value="1972" | 1972-01-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1062 | | [[Críostóir Ó Floinn]] | data-sort-value="1927" | 1927-12-18 | data-sort-value="2023" | 2023-10-09 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1063 | | [[Don Cockburn]] | data-sort-value="1930" | 1930-03-13 | data-sort-value="2017" | 2017-09-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1064 | | [[Tony Scannell]] | data-sort-value="1945" | 1945-08-14 | data-sort-value="2020" | 2020-05-26 | [[Cionn tSáile]] |- | style='text-align:right'| 1065 | | [[Jim Fahy]] | data-sort-value="1946" | 1946 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[Baile Locha Riach]] |- | style='text-align:right'| 1066 | [[Íomhá:MADDEN(1888) p370 THOMAS RUSSEL.jpg|center|128px]] | [[Tomás Ruiséil (reibiliúnach)|Tomás Ruiséil]] | data-sort-value="1767" | 1767-11-21 | data-sort-value="1803" | 1803-10-21 | [[Drom Átháin]] |- | style='text-align:right'| 1067 | | [[Thomas Tynan]] | data-sort-value="1859" | 1859 | data-sort-value="1953" | 1953-09-24 | [[Baile Briotáis]] |- | style='text-align:right'| 1068 | | [[Timothy O'Connor]] | data-sort-value="1906" | 1906-10-01 | data-sort-value="1986" | 1986-07-21 | [[Cill Orglan]] |- | style='text-align:right'| 1069 | | [[Timothy O'Sullivan (Fianna Fáil)|Timothy O'Sullivan]] | data-sort-value="1899" | 1899-07-26 | data-sort-value="1971" | 1971-03-03 | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 1070 | [[Íomhá:Timothy Quill 1930.jpg|center|128px]] | [[Timothy Quill]] | data-sort-value="1901" | 1901-05-09 | data-sort-value="1960" | 1960-06-10 | [[Cluain Droichead]] |- | style='text-align:right'| 1071 | | [[Todd Andrews]] | data-sort-value="1901" | 1901-10-06 | data-sort-value="1985" | 1985-10-11 | [[Tuaisceart Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1072 | | [[Tom Clancy]] | data-sort-value="1924" | 1924-10-29 | data-sort-value="1990" | 1990-11-07 | [[Carraig na Siúire]] |- | style='text-align:right'| 1073 | [[Íomhá:Tom Kettle.jpg|center|128px]] | [[Tom Kettle]] | data-sort-value="1880" | 1880-02-09 | data-sort-value="1916" | 1916-09-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1074 | | [[Tom Leonard]] | data-sort-value="1924" | 1924-05-30 | data-sort-value="2004" | 2004-03-05 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1075 | | [[Tom McEllistrim (1894–1973)|Tom McEllistrim]] | data-sort-value="1894" | 1894-10-14 | data-sort-value="1973" | 1973-12-04 | [[Lios Tuathail]] |- | style='text-align:right'| 1076 | | [[Tom Murphy]] | data-sort-value="1935" | 1935-02-23 | data-sort-value="2018" | 2018-05-15 | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 1077 | | [[Tom O'Reilly (An Cabhán)|Tom O'Reilly]] | data-sort-value="1915" | 1915-08-06 | data-sort-value="1995" | 1995-02-01 | [[Cill na Seanrátha]] |- | style='text-align:right'| 1078 | | [[Tom Sailí Ó Flaithearta]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="2021" | 2021-04-15 | [[An Cheathrú Rua]] |- | style='text-align:right'| 1079 | | [[Domhnall Caomhánach]] | data-sort-value="1140" | 1140 | data-sort-value="1175" | 1175 | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 1080 | | [[Nicolás Bhailís]] | data-sort-value="1548" | 1548 | data-sort-value="1585" | 1585-12-14 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1081 | | [[William Ganly]] | data-sort-value="1855" | 1855 | data-sort-value="1926" | 1926-02-20 | [[Inis Mór, Árainn|Inis Mór]] |- | style='text-align:right'| 1082 | | [[Edward Hayes]] | data-sort-value="1810" | 1810<br/>1814 | data-sort-value="1870" | 1870-11-12 | [[Contae Laoise]]<br/>[[Garraí Eoin]] |- | style='text-align:right'| 1083 | [[Íomhá:William Henry Gregory Vanity Fair 30 December 1871.jpg|center|128px]] | [[William Henry Gregory]] | data-sort-value="1817" | 1817-07-12<br/>1817-06-13 | data-sort-value="1892" | 1892-03-06 | [[Caisleán Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1084 | [[Íomhá:Énna Mac Murchada (Bodleian Library MS Rawlinson B 503, folio 36r).jpg|center|128px]] | [[Éanna Mac Murchadha|Enna mac Donnchada Mac Murchada]] | | data-sort-value="1126" | 1126 | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 1085 | | [[Conchobar Ua Briain|Conchúr Ó Briain]] | | data-sort-value="1142" | 1142 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1086 | | [[Mary Swanzy]] | data-sort-value="1882" | 1882 | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1087 | | [[Seosamh Laoide]] | data-sort-value="1865" | 1865-05-24 | data-sort-value="1939" | 1939-09-21 | [[Raghnallach]] |- | style='text-align:right'| 1088 | | [[Robert Francis Ruttledge]] | data-sort-value="1899" | 1899-09-11 | data-sort-value="2002" | 2002-01-12 | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 1089 | | [[Jemma Redmond]] | data-sort-value="1978" | 1978-03-16 | data-sort-value="2016" | 2016-08-16 | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 1090 | | [[Margaret Dobbs]] | data-sort-value="1871" | 1871-11-19 | data-sort-value="1962" | 1962-01-02 | [[Contae Aontroma]]<br/>[[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1091 | [[Íomhá:Women in Mathematics Day 2018 13.jpg|center|128px]] | [[Sheila Tinney]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-15 | data-sort-value="2010" | 2010-03-27 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1092 | | [[Austin Carroll]] | data-sort-value="1835" | 1835<br/>1835-02-23 | data-sort-value="1909" | 1909<br/>1909-11-29 | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 1093 | | [[Kathleen Watkins]] | data-sort-value="1934" | 1934-10-17 | data-sort-value="2024" | 2024-11-07 | [[Teach Sagard]] |- | style='text-align:right'| 1094 | | [[Caitlín Ní Thoirbheird]] | data-sort-value="1891" | 1891-05-05 | data-sort-value="1969" | 1969-07-24 | ''[[:d:Q1124843|Mainistir na Búille]]'' |- | style='text-align:right'| 1095 | | [[Uileog de Búrca]] | data-sort-value="1829" | 1829-12-29 | data-sort-value="1887" | 1887-11-22 | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 1096 | | [[Val Mulkerns]] | data-sort-value="1925" | 1925-02-14 | data-sort-value="2018" | 2018-03-10 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1097 | [[Íomhá:Dr Vincent White in his Mayoral robes.jpg|center|128px]] | [[Vincent White]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1958" | 1958-12-14 | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1098 | | [[Uaitéar Ó Maicín|Walter Macken]] | data-sort-value="1915" | 1915-05-03 | data-sort-value="1967" | 1967-04-22 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1099 | [[Íomhá:Wilhelmina Geddes.jpg|center|128px]] | [[Wilhelmina Geddes]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Liatroim]] |- | style='text-align:right'| 1100 | | [[Maureen Sweeney]] | data-sort-value="1923" | 1923-06-03 | data-sort-value="2023" | 2023-12-17 | ''[[:d:Q56274057|Knockanure]]'' |- | style='text-align:right'| 1101 | [[Íomhá:Maud Joynt at the School of Irish learning 1913.jpg|center|128px]] | [[Maud Joynt]] | data-sort-value="1868" | 1868-03-07 | data-sort-value="1940" | 1940-07-24 | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 1102 | | [[Margaret Grey Porter]] | | data-sort-value="1881" | 1881 | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 1103 | | [[Eleanor Knott]] | data-sort-value="1886" | 1886-11-18 | data-sort-value="1975" | 1975-01-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1104 | | [[Máire Ní Dhonnchadha Dhuibh]] | data-sort-value="1702" | 1702 | data-sort-value="1795" | 1795 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1105 | | [[Mary Georgina Barton]] | data-sort-value="1861" | 1861-04-03 | data-sort-value="1949" | 1949-11-08 | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1106 | | [[Paddy McMahon]] | data-sort-value="1933" | 1933 | data-sort-value="2019" | 2019 | [[An Tulach (An Clár)|An Tulach]] |- | style='text-align:right'| 1107 | | [[Seán Garvey]] | data-sort-value="1952" | 1952 | data-sort-value="2022" | 2022-05-06 | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 1108 | | [[Annraoi Ó Liatháin]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-15 | data-sort-value="1981" | 1981-07-27 | [[Port Omna]] |- | style='text-align:right'| 1109 | | [[Donnchadh Ó Laoghaire (ollamh)|Donnchadh Ó Laoghaire]] | data-sort-value="1877" | 1877-01-21 | data-sort-value="1944" | 1944-04-03 | ''[[:d:Q104298855|Doire an Chuilinn]]'' |- | style='text-align:right'| 1110 | | [[Róisín Uí Mhadagáin Ní Raghallaigh]] | data-sort-value="1903" | 1903-01-21 | data-sort-value="1974" | 1974-02-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1111 | | [[Patrick Smyth]] | data-sort-value="1824" | 1824 | data-sort-value="1865" | 1865-10-14 | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 1112 | | [[Thomas Wall]] | data-sort-value="1906" | 1906-07-04 | data-sort-value="1985" | 1985-08-20 | ''[[:d:Q104316697|Baile na mBodach]]'' |- | style='text-align:right'| 1113 | | [[Clíodna Cussen]] | data-sort-value="1932" | 1932-09-18 | data-sort-value="2022" | 2022-08-02 | [[An Caisleán Nua, Contae Luimnigh|An Caisleán Nua]] |- | style='text-align:right'| 1114 | | [[Peadar Lamb]] | data-sort-value="1930" | 1930 | data-sort-value="2017" | 2017-09-01 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1115 | | [[Biddy White Lennon]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2017" | 2017-11-25 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1116 | | [[Robert William Alexander]] | data-sort-value="1905" | 1905-11-21 | data-sort-value="1979" | 1979-12-17 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1117 | | [[Keelin Shanley]] | data-sort-value="1968" | 1968-08-24 | data-sort-value="2020" | 2020-02-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1118 | | [[Eoghan Ó Siadhail]] | data-sort-value="1584" | 1584 | data-sort-value="1650" | 1650-06-21 | [[Contae na hIarmhí]] |- | style='text-align:right'| 1119 | | [[Stephen Spring Rice (1814–1865)]] | data-sort-value="1814" | 1814-08-31 | data-sort-value="1865" | 1865-05-09 | ''[[:d:Q16931404|Mount Trenchard House]]'' |- | style='text-align:right'| 1120 | | [[Julia Grenan]] | data-sort-value="1883" | 1883-07-02 | data-sort-value="1972" | 1972-01-06 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1121 | | [[Vincent Barry]] | data-sort-value="1908" | 1908 | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1122 | | [[Charlotte Dease]] | data-sort-value="1873" | 1873-07-20 | data-sort-value="1953" | 1953-05-05 | [[Baile Briotáis]] |- | style='text-align:right'| 1123 | | [[Cáit Feiritéar]] | data-sort-value="1916" | 1916-12-01 | data-sort-value="2005" | 2005-06-08 | ''[[:d:Q104309724|Baile na hAbha]]'' |- | style='text-align:right'| 1124 | | [[Nessa Ní Shéaghdha]] | data-sort-value="1916" | 1916-03-14 | data-sort-value="1993" | 1993-04-11 | [[Droim Conrach]] |- | style='text-align:right'| 1125 | [[Íomhá:Máire Rua O'Brien.jpg|center|128px]] | [[Máire Rua Nic Mhathúna|Máire Rua Ní Mhathúna]] | data-sort-value="1615" | 1615 | data-sort-value="1686" | 1686 | [[Cluain idir Dhá Lá]] |- | style='text-align:right'| 1126 | | [[Domhnaill Ó Bearáin]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-28 | data-sort-value="2018" | 2018-01-03 | [[Contae Átha Cliath Theas]] |- | style='text-align:right'| 1127 | | [[Cecilia Margaret Nairn]] | data-sort-value="1791" | 1791 | data-sort-value="1857" | 1857-06-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1128 | | [[Victoria Coffey]] | data-sort-value="1911" | 1911-09-16 | data-sort-value="1999" | 1999-06-15 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1129 | | [[James Murnaghan]] | data-sort-value="1881" | 1881 | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1130 | | [[Josie Sheáin Jeaic Mac Donncha]] | data-sort-value="1943" | 1943 | data-sort-value="2017" | 2017-09-09 | [[An Aird Thiar]] |- | style='text-align:right'| 1131 | | [[Teresa Mullen]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-27 | data-sort-value="1989" | 1989-08-23 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1132 | | [[Liam Budhlaeir]] | data-sort-value="1923" | 1923-09-28 | data-sort-value="1995" | 1995-06-10 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1133 | | [[Seán Ó hÉalaí]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-27 | data-sort-value="2017" | 2017-12-11 | ''[[:d:Q82025075|Poll Raithní (Sweeny)]]'' |- | style='text-align:right'| 1134 | | [[Aogán Ó Muircheartaigh]] | data-sort-value="1948" | 1948 | data-sort-value="2025" | 2025-05-26 | [[Dún Chaoin]] |- | style='text-align:right'| 1135 | | [[Seán Ó Tuairisg]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-01 | data-sort-value="2023" | 2023-04-19 | [[An Lochán Beag, Contae na Gaillimhe|An Lochán Beag]] |- | style='text-align:right'| 1136 | | [[Caitlín Ní Mhaolchróin]] | data-sort-value="1895" | 1895-11-22 | data-sort-value="1973" | 1973-06-13 | [[Cill Bheagáin]] |- | style='text-align:right'| 1137 | | [[Nóra Ághas]] | data-sort-value="1882" | 1882-07-15 | data-sort-value="1970" | 1970-01-20 | ''[[:d:Q60555545|Cinn Aird]]'' |- | style='text-align:right'| 1138 | | [[An Beirneach|Liam Ó Beirn]] | data-sort-value="1869" | 1869 | data-sort-value="1949" | 1949-07-17 | ''[[:d:Q104325767|Ceathrú na Gaoithe]]'' |- | style='text-align:right'| 1139 | | [[Seosamh Ieróm Mac Giolla Phádraig]] | data-sort-value="1878" | 1878 | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1140 | | [[Seán Ó Súilleabháin (béaloideasóir)|Seán Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-30 | data-sort-value="1996" | 1996-12-12 | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1141 | | [[Donncha Ó Céileachair]] | data-sort-value="1918" | 1918 | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Cúil Aodha]] |- | style='text-align:right'| 1142 | | [[Mary Elmes]] | data-sort-value="1908" | 1908-05-05 | data-sort-value="2002" | 2002-03-09 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1143 | [[Íomhá:IVRLA 10443 Ó hEinirí.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó hEinirí|Seán Ó hÉinirí]] | data-sort-value="1915" | 1915-03-26 | data-sort-value="1998" | 1998-07-26 | [[Cill Ghallagáin]] |- | style='text-align:right'| 1144 | | [[Michael O'Higgins]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-01 | data-sort-value="2005" | 2005-03-09 | [[Teach Srafáin]] |- | style='text-align:right'| 1145 | | [[Brigid Hogan-O'Higgins]] | data-sort-value="1932" | 1932-03-10 | data-sort-value="2022" | 2022-11-02 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1146 | [[Íomhá:Billy Lawless.jpg|center|128px]] | [[Billy Lawless]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-04 | data-sort-value="2024" | 2024-11-08 | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1147 | | [[Thomas de Vere Coneys]] | data-sort-value="1804" | 1804 | data-sort-value="1851" | 1851-12-28 | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1148 | | [[Séamas Ó Dubhghaill]] | data-sort-value="1855" | 1855-07-25 | data-sort-value="1929" | 1929-05-30 | ''[[:d:Q104306937|Cúil Éanaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 1149 | | [[Seosamh Ó Tórna]] | data-sort-value="1888" | 1888-08-02 | data-sort-value="1967" | 1967-04-04 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1150 | | [[Peadar Bairéad]] | | data-sort-value="2019" | 2019 | [[Iorras]] |- | style='text-align:right'| 1151 | | [[Siobhán Ní Shúilleabháin]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-31 | data-sort-value="2013" | 2013-05-21 | [[Baile an Fheirtéaraigh]] |- | style='text-align:right'| 1152 | | [[Moya Llewelyn Davies]] | data-sort-value="1881" | 1881-03-25 | data-sort-value="1943" | 1943-09-28 | [[An Charraig Dhubh]] |- | style='text-align:right'| 1153 | | [[Edward King-Tenison]] | data-sort-value="1805" | 1805-01-21 | data-sort-value="1878" | 1878-06-19 | ''[[:d:Q6408168|Caisleán Chill Rónáin]]'' |- | style='text-align:right'| 1154 | | [[Charles Dawson]] | data-sort-value="1842" | 1842 | data-sort-value="1917" | 1917 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1155 | | [[Nancy Corrigan]] | data-sort-value="1912" | 1912-06-21 | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Acaill]] |- | style='text-align:right'| 1156 | | [[Mabel Sharman Crawford]] | data-sort-value="1820" | 1820-06-03 | data-sort-value="1912" | 1912-02-14 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1157 | | [[Liam Prút]] | data-sort-value="1940" | 1940 | data-sort-value="2023" | 2023-09-30 | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 1158 | | [[Seosamh Ó Guairim]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-12 | data-sort-value="2017" | 2017-03-06 | [[Roisín na Mainiach]] |- | style='text-align:right'| 1159 | | [[Donncha Ó Cróinín]] | data-sort-value="1919" | 1919-12-08 | data-sort-value="1990" | 1990-06-05 | [[Baile Mhic Íre]] |- | style='text-align:right'| 1160 | | [[Vicky Phelan]] | data-sort-value="1974" | 1974-10-28 | data-sort-value="2022" | 2022-11-14 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1161 | [[Íomhá:Meg Connery, circa 1920s.jpg|center|128px]] | [[Meg Connery]] | data-sort-value="1879" | 1879 | data-sort-value="1956" | 1956-12 | [[Cathair na Mart]] |- | style='text-align:right'| 1162 | | [[Liam Ó Rinn]] | data-sort-value="1886" | 1886-11-20 | data-sort-value="1943" | 1943-10-03 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1163 | | [[Máirin de Valéra]] | data-sort-value="1912" | 1912-04-12 | data-sort-value="1984" | 1984-08-08 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1164 | | [[Dúnmharú Declan Flynn|Declan Flynn]] | data-sort-value="1951" | 1951 | data-sort-value="1982" | 1982-09-09 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1165 | | [[Máirín Ní Mhuiríosa]] | data-sort-value="1906" | 1906-09-05 | data-sort-value="1982" | 1982-08-27 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1166 | [[Íomhá:Eibhlín Nic Niocaill.jpg|center|128px]] | [[Eibhlín Nic Niocaill]] | data-sort-value="1884" | 1884-10-22 | data-sort-value="1909" | 1909-08-13 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1167 | | [[Bríd Ní Ghiolláin]] | data-sort-value="1894" | 1894-11-15 | data-sort-value="2003" | 2003-12-31 | ''[[:d:Q124407631|Fearann an Choirce]]'' |- | style='text-align:right'| 1168 | | [[Eileen O'Faoláin]] | data-sort-value="1900" | 1900-06-10 | data-sort-value="1988" | 1988-09-20 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1169 | | [[Sailí Ní Anluain]] | data-sort-value="1830" | 1830s | data-sort-value="1896" | 1896-12-28 | ''[[:d:Q104353049|Droim Gamhna]]'' |- | style='text-align:right'| 1170 | [[Íomhá:Photograph Patron James O'Donnell dated pre1897.jpg|center|128px]] | [[James O'Donnell]] | data-sort-value="1828" | 1828 | data-sort-value="1897" | 1897-10-17 | ''[[:d:Q104316556|Baile an Mhoirtéalaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 1171 | | [[Peadar Neilí Ó Domhnaill]] | data-sort-value="1903" | 1903 | data-sort-value="1961" | 1961-04-11 | [[An Cheathrú Rua]] |- | style='text-align:right'| 1172 | | [[Seán Ó Morónaigh]] | data-sort-value="1940" | 1940 | data-sort-value="2023" | 2023-04-24 | [[Úlla]] |- | style='text-align:right'| 1173 | | [[Séamus Ó Muircheartaigh]] | data-sort-value="1877" | 1877-07-01 | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | [[Ard na Caithne]] |- | style='text-align:right'| 1174 | | [[Peadar Ó Treasaigh]] | | data-sort-value="2026" | 2026-02-28 | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 1175 | [[Íomhá:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 cropped.jpg|center|128px]] | [[James Joyce]] | data-sort-value="1882" | 1882-02-02 | data-sort-value="1941" | 1941-01-13 | [[Ráth Garbh]]<br/>[[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1176 | [[Íomhá:Kathleen Yardley Lonsdale (1903-1971).jpg|center|128px]] | [[Kathleen Lonsdale]] | data-sort-value="1903" | 1903-01-28 | data-sort-value="1971" | 1971-04-01 | [[Droichead Nua]] |- | style='text-align:right'| 1177 | | [[Séamus Ó Caoimh|James George O'Keeffe]] | data-sort-value="1865" | 1865-04-21 | data-sort-value="1937" | 1937-12-06 | ''[[:d:Q104304440|Baile an Tobair]]'' |- | style='text-align:right'| 1178 | | [[Pádraigín Haicéad]] | data-sort-value="1604" | 1604 | data-sort-value="1654" | 1654-11 | ''[[:d:Q4852302|An Baile Tarsna]]'' |- | style='text-align:right'| 1179 | | [[Máire Ní Thuathail (léiritheoir)|Máire Ní Thuathail]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-29 | data-sort-value="2016" | 2016-09-19 | [[Tuar Mhic Éadaigh]] |- | style='text-align:right'| 1180 | | [[Aodhán Madden]] | data-sort-value="1947" | 1947 | data-sort-value="2015" | 2015 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1181 | | [[Caitlín Ní Chionnaith]] | data-sort-value="1897" | 1897-09-09 | data-sort-value="1988" | 1988-03-22 | [[An Seanchaisleán]] |- | style='text-align:right'| 1182 | | [[Mícheál Ó hAodha|Micheál Ó hAodha]] | data-sort-value="1918" | 1918-07-31 | data-sort-value="1998" | 1998-01-26 | [[Cill Dalua]] |- | style='text-align:right'| 1183 | | [[Conleth Ellis]] | data-sort-value="1937" | 1937 | data-sort-value="1988" | 1988-05-10 | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 1184 | | [[Séamus Ó hUltacháin]] | data-sort-value="1948" | 1948 | data-sort-value="2023" | 2023-09-19 | ''[[:d:Q104343964|Corr na Gaoithe]]'' |- | style='text-align:right'| 1185 | | [[Diarmuid Breathnach]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-05 | data-sort-value="2023" | 2023-11-13 | ''[[:d:Q104278666|Coill tSíomóin]]'' |- | style='text-align:right'| 1186 | | [[John William Seoighe]] | data-sort-value="1919" | 1919 | data-sort-value="2015" | 2015 | ''[[:d:Q104320884|Inis an Ghainimh]]'' |- | style='text-align:right'| 1187 | | [[Mícheál Mháire an Ghabha Ó Ceannabháin]] | data-sort-value="1936" | 1936 | data-sort-value="2005" | 2005 | [[An Aird Thoir]] |- | style='text-align:right'| 1188 | | [[Máire an Ghabha]] | data-sort-value="1905" | 1905-03-18 | data-sort-value="1999" | 1999 | [[An Aird Thoir]] |- | style='text-align:right'| 1189 | | [[Máirtín Pheaits Ó Cualáin]] | data-sort-value="1922" | 1922-11-22 | data-sort-value="2013" | 2013-03-23 | ''[[:d:Q124326853|An Teach Mór]]'' |- | style='text-align:right'| 1190 | | [[Cóilín Sheáin Dharach Seoige]] | data-sort-value="1918" | 1918-04 | data-sort-value="2001" | 2001-04 | [[Ros Muc]] |- | style='text-align:right'| 1191 | | [[Tom Bheairtle Tom Ó Flatharta]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-15 | data-sort-value="2013" | 2013-11-12 | [[An Lochán Beag, Contae na Gaillimhe|An Lochán Beag]] |- | style='text-align:right'| 1192 | | [[Tom Phaddy Mac Diarmada]] | data-sort-value="1909" | 1909-03-02 | data-sort-value="2001" | 2001-04-02 | [[An Lochán Beag, Contae na Gaillimhe|An Lochán Beag]] |- | style='text-align:right'| 1193 | | [[Johnny Báille]] | data-sort-value="1932" | 1932-03-25 | data-sort-value="2004" | 2004-09-26 | [[Leitir Móir]] |- | style='text-align:right'| 1194 | | [[Patrick M. Foley|Patrick Foley]] | | data-sort-value="1931" | 1931-08-22 | [[Corca Dhuibhne]] |- | style='text-align:right'| 1195 | [[Íomhá:William Rowan Hamilton painting.jpg|center|128px]] | [[William Rowan Hamilton]] | data-sort-value="1805" | 1805-08-04 | data-sort-value="1865" | 1865-09-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1196 | [[Íomhá:George Bernard Shaw 1936.jpg|center|128px]] | [[George Bernard Shaw]] | data-sort-value="1856" | 1856-07-26 | data-sort-value="1950" | 1950-11-02 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1197 | [[Íomhá:Sir Francis Beaufort by Stephen Pearce.jpg|center|128px]] | [[Francis Beaufort]] | data-sort-value="1774" | 1774-05-27 | data-sort-value="1857" | 1857-12-17 | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 1198 | [[Íomhá:Mícheál Ó Súilleabháin (left) honorary conferring of Seamus Heaney (right) at the University of Limerick, 1996.jpg|center|128px]] | [[Mícheál Ó Súilleabháin (ollamh)|Mícheál Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-10 | data-sort-value="2018" | 2018-11-07 | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 1199 | | [[Seán Ó Céirín]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-19 | data-sort-value="2001" | 2001-08-21 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1200 | [[Íomhá:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] | [[Oscar Wilde]] | data-sort-value="1854" | 1854-10-16 | data-sort-value="1900" | 1900-11-30 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1201 | [[Íomhá:Bram Stoker 1906.jpg|center|128px]] | [[Bram Stoker]] | data-sort-value="1847" | 1847-11-08 | data-sort-value="1912" | 1912-04-20 | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 1202 | [[Íomhá:Samuel Beckett, Pic, 1 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Samuel Beckett]] | data-sort-value="1906" | 1906-04-13 | data-sort-value="1989" | 1989-12-22 | [[Carraig an tSionnaigh]] |- | style='text-align:right'| 1203 | [[Íomhá:William Butler Yeats by George Charles Beresford.jpg|center|128px]] | [[W. B. Yeats]] | data-sort-value="1865" | 1865-06-13<br/>1865-03-13 | data-sort-value="1939" | 1939-01-28 | [[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 1204 | [[Íomhá:Jonathan Swift by Charles Jervas detail.jpg|center|128px]] | [[Jonathan Swift]] | data-sort-value="1667" | 1667-11-30 | data-sort-value="1745" | 1745-10-19 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1205 | [[Íomhá:The Shannon Portrait of the Hon Robert Boyle.jpg|center|128px]] | [[Robert Boyle]] | data-sort-value="1627" | 1627-01-25 | data-sort-value="1691" | 1691-12-31 | ''[[:d:Q2368947|Caisleán Leasa Móire]]'' |- | style='text-align:right'| 1206 | | [[Diarmaid Ó Muirithe]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-11 | data-sort-value="2014" | 2014-07-11 | [[Ros Mhic Thriúin]] |- | style='text-align:right'| 1207 | | [[Edith Young]] | data-sort-value="1882" | 1882-09-10 | data-sort-value="1974" | 1974-02-10 | [[Deilginis]] |- | style='text-align:right'| 1208 | | [[Oonah Keogh]] | data-sort-value="1903" | 1903-05-02 | data-sort-value="1989" | 1989-07-18 | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1209 | | [[Seán Pléimeann]] | data-sort-value="1814" | 1814 | data-sort-value="1896" | 1896-01-28 | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1210 | | [[Risteárd Ó Glaisne]] | data-sort-value="1927" | 1927-09-02 | data-sort-value="2003" | 2003-11-06 | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 1211 | | [[Tess Uí Chonghaile]] | | data-sort-value="2005" | 2005-03-08 | ''[[:d:Q65955633|An Máimín]]'' |- | style='text-align:right'| 1212 | | [[Meáirt Churraoin]] | data-sort-value="1913" | 1913-12-12 | data-sort-value="1999" | 1999 | ''[[:d:Q104322556|Na hAille]]'' |- | style='text-align:right'| 1213 | | [[Meaití Jo Shéamuis Ó Fátharta|Meaití Jó Shéamuis Ó Fátharta]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-13 | data-sort-value="2025" | 2025-01-03 | ''[[:d:Q104322556|Na hAille]]'' |- | style='text-align:right'| 1214 | | [[Domhnall Mac Síthigh]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-21 | data-sort-value="2017" | 2017-06-09 | ''[[:d:Q104309736|Baile Eaglaise]]'' |- | style='text-align:right'| 1215 | | [[Pat Cheoinín]] | data-sort-value="1915" | 1915 | data-sort-value="2008" | 2008 | [[Fínis]] |- | style='text-align:right'| 1216 | | [[Feistí Ó Conluain]] | data-sort-value="1925" | 1925 | data-sort-value="2001" | 2001-06-04 | ''[[:d:Q124453497|Baile Liam]]'' |- | style='text-align:right'| 1217 | | [[Máire Nic Dhonnchadha]] | data-sort-value="1937" | 1937 | data-sort-value="2020" | 2020-12-01 | ''[[:d:Q124499647|An Caorán Mór]]'' |- | style='text-align:right'| 1218 | | [[Réamonn Jimmy Mac Donncha]] | data-sort-value="1938" | 1938 | data-sort-value="2012" | 2012-01-26 | [[Inis Mhic Cionaith]] |- | style='text-align:right'| 1219 | | [[Bina McLoughlin]] | data-sort-value="1929" | 1929 | data-sort-value="2001" | 2001-02-16 | ''[[:d:Q104321379|Gleann na nGeimhleach]]'' |- | style='text-align:right'| 1220 | | [[Nan Ghriallais]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-02 | data-sort-value="2018" | 2018-11-19 | [[Muiceanach idir Dhá Sháile]] |- | style='text-align:right'| 1221 | | [[Seán Ó Sé (amhránaí)|Seán Ó Sé]] | data-sort-value="1936" | 1936-01-16 | data-sort-value="2026" | 2026-01-13 | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1222 | | [[Flann Ó Riain]] | data-sort-value="1929" | 1929-09-18 | data-sort-value="2008" | 2008-12-06 | [[Leamhcán]] |- | style='text-align:right'| 1223 | | [[Molly Bracken]] | data-sort-value="1908" | 1908-02-03 | data-sort-value="1991" | 1991-11-19 | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 1224 | | [[Tadhg Ó Murchadha (béaloideasóir)|Tadhg Ó Murchadha]] | data-sort-value="1896" | 1896-02-11 | data-sort-value="1961" | 1961-09-08 | ''[[:d:Q104310755|Cathair Dónall]]'' |- | style='text-align:right'| 1225 | | [[Minnie Cormack]] | data-sort-value="1862" | 1862 | data-sort-value="1919" | 1919<br/>1920 | [[An Sciobairín]] |- | style='text-align:right'| 1226 | | [[Séamus Ó Cinnéide (file)|Séamus Ó Cinnéide]] | data-sort-value="1925" | 1925 | data-sort-value="1992" | 1992-12-26 | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1227 | [[Íomhá:Enright Anne koeln literaturhaus 181108.jpg|center|128px]] | [[Anne Enright]] | data-sort-value="1962" | 1962-10-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1228 | [[Íomhá:Roddy Doyle in the festival garden at Haus der Berliner Festspiele on September 14th 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Roddy Doyle]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-08 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1229 | [[Íomhá:ThatXmasBFILFF191024 (55 of 119) (54100308426) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Fiona Shaw]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-10 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1230 | [[Íomhá:Jay OShea v Stoke cropped.jpg|center|128px]] | [[James O'Shea]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1231 | [[Íomhá:PierceBrosnan-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] | [[Pierce Brosnan]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-16 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1232 | [[Íomhá:Stephen Ireland 2009 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Stephen Ireland]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-22 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1233 | [[Íomhá:Ned O'Sullivan.jpg|center|128px]] | [[Ned O'Sullivan]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-25 | | [[Lios Tuathail]] |- | style='text-align:right'| 1234 | [[Íomhá:BertieAhernBerlin2007-bis.jpg|center|128px]] | [[Bertie Ahern|Parthalán Ó hEachthairn]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-12 | | [[Droim Conrach]] |- | style='text-align:right'| 1235 | [[Íomhá:JoeyO'Brien.JPG|center|128px]] | [[Joey O'Brien]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-17 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1236 | [[Íomhá:2025 Colin Farrell - 2 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Colin Farrell]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-31 | | ''[[:d:Q104261563|Caisleán Cnucha]]'' |- | style='text-align:right'| 1237 | [[Íomhá:2013 Robbie Keane (cropped).jpg|center|128px]] | [[Robbie Keane]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-08 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 1238 | [[Íomhá:Brian Cowen at White House on Saint Patrick's Day 2009.jpg|center|128px]] | [[Brian Cowen|Brian Ó Comhain]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-10 | | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 1239 | [[Íomhá:Mary Robinson (2014).jpg|center|128px]] | [[Máire Mhic Róibín]] | data-sort-value="1944" | 1944-05-21 | | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 1240 | [[Íomhá:Roy keane 2014.jpg|center|128px]] | [[Roy Keane]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-10 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1241 | [[Íomhá:DDuff.JPG|center|128px]] | [[Damien Duff]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-02 | | [[Baile Baodáin]] |- | style='text-align:right'| 1243 | [[Íomhá:CillianMurphy-TIFF2025-01-Cropped (cropped).png|center|128px]] | [[Cillian Murphy]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-25 | | [[Dúglas]] |- | style='text-align:right'| 1244 | [[Íomhá:Mark Deery.jpeg|center|128px]] | [[Mark Dearey]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-19 | | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 1245 | [[Íomhá:Brendan Gleeson.jpg|center|128px]] | [[Brendan Gleeson]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1246 | [[Íomhá:Evanna Lynch Comic Con Cape Town 2026 02.jpg|center|128px]] | [[Evanna Lynch]] | data-sort-value="1991" | 1991-08-16 | | [[Tearmann Feichín]] |- | style='text-align:right'| 1247 | [[Íomhá:Eoin Colfer at BookExpo (05180).jpg|center|128px]] | [[Eoin Colfer]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-14 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1248 | [[Íomhá:Jonathan Rhys Meyers Cabourg 2013.jpg|center|128px]] | [[Jonathan Rhys Meyers]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-27 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1249 | [[Íomhá:Geldof, Bob (IMF 2009).jpg|center|128px]] | [[Bob Geldof]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-05 | | [[Dún Laoghaire]] |- | style='text-align:right'| 1250 | [[Íomhá:WP2016 GlenHansard FFM.jpg|center|128px]] | [[Glen Hansard]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1251 | [[Íomhá:Sheamus March 2018.jpg|center|128px]] | [[Sheamus]] | data-sort-value="1978" | 1978-01-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1252 | [[Íomhá:Cecelia Ahern - Buchmesse Wien 2022 (a).JPG|center|128px]] | [[Cecelia Ahern]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1253 | [[Íomhá:Niamh Kavanagh in Oslo 2010.jpg|center|128px]] | [[Niamh Kavanagh]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-13 | | [[Fionnghlas]] |- | style='text-align:right'| 1254 | [[Íomhá:Brenda Fricker March 1990.jpg|center|128px]] | [[Brenda Fricker]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-17 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1255 | [[Íomhá:Eimear Quinn tijdens Het Grote Songfestivalfeest 2019.jpg|center|128px]] | [[Eimear Quinn]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1256 | [[Íomhá:Sarah Bolger (48484781976) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Sarah Bolger]] | data-sort-value="1991" | 1991-02-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1257 | [[Íomhá:Sharon Corr.png|center|128px]] | [[Sharon Corr]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-24 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1258 | [[Íomhá:Elaine Cassidy 2012.png|center|128px]] | [[Elaine Cassidy]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-31 | | [[Cill Chomhghaill]] |- | style='text-align:right'| 1259 | [[Íomhá:Sonia O'Sullivan from Sean Kelly and Sonia O Sullivan.jpg|center|128px]] | [[Sonia O'Sullivan]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-28 | | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 1260 | [[Íomhá:Fionnula Flanagan (2018) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Fionnula Flanagan]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1261 | | [[Michelle Smith]] | data-sort-value="1969" | 1969-12-16 | | [[Ráth Cúil, Baile Átha Cliath|Ráth Cúil]] |- | style='text-align:right'| 1262 | [[Íomhá:Finnan.jpg|center|128px]] | [[Steve Finnan]] | data-sort-value="1976" | 1976-04-24 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1263 | [[Íomhá:Richard Dunne 2012 Sopot.jpg|center|128px]] | [[Richard Dunne]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-21 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 1264 | [[Íomhá:Naoise Ó Muirí 2013.jpg|center|128px]] | [[Naoise Ó Muirí]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-15 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1265 | [[Íomhá:WithSMcropped.jpg|center|128px]] | [[Samantha Mumba]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1266 | [[Íomhá:Christy Moore in Vicar Street.jpg|center|128px]] | [[Christy Moore]] | data-sort-value="1945" | 1945-05-07 | | [[Droichead Nua]] |- | style='text-align:right'| 1267 | [[Íomhá:Kerry Condon during an interview in 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kerry Condon]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-09 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 1268 | [[Íomhá:Marian Keyes 2022.jpg|center|128px]] | [[Marian Keyes]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-10 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1269 | [[Íomhá:Imelda May (1).jpg|center|128px]] | [[Imelda May]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1270 | [[Íomhá:Alison Doody 2.jpg|center|128px]] | [[Alison Doody]] | data-sort-value="1966" | 1966-11-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1271 | [[Íomhá:Katie Taylor 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Katie Taylor]] | data-sort-value="1986" | 1986-07-02 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 1272 | [[Íomhá:Maryolympia.jpg|center|128px]] | [[Mary Black]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-23<br/>1955-05-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1273 | [[Íomhá:John Lyons 2012.jpg|center|128px]] | [[John Lyons]] | data-sort-value="1977" | 1977-06 | | [[Baile Munna]] |- | style='text-align:right'| 1274 | [[Íomhá:Andrea corr glastonbury.jpg|center|128px]] | [[Andrea Corr]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-17 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1275 | [[Íomhá:Éamon Ó Cuív clutching a cup.png|center|128px]] | [[Éamon Ó Cuív]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1276 | [[Íomhá:Seán Haughey, Jan 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Ó hEochaidh]] | data-sort-value="1961" | 1961-11-08 | | [[Ráth Eanaigh]] |- | style='text-align:right'| 1277 | [[Íomhá:Dublin Writers Festival 2007 (686228986) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Claire Keegan]] | data-sort-value="1968" | 1968 | | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 1278 | [[Íomhá:StSunniva.jpg|center|128px]] | [[Sunniva]] | data-sort-value="901" | 10th century | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1279 | [[Íomhá:Kevin Doyle at Avaya (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kevin Doyle]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-18 | | [[Maigh Arnaí]] |- | style='text-align:right'| 1280 | [[Íomhá:Gabriel Byrne 2010.jpg|center|128px]] | [[Gabriel Byrne]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-12 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1281 | [[Íomhá:FIFA WC-qualification 2014 - Austria vs Ireland 2013-09-10 - Shane Long 02.jpg|center|128px]] | [[Shane Long]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-22 | | [[Gort na hUamha]] |- | style='text-align:right'| 1282 | [[Íomhá:Charlie McCreevy portrait.jpg|center|128px]] | [[Charles McCreevy|Cathal Mac Riabhaigh]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-30 | | [[Na Solláin]] |- | style='text-align:right'| 1283 | [[Íomhá:Manchester - Old Trafford - Manchester United vs Crawley Town.jpg|center|128px]] | [[John O'Shea]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-30 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1284 | [[Íomhá:Cox Portrait 2002.jpg|center|128px]] | [[Pat Cox|Pádraig Mac an Choiligh]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1285 | [[Íomhá:Ronan Keating - 2016-11-25 Night of the Proms (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ronan Keating]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1286 | [[Íomhá:Damien Rice 5.jpg|center|128px]] | [[Damien Rice]] | data-sort-value="1973" | 1973-12-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1287 | [[Íomhá:Brian McFadden (cropped2).jpg|center|128px]] | [[Brian McFadden]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-12 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1288 | [[Íomhá:John Banville (2019) III.jpg|center|128px]] | [[John Banville]] | data-sort-value="1945" | 1945-12-08 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1289 | [[Íomhá:Colm Meaney at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg|center|128px]] | [[Colm Meaney]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1290 | [[Íomhá:Stephen Hunt 2011.jpg|center|128px]] | [[Stephen Hunt]] | data-sort-value="1981" | 1981-08-01 | | [[Port Laoise]] |- | style='text-align:right'| 1291 | [[Íomhá:10.5.17RobertSheehanByLuigiNovi1.jpg|center|128px]] | [[Robert Sheehan]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-07 | | [[Port Laoise]] |- | style='text-align:right'| 1292 | [[Íomhá:Glenn Whelan 2012 Sopot.jpg|center|128px]] | [[Glenn Whelan]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-13 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1293 | [[Íomhá:Keith Andrews, Brentford F.C. head coach, August 2025.jpg|center|128px]] | [[Keith Andrews]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-13 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1294 | [[Íomhá:Staunton, Steve.jpg|center|128px]] | [[Steve Staunton]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-19 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1295 | [[Íomhá:FIFA WC-qualification 2014 - Austria vs Ireland 2013-09-10 - Paul McShane 03 (cropped).JPG|center|128px]] | [[Paul McShane]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-06 | | [[Cill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 1296 | [[Íomhá:Denis Irwin (2017-07-29 img06) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Denis Irwin]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-31 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1297 | [[Íomhá:ESC2016 - Ireland 01 3.jpg|center|128px]] | [[Nicky Byrne]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1298 | [[Íomhá:Stephen Kelly 2012 Sopot.jpg|center|128px]] | [[Stephen Kelly]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1299 | [[Íomhá:Niall Quinn 2011 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Niall Quinn]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1300 | [[Íomhá:Ken Doherty PHC 2012-3.jpg|center|128px]] | [[Ken Doherty]] | data-sort-value="1969" | 1969-09-17 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1301 | [[Íomhá:Catherine Day, Secretary-General of the EC - 2011.jpg|center|128px]] | [[Catherine Day]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-16 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1302 | [[Íomhá:Darren Shan (2016).jpg|center|128px]] | [[Darren Shan]] | data-sort-value="1972" | 1972-07-03<br/>1972-07-02 | | [[Londain]]<br/>[[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1303 | [[Íomhá:Dick Spring, April 1995 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Dick Spring|Risteard Mac An Earraigh]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-29 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1304 | [[Íomhá:Liam Brady rte.jpg|center|128px]] | [[Liam Brady]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-13 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1305 | [[Íomhá:Stephen ROCHE.jpg|center|128px]] | [[Stephen Roche]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-28 | | [[Dún Droma]] |- | style='text-align:right'| 1306 | [[Íomhá:Aidan Gillen Official.jpg|center|128px]] | [[Aidan Gillen]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1307 | [[Íomhá:Darren O'Dea 2011.jpg|center|128px]] | [[Darren O'Dea]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1308 | [[Íomhá:Ciarán Cannon April 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ciarán Cannon|Ciarán Ó Canáin]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-19 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1309 | [[Íomhá:John Boyne in Dublin (cropped).JPG|center|128px]] | [[John Boyne]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1310 | | [[Máirtín Mac Cumascaigh]] | data-sort-value="1978" | 1978-11-09 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1311 | | [[Dan Neville]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-08 | | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 1312 | [[Íomhá:Liam Twomey, May 2015 (17744432900) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Liam Twomey]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-03 | | [[Cloich na Coillte]] |- | style='text-align:right'| 1313 | [[Íomhá:Ciarán Cuffe Annual Green Convention 2018.jpg|center|128px]] | [[Ciarán Cuffe]] | data-sort-value="1963" | 1963-04-03 | | [[Seanchill]] |- | style='text-align:right'| 1314 | [[Íomhá:Bernard Durkan (official portrait) 2020 (cropped) 2.png|center|128px]] | [[Bernard Durkan]] | data-sort-value="1945" | 1945-03-26 | | [[Béal Átha na Muice]] |- | style='text-align:right'| 1315 | [[Íomhá:DOOR STEP 2016-07-12 Denis Naughten (27644046983).jpg|center|128px]] | [[Denis Naughten]] | data-sort-value="1973" | 1973-06-23 | | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 1316 | [[Íomhá:PadraigHarrington2004RyderCup.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Harrington]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-31 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1317 | [[Íomhá:Dylan Moran Melbourne.jpg|center|128px]] | [[Dylan Moran]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-03 | | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 1318 | [[Íomhá:Eoin Hand (1981).jpg|center|128px]] | [[Eoin Hand]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1319 | [[Íomhá:Anthony Lawlor.jpg|center|128px]] | [[Anthony Lawlor]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-13 | | [[Baile Eoin]] |- | style='text-align:right'| 1320 | | [[Gary Deegan]] | data-sort-value="1987" | 1987-09-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1321 | [[Íomhá:Tommy Bowe.jpg|center|128px]] | [[Tommy Bowe]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-22 | | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 1322 | [[Íomhá:Cardinal Sean Patrick Brady.jpg|center|128px]] | [[Seán Mac Brádaigh]] | data-sort-value="1939" | 1939-08-16 | | ''[[:d:Q5309129|Drumcalpin]]'' |- | style='text-align:right'| 1323 | [[Íomhá:Marian Harkin, Dec 2024 - 54193737946 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Marian Harkin]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-26 | | [[Baile an Tóchair]] |- | style='text-align:right'| 1324 | [[Íomhá:Maria Doyle Kennedy 2014 crop.jpg|center|128px]] | [[Maria Doyle Kennedy]] | data-sort-value="1964" | 1964-09-25 | | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 1325 | [[Íomhá:Deirdre de Búrca at Lisbon 2.jpg|center|128px]] | [[Déirdre de Búrca]] | data-sort-value="1963" | 1963-10 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1326 | [[Íomhá:Joan Burton crop.jpg|center|128px]] | [[Joan Burton|Siobhán de Bhurtúin]] | data-sort-value="1949" | 1949-02-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1327 | [[Íomhá:Jan O'Sullivan.jpg|center|128px]] | [[Jan O'Sullivan|Jan Uí Shúilleabháin]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-06 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1328 | [[Íomhá:Gerard Collins MEP 1994.jpg|center|128px]] | [[Gerry Collins]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-16 | | [[Mainistir na Féile]] |- | style='text-align:right'| 1329 | | [[Kirsten Sheridan]] | data-sort-value="1976" | 1976-07-14 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1330 | [[Íomhá:Rob Kearney 2015 RWC.jpg|center|128px]] | [[Rob Kearney]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1331 | [[Íomhá:Alan Dukes, December 1996 (cropped original).jpg|center|128px]] | [[Alan Dukes|Ailéin de Diúc]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-20 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1332 | [[Íomhá:Alan Kelly 2011.jpg|center|128px]] | [[Alan Kelly (polaiteoir)|Alan Kelly]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-13 | | [[An Port Rua]] |- | style='text-align:right'| 1333 | [[Íomhá:FIFA WC-qualification 2014 - Austria vs Ireland 2013-09-10 - David Forde 01.jpg|center|128px]] | [[David Forde]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-20 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1334 | [[Íomhá:Domhnall Gleeson - Walk of Fame.jpg|center|128px]] | [[Domhnall Gleeson]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-12 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1335 | [[Íomhá:Brendan Howlin Aviva (cropped).jpg|center|128px]] | [[Brendan Howlin|Breandán Ó hAmhláin]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-09 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1336 | [[Íomhá:Brendan Smith 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Brendan Smith]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-01 | | [[An Cabhán]] |- | style='text-align:right'| 1337 | [[Íomhá:The British Library - Classic Album Sundays present an Evening with Róisín Murphy (zPkiYJX5h7Q - 1920x1080 - 8m43s).png|center|128px]] | [[Róisín Murphy]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-05 | | [[An tInbhear Mór]] |- | style='text-align:right'| 1338 | [[Íomhá:Mary Lou McDonald, 2018.jpg|center|128px]] | [[Mary Lou McDonald]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1339 | | [[Doireann Ní Bhriain]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1340 | | [[Dawn Martin]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-28 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1341 | [[Íomhá:Mary White Green Party.jpg|center|128px]] | [[Mary White]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-24 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 1342 | | [[Marina Carr]] | data-sort-value="1964" | 1964-11-17 | | [[Contae Uíbh Fhailí]] |- | style='text-align:right'| 1343 | [[Íomhá:Siobhan Fahey.jpg|center|128px]] | [[Siobhan Fahey]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1344 | [[Íomhá:Mary Harney cropped.jpg|center|128px]] | [[Mary Harney|Máire Ní Áirne]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-11 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 1345 | [[Íomhá:Mairead McGuinness 2023.jpg|center|128px]] | [[Mairead McGuinness|Máiréad Nic Aonasa]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-13 | | [[Droichead Átha]]<br/>[[Baile Átha Fhirdhia]] |- | style='text-align:right'| 1346 | [[Íomhá:Mary Hanafin (cropped).jpg|center|128px]] | [[Máire Ní Ainifín]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 1347 | [[Íomhá:Andy Reid.png|center|128px]] | [[Andy Reid]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1348 | [[Íomhá:Colm toibin 2006.jpg|center|128px]] | [[Colm Tóibín]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-30 | | [[Inis Córthaidh]] |- | style='text-align:right'| 1349 | [[Íomhá:KeithFahey Augsburg.jpg|center|128px]] | [[Keith Fahey]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1350 | [[Íomhá:Batt O'Keeffe 2.png|center|128px]] | [[Batt O'Keeffe]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-02 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1351 | [[Íomhá:Prendergast, Phil-9374.jpg|center|128px]] | [[Phil Prendergast]] | data-sort-value="1959" | 1959-09-20 | | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1352 | | [[Ruth Bradley]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1353 | [[Íomhá:SKenny.jpg|center|128px]] | [[Stephen Kenny]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1354 | [[Íomhá:Cillian Sheridan.jpg|center|128px]] | [[Cillian Sheridan]] | data-sort-value="1989" | 1989-02-23 | | [[Coill an Chollaigh]] |- | style='text-align:right'| 1355 | | [[Yvonne McGuinness]] | data-sort-value="1972" | 1972-10-12 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1356 | [[Íomhá:Mary Kennedy at Electric Picnic 2024.jpg|center|128px]] | [[Mary Kennedy]] | data-sort-value="1956" | 1956-10-04 | | [[Cluain Dolcáin]] |- | style='text-align:right'| 1357 | [[Íomhá:Nessa Childers MEP Ireland 01 (cropped).JPG|center|128px]] | [[Nessa Childers]] | data-sort-value="1956" | 1956-10-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1358 | [[Íomhá:Alan Shatter.jpg|center|128px]] | [[Alan Shatter]] | data-sort-value="1951" | 1951-02-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1359 | [[Íomhá:Anthony Stokes Tehran derby.jpg|center|128px]] | [[Anthony Stokes]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1360 | | [[Avril Doyle]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1361 | [[Íomhá:Frances Fitzgerald 2011.jpg|center|128px]] | [[Frances Fitzgerald|Proinséas Mhic Gearailt]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-01 | | [[Cromadh]] |- | style='text-align:right'| 1362 | [[Íomhá:Catherine Byrne TD.jpg|center|128px]] | [[Catherine Byrne]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-26 | | [[An Cloigín Gorm]] |- | style='text-align:right'| 1363 | [[Íomhá:Dervla Kirwan at the BAFTA's in 2009.jpg|center|128px]] | [[Dervla Kirwan]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-24<br/>1971-10-23 | | [[Baile an Teampaill (Baile Átha Cliath)|Baile an Teampaill]] |- | style='text-align:right'| 1364 | [[Íomhá:Eamon Ryan Green Party.jpg|center|128px]] | [[Eamon Ryan|Éamon Ryan]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1365 | [[Íomhá:2026 Micheál Martin - (cropped).jpg|center|128px]] | [[Mícheál Ó Máirtín]] | data-sort-value="1960" | 1960-08-16 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1366 | [[Íomhá:1718705088377 20240617 NI MHURCHU Cynthia IE 007.jpg|center|128px]] | [[Cynthia Ní Mhurchú]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 1367 | | [[Gráinne Murphy]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-26 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1368 | [[Íomhá:Michael Carruth, 1992.jpg|center|128px]] | [[Michael Carruth]] | data-sort-value="1967" | 1967-07-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1369 | [[Íomhá:Dermot Bolger.png|center|128px]] | [[Dermot Bolger]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-06 | | [[Fionnghlas]] |- | style='text-align:right'| 1370 | [[Íomhá:Stefan Molyneux 2014-02-10.jpg|center|128px]] | [[Stefan Molyneux]] | data-sort-value="1966" | 1966-09-24 | | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 1371 | | [[Kevin Moran (peileadóir)|Kevin Moran]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1372 | [[Íomhá:Jim Corr (Vienna, 2016) 01.jpg|center|128px]] | [[Jim Corr]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-31 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1373 | [[Íomhá:Graham Linehan - 2013 (8735745502) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Graham Linehan]] | data-sort-value="1968" | 1968-05-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1374 | [[Íomhá:3968-owen heary (cropped).jpg|center|128px]] | [[Owen Heary]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1375 | [[Íomhá:Shane Horgan 2009 cropped.jpg|center|128px]] | [[Shane Horgan]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-18 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1376 | [[Íomhá:Sinkevichinring.jpg|center|128px]] | [[Kenny Egan]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-07 | | [[Cluain Dolcáin]] |- | style='text-align:right'| 1377 | [[Íomhá:John Hayes LQ 2010.jpg|center|128px]] | [[John Hayes]] | data-sort-value="1973" | 1973-11-02 | | ''[[:d:Q5308307|An Drom Salach]]'' |- | style='text-align:right'| 1378 | [[Íomhá:Jim-Higgins-Ireland-MIP-Europaparlament-by-Leila-Paul-1.jpg|center|128px]] | [[Jim Higgins]] | data-sort-value="1945" | 1945-05-04 | | [[Béal Átha hAmhnais]] |- | style='text-align:right'| 1379 | | [[Seán Ó Neachtain]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-22 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1380 | [[Íomhá:GordonDarcy.jpg|center|128px]] | [[Gordon D'Arcy]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-10 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1381 | [[Íomhá:Colum McCann Speaking2.jpg|center|128px]] | [[Colum McCann]] | data-sort-value="1965" | 1965-02-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1382 | [[Íomhá:Henry Shefflin.jpg|center|128px]] | [[Henry Shefflin|Anraí Ó Sibhleáin]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-11 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1383 | [[Íomhá:Richard Bruton 2013.jpeg|center|128px]] | [[Richard Bruton|Risteard de Briotún]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1384 | | [[Séamus Kirk]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-26 | | [[Contae Lú]] |- | style='text-align:right'| 1385 | [[Íomhá:John O'Donoghue.JPG|center|128px]] | [[John O'Donoghue (polaiteoir)|John O'Donoghue]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-28 | | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 1386 | [[Íomhá:Eamon Gilmore Conference 2010 cropped.jpg|center|128px]] | [[Éamon Mac Giollamóir]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-24 | | [[An Chealtrach]] |- | style='text-align:right'| 1387 | [[Íomhá:(Phil Hogan) 160531 Informal Meeting Ministers of Agriculture Informal Meeting of EU Ministers of Agriculture (26766297963) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Phil Hogan]] | data-sort-value="1960" | 1960-07-04 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1388 | [[Íomhá:Dara Ó Briain 2011 BAFTAs.jpg|center|128px]] | [[Dara Ó Briain]] | data-sort-value="1972" | 1972-02-04 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 1389 | [[Íomhá:Donal-lunny-the-basement-sydney-australia-24-03-06.jpg|center|128px]] | [[Donal Lunny]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-10 | | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 1390 | [[Íomhá:Finn Bálor Backstage cropped.jpg|center|128px]] | [[Finn Bálor]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-25 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 1391 | [[Íomhá:Seán Gallagher.jpg|center|128px]] | [[Seán Gallagher]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-07 | | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 1392 | [[Íomhá:Charlie Flanagan 2014.jpg|center|128px]] | [[Charles Flanagan]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-01 | | [[Móinteach Mílic]] |- | style='text-align:right'| 1393 | [[Íomhá:Charles McDonald, June 12 1973 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Charles McDonald]] | data-sort-value="1935" | 1935-06-11 | | [[Contae Laoise]] |- | style='text-align:right'| 1394 | [[Íomhá:Colm Burke 2015.jpg|center|128px]] | [[Colm Burke]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-17 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1395 | [[Íomhá:Dara Calleary (official portrait) 2020 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Dara Calleary]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-10 | | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 1396 | [[Íomhá:Darragh O'Brien.jpg|center|128px]] | [[Darragh O'Brien]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-08 | | [[Mullach Íde]] |- | style='text-align:right'| 1397 | [[Íomhá:1718637040285 20190604 KELLEHER Billy IE 14.jpg|center|128px]] | [[Billy Kelleher]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-20 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1398 | [[Íomhá:Minister Jimmy Deenihan at the Feile na Greine Festival, Tech Amergin, Waterville, Co Kerry. 2012.JPG|center|128px]] | [[Jimmy Deenihan]] | data-sort-value="1952" | 1952-09-11 | | [[Leic Snámha]] |- | style='text-align:right'| 1399 | [[Íomhá:Pat Breen 2017 at Opening plenary session, 11 December 2017 cropped.jpg|center|128px]] | [[Pat Breen]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-21 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1400 | [[Íomhá:Pat Rabbitte, circa 2002.jpg|center|128px]] | [[Pat Rabbite|Pádraic Ó Coinín]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-18 | | [[Clár Chlainne Mhuiris]] |- | style='text-align:right'| 1401 | [[Íomhá:Paddy Keenan ACF.jpg|center|128px]] | [[Paddy Keenan]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-30 | | [[Baile Átha Troim]] |- | style='text-align:right'| 1402 | | [[John Joe Nevin|John Joseph Nevin]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-07 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 1403 | [[Íomhá:Donal MacIntyre.jpg|center|128px]] | [[Donal MacIntyre]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1404 | [[Íomhá:Michael O’Leary 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael O'Leary (Ryanair)|Michael O'Leary]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-20 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 1405 | [[Íomhá:Kian Egan 2009.jpg|center|128px]] | [[Kian Egan]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-29 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 1406 | [[Íomhá:Paul Murphy 2013.jpg|center|128px]] | [[Paul Murphy (Polaiteoir Éireannach)|Paul Murphy]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-13 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1407 | [[Íomhá:Michael Kitt, 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael P. Kitt]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-17 | | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 1408 | [[Íomhá:Louis Walsh2009July.jpg|center|128px]] | [[Louis Walsh]] | data-sort-value="1952" | 1952-08-05 | | [[Coillte Mach]] |- | style='text-align:right'| 1409 | | [[Conor McPherson]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1410 | [[Íomhá:Eamonn Coghlan (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eamonn Coghlan]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-21 | | [[Droimeanach]] |- | style='text-align:right'| 1411 | [[Íomhá:RubyWalsh2013.jpg|center|128px]] | [[Ruby Walsh]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-14 | | ''[[:d:Q2084287|An Chill]]'' |- | style='text-align:right'| 1412 | | [[Éamann Ó Braonáin]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-02 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1413 | [[Íomhá:Shane Filan.jpg|center|128px]] | [[Shane Filan]] | data-sort-value="1979" | 1979-07-05 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 1414 | [[Íomhá:President Biden celebrates 2023 Saint Patrick's Day at the White House (4) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Niall Horan]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-13 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 1415 | [[Íomhá:2023-04-29 18-11-19 ILCE-7C DSC15774 Kiri DxO.jpg|center|128px]] | [[Jack Gleeson]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-20 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1416 | | [[Paddy Reilly]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1417 | [[Íomhá:LarryMullenJr.jpg|center|128px]] | [[Larry Mullen]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-31 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1418 | [[Íomhá:Bono singing in Indianapolis on Joshua Tree Tour 2017 9-10-17.jpg|center|128px]] | [[Bono]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1419 | | [[Brian Kerr]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-03<br/>1953-03-05 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1420 | | [[Gráinne Seoige]] | data-sort-value="1973" | 1973-11-05 | | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 1421 | | [[Billy Roche]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-11 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1422 | [[Íomhá:Brian O'Driscoll 2.jpg|center|128px]] | [[Brian O'Driscoll]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1423 | [[Íomhá:David Feldman SA at Autumn Stampex 2017.jpg|center|128px]] | [[David Feldman (saineolaí stampaí)|David Feldman]] | data-sort-value="1947" | 1947 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1424 | [[Íomhá:Deirdre Clune 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Deirdre Clune]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1425 | [[Íomhá:Denis O'Donovan at the Enthronement of Naruhito (1).jpg|center|128px]] | [[Denis O'Donovan]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-23 | | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 1426 | [[Íomhá:Diarmuid Wilson.jpg|center|128px]] | [[Diarmuid Wilson]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-20 | | [[Contae an Chabháin]] |- | style='text-align:right'| 1427 | [[Íomhá:Philip Pettit.jpg|center|128px]] | [[Philip Pettit]] | data-sort-value="1945" | 1945 | | [[Béal Átha Ghártha]] |- | style='text-align:right'| 1428 | [[Íomhá:Dominic Hannigan.jpg|center|128px]] | [[Dominic Hannigan]] | data-sort-value="1965" | 1965-07 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1430 | [[Íomhá:Paschal Donohoe, 2025.11.12 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Paschal Donohoe]] | data-sort-value="1974" | 1974-09-19 | | [[Baile Phib]] |- | style='text-align:right'| 1431 | [[Íomhá:Ardal O'Hanlon.png|center|128px]] | [[Ardal O'Hanlon]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-08 | | [[Carraig Mhachaire Rois]] |- | style='text-align:right'| 1432 | [[Íomhá:Marc McSharry in 2020.jpg|center|128px]] | [[Marc MacSharry]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-12 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1433 | [[Íomhá:Eoin Ryan Jnr, 2009 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eoin Ryan|Eoin Ó Riain]] | data-sort-value="1953" | 1953-02-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1434 | [[Íomhá:Kelly, Seán-9813.jpg|center|128px]] | [[Seán Kelly (Fine Gael)|Seán Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-26 | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1435 | [[Íomhá:Ray MacSharry, May 1980 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ray MacSharry|Réamann Mac Searraigh]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-29 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 1436 | [[Íomhá:Joe Higgins TD, 2014.jpg|center|128px]] | [[Joe Higgins]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-20 | | [[Lios Póil]] |- | style='text-align:right'| 1437 | [[Íomhá:Willie O'Dea 2009.jpg|center|128px]] | [[Willie O'Dea]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-01 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1438 | [[Íomhá:Michael Noonan, May 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael Noonan|Micheál Ó Nuanáin]] | data-sort-value="1943" | 1943-05-21 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1439 | [[Íomhá:Gerald Barry 2007.jpg|center|128px]] | [[Gerald Barry]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-28 | | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 1440 | [[Íomhá:Proinsias De Rossa, cropped.jpg|center|128px]] | [[Proinsias de Rossa|Proinsias De Rossa]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1441 | [[Íomhá:Willo Flood 3.jpg|center|128px]] | [[Willo Flood]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1442 | [[Íomhá:Johnny Sexton, Jan 2020 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jonathan Sexton]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1443 | [[Íomhá:Gay Mitchell.jpg|center|128px]] | [[Gabriel de Mhistéal]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1444 | | [[Fidelma Healy Eames]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-14 | | [[Maigh Locha]] |- | style='text-align:right'| 1445 | [[Íomhá:Frank Feighan 2014.jpg|center|128px]] | [[Frank Feighan]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-04 | | ''[[:d:Q1124843|Mainistir na Búille]]'' |- | style='text-align:right'| 1446 | [[Íomhá:Peter Stringer Munster.jpg|center|128px]] | [[Peter Stringer]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-13 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1447 | [[Íomhá:Paddy Burke 2014.jpg|center|128px]] | [[Paddy Burke]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-15 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 1448 | [[Íomhá:Newly Elected Deputy Noel Grealish 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Noel Grealish]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-16 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1449 | [[Íomhá:Jason Byrne pictured vs Drogheda United at Dalymount Park, Aug 2014.png|center|128px]] | [[Jason Byrne (imreoir sacair)|Jason Byrne]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1450 | [[Íomhá:Pat Kenny.jpg|center|128px]] | [[Pat Kenny]] | data-sort-value="1948" | 1948-01-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1451 | [[Íomhá:Caroline Corr (Vienna, 2016) 03 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Caroline Corr]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-17 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1452 | [[Íomhá:Simon Coveney 2018.jpg|center|128px]] | [[Simon Coveney|Síomón Ó Cómhanaigh]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-16 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1453 | [[Íomhá:Michael Lowry.jpg|center|128px]] | [[Michael Lowry]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-13 | | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 1454 | [[Íomhá:James Reilly April 2014.jpg|center|128px]] | [[James Reilly]] | data-sort-value="1955" | 1955-08-16 | | [[Lusca]] |- | style='text-align:right'| 1455 | | [[Jim Walsh]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-05 | | [[Ros Mhic Thriúin]] |- | style='text-align:right'| 1456 | [[Íomhá:John Gormley TD, Minister for the Environment, Heritage and Local Government.jpg|center|128px]] | [[John Gormley]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1457 | | [[Tom Sheahan]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-05 | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1458 | [[Íomhá:Leo Varadkar TD (cropped).jpg|center|128px]] | [[Leo Varadkar]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1459 | [[Íomhá:Terence Flanagan.jpg|center|128px]] | [[Terence Flanagan]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1460 | [[Íomhá:Kevin Joseph Farrell 1.jpg|center|128px]] | [[Kevin Farrell]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-02 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1461 | | [[Glen Crowe]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1462 | [[Íomhá:Fenlon (cropped).jpg|center|128px]] | [[Pat Fenlon]] | data-sort-value="1969" | 1969-03-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1463 | [[Íomhá:Mark Feehily 2011.jpg|center|128px]] | [[Mark Feehily]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-28 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 1464 | | [[Noel Coonan]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-06 | | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 1465 | | [[Labhrás Ó Murchú]] | data-sort-value="1939" | 1939-08-14 | | [[Caiseal (Tiobraid Árann)|Caiseal]] |- | style='text-align:right'| 1466 | [[Íomhá:Tríona Ní Dhomhnaill 2005.jpg|center|128px]] | [[Tríona Ní Dhomhnaill]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[Ceanannas]] |- | style='text-align:right'| 1467 | [[Íomhá:Flickr - DEEEP Project - MEP Liam Aylward, Ireland.jpg|center|128px]] | [[Liam Aighleart]] | data-sort-value="1952" | 1952-09-27 | | [[Muileann an Bhata]] |- | style='text-align:right'| 1468 | | [[Liam Mac Cóil]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1469 | [[Íomhá:Maighread Ní Dhomhnaill.jpg|center|128px]] | [[Maighread Ní Dhomhnaill]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[Ceanannas]] |- | style='text-align:right'| 1470 | [[Íomhá:John Spillane 1 2010 (cropped).JPG|center|128px]] | [[John Spillane]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1471 | [[Íomhá:Зустріч Президента України з головами обох палат парламенту Ірландії 11.jpg|center|128px]] | [[Mark Daly]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-12 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1472 | | [[Maurice Cummins]] | data-sort-value="1953" | 1953-02-25 | | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1473 | [[Íomhá:McDowell says NO! (9826113044) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael McDowell|Mícheál Mac Dubhghaill]] | data-sort-value="1951" | 1951-05-29 | | [[Raghnallach]] |- | style='text-align:right'| 1474 | [[Íomhá:Trevor Joyce 2020.jpg|center|128px]] | [[Trevor Joyce]] | data-sort-value="1947" | 1947-10-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1475 | [[Íomhá:Niall O Brolchain Mayor Galway.jpg|center|128px]] | [[Niall Ó Brolcháin]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-14 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1476 | [[Íomhá:Nora Owen, May 1996.jpg|center|128px]] | [[Nora Owen]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1477 | [[Íomhá:Paul O'Connell warmup.jpg|center|128px]] | [[Paul O'Connell]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-20 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1478 | [[Íomhá:Ruairi Quinn (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ruairi Quinn|Ruairí Ó Cuinn]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-02 | | [[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 1479 | [[Íomhá:Muireann Nic Amhlaoibh. Waterville.jpg|center|128px]] | [[Muireann Nic Amhlaoibh]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Inis Oírr]] |- | style='text-align:right'| 1480 | | [[Paul Bradford]] | data-sort-value="1963" | 1963-12-01 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1481 | [[Íomhá:Liam Ó Maonlaí 2007.jpg|center|128px]] | [[Liam Ó Maonlaí]] | data-sort-value="1964" | 1964-11-07 | | [[Baile na Manach]] |- | style='text-align:right'| 1482 | [[Íomhá:Richard Boyd Barrett 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Richard Boyd Barrett]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1483 | [[Íomhá:Robert Troy.jpg|center|128px]] | [[Robert Troy]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-24 | | [[Baile na Carraige]] |- | style='text-align:right'| 1484 | | [[Seán Kenny]] | data-sort-value="1942" | 1942-10-01 | | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1485 | [[Íomhá:Shane Ross (official portrait).jpg|center|128px]] | [[Shane Ross]] | data-sort-value="1949" | 1949-07-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1486 | [[Íomhá:Eamon Dunphy 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eamonn Dunphy]] | data-sort-value="1945" | 1945-08-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1487 | [[Íomhá:Steve Collins.jpg|center|128px]] | [[Steve Collins]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-21 | | [[an Chabrach]] |- | style='text-align:right'| 1488 | | [[Diarmuid Ó Murchú]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-22 | | [[An Daingean|Daingean Uí Chúis]] |- | style='text-align:right'| 1489 | [[Íomhá:Pat Doherty MP with Mary Doherty and Barry McGuigan at the London St Patrick's Day march. (16232423774).jpg|center|128px]] | [[Barry McGuigan]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-28 | | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 1490 | [[Íomhá:Terry Leyden.jpg|center|128px]] | [[Terry Leyden]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-01 | | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 1491 | [[Íomhá:John OFlynn.jpg|center|128px]] | [[John O'Flynn]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-11 | | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 1492 | [[Íomhá:Timmy Dooley.jpg|center|128px]] | [[Timmy Dooley]] | data-sort-value="1969" | 1969-02-13 | | [[Baile Uí Bheoláin]] |- | style='text-align:right'| 1493 | [[Íomhá:Roy O'Donovan 03-08-2013 1.jpg|center|128px]] | [[Roy O'Donovan]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-10 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1494 | [[Íomhá:Colin Healy.jpg|center|128px]] | [[Colin Healy]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-14 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1495 | [[Íomhá:Alex White TD 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Alex White]] | data-sort-value="1958" | 1958-12-03 | | [[Marino]] |- | style='text-align:right'| 1496 | [[Íomhá:UNA FODEN AT RTE's WINTER SEASON LAUNCH (SMOCK ALLEY THEATRE) REF-107005 (19922574374).jpg|center|128px]] | [[Una Healy]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-10 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1497 | [[Íomhá:Shane Lowry Ryder Cup 2025-194 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Shane Lowry]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-02 | | [[Clóirtheach]] |- | style='text-align:right'| 1498 | [[Íomhá:Ian Gibson FLM2019-1.jpg|center|128px]] | [[Ian Gibson]] | data-sort-value="1939" | 1939-04-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1499 | | [[Aengus Mac Grianna]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-09 | | [[Ráth Eanaigh]] |- | style='text-align:right'| 1500 | [[Íomhá:Caitriona Balfe at the 2024 Toronto International Film Festival (crop).jpg|center|128px]] | [[Caitriona Balfe]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1501 | [[Íomhá:Ciara grant.jpg|center|128px]] | [[Ciara Grant]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-17 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1502 | [[Íomhá:Clare Daly (48758765246) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Clare Daly]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-11 | | [[Droichead Nua]] |- | style='text-align:right'| 1503 | [[Íomhá:Colm Cooper from Sean Marty Lockhart & Colm Cooper - 2009.jpg|center|128px]] | [[Colm Cúipéir]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-03 | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1504 | [[Íomhá:Djcarey2012 cropped.jpg|center|128px]] | [[D. S. Ó Ciara]] | data-sort-value="1970" | 1970-11-11 | | [[Gabhrán]] |- | style='text-align:right'| 1505 | | [[Dónal Ó Seancháin]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-04 | | [[Lios Mór]] |- | style='text-align:right'| 1506 | | [[Darragh Ó Sé]] | data-sort-value="1975" | 1975-04-01 | | [[Ceann Trá]] |- | style='text-align:right'| 1507 | [[Íomhá:Declan-Kidney-09-05-23.jpg|center|128px]] | [[Declan Kidney]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-20 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1508 | [[Íomhá:Declan O'Sullivan.JPG|center|128px]] | [[Déaglán Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-18 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1509 | [[Íomhá:NC Courage vs Gotham FC (Mar 2024) 141 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Denise O'Sullivan]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-04 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1510 | | [[Éadbhard Ó Cathaoir]] | data-sort-value="1941" | 1941-10-14 | | [[Inis Tíog]] |- | style='text-align:right'| 1511 | [[Íomhá:Eric Elwood HK Sevens 1993.png|center|128px]] | [[Eric Elwood]] | data-sort-value="1969" | 1969-02-26 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1512 | [[Íomhá:Frances Black 2020.jpg|center|128px]] | [[Frances Black]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1513 | [[Íomhá:Jimfitzpatricl.png|center|128px]] | [[Jim Fitzpatrick (ealaíontóir)|Jim Fitzpatrick]] | data-sort-value="1946" | 1946 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1514 | | [[James Nolan]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-27 | | [[Contae Uíbh Fhailí]] |- | style='text-align:right'| 1515 | [[Íomhá:Lucinda Creighton (cropped).jpg|center|128px]] | [[Lucinda Creighton]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-20 | | [[Clár Chlainne Mhuiris]] |- | style='text-align:right'| 1516 | | [[Marc Ó Sé]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-21 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1517 | [[Íomhá:Mary Davis 1.jpg|center|128px]] | [[Mary Davis]] | data-sort-value="1954" | 1954-08-06 | | [[Béal Átha na Muice]] |- | style='text-align:right'| 1518 | | [[Mick O'Connell|Mícheál Ó Conaill]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-04 | | [[Oileán Dairbhre]] |- | style='text-align:right'| 1519 | | [[Mícheál Mac Síthigh]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-28 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1520 | [[Íomhá:An Titlíoch ria.jpg|center|128px]] | [[Alan Titley]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-28 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1521 | | [[Vincent Morley]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1522 | [[Íomhá:Niamh Fahey 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Niamh Fahey]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-13 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1523 | | [[Nollaig Ó Sceacháin]] | data-sort-value="1945" | 1945-12-06 | | [[Droichead Binéid]] |- | style='text-align:right'| 1524 | [[Íomhá:PatScullyManager.jpg|center|128px]] | [[Pat Scully]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1525 | [[Íomhá:Pink Spillane.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Ó Spealáin]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-01 | | [[An Teampall Nua, Contae Chiarraí|An Teampall Nua]] |- | style='text-align:right'| 1526 | | [[Paul Galvin]] | data-sort-value="1979" | 1979-11-02 | | [[Leic Snámha]] |- | style='text-align:right'| 1527 | [[Íomhá:Ed Joyce 2007 cropped.jpg|center|128px]] | [[Ed Joyce]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1528 | | [[Tomás Breatnach]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-27<br/>1983 | | [[Tulach Ruáin]] |- | style='text-align:right'| 1529 | [[Íomhá:Vincent Browne.jpg|center|128px]] | [[Vincent Browne]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-17 | | [[Béal an Átha, Contae Luimnigh|Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 1530 | [[Íomhá:David McWilliams.jpg|center|128px]] | [[David McWilliams]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1531 | [[Íomhá:Willie Walsh (cropped).jpg|center|128px]] | [[Willie Walsh]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1532 | [[Íomhá:Aine O'Gorman Republic of Ireland mix zone 2020-03-05 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Áine O'Gorman]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-13 | | [[Cill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 1533 | | [[Brian Shelley]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1534 | | [[Dave Mooney]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1535 | [[Íomhá:Eve Hewson (cropped).png|center|128px]] | [[Eve Hewson]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1536 | | [[Colm Ó Maonlaí]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1537 | [[Íomhá:Geraldine Kennedy, 2015 (cropped).png|center|128px]] | [[Geraldine Kennedy]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-01 | | [[Trá Mhór]] |- | style='text-align:right'| 1538 | [[Íomhá:TadhgMacD-0005.jpg|center|128px]] | [[Tadhg Mac Dhonnagáin]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Achadh Mór, Contae Mhaigh Eo|Achadh Mór]] |- | style='text-align:right'| 1539 | [[Íomhá:Padraig Amond.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Amond]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-15 | | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 1540 | [[Íomhá:Kbrennan2.JPG|center|128px]] | [[Killian Brennan]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-31 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1541 | | [[Martin Coleman]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-15 | | [[Béal Átha an Cheasaigh]] |- | style='text-align:right'| 1542 | [[Íomhá:Todd Carty.jpg|center|128px]] | [[Todd Carty]] | data-sort-value="1963" | 1963-08-31 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1543 | [[Íomhá:John Perry, May 2014.jpg|center|128px]] | [[John Perry]] | data-sort-value="1956" | 1956-08-15 | | [[Baile an Mhóta (Sligeach)|Baile an Mhóta]] |- | style='text-align:right'| 1544 | [[Íomhá:Michael Moynihan 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael Moynihan (polaiteoir Corcaíoch)|Michael Moynihan]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-12 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1545 | [[Íomhá:Seán Fleming.jpg|center|128px]] | [[Seán Fleming]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-01 | | [[Contae Laoise]] |- | style='text-align:right'| 1546 | [[Íomhá:Joe Costello 2013.jpg|center|128px]] | [[Joe Costello (polaiteoir Éireannach)|Seosamh Mac Coisdealbha]] | data-sort-value="1945" | 1945-07-13 | | [[An Ghaobhach]] |- | style='text-align:right'| 1547 | [[Íomhá:Thomas P. Broughan.jpg|center|128px]] | [[Tommy Broughan]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1548 | [[Íomhá:Kathleen Lynch 2013.jpg|center|128px]] | [[Kathleen Lynch]] | data-sort-value="1953" | 1953-06-07 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1549 | [[Íomhá:Paul Kehoe TD.jpg|center|128px]] | [[Paul Kehoe]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-11 | | [[Brí]] |- | style='text-align:right'| 1550 | [[Íomhá:Michael Ring 2012 cropped.jpg|center|128px]] | [[Michael Ring]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-24 | | [[Cathair na Mart]] |- | style='text-align:right'| 1551 | [[Íomhá:Róisín Shortall 2020.jpg|center|128px]] | [[Róisín Shortall|Róisín Ní Shoirtéil]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-25 | | [[Droim Conrach]] |- | style='text-align:right'| 1552 | [[Íomhá:Barry Andrews, July 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Barry Andrews]] | data-sort-value="1967" | 1967-05-16 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1553 | | [[Billy Timmins]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-01 | | [[Bealach Conglais]] |- | style='text-align:right'| 1554 | [[Íomhá:Jack Wall, circa 2002 03.jpg|center|128px]] | [[Jack Wall]] | data-sort-value="1945" | 1945-07-01 | | [[Díseart Diarmada]] |- | style='text-align:right'| 1555 | [[Íomhá:Fergus O'Dowd 2013.jpg|center|128px]] | [[Fergus O'Dowd]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-01 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 1556 | [[Íomhá:John Deasy 2015.jpg|center|128px]] | [[John Deasy (Fine Gael)|John Deasy]] | data-sort-value="1967" | 1967-10-08 | | [[Dún Garbhán]] |- | style='text-align:right'| 1557 | | [[Ivor Mac Alaigh]] | data-sort-value="1958" | 1958-05-06 | | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1558 | | [[Tom Hayes]] | data-sort-value="1952" | 1952-02-16 | | [[An Gabhailín]] |- | style='text-align:right'| 1559 | [[Íomhá:Olivia Mitchell.jpg|center|128px]] | [[Olivia Mitchell]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-31 | | [[Biorra]] |- | style='text-align:right'| 1560 | [[Íomhá:David Stanton 2016.jpg|center|128px]] | [[David Stanton]] | data-sort-value="1957" | 1957-02-15 | | [[Mainistir na Corann]] |- | style='text-align:right'| 1561 | [[Íomhá:Damien English 2015.jpg|center|128px]] | [[Damien English]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-21 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1562 | [[Íomhá:ColmÓCíosóig.png|center|128px]] | [[Colm Ó Cíosóig]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-31 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1563 | [[Íomhá:1720100109938 20240704 FLANAGAN Luke Ming IE 004.jpg|center|128px]] | [[Luke 'Ming' Flanagan]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-22 | | [[Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 1564 | [[Íomhá:Dónal Óg Cusack at Web Summit 2014 cropped.jpg|center|128px]] | [[Dónal Óg Ó Cíosóg]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-16 | | [[Cluain, Contae Chorcaí|Cluain]] |- | style='text-align:right'| 1565 | [[Íomhá:Tim Pat and Martin McGuinness (cropped).jpg|center|128px]] | [[Tim Pat Coogan|Tadhg Pádraig Ó Cuagáin]] | data-sort-value="1935" | 1935-04-22 | | [[Baile na Manach]] |- | style='text-align:right'| 1566 | | [[Lesley Roy]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-17 | | [[Baile Brigín]] |- | style='text-align:right'| 1567 | [[Íomhá:Alan Dillon 2020.jpg|center|128px]] | [[Alan Dillon]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 1568 | [[Íomhá:Alan Farrell 2014.jpg|center|128px]] | [[Alan Farrell]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-29 | | [[Mullach Íde]] |- | style='text-align:right'| 1569 | | [[Alan Mathews]] | data-sort-value="1965" | 1965-06-27 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1570 | [[Íomhá:Alan Nolan cropped.jpg|center|128px]] | [[Alan Ó Nualláin]] | data-sort-value="1985" | 1985-06-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1571 | | [[Alice Maher]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | ''[[:d:Q4220554|Cill Mhaoileachair]]'' |- | style='text-align:right'| 1572 | [[Íomhá:AmandaByramJuly10.JPG|center|128px]] | [[Amanda Byram]] | data-sort-value="1973" | 1973-06-16 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1573 | | [[Ambrós Ó Donnabháin]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-11 | | [[Gníomh go Leith]] |- | style='text-align:right'| 1574 | [[Íomhá:Amy Huberman at Dublin Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Amy Huberman]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-20 | | [[Cábán tSíle]] |- | style='text-align:right'| 1575 | [[Íomhá:Andrew Doyle, May 2015.jpg|center|128px]] | [[Andrew Doyle]] | data-sort-value="1960" | 1960-07-02 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1576 | [[Íomhá:Andy Moran.jpg|center|128px]] | [[Aindriu Ó Morain]] | data-sort-value="1983" | 1983-11-02 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 1577 | [[Íomhá:Ann Phelan 2013.jpg|center|128px]] | [[Ann Phelan]] | data-sort-value="1961" | 1961-09-16 | | [[Gráig na Manach]] |- | style='text-align:right'| 1578 | | [[Anna Geary]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-28 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1579 | | [[Annalise Murphy]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-01 | | [[Baile Átha Troim]] |- | style='text-align:right'| 1580 | | [[Anne Colley]] | data-sort-value="1951" | 1951-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1581 | | [[Anne Doyle]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-30 | | [[Fearna]] |- | style='text-align:right'| 1582 | | [[Anne Ferris]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1583 | | [[Antóin Ó Dálaigh]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-29 | | [[Droichead an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 1584 | [[Íomhá:MK17449 Aisling Bea.jpg|center|128px]] | [[Aisling Bea]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-16 | | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1585 | [[Íomhá:Simon Zebo 2017.jpg|center|128px]] | [[Simon Zebo]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-16 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1586 | | [[Fearghas Ó Ceallaigh|Fergus Kelly]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-16 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1587 | [[Íomhá:David O'Leary and Ronan Finn.jpg|center|128px]] | [[Ronan Finn]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1588 | | [[Aaron Mac Cuinneagáin]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-04 | | [[Sionainn (baile)|Sionainn]] |- | style='text-align:right'| 1589 | [[Íomhá:Adam Fergus at DarkLight Con 4 by People Conventions.jpg|center|128px]] | [[Adam Fergus]] | | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1590 | [[Íomhá:Aengus Ó Snodaigh (2024) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aengus Ó Snodaigh]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-31 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1591 | | [[Aodhán Ó Fógartaigh]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-20 | | [[Áth na nUrlainn]] |- | style='text-align:right'| 1592 | [[Íomhá:Aidan Harte (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aodán Ó hAirt]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-17 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1593 | | [[Aodán Ó Sé]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-29 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 1594 | [[Íomhá:Aidan O'Mahony & Eoin Bradley (cropped) - Aidan O'Mahony 2.jpg|center|128px]] | [[Aodhán Ó Mathúna]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-08 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1595 | [[Íomhá:Aidan Price.jpg|center|128px]] | [[Aidan Price]] | data-sort-value="1981" | 1981-12-08 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1596 | [[Íomhá:Senator Aideen Hayden (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aideen Hayden]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 1597 | | [[Ailbhe Ní Ghearbhuigh]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1598 | [[Íomhá:Aine Lawlor.jpg|center|128px]] | [[Aine Lawlor]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1599 | | [[Eileen MacDonagh]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-20 | | [[An Ghaobhach]] |- | style='text-align:right'| 1600 | | [[Alan Ó Brógáin]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1601 | [[Íomhá:Anthony Nash cropped.jpg|center|128px]] | [[Antóin de Nais]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-12 | | [[Ceann Toirc]] |- | style='text-align:right'| 1602 | [[Íomhá:Aodhán Ó Ríordáin.jpg|center|128px]] | [[Aodhán Ó Ríordáin]] | data-sort-value="1976" | 1976-07-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1603 | | [[Aodán Mac Gearailt]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-29 | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1604 | [[Íomhá:Aoibhinn Ni Shuilleabhain in Soroti.jpg|center|128px]] | [[Aoibhinn Ní Shúilleabháin]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | ''[[:d:Q5043765|Ceathrú na Con]]'' |- | style='text-align:right'| 1605 | | [[Aoife Ní Thuairisg]] | | | [[Indreabhán]] |- | style='text-align:right'| 1606 | | [[Arthur Spring]] | data-sort-value="1976" | 1976-07-05 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1607 | | [[Daragh O'Malley]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1608 | [[Íomhá:Averil Power 2.jpg|center|128px]] | [[Averil Power]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1609 | | [[Barry Cogan]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-27 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1610 | [[Íomhá:1718705058077 20240617 COWEN Barry IE 008.jpg|center|128px]] | [[Barry Cowen]] | data-sort-value="1967" | 1967-08-28 | | [[Clóirtheach]] |- | style='text-align:right'| 1611 | | [[Beircheart Ó Conchúir]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-25 | | ''[[:d:Q7020800|Baile Nua Sheandroma]]'' |- | style='text-align:right'| 1612 | [[Íomhá:Bernard Brogan at Web Summit 2014b.jpg|center|128px]] | [[Bernard Brogan Jnr|Bernard Brogan]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1613 | | [[Bernard Brogan Snr|Bernard Brogan]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1614 | [[Íomhá:Bernard dunne.jpg|center|128px]] | [[Bernard Dunne]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-06 | | [[Cluain Dolcáin]] |- | style='text-align:right'| 1615 | | [[Bernard O'Shea]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Darú, Contae Laoise|Darú]] |- | style='text-align:right'| 1616 | | [[Liam Cúipéir]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-16 | | [[Eochaill]] |- | style='text-align:right'| 1617 | | [[Billy Woods]] | data-sort-value="1973" | 1973-10-24 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1618 | | [[Bob Quinn]] | data-sort-value="1935" | 1935<br/>1939 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1619 | | [[Brenda Power]] | | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1620 | | [[Breandán de Buigléir|Breandán Dé Buigléir]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-22 | | [[An Geata Bán]] |- | style='text-align:right'| 1621 | [[Íomhá:Brendan Maher (2014).jpg|center|128px]] | [[Brendan Maher]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-05 | | [[Buiríos Ó Luigheach]] |- | style='text-align:right'| 1622 | [[Íomhá:Brendan O'Carroll as the Grand Marshal At The St. Patrick's Day Parade In Dublin (REF-102282).jpg|center|128px]] | [[Brendan O'Carroll]] | data-sort-value="1955" | 1955-09-15 | | [[Fionnghlas]] |- | style='text-align:right'| 1623 | [[Íomhá:Brendan Ryan 2013.png|center|128px]] | [[Brendan Ryan]] | data-sort-value="1953" | 1953-02-05 | | [[Domhnach Bat]] |- | style='text-align:right'| 1624 | | [[Brendan Shine]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-02 | | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 1625 | | [[Brendan Toal]] | data-sort-value="1940" | 1940-12-01 | | [[Contae Mhuineacháin]] |- | style='text-align:right'| 1626 | [[Íomhá:Minister Brian Hayes at Sneem River.JPG|center|128px]] | [[Brian Hayes]] | data-sort-value="1969" | 1969-08-23 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 1627 | | [[Brian Ó Murchú]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-21 | | ''[[:d:Q3930472|Ráth Chormaic]]'' |- | style='text-align:right'| 1628 | | [[Brian Ó hAlluráin]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-17 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1629 | [[Íomhá:Brian Stanley 2013.jpg|center|128px]] | [[Brian Stanley]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-12 | | [[Buiríos Mór Osraí]] |- | style='text-align:right'| 1630 | | [[Brian Whelehan|Brian Ó Faoileacháin]] | data-sort-value="1971" | 1971-08 | | [[Beannchar, Contae Uíbh Fhailí|Beannchar]] |- | style='text-align:right'| 1631 | | [[Briege Corkery]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-16 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1632 | | [[Eva Rothschild]] | data-sort-value="1972" | 1972<br/>1971-02<br/>1971 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1633 | | [[Bryan Cullen]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1634 | | [[Bryan Sheehan]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-25 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1635 | | [[Bríd Ní Neachtain]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | [[Ros Muc]] |- | style='text-align:right'| 1636 | | [[Mary Byrne]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-03 | | [[Baile Formaid]] |- | style='text-align:right'| 1637 | [[Íomhá:Caoimhghín Ó Caoláin speaking to press 2013 crop.jpg|center|128px]] | [[Caoimhghín Ó Caoláin]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-18 | | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 1638 | [[Íomhá:Cathal Mac Coille.jpg|center|128px]] | [[Cathal Mac Coille]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[Cluain Dolcáin]] |- | style='text-align:right'| 1639 | | [[Cathal Mac an Oirchinnigh]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1640 | [[Íomhá:Inauguration of Catherine Connolly, 11 November 2025 15 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Catherine Connolly]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-05 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1641 | [[Íomhá:Catherine Murphy politician frameless photo.jpg|center|128px]] | [[Catherine Murphy]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-01 | | [[Baile Phámar]] |- | style='text-align:right'| 1642 | [[Íomhá:Catherine Noone.jpg|center|128px]] | [[Catherine Noone]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-24 | | [[Clár Chlainne Mhuiris]] |- | style='text-align:right'| 1643 | | [[Cearbhall Óg Ó Dálaigh]] | | | ''[[:d:Q65559822|An Phailís]]'' |- | style='text-align:right'| 1644 | [[Íomhá:Chris Andrews 2018.jpg|center|128px]] | [[Chris Andrews (polaiteoir)|Chris Andrews]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1645 | [[Íomhá:Christopher Joyce (hurler).jpg|center|128px]] | [[Criostóir Seoige]] | data-sort-value="1992" | 1992-01-04 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1646 | | [[Cian Ó Diolún]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-30 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1647 | | [[Cian Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-27 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1648 | [[Íomhá:Ciara Conway 2014.jpg|center|128px]] | [[Ciara Conway]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-13 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1649 | | [[Ciarán Mac Giolla Chainnigh]] | data-sort-value="1993" | 1993-07-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1650 | [[Íomhá:Ciarán Lynch 2014.jpg|center|128px]] | [[Ciarán Lynch]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-13 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1651 | | [[Ciarán Murphy]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-30 | | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 1652 | | [[Ciarán Ó Faoláin]] | data-sort-value="1976" | 1976-02-28 | | [[Ráth Eanaigh]] |- | style='text-align:right'| 1653 | [[Íomhá:Cillian Buckley cropped.jpg|center|128px]] | [[Cillian Ó Buachalla]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-14 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1654 | | [[Cillian O'Connor]] | data-sort-value="1992" | 1992-05 | | [[Baile an Tobair, Contae Mhaigh Eo (Ceara)|Baile an Tobair]] |- | style='text-align:right'| 1655 | | [[Colette Nic Aodha]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | [[Sruthair]] |- | style='text-align:right'| 1656 | | [[Cóilín Ó Fionnalaigh]] | data-sort-value="1989" | 1989-08-25 | | [[Baile Héil]] |- | style='text-align:right'| 1657 | | [[Colin Moran]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1658 | | [[Cóilín Ó Riain]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-02 | | [[Cora Chaitlín]] |- | style='text-align:right'| 1659 | [[Íomhá:Colm Callanan cropped.jpg|center|128px]] | [[Colm Ó Callanáin]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-18 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1660 | | [[Colm Ó Gealbháin]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-02 | | [[Cluain Lára]] |- | style='text-align:right'| 1661 | | [[Colm Keaveney]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-11 | | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1662 | [[Íomhá:Conal Keaney (cropped).jpg|center|128px]] | [[Conal Keaney|Conal Ó Cianaigh]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1663 | | [[Conor Allis]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-08 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1664 | [[Íomhá:Conor Cooney.jpg|center|128px]] | [[Conchúr Ó Cuana]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-22 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 1665 | | [[Conchúir Ó Fogartaigh]] | data-sort-value="1990" | 1990-05-12 | | [[Caisleán an Chomair]] |- | style='text-align:right'| 1666 | | [[Conchur Ó Liatháin]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-30 | | [[Mainistir na Corann]] |- | style='text-align:right'| 1667 | | [[Conchúir Mac Craith]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-29 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1668 | [[Íomhá:Conor McGregor, UFC 189 World Tour London (2).jpg|center|128px]] | [[Conor McGregor|Conchúr Mac Gréagóir]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-14 | | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 1669 | | [[Conchur Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-08 | | [[Gleann Maghair]] |- | style='text-align:right'| 1670 | | [[Cornelius Connolly]] | | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1671 | | [[Cáit Keane]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-24 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1672 | [[Íomhá:Damien Dempsey.jpg|center|128px]] | [[Damien Dempsey]] | data-sort-value="1975" | 1975 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1673 | [[Íomhá:Damien Hayes cropped.jpg|center|128px]] | [[Damien Hayes]] | data-sort-value="1982" | 1982-02-18 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 1674 | | [[Daniel Bohane]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1675 | | [[Dónall Ó Cearnaigh]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-19 | | [[Gleann Maghair]] |- | style='text-align:right'| 1676 | | [[Danny Sutcliffe]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1677 | [[Íomhá:Dara Murphy 2015.jpg|center|128px]] | [[Dara Murphy]] | data-sort-value="1969" | 1969-12-02 | | [[Gleann Maghair]] |- | style='text-align:right'| 1678 | | [[Dara Ó Conaola]] | data-sort-value="1945" | 1945 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1679 | [[Íomhá:Ocinneide cropped.jpg|center|128px]] | [[Dara Ó Cinnéide]] | data-sort-value="1975" | 1975-04-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1680 | | [[Darach Ó hEoghanáin]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-21 | | [[Cluain Lára]] |- | style='text-align:right'| 1681 | | [[Darach Mac Con Iomaire]] | data-sort-value="1977" | 1977 | | [[An Charraig Dhubh]] |- | style='text-align:right'| 1682 | [[Íomhá:Darach Ó Scolaí.JPG|center|128px]] | [[Darach Ó Scolaí]] | data-sort-value="1963" | 1963 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1683 | [[Íomhá:Darina Allen, Ballymaloe Cookery (42147510135) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Darina Allen]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-13 | | [[An Chúlchoill]] |- | style='text-align:right'| 1684 | | [[Darragh Ó Cuaig|daragh fives]] | data-sort-value="1992" | 1992-03-26 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1685 | | [[Darren Magee]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1686 | [[Íomhá:Dave Fanning 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Dave Fanning]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-27<br/>1955 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1687 | [[Íomhá:David Burke (Hurler) cropped.jpg|center|128px]] | [[David Burke]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-07 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 1688 | [[Íomhá:David Cullinane TD (40211918003) (cropped).jpg|center|128px]] | [[David Cullinane]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-04 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1689 | | [[Daithí Mac Éinrí]] | | | [[Ráth Eanaigh]] |- | style='text-align:right'| 1690 | | [[David Moran]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-29 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1691 | | [[Daithí Ó Treasaigh]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1692 | | [[Declan O'Mahony]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1693 | [[Íomhá:Denis Bastick during the 2013 NFL Final (cropped).jpg|center|128px]] | [[Donnacha Bastic]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-08 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1694 | [[Íomhá:Denis Behan Writing.jpg|center|128px]] | [[Denis Behan]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-02 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1695 | [[Íomhá:Denis Landy.jpg|center|128px]] | [[Denis Landy]] | data-sort-value="1962" | 1962-02-28 | | [[Carraig na Siúire]] |- | style='text-align:right'| 1696 | [[Íomhá:Denis 'Ogie' Moran. Sea Lodge Hotel. Waterville.jpg|center|128px]] | [[Donncha Ó Moráin]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-16 | | [[Baile an Bhuinneánaigh]] |- | style='text-align:right'| 1697 | | [[Derek Ó Loinn]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-04 | | [[Áth na nUrlainn]] |- | style='text-align:right'| 1698 | | [[Derek Mooney]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1699 | | [[Derek Murray]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1700 | [[Íomhá:Derek Nolan Election Photo.jpg|center|128px]] | [[Derek Nolan]] | data-sort-value="1982" | 1982 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1701 | | [[Dermot Somers]] | data-sort-value="1947" | 1947 | | [[Contae Ros Comáin]] |- | style='text-align:right'| 1702 | | [[Des Cahill]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1703 | | [[Dessie Farrell]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1704 | [[Íomhá:Cllr Ellis Mansion House, Dublin.JPG|center|128px]] | [[Dessie Ellis]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-23 | | [[Baile Munna]] |- | style='text-align:right'| 1705 | | [[Seán Óg de Paor]] | data-sort-value="1970" | 1970-12-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1706 | [[Íomhá:Diane Caldwell 20200223 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Diane Caldwell]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-11 | | [[Baile Brigín]] |- | style='text-align:right'| 1707 | | [[Diarmuid O'Carroll]] | data-sort-value="1987" | 1987-03-16 | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1708 | [[Íomhá:Diarmuid O'Sullivan cropped.jpg|center|128px]] | [[Diarmuid Ó Súilleabháin (iománaí)|Diarmuid Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-27 | | [[Cluain, Contae Chorcaí|Cluain]] |- | style='text-align:right'| 1709 | [[Íomhá:Willie Penrose 2005 cropped.jpg|center|128px]] | [[Willie Penrose|Liam Penrose]] | data-sort-value="1956" | 1956-08-01 | | [[Baile na Carraige]] |- | style='text-align:right'| 1710 | | [[Donal Ó Grádaigh]] | data-sort-value="1981" | 1981-07 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1711 | | [[Domhnall Ó Tuathaigh]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-20 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1712 | [[Íomhá:Donnchadh-walsh.png|center|128px]] | [[Donnacha Walsh]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-03 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1713 | [[Íomhá:Dorothy Cross, March 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Dorothy Cross]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1714 | | [[Dáithí Ó Sé]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-02 | | [[An Daingean|Daingean Uí Chúis]] |- | style='text-align:right'| 1715 | | [[Dónall Mac Giolla Easpaig]] | data-sort-value="1948" | 1948-04-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1716 | [[Íomhá:Eamon Scanlon (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eamon Scanlon]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-20 | | [[Baile an Mhóta (Sligeach)|Baile an Mhóta]] |- | style='text-align:right'| 1717 | | [[Eimear Ní Chonaola]] | data-sort-value="1977" | 1977 | | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 1718 | [[Íomhá:Irish Actress Emma Eliza Regan- 2014-04-10 01-42 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Emma Eliza Regan]] | data-sort-value="1990" | 1990-12-04 | | [[Maigh Cuilinn]] |- | style='text-align:right'| 1719 | [[Íomhá:Eoghan Murphy 2014.png|center|128px]] | [[Eoghan Murphy]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-23 | | [[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 1720 | | [[Eoghan Mac Diarmada]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-15 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1721 | | [[Eoghan Ó Gadhra]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1722 | | [[Eoin Ó Ceadagáin]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-01 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1723 | [[Íomhá:Eoin Brosnan. Kerry Footballer and Solicitor..JPG|center|128px]] | [[Eoin Brosnan]] | | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1724 | [[Íomhá:Pte Eoin Larkin Kilkenny Hurler (4951370639).jpg|center|128px]] | [[Eoin Ó Lorcáin]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-17 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1725 | [[Íomhá:Eoin Liston. Sea Lodge Hotel. Waterville.JPG|center|128px]] | [[Eoin Liostún]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-16 | | [[Baile an Bhuinneánaigh]] |- | style='text-align:right'| 1726 | [[Íomhá:Eoin Ó Broin 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eoin Ó Broin]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1727 | [[Íomhá:Eric Byrne 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eric Byrne]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1728 | [[Íomhá:Pixie McKenna at the BAFTA's (cropped).jpg|center|128px]] | [[Pixie McKenna]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-20 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1729 | | [[Evelyn O'Rourke]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1730 | | [[Fiach Mac Conghail]] | data-sort-value="1964" | 1964-08-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1731 | | [[Fiachra Breathnach]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-21 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1732 | [[Íomhá:Finian Hanley cropped.jpg|center|128px]] | [[Finian Hanley]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-04 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1733 | [[Íomhá:Finian McGrath politician.jpg|center|128px]] | [[Finian McGrath]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-09 | | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 1734 | [[Íomhá:Fintan O'Toole, 2010.jpg|center|128px]] | [[Fintan O'Toole]] | data-sort-value="1958" | 1958-02-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1735 | | [[Fiona Glascott]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-22 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1736 | | [[Francis Brennan]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1737 | | [[Frank Clarke (breitheamh)|Frank Clarke]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-10 | | [[Baile Bhailcín]] |- | style='text-align:right'| 1738 | | [[Garraí Mag Uidhir]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1739 | | [[Gabhán Ó Mathúna]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-11 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1740 | [[Íomhá:George Lee at count.jpg|center|128px]] | [[George Lee (iriseoir)|George Lee]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-27 | | [[Teach Mealóg]] |- | style='text-align:right'| 1741 | | [[Gerard Brennan]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1742 | | [[Gearóid de Paor]] | data-sort-value="1952" | 1952-06-27 | | [[Áth an Choite]] |- | style='text-align:right'| 1743 | [[Íomhá:Ged Nash.jpg|center|128px]] | [[Gerald Nash]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-07 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1744 | | [[Gerry Brady]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1745 | | [[Gerry Hutch]] | data-sort-value="1963" | 1963 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1746 | [[Íomhá:Glenda Gilson at adiff 2016.jpg|center|128px]] | [[Glenda Gilson]] | data-sort-value="1981" | 1981-03-03 | | [[Caisleán Cnucha]] |- | style='text-align:right'| 1747 | [[Íomhá:Graham Canty.jpg|center|128px]] | [[Graham Ó Cáinte]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-23 | | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 1748 | | [[Graham Mag Oireachtaigh]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-17 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1749 | [[Íomhá:Heather Humphreys 2016.jpg|center|128px]] | [[Heather Humphreys]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-14 | | ''[[:d:Q31173147|An Droim]]'' |- | style='text-align:right'| 1750 | [[Íomhá:Hildegarde Naughton.jpg|center|128px]] | [[Hildegarde Naughton]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-01 | | [[Órán Mór]] |- | style='text-align:right'| 1751 | | [[Ian Dempsey]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-16 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1752 | [[Íomhá:Ivana Bacik 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ivana Bacik]] | data-sort-value="1968" | 1968-05-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1753 | | [[J. J. Ó Dúláinne]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-06 | | [[Baile Sheáin, Contae Chill Chainnigh|Baile Sheáin]] |- | style='text-align:right'| 1754 | | [[Jack O'Shea|Seán Ó Sé]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-19 | | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 1755 | [[Íomhá:Jackie Tyrrell (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Tirial]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-19 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1756 | [[Íomhá:Jacqui Hurley.png|center|128px]] | [[Jacqui Hurley]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-15 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1757 | | [[James Bannon]] | data-sort-value="1958" | 1958-03-06 | | [[Contae an Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 1758 | [[Íomhá:James heffernan.png|center|128px]] | [[James Heffernan]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-03 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1759 | [[Íomhá:James McCarthy during the 2013 NFL Final.jpg|center|128px]] | [[Séamus Mac Cártaigh]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1760 | [[Íomhá:McGee WMQ14 (6) (14583901776).jpg|center|128px]] | [[James McGee]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1761 | | [[Séamas Mac Fhearaigh]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-26 | | [[Droichead Binéid]] |- | style='text-align:right'| 1762 | [[Íomhá:James Skehill (2013).jpg|center|128px]] | [[Séamus Ó Sceacháil]] | data-sort-value="1988" | 1988-02-22 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 1763 | [[Íomhá:Jason Byrne - SYTYF.JPG|center|128px]] | [[Jason Byrne (fear grinn)|Jason Byrne]] | data-sort-value="1972" | 1972-02-27 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1764 | | [[Iasan Scorlóg]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1765 | | [[Jennifer Zamparelli|Jennifer Maguire]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1766 | [[Íomhá:Jerry Buttimer 2014.jpg|center|128px]] | [[Jerry Buttimer]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-18 | | [[Baile an Easpaig]] |- | style='text-align:right'| 1767 | [[Íomhá:Jessie Buckley at the Toronto International Film Festival 01 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jessie Buckley]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-28 | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1768 | [[Íomhá:Jillian van Turnhout.jpg|center|128px]] | [[Jillian van Turnhout]] | data-sort-value="1968" | 1968-03-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1769 | | [[Jim D'Arcy]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-20 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1770 | [[Íomhá:Jim Daly politician.jpg|center|128px]] | [[Jim Daly]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-20 | | [[Draighneach]] |- | style='text-align:right'| 1771 | | [[Jim Gavin]] | data-sort-value="1971" | 1971-07-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1772 | | [[Séamus de Barra-Ó Murchú]] | data-sort-value="1954" | 1954-08-22 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1773 | | [[Séamus Ó Géibheannaigh|Jimmy Keaveney]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-12 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1774 | [[Íomhá:Joan Collins TD 2011.jpg|center|128px]] | [[Joan Collins (polaiteoir)|Joan Collins]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-04 | | [[Droimeanach]] |- | style='text-align:right'| 1775 | | [[Joe Behan]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-30 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 1776 | [[Íomhá:Joe Bergin (Gaelic footballer, 2015).jpg|center|128px]] | [[Joe Bergin]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-17 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1777 | [[Íomhá:Joe Canning (2013).jpg|center|128px]] | [[Seosamh Ó Cainín]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-11 | | [[Port Omna]] |- | style='text-align:right'| 1778 | [[Íomhá:Joe Carey 2014.jpg|center|128px]] | [[Joe Carey]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-24 | | [[Droichead an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 1779 | | [[Seosamh Ó Déin]] | data-sort-value="1977" | 1977-11-15 | | [[Cill Ia]] |- | style='text-align:right'| 1780 | [[Íomhá:Joe Duffy.jpg|center|128px]] | [[Joe Duffy]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-27 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1781 | [[Íomhá:Joe Gamble Writing.jpg|center|128px]] | [[Joe Gamble]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-14 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1782 | [[Íomhá:Joe O'Reilly Irish Cavan politician head.jpg|center|128px]] | [[Joe O'Reilly]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-01 | | [[Muinchille]] |- | style='text-align:right'| 1783 | | [[John Bowman (craoltóir)]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1784 | | [[Seán Ó Conalláin]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-23 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1785 | [[Íomhá:John Curran politician.jpg|center|128px]] | [[John Curran]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-17 | | [[Leamhcán]] |- | style='text-align:right'| 1786 | | [[John Delaney]] | data-sort-value="1967" | 1967-10-16 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1787 | | [[John Donnellan]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-27 | | [[Dún Mór, Contae na Gaillimhe|Dún Mór]] |- | style='text-align:right'| 1788 | [[Íomhá:John Gilroy.png|center|128px]] | [[John Gilroy]] | data-sort-value="1967" | 1967-07-20 | | [[Baile Átha Buí]] |- | style='text-align:right'| 1789 | [[Íomhá:John Halligan 2011.jpg|center|128px]] | [[John Halligan]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-18 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1790 | [[Íomhá:John McGuinness 2006.jpg|center|128px]] | [[John J. McGuinness]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-15 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1791 | | [[John Leonard]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-20 | | [[Mullach Íde]] |- | style='text-align:right'| 1792 | | [[John Mac Menamin (breitheamh)|John Mac Menamin]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-14 | | [[Raghnallach]] |- | style='text-align:right'| 1793 | | [[Seán Mac Gafraidh (iománaí)|Seán Mac Gafraidh]] | data-sort-value="1987" | 1987-09-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1794 | | [[John McCoy]] | data-sort-value="1940" | 1940-07-01 | | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 1795 | | [[Seán Ó Maoláin]] | data-sort-value="1981" | 1981-01-28 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1796 | [[Íomhá:John Murray broadcaster crop.jpg|center|128px]] | [[John Murray (craoltóir Éireannach)]] | data-sort-value="1964" | 1964 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 1797 | | [[Seán Ó Caoimh]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-15 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1798 | [[Íomhá:John Paul Phelan 2014.jpg|center|128px]] | [[John Paul Phelan]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-27 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1799 | | [[Seán Tennyson]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-06 | | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1800 | | [[John Whelan]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-24 | | [[Port Laoise]] |- | style='text-align:right'| 1801 | [[Íomhá:Jonathan Glynn (2013).jpg|center|128px]] | [[Seán Mac Gloinn]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-07 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1802 | [[Íomhá:Jonathan O'Brien 2014.jpg|center|128px]] | [[Jonathan O'Brien]] | data-sort-value="1971" | 1971-12-28 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1803 | [[Íomhá:Justin Barrett, 2017 Ard Fheis (cropped).jpg|center|128px]] | [[Justin Barrett]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-13 | | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 1804 | [[Íomhá:Kathryn Reilly (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kathryn Reilly]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-17 | | [[Baile Shéamais Dhuibh]] |- | style='text-align:right'| 1805 | [[Íomhá:Kathryn Thomas at RTÉ's winter season launch (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kathryn Thomas]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-20 | | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 1806 | [[Íomhá:Katie Holten 2013 Sensing Change from video.png|center|128px]] | [[Katie Holten]] | data-sort-value="1975" | 1975-09-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1807 | | [[Caoimhín Ó Cáinte]] | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[Inis Eonáin]] |- | style='text-align:right'| 1808 | | [[Caoimhín Ó Dubháin]] | data-sort-value="1991" | 1991-10 | | ''[[:d:Q5167663|Cuanach]]'' |- | style='text-align:right'| 1809 | | [[Kevin Hartnett]] | data-sort-value="1984" | 1984-06-04 | | [[An Seangharraí]] |- | style='text-align:right'| 1810 | | [[Caoimhín Mac Meanman]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1811 | | [[Caoimhín Ó Móráin]] | data-sort-value="1987" | 1987-03-03 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1812 | [[Íomhá:Kieran O'Donnell (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kieran O'Donnell]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-08 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1813 | | [[Kieran O'Leary]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-28 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1814 | | [[Killian Young]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-04 | | [[An Rinn Aird]] |- | style='text-align:right'| 1815 | [[Íomhá:Jaguar XE - Arrival in London (15185880955) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Laura Whitmore]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-04 | | [[Bré]]<br/>[[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1816 | | [[Lee Keegan]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-25 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 1817 | [[Íomhá:Leona Maguire 2011 EK Amateur Noordwijk.JPG|center|128px]] | [[Leona Maguire]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-30 | | [[An Cabhán]] |- | style='text-align:right'| 1818 | | [[Liam Ó Fionnalaigh]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-01 | | [[Baile an Phoill]] |- | style='text-align:right'| 1819 | [[Íomhá:Liam Kearney.jpg|center|128px]] | [[Liam Kearney]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-10 | | [[Conaithe]] |- | style='text-align:right'| 1820 | | [[William M. McKechnie (breitheamh)|William M. McKechnie]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-16 | | [[Cionn tSáile]] |- | style='text-align:right'| 1821 | [[Íomhá:Linda Bhreathnach.jpg|center|128px]] | [[Linda Bhreathnach]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | [[Ros Muc]] |- | style='text-align:right'| 1822 | | [[Lorcan Allen]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-27 | | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1823 | [[Íomhá:Louise Quinn Eskilstuna.jpg|center|128px]] | [[Louise Quinn]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-17 | | [[Baile Coimín]] |- | style='text-align:right'| 1824 | | [[Lucy Kennedy]] | data-sort-value="1976" | 1976-04-21 | | [[Cuas an Ghainimh]]<br/>[[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1825 | | [[M. J. Nolan|M.J. Ó Nualláin]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-25 | | [[Muine Bheag]] |- | style='text-align:right'| 1826 | | [[Macdara Ó Fátharta]] | | | [[Inis Meáin]] |- | style='text-align:right'| 1827 | [[Íomhá:Maeve Higgins.jpeg|center|128px]] | [[Maeve Higgins]] | data-sort-value="1981" | 1981-03-24 | | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 1828 | | [[Majella O'Donnell]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-14 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 1829 | [[Íomhá:Marie-Louise O'Donnell.jpg|center|128px]] | [[Marie-Louise O'Donnell]] | data-sort-value="1952" | 1952-09-05 | | [[Béal Easa]] |- | style='text-align:right'| 1830 | | [[Marie Moloney]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-26 | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1831 | | [[Marie Mullen]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1832 | | [[Marita Conlon-McKenna]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1833 | | [[Mark Vaughan]] | data-sort-value="1985" | 1985-10-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1834 | [[Íomhá:Martin Conway 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Martin Conway]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-08 | | [[Inis Díomáin]] |- | style='text-align:right'| 1835 | [[Íomhá:Martin Ferris TD (6133609624).jpg|center|128px]] | [[Martin Ferris]] | data-sort-value="1952" | 1952-02-10 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1836 | | [[Martin Gibbons]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-01 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1837 | [[Íomhá:Martin Heydon 2017.jpg|center|128px]] | [[Martin Heydon]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-09 | | [[Cill Chuillinn]] |- | style='text-align:right'| 1838 | | [[Máirtín Ó Stoirín]] | data-sort-value="1964" | 1964-09-28 | | [[An Bealach, Contae Loch Garman|An Bealach]] |- | style='text-align:right'| 1839 | [[Íomhá:Marty Morrissey perched upon a stool.jpg|center|128px]] | [[Marty Morrissey]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-28 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1840 | [[Íomhá:Mary Ann O'Brien, 2011.jpg|center|128px]] | [[Mary Ann O'Brien]] | data-sort-value="1960" | 1960-09-08 | | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1841 | | [[Mary Laffoy (breitheamh)|Mary Laffoy]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-17 | | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 1842 | [[Íomhá:Mary Mitchell O'Connor 2011.jpg|center|128px]] | [[Mary Mitchell O'Connor|Máire Mistéil Ní Chonchubhair]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-10 | | [[Baile an Mhuilinn, Contae na Gaillimhe|Baile an Mhuilinn]] |- | style='text-align:right'| 1843 | | [[Mary Moran]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-28 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1844 | | [[Mary Wilson (craoltóir)]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1845 | [[Íomhá:Matt Connor of Offaly — one of the greatest footballers of all time.jpg|center|128px]] | [[Maitiú Ó Conchubhair]] | data-sort-value="1960" | 1960 | | [[Inis na mBreatnach]] |- | style='text-align:right'| 1846 | [[Íomhá:Mattie McGrath.jpg|center|128px]] | [[Mattie McGrath]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-01 | | ''[[:d:Q7017303|An Caisleán Nua]]'' |- | style='text-align:right'| 1847 | | [[Maura Derrane]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-08 | | [[Inis Mór, Árainn|Inis Mór]] |- | style='text-align:right'| 1848 | [[Íomhá:Maurice Fitzgerald, Semple Stadium Wall of Fame.jpg|center|128px]] | [[Muiris Mac Gearailt]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Cathair Saidhbhín]] |- | style='text-align:right'| 1849 | [[Íomhá:Maurice Quinlivan 2015.jpg|center|128px]] | [[Maurice Quinlivan]] | data-sort-value="1967" | 1967-11-23 | | [[Baile Uí Neachtain Beag]] |- | style='text-align:right'| 1850 | | [[Muiris Ó Seanacháin]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-01 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1851 | [[Íomhá:Fight Like Apes - MayKay.jpg|center|128px]] | [[MayKay]] | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[Cill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1852 | [[Íomhá:Megan Campbell (21384714842).jpg|center|128px]] | [[Megan Campbell]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-28 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1853 | | [[Michael Comiskey]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-01 | | [[Cluainín]] |- | style='text-align:right'| 1854 | [[Íomhá:Michael Creed in 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael Creed]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-29 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1855 | [[Íomhá:Michael Darragh MacAuley.jpg|center|128px]] | [[Michael Darragh MacAuley]] | data-sort-value="1986" | 1986-08 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1856 | [[Íomhá:Mick Devine.jpg|center|128px]] | [[Michael Devine]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-19 | | [[An Cóbh]] |- | style='text-align:right'| 1857 | | [[Micheál Ó Fionnalaigh]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-28 | | [[Baile Héil]] |- | style='text-align:right'| 1858 | | [[Micheál Mac Síomóin]] | data-sort-value="1989" | 1989-04-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1859 | [[Íomhá:Michael Healy-Rae 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michael Healy-Rae]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-11 | | [[Cill Gharbháin, Contae Chiarraí|Cill Gharbháin]] |- | style='text-align:right'| 1860 | | [[Michael Hennessy]] | | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1861 | | [[Mícheál Caomhánach]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-06 | | [[Achadh Úr]] |- | style='text-align:right'| 1862 | | [[Michael McCarthy]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-15 | | [[Dún Mánmhaí]] |- | style='text-align:right'| 1863 | | [[Michael McGlynn]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1864 | [[Íomhá:Michael McGrath 2014 (headshot).jpg|center|128px]] | [[Michael McGrath (Corcaigh Theas-Láir)|Michael McGrath]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-23 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1865 | [[Íomhá:1718895518772 20240620 MCNAMARA Michael IE 004.jpg|center|128px]] | [[Michael McNamara]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-01 | | [[An Scairbh]] |- | style='text-align:right'| 1866 | | [[Michael Meehan]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 1867 | | [[Michael Mullins]] | data-sort-value="1953" | 1953-02-22 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1868 | [[Íomhá:Michael D'Arcy 2014.jpg|center|128px]] | [[Michael W. D'Arcy]] | data-sort-value="1970" | 1970-02-26 | | [[Guaire]] |- | style='text-align:right'| 1869 | | [[Mícheál Breathnach (Port Láirge)|Mícheál Breathnach]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-23 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1870 | | [[Michelle Mulherin]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-20 | | [[Béal an Átha]] |- | style='text-align:right'| 1871 | [[Íomhá:Michelle O'Neill, Feb 2024 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michelle O'Neill]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-10 | | [[Mainistir Fhear Maí]] |- | style='text-align:right'| 1872 | [[Íomhá:Member of the European Parliament Michael Wallace.jpg|center|128px]] | [[Mick Wallace]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-09 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 1873 | | [[Mickey Kearns]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-18 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 1874 | | [[Mike Denver]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-15 | | [[Port Omna]] |- | style='text-align:right'| 1875 | | [[Mike Frank Russell]] | data-sort-value="1977" | 1977 | | [[Cill Orglan]] |- | style='text-align:right'| 1876 | [[Íomhá:Miriam O'Callaghan in chat with Ryan Tubridy.jpg|center|128px]] | [[Miriam O'Callaghan]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-06 | | [[Carraig an tSionnaigh]] |- | style='text-align:right'| 1877 | [[Íomhá:Niall Burke cropped.jpg|center|128px]] | [[Níall de Búrca]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-21 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1878 | [[Íomhá:Niall Collins.jpg|center|128px]] | [[Niall Collins]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-30 | | [[Tobar Phádraig]] |- | style='text-align:right'| 1879 | | [[Nioclás Inglis]] | data-sort-value="1962" | 1962-10-20 | | [[Cuilleann, Contae Thiobraid Árann|Cuilleann]] |- | style='text-align:right'| 1880 | | [[Nollaig Ó Conchubhair]] | data-sort-value="1990" | 1990-04-12 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1881 | [[Íomhá:Panti Bliss (20922291612).jpg|center|128px]] | [[Rory O'Neill]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-16 | | [[Baile an Róba]] |- | style='text-align:right'| 1882 | | [[Paschal Mooney]] | data-sort-value="1947" | 1947-10-14 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1883 | [[Íomhá:Pat Deering 2016.png|center|128px]] | [[Pat Deering]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-02 | | [[Ráth Bhile]] |- | style='text-align:right'| 1884 | | [[Pádraig Ó Dónalláin]] | data-sort-value="1985" | 1985-06-19 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1885 | | [[Pat Gilroy]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-03 | | [[Marino]] |- | style='text-align:right'| 1886 | | [[Pat O'Neill]] | data-sort-value="1958" | 1958-11-14 | | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 1887 | [[Íomhá:Patrick Horgan.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Ó hOrgáin]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-05 | | [[An Linn Dubh]] |- | style='text-align:right'| 1888 | | [[Patrick Maher]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-12 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 1889 | | [[Patrick Norton]] | data-sort-value="1928" | 1928 | | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1890 | | [[Patrick Nulty]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1891 | | [[Pádraig Ó Conchubhair]] | data-sort-value="1991" | 1991-02-06 | | ''[[:d:Q7850732|An Tobar]]'' |- | style='text-align:right'| 1892 | [[Íomhá:Patrick O'Donovan - 2018.jpg|center|128px]] | [[Patrick O'Donovan]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-21 | | [[An Caisleán Nua, Contae Luimnigh|An Caisleán Nua]] |- | style='text-align:right'| 1893 | [[Íomhá:Paudie Coffey.jpg|center|128px]] | [[Paudie Coffey]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-15 | | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1894 | | [[Nollaig Mac Craith]] | data-sort-value="1990" | 1990-12-17 | | [[Luachma]] |- | style='text-align:right'| 1895 | | [[Nollaig Ó Muraíle]] | | | [[Cnoc Mhuire, Contae Mhaigh Eo|Cnoc Mhuire]] |- | style='text-align:right'| 1896 | [[Íomhá:Oliver Callan in chat with Ryan Tubridy.jpg|center|128px]] | [[Oliver Callan]] | data-sort-value="1980" | 1980-12-27 | | [[Inis Caoin]] |- | style='text-align:right'| 1897 | | [[Ollie Cahill]] | data-sort-value="1975" | 1975-09-29 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 1898 | | [[Orla Guerin]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1899 | | [[P.S. Ó Riain]] | data-sort-value="1977" | 1977-06-15 | | [[Baile Sheáin, Contae Chill Chainnigh|Baile Sheáin]] |- | style='text-align:right'| 1900 | | [[Pádraig Mac Aindriú]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1901 | | [[Pádraig de Priondragás]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | ''[[:d:Q4222952|Clárach]]'' |- | style='text-align:right'| 1902 | | [[Paudie O'Sullivan]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-28 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1903 | | [[Paul Casey]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-14 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1904 | | [[Paul (Óg) Connaughton]] | data-sort-value="1982" | 1982-01 | | [[An Creagán, Contae na Gaillimhe|An Creagán]] |- | style='text-align:right'| 1905 | | [[Paul Griffin]] | | | [[Stigh Lorgan]] |- | style='text-align:right'| 1906 | | [[Paul O'Connor]] | | | [[Neidín]] |- | style='text-align:right'| 1907 | [[Íomhá:Paul Ryan (hurler).jpg|center|128px]] | [[Pól Ó Riain]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1908 | | [[Pádraic Ó Mathúna|Pauric Mahony]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-11 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1909 | [[Íomhá:Peadar Tóibín 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Peadar Tóibín]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-19 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1910 | [[Íomhá:Peter Fitzpatrick.jpg|center|128px]] | [[Peter Fitzpatrick]] | data-sort-value="1962" | 1962-05-11 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 1911 | | [[Pilib Ó Mathúna]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-09 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1912 | | [[Pilib Mac Mathúna]] | data-sort-value="1987" | 1987-09-05 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1913 | | [[Pádhraic Ó Comáin]] | | | ''[[:d:Q4253241|Leacach]]'' |- | style='text-align:right'| 1914 | [[Íomhá:Pádraic Maher(cropped).jpg|center|128px]] | [[Pádraic Maher]] | data-sort-value="1989" | 1989-02-09 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 1915 | | [[Pádraig Ó Baoill]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[An Baile Dubh, Contae Chiarraí (Clann Mhuiris)|An Baile Dubh]] |- | style='text-align:right'| 1916 | | [[Pádraig Reidy]] | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1917 | | [[Páidí Ó Lionáird]] | data-sort-value="1968" | 1968-08-17 | | [[Cúil Aodha]] |- | style='text-align:right'| 1918 | [[Íomhá:Rachel Allen at MAD Symposium.jpg|center|128px]] | [[Rachel Allen]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1919 | [[Íomhá:Ray Butler.jpg|center|128px]] | [[Ray Butler (polaiteoir)|Ray Butler]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-30 | | [[Ceanannas]] |- | style='text-align:right'| 1920 | [[Íomhá:RTE's WINTER SEASON LAUNCH (SMOCK ALLEY THEATRE) REF-107022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ray D'Arcy]] | data-sort-value="1964" | 1964-09-01 | | [[Cill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1921 | | [[Ray Kennedy (iriseoir)|Ray Kennedy]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1922 | [[Íomhá:Becky Lynch July 2019.jpg|center|128px]] | [[Becky Lynch]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-30 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1923 | [[Íomhá:Regina Doherty, 2017.jpg|center|128px]] | [[Regina Doherty|Ríona Uí Dhochartaigh]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1924 | [[Íomhá:Richie Hogan from TJ Reid, Seán Kelly, Richie Hogan, Walter Walsh.jpg|center|128px]] | [[Risteard Ó hÓgáin]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-08 | | [[Dún Feart]] |- | style='text-align:right'| 1925 | | [[Risteárd Cooper]] | data-sort-value="1969" | 1969-02 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1926 | | [[Rita Ann Higgins]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1927 | [[Íomhá:Robert Ballagh 2014.jpg|center|128px]] | [[Robert Ballagh]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1928 | | [[Robert Dowds]] | data-sort-value="1953" | 1953-05 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1929 | | [[Roger Garland]] | data-sort-value="1933" | 1933-02 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1930 | | [[Roibeard Ó Maolalaigh]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1931 | | [[Ronan Collins]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1932 | | [[Rónán Ó Corráin]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-26 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1933 | | [[Ross McConnell]] | | | [[Glas Naíon]] |- | style='text-align:right'| 1934 | | [[Ross O'Carroll]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1935 | | [[Ryan Ó Dubhuir]] | data-sort-value="1986" | 1986-07-23 | | [[Caiseal (Tiobraid Árann)|Caiseal]] |- | style='text-align:right'| 1936 | [[Íomhá:Ryan O'Shaughnessy (2) 20180508 EuroVisionary (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ryan O'Shaughnessy]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-27 | | [[Na Sceirí]] |- | style='text-align:right'| 1937 | [[Íomhá:Ryan Tubridy, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ryan Tubridy]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1938 | [[Íomhá:Róisín O On Stage With Mary Black Her Mother At The Stand For The Truth Event --stand4truth--143406 (29372207157).jpg|center|128px]] | [[Róisín O]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1939 | | [[Rónán Mac Con Iomaire]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-02 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 1940 | [[Íomhá:Rónán Mullen - 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Rónán Mullen]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-13 | | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1941 | | [[Rónán Ó Flatharta]] | | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1942 | [[Íomhá:Sandra McLellan TD, Cork East (cropped).jpg|center|128px]] | [[Sandra McLellan]] | data-sort-value="1961" | 1961-05 | | [[Eochaill]] |- | style='text-align:right'| 1943 | | [[Seamus Moore]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-18 | | [[Callainn]] |- | style='text-align:right'| 1944 | | [[Séamas Ó Muíneacháin]] | data-sort-value="1973" | 1973-10-22 | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1945 | [[Íomhá:Sean Barrett 2014.png|center|128px]] | [[Sean Barrett (eacnamaí)|Sean Barrett]] | data-sort-value="1944" | 1944 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 1946 | [[Íomhá:Sean O'Rourke crop.jpg|center|128px]] | [[Sean O'Rourke]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[Port Laoise]] |- | style='text-align:right'| 1947 | | [[Seán Bán Breathnach]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 1948 | [[Íomhá:Seán Crowe 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Crowe]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1949 | | [[Seán Ó Curraoin (iománaí)|Seán Ó Curraoin]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-11 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 1950 | [[Íomhá:Seán Kyne 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Cadhain (polaiteoir)|Seán Ó Cadhain]] | data-sort-value="1975" | 1975-05-07 | | [[Maigh Cuilinn]] |- | style='text-align:right'| 1951 | [[Íomhá:Sean-osullivan.png|center|128px]] | [[Seán O'Sullivan]] | | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1952 | [[Íomhá:Sean Sherlock Portrait 2020.jpeg|center|128px]] | [[Seán Sherlock]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-06 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 1953 | [[Íomhá:Seán Ó Fearghaíl 2016.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Fearghaíl]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-17 | | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 1954 | | [[Mike Murphy]] | data-sort-value="1941" | 1941-10-20 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1955 | | [[Seán Ó Dulaoích]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-26 | | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 1956 | | [[Shane Mac Dhuarcáin]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1957 | | [[Shane Murphy]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-19 | | [[An Gleanntán]] |- | style='text-align:right'| 1958 | | [[Shane O'Neill]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-01 | | [[Baile an Easpaig]] |- | style='text-align:right'| 1959 | | [[Shane Ryan]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-05 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1960 | | [[Sharon Ní Bheoláin]] | data-sort-value="1966" | 1966-02-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1961 | [[Íomhá:Simon Harris at the Special European Council - 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Simon Harris|Síomón Ó hEarchaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-10-17 | | [[Na Clocha Liatha]] |- | style='text-align:right'| 1962 | | [[Siún Nic Gearailt]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-14 | | [[An Fheothanach]] |- | style='text-align:right'| 1963 | [[Íomhá:Stephanie Roche.jpg|center|128px]] | [[Stephanie Zambra|Stephanie Roche]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-13 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1964 | [[Íomhá:Stephen Cluxton kick out 2012 cropped.jpg|center|128px]] | [[Stiofán Cluxton]] | data-sort-value="1981" | 1981-12-17 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1965 | [[Íomhá:Stephen McDonnell.jpg|center|128px]] | [[Stephen McDonnell (iománaí)|Stephen McDonnell]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-28 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1966 | | [[Stiofán Ó Cuív]] | data-sort-value="1991" | 1991-04-29 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1967 | [[Íomhá:Stephen Rice (footballer).jpg|center|128px]] | [[Stephen Rice]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1968 | [[Íomhá:Susan Denham 2014.jpg|center|128px]] | [[Susan Denham]] | data-sort-value="1945" | 1945-05-07 | | [[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 1969 | [[Íomhá:Susan O'Keeffe 2014.png|center|128px]] | [[Susan O'Keeffe]] | data-sort-value="1960" | 1960-09-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1970 | | [[Séadna Ó Móra]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-09 | | [[Droichead Abhann Ó gCearnaigh]] |- | style='text-align:right'| 1971 | [[Íomhá:Séamus Callanan (cropped).jpg|center|128px]] | [[Séamas Ó Callanáin]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-15 | | [[An Drom]] |- | style='text-align:right'| 1972 | [[Íomhá:Seamus Healy, Dec 2024 - (54192713966) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Séamus Healy]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-09 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1973 | | [[Seán Ó Loirgneáin]] | | | ''[[:d:Q104328324|An Pháirc Gharbh]]'' |- | style='text-align:right'| 1974 | | [[Síle Ní Bhraonáin]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 1975 | | [[Síle Seoige]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-13 | | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 1976 | [[Íomhá:TJ Reid from TJ Reid, Seán Kelly, Richie Hogan, Walter Walsh.jpg|center|128px]] | [[T. S. Ó Maoildeirg]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-16 | | [[Baile Héil]] |- | style='text-align:right'| 1977 | | [[Tommy Tiernan]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-16 | | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 1978 | [[Íomhá:Thomas Byrne.jpg|center|128px]] | [[Thomas Byrne (An Mhí Thoir)|Thomas Byrne]] | data-sort-value="1977" | 1977-06-01 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 1979 | | [[Thomas J. Fitzpatrick (Baile Átha Cliath)|Thomas J. Fitzpatrick]] | data-sort-value="1926" | 1926-07-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1980 | [[Íomhá:Thomas Pringle politician.jpg|center|128px]] | [[Thomas Pringle]] | data-sort-value="1967" | 1967-08-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1981 | [[Íomhá:Thomas Ryan.jpg|center|128px]] | [[Tomás Ó Riain]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-19 | | [[Tulach an Iarainn]] |- | style='text-align:right'| 1982 | | [[Timmy McCarthy]] | data-sort-value="1977" | 1977-09-07 | | [[Caisleán Ó Liatháin]] |- | style='text-align:right'| 1983 | [[Íomhá:Toiréasa Ferris 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Toiréasa Ferris]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-24 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1984 | | [[Tom Barry (T.D., Fine Gael)|Tom Barry]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-10 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 1985 | | [[Tom Condon]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-09 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1986 | | [[Tom Fleming]] | data-sort-value="1951" | 1951-02 | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 1987 | | [[Tomás Ó Doinn]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-21 | | [[Tuaim Uí Mheára]] |- | style='text-align:right'| 1988 | | [[Tommy Griffin]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-12 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1989 | [[Íomhá:Tommy Walsh.jpg|center|128px]] | [[Tomás Breathnach (peileadóir)|Tomás Breathnach]] | data-sort-value="1988" | 1988-02-26 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 1990 | | [[Tomás Mac Eoin]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | [[An Cheathrú Rua]] |- | style='text-align:right'| 1991 | | [[Tomás Ó Flatharta]] | | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 1992 | | [[Antóin de Brún]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-01 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 1993 | | [[Antoine Ó Ceallaigh]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-15 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 1994 | | [[Tónaí Mac Taidhg]] | data-sort-value="1946" | 1946-01 | | [[Cloich na Coillte]] |- | style='text-align:right'| 1995 | | [[Tony Mulcahy]] | data-sort-value="1959" | 1959-04-12 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 1996 | | [[Treasa Ní Cheannabháin]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[Cill Chiaráin]] |- | style='text-align:right'| 1997 | | [[Trevor Mac Goill]] | data-sort-value="1975" | 1975 | | [[An Scrín, Contae na Mí|An Scrín]] |- | style='text-align:right'| 1998 | [[Íomhá:Bishop Trevor Williams.jpg|center|128px]] | [[Trevor Williams (easpag)|Trevor Williams]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1999 | | [[Vincent Woods]] | data-sort-value="1960" | 1960 | | [[Contae Liatroma]] |- | style='text-align:right'| 2000 | [[Íomhá:Walter Walsh (hurler) cropped.jpg|center|128px]] | [[Ualtar Breathnach]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-25 | | [[Ros Bearrcon]] |- | style='text-align:right'| 2001 | | [[Willie O'Dwyer]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-04 | | [[Muileann an Bhata]] |- | style='text-align:right'| 2002 | | [[Áine Collins]] | data-sort-value="1969" | 1969-09-01 | | [[Bántír]] |- | style='text-align:right'| 2003 | | [[Éanna Ní Lamhna]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | [[Baile an Ghearlánaigh]] |- | style='text-align:right'| 2004 | | [[Éilís Ní Dhuibhne]] | data-sort-value="1954" | 1954-02-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2005 | [[Íomhá:UnaOHagan-1Web.jpg|center|128px]] | [[Úna O'Hagan]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2006 | [[Íomhá:Helen McEntee in 2026.jpg|center|128px]] | [[Helen McEntee|Eiléana Nic an tSaoi]] | data-sort-value="1986" | 1986-06-08 | | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 2007 | | [[Paul Doolin]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2008 | | [[Kieran Cremin]] | | | [[Cill Airne]] |- | style='text-align:right'| 2009 | | [[Hector Ó hEochagáin]] | data-sort-value="1969" | 1969-08-17 | | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 2010 | | [[Nollaig Ó hÍcí]] | data-sort-value="1980" | 1980-12-12 | | ''[[:d:Q5315564|Dún Iomagáin]]'' |- | style='text-align:right'| 2011 | | [[Noel Harrington]] | data-sort-value="1970" | 1970-12-24 | | [[Baile Chaisleáin Bhéarra]] |- | style='text-align:right'| 2012 | | [[Gearóid Mac Cuinneagáin]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-30 | | ''[[:d:Q17104710|An Tóchar]]'' |- | style='text-align:right'| 2013 | | [[Ronan Hussey]] | | | [[An tSnaidhm]] |- | style='text-align:right'| 2014 | [[Íomhá:Terry Cavanagh (developer) picture.jpg|center|128px]] | [[Terry Cavanagh]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[Tigh Damhnata]] |- | style='text-align:right'| 2015 | | [[Beairtle Ó Conaire]] | | | [[Ros Muc]] |- | style='text-align:right'| 2016 | [[Íomhá:BiddyJenkinson.jpg|center|128px]] | [[Biddy Jenkinson]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2017 | | [[Brian Walsh]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-28 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2018 | [[Íomhá:Brendan Griffin, T.D. Fine Gael (cropped).JPG|center|128px]] | [[Brendan Griffin]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-14 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2019 | | [[Colm Mac Séalaigh]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2020 | [[Íomhá:Davy-fitzgerald-sf.jpg|center|128px]] | [[Daithí Mac Gearailt]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-02 | | [[Droichead Abhann Ó gCearnaigh]] |- | style='text-align:right'| 2021 | | [[Dymphna Lonergan]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2022 | | [[Dáithí Mac Cárthaigh]] | | | [[Inis Córthaidh]] |- | style='text-align:right'| 2023 | | [[Déaglán Collinge]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2024 | | [[Eilís Ní Dheá]] | | | [[An Tulach (An Clár)|An Tulach]] |- | style='text-align:right'| 2025 | | [[Jackie Mac Donncha]] | data-sort-value="1946" | 1946 | | [[Cill Chiaráin]] |- | style='text-align:right'| 2026 | | [[Jimmy O'Brien Moran]] | data-sort-value="1957" | 1957 | | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2027 | | [[Liam Mac Amhlaigh]] | | | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 2028 | | [[Mairéad Mhic Dhonncha]] | data-sort-value="1945" | 1945 | | ''[[:d:Q104310021|Baile Reo]]'' |- | style='text-align:right'| 2029 | | [[Mark Geary]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-31 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2030 | [[Íomhá:Maureen O'Sullivan (official portrait).jpg|center|128px]] | [[Maureen O'Sullivan (polaiteoir)|Maureen O'Sullivan]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-10 | | [[An Port Thoir]] |- | style='text-align:right'| 2031 | | [[Micheál Ó Cuaig]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | ''[[:d:Q112619831|Aill na Brón]]'' |- | style='text-align:right'| 2032 | | [[Máirtín Óg Mac Donncha]] | | | [[An Cheathrú Rua]] |- | style='text-align:right'| 2033 | | [[Mícheál de Barra]] | | | [[Cill Fhionnúrach]] |- | style='text-align:right'| 2034 | | [[Mícheál W. Ó Murchú]] | | | [[Ráth Chormaic]] |- | style='text-align:right'| 2035 | | [[Niall Ó Ciosáin]] | data-sort-value="1960" | 1960 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2036 | [[Íomhá:Nell Ní Chróinín 2014.jpg|center|128px]] | [[Nell Ní Chróinín]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2037 | | [[Niall Ó Cárthaigh]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-01 | | [[Carraig Thuathail]] |- | style='text-align:right'| 2038 | | [[Paddy Bushe]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2039 | | [[Peadar Ó hUallaigh]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 2040 | | [[Paul Seevers]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 2041 | | [[Páraic Breathnach]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | ''[[:d:Q65391591|Carna]]'' |- | style='text-align:right'| 2042 | | [[Pádraig Standún]] | data-sort-value="1946" | 1946 | | ''[[:d:Q62035956|Baile Dhabhac]]'' |- | style='text-align:right'| 2043 | | [[Pádraig Ó Cíobháin]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-12 | | [[Baile an Fheirtéaraigh]] |- | style='text-align:right'| 2044 | | [[Seosamh Ó Cuaig]] | | | ''[[:d:Q112619831|Aill na Brón]]'' |- | style='text-align:right'| 2045 | | [[Seán Ó Curraoin]] | | | [[Bearna]] |- | style='text-align:right'| 2046 | [[Íomhá:Stephen Donnelly 2016.jpg|center|128px]] | [[Stephen Donnelly]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-14 | | [[Deilgne]] |- | style='text-align:right'| 2047 | | [[Séamas Mac Annaidh]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2048 | [[Íomhá:Tony McLoughlin.jpg|center|128px]] | [[Tony McLoughlin]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-19 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 2049 | | [[Tomás Ó Neachtain]] | | | ''[[:d:Q104321837|Baile an tSléibhe]]'' |- | style='text-align:right'| 2050 | | [[Torlach Mac Con Midhe]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2051 | | [[Neasa Ní Chinnéide]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[Baile an Mhúraigh, Paróiste Mórdhach|Baile an Mhúraigh]] |- | style='text-align:right'| 2052 | | [[Seán Ó Conghaile]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-14 | | [[Leitir Móir]] |- | style='text-align:right'| 2053 | [[Íomhá:Michael Colreavy 2011.jpg|center|128px]] | [[Michael Colreavy]] | data-sort-value="1948" | 1948-09 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 2054 | | [[Neil Ronan]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-01 | | [[Bealach Átha]] |- | style='text-align:right'| 2055 | [[Íomhá:Paul Flynn cropped.jpg|center|128px]] | [[Pól Ó Floinn]] | data-sort-value="1986" | 1986-07-08 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2056 | [[Íomhá:Doireann Ní Ghríofa, 2023.jpg|center|128px]] | [[Doireann Ní Ghríofa]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-29 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2057 | [[Íomhá:Tom O'Sullivan (2009).jpg|center|128px]] | [[Tom O'Sullivan]] | data-sort-value="1978" | 1978-11-15 | | [[Contae Chiarraí]] |- | style='text-align:right'| 2058 | | [[Keith Hanley]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-15 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2059 | | [[Jim Corr (polaiteoir)|Jim Corr]] | data-sort-value="1934" | 1934-01-25 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2060 | | [[Patrick Gallagher]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-01 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2061 | | [[Henry Abbott]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-18 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 2062 | [[Íomhá:Yvonne Farrell at arcVision 2015.jpg|center|128px]] | [[Yvonne Farrell]] | data-sort-value="1951" | 1951 | | [[Tulach Mhór]] |- | style='text-align:right'| 2063 | [[Íomhá:Lorraine Higgins, Feb 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Lorraine Higgins]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-03 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2064 | | [[John Kelly]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-02 | | [[Baile an Tobair, Contae Ros Comáin|Baile an Tobair]] |- | style='text-align:right'| 2065 | | [[Mary Mooney]] | data-sort-value="1958" | 1958-12-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2066 | | [[Thomas Nagle]] | | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2067 | | [[Seosamh Ó Cuana]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-17 | | [[An Ballán]] |- | style='text-align:right'| 2068 | | [[John Fitzgibbon]] | data-sort-value="1967" | 1967-05-06 | | [[An Linn Dubh]] |- | style='text-align:right'| 2069 | | [[Imelda Henry]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-05 | | [[Contae Shligigh]] |- | style='text-align:right'| 2070 | | [[Paul Brogan]] | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2071 | | [[Cathal Barrett]] | data-sort-value="1993" | 1993-07-21 | | ''[[:d:Q4499047|Mainistir na Croiche]]'' |- | style='text-align:right'| 2072 | | [[Michael Cahill (iománaí)|Mícheál Ó Cathail]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-03 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 2073 | [[Íomhá:Johnny Coen (2013).jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Comdhain]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-19 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 2074 | | [[Jake Ó Diolúin]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2075 | | [[Shay Byrne]] | data-sort-value="1973" | 1973 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2076 | | [[Marc Eilís]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-26 | | [[Sráid an Mhuilinn]] |- | style='text-align:right'| 2077 | | [[Iásón Mac Giollarnáth]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-22 | | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 2078 | | [[Séamus Ó hAirtnéada]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-17 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2079 | | [[Peter Duggan]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | ''[[:d:Q15964429|Cluaine]]'' |- | style='text-align:right'| 2080 | | [[Daithí Mac an Oirchinnigh]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-07 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 2081 | | [[Lorcán Mac Lochlainn]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-14 | | [[Ceann Toirc]] |- | style='text-align:right'| 2082 | [[Íomhá:Paul Murphy (hurler) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Pól Ó Murchú]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-01 | | [[Dún Feart]] |- | style='text-align:right'| 2083 | | [[Seán Ó Dónaill]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-15 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 2084 | [[Íomhá:John O'Dwyer (2014).jpg|center|128px]] | [[Seán Ó Duibhir]] | data-sort-value="1991" | 1991-09-17 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 2085 | [[Íomhá:Luke O'Farrell (cropped).jpg|center|128px]] | [[Lúcás Ó Fearghaill]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-25 | | [[Mainistir na Corann]] |- | style='text-align:right'| 2086 | | [[Roibeard Ó Sé]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-20 | | [[Carraig Uí Leighin]] |- | style='text-align:right'| 2087 | | [[Nioclás Mac Uaid]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-12 | | [[Eifinn]] |- | style='text-align:right'| 2088 | | [[Shane Ó Carthaigh]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2089 | [[Íomhá:Hozier Troubadour West Hollywood.jpg|center|128px]] | [[Hozier]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-17 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 2090 | | [[James O'Donoghue]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-19 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2091 | | [[Pádraig Breathnach]] | data-sort-value="1992" | 1992-03-12 | | [[Tulach Ruáin]] |- | style='text-align:right'| 2092 | | [[Pól Ó Mainnín]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2093 | | [[Róisín Elsafty]] | data-sort-value="1976" | 1976 | | [[Conamara]] |- | style='text-align:right'| 2094 | | [[Eímear Noone]] | data-sort-value="1978" | 1970s | | [[Cill Chonaill]] |- | style='text-align:right'| 2095 | [[Íomhá:Sean-canney-3.jpg|center|128px]] | [[Seán Canney]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-06 | | ''[[:d:Q4882077|Béal Chláir]]'' |- | style='text-align:right'| 2096 | [[Íomhá:Dublin footballer Jonny Cooper at the RDS Arena cropped.jpg|center|128px]] | [[Seán Cúipéir]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2097 | | [[John Kennedy (peileadóir)]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | ''[[:d:Q55437286|Eas Daoi]]'' |- | style='text-align:right'| 2098 | [[Íomhá:Jack McCaffrey (2013).jpg|center|128px]] | [[Seán Mac Gafraidh (peileadóir)|Seán Mac Gafraidh]] | data-sort-value="1993" | 1993-10-19 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2099 | | [[Conor McManus]] | | | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 2100 | [[Íomhá:Brendan McCahey live performance 2014-07-14 20-23.jpg|center|128px]] | [[Brendan McCahey]] | data-sort-value="1976" | 1976 | | ''[[:d:Q4319146|Machaire Cluana]]'' |- | style='text-align:right'| 2101 | | [[Séamus de Barra]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-29 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 2102 | [[Íomhá:Grace O'Sullivan.jpg|center|128px]] | [[Grace O'Sullivan|Grace O’Sullivan]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-08 | | [[Trá Mhór]] |- | style='text-align:right'| 2103 | | [[Déin Mac Concharraige]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2104 | | [[Stephen Walsh]] | data-sort-value="1985" | 1985-12-20 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2105 | | [[Ailéin Ó Ceadagáin]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-17 | | [[Dúglas]] |- | style='text-align:right'| 2106 | [[Íomhá:Lynn Boylan (Lynn Ní Bhaoigheallain).jpg|center|128px]] | [[Lynn Ní Bhaoighealláin|Lynn Boylan]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2107 | [[Íomhá:Damien Cahalane cropped.jpg|center|128px]] | [[Damien Cahalane]] | data-sort-value="1992" | 1992-08-10 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2108 | [[Íomhá:Ruth Coppinger.jpg|center|128px]] | [[Ruth Coppinger]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2109 | | [[Áistín Ó Gliasáin]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-27 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2110 | [[Íomhá:Gabrielle McFadden.jpg|center|128px]] | [[Gabrielle McFadden]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-09 | | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 2111 | [[Íomhá:Liadh Ní Riada MLA Oct 2018 (close cropped).jpg|center|128px]] | [[Liadh Ní Riada]] | data-sort-value="1966" | 1966-11-28 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2112 | [[Íomhá:Roderic O'Gorman.jpg|center|128px]] | [[Roderic O’Gorman]] | data-sort-value="1982" | 1982-12-12 | | [[Mullach Eadrad]] |- | style='text-align:right'| 2113 | | [[Seán Mac Mathúna]] | data-sort-value="1936" | 1936 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2114 | [[Íomhá:Donall o healai 2020 1.jpg|center|128px]] | [[Dónall Ó Héalaí]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | [[Indreabhán]] |- | style='text-align:right'| 2115 | | [[Killian Burke]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-09 | | [[Mainistir na Corann]] |- | style='text-align:right'| 2116 | | [[Lee Chin]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-08 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 2117 | [[Íomhá:Brian Lawton (hurler).jpg|center|128px]] | [[Brian Ó Lachtnáin]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-09 | | [[Baile na Martra]] |- | style='text-align:right'| 2118 | | [[Rónán Ó Meachair]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-09 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 2119 | [[Íomhá:Sarah Greene at Abbey Theatre Noble Call.jpg|center|128px]] | [[Sarah Greene]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-21 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2120 | | [[Peter Charleton]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-27 | | [[Caisleán Cnucha]] |- | style='text-align:right'| 2121 | | [[Seosamh Ó hOldáin]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-02 | | [[Baile Héil]] |- | style='text-align:right'| 2122 | [[Íomhá:2022-08-18 European Championships 2022 – Men's 400 Metres Hurdles by Sandro Halank–014.jpg|center|128px]] | [[Thomas Barr]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-24 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2123 | | [[Christina Noble]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2124 | | [[Seán Breathnach]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2125 | [[Íomhá:Paul O'Donovan 2016.jpg|center|128px]] | [[Paul O'Donovan]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-19 | | ''[[:d:Q104297150|An Lisín]]'' |- | style='text-align:right'| 2126 | [[Íomhá:Bregenz- Subsidiarityconference-Gerard P Craughwell-01a.jpg|center|128px]] | [[Gerard Craughwell]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-22 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2127 | [[Íomhá:Michael Fitzmaurice.jpg|center|128px]] | [[Michael Fitzmaurice]] | data-sort-value="1969" | 1969-09-18 | | [[Glinsce, Contae na Gaillimhe (Béal Átha Mó)|Glinsce]] |- | style='text-align:right'| 2128 | | [[Sara Berkeley]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2129 | [[Íomhá:Nóirín O'Sullivan, Dublin, 2023.jpg|center|128px]] | [[Nóirín O'Sullivan]] | data-sort-value="1960" | 1960-11-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2130 | [[Íomhá:20150513 ESC 2015 Molly Sterling 5070.jpg|center|128px]] | [[Molly Sterling]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-08 | | [[Pocán]] |- | style='text-align:right'| 2131 | [[Íomhá:Gavin Duffy.jpg|center|128px]] | [[Gavin Duffy]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-29 | | [[Cill Dara]] |- | style='text-align:right'| 2132 | | [[Seán Mac Craith]] | data-sort-value="1994" | 1994-07-28 | | [[Luachma]] |- | style='text-align:right'| 2133 | [[Íomhá:Gavin James Piknik i Parken 2017 (164342).jpg|center|128px]] | [[Gavin James]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-05 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2134 | [[Íomhá:Bríd Smith.jpg|center|128px]] | [[Bríd Smith]] | data-sort-value="1961" | 1961-09-18 | | [[Ráth Fearnáin]] |- | style='text-align:right'| 2135 | [[Íomhá:Áine Ní Ghlinn.jpg|center|128px]] | [[Áine Ní Ghlinn]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 2136 | | [[Lucy O'Byrne]] | data-sort-value="1991" | 1991<br/>1992 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2137 | [[Íomhá:Gerard Barrett at DIFF 2015.jpg|center|128px]] | [[Gerard Barrett]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-05 | | [[Áth an tSléibhe]] |- | style='text-align:right'| 2138 | | [[Barra Ó hAonghusa|Barry Hennessy]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-14 | | [[Cill Mocheallóg]] |- | style='text-align:right'| 2139 | [[Íomhá:Jacksepticeye by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Jacksepticeye]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-07 | | [[An Clochán (Contae Uíbh Fhailí)|An Clochán]] |- | style='text-align:right'| 2140 | | [[Cian Ó Loingsigh|Cian Lynch]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-03 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2141 | | [[Daithí Mac Braoin]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-20 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2142 | | [[Daithí Ó Riada (Luimneach)|David Reidy]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[An tÁth Leacach]] |- | style='text-align:right'| 2143 | | [[Déaglán hAnnáin]] | data-sort-value="1992" | 1992-11 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2144 | | [[Gréacháin Ó Maolchathaigh]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-02 | | [[Cill Mocheallóg]] |- | style='text-align:right'| 2145 | | [[Kim Hayden]] | | | [[An Caisleán Nua, Contae Chill Mhantáin|An Caisleán Nua]] |- | style='text-align:right'| 2146 | | [[Nollaig Ní Laoire]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | [[Ráth Chairn]] |- | style='text-align:right'| 2147 | | [[Páidí Ó Briain]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-05 | | [[Cill Mocheallóg]] |- | style='text-align:right'| 2148 | | [[Pól de Brún]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-21 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2149 | | [[Risteard Mac Cárthaigh]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2150 | | [[Séamus Ó hÍcí]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2151 | | [[Séamus Ó Riain]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-07 | | [[Garraí Uí Spealáin]] |- | style='text-align:right'| 2152 | | [[Uáin Mac Conmara]] | data-sort-value="1986" | 1986-06-11 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2153 | | [[Patrick Donoghue]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2154 | [[Íomhá:Claire Hanna.JPG|center|128px]] | [[Claire Hanna]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-19 | | [[Conamara]] |- | style='text-align:right'| 2155 | [[Íomhá:Susan McKenna-Lawlor Suggested That We In Ireland Should Build Our Own Rocket (Inspirefest 2015)---105769 (18976188652) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Susan McKenna-Lawlor]] | data-sort-value="1935" | 1935-03-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2156 | | [[Conchúir Mac Domhnall]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-22 | | [[Guaire]] |- | style='text-align:right'| 2157 | | [[Cormac Ó Murchú]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-21 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 2158 | | [[Seán Mac Beinéid]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-05 | | [[Baile na Sagart]] |- | style='text-align:right'| 2159 | | [[Stiofán Mac Beinéid]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-08 | | [[Baile na Sagart]] |- | style='text-align:right'| 2160 | | [[Pádraig Ó Corráin|Padraig Ó Corráin]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-02 | | [[Dún Garbhán]] |- | style='text-align:right'| 2161 | [[Íomhá:Noel Rock.jpg|center|128px]] | [[Noel Rock]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-11 | | [[Baile Munna]] |- | style='text-align:right'| 2162 | | [[Séamus Ó Cinnéide]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-26 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 2163 | | [[Rónán Ó Loingsigh]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2164 | [[Íomhá:Cathal Mannion (cropped).jpg|center|128px]] | [[Cathal Ó Mainnín]] | data-sort-value="1994" | 1994-10-22 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 2165 | | [[Tomás Ó Muireasa|Tom Morrissey]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-29 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2166 | | [[Tadhg de Búrca]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-19 | | [[Clais Mhór]] |- | style='text-align:right'| 2167 | | [[Ré Ó Laighléis]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2168 | [[Íomhá:Gearóid McInerney (2014).jpg|center|128px]] | [[Gearóid Mac an Airchinnigh]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-24 | | [[Órán Mór]] |- | style='text-align:right'| 2169 | [[Íomhá:2019 London Marathon IMG 9029 (32788526567).jpg|center|128px]] | [[Sinéad Diver]] | data-sort-value="1977" | 1977-02-17 | | [[Béal an Mhuirthead]] |- | style='text-align:right'| 2170 | [[Íomhá:Daithí Burke cropped.jpg|center|128px]] | [[Daithí de Búrca]] | data-sort-value="1992" | 1992-11-16 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2171 | | [[Brían Ó Fiannachta]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-02 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2172 | | [[Seán Ó Caoilte]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-10 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2173 | [[Íomhá:Conor Whelan cropped.jpg|center|128px]] | [[Conchúir Ó Faoláin]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-31 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2174 | | [[Roibeard Ó Leannáin]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[Droichead Binéid]] |- | style='text-align:right'| 2175 | [[Íomhá:John Hanbury and Jonjo Farrell.jpg|center|128px]] | [[Seán Ó hAnmhuire]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-13 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2176 | [[Íomhá:Jason Flynn (2015).jpg|center|128px]] | [[Iasón Ó Floinn]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-16 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2177 | [[Íomhá:Pádraic Mannion(cropped).jpg|center|128px]] | [[Pádraic Ó Mainnín]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-06 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 2178 | | [[Louise O'Neill]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-24 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2179 | [[Íomhá:Shelly mcnamara 2013.jpg|center|128px]] | [[Shelley McNamara]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[Lios Dúin Bhearna]] |- | style='text-align:right'| 2180 | | [[Pádraic Breathnach]] | data-sort-value="1942" | 1942-07-12 | | [[Maigh Cuilinn]] |- | style='text-align:right'| 2181 | [[Íomhá:Cllr Cormac Devlin Hi Res.jpg|center|128px]] | [[Cormac Devlin]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2182 | [[Íomhá:Sportsfile (Web Summit) (22554473410) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Paddy Cosgrave]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-19 | | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 2183 | [[Íomhá:Katie McCabe Republic of Ireland mix zone 2020-03-05 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Katie McCabe]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2184 | | [[Gerard Hogan]] | data-sort-value="1964" | 1964-12-23<br/>1958 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 2185 | [[Íomhá:Paul-Photograph-jpg2.jpg|center|128px]] | [[Paul Mercier]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2186 | [[Íomhá:Catherine Martin TD.jpg|center|128px]] | [[Catherine Martin]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-30 | | [[Muineachán]] |- | style='text-align:right'| 2187 | [[Íomhá:Gino Kenny.jpg|center|128px]] | [[Gino Kenny]] | data-sort-value="1972" | 1972-06-25 | | [[Cluain Dolcáin]] |- | style='text-align:right'| 2188 | [[Íomhá:Imelda Munster 2015.jpg|center|128px]] | [[Imelda Munster]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-24 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 2189 | [[Íomhá:Michael Harty.jpg|center|128px]] | [[Michael Harty]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-07 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2190 | [[Íomhá:Shane Cassells (official portrait).jpg|center|128px]] | [[Shane Cassells]] | data-sort-value="1971" | 1971-03-26 | | [[An Uaimh]] |- | style='text-align:right'| 2191 | [[Íomhá:Kathleen Funchion 2015.jpg|center|128px]] | [[Kathleen Funchion]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-22 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2192 | [[Íomhá:Frank O'Rourke.jpg|center|128px]] | [[Frank O'Rourke]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-11 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 2193 | [[Íomhá:John Brady 2015.jpg|center|128px]] | [[John Brady]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-28 | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 2194 | [[Íomhá:John Brassil.jpg|center|128px]] | [[John Brassil]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-16 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2195 | [[Íomhá:Maria Bailey TD.jpg|center|128px]] | [[Maria Bailey]] | data-sort-value="1976" | 1976-04-10 | | [[Deilginis]] |- | style='text-align:right'| 2196 | [[Íomhá:Colm Brophy 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Colm Brophy]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2197 | [[Íomhá:James Browne politician.jpg|center|128px]] | [[James Browne]] | data-sort-value="1975" | 1975-10-15 | | [[Inis Córthaidh]] |- | style='text-align:right'| 2198 | [[Íomhá:Declan Breathnach 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Declan Breathnach]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | | [[Droichead an Chnoic]] |- | style='text-align:right'| 2199 | [[Íomhá:Mary Butler.jpg|center|128px]] | [[Mary Butler]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-27 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2200 | [[Íomhá:Jackie Cahill.jpg|center|128px]] | [[Jackie Cahill]] | data-sort-value="1957" | 1957-08-05 | | [[Dúrlas Éile|Durlas]] |- | style='text-align:right'| 2201 | [[Íomhá:Pat Buckley 2016.jpg|center|128px]] | [[Pat Buckley]] | data-sort-value="1968" | 1968-07-13 | | [[Mainistir na Corann]] |- | style='text-align:right'| 2202 | [[Íomhá:Peter Burke 2025 South Boston St. Patrick's Day Breakfast 54397908242 1.jpg|center|128px]] | [[Peter Burke]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-22 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 2203 | [[Íomhá:Jack Chambers (polaiteoir).jpg|center|128px]] | [[Jack Chambers]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-21 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2204 | [[Íomhá:Michael Collins politician.jpg|center|128px]] | [[Michael Collins (polaiteoir)|Michael Collins]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-15 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2205 | [[Íomhá:Pat Casey.jpg|center|128px]] | [[Pat Casey]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-11 | | [[An Láithreach]] |- | style='text-align:right'| 2206 | [[Íomhá:Lisa Chambers (official portrait).jpg|center|128px]] | [[Lisa Chambers]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-24 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 2207 | [[Íomhá:John Lahart.jpg|center|128px]] | [[John Lahart]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-08 | | [[Baile Uí Ruáin]] |- | style='text-align:right'| 2208 | [[Íomhá:James Lawless TD.jpg|center|128px]] | [[James Lawless]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-19 | | [[Guaire]] |- | style='text-align:right'| 2209 | [[Íomhá:Danny Healy-Rae.jpg|center|128px]] | [[Danny Healy-Rae]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-16 | | [[Cill Gharbháin, Contae Chiarraí|Cill Gharbháin]] |- | style='text-align:right'| 2210 | [[Íomhá:Martin Kenny 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Martin Kenny]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-01 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 2211 | [[Íomhá:Kevin Boxer Moran.jpg|center|128px]] | [[Kevin Moran (polaiteoir)|Kevin Moran]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-12 | | [[Baile Átha Luain]] |- | style='text-align:right'| 2212 | [[Íomhá:Aindrias Moynihan.jpg|center|128px]] | [[Aindrias Moynihan]] | data-sort-value="1967" | 1967-10-17 | | [[Maigh Chromtha]] |- | style='text-align:right'| 2213 | [[Íomhá:Josepha Madigan.jpg|center|128px]] | [[Josepha Madigan]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-21 | | [[Carraig an tSionnaigh]] |- | style='text-align:right'| 2214 | [[Íomhá:Denise Mitchell 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Denise Mitchell]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-22 | | [[An Chúlóg]] |- | style='text-align:right'| 2215 | [[Íomhá:Tom Neville 2016.png|center|128px]] | [[Tom Neville (polaiteoir)|Tom Neville]] | data-sort-value="1975" | 1975-09-25 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2216 | [[Íomhá:Margaret Murphy O'Mahony 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margaret Murphy O'Mahony]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-07 | | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 2217 | [[Íomhá:Eugene Murphy.jpg|center|128px]] | [[Eugene Murphy]] | data-sort-value="1965" | 1965-08-26 | | ''[[:d:Q1124843|Mainistir na Búille]]'' |- | style='text-align:right'| 2218 | [[Íomhá:Kate O'Connell in 2014.jpg|center|128px]] | [[Kate O'Connell]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-03 | | [[Cill Bheagáin]] |- | style='text-align:right'| 2219 | [[Íomhá:Kevin O'Keeffe.jpg|center|128px]] | [[Kevin O'Keeffe]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-09 | | [[Mala]] |- | style='text-align:right'| 2220 | [[Íomhá:Carol Nolan 2015.jpg|center|128px]] | [[Carol Nolan]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-23 | | [[Baile Mhic Ádaim]] |- | style='text-align:right'| 2221 | [[Íomhá:Jim O'Callaghan.jpg|center|128px]] | [[Jim O'Callaghan]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-05 | | [[Carraig an tSionnaigh]] |- | style='text-align:right'| 2222 | [[Íomhá:Louise O'Reilly TD (32890052618) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Louise O'Reilly]] | data-sort-value="1973" | 1973-09-27 | | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 2223 | [[Íomhá:Anne Rabbitte.jpg|center|128px]] | [[Anne Rabbitte]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-11 | | [[Port Omna]] |- | style='text-align:right'| 2224 | [[Íomhá:Donnchadh Ó Laoghaire 2014.jpg|center|128px]] | [[Donnchadh Ó Laoghaire (polaiteoir)|Donnchadh Ó Laoghaire]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-14 | | ''[[:d:Q17104710|An Tóchar]]'' |- | style='text-align:right'| 2225 | [[Íomhá:Fiona O Loughlin 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Fiona O'Loughlin]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-08 | | [[Ráth Iomgháin]] |- | style='text-align:right'| 2226 | [[Íomhá:Niamh Smyth (portrait).jpg|center|128px]] | [[Niamh Smyth]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-19 | | [[Muinchille]] |- | style='text-align:right'| 2227 | [[Íomhá:Sabina Higgins.jpg|center|128px]] | [[Sabina Higgins]] | data-sort-value="1944" | 1944-05-07 | | [[Baile an Daighin, Contae Mhaigh Eo|Baile an Daighin]] |- | style='text-align:right'| 2228 | [[Íomhá:Cian O'Callaghan 2020.jpg|center|128px]] | [[Cian O’Callaghan]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-10<br/>1979-05-07 | | [[Cill Fhionntain]] |- | style='text-align:right'| 2229 | | [[Seán Mac Giobúin]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-21 | | [[Áth Dara]] |- | style='text-align:right'| 2230 | [[Íomhá:Lynn Ruane TD.jpg|center|128px]] | [[Lynn Ruane]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-20 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 2231 | [[Íomhá:Dee Forbes 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Dee Forbes]] | data-sort-value="1967" | 1967-02 | | [[Drom Dhá Liag]] |- | style='text-align:right'| 2232 | [[Íomhá:Alice-Mary Higgins.jpg|center|128px]] | [[Alice Mary Higgins]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-17 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2233 | | [[Michael Lawson]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | [[Cúil Darach]] |- | style='text-align:right'| 2234 | [[Íomhá:Fintan Warfield 2015.jpg|center|128px]] | [[Fintan Warfield]] | data-sort-value="1992" | 1992-03-16 | | [[Crois Araild]] |- | style='text-align:right'| 2235 | [[Íomhá:Tim Lombard.jpg|center|128px]] | [[Tim Lombard]] | data-sort-value="1976" | 1976-02-17 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2236 | [[Íomhá:Jennifer Murnane O'Connor.jpg|center|128px]] | [[Jennifer Murnane-O'Connor]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-24 | | [[Contae Cheatharlach]] |- | style='text-align:right'| 2237 | [[Íomhá:Aidan Davitt.jpg|center|128px]] | [[Aidan Davitt]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-13 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 2238 | [[Íomhá:Gerry Horkan.jpg|center|128px]] | [[Gerry Horkan]] | data-sort-value="1961" | 1961-07-22 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2239 | [[Íomhá:Maura Hopkins.jpg|center|128px]] | [[Maura Hopkins]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-25 | | [[Bealach an Doirín]] |- | style='text-align:right'| 2240 | [[Íomhá:Conor cleary.jpg|center|128px]] | [[Conor Cleary]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[Sráid na Cathrach]] |- | style='text-align:right'| 2241 | [[Íomhá:Gary O'Donovan 2016.jpg|center|128px]] | [[Gary O'Donovan]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-30 | | [[An Sciobairín]] |- | style='text-align:right'| 2242 | | [[Aron Ó Seanachair]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | [[Sionainn (baile)|Sionainn]] |- | style='text-align:right'| 2243 | [[Íomhá:Rose Conway-Walsh (2024) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Rose Conway-Walsh]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-13 | | [[Béal an Mhuirthead]] |- | style='text-align:right'| 2244 | [[Íomhá:Victor Boyhan 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Victor Boyhan]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-30 | | [[Dún Laoghaire]] |- | style='text-align:right'| 2245 | [[Íomhá:Máire Devine 2015.jpg|center|128px]] | [[Máire Devine]] | data-sort-value="1972" | 1972-09-07 | | [[Na Saoirsí]] |- | style='text-align:right'| 2246 | [[Íomhá:Paul Gavan 2016.jpg|center|128px]] | [[Paul Gavan]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-29 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2247 | [[Íomhá:Maria Byrne 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Maria Byrne]] | data-sort-value="1967" | 1967-11-27 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2248 | [[Íomhá:Lorraine Clifford-Lee.jpg|center|128px]] | [[Lorraine Clifford-Lee]] | data-sort-value="1972" | 1972-07-24 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2249 | [[Íomhá:Catherine Ardagh.jpg|center|128px]] | [[Catherine Ardagh]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-20 | | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 2250 | [[Íomhá:Keith Swanick.jpg|center|128px]] | [[Keith Swanick]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-12 | | [[An Caisleán Riabhach]] |- | style='text-align:right'| 2251 | [[Íomhá:Neale Richmond 2016.jpg|center|128px]] | [[Neale Richmond]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-15 | | [[Baile an tSaoir]] |- | style='text-align:right'| 2252 | [[Íomhá:Colette Kelleher.jpg|center|128px]] | [[Colette Kelleher]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-09 | | [[Maigh Chromtha]] |- | style='text-align:right'| 2253 | [[Íomhá:Pádraig Ó Céidigh.jpg|center|128px]] | [[Pádraig Ó Céidigh]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-02 | | [[Conamara]] |- | style='text-align:right'| 2254 | | [[Seán de Brún]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | ''[[:d:Q28232598|Baile Uí Aodha, Contae an Chláir]]'' |- | style='text-align:right'| 2255 | [[Íomhá:Anne Maria Waters.jpg|center|128px]] | [[Anne Marie Waters]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2256 | | [[Daithí Ó Riada (An Clár)]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 2257 | | [[Diarmaid Ó Broin]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[Tobar Phádraig]] |- | style='text-align:right'| 2258 | | [[James Toher]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[Baile Átha Troim]] |- | style='text-align:right'| 2259 | [[Íomhá:Paul Daly.jpg|center|128px]] | [[Paul Daly]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-19 | | [[Cill Bheagáin]] |- | style='text-align:right'| 2260 | [[Íomhá:John Dolan politician.jpg|center|128px]] | [[John Dolan]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-13 | | [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 2261 | [[Íomhá:JoanFreemanPetaHousePressPack.jpg|center|128px]] | [[Joan Freeman]] | data-sort-value="1958" | 1958-04-02 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2262 | | [[Dónall Mac Cormaic]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-28 | | [[Cluain Meala]] |- | style='text-align:right'| 2263 | | [[Barra de Nais|Barry Nash]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-31 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2264 | | [[Seán Mac Clochaire]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-25 | | [[Dúglas]] |- | style='text-align:right'| 2265 | | [[Liam de Bluinsín]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[Droichead Binéid]] |- | style='text-align:right'| 2266 | | [[Damien Ó Ciaragáin]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-11 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2267 | [[Íomhá:Adrian Tuohy (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adrian Ó Tuathaigh]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-14 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2268 | | [[Siobhán McSweeney]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-27 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2269 | | [[Jamie Barron]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2270 | [[Íomhá:Enda O'Coineen (5).jpg|center|128px]] | [[Enda Ó Coinnín]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-01 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2271 | [[Íomhá:Brendan Murray Kyiv 2017.jpg|center|128px]] | [[Brendan Murray]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-16 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2272 | | [[David Byrne]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2273 | | [[Gearóid Ó hÉigeartaigh]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2274 | [[Íomhá:Máirín Ní Dhonnchadha (NUI Galway) XIV International Congress of Celtic Studies Maynooth 2011.jpg|center|128px]] | [[Máirín Ní Dhonnchadha]] | data-sort-value="1957" | 1957 | | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2275 | | [[Lúcás Miach]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-29 | | [[Baile Níos]] |- | style='text-align:right'| 2276 | | [[Aisling Ní Dhonnchadha]] | | | [[An tAonach]] |- | style='text-align:right'| 2277 | | [[Rory Keenan]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-09 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2278 | | [[Matthew Hussey]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | [[An Chathair, Contae Thiobraid Árann|An Chathair]] |- | style='text-align:right'| 2279 | | [[Michael English]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-23 | | [[Díseart Diarmada]] |- | style='text-align:right'| 2280 | | [[Colm Ó Spealáin]] | data-sort-value="1993" | 1993-07-01 | | [[Caisleán Ó Liatháin]] |- | style='text-align:right'| 2281 | | [[Darragh Mac Giobúin]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-01 | | [[An Ráth, Contae Chorcaí|An Ráth]] |- | style='text-align:right'| 2282 | | [[Mícheál Ó Cathaláin]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-17 | | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 2283 | | [[Seán Mac Erlaine]] | data-sort-value="1976" | 1976-07-30 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2284 | | [[Marc Ó Colmáin]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-23 | | [[An Bhlarna]] |- | style='text-align:right'| 2285 | | [[Déin Ó Brosnacháin]] | data-sort-value="1991" | 1991-06-24 | | [[An Linn Dubh]] |- | style='text-align:right'| 2286 | | [[Roibeard Ó Floinn]] | data-sort-value="1997" | 1997-11-07 | | [[An Gleanntán]] |- | style='text-align:right'| 2287 | [[Íomhá:Hayley Nolan Lewes FC Women 2 London City 3 14 02 2021-235 (50944207431) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Hayley Nolan]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2288 | | [[Barra Ó Cochláin]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[Baile Gunnair]] |- | style='text-align:right'| 2289 | | [[Darragh Ó Liatháin]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | [[Dún Garbhán]] |- | style='text-align:right'| 2290 | [[Íomhá:Caitriona Perry.jpg|center|128px]] | [[Caitríona Perry]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-15 | | [[Ráth Maonais]] |- | style='text-align:right'| 2291 | | [[Mac Shile Ó hAodha]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | [[Cill Díoma]] |- | style='text-align:right'| 2292 | | [[Seán Ó Finn]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-24 | | [[An Brú]] |- | style='text-align:right'| 2293 | | [[Aron Ó Giolláin]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[Tobar Phádraig]] |- | style='text-align:right'| 2294 | [[Íomhá:Nicola Coughlan in 2024.png|center|128px]] | [[Nicola Coughlan]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-09 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2295 | | [[Conn Ó Ceallacháin]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2296 | | [[Eiric na Leamhna]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2297 | [[Íomhá:Mícheál Mac Donncha 2015.jpg|center|128px]] | [[Mícheál Mac Donncha]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2298 | [[Íomhá:Aaron Connolly 26072025 (1).jpg|center|128px]] | [[Aaron Connolly]] | data-sort-value="2000" | 2000-01-28 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2299 | | [[Teresa Mannion]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | ''[[:d:Q20855530|Baile Gall]]'' |- | style='text-align:right'| 2300 | | [[Seána Kerslake]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-21 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 2301 | [[Íomhá:Evanne Ní Chuilinn, Feb 2025 - 54319343593 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Evanne Ní Chuilinn]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2302 | | [[Seán Ó Donnchú]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-25 | | [[Inis Cara]] |- | style='text-align:right'| 2303 | | [[Tadhg Ó Mathúna]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-13 | | ''[[:d:Q7020800|Baile Nua Sheandroma]]'' |- | style='text-align:right'| 2304 | | [[Denise McCormack]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2305 | [[Íomhá:David Clifford in action.jpg|center|128px]] | [[David Clifford]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-22 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2306 | | [[Níall Ó Scolaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-19 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2307 | | [[Colm Basquel]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2308 | | [[Evan Mac Cumascaigh]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2309 | [[Íomhá:Tara Flynn.jpg|center|128px]] | [[Tara Flynn]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2310 | | [[Lúc Ó Scannláin]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-02 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2311 | | [[Risteard Ó Laocha]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-13 | | [[Inis Tíog]] |- | style='text-align:right'| 2312 | | [[Máirtín Ó Ceocháin]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-09 | | [[Tulach Ruáin]] |- | style='text-align:right'| 2313 | | [[Darren Ó Braonáin]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-13 | | [[Achadh Úr]] |- | style='text-align:right'| 2314 | | [[Pádraig Ó Loinn]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-02 | | [[Inis Tíog]] |- | style='text-align:right'| 2315 | | [[Pádraig Ó Duíginn]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-23 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2316 | | [[Catherine Corless]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Tuaim]] |- | style='text-align:right'| 2317 | | [[Darach Ó Séaghdha]] | data-sort-value="1950" | 20th century | | [[Ráth Fearnáin]] |- | style='text-align:right'| 2318 | | [[Osgur Ó Ciardha]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2319 | [[Íomhá:Harriet Scott (footballer) Lewes FC Women 0 Birmingham City 0 21 08 2022-595 (52303311389).jpg|center|128px]] | [[Harriet Scott]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-10 | | [[Baile Coimín]]<br/>[[Reading, Berkshire|Reading]] |- | style='text-align:right'| 2320 | | [[Georgia Drummy]] | data-sort-value="2000" | 2000-04-18 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2321 | [[Íomhá:Sally Rooney.png|center|128px]] | [[Sally Rooney]] | data-sort-value="1991" | 1991-02-20 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |- | style='text-align:right'| 2322 | [[Íomhá:Rhasidat Adeleke at 400m women Final Budapest 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Rhasidat Adeleke]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-29 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2323 | | [[Adrian Breen]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-28 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2324 | | [[Brian Ó hÓgáin (Tiobraid Árann)|Brian Ó hÓgáin]] | data-sort-value="1996" | 1996-07-09 | | [[Lothra]] |- | style='text-align:right'| 2325 | | [[Seán Ó Conchúir]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-01 | | [[Gleann Maghair]] |- | style='text-align:right'| 2326 | [[Íomhá:Leanne Kiernan Lewes FC Women 0 West Ham Utd Women 5 pre season 12 08 2018-758 (43300204544) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Leanne Kiernan]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-27 | | [[Coill an Chollaigh]] |- | style='text-align:right'| 2327 | | [[Risteard Inglis]] | data-sort-value="1995" | 1995 | | [[Dún Bleisce]] |- | style='text-align:right'| 2328 | | [[Séamus Ó Flanagáin]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | ''[[:d:Q4494222|An Fheothanach]]'' |- | style='text-align:right'| 2329 | | [[Darragh Ó Donnabháin]] | data-sort-value="1995" | 1995 | | ''[[:d:Q59726393|Úlla]]'' |- | style='text-align:right'| 2330 | | [[Grace O'Flanagan]] | data-sort-value="1989" | 1989-04-07 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2331 | | [[Yvonne O'Byrne]] | data-sort-value="1992" | 1992-01-02 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2332 | | [[Nicola Evans]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-17 | | [[Cluain Sceach]] |- | style='text-align:right'| 2333 | | [[Roisin Upton|Róisín Upton]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-01 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2334 | | [[Nicola Daly]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2335 | | [[Aifric Mac Aodha]] | data-sort-value="1979" | 1979 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2336 | | [[Caitríona Ní Chléirchín]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Scairbh na gCaorach]] |- | style='text-align:right'| 2337 | | [[Éanna Ó Muireasa]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[Droichead Binéid]] |- | style='text-align:right'| 2338 | | [[Dónall Ó Muireasa]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-20 | | [[Caisleán Uí Chonaill]] |- | style='text-align:right'| 2339 | | [[Pádraig Ó Riain (iománaí)|Pádraig Ó Riain]] | data-sort-value="1995" | 1995 | | [[Dún Bleisce]] |- | style='text-align:right'| 2340 | | [[Clíodhna Ní Lionáin]] | | | [[Cúil Ghréine]] |- | style='text-align:right'| 2341 | | [[Bríd Ní Mhóráin]] | data-sort-value="1951" | 1951 | | [[Áth Trasna]] |- | style='text-align:right'| 2342 | | [[Claire O'Riordan]] | data-sort-value="1994" | 1994-10-12 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2343 | | [[Rory Ó Beagáin]] | data-sort-value="1992" | 1992-04-11 | | [[An Bhoth|Baile an Scotaigh]] |- | style='text-align:right'| 2344 | [[Íomhá:Pódio Olímpico (boxe, feminino) (cropped - Harrington).jpg|center|128px]] | [[Kellie Harrington]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-11 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2345 | [[Íomhá:Jane Ni Dhulchaointigh.jpeg|center|128px]] | [[Jane Ní Dhulchaointigh]] | | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2346 | | [[Brian Ó hEadhra]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2347 | | [[Niall Déiseach]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | ''[[:d:Q28232598|Baile Uí Aodha, Contae an Chláir]]'' |- | style='text-align:right'| 2348 | | [[Karen Byrne]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-30 | | [[Baile Formaid]] |- | style='text-align:right'| 2349 | | [[Marc Mac Eochaidh]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-09 | | [[Cill Síoláin]] |- | style='text-align:right'| 2350 | | [[John Nolan (damhsóir)|John Nolan]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-07 | | [[Cill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2351 | [[Íomhá:Emma Dabiri, November 2021.png|center|128px]] | [[Emma Dabiri]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-25 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2352 | | [[Alice Little]] | data-sort-value="1990" | 1990-05-03 | | [[Cúige Laighean]] |- | style='text-align:right'| 2353 | [[Íomhá:Styopa Mkrtchyan, Adam Idah, Benoit Bastien YantsImages - Asatur Yesayants 688 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adam Idah]] | data-sort-value="2001" | 2001-02-11 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2354 | | [[Vincent Lambe]] | data-sort-value="1980" | 1980-12-01 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2355 | | [[Máire Treasa Ní Dhubhghaill]] | | | [[Conamara]] |- | style='text-align:right'| 2356 | | [[Alan Dempsey]] | | | [[Contae Luimnigh]] |- | style='text-align:right'| 2357 | | [[Ben Troy]] | | | [[Carraig Mhachaire Rois]] |- | style='text-align:right'| 2358 | [[Íomhá:Bryan Dobson (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bryan Dobson]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-10 | | [[Dumhach Thrá]] |- | style='text-align:right'| 2359 | | [[Seán Tadhg Ó Gairbhí]] | | | [[Ráth Caola]] |- | style='text-align:right'| 2360 | [[Íomhá:Ógie Ó Céilleachair.jpg|center|128px]] | [[Ógie Ó Céilleachair]] | | | [[An Rinn (Contae Phort Láirge)|An Rinn]] |- | style='text-align:right'| 2361 | | [[Heather Payne]] | data-sort-value="2000" | 2000-01-26 | | [[Béal Átha na Sluaighe]] |- | style='text-align:right'| 2362 | | [[Fintan McCarthy (rámhaí)|Fintan McCarthy]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-23 | | [[An Sciobairín]] |- | style='text-align:right'| 2363 | [[Íomhá:Dermot Kennedy 7.jpg|center|128px]] | [[Diarmuid Ó Cinnéide|Dermot Kennedy]] | data-sort-value="1991" | 1991-12-13 | | [[Ráth Cúil, Baile Átha Cliath|Ráth Cúil]] |- | style='text-align:right'| 2364 | | [[Naoise Dolan]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2365 | | [[John Farrelly]] | data-sort-value="2000" | 2000-05-16 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 2366 | | [[Seán Mac An Ultaigh|Seán Mac an Ultaigh]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-28 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2367 | | [[Ciara Ní É]] | | | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 2368 | [[Íomhá:2019-06-29 1st FIG Artistic Gymnastics JWCH Women's Apparatus finals Vault Victory ceremony (Martin Rulsch) 23.jpg|center|128px]] | [[Jennifer Gadirova]] | data-sort-value="2004" | 2004-10-03 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2369 | [[Íomhá:Caoilinn hughes 8315752.jpg|center|128px]] | [[Caoilinn Hughes]] | data-sort-value="1985" | 1985 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2370 | [[Íomhá:Izzy Atkinson.jpg|center|128px]] | [[Isibeal Atkinson]] | data-sort-value="2001" | 2001-07-17 | | [[An Ros, Contae Bhaile Átha Cliath|An Ros]] |- | style='text-align:right'| 2371 | | [[Jessica Ziu]] | data-sort-value="2002" | 2002-06-06 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2372 | | [[Sinéad Ní Uallacháin]] | | | ''[[:d:Q67050365|Baile an Éanaigh]]'' |- | style='text-align:right'| 2373 | [[Íomhá:Troy Parrott 2025.png|center|128px]] | [[Troy Parrott]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-04 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2374 | | [[Emilie Pine]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2375 | | [[Dáirine Ní Mheadhra]] | | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2376 | [[Íomhá:Cathal Berry 2020.jpg|center|128px]] | [[Cathal Berry]] | data-sort-value="1977" | 1977 | | [[Contae Phort Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2377 | [[Íomhá:Gavin Bazunu 22112025 (9).jpg|center|128px]] | [[Gavin Bazunu]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-20 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2378 | [[Íomhá:EugeneMurtagh1234.jpg|center|128px]] | [[Eugene Murtagh]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | [[Dún an Rí]] |- | style='text-align:right'| 2379 | [[Íomhá:Paul Mescal at the Toronto International Film Festival in 2025 2 (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Paul Mescal]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-02 | | [[Maigh Nuad]] |- | style='text-align:right'| 2380 | [[Íomhá:Mark Ward Sinn Féin.jpg|center|128px]] | [[Mark Ward (polaiteoir)]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2381 | [[Íomhá:Louisa harland diff 2021 1.jpg|center|128px]] | [[Louisa Harland]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-31<br/>1994-01-31 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2382 | | [[Caitlín Ní Chualáin]] | | | [[Indreabhán]] |- | style='text-align:right'| 2383 | | [[Peadar Ó Riada]] | data-sort-value="1954" | 1954-12 | | [[Cúil Aodha]] |- | style='text-align:right'| 2384 | | [[Séamus Ó Coileáin (aistritheoir)|Séamus Ó Coileáin]] | | | [[Áth an tSléibhe]] |- | style='text-align:right'| 2385 | [[Íomhá:Hazel Chu 2021 - 1 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Hazel Chu]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2386 | | [[Maura Higgins]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-25<br/>1990-10-25 | | [[Contae an Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 2387 | | [[Áine Hensey]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2388 | | [[John Beag Ó Flatharta]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | [[Leitir Mealláin]] |- | style='text-align:right'| 2389 | | [[Mícheál de Mórdha]] | | | [[Dún Chaoin]] |- | style='text-align:right'| 2390 | [[Íomhá:Holly Cairns, April 2023 (headshot).jpg|center|128px]] | [[Holly Cairns]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-04 | | [[Contae Chorcaí]] |- | style='text-align:right'| 2391 | [[Íomhá:Ruairí Ó Murchú 2020.jpg|center|128px]] | [[Ruairí Ó Murchú]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-03 | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 2392 | [[Íomhá:Sorca Clarke 2020.jpg|center|128px]] | [[Sorca Clarke]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2393 | [[Íomhá:Violet-Anne Wynne 2020.jpg|center|128px]] | [[Violet-Anne Wynne]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | [[Cill Rois]] |- | style='text-align:right'| 2394 | [[Íomhá:Mairéad Farrell 2014.jpg|center|128px]] | [[Mairéad Farrell (polaiteoir)|Mairéad Farrell]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-06 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2395 | [[Íomhá:Pa Daly 2014.jpg|center|128px]] | [[Pa Daly]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2396 | [[Íomhá:Jennifer Carroll MacNeill 2020.jpg|center|128px]] | [[Jennifer Carroll MacNeill]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-05 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2397 | [[Íomhá:Marc Ó Cathasaigh 2020.jpg|center|128px]] | [[Marc Ó Cathasaigh]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-03 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2398 | [[Íomhá:Christopher O'Sullivan 2020.jpg|center|128px]] | [[Christopher O’Sullivan|Christopher O'Sullivan]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-02 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2399 | [[Íomhá:Brian Leddin.jpg|center|128px]] | [[Brian Leddin]] | data-sort-value="1979" | 1979 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2400 | [[Íomhá:Malcolm Noonan 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Malcolm Noonan]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2401 | [[Íomhá:Claire Kerrane 2015.jpg|center|128px]] | [[Claire Kerrane]] | data-sort-value="1992" | 1992-04-24 | | [[Dún Gar]] |- | style='text-align:right'| 2402 | [[Íomhá:Pauline Tully 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Pauline Tully]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Cill na Leice]] |- | style='text-align:right'| 2403 | [[Íomhá:Patrick Costello 2020.jpg|center|128px]] | [[Patrick Costello]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-21 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2404 | [[Íomhá:Norma Foley.jpeg|center|128px]] | [[Norma Foley]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2405 | [[Íomhá:Verona Murphy at the Sitting of the 34th Dáil on 18 December 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Verona Murphy]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | ''[[:d:Q104271796|An Ghráinseach]]'' |- | style='text-align:right'| 2406 | [[Íomhá:Jennifer Whitmore 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jennifer Whitmore]] | data-sort-value="1974" | 1974-06 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 2407 | [[Íomhá:Emer Higgins, 2022.jpg|center|128px]] | [[Emer Higgins]] | data-sort-value="1983" | 1980s | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2408 | [[Íomhá:Joe Flaherty (politician).jpeg|center|128px]] | [[Joe Flaherty (polaiteoir)|Joe Flaherty]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[An Muileann gCearr]] |- | style='text-align:right'| 2409 | [[Íomhá:Steven Matthews 2020.jpg|center|128px]] | [[Steven Matthews]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2410 | [[Íomhá:Valkyrie, January 2018 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Lyra Valkyria]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2411 | [[Íomhá:Patricia Ryan 2020.jpg|center|128px]] | [[Patricia Ryan (polaiteoir)]] | data-sort-value="1969" | 1969-03-03 | | [[Baile Briotáis]] |- | style='text-align:right'| 2412 | [[Íomhá:Duncan Smith 2020.jpg|center|128px]] | [[Duncan Smith (polaiteoir)|Duncan Smith]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-17 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2413 | [[Íomhá:Paul Donnelly 2012.jpg|center|128px]] | [[Paul Donnelly]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2414 | [[Íomhá:Roberto Lopes, Jan 2026 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Pico Lopes]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-17 | | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 2415 | | [[Tony Holohan]] | | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2416 | [[Íomhá:Michael Ryan ESCAIDE 2019 (49198471961) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Mike Ryan]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | [[Sligeach]] |- | style='text-align:right'| 2417 | | [[Sorcha Richardson]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2418 | [[Íomhá:Orla Comerford at the 2024 Summer Paralympics (cropped).jpg|center|128px]] | [[Orla Comerford]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-14 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2419 | | [[Nan Tom Teaimín]] | | | [[Conamara]] |- | style='text-align:right'| 2420 | | [[Máire Ní Chéileachair]] | | | ''[[:d:Q4481305|An Fearann]]'' |- | style='text-align:right'| 2421 | [[Íomhá:Richie Conroy at DIFF 2025.jpg|center|128px]] | [[Richie Conroy]] | | | [[Contae Chill Dara]] |- | style='text-align:right'| 2422 | [[Íomhá:John Cummins (Irish politician).jpg|center|128px]] | [[John Cummins]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | [[Port Láirge]] |- | style='text-align:right'| 2423 | | [[Lyra (amhránaí)|Lyra]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-19 | | [[Droichead na Bandan]] |- | style='text-align:right'| 2424 | | [[Sibéal Davitt]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2425 | [[Íomhá:CMAT, Brooklyn, March 2022 2 (cropped) (cropped).jpg|center|128px]] | [[CMAT]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-23 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2426 | [[Íomhá:Jamie Finn Lewes FC Women 0 Birmingham City 0 21 08 2022-717 (52303039536) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jamie Finn]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-24 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2427 | | [[Niamh Farrelly]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-15 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2428 | | [[Áine Ní Chíobháin]] | | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2429 | | [[Breandán 'ac Gearailt]] | | | [[Baile an Mhúraigh, Paróiste Mórdhach|Baile an Mhúraigh]] |- | style='text-align:right'| 2430 | | [[Maud Cotter]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Loch Garman]] |- | style='text-align:right'| 2431 | [[Íomhá:Rachael Blackmore on Aione 23 January 2020 at Gowran Park.jpg|center|128px]] | [[Rachael Blackmore]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-11 | | ''[[:d:Q60555085|Cill Náile]]'' |- | style='text-align:right'| 2432 | [[Íomhá:Saoirse Noonan Durham 2023 (sq cropped).jpg|center|128px]] | [[Saoirse Noonan]] | data-sort-value="1999" | 1999-07-13 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2433 | | [[SON]] | data-sort-value="1990" | 1990-04-21 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 2434 | | [[Bernadette Nic an tSaoir]] | | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2435 | [[Íomhá:Éanna Hardwick at TIFF 2025.jpg|center|128px]] | [[Éanna Hardwicke]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-21 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2436 | [[Íomhá:Katie McGreal.jpg|center|128px]] | [[Katie McGreal]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2437 | [[Íomhá:Colm Bairéad DIFF Panel 1.png|center|128px]] | [[Colm Bairéad]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2438 | | [[Diarmuid de Faoite]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 2439 | | [[Pádraig Ó Macháin]] | | | [[Lios Mór]] |- | style='text-align:right'| 2440 | | [[Siún Ní Dhuinn]] | | | [[Dún Dealgan]] |- | style='text-align:right'| 2441 | | [[Abbie Larkin]] | data-sort-value="2005" | 2005-04-27 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2442 | | [[Carol Cronin]] | | | [[Contae Chill Mhantáin]] |- | style='text-align:right'| 2443 | | [[Tadhg Ó Dúshláine]] | data-sort-value="1951" | 1951-06-06 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2444 | | [[Séamas Ó hInnéirghe]] | data-sort-value="1918" | 1918 | | ''[[:d:Q104336077|Dumha Thuama]]'' |- | style='text-align:right'| 2445 | | [[Isobel Ní Riain]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2446 | | [[Eoin Ó Catháin]] | | | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 2447 | | [[Dáithí de Mórdha]] | | | [[Dún Chaoin]] |- | style='text-align:right'| 2448 | | [[Paddy Mhéime Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1944" | 1944 | | ''[[:d:Q81084492|Loch Conaortha]]'' |- | style='text-align:right'| 2449 | | [[Mairéad Ní Fhlatharta]] | | | ''[[:d:Q124513045|Baile an tSléibhe]]'' |- | style='text-align:right'| 2450 | | [[Niamh Ní Chróinín]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2451 | | [[Aodán Ó Ceallaigh]] | | | [[An Rinn (Contae Phort Láirge)|An Rinn]] |- | style='text-align:right'| 2452 | | [[Sorcha O'Raghallaigh]] | | | [[Contae Uíbh Fhailí]] |- | style='text-align:right'| 2453 | | [[Simon Ó Faoláin]] | data-sort-value="1973" | 1973 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2454 | [[Íomhá:Gavan Reilly, 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Gavan Reilly]] | | | ''[[:d:Q59721533|Ráth Moliain]]'' |- | style='text-align:right'| 2455 | | [[Joan Mallon]] | | | [[Contae Mhuineacháin]] |- | style='text-align:right'| 2456 | [[Íomhá:Deirdre Brennan poet.jpg|center|128px]] | [[Deirdre Brennan]] | data-sort-value="1934" | 1934 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2457 | | [[Jazzy (amhránaí)|Jazzy]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-19 | | [[Cromghlinn, BÁC|Cromghlinn]] |- | style='text-align:right'| 2458 | | [[Olan Monk]] | | | [[Indreabhán]] |- | style='text-align:right'| 2459 | | [[Louisa Ní Éideáin]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[Léim an Bhradáin]] |- | style='text-align:right'| 2460 | | [[Stephen O'Hanlon]] | | | [[Contae Mhuineacháin]] |- | style='text-align:right'| 2461 | | [[Roibeard Ó Cathasaigh]] | | | [[Lios Póil]] |- | style='text-align:right'| 2462 | | [[Cormac Mac Gearailt]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2463 | | [[Iarla Ó Muirthile]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2464 | [[Íomhá:Anne Marie McMahon.png|center|128px]] | [[Anne Marie McMahon]] | | | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 2465 | | [[Síomha Ní Ruairc]] | data-sort-value="1950" | 20th century | | [[Contae na Gaillimhe]] |- | style='text-align:right'| 2466 | | [[Johnny Mháirtín Learaí Mac Donnchadha]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | [[Leitreach Ard]] |- | style='text-align:right'| 2467 | | [[John Sheáin Dharach Seoige]] | | | ''[[:d:Q104321603|Ros Muc]]'' |- | style='text-align:right'| 2468 | [[Íomhá:Bambie Thug Eurovision Song Contest 2024 Dress rehearsal Final (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bambie Thug]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-06 | | [[Maigh Chromtha]] |- | style='text-align:right'| 2469 | | [[Maidhc Cheannabháin]] | | | ''[[:d:Q104324152|An tÁth Buí]]'' |- | style='text-align:right'| 2470 | | [[Stiofán Ó Cualáin (amhránaí)|Stiofán Ó Cualáin]] | | | ''[[:d:Q124414504|Baile na Cille]]'' |- | style='text-align:right'| 2471 | | [[Conchubhar Ó Luasa]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | ''[[:d:Q104298344|Screathan na nGabhann]]'' |- | style='text-align:right'| 2472 | | [[Sonaí Choilm Learaí Ó Conghaile]] | data-sort-value="1945" | 1945 | | ''[[:d:Q124447379|Cora Bhuí]]'' |- | style='text-align:right'| 2473 | | [[Róisín Chambers]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2474 | | [[Edwina Guckian]] | | | [[Droim ar Snámh]] |- | style='text-align:right'| 2475 | [[Íomhá:Róisín Seoighe -Cath na ceathrú rua.jpg|center|128px]] | [[Róisín Seoighe]] | | | [[Ros an Mhíl]] |- | style='text-align:right'| 2476 | | [[Shauna Bannon]] | data-sort-value="1993" | 1993-10-23 | | [[Tamhlacht]] |- | style='text-align:right'| 2477 | | [[Seamas Ó hAoláin]] | | | [[An Baile Dubh, Contae Phort Láirge|An Baile Dubh]] |- | style='text-align:right'| 2478 | | [[Ciarán Ó hÓgartaigh]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2479 | | [[Tadhg Hickey]] | | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2480 | | [[Síle Denvir]] | | | [[Indreabhán]] |- | style='text-align:right'| 2481 | | [[Joni Crone]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2482 | | [[Tara Howley]] | | | [[Cill Fhionnúrach]] |- | style='text-align:right'| 2483 | | [[Pádraig Rynne]] | | | [[Contae an Chláir]] |- | style='text-align:right'| 2484 | | [[Marina Ní Dhubháin]] | | | [[An Daingean|Daingean Uí Chúis]] |- | style='text-align:right'| 2485 | [[Íomhá:Nicholas Carolan-Irish Traditional Music Archive-364-0045-hinnerk-ruemenapf.jpg|center|128px]] | [[Nicholas Carolan]] | data-sort-value="1946" | 1946 | | [[Droichead Átha]] |- | style='text-align:right'| 2486 | | [[Hilary Bowen-Walsh]] | | | [[Baile Easa Dara]] |- | style='text-align:right'| 2487 | | [[Séaghan Ó Súilleabháin]] | data-sort-value="1999" | 1999 | | [[Cill Orglan]] |- | style='text-align:right'| 2488 | [[Íomhá:Albert Dolan 2024.jpg|center|128px]] | [[Albert Dolan]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-01 | | [[Gaillimh]] |- | style='text-align:right'| 2489 | [[Íomhá:Eoin Hayes, Dec 2024 (54195237786) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Eoin Hayes]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-18 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2490 | | [[Mike Mac Domhnaill]] | | | ''[[:d:Q104311662|Cluain Cath]]'' |- | style='text-align:right'| 2491 | [[Íomhá:Barry Heneghan, Dec 2024 (54179143031) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Barra Ó hÉanacháin]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 2492 | | [[Tomás Ó Coileáin]] | | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2493 | | [[Doireann Ní Ghlacáin]] | | | [[Cluain Tarbh]] |- | style='text-align:right'| 2494 | | [[Muireann Ní Chíobháin]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2495 | | [[Cúán de Búrca]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2496 | | [[Marie-Louise Nicholson]] | | | [[Tearmann Feichín]] |- | style='text-align:right'| 2497 | | [[John Prendergast]] | | | [[Trá Lí]] |- | style='text-align:right'| 2498 | | [[Seoirsín Bashford]] | | | [[Contae Mhaigh Eo]] |- | style='text-align:right'| 2499 | | [[Seán Collins (amhránaí)|Seán Collins]] | | | [[Domhnach Bat]] |- | style='text-align:right'| 2500 | | [[Cormac Ó Beaglaoich]] | | | [[Corca Dhuibhne]] |- | style='text-align:right'| 2501 | | [[Majella Ní Dhomhnaill]] | | | [[Bré]] |- | style='text-align:right'| 2502 | | [[Siobhán Peoples]] | | | [[Inis (baile)|Inis]] |- | style='text-align:right'| 2503 | | [[Colm Broderick]] | | | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 2504 | | [[Izzy Kamikaze]] | | | [[Ceatharlach]] |- | style='text-align:right'| 2505 | | [[David Dunne]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2506 | | [[Áine de Baróid]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | [[Corcaigh]] |- | style='text-align:right'| 2507 | | [[Colm Ó Cuaig]] | | | ''[[:d:Q112619831|Aill na Brón]]'' |- | style='text-align:right'| 2508 | | [[Rob Fell]] | | | [[Na Foidhrí]] |- | style='text-align:right'| 2509 | | [[Labhrás Ó Finneadha]] | | | [[An Spidéal]] |- | style='text-align:right'| 2510 | | [[Kathleen Loughnane]] | | | [[Contae Thiobraid Árann]] |- | style='text-align:right'| 2511 | | [[Breda Hegarty]] | | | [[Beanntraí]] |- | style='text-align:right'| 2512 | | [[Máirín Uí Chonchubhair]] | | | [[Dún Chaoin]] |- | style='text-align:right'| 2513 | | [[Seán Ó Maoilchiaráin]] | | | [[Áth an Choite]] |- | style='text-align:right'| 2514 | [[Íomhá:Íte Ní Chionnaith.jpg|center|128px]] | [[Íte Ní Chionnaith]] | | | [[Inse Chór]] |- | style='text-align:right'| 2515 | | [[Laura J. Pakenham]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | [[Contae an Longfoirt]] |- | style='text-align:right'| 2516 | | [[Éadaoin Fitzmaurice]] | | | [[An tInbhear Mór]] |- | style='text-align:right'| 2517 | | [[Síomha Hennessy]] | | | [[Ráth Fearnáin]] |- | style='text-align:right'| 2518 | | [[Róisín O'Donovan]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2519 | | [[Molly Daly]] | data-sort-value="2008" | 2008-03-26 | | [[Contae Chill Chainnigh]] |- | style='text-align:right'| 2520 | | [[Síofra Ní Mhóráin]] | | | [[An Chúlóg]] |- | style='text-align:right'| 2521 | [[Íomhá:Trevor Sargent.jpg|center|128px]] | [[Trevor Sargent]] | data-sort-value="1960" | 1960-07-26 | | [[Cill Dhéagláin]] |- | style='text-align:right'| 2522 | [[Íomhá:GrahamNorton-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] | [[Graham Norton]] | data-sort-value="1963" | 1963-04-04 | | [[Cluain Dolcáin]] |- | style='text-align:right'| 2523 | [[Íomhá:2016-02-01 Rosanna Davison.jpg|center|128px]] | [[Rosanna Davison]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-17 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2524 | [[Íomhá:Primordial Party.San 2016 16.jpg|center|128px]] | [[Alan Averill]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-26 | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 2525 | [[Íomhá:2022 Michael D. Higgins (51988246304) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Mícheál D. Ó hUigínn|Mícheál D. Ó hUiginn]] | data-sort-value="1941" | 1941-04-18 | | [[Luimneach]] |- | style='text-align:right'| 2526 | [[Íomhá:Enda Kenny (2012) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Enda Kenny|Éanna Ó Coinnigh]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-24 | | [[Caisleán an Bharraigh]] |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! # ! íomhá ! nome ! dáta breithe ! dáta báis ! áit bhreithe |- | style='text-align:right'| 90 | [[Íomhá:Godfried Maes - The beheading of Saint Dymphna.jpg|center|128px]] | [[Naomh Damhnait]] | data-sort-value="700" | 7th century | data-sort-value="700" | 7th century | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] |- | style='text-align:right'| 1242 | [[Íomhá:Jedward do LA Marathon in Style - Los Angeles 2012 (6851710622).jpg|center|128px]] | [[Jedward]] | | | [[Baile Átha Cliath]] |- | style='text-align:right'| 1429 | [[Íomhá:Dustin.jpg|center|128px]] | [[Dustin Turcaí]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-13 | | [[Baile Átha Cliath]] |} {{Wikidata list end}} {{Cómhaoin|Category:People of Ireland|Muintir na hÉireann}} {{síol-ie}} [[Catagóir:Daoine Éireannacha| ]] [[Catagóir:Grúpaí eitneacha in Éirinn]] [[Catagóir:Grúpaí eitneacha i dTuaisceart Éireann]] p0hm6s2ciuef5vvd4w9y0nlmlj7meg6 0 27152 1319974 1318428 2026-07-09T09:04:18Z TGcoa 21229 1319974 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Scríbhneoir]] Angla-Éireannach, státaire, [[fealsamh]] agus [[parlaimint]]eoir [[Sasana]]ch ab ea '''Edmund Burke''' nó '''Éamonn de Búrca,''' a rugadh sa bhliain [[1729]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/|teideal=Rogha alt|údar=Liam Ó Muirthile|dáta=Cois Life 2014|language=ga-IE|work=Cois Life|dátarochtana=2019-07-09|archivedate=2019-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709065808/https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/}}</ref> Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaiminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-institiúidí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar ''Cosaint na Sochaí Nádúrtha'' (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcoilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'[[Fuascailt na gCaitliceach|Fhuascailt na gCaitliceach]], do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar ''Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc'' a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a rabhthas ag déanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna Fuigeanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathail Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. == Óige == Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh an Búrcach dá mháthair Máire (de Nógla an sloinne a bhí uirthi roimh phósadh di) a bhí ina Caitliceach Rómhánach de bhunadh Chontae Chorcaí. Dlíodóir éirimiúil a bhí ina athair, Risteard, ar bhall Eaglais na hÉireann é. Ní léir ar thiontaigh Risteard ón gCaitliceachas sular saolaíodh a mhac Éamonn. Ba de shliocht Uilleag de Búrca, ridire Angla-Normannach, iad an teaghlach. Tháinig Uilleag de Búrca i dtír in 1185 i ndiaidh ionradh Anraí II ar Éirinn in 1171 agus bhíodar ar na teaghlaigh mhóra Gall a tháinig leis na Gaeil, leis an nGaeilge agus le nósanna na nGael de réir a chéile. Murab ionann agus a dheirfiúr, Joanna, a tógadh mar Chaitliceach agus a chloígh leis an gcreideamh sin ar feadh a saoil, tógadh Éamonn le creideamh a athar, an tAnglacánachas, agus cloígh sé leis go docht go deireadh a shaoil. Rinne a naimhdí polaitiúla ón eite chlé iarracht clúmhilleadh a tharraingt air trí líomhaintí a scaipeadh gur Chaitliceach diamhair a bhí sa Bhúrcach, gur cuireadh oideachas air i gColáiste Íosánach Naomh Omer in Calais na Fraince (rud nárbh fhíor), gur raibh báúlacht rúnda aige don Chaitliceachas. Ó thús go deireadh a shaoil b'ionann ballraíocht na hEaglaise Caitlicí agus dícháiliú ó oifig phoiblí de réir na bPéindlíthe in Éirinn. Mar a mhínigh an Búrcach do Phroinséas Crewe:<blockquote>Rinne naimhdí an Bhúrcaigh tréaniarracht cur ina luí ar an saol mhór gur tógadh sa Chreideamh Caitliceach é, 7 gur den chreideamh sin iad a mhuintir, 7 gur cuireadh oideachas air féin in St. Omer—ach ba bhréag é, óir ba chleachtóir an dlí é a athair i mBaile Átha Cliath go rialta, rud nárbh fhéidir dá mba Chaitliceach é: 7 mar sin cé gur tharla don Bhúrcach a bheith i bPáras faoi dhó, níor tharla go ndeachaigh sé tríd an mBaile sin ar a dtugtar St. Omer.</blockquote>I ndiaidh don Bhúrcach bheith tofa chuig Teach na dTeachtaí, ghlac sé mionn dílseachta, séanadh faoi mhionn, an mionn ceannais agus frithdhearbhú i gcoinne an tras-substaintithe. Agus é ina pháiste, ar uairiribh chaitheadh an Búrcach seal i bhfad ar shiúl ó aer míshláintiúil Bhaile Átha Cliath i gcomhluadar theaghlach a mháthar cóngarach do Chill an Mhuilinn ar bhruach na hAbhann Móire i gContae Chorcaí. Fuair sé a chuid oideachais ar dtús i scoil de Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair i gContae Chill Dara, 42 míle (42 ciliméadar) siar ó dheas ó Bhaile Átha Cliath. Ní fios ar fhreastail sé ar na scoileanna cois claí mar a rinne a col ceathrar i gCill an Mhuilinn. Choinnigh sé teagmháil le hiar-chomhscoláire dá chuid ar feadh a shaoil, mar a bhí Máire Leadbeater arb í iníon úinéir na scoile. In 1744 thosaigh an Búrcach ag staidéar ar Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath, a bhí ina institiúid Phrotastúnach an t-am sin ina raibh bac ar Chaitlicigh tabhairt faoi chéimeanna. In 1747 chuir sé cumann díospóireachta ar bun, Cumann Éamann de Búrca, rud a comhcheanglaíodh le Cumann Staire na hollscoile agus cruthaíodh Cumann Staire an Choláiste, ar é an cumann fo-chéime is sine ar domhan. Tá miontuairiscí na gcruinnithe fós i seilbh an Chumainn Staire. Ghnóthaigh an Búrcach a chéim in 1748. Ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar an dlí, agus leis sin chuaigh sé go Londain in 1750, áit a ndeachaigh sé go Cumann Ónórach an Mheánteampaill agus go luath ina dhiaidh sin d'éirigh sé as an staidéar dlí chun taisteal go dtí an Eoraip. ar ndiúltú an dlí dó, chuaigh sé leis an scríbhneoireacht chun slí bheatha a shaothrú.[[Íomhá:Edmund Burke2 c.jpg|clé|mion|228x228px]] == Fealsúnacht == Ba mhór tionchar teoiric an Novus Homo de chuid [[Cicearó]] ar Burke agus é i mbun [[Teachta Parlaiminte|feisireachta]] i [[Londain]], teoiric a leag béim ar leith ar theilgean phearsantacht mhacánta an chainteora san earnáil mhórálach phoiblí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-edmund-burke-an-aithisc.aspx|teideal=Edmund Burke an Aithisc|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-09}}</ref> == Saol == [[Íomhá:Edmund Burke caricature 1790.jpg|clé|mion|231x231px|scigphictiúr, 1790]]D'fhreastail an Búrcach ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath]] ó [[1744]] go [[1748]]. Bhogadh sé go [[Londain]] sa bhliain [[1750]]. Ba bhall Fuig de Pharlaimint [[Westminster]] é ó [[1765]] ar aghaidh. Bhí Burke an-láidir ina chuid [[Coimeádachas|coimeádachais]]. Mar shampla, thosaigh [[Réabhlóid na Fraince]] sna 1780idí agus sheas Burke an fód go láidir ina éadan ó thaobh na hidé-eolaíochta de. Fuair an Búrcach bás le hailse goile (pianmhar agus míshuaimhneach ag an am) sa bhliain [[1797]] i mBeaconsfield, [[Sasana]]. == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Burke, Edmund}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1729]] [[Catagóir:Básanna i 1797]] [[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Briostó]] [[Catagóir:Buckinghamshire]] [[Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fealsúna Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Máisiúin]] [[Catagóir:Polaiteoirí liobrálacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 18ú haois]] [[Catagóir:Yorkshire Thuaidh]] qd51lfs2q29ijpu76xdrfqyhmtglot8 1319977 1319974 2026-07-09T09:16:54Z TGcoa 21229 1319977 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Scríbhneoir]] Angla-Éireannach, státaire, [[fealsamh]] agus [[parlaimint]]eoir [[Sasana]]ch ab ea '''Edmund Burke''' nó '''Éamonn de Búrca,''' a rugadh sa bhliain [[1729]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/|teideal=Rogha alt|údar=Liam Ó Muirthile|dáta=Cois Life 2014|language=ga-IE|work=Cois Life|dátarochtana=2019-07-09|archivedate=2019-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709065808/https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/}}</ref> Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaiminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. [[Íomhá:Edmund Burke2 c.jpg|clé|mion|228x228px]] == Óige == Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh an Búrcach dá mháthair Máire (de Nógla an sloinne a bhí uirthi roimh phósadh di) a bhí ina Caitliceach Rómhánach de bhunadh Chontae Chorcaí. Dlíodóir éirimiúil a bhí ina athair, Risteard, ar bhall Eaglais na hÉireann é. Ní léir ar thiontaigh Risteard ón gCaitliceachas sular saolaíodh a mhac Éamonn. Ba de shliocht Uilleag de Búrca, ridire Angla-Normannach, iad an teaghlach. Tháinig Uilleag de Búrca i dtír in 1185 i ndiaidh ionradh Anraí II ar Éirinn in 1171 agus bhíodar ar na teaghlaigh mhóra Gall a tháinig leis na Gaeil, leis an nGaeilge agus le nósanna na nGael de réir a chéile. Murab ionann agus a dheirfiúr, Joanna, a tógadh mar Chaitliceach agus a chloígh leis an gcreideamh sin ar feadh a saoil, tógadh Éamonn le creideamh a athar, an tAnglacánachas, agus cloígh sé leis go docht go deireadh a shaoil. Rinne a naimhdí polaitiúla ón eite chlé iarracht clúmhilleadh a tharraingt air trí líomhaintí a scaipeadh gur Chaitliceach diamhair a bhí sa Bhúrcach, gur cuireadh oideachas air i gColáiste Íosánach Naomh Omer in Calais na Fraince (rud nárbh fhíor), gur raibh báúlacht rúnda aige don Chaitliceachas. Ó thús go deireadh a shaoil b'ionann ballraíocht na hEaglaise Caitlicí agus dícháiliú ó oifig phoiblí de réir na bPéindlíthe in Éirinn. Mar a mhínigh an Búrcach do Phroinséas Crewe:<blockquote>Rinne naimhdí an Bhúrcaigh tréaniarracht cur ina luí ar an saol mhór gur tógadh sa Chreideamh Caitliceach é, 7 gur den chreideamh sin iad a mhuintir, 7 gur cuireadh oideachas air féin in St. Omer—ach ba bhréag é, óir ba chleachtóir an dlí é a athair i mBaile Átha Cliath go rialta, rud nárbh fhéidir dá mba Chaitliceach é: 7 mar sin cé gur tharla don Bhúrcach a bheith i bPáras faoi dhó, níor tharla go ndeachaigh sé tríd an mBaile sin ar a dtugtar St. Omer.</blockquote>I ndiaidh don Bhúrcach bheith tofa chuig Teach na dTeachtaí, ghlac sé mionn dílseachta, séanadh faoi mhionn, an mionn ceannais agus frithdhearbhú i gcoinne an tras-substaintithe. Agus é ina pháiste, ar uairiribh chaitheadh an Búrcach seal i bhfad ar shiúl ó aer míshláintiúil Bhaile Átha Cliath i gcomhluadar theaghlach a mháthar cóngarach do Chill an Mhuilinn ar bhruach na hAbhann Móire i gContae Chorcaí. Fuair sé a chuid oideachais ar dtús i scoil de Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair i gContae Chill Dara, 42 míle (42 ciliméadar) siar ó dheas ó Bhaile Átha Cliath. Ní fios ar fhreastail sé ar na scoileanna cois claí mar a rinne a col ceathrar i gCill an Mhuilinn. Choinnigh sé teagmháil le hiar-chomhscoláire dá chuid ar feadh a shaoil, mar a bhí Máire Leadbeater arb í iníon úinéir na scoile. In 1744 thosaigh an Búrcach ag staidéar ar Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath, a bhí ina institiúid Phrotastúnach an t-am sin ina raibh bac ar Chaitlicigh tabhairt faoi chéimeanna. In 1747 chuir sé cumann díospóireachta ar bun, Cumann Éamann de Búrca, rud a comhcheanglaíodh le Cumann Staire na hollscoile agus cruthaíodh Cumann Staire an Choláiste, ar é an cumann fo-chéime is sine ar domhan. Tá miontuairiscí na gcruinnithe fós i seilbh an Chumainn Staire. Ghnóthaigh an Búrcach a chéim in 1748. Ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar an dlí, agus leis sin chuaigh sé go Londain in 1750, áit a ndeachaigh sé go Cumann Ónórach an Mheánteampaill agus go luath ina dhiaidh sin d'éirigh sé as an staidéar dlí chun taisteal go dtí an Eoraip. ar ndiúltú an dlí dó, chuaigh sé leis an scríbhneoireacht chun slí bheatha a shaothrú. == Fealsúnacht == Ba mhór tionchar teoiric an Novus Homo de chuid [[Cicearó]] ar Burke agus é i mbun [[Teachta Parlaiminte|feisireachta]] i [[Londain]], teoiric a leag béim ar leith ar theilgean phearsantacht mhacánta an chainteora san earnáil mhórálach phoiblí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-edmund-burke-an-aithisc.aspx|teideal=Edmund Burke an Aithisc|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-09}}</ref> Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-institiúidí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar ''Cosaint na Sochaí Nádúrtha'' (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bhearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcoilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'[[Fuascailt na gCaitliceach|Fhuascailt na gCaitliceach]], do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar ''Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc'' a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a bhí á dhéanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna [[Fuigeanna (páirtí polaitíochta)|Fuig]]<nowiki/>eanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathal Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. == Saol == [[Íomhá:Edmund Burke caricature 1790.jpg|clé|mion|231x231px|scigphictiúr, 1790]]D'fhreastail an Búrcach ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath]] ó [[1744]] go [[1748]]. Bhogadh sé go [[Londain]] sa bhliain [[1750]]. Ba bhall Fuig de Pharlaimint [[Westminster]] é ó [[1765]] ar aghaidh. Bhí Burke an-láidir ina chuid [[Coimeádachas|coimeádachais]]. Mar shampla, thosaigh [[Réabhlóid na Fraince]] sna 1780idí agus sheas Burke an fód go láidir ina éadan ó thaobh na hidé-eolaíochta de. Fuair an Búrcach bás le hailse goile (pianmhar agus míshuaimhneach ag an am) sa bhliain [[1797]] i mBeaconsfield, [[Sasana]]. == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Burke, Edmund}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1729]] [[Catagóir:Básanna i 1797]] [[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Briostó]] [[Catagóir:Buckinghamshire]] [[Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fealsúna Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Máisiúin]] [[Catagóir:Polaiteoirí liobrálacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 18ú haois]] [[Catagóir:Yorkshire Thuaidh]] dxrbt5l6ykccsuldu6fb29iiperzlwg 1319983 1319977 2026-07-09T09:25:03Z TGcoa 21229 /* Saol */ 1319983 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Scríbhneoir]] Angla-Éireannach, státaire, [[fealsamh]] agus [[parlaimint]]eoir [[Sasana]]ch ab ea '''Edmund Burke''' nó '''Éamonn de Búrca,''' a rugadh sa bhliain [[1729]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/|teideal=Rogha alt|údar=Liam Ó Muirthile|dáta=Cois Life 2014|language=ga-IE|work=Cois Life|dátarochtana=2019-07-09|archivedate=2019-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709065808/https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/}}</ref> Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaiminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. [[Íomhá:Joshua Reynolds (1723-1792) (after) - Edmund Burke (1729–1797) - PCF46 - City Hall, Bristol.jpg|clé|mion|271x271px|1771, le Joshua Reynolds]] [[Íomhá:Burke.jpg|clé|mion|276x276px]] == Saol == Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh an Búrcach dá mháthair Máire (de Nógla an sloinne a bhí uirthi roimh phósadh di) a bhí ina Caitliceach Rómhánach de bhunadh Chontae Chorcaí. Dlíodóir éirimiúil a bhí ina athair, Risteard, ar bhall Eaglais na hÉireann é. Ní léir ar thiontaigh Risteard ón gCaitliceachas sular saolaíodh a mhac Éamonn. Ba de shliocht Uilleag de Búrca, ridire Angla-Normannach, iad an teaghlach. Tháinig Uilleag de Búrca i dtír in 1185 i ndiaidh ionradh Anraí II ar Éirinn in 1171 agus bhíodar ar na teaghlaigh mhóra Gall a tháinig leis na Gaeil, leis an nGaeilge agus le nósanna na nGael de réir a chéile. Murab ionann agus a dheirfiúr, Joanna, a tógadh mar Chaitliceach agus a chloígh leis an gcreideamh sin ar feadh a saoil, tógadh Éamonn le creideamh a athar, an tAnglacánachas, agus cloígh sé leis go docht go deireadh a shaoil. Rinne a naimhdí polaitiúla ón eite chlé iarracht clúmhilleadh a tharraingt air trí líomhaintí a scaipeadh gur Chaitliceach diamhair a bhí sa Bhúrcach, gur cuireadh oideachas air i gColáiste Íosánach Naomh Omer in Calais na Fraince (rud nárbh fhíor), gur raibh báúlacht rúnda aige don Chaitliceachas. Ó thús go deireadh a shaoil b'ionann ballraíocht na hEaglaise Caitlicí agus dícháiliú ó oifig phoiblí de réir na bPéindlíthe in Éirinn. Mar a mhínigh an Búrcach do Phroinséas Crewe:<blockquote>Rinne naimhdí an Bhúrcaigh tréaniarracht cur ina luí ar an saol mhór gur tógadh sa Chreideamh Caitliceach é, 7 gur den chreideamh sin iad a mhuintir, 7 gur cuireadh oideachas air féin in St. Omer—ach ba bhréag é, óir ba chleachtóir an dlí é a athair i mBaile Átha Cliath go rialta, rud nárbh fhéidir dá mba Chaitliceach é: 7 mar sin cé gur tharla don Bhúrcach a bheith i bPáras faoi dhó, níor tharla go ndeachaigh sé tríd an mBaile sin ar a dtugtar St. Omer.</blockquote>I ndiaidh don Bhúrcach bheith tofa chuig Teach na dTeachtaí, ghlac sé mionn dílseachta, séanadh faoi mhionn, an mionn ceannais agus frithdhearbhú i gcoinne an tras-substaintithe. Agus é ina pháiste, ar uairiribh chaitheadh an Búrcach seal i bhfad ar shiúl ó aer míshláintiúil Bhaile Átha Cliath i gcomhluadar theaghlach a mháthar cóngarach do Chill an Mhuilinn ar bhruach na hAbhann Móire i gContae Chorcaí. Fuair sé a chuid oideachais ar dtús i scoil de Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair i gContae Chill Dara, 42 míle (42 ciliméadar) siar ó dheas ó Bhaile Átha Cliath. Ní fios ar fhreastail sé ar na scoileanna cois claí mar a rinne a col ceathrar i gCill an Mhuilinn. Choinnigh sé teagmháil le hiar-chomhscoláire dá chuid ar feadh a shaoil, mar a bhí Máire Leadbeater arb í iníon úinéir na scoile. D'fhreastail an Búrcach ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath]] ó [[1744]] go [[1748]], institiúid Phrotastúnach an t-am sin ina raibh bac ar Chaitlicigh tabhairt faoi chéimeanna. In 1747 chuir sé cumann díospóireachta ar bun, Cumann Éamann de Búrca, rud a comhcheanglaíodh le Cumann Staire na hollscoile agus cruthaíodh Cumann Staire an Choláiste, ar é an cumann fo-chéime is sine ar domhan. Tá miontuairiscí na gcruinnithe fós i seilbh an Chumainn Staire. Ghnóthaigh an Búrcach a chéim in 1748. Bhog sé go [[Londain]] sa bhliain [[1750]]. Ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar an dlí, agus leis sin chuaigh sé go Londain in 1750, áit a ndeachaigh sé go Cumann Ónórach an Mheánteampaill agus go luath ina dhiaidh sin d'éirigh sé as an staidéar dlí chun taisteal go dtí an Eoraip. ar ndiúltú an dlí dó, chuaigh sé leis an scríbhneoireacht chun slí bheatha a shaothrú. Ba bhall Fuig de Pharlaimint [[Westminster]] é ó [[1765]] ar aghaidh. Bhí Burke an-láidir ina chuid [[Coimeádachas|coimeádachais]]. Mar shampla, thosaigh [[Réabhlóid na Fraince]] sna 1780idí agus sheas Burke an fód go láidir ina éadan ó thaobh na hidé-eolaíochta de. Fuair an Búrcach bás le hailse goile (pianmhar agus míshuaimhneach ag an am) sa bhliain [[1797]] i mBeaconsfield, [[Sasana]]. [[Íomhá:Edmund Burke caricature 1790.jpg|clé|mion|287x287px|scigphictiúr, 1790]] == Fealsúnacht == Ba mhór tionchar teoiric an Novus Homo de chuid [[Cicearó]] ar Burke agus é i mbun [[Teachta Parlaiminte|feisireachta]] i [[Londain]], teoiric a leag béim ar leith ar theilgean phearsantacht mhacánta an chainteora san earnáil mhórálach phoiblí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-edmund-burke-an-aithisc.aspx|teideal=Edmund Burke an Aithisc|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-09}}</ref> Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-institiúidí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar ''Cosaint na Sochaí Nádúrtha'' (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bhearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcoilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'[[Fuascailt na gCaitliceach|Fhuascailt na gCaitliceach]], do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar ''Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc'' a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a bhí á dhéanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna [[Fuigeanna (páirtí polaitíochta)|Fuig]]<nowiki/>eanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathal Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Burke, Edmund}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1729]] [[Catagóir:Básanna i 1797]] [[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Briostó]] [[Catagóir:Buckinghamshire]] [[Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fealsúna Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Máisiúin]] [[Catagóir:Polaiteoirí liobrálacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 18ú haois]] [[Catagóir:Yorkshire Thuaidh]] ngvaat6tac5q4ra65ju560m5zqhg4km 1319984 1319983 2026-07-09T09:29:08Z TGcoa 21229 1319984 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Scríbhneoir]] Angla-Éireannach, státaire, [[fealsamh]] agus [[parlaimint]]eoir [[Sasana]]ch ab ea '''Edmund Burke''' nó '''Éamonn de Búrca,''' a rugadh sa bhliain [[1729]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/|teideal=Rogha alt|údar=Liam Ó Muirthile|dáta=Cois Life 2014|language=ga-IE|work=Cois Life|dátarochtana=2019-07-09|archivedate=2019-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709065808/https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/}}</ref> Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaiminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. [[Íomhá:Joshua Reynolds (1723-1792) (after) - Edmund Burke (1729–1797) - PCF46 - City Hall, Bristol.jpg|clé|mion|271x271px|1771, le Joshua Reynolds]] [[Íomhá:Burke.jpg|clé|mion|276x276px]] == Saol == Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh an Búrcach dá mháthair Máire (de Nógla an sloinne a bhí uirthi roimh phósadh di) a bhí ina Caitliceach Rómhánach de bhunadh Chontae Chorcaí. Dlíodóir éirimiúil a bhí ina athair, Risteard, ar bhall Eaglais na hÉireann é. Ní léir ar thiontaigh Risteard ón gCaitliceachas sular saolaíodh a mhac Éamonn. Ba de shliocht Uilleag de Búrca, ridire Angla-Normannach, iad an teaghlach. Tháinig Uilleag de Búrca i dtír in 1185 i ndiaidh ionradh [[Anraí III Shasana|Anraí II]] ar Éirinn in 1171 agus bhíodar ar na teaghlaigh mhóra Gall a tháinig leis na Gaeil, leis an nGaeilge agus le nósanna na nGael de réir a chéile. Murab ionann agus a dheirfiúr, Joanna, a tógadh mar Chaitliceach agus a chloígh leis an gcreideamh sin ar feadh a saoil, tógadh Éamonn le creideamh a athar, an tAnglacánachas, agus cloígh sé leis go docht go deireadh a shaoil. Rinne a naimhdí polaitiúla ón eite chlé iarracht clúmhilleadh a tharraingt air trí líomhaintí a scaipeadh gur Chaitliceach diamhair a bhí sa Bhúrcach, gur cuireadh oideachas air i gColáiste Íosánach Naomh Omer in Calais na Fraince (rud nárbh fhíor), agus gur raibh báúlacht rúnda aige don Chaitliceachas. Ó thús go deireadh a shaoil b'ionann ballraíocht na hEaglaise Caitlicí agus dícháiliú ó oifig phoiblí de réir na b[[Na Péindlíthe|Péindlíthe]] in Éirinn. Mar a mhínigh an Búrcach do Phroinséas Crewe: "Rinne naimhdí an Bhúrcaigh tréaniarracht cur ina luí ar an saol mhór gur tógadh sa Chreideamh Caitliceach é, 7 gur den chreideamh sin iad a mhuintir, 7 gur cuireadh oideachas air féin in St. Omer—ach ba bhréag é, óir ba chleachtóir an dlí é a athair i mBaile Átha Cliath go rialta, rud nárbh fhéidir dá mba Chaitliceach é: 7 mar sin cé gur tharla don Bhúrcach a bheith i bPáras faoi dhó, níor tharla go ndeachaigh sé tríd an mBaile sin ar a dtugtar St. Omer." Agus é ina pháiste, ar uairiribh chaitheadh an Búrcach seal i bhfad ar shiúl ó aer míshláintiúil Bhaile Átha Cliath i gcomhluadar theaghlach a mháthar cóngarach do Chill an Mhuilinn ar bhruach na hAbhann Móire i gContae Chorcaí. Fuair sé a chuid oideachais ar dtús i scoil de Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair i gContae Chill Dara, 42 míle (42 ciliméadar) siar ó dheas ó Bhaile Átha Cliath. Ní fios ar fhreastail sé ar na scoileanna cois claí mar a rinne a col ceathrar i gCill an Mhuilinn. Choinnigh sé teagmháil le hiar-chomhscoláire dá chuid ar feadh a shaoil, mar a bhí Máire Leadbeater arb í iníon úinéir na scoile. D'fhreastail an Búrcach ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath]] ó [[1744]] go [[1748]], institiúid Phrotastúnach an t-am sin ina raibh bac ar Chaitlicigh tabhairt faoi chéimeanna. In 1747 chuir sé cumann díospóireachta ar bun, Cumann Éamann de Búrca, rud a comhcheanglaíodh le Cumann Staire na hollscoile agus cruthaíodh Cumann Staire an Choláiste, ar é an cumann fo-chéime is sine ar domhan. Tá miontuairiscí na gcruinnithe fós i seilbh an Chumainn Staire. Ghnóthaigh an Búrcach a chéim in 1748. Bhog sé go [[Londain]] sa bhliain [[1750]]. Ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar an dlí, agus leis sin chuaigh sé go Londain in 1750, áit a ndeachaigh sé go Cumann Ónórach an Mheánteampaill agus go luath ina dhiaidh sin d'éirigh sé as an staidéar dlí chun taisteal go dtí an Eoraip. ar ndiúltú an dlí dó, chuaigh sé leis an scríbhneoireacht chun slí bheatha a shaothrú. Ba bhall Fuig de Pharlaimint [[Westminster]] é ó [[1765]] ar aghaidh. I ndiaidh don Bhúrcach bheith tofa chuig [[Teach na dTeachtaí, 1707-1801 (Ríocht na Breataine Móire)|Teach na dTeachtaí]], ghlac sé mionn dílseachta, séanadh faoi mhionn, an mionn ceannais agus frithdhearbhú i gcoinne an tras-substaintithe. Bhí Burke an-láidir ina chuid [[Coimeádachas|coimeádachais]]. Mar shampla, thosaigh [[Réabhlóid na Fraince]] sna 1780idí agus sheas Burke an fód go láidir ina éadan ó thaobh na hidé-eolaíochta de. Fuair an Búrcach bás le hailse goile (pianmhar agus míshuaimhneach ag an am) sa bhliain [[1797]] i mBeaconsfield, [[Sasana]]. [[Íomhá:Edmund Burke caricature 1790.jpg|clé|mion|287x287px|scigphictiúr, 1790]] == Fealsúnacht == Ba mhór tionchar teoiric an Novus Homo de chuid [[Cicearó]] ar Burke agus é i mbun [[Teachta Parlaiminte|feisireachta]] i [[Londain]], teoiric a leag béim ar leith ar theilgean phearsantacht mhacánta an chainteora san earnáil mhórálach phoiblí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-edmund-burke-an-aithisc.aspx|teideal=Edmund Burke an Aithisc|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-09}}</ref> Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-institiúidí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar ''Cosaint na Sochaí Nádúrtha'' (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bhearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcoilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'[[Fuascailt na gCaitliceach|Fhuascailt na gCaitliceach]], do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar ''Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc'' a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a bhí á dhéanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna [[Fuigeanna (páirtí polaitíochta)|Fuig]]<nowiki/>eanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathal Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Burke, Edmund}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1729]] [[Catagóir:Básanna i 1797]] [[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Briostó]] [[Catagóir:Buckinghamshire]] [[Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fealsúna Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Máisiúin]] [[Catagóir:Polaiteoirí liobrálacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 18ú haois]] [[Catagóir:Yorkshire Thuaidh]] 01ucrqhtr65g93fq88xva7ayu60toik 1319985 1319984 2026-07-09T09:32:28Z TGcoa 21229 1319985 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Scríbhneoir]] Angla-Éireannach, státaire, [[fealsamh]] agus [[parlaimint]]eoir [[Sasana]]ch ab ea '''Edmund Burke''' nó '''Éamonn de Búrca,''' a rugadh sa bhliain [[1729]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/|teideal=Rogha alt|údar=Liam Ó Muirthile|dáta=Cois Life 2014|language=ga-IE|work=Cois Life|dátarochtana=2019-07-09|archivedate=2019-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709065808/https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/}}</ref> Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaiminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. [[Íomhá:Joshua Reynolds (1723-1792) (after) - Edmund Burke (1729–1797) - PCF46 - City Hall, Bristol.jpg|clé|mion|271x271px|1771, le Joshua Reynolds]] [[Íomhá:Burke.jpg|clé|mion|276x276px]] == Saol == Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh an Búrcach dá mháthair Máire (de Nógla an sloinne a bhí uirthi roimh phósadh di) a bhí ina Caitliceach Rómhánach de bhunadh Chontae Chorcaí. Dlíodóir éirimiúil a bhí ina athair, Risteard, ina bhall d'Eaglais na hÉireann é. Ní léir ar thiontaigh Risteard ón gCaitliceachas sular saolaíodh a mhac Éamonn. Ba de shliocht Uilleag de Búrca, ridire Angla-Normannach, iad an teaghlach. Tháinig Uilleag de Búrca i dtír in 1185 i ndiaidh ionradh [[Anraí III Shasana|Anraí II]] ar Éirinn in 1171 agus bhíodar ar na teaghlaigh mhóra Gall a tháinig leis na Gaeil, leis an nGaeilge agus le nósanna na nGael de réir a chéile. Murab ionann agus a dheirfiúr, Joanna, a tógadh mar Chaitliceach agus a chloígh leis an gcreideamh sin ar feadh a saoil, tógadh Éamonn le creideamh a athar, an tAnglacánachas, agus cloígh sé leis go docht go deireadh a shaoil. Rinne a naimhdí polaitiúla ón eite chlé iarracht clúmhilleadh a tharraingt air trí líomhaintí a scaipeadh gur Chaitliceach diamhair a bhí sa Bhúrcach, gur cuireadh oideachas air i gColáiste Íosánach Naomh Omer in Calais na Fraince (rud nárbh fhíor), agus gur raibh báúlacht rúnda aige don Chaitliceachas. Ó thús go deireadh a shaoil b'ionann ballraíocht na hEaglaise Caitlicí agus dícháiliú ó oifig phoiblí de réir na b[[Na Péindlíthe|Péindlíthe]] in Éirinn. Mar a mhínigh an Búrcach do Phroinséas Crewe: "Rinne naimhdí an Bhúrcaigh tréaniarracht cur ina luí ar an saol mhór gur tógadh sa Chreideamh Caitliceach é, 7 gur den chreideamh sin iad a mhuintir, 7 gur cuireadh oideachas air féin in St. Omer—ach ba bhréag é, óir ba chleachtóir an dlí é a athair i mBaile Átha Cliath go rialta, rud nárbh fhéidir dá mba Chaitliceach é: 7 mar sin cé gur tharla don Bhúrcach a bheith i bPáras faoi dhó, níor tharla go ndeachaigh sé tríd an mBaile sin ar a dtugtar St. Omer." Agus é ina pháiste, ar uairiribh chaitheadh an Búrcach seal i bhfad ar shiúl ó aer míshláintiúil Bhaile Átha Cliath i gcomhluadar theaghlach a mháthar cóngarach do Chill an Mhuilinn ar bhruach na hAbhann Móire i gContae Chorcaí. Fuair sé a chuid oideachais ar dtús i scoil de Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair i gContae Chill Dara, 42 míle (42 ciliméadar) siar ó dheas ó Bhaile Átha Cliath. Ní fios ar fhreastail sé ar na scoileanna cois claí mar a rinne a col ceathrar i gCill an Mhuilinn. Choinnigh sé teagmháil le hiar-chomhscoláire dá chuid ar feadh a shaoil, mar a bhí Máire Leadbeater arb í iníon úinéara na scoile. D'fhreastail an Búrcach ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath]] ó [[1744]] go [[1748]], institiúid Phrotastúnach an t-am sin ina raibh bac ar Chaitlicigh tabhairt faoi chéimeanna. In 1747 chuir sé cumann díospóireachta ar bun, Cumann Éamann de Búrca, rud a comhcheanglaíodh le Cumann Staire na hollscoile agus cruthaíodh Cumann Staire an Choláiste, arb é an cumann fo-chéime is sine ar domhan. Tá miontuairiscí na gcruinnithe fós i seilbh an Chumainn Staire. Ghnóthaigh an Búrcach a chéim in 1748. Ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar an dlí, agus leis sin chuaigh sé go Londain in 1750, áit a ndeachaigh sé go Cumann Ónórach an Mheánteampaill agus go luath ina dhiaidh sin d'éirigh sé as an staidéar dlí chun taisteal go dtí an Eoraip. ar dhiúltú don dlí dó, chuaigh sé leis an scríbhneoireacht chun slí bheatha a shaothrú. Ba bhall Fuig de Pharlaimint [[Westminster]] é ó [[1765]] ar aghaidh. I ndiaidh don Bhúrcach bheith tofa chuig [[Teach na dTeachtaí, 1707-1801 (Ríocht na Breataine Móire)|Teach na dTeachtaí]], ghlac sé mionn dílseachta, séanadh faoi mhionn, an mionn ceannais agus frithdhearbhú i gcoinne an tras-substaintithe. Bhí Burke an-láidir ina chuid [[Coimeádachas|coimeádachais]]. Mar shampla, thosaigh [[Réabhlóid na Fraince]] sna 1780idí agus sheas Burke an fód go láidir ina éadan ó thaobh na hidé-eolaíochta de. Fuair an Búrcach bás le hailse goile (pianmhar agus míshuaimhneach ag an am) sa bhliain [[1797]] i mBeaconsfield, [[Sasana]]. [[Íomhá:Edmund Burke caricature 1790.jpg|clé|mion|287x287px|scigphictiúr, 1790]] == Fealsúnacht == Ba mhór tionchar teoiric an Novus Homo de chuid [[Cicearó]] ar Burke agus é i mbun [[Teachta Parlaiminte|feisireachta]] i [[Londain]], teoiric a leag béim ar leith ar theilgean phearsantacht mhacánta an chainteora san earnáil mhórálach phoiblí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-edmund-burke-an-aithisc.aspx|teideal=Edmund Burke an Aithisc|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-09}}</ref> Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-institiúidí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar ''Cosaint na Sochaí Nádúrtha'' (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bhearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcoilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'[[Fuascailt na gCaitliceach|Fhuascailt na gCaitliceach]], do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar ''Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc'' a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a bhí á dhéanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna [[Fuigeanna (páirtí polaitíochta)|Fuig]]<nowiki/>eanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathal Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Burke, Edmund}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1729]] [[Catagóir:Básanna i 1797]] [[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Briostó]] [[Catagóir:Buckinghamshire]] [[Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fealsúna Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Máisiúin]] [[Catagóir:Polaiteoirí liobrálacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 18ú haois]] [[Catagóir:Yorkshire Thuaidh]] 5kwjdk34mlhtmlrdug18ttd318ko2ld 1319986 1319985 2026-07-09T09:34:07Z TGcoa 21229 1319986 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} [[Scríbhneoir]] Angla-Éireannach, státaire, [[fealsamh]] agus [[parlaimint]]eoir [[Sasana]]ch ab ea '''Edmund Burke''' nó '''Éamonn de Búrca,''' a rugadh sa bhliain [[1729]] i m[[Baile Átha Cliath]]. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/|teideal=Rogha alt|údar=Liam Ó Muirthile|dáta=Cois Life 2014|language=ga-IE|work=Cois Life|dátarochtana=2019-07-09|archivedate=2019-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709065808/https://www.coislife.ie/product/rogha-alt/}}</ref> Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaiminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. [[Íomhá:Joshua Reynolds (1723-1792) (after) - Edmund Burke (1729–1797) - PCF46 - City Hall, Bristol.jpg|clé|mion|271x271px|1771, le Joshua Reynolds]] [[Íomhá:Burke.jpg|clé|mion|276x276px]] == Saol == Ba i mBaile Átha Cliath a rugadh an Búrcach dá mháthair Máire (de Nógla an sloinne a bhí uirthi roimh phósadh di) a bhí ina Caitliceach Rómhánach de bhunadh Chontae Chorcaí. Dlíodóir éirimiúil a bhí ina athair, Risteard, ina bhall d'Eaglais na hÉireann é. Ní léir ar thiontaigh Risteard ón gCaitliceachas sular saolaíodh a mhac Éamonn. Ba de shliocht Uilleag de Búrca, ridire Angla-Normannach, iad an teaghlach. Tháinig Uilleag de Búrca i dtír in 1185 i ndiaidh ionradh [[Anraí III Shasana|Anraí II]] ar Éirinn in 1171 agus bhíodar ar na teaghlaigh mhóra Gall a tháinig leis na Gaeil, leis an nGaeilge agus le nósanna na nGael de réir a chéile. Murab ionann agus a dheirfiúr, Joanna, a tógadh mar Chaitliceach agus a chloígh leis an gcreideamh sin ar feadh a saoil, tógadh Éamonn le creideamh a athar, an tAnglacánachas, agus chloígh sé leis go docht go deireadh a shaoil. Rinne a naimhdí polaitiúla ón eite chlé iarracht clúmhilleadh a tharraingt air trí líomhaintí a scaipeadh gur Chaitliceach diamhair a bhí sa Bhúrcach, gur cuireadh oideachas air i gColáiste Íosánach Naomh Omer in Calais na Fraince (rud nárbh fhíor), agus go raibh báúlacht rúnda aige don Chaitliceachas. Ó thús go deireadh a shaoil b'ionann ballraíocht na hEaglaise Caitlicí agus dícháiliú ó oifig phoiblí de réir na b[[Na Péindlíthe|Péindlíthe]] in Éirinn. Mar a mhínigh an Búrcach do Phroinséas Crewe: "Rinne naimhdí an Bhúrcaigh tréaniarracht cur ina luí ar an saol mór gur tógadh sa Chreideamh Caitliceach é, 7 gur den chreideamh sin iad a mhuintir, 7 gur cuireadh oideachas air féin in St. Omer—ach ba bhréag é, óir ba chleachtóir an dlí é a athair i mBaile Átha Cliath go rialta, rud nárbh fhéidir dá mba Chaitliceach é: 7 mar sin cé gur tharla don Bhúrcach a bheith i bPáras faoi dhó, níor tharla go ndeachaigh sé tríd an mBaile sin ar a dtugtar St. Omer." Agus é ina pháiste, ar uairiribh chaitheadh an Búrcach seal i bhfad ar shiúl ó aer míshláintiúil Bhaile Átha Cliath i gcomhluadar theaghlach a mháthar cóngarach do Chill an Mhuilinn ar bhruach na hAbhann Móire i gContae Chorcaí. Fuair sé a chuid oideachais ar dtús i scoil de Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair i gContae Chill Dara, 68 ciliméadar) siar ó dheas ó Bhaile Átha Cliath. Ní fios ar fhreastail sé ar na scoileanna cois claí mar a rinne a col ceathrar i gCill an Mhuilinn. Choinnigh sé teagmháil le hiar-chomhscoláire dá chuid ar feadh a shaoil, mar a bhí Máire Leadbeater arb í iníon úinéara na scoile. D'fhreastail an Búrcach ar [[Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath|Choláiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath]] ó [[1744]] go [[1748]], institiúid Phrotastúnach an t-am sin ina raibh bac ar Chaitlicigh tabhairt faoi chéimeanna. In 1747 chuir sé cumann díospóireachta ar bun, Cumann Éamann de Búrca, rud a comhcheanglaíodh le Cumann Staire na hollscoile agus cruthaíodh Cumann Staire an Choláiste, arb é an cumann fo-chéime is sine ar domhan. Tá miontuairiscí na gcruinnithe fós i seilbh an Chumainn Staire. Ghnóthaigh an Búrcach a chéim in 1748. Ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar an dlí, agus leis sin chuaigh sé go Londain in 1750, áit a ndeachaigh sé go Cumann Ónórach an Mheánteampaill agus go luath ina dhiaidh sin d'éirigh sé as an staidéar dlí chun taisteal go dtí an Eoraip. ar dhiúltú don dlí dó, chuaigh sé leis an scríbhneoireacht chun slí bheatha a shaothrú. Ba bhall Fuig de Pharlaimint [[Westminster]] é ó [[1765]] ar aghaidh. I ndiaidh don Bhúrcach bheith tofa chuig [[Teach na dTeachtaí, 1707-1801 (Ríocht na Breataine Móire)|Teach na dTeachtaí]], ghlac sé mionn dílseachta, séanadh faoi mhionn, an mionn ceannais agus frithdhearbhú i gcoinne an tras-substaintithe. Bhí Burke an-láidir ina chuid [[Coimeádachas|coimeádachais]]. Mar shampla, thosaigh [[Réabhlóid na Fraince]] sna 1780idí agus sheas Burke an fód go láidir ina éadan ó thaobh na hidé-eolaíochta de. Fuair an Búrcach bás le hailse goile (pianmhar agus míshuaimhneach ag an am) sa bhliain [[1797]] i mBeaconsfield, [[Sasana]]. [[Íomhá:Edmund Burke caricature 1790.jpg|clé|mion|287x287px|scigphictiúr, 1790]] == Fealsúnacht == Ba mhór tionchar teoiric an Novus Homo de chuid [[Cicearó]] ar Burke agus é i mbun [[Teachta Parlaiminte|feisireachta]] i [[Londain]], teoiric a leag béim ar leith ar theilgean phearsantacht mhacánta an chainteora san earnáil mhórálach phoiblí.<ref>{{Lua idirlín|url=http://www.beo.ie/alt-edmund-burke-an-aithisc.aspx|teideal=Edmund Burke an Aithisc|language=ga|work=Beo!|dátarochtana=2019-07-09}}</ref> Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-institiúidí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar ''Cosaint na Sochaí Nádúrtha'' (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bhearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcoilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'[[Fuascailt na gCaitliceach|Fhuascailt na gCaitliceach]], do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar ''Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc'' a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a bhí á dhéanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna [[Fuigeanna (páirtí polaitíochta)|Fuig]]<nowiki/>eanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathal Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Burke, Edmund}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1729]] [[Catagóir:Básanna i 1797]] [[Catagóir:Acadóirí Briotanacha]] [[Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann]] [[Catagóir:Briostó]] [[Catagóir:Buckinghamshire]] [[Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fealsúna Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Máisiúin]] [[Catagóir:Polaiteoirí liobrálacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha]] [[Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Staraithe Éireannacha ón 18ú haois]] [[Catagóir:Yorkshire Thuaidh]] 99f4quj06txjn4aklu30skiyuxofqb9 0 29387 1319948 1312987 2026-07-08T22:07:24Z TGcoa 21229 1319948 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Arthur Augustus Calwell''' ([[28 Lúnasa]] [[1896]] – [[8 Iúil]] [[1973]]) ina pholaiteoir [[An Astráil|Astrálach]] agus ina [[Gaeilgeoir|Ghaeilgeoir]]. Ba bhall de Theach na bhFeisirí san [[An Astráil|Astráil]] é ón mbliain 1947 go dtí an bhliain 1972, ba é an tAire Inimirce i rialtas [[Ben Chifley]] é ón mbliain 1945 go dtí 1949, agus ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre san Astráil ón mbliain 1960 go dtí an bhliain 1967. Rinne sé iarracht chun an Astráil a athchumadh go buan agus go deo trí [[Inimirce|inimircigh]] a thabhairt isteach ó [[Tír|thíortha]] éagsúla na hEorpa tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]]. [[Íomhá:Arthur Calwell 1933.jpg|clé|mion|247x247px|1933]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1940.jpg|clé|mion|263x263px|1940]][[Íomhá:Arthur Calwell, Australia's Minister for Immigration, welcoming 100 000th British migrant, Isobel Saxelby, 1949.jpg|clé|mion|227x227px|Chuir Calwell fáile roimh Isobel Saxelby sa bhliain 1949, an 100,000 inimirceach as R-A]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1966.jpg|clé|mion|248x248px|1966]][[Íomhá:Old Parliament House Canberra NS.jpg|left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar is a bhí |alt=|177x177px]] == An chéad chuid dá shaol == Ba de shliocht [[Éireannach]] é Calwell, agus rugadh i [[Melbourne]] é. Ba de shliocht Gael-Mheiriceánach í a mháthair. Bhí a athair ina [[Póilíní|phóilín]], agus bhí Calwell agus a athair ina mbaill aitheanta den phobal Éireannach i Melbourne. Bhain siad araon leis an gClub Ceilteach. Ba [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]] diaga é Calwell agus scoláire éirimiúil, agus chuaigh sé isteach i bPáirtí an Lucht Oibre ina óige dó. (Bhí mórán Caitliceach sa pháirtí ag an am.) Ní raibh d'acmhainn aige dul ar an [[ollscoil]], agus chuaigh sé isteach mar chléireach i Státseirbhís [[Victoria (An Astráil)|Victoria]], agus é ag obair sa Roinn [[Talmhaíocht|Talmhaíochta]] agus sa Chiste. Ba é Uachtarán an ''Australian Public Sector Association'' ([[ceardchumann]] na státseirbhíseach) é idir na blianta 1927 agus 1931. == Cúrsaí polaitíochta == Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i [[rialtas]] [[John Curtin]] é ar feadh an [[An Dara Cogadh Domhanda|chogaidh]], agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. Sa bhliain 1945 rinneadh Aire Saorántachta agus [[Inimirce]] de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na [[Ceardchumann|ceardchumainn]]. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (''Populate or perish''), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy". Rinne sé mórán teifeach ón [[An tSín|tSín]], ón [[An Ind-Sín|Ind-Sín]] agus ón [[An Mhalaeis|Malae]] a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne. Dealraíonn sé nach le drochrún a rinne sé é seo ach mar bheartas poiblí,<ref>‘I reject, in conscience, the idea that Australia should or ever can become a multi-racial society and survive.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 117</ref> agus nach raibh drogall air caidreamh a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta. == Freasúra == Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas [[Robert Menzies]], polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaigh Chaitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (''Industrial Groups'') ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den [[H. V. Evatt|Dr H.V. Evatt]], fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt san amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas. D’fheann Evatt na Grúpaí go poiblí agus d’éiligh go ndíbreofaí iad, rud a tharla ag comhdháil speisialta sa bhliain 1955. Fágadh Calwell i gcruachás, ach faoi dheireadh chuaigh sé leis an bpáirtí. Chaill sé a lán cairde dá bharr agus [[Daniel Mannix]], Ardeaspag Melbourne, san áireamh, agus diúltaíodh Caomaoineach dó ina shéipéal paróiste ar feadh tamaill. Dá dhílse a bhí sé don pháirtí ní raibh sé ar aon intinn leis an eite chlé, agus b’fhada é in achrann leis an bpáirtí i Stát Victoria. == Ceannaire an pháirtí == Nuair a d’éirigh Evatt as oifig sa bhliain 1960 tháinig Calwell ina ionad agus [[Gough Whitlam]] mar thánaiste aige. Ní raibh ann ach nár bhuaigh Calwell ar Menzies i dtoghchán feidearálach na bliana 1961, ach bhí Menzies in ann tairbhe a bhaint as easaontas i bPáirtí an Lucht Oibre i dtaobh gnóthaí eachtracha agus cúnamh stáit do scoileanna Caitliceacha. Bhí Calwell i gcoinne na cabhrach sin agus i gcoinne saighdiúirí Astrálacha a bheith ag troid i gCónascadh na Malae, áit a raibh ceannairc Chumannach. Chuir sé in aghaidh bunáiteanna Meiriceánacha san Astráil freisin. Rug Menzies an chraobh leis arís sa bhliain 1963, ach dhiúltaigh Calwell éirí as. Chuir Calwell go tréan in aghaidh saighdiúirí a chur chun [[Cogadh Vítneam]] agus an choinscríofa, ach ar an drochuair bhí cuid mhaith den phobal i bhfabhar an chogaidh. Chuaigh Menzies ar scor sa bhliain 1966, ach buadh ar Pháirtí an Lucht Oibre go dona an bhliain chéanna i dtoghchán ar thug [[Harold Holt]], oidhre Menzies, Vítneam i gceist. D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí. == Ar scor == D’éirigh Calwell as an bpolaitíocht sa bhliain 1972 tar éis a bheith sa Pharlaimint le dhá bhliain is tríocha. Bhí spéis aige riamh sa pheil dhúchasach (rud ar mór an tábhacht a bhí leis san Astráil), agus é dílis ó chroí d’fhoireann Melbourne Thuaidh - bhí sé ar an gcéad duine a raibh ballraíocht saoil aige. Rinneadh ridire Pápach de freisin de bharr a ndearna sé ar son na hEaglaise. == Fear ilchultúrtha == D’ainneoin na dúthrachta a chaith Calwell le Beartas na hAstráile Báine, bhí sé mór lena lán daoine de chuid an phobail Shínigh i Melbourne, pobal seanbhunaithe. Is amhlaidh gur chuir sé de dhua air féin [[An tSínis|Sínis]] a fhoghlaim chun go mbeadh sé in ann comhrá a dhéanamh sa teanga. Bhí [[An Ghaeilge|Gaeilge]] aige féin agus ag [[Sibéal Ní Mhearáin]], a bhean chéile agus iriseoir oilte.<ref>Noone 2012, lch 116</ref> D’fhoghlaim sé an teanga in Melbourne i ranganna [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]] sna 1920idí. Bhí fonn air freisin cothrom na Féinne a dhéanamh leis na [[Bundúchasaigh na hAstráile|Bundúchasaigh]]. Scríobh sé fúthu go raibh sé de dhualgas ar Astrálaigh bhána cúiteamh a dhéanamh leo.<ref>’If any people are homeless in Australia today, it is the Aboriginals, They are the only non-European descended people to whom we owe any debt. Some day, I hope, we will do justice to them.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 116</ref> == Leabhair == * Arthur Calwell, ''Labor's Role In Modern Society'' (1963) * Arthur Calwell, ''Be Just And Fear Not'' (1972) * Colm Kiernan, ''Calwell'' (1978) * Arthur Calwell, ''I Stand by a White Australia'' (1949) * Val Noone, ''Hidden Ireland in Victoria'', Ballarat Heritage Services 2012 == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [[An Ghaeilge san Astráil]] {{DEFAULTSORT:Calwell, Arthur}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1973]] [[Catagóir:Airí rialtais]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Astrálacha an 20ú haois]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Sóisialaithe]] [[Catagóir:Victoria (stát)]] gk88iimw34dy3b6ex7or3776iue6wfc 1319952 1319948 2026-07-08T22:23:49Z TGcoa 21229 1319952 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Arthur Augustus Calwell''' ([[28 Lúnasa]] [[1896]] – [[8 Iúil]] [[1973]]) ina pholaiteoir [[An Astráil|Astrálach]] agus ina [[Gaeilgeoir|Ghaeilgeoir]]. Ba bhall de Theach na bhFeisirí san [[An Astráil|Astráil]] é ón mbliain 1940 go dtí an bhliain 1972, ba é an tAire Inimirce i rialtas [[Ben Chifley]] é ón mbliain 1945 go dtí 1949, agus ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre san Astráil ón mbliain 1960 go dtí an bhliain 1967. Rinne sé iarracht chun an Astráil a athchumadh go buan agus go deo trí [[Inimirce|inimircigh]] a thabhairt isteach ó [[Tír|thíortha]] éagsúla na hEorpa tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]]. [[Íomhá:Arthur Calwell 1933.jpg|clé|mion|247x247px|1933]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1940.jpg|clé|mion|263x263px|1940]][[Íomhá:Arthur Calwell, Australia's Minister for Immigration, welcoming 100 000th British migrant, Isobel Saxelby, 1949.jpg|clé|mion|227x227px|Chuir Calwell fáilte roimh Isobel Saxelby sa bhliain 1949, an 100,000 inimirceach as an Ríocht Aontaithe]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1966.jpg|clé|mion|248x248px|1966]][[Íomhá:Old Parliament House Canberra NS.jpg|left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar a bhí |alt=|177x177px]] == An chéad chuid dá shaol == Ba de shliocht [[Éireannach]] é Calwell, agus rugadh i [[Melbourne]] é. Ba de shliocht Gael-Mheiriceánach í a mháthair. Bhí a athair ina [[Póilíní|phóilín]], agus bhí Calwell agus a athair ina mbaill aitheanta den phobal Éireannach i Melbourne. Bhain siad araon leis an gClub Ceilteach. Ba [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]] diaga é Calwell agus scoláire éirimiúil, agus chuaigh sé isteach i bPáirtí an Lucht Oibre ina óige dó. (Bhí mórán Caitliceach sa pháirtí ag an am.) Ní raibh d'acmhainn aige dul ar an [[ollscoil]], agus chuaigh sé isteach mar chléireach i Státseirbhís [[Victoria (An Astráil)|Victoria]], agus é ag obair sa Roinn [[Talmhaíocht|Talmhaíochta]] agus sa Chiste. Ba é Uachtarán an ''Australian Public Sector Association'' ([[ceardchumann]] na státseirbhíseach) é idir na blianta 1927 agus 1931. == Cúrsaí polaitíochta == Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i [[rialtas]] [[John Curtin]] é ar feadh an [[An Dara Cogadh Domhanda|chogaidh]], agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. Sa bhliain 1945 rinneadh Aire Saoránachta agus [[Inimirce]] de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na [[Ceardchumann|ceardchumainn]]. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (''Populate or perish''), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy". Rinne sé mórán teifeach ón [[An tSín|tSín]], ón [[An Ind-Sín|Ind-Sín]] agus ón [[An Mhalaeis|Malae]] a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne. Dealraíonn sé nach le drochrún a rinne sé é seo ach mar bheartas poiblí,<ref>‘I reject, in conscience, the idea that Australia should or ever can become a multi-racial society and survive.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 117</ref> agus nach raibh drogall air caidreamh a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta. == Freasúra == Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas [[Robert Menzies]], polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaithe Chaitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (''Industrial Groups'') ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den [[H. V. Evatt|Dr H.V. Evatt]], fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt san amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas. D’fheann Evatt na Grúpaí go poiblí agus d’éiligh go ndíbreofaí iad, rud a tharla ag comhdháil speisialta sa bhliain 1955. Fágadh Calwell i gcruachás, ach faoi dheireadh chuaigh sé leis an bpáirtí. Chaill sé a lán cairde dá bharr agus [[Daniel Mannix]], Ardeaspag Melbourne, san áireamh, agus diúltaíodh an [[Chomaoineach]] dó ina shéipéal paróiste ar feadh tamaill. Dá dhílse a bhí sé don pháirtí ní raibh sé ar aon intinn leis an eite chlé, agus b’fhada é in achrann leis an bpáirtí i Stát Victoria. == Ceannaire an pháirtí == Nuair a d’éirigh Evatt as oifig sa bhliain 1960 tháinig Calwell ina ionad agus [[Gough Whitlam]] mar thánaiste aige. Ní raibh ann ach nár bhuaigh Calwell ar Menzies i dtoghchán feidearálach na bliana 1961, ach bhí Menzies in ann tairbhe a bhaint as easaontas i bPáirtí an Lucht Oibre i dtaobh gnóthaí eachtracha agus cúnamh stáit do scoileanna Caitliceacha. Bhí Calwell i gcoinne na cabhrach sin agus i gcoinne saighdiúirí Astrálacha a bheith ag troid i gCónascadh na Malae, áit a raibh ceannairc Chumannach. Chuir sé in aghaidh bunáiteanna Meiriceánacha san Astráil freisin. Rug Menzies an chraobh leis arís sa bhliain 1963, ach dhiúltaigh Calwell éirí as. Chuir Calwell go tréan in aghaidh saighdiúirí a chur chun [[Cogadh Vítneam]] agus an choinscríofa, ach ar an drochuair bhí cuid mhaith den phobal i bhfabhar an chogaidh. Chuaigh Menzies ar scor sa bhliain 1966, ach buadh ar Pháirtí an Lucht Oibre go dona an bhliain chéanna i dtoghchán ar thug [[Harold Holt]], oidhre Menzies, Vítneam i gceist. D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí. == Ar scor == D’éirigh Calwell as an bpolaitíocht sa bhliain 1972 tar éis a bheith sa Pharlaimint le dhá bhliain is tríocha. Bhí spéis aige riamh sa pheil dhúchasach (rud ar mór an tábhacht a bhí leis san Astráil), agus é dílis ó chroí d’fhoireann Melbourne Thuaidh - bhí sé ar an gcéad duine a raibh ballraíocht saoil aige. Rinneadh ridire Pápach de freisin de bharr a ndearna sé ar son na hEaglaise. == Fear ilchultúrtha == D’ainneoin na dúthrachta a chaith Calwell le Beartas na hAstráile Báine, bhí sé mór lena lán daoine de chuid an phobail Shínigh i Melbourne, pobal seanbhunaithe. Is amhlaidh gur chuir sé de dhua air féin [[An tSínis|Sínis]] a fhoghlaim chun go mbeadh sé in ann comhrá a dhéanamh sa teanga. Bhí [[An Ghaeilge|Gaeilge]] aige féin agus ag [[Sibéal Ní Mhearáin]], a bhean chéile agus iriseoir oilte.<ref>Noone 2012, lch 116</ref> D’fhoghlaim sé an teanga in Melbourne i ranganna [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]] sna 1920idí. Bhí fonn air freisin cothrom na Féinne a dhéanamh leis na [[Bundúchasaigh na hAstráile|Bundúchasaigh]]. Scríobh sé fúthu go raibh sé de dhualgas ar Astrálaigh bhána cúiteamh a dhéanamh leo.<ref>’If any people are homeless in Australia today, it is the Aboriginals, They are the only non-European descended people to whom we owe any debt. Some day, I hope, we will do justice to them.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 116</ref> == Leabhair == * Arthur Calwell, ''Labor's Role In Modern Society'' (1963) * Arthur Calwell, ''Be Just And Fear Not'' (1972) * Colm Kiernan, ''Calwell'' (1978) * Arthur Calwell, ''I Stand by a White Australia'' (1949) * Val Noone, ''Hidden Ireland in Victoria'', Ballarat Heritage Services 2012 == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [[An Ghaeilge san Astráil]] {{DEFAULTSORT:Calwell, Arthur}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1973]] [[Catagóir:Airí rialtais]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Astrálacha an 20ú haois]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Sóisialaithe]] [[Catagóir:Victoria (stát)]] r71pnmifbmkji9od41htr2zomlu6qrg 1319954 1319952 2026-07-08T22:38:59Z TGcoa 21229 /* Freasúra */ 1319954 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Bhí '''Arthur Augustus Calwell''' ([[28 Lúnasa]] [[1896]] – [[8 Iúil]] [[1973]]) ina pholaiteoir [[An Astráil|Astrálach]] agus ina [[Gaeilgeoir|Ghaeilgeoir]]. Ba bhall de Theach na bhFeisirí san [[An Astráil|Astráil]] é ón mbliain 1940 go dtí an bhliain 1972, ba é an tAire Inimirce i rialtas [[Ben Chifley]] é ón mbliain 1945 go dtí 1949, agus ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre san Astráil ón mbliain 1960 go dtí an bhliain 1967. Rinne sé iarracht chun an Astráil a athchumadh go buan agus go deo trí [[Inimirce|inimircigh]] a thabhairt isteach ó [[Tír|thíortha]] éagsúla na hEorpa tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]]. [[Íomhá:Arthur Calwell 1933.jpg|clé|mion|247x247px|1933]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1940.jpg|clé|mion|263x263px|1940]][[Íomhá:Arthur Calwell, Australia's Minister for Immigration, welcoming 100 000th British migrant, Isobel Saxelby, 1949.jpg|clé|mion|227x227px|Chuir Calwell fáilte roimh Isobel Saxelby sa bhliain 1949, an 100,000 inimirceach as an Ríocht Aontaithe]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1966.jpg|clé|mion|248x248px|1966]][[Íomhá:Old Parliament House Canberra NS.jpg|left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar a bhí |alt=|177x177px]] == An chéad chuid dá shaol == Ba de shliocht [[Éireannach]] é Calwell, agus rugadh i [[Melbourne]] é. Ba de shliocht Gael-Mheiriceánach í a mháthair. Bhí a athair ina [[Póilíní|phóilín]], agus bhí Calwell agus a athair ina mbaill aitheanta den phobal Éireannach i Melbourne. Bhain siad araon leis an gClub Ceilteach. Ba [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]] diaga é Calwell agus scoláire éirimiúil, agus chuaigh sé isteach i bPáirtí an Lucht Oibre ina óige dó. (Bhí mórán Caitliceach sa pháirtí ag an am.) Ní raibh d'acmhainn aige dul ar an [[ollscoil]], agus chuaigh sé isteach mar chléireach i Státseirbhís [[Victoria (An Astráil)|Victoria]], agus é ag obair sa Roinn [[Talmhaíocht|Talmhaíochta]] agus sa Chiste. Ba é Uachtarán an ''Australian Public Sector Association'' ([[ceardchumann]] na státseirbhíseach) é idir na blianta 1927 agus 1931. == Cúrsaí polaitíochta == Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i [[rialtas]] [[John Curtin]] é ar feadh an [[An Dara Cogadh Domhanda|chogaidh]], agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. Sa bhliain 1945 rinneadh Aire Saoránachta agus [[Inimirce]] de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na [[Ceardchumann|ceardchumainn]]. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (''Populate or perish''), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy". Rinne sé mórán teifeach ón [[An tSín|tSín]], ón [[An Ind-Sín|Ind-Sín]] agus ón [[An Mhalaeis|Malae]] a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne. Dealraíonn sé nach le drochrún a rinne sé é seo ach mar bheartas poiblí,<ref>‘I reject, in conscience, the idea that Australia should or ever can become a multi-racial society and survive.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 117</ref> agus nach raibh drogall air aithne a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta. == Freasúra == Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas [[Robert Menzies]], polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaithe Caitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (''Industrial Groups'') ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den [[H. V. Evatt|Dr H.V. Evatt]], fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt in amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas. D’fheann Evatt na Grúpaí go poiblí agus d’éiligh go ndíbreofaí iad, rud a tharla ag comhdháil speisialta sa bhliain 1955. Fágadh Calwell i gcruachás, ach faoi dheireadh chuaigh sé leis an bpáirtí. Chaill sé a lán cairde dá bharr agus [[Daniel Mannix]], Ardeaspag Melbourne, san áireamh, agus diúltaíodh an [[Chomaoineach]] dó ina shéipéal paróiste ar feadh tamaill. Dá dhílse a bhí sé don pháirtí ní raibh sé ar aon intinn leis an eite chlé, agus b’fhada é in achrann leis an bpáirtí i Stát Victoria. == Ceannaire an pháirtí == Nuair a d’éirigh Evatt as oifig sa bhliain 1960 tháinig Calwell ina ionad agus [[Gough Whitlam]] mar thánaiste aige. Ní raibh ann ach nár bhuaigh Calwell ar Menzies i dtoghchán feidearálach na bliana 1961, ach bhí Menzies in ann tairbhe a bhaint as easaontas i bPáirtí an Lucht Oibre i dtaobh gnóthaí eachtracha agus cúnamh stáit do scoileanna Caitliceacha. Bhí Calwell i gcoinne na cabhrach sin agus i gcoinne saighdiúirí Astrálacha a bheith ag troid i gCónascadh na Malae, áit a raibh ceannairc Chumannach. Chuir sé in aghaidh bunáiteanna Meiriceánacha san Astráil freisin. Rug Menzies an chraobh leis arís sa bhliain 1963, ach dhiúltaigh Calwell éirí as. Chuir Calwell go tréan in aghaidh saighdiúirí a chur chun [[Cogadh Vítneam|Cogaidh Vítneam]] agus an choinscríofa, ach ar an drochuair bhí cuid mhaith den phobal i bhfabhar an chogaidh. Chuaigh Menzies ar scor sa bhliain 1966, ach buadh ar Pháirtí an Lucht Oibre go dona an bhliain chéanna i dtoghchán ar thug [[Harold Holt]], oidhre Menzies, Vítneam i gceist. D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí. == Ar scor == D’éirigh Calwell as an bpolaitíocht sa bhliain 1972 tar éis a bheith sa Pharlaimint le dhá bhliain is tríocha. Bhí spéis aige riamh sa [[Peil Astrálach|Pheil Astrálach]], agus é dílis ó chroí d’fhoireann Melbourne Thuaidh - bhí sé ar an gcéad duine a raibh ballraíocht saoil aige. Rinneadh ridire Pápach de freisin de bharr a ndearna sé ar son na hEaglaise. == Fear ilchultúrtha == D’ainneoin na dúthrachta a chaith Calwell le Beartas na hAstráile Báine, bhí sé mór lena lán daoine de chuid an phobail Shínigh i Melbourne, pobal seanbhunaithe. Is amhlaidh gur chuir sé de dhua air féin [[An tSínis|Sínis]] a fhoghlaim chun go mbeadh sé in ann comhrá a dhéanamh sa teanga. Bhí [[An Ghaeilge|Gaeilge]] aige féin agus ag [[Sibéal Ní Mhearáin]], a bhean chéile agus iriseoir oilte.<ref>Noone 2012, lch 116</ref> D’fhoghlaim sé an teanga in Melbourne i ranganna [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]] sna 1920idí. Bhí fonn air freisin cothrom na Féinne a dhéanamh leis na [[Bundúchasaigh na hAstráile|Bundúchasaigh]]. Scríobh sé fúthu go raibh sé de dhualgas ar Astrálaigh bhána cúiteamh a dhéanamh leo.<ref>’If any people are homeless in Australia today, it is the Aboriginals, They are the only non-European descended people to whom we owe any debt. Some day, I hope, we will do justice to them.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 116</ref> == Leabhair == * Arthur Calwell, ''Labor's Role In Modern Society'' (1963) * Arthur Calwell, ''Be Just And Fear Not'' (1972) * Colm Kiernan, ''Calwell'' (1978) * Arthur Calwell, ''I Stand by a White Australia'' (1949) * Val Noone, ''Hidden Ireland in Victoria'', Ballarat Heritage Services 2012 == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [[An Ghaeilge san Astráil]] {{DEFAULTSORT:Calwell, Arthur}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1973]] [[Catagóir:Airí rialtais]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Astrálacha an 20ú haois]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Sóisialaithe]] [[Catagóir:Victoria (stát)]] pvg5xl4yaf0b9q0dyx5xdha4def137p 1319955 1319954 2026-07-08T22:49:12Z TGcoa 21229 1319955 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir san Astráil ba ea '''Arthur Augustus Calwell''' ([[28 Lúnasa]] [[1896]] – [[8 Iúil]] [[1973]]), agus ina [[Gaeilgeoir|Ghaeilgeoir]] chomh maith. Ba bhall de Theach na bhFeisirí san [[An Astráil|Astráil]] é ón mbliain 1940 go dtí an bhliain 1972, ba é an tAire Inimirce i rialtas [[Ben Chifley]] é ón mbliain 1945 go dtí 1949, agus ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre san Astráil ón mbliain 1960 go dtí an bhliain 1967. Rinne sé iarracht chun an Astráil a athchumadh go buan agus go deo trí [[Inimirce|inimircigh]] a thabhairt isteach ó [[Tír|thíortha]] éagsúla na hEorpa tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]]. [[Íomhá:Arthur Calwell 1933.jpg|clé|mion|247x247px|1933]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1940.jpg|clé|mion|263x263px|1940]][[Íomhá:Arthur Calwell, Australia's Minister for Immigration, welcoming 100 000th British migrant, Isobel Saxelby, 1949.jpg|clé|mion|227x227px|Chuir Calwell fáilte roimh Isobel Saxelby sa bhliain 1949, an 100,000 inimirceach as an Ríocht Aontaithe]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1966.jpg|clé|mion|248x248px|1966]][[Íomhá:Old Parliament House Canberra NS.jpg|left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar a bhí |alt=|177x177px]] == An chéad chuid dá shaol == Ba de shliocht [[Éireannach]] é Calwell, agus rugadh i [[Melbourne]] é. Ba de shliocht Gael-Mheiriceánach í a mháthair. Bhí a athair ina [[Póilíní|phóilín]], agus bhí Calwell agus a athair ina mbaill aitheanta den phobal Éireannach i Melbourne. Bhain siad araon leis an gClub Ceilteach. Ba [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]] diaga é Calwell agus scoláire éirimiúil, agus chuaigh sé isteach i bPáirtí an Lucht Oibre ina óige dó. (Bhí mórán Caitliceach sa pháirtí ag an am.) Ní raibh d'acmhainn aige dul ar an [[ollscoil]], agus chuaigh sé isteach mar chléireach i Státseirbhís [[Victoria (An Astráil)|Victoria]], agus é ag obair sa Roinn [[Talmhaíocht|Talmhaíochta]] agus sa Chiste. Ba é Uachtarán an ''Australian Public Sector Association'' ([[ceardchumann]] na státseirbhíseach) é idir na blianta 1927 agus 1931. == Cúrsaí polaitíochta == Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i [[rialtas]] [[John Curtin]] é ar feadh an [[An Dara Cogadh Domhanda|chogaidh]], agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. Sa bhliain 1945 rinneadh Aire Saoránachta agus [[Inimirce]] de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na [[Ceardchumann|ceardchumainn]]. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (''Populate or perish''), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy". Rinne sé mórán teifeach ón [[An tSín|tSín]], ón [[An Ind-Sín|Ind-Sín]] agus ón [[An Mhalaeis|Malae]] a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne. Dealraíonn sé nach le drochrún a rinne sé é seo ach mar bheartas poiblí,<ref>‘I reject, in conscience, the idea that Australia should or ever can become a multi-racial society and survive.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 117</ref> agus nach raibh drogall air aithne a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta. == Freasúra == Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas [[Robert Menzies]], polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaithe Caitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (''Industrial Groups'') ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den [[H. V. Evatt|Dr H.V. Evatt]], fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt in amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas. D’fheann Evatt na Grúpaí go poiblí agus d’éiligh go ndíbreofaí iad, rud a tharla ag comhdháil speisialta sa bhliain 1955. Fágadh Calwell i gcruachás, ach faoi dheireadh chuaigh sé leis an bpáirtí. Chaill sé a lán cairde dá bharr agus [[Daniel Mannix]], Ardeaspag Melbourne, san áireamh, agus diúltaíodh an [[Chomaoineach]] dó ina shéipéal paróiste ar feadh tamaill. Dá dhílse a bhí sé don pháirtí ní raibh sé ar aon intinn leis an eite chlé, agus b’fhada é in achrann leis an bpáirtí i Stát Victoria. == Ceannaire an pháirtí == Nuair a d’éirigh Evatt as oifig sa bhliain 1960 tháinig Calwell ina ionad agus [[Gough Whitlam]] mar thánaiste aige. Ní raibh ann ach nár bhuaigh Calwell ar Menzies i dtoghchán feidearálach na bliana 1961, ach bhí Menzies in ann tairbhe a bhaint as easaontas i bPáirtí an Lucht Oibre i dtaobh gnóthaí eachtracha agus cúnamh stáit do scoileanna Caitliceacha. Bhí Calwell i gcoinne na cabhrach sin agus i gcoinne saighdiúirí Astrálacha a bheith ag troid i gCónascadh na Malae, áit a raibh ceannairc Chumannach. Chuir sé in aghaidh bunáiteanna Meiriceánacha san Astráil freisin. Rug Menzies an chraobh leis arís sa bhliain 1963, ach dhiúltaigh Calwell éirí as. Chuir Calwell go tréan in aghaidh saighdiúirí a chur chun [[Cogadh Vítneam|Cogaidh Vítneam]] agus an choinscríofa, ach ar an drochuair bhí cuid mhaith den phobal i bhfabhar an chogaidh. Chuaigh Menzies ar scor sa bhliain 1966, ach buadh ar Pháirtí an Lucht Oibre go dona an bhliain chéanna i dtoghchán ar thug [[Harold Holt]], oidhre Menzies, Vítneam i gceist. D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí. == Ar scor == D’éirigh Calwell as an bpolaitíocht sa bhliain 1972 tar éis a bheith sa Pharlaimint le dhá bhliain is tríocha. Bhí spéis aige riamh sa [[Peil Astrálach|Pheil Astrálach]], agus é dílis ó chroí d’fhoireann Melbourne Thuaidh - bhí sé ar an gcéad duine a raibh ballraíocht saoil aige. Rinneadh ridire Pápach de freisin de bharr a ndearna sé ar son na hEaglaise. == Fear ilchultúrtha == D’ainneoin na dúthrachta a chaith Calwell le Beartas na hAstráile Báine, bhí sé mór lena lán daoine de chuid an phobail Shínigh i Melbourne, pobal seanbhunaithe. Is amhlaidh gur chuir sé de dhua air féin [[An tSínis|Sínis]] a fhoghlaim chun go mbeadh sé in ann comhrá a dhéanamh sa teanga. Bhí [[An Ghaeilge|Gaeilge]] aige féin agus ag [[Sibéal Ní Mhearáin]], a bhean chéile agus iriseoir oilte.<ref>Noone 2012, lch 116</ref> D’fhoghlaim sé an teanga in Melbourne i ranganna [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]] sna 1920idí. Bhí fonn air freisin cothrom na Féinne a dhéanamh leis na [[Bundúchasaigh na hAstráile|Bundúchasaigh]]. Scríobh sé fúthu go raibh sé de dhualgas ar Astrálaigh bhána cúiteamh a dhéanamh leo.<ref>’If any people are homeless in Australia today, it is the Aboriginals, They are the only non-European descended people to whom we owe any debt. Some day, I hope, we will do justice to them.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 116</ref> == Leabhair == * Arthur Calwell, ''Labor's Role In Modern Society'' (1963) * Arthur Calwell, ''Be Just And Fear Not'' (1972) * Colm Kiernan, ''Calwell'' (1978) * Arthur Calwell, ''I Stand by a White Australia'' (1949) * Val Noone, ''Hidden Ireland in Victoria'', Ballarat Heritage Services 2012 == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [[An Ghaeilge san Astráil]] {{DEFAULTSORT:Calwell, Arthur}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1973]] [[Catagóir:Airí rialtais]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Astrálacha an 20ú haois]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Sóisialaithe]] [[Catagóir:Victoria (stát)]] 6qu75rl12l7pkb4l4v0ozy8q741u4lu 1319956 1319955 2026-07-08T23:01:16Z TGcoa 21229 1319956 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir san Astráil ba ea '''Arthur Augustus Calwell''' ([[28 Lúnasa]] [[1896]] – [[8 Iúil]] [[1973]]), agus ina [[Gaeilgeoir|Ghaeilgeoir]] chomh maith. Ar an eite chlé, níor cheil sé a dhearcadh ciníoch. Ba bhall de Theach na bhFeisirí san [[An Astráil|Astráil]] é ón mbliain 1940 go dtí an bhliain 1972, ba é an tAire Inimirce i rialtas [[Ben Chifley]] é ón mbliain 1945 go dtí 1949, agus ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre san Astráil ón mbliain 1960 go dtí an bhliain 1967. Rinne sé iarracht chun an Astráil a athchumadh go buan agus go deo trí [[Inimirce|inimircigh]] a thabhairt isteach ó [[Tír|thíortha]] éagsúla na hEorpa tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]]. [[Íomhá:Arthur Calwell 1933.jpg|clé|mion|247x247px|1933]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1940.jpg|clé|mion|263x263px|1940]][[Íomhá:Arthur Calwell, Australia's Minister for Immigration, welcoming 100 000th British migrant, Isobel Saxelby, 1949.jpg|clé|mion|227x227px|Chuir Calwell fáilte roimh Isobel Saxelby sa bhliain 1949, an 100,000 inimirceach (geal) as an Ríocht Aontaithe<ref name=":0">In 1949, mhaígh Caldwell, "I am sure we don't want half-castes running over our country" and "if we let in any U.S. citizen, we will have to admit U.S. negroes. I don't think any mothers and fathers want to see that" Phós an "U.S. citizen" seo bean san Astráil agus clann acu.</ref>]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1966.jpg|clé|mion|248x248px|1966]][[Íomhá:Old Parliament House Canberra NS.jpg|left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar a bhí |alt=|177x177px]] == An chéad chuid dá shaol == Ba de shliocht [[Éireannach]] é Calwell, agus rugadh i [[Melbourne]] é. Ba de shliocht Gael-Mheiriceánach í a mháthair. Bhí a athair ina [[Póilíní|phóilín]], agus bhí Calwell agus a athair ina mbaill aitheanta den phobal Éireannach i Melbourne. Bhain siad araon leis an gClub Ceilteach. Ba [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]] diaga é Calwell agus scoláire éirimiúil, agus chuaigh sé isteach i bPáirtí an Lucht Oibre ina óige dó. (Bhí mórán Caitliceach sa pháirtí ag an am.) Ní raibh d'acmhainn aige dul ar an [[ollscoil]], agus chuaigh sé isteach mar chléireach i Státseirbhís [[Victoria (An Astráil)|Victoria]], agus é ag obair sa Roinn [[Talmhaíocht|Talmhaíochta]] agus sa Chiste. Ba é Uachtarán an ''Australian Public Sector Association'' ([[ceardchumann]] na státseirbhíseach) é idir na blianta 1927 agus 1931. == Cúrsaí polaitíochta == Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i [[rialtas]] [[John Curtin]] é ar feadh an [[An Dara Cogadh Domhanda|chogaidh]], agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. Sa bhliain 1945 rinneadh Aire Saoránachta agus [[Inimirce]] de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na [[Ceardchumann|ceardchumainn]]. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (''Populate or perish''), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy". Rinne sé mórán teifeach ón [[An tSín|tSín]], ón [[An Ind-Sín|Ind-Sín]] agus ón [[An Mhalaeis|Malae]] a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne.<ref name=":0" /> Dealraíonn sé nach le drochrún a rinne sé é seo ach mar bheartas poiblí,<ref>‘I reject, in conscience, the idea that Australia should or ever can become a multi-racial society and survive.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 117</ref> agus nach raibh drogall air aithne a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta. == Freasúra == Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas [[Robert Menzies]], polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaithe Caitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (''Industrial Groups'') ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den [[H. V. Evatt|Dr H.V. Evatt]], fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt in amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas. D’fheann Evatt na Grúpaí go poiblí agus d’éiligh go ndíbreofaí iad, rud a tharla ag comhdháil speisialta sa bhliain 1955. Fágadh Calwell i gcruachás, ach faoi dheireadh chuaigh sé leis an bpáirtí. Chaill sé a lán cairde dá bharr agus [[Daniel Mannix]], Ardeaspag Melbourne, san áireamh, agus diúltaíodh an [[Chomaoineach]] dó ina shéipéal paróiste ar feadh tamaill. Dá dhílse a bhí sé don pháirtí ní raibh sé ar aon intinn leis an eite chlé, agus b’fhada é in achrann leis an bpáirtí i Stát Victoria. == Ceannaire an pháirtí == Nuair a d’éirigh Evatt as oifig sa bhliain 1960 tháinig Calwell ina ionad agus [[Gough Whitlam]] mar thánaiste aige. Ní raibh ann ach nár bhuaigh Calwell ar Menzies i dtoghchán feidearálach na bliana 1961, ach bhí Menzies in ann tairbhe a bhaint as easaontas i bPáirtí an Lucht Oibre i dtaobh gnóthaí eachtracha agus cúnamh stáit do scoileanna Caitliceacha. Bhí Calwell i gcoinne na cabhrach sin agus i gcoinne saighdiúirí Astrálacha a bheith ag troid i gCónascadh na Malae, áit a raibh ceannairc Chumannach. Chuir sé in aghaidh bunáiteanna Meiriceánacha san Astráil freisin. Rug Menzies an chraobh leis arís sa bhliain 1963, ach dhiúltaigh Calwell éirí as. Chuir Calwell go tréan in aghaidh saighdiúirí a chur chun [[Cogadh Vítneam|Cogaidh Vítneam]] agus an choinscríofa, ach ar an drochuair bhí cuid mhaith den phobal i bhfabhar an chogaidh. Chuaigh Menzies ar scor sa bhliain 1966, ach buadh ar Pháirtí an Lucht Oibre go dona an bhliain chéanna i dtoghchán ar thug [[Harold Holt]], oidhre Menzies, Vítneam i gceist. D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí. == Ar scor == D’éirigh Calwell as an bpolaitíocht sa bhliain 1972 tar éis a bheith sa Pharlaimint le dhá bhliain is tríocha. Bhí spéis aige riamh sa [[Peil Astrálach|Pheil Astrálach]], agus é dílis ó chroí d’fhoireann Melbourne Thuaidh - bhí sé ar an gcéad duine a raibh ballraíocht saoil aige. Rinneadh ridire Pápach de freisin de bharr a ndearna sé ar son na hEaglaise. == Fear ilchultúrtha == D’ainneoin na dúthrachta a chaith Calwell le Beartas na hAstráile Báine, bhí sé mór lena lán daoine de chuid an phobail Shínigh i Melbourne, pobal seanbhunaithe. Is amhlaidh gur chuir sé de dhua air féin [[An tSínis|Sínis]] a fhoghlaim chun go mbeadh sé in ann comhrá a dhéanamh sa teanga. Bhí [[An Ghaeilge|Gaeilge]] aige féin agus ag [[Sibéal Ní Mhearáin]], a bhean chéile agus iriseoir oilte.<ref>Noone 2012, lch 116</ref> D’fhoghlaim sé an teanga in Melbourne i ranganna [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]] sna 1920idí. Bhí fonn air freisin cothrom na Féinne a dhéanamh leis na [[Bundúchasaigh na hAstráile|Bundúchasaigh]]. Scríobh sé fúthu go raibh sé de dhualgas ar Astrálaigh bhána cúiteamh a dhéanamh leo.<ref>’If any people are homeless in Australia today, it is the Aboriginals, They are the only non-European descended people to whom we owe any debt. Some day, I hope, we will do justice to them.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 116</ref> == Leabhair == * Arthur Calwell, ''Labor's Role In Modern Society'' (1963) * Arthur Calwell, ''Be Just And Fear Not'' (1972) * Colm Kiernan, ''Calwell'' (1978) * Arthur Calwell, ''I Stand by a White Australia'' (1949) * Val Noone, ''Hidden Ireland in Victoria'', Ballarat Heritage Services 2012 == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [[An Ghaeilge san Astráil]] {{DEFAULTSORT:Calwell, Arthur}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1973]] [[Catagóir:Airí rialtais]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Astrálacha an 20ú haois]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Sóisialaithe]] [[Catagóir:Victoria (stát)]] 9e6bz0ub25gcfikg3x2kpicipvgeion 1319957 1319956 2026-07-08T23:19:25Z TGcoa 21229 1319957 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir san Astráil ba ea '''Arthur Augustus Calwell''' ([[28 Lúnasa]] [[1896]] – [[8 Iúil]] [[1973]]), agus ina [[Gaeilgeoir|Ghaeilgeoir]] chomh maith. Ar an eite chlé, níor cheil sé a dhearcadh ciníoch. Ba bhall de Theach na bhFeisirí san [[An Astráil|Astráil]] é ón mbliain 1940 go dtí an bhliain 1972, ba é an tAire Inimirce i rialtas [[Ben Chifley]] é ón mbliain 1945 go dtí 1949, agus ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre san Astráil ón mbliain 1960 go dtí an bhliain 1967. Rinne sé iarracht chun an Astráil a athchumadh go buan agus go deo trí [[Inimirce|inimircigh]] a thabhairt isteach ó [[Tír|thíortha]] éagsúla na hEorpa tar éis an [[Dara Cogadh Domhanda]]. [[Íomhá:Arthur Calwell 1933.jpg|clé|mion|247x247px|1933]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1940.jpg|clé|mion|263x263px|1940]][[Íomhá:Arthur Calwell, Australia's Minister for Immigration, welcoming 100 000th British migrant, Isobel Saxelby, 1949.jpg|clé|mion|227x227px|Chuir Calwell fáilte roimh Isobel Saxelby sa bhliain 1949, an 100,000 inimirceach (geal) as an Ríocht Aontaithe<ref name=":0">In 1949, mhaígh Caldwell, "I am sure we don't want half-castes running over our country" and "if we let in any U.S. citizen, we will have to admit U.S. negroes. I don't think any mothers and fathers want to see that" Phós an "U.S. citizen" seo bean san Astráil agus clann acu.</ref>]] [[Íomhá:Arthur Calwell 1966.jpg|clé|mion|248x248px|1966]][[Íomhá:Old Parliament House Canberra NS.jpg|left|thumb|An tsean-Pharlaimint Fheidearálach mar a bhí |alt=|177x177px]] == An chéad chuid dá shaol == Ba de shliocht [[Éireannach]] é Calwell, agus rugadh i [[Melbourne]] é. Ba de shliocht Gael-Mheiriceánach í a mháthair. Bhí a athair ina [[Póilíní|phóilín]], agus bhí Calwell agus a athair ina mbaill aitheanta den phobal Éireannach i Melbourne. Bhain siad araon leis an gClub Ceilteach. Ba [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]] diaga é Calwell agus scoláire éirimiúil, agus chuaigh sé isteach i bPáirtí an Lucht Oibre ina óige dó. (Bhí mórán Caitliceach sa pháirtí ag an am.) Ní raibh d'acmhainn aige dul ar an [[ollscoil]], agus chuaigh sé isteach mar chléireach i Státseirbhís [[Victoria (An Astráil)|Victoria]], agus é ag obair sa Roinn [[Talmhaíocht|Talmhaíochta]] agus sa Chiste. Ba é Uachtarán an ''Australian Public Sector Association'' ([[ceardchumann]] na státseirbhíseach) é idir na blianta 1927 agus 1931. == Cúrsaí polaitíochta == Toghadh Calwell mar Uachtarán Pháirtí an Lucht Oibre Victoria sa bhliain 1931 agus mar bhall de Theach Feidearálach na bhFeisirí do Rannóg Melbourne sa bhliain 1940. Ba é an tAire Eolais i [[rialtas]] [[John Curtin]] é ar feadh an [[An Dara Cogadh Domhanda|chogaidh]], agus chuir sé an chinsireacht i bhfeidhm chomh dian sin gur chuir sé colg ar a lán iriseoirí. Sa bhliain 1945 rinneadh Aire Saoránachta agus [[Inimirce]] de i rialtas Ben Chifley, rud a chuir ar a chumas na sluaite inimirceach a thabhairt isteach. Ba mhór an cúnamh dó chuige an bhaint a bhí aige leis na [[Ceardchumann|ceardchumainn]]. Bhain sé leas as an abairt "Breis daoine nó bás" (''Populate or perish''), rud a chuir i gcuimhne d'Astrálaigh go raibh siad tar éis cogadh dian a chur díobh agus gurbh éigean acmhainní na tíre a mhéadú. I Mí Iúil 1947 chuir sé a lámh le comhaontú le hEagraíocht Teifeach na Náisiún Aontaithe (United Nations Refugee Organisation) chun daoine easáitithe a ghlacadh ón Eoraip. === Ciníoch === Cé go raibh fáilte ag Calwell roimh Eorpaigh, bhí doicheall air roimh inimircigh ón Áise, doicheall a bhí forleathan ag an am agus a cuireadh in iúl tríd an "White Australia Policy".<ref>{{Luaigh foilseachán|title=White Australia policy|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=White_Australia_policy&oldid=1362360173|journal=Wikipedia|date=2026-07-03|language=en}}</ref> Rinne sé mórán teifeach ón [[An tSín|tSín]], ón [[An Ind-Sín|Ind-Sín]] agus ón [[An Mhalaeis|Malae]] a dhíbirt, go fiú daoine a phós Astrálaigh agus a bhí ag tógáil clainne.<ref name=":0" /> Dealraíonn sé nach raibh drogall air aithne a chur ar dhaoine ón Áise i gcúrsaí sóisialta.<ref>‘I reject, in conscience, the idea that Australia should or ever can become a multi-racial society and survive.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 117</ref> == Freasúra == Cuireadh Calwell as oifig nuair a tháinig an Páirtí Liobrálach i réim sa bhliain 1949 faoi cheannas [[Robert Menzies]], polaiteoir séimh oilte. Ba ghearr gur thosaigh achrann. Sna daichidí bhí an Eaglais Chaitliceach ag spreagadh ceardchumannaithe Caitliceacha chun dul i ngleic le Cumannaigh sna ceardchumainn. Thugtaí “Grúpaí Tionsclaíocha” (''Industrial Groups'') ar na heagraíochtaí a bhí i mbun an chomhraic. Thacaigh Calwell leis na “Groupers” ach tháinig athrú ar dhearcadh an pháirtí nuair a rinneadh ceannaire den [[H. V. Evatt|Dr H.V. Evatt]], fear meabhrach taghdach. Shíl Evatt go raibh na Grúpaí ag neartú baicle Chaitliceach sa pháirtí, agus bhí Calwell mór le mórán ceannairí de chuid na nGrúpaí, rud a d’fhág Evatt in amhras an raibh Calwell, a thánaiste, dílis dó. Caidreamh corrach a bhí eatarthu as sin amach, agus bheartaigh Evatt clár oibre an pháirtí roimh thoghchán feidearálach na bliana 1954 gan dul i gcomhairle le Calwell. Bhuaigh na Liobrálaigh ar Pháirtí an Lucht Oibre le breis shuarach, rud nár mhaolaigh an faltanas. D’fheann Evatt na Grúpaí go poiblí agus d’éiligh go ndíbreofaí iad, rud a tharla ag comhdháil speisialta sa bhliain 1955. Fágadh Calwell i gcruachás, ach faoi dheireadh chuaigh sé leis an bpáirtí. Chaill sé a lán cairde dá bharr agus [[Daniel Mannix]], Ardeaspag Melbourne, san áireamh, agus diúltaíodh an [[Chomaoineach]] dó ina shéipéal paróiste ar feadh tamaill. Dá dhílse a bhí sé don pháirtí ní raibh sé ar aon intinn leis an eite chlé, agus b’fhada é in achrann leis an bpáirtí i Stát Victoria. == Ceannaire an pháirtí == Nuair a d’éirigh Evatt as oifig sa bhliain 1960 tháinig Calwell ina ionad agus [[Gough Whitlam]] mar thánaiste aige. Ní raibh ann ach nár bhuaigh Calwell ar Menzies i dtoghchán feidearálach na bliana 1961, ach bhí Menzies in ann tairbhe a bhaint as easaontas i bPáirtí an Lucht Oibre i dtaobh gnóthaí eachtracha agus cúnamh stáit do scoileanna Caitliceacha. Bhí Calwell i gcoinne na cabhrach sin agus i gcoinne saighdiúirí Astrálacha a bheith ag troid i gCónascadh na Malae, áit a raibh ceannairc Chumannach. Chuir sé in aghaidh bunáiteanna Meiriceánacha san Astráil freisin. Rug Menzies an chraobh leis arís sa bhliain 1963, ach dhiúltaigh Calwell éirí as. Chuir Calwell go tréan in aghaidh saighdiúirí a chur chun [[Cogadh Vítneam|Cogaidh Vítneam]] agus an choinscríofa, ach ar an drochuair bhí cuid mhaith den phobal i bhfabhar an chogaidh. Chuaigh Menzies ar scor sa bhliain 1966, ach buadh ar Pháirtí an Lucht Oibre go dona an bhliain chéanna i dtoghchán ar thug [[Harold Holt]], oidhre Menzies, Vítneam i gceist. D’éirigh Calwell as sa bhliain 1967, agus ní roimh am é, dar lena lán. Bhí sé garbh agus seanfhaiseanta le hais Whitlam, céimí síodúil ollscoile a raibh máistreacht aige ar na meáin. Is minic a lochtaigh Calwell an fear eile, go háirithe toisc go raibh a fhios aige go raibh Whitlam chun Beartas na hAstráile Báine a chaitheamh i dtraipisí. == Ar scor == D’éirigh Calwell as an bpolaitíocht sa bhliain 1972 tar éis a bheith sa Pharlaimint le dhá bhliain is tríocha. Bhí spéis aige riamh sa [[Peil Astrálach|Pheil Astrálach]], agus é dílis ó chroí d’fhoireann Melbourne Thuaidh - bhí sé ar an gcéad duine a raibh ballraíocht saoil aige. Rinneadh ridire Pápach de freisin de bharr a ndearna sé ar son na hEaglaise. == Fear ilchultúrtha == D’ainneoin na dúthrachta a chaith Calwell le Beartas na hAstráile Báine, bhí sé mór lena lán daoine de chuid an phobail Shínigh i Melbourne, pobal seanbhunaithe. Is amhlaidh gur chuir sé de dhua air féin [[An tSínis|Sínis]] a fhoghlaim chun go mbeadh sé in ann comhrá a dhéanamh sa teanga. Bhí [[An Ghaeilge|Gaeilge]] aige féin agus ag [[Sibéal Ní Mhearáin]], a bhean chéile agus iriseoir oilte.<ref>Noone 2012, lch 116</ref> D’fhoghlaim sé an teanga in Melbourne i ranganna [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]] sna 1920idí. Bhí fonn air freisin cothrom na Féinne a dhéanamh leis na [[Bundúchasaigh na hAstráile|Bundúchasaigh]]. Scríobh sé fúthu go raibh sé de dhualgas ar Astrálaigh bhána cúiteamh a dhéanamh leo.<ref>’If any people are homeless in Australia today, it is the Aboriginals, They are the only non-European descended people to whom we owe any debt. Some day, I hope, we will do justice to them.’ Calwell, ''Be Just and Fear Not'', lch 116</ref> == Leabhair == * Arthur Calwell, ''Labor's Role In Modern Society'' (1963) * Arthur Calwell, ''Be Just And Fear Not'' (1972) * Colm Kiernan, ''Calwell'' (1978) * Arthur Calwell, ''I Stand by a White Australia'' (1949) * Val Noone, ''Hidden Ireland in Victoria'', Ballarat Heritage Services 2012 == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [[An Ghaeilge san Astráil]] {{DEFAULTSORT:Calwell, Arthur}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1973]] [[Catagóir:Airí rialtais]] [[Catagóir:Caitlicigh]] [[Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Gaeilgeoirí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Astrálacha an 20ú haois]] [[Catagóir:Ridirí]] [[Catagóir:Sóisialaithe]] [[Catagóir:Victoria (stát)]] hbyfsfjnegadbn2wbytfcg1zynwjfzq 0 35685 1319912 1313443 2026-07-08T12:00:16Z TGcoa 21229 1319912 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Ba é '''Dónall Ó Briain''' an mac is óige de [[Conchobhair Ó Briain, Iarla Thuamhumhan]] agus Úna Ní Bhriain. Phós sé Mhuire Catherine NicGearailt, iníon le Gearóid Mac Gearailt, [[Iarla Deasmhumhan]] agus Eleonar de Buitléir. Bhí Ó Briain ina bhall den Chomhairle Uachtarach [[Comhdháil Chaitliceach na hÉireann|Chónaidhm na Caitliceach]] Chill Chainnigh. I mí an Mheithimh 1652, ghéill sé do [[Edmund Ludlow]] i g[[Caisleán an Rois]], [[Cill Airne]]. Rinneadh giall de. Sa bhliain [[1662]], rinneadh 1ú Bíocunta [[Contae an Chláir|an Chláir]] agus 1ú Barún Mhaigh Fhearta de. [[Íomhá:Donough O'Brien 1642.jpg|clé|mion|[[Dónall Ó Briain]], I mí an Mheithimh 1652, ghéill sé do [[Edmund Ludlow]] i g[[Caisleán an Rois]], [[Cill Airne]].]] == Féach freisin == * [[Comhdháil Chaitliceach na hÉireann]] * [[Cogadh na hAon Bhliana Déag]] * Dónall Ó Braoin nó [[Dan Breen]], ([[11 Lúnasa]], [[1894]] – [[27 Nollaig]], [[1969]]) ina throdaí saoirse == Tagairtí == {{Reflist}} {{síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:Briain, Donall}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1641]] [[Catagóir:Básanna i 1666]] [[Catagóir:Uaisleacht Éireannach]] [[Catagóir:Saighdiúirí Éireannacha]] [[Catagóir:Saighdiúirí Éireannacha i gCogaí na Comhdhála Éireannaí]] [[Catagóir:Daoine as Contae an Chláir]] 8aunltme965ps8qs4er4mlyy9heslis 0 49146 1319915 1229901 2026-07-08T12:38:26Z TGcoa 21229 1319915 wikitext text/x-wiki [[Íomhá:Huygens Fresnel Principle.gif|mion|Díraonadh na [[Tonn phlánach|toinne plánaí]] nuair a bhíonn leithead na heitre beagán níos móire ná an tonnfhad.]] Difreáil tonn plána nuair is ionann leithead an scoilt agus an tonnfhad]] Is é atá i bprionsabal Huygens-Fresnel (ainmnithe i ndiaidh an [[Fisiceoir|fhisiceora]] [[An Ísiltír|Ollannaigh]] [[Christiaan Huygens]] agus an fhisiceora [[An Fhrainc|Fhrancaigh]] [[Augustin Jean Fresnel]]) ná modh anailíse a chuirtear i bhfeidhm ar fhadhbanna a bhaineann le [[forleathadh tonnta]] i [[Díraonadh|ndíraonachán]] i [[Díraonachán Fraunhofer|dteorainn chianréimse]] agus i dteorainn gar-réimse araon agus i [[Frithchaitheamh|bhfrithchaitheamh]] freisin. Deir sé gur foinse tonnan sféariúil gach pointe ar thonnbhráid, b iad na tonnáin sféarúla é féin é gach pointe ar thonnbhráid, agus go gcuireann na tonnáin thánaisteacha a thagann ó phointí éagsúla isteach ar a chéile.<ref name="MathPages">{{cite web | teideal=Huygens' Principle | website=MathPages | url=https://www.mathpages.com/home/kmath242/kmath242.htm | access-date=2017-10-03}}</ref> Cruthaíonn suim na dtonnán sféarúil seo an tonnbhráid. Léargas a d'fhoilsigh an fisiceoir Ollannach [[Christiaan Huygens|Huygens]] i [[1678]] is ea '''Prionsabal Huygens''', gur féidir cruth fronta toinne a réamhinsint agus í faoi fhorás. Feidhmíonn gach pointe ar an bhfronta mar fhoinse tonnta ag forleathadh i ngach treo. Is é an fronta nua an [[tadhlaí]] dromchlach do na tonnáin seo uile. Is áisiúil an modh oibre seo maidir le gach saghas toinne: [[tonn]] [[uisce]], creathanna talún, [[fuaim]], [[solas]] is eile. === Cúlra === Cosantóir luath ar theoiric thonnach an t[[Solas|solais]] ab ea [[Christiaan Huygens|Christian Huygens]], ach chloígh [[Isaac Newton|Newton]] leis an tseanteoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Bhí Huygens is Newton tar éis [[polarú]] solais le [[criostal]] cailcíte a bhrath, ach níorbh fhéidir leo an feiniméan a mhíniú.<ref name='Freamh'>{{Cite encyclopedia|last=Hussey|first=Matt|author-link=Matthew Hussey|title=Prionsabal Huygens|encyclopedia=[[Fréamh an Eolais]]|language=ga|date=2011|publisher=[[Coiscéim]]|page=355}}</ref> == Féach freisin == * [[optaic]] ==Tagairtí== {{reflist}} {{Fréamh an Eolais}} {{Síol-optaic}} [[Catagóir:Fisic]] [[Catagóir:Optaic]] [[Catagóir:Dlíthe eolaíocha]] 7uq4uixf36ryrk81v2j8dkg5gf054iv 0 73248 1319929 1012765 2026-07-08T17:02:41Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319929 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Patrick Joseph McGoldrick''' ([[12 Lúnasa]] [[1865]] - [[26 Aibreán]] [[1939]]). Bhí sé ina bhall de [[Sinn Féin|Shinn Féin]] ar dtús agus ansin [[Cumann na nGaedheal]]. <gallery> Piece 207-149; Patrick J McGoldrick (1922).pdf|page=3|alt=Comhad faisnéise míleata ar Patrick J McGoldrick ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Patrick J McGoldrick ó Arm na Breataine Móire </gallery> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 2ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 3ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McGoldrick, Patrick}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1865]] [[Catagóir:Básanna i 1936]] [[Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal]] [[Catagóir:Baill den 2ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 3ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Dún na nGall (Dáilcheantar)]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] r9qmhszz4he9clupqjmwzh9c03xz4op 0 74011 1319940 1081158 2026-07-08T17:46:08Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319940 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Justin McKenna''' ([[9 Meitheamh]] [[1896]] - [[23 Márta]] [[1950]]). Bhí sé ina bhall de [[Sinn Féin|Shinn Féin]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 2ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{Síol-dlí}} {{DEFAULTSORT:McKenna, Justin}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1950]] [[Catagóir:Aturnaetha Éireannacha]] [[Catagóir:Baill den 2ú Dáil]] [[Catagóir:Daoine as Contae an Chabháin]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Lú]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae na Mí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] dujpuvib4krjvqse2dzbhv6vujt8rf3 0 74060 1319935 1000443 2026-07-08T17:14:48Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319935 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Francis McGuinness''' ([[1868]] - [[30 Samhain]] [[1934]]). Bhí sé ina bhall de [[Cumann na nGaedheal|Chumann na nGaedhael]]. <gallery> Piece 209-021; Frank McGuinness Possible Involvement in Easter 1916; Joseph McGuinness (1920).pdf||page=2|alt=Comhad faisnéise míleata ar Frank McGuinnessó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Frank McGuinnessó Arm na Breataine Móire </gallery> == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 3ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McGuinness, Francis}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1868]] [[Catagóir:Básanna i 1934]] [[Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal]] [[Catagóir:Baill den 3ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Sheanad Éireann]] [[Catagóir:Daoine as Contae Ros Comáin]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] 9qxnxubbjnahxaclndck7tpgmmn7lsp 0 74082 1319947 1003498 2026-07-08T22:05:59Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319947 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Daniel McMenamin''' ([[1 Márta]] [[1882]] - [[13 Feabhra]] [[1964]]). Bhí sé ina bhall de [[Páirtí Parlaiminteach na hÉireann|Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann]] ar dtús agus ansin [[Cumann na nGaedheal]] agus [[Fine Gael]] ar dheireadh. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 5ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 7ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 8ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 9ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 10ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 11ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 12ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 13ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 14ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 15ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{Síol-dlí}} {{DEFAULTSORT:McMenamin, Daniel}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1882]] [[Catagóir:Básanna i 1964]] [[Catagóir:Abhcóidí Éireannacha]] [[Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal]] [[Catagóir:Baill den 5ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 7ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 8ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 9ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 10ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 11ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 12ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 13ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 14ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 15ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Fhine Gael]] [[Catagóir:Dún na nGall (Dáilcheantar)]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] ijfz7rvk7jk5wmnvoccgbq4c6bthesq 0 74211 1319937 1242982 2026-07-08T17:21:14Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319937 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Seán McGuinness''' ( - [[28 Deireadh Fómhair]], [[1978]]). Bhí sé ina bhall de [[Sinn Féin|Shinn Féin]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McGuinness, Seán}} [[Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid]] [[Catagóir:Básanna i 1978]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1917-1922)]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1922–1969)]] [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Oifigigh Óglaigh na hÉireann]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Laoise]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Uíbh Fhailí]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] jf5nx851q7ib1ml7nwg0586qtp0fqu8 0 74219 1319966 1080125 2026-07-09T00:05:14Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319966 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Barney Mellows''' ([[29 Márta]] [[1896]] - [[25 Feabhra]] [[1943]]). Bhí sé ina bhall de [[Páirtí an Lucht Oibre (Éire)|Pháirtí an Lucht Oibre]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:Mellows, Barney}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1896]] [[Catagóir:Básanna i 1942]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1917-1922)]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1922–1969)]] [[Catagóir:Baill de BPÉ]] [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)]] [[Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae na Gaillimhe]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] mlbj14etzcomr8l76xng96mgqspw88y 0 74243 1319942 1243534 2026-07-08T17:54:40Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319942 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Patrick McKenna'''. Bhí sé ina bhall de [[Páirtí na bhFeirmeoirí|Pháirtí na bhFeirmeoirí]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McKenna, Patrick}} [[Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid]] [[Catagóir:Bliain báis anaithnid]] [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Longfort–An Iarmhí (Dáilcheantar)]] c144xsjvnvxnqn836xut4o6ezqja3fi 0 74252 1319932 1243903 2026-07-08T17:10:11Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319932 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Martin McGowan''' ([[1890]] - [[14 Meitheamh]] [[1958]]). Bhí sé ina bhall de [[Sinn Féin|Shinn Féin]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McGowan, Martin}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1890]] [[Catagóir:Básanna i 1958]] [[Catagóir:Alumni Choláiste Phádraig, Droim Conrach]] [[Catagóir:Baill Chlann na Poblachta]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1917-1922)]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1922–1969)]] [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Múinteoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] t666hf9yn8ev5o7t51isfcr05wm0gqh 1319933 1319932 2026-07-08T17:10:57Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319933 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Martin McGowan''' ([[1890]] - [[14 Meitheamh]] [[1958]]). Bhí sé ina bhall de [[Sinn Féin|Shinn Féin]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 4ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McGowan, Martin}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1890]] [[Catagóir:Básanna i 1958]] [[Catagóir:Alumni Choláiste Phádraig, Droim Conrach]] [[Catagóir:Baill Chlann na Poblachta]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1917-1922)]] [[Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1922–1969)]] [[Catagóir:Baill den 4ú Dáil]] [[Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Múinteoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Liatroma]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Shligigh]] [[Catagóir:Polaiteoirí Shinn Féin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] 7n5376v06pyexte8awe3bssc6mm8yes 0 74422 1319930 979235 2026-07-08T17:05:46Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319930 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Patrick McGovern''' (1875 – 7 Feabhra 1949). Bhí sé ina bhall de [[Lár-Pháirtí Náisiúnta]] ar dtús agus ansin [[Fine Gael]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 8ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 9ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 10ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McGovern, Patrick}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1875]] [[Catagóir:Básanna i 1949]] [[Catagóir:Baill den 8ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 9ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 10ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Fhine Gael]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae an Chabháin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] 1itnn0t3qmxbdogrexobv8sn4is8t5k 0 74440 1319949 1280361 2026-07-08T22:09:23Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319949 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir as [[Béal Átha Feorainne]] ab ea '''Jack McQuillan''' (30 Lúnasa 1920 – 8 Márta 1998).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/mcquillan-john-jack-a5756|teideal=McQuillan, John (‘Jack’) {{!}} Dictionary of Irish Biography|language=en|work=www.dib.ie|dátarochtana=2023-08-05}}</ref> Polaiteoir radacach agus peileadóir cumasach a bhí i McQuillan, a raibh a chur amach féin aige ar chúrsaí sóisialta agus cúrsaí forbartha sa tír seo, ach nach raibh compordach ar deireadh in aon pháirtí polaitíochta.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/polaiteoir-radacach-agus-peileadoir-cumasach-ach-ar-eigin-a-chloisimid-focal-faoi/|teideal=Polaiteoir radacach agus peileadóir cumasach, ach ar éigean a chloisimid focal faoi|údar=Mairéad Ní Nuadháin|dáta=4 Lúnasa 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-08-05}}</ref> Bhí sé ina bhall de [[Clann na Poblachta|Chlann na Poblachta]], [[Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach]], [[Páirtí an Lucht Oibre (Éire)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus Páirtí Sóisialach an Lucht Oibre. === Fear spóirt === Bhuaigh Ros Comáin an Chraobh Peile faoi dhó sna 1940idí, agus Jack McQuillan ar an bhfoireann. Ghnóthaigh Ros Comáin an Chraobh Uile-Éireann faoi dhó – uair amháin in aghaidh an Chabháin i 1943 agus uair eile in aghaidh Chiarraí i 1944. Ba é McQuillan a scóráil an cúl cinniúnach a bhuaigh an cluiche do Ros Comáin in aghaidh an Chabháin i 1943. Duine an-aclaí ar fad a bhí ann – dhéanadh sé traenáil corpfhorbartha nuair nach mbíodh mórán cainte faoina leithéid.<ref name=":0" /> Oifigeach airm a bhí in Jack McQuillan ar feadh [[Ré na Práinne]]. === Sóisialaí === Sheas cáil McQuillan mar pheileadóir dhó nuair a chuaigh sé leis an bpolaitíocht le Clann na Poblachta. D’éirigh McQuillan as an bPáirtí i 1951, i ngeall ar an gcaoi ar chaith siad leis an Dr [[Noel Browne]], tar éis dó an [[An Scéim Mháthar agus Linbh|Scéim Máithreacha agus Leanaí]] a chur chun cinn.<ref name=":0" /> Deirtear gur cuireadh i leith McQuillan go raibh sé i gcoinne na hEaglaise, ach ina ainneoin sin d’éirigh leis mar Neamhspleách sa gcéad Olltoghchán eile i 1951.. Ba iad McQuillan agus Browne an t-aon bheirt Teachta Dála a bhí ag an b[[Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach]], (NPD) i 1958, ach bhí scileanna agus taithí na mblianta acu ar bhain siad an-úsáid astu i dTeach Laighean. Chuireadar an-bhrú ar rialtas [[Fianna Fáil|Fhianna Fáil]] ag cur ceisteanna agus ag iarraidh díospóireachtaí go dtí gur athraíodh na rialacha d’aon turas chun a leithéid a chosc ar aon pháirtí nach raibh seachtar teachtaí acu.<ref name=":0" /> I 1963 chuaigh McQuillan isteach i bPáirtí an Lucht Oibre. Ba mhinic an masla ‘Ask [[Nicíte Cruistsiof|Khrushchev]]’ a chaitheamh leis sa Dáil – tagairt do cheannaire an [[An tAontas Sóivéadach|Aontais Shóivéadaigh]]. Chuir McQuillan an dlí ar an ''Roscommon Herald'' nuair a thuairisc siad gur dhúirt polaiteoir áitiúil gur Cumannach a bhí ann. Bhuaigh sé an cás clúmhillte ach níor cheadaigh an breitheamh ach cúiteamh leathphingine dó. Ach de réir a chéile, chuaigh an droch-cháil a bhain le bheith ina radacach agus an phoiblíocht ón gcás cúirte i bhfeidhm ar na vótálaithe agus chaill McQuillan a shuíochán i 1965. Bhuaigh McQuillan ansin suíochán sa [[Seanad Éireann|Seanad]] (1965–9) agus choinnigh sé air ag brú polasaithe maidir le dul chun cinn na tuaithe agus cúrsaí tionsclaíochta. === Ar scor === Thit sé amach le Páirtí an Lucht Oibre sa bhliain 1968/69. Chaill sé a mhuinín sa bpolaitíocht agus d’éirigh sé as Páirtí an Lucht Oibre sa bhliain 1969. Bhog sé féin agus a chlann go [[Alacant|Alicante]] na Spáinne mar ar chaith siad seacht mbliana le linn 1969-1976 (agus an deachtóir [[Francisco Franco|Franco]] fós bhfeidhm ar dtús).<ref>Sin rud nach ndearna mórán daoine as an tír seo sna seascaidí. Ní raibh an t-uafás cainte ar chor ar bith ar an Spáinn, mar ionad saoire ná mar ionad cónaithe.</ref> Chaitheadar bliain i bPáras ina dhiaidh sin (1976-1977). I 1977 bhí sé ar dhuine den dream a bhunaigh Páirtí Sóisialach an Lucht Oibre ach d’éirigh sé as i 1979 toisc go raibh siad ag tacú leis an bpoblachtánachas míleata ina gcuid polasaithe maidir le Tuaisceart Éireann.<ref name=":0" /> I 1998, bhásaigh sé i mBaile Átha Cliath. == Féach freisin == * [[Noel Browne]] * [[An Scéim Mháthar agus Linbh]] * [[Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach]] * [[Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)]] * [[:Catagóir:Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)|Polaiteoirí i Ros Comáin–Gaillimh]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 13ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 14ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 15ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}} {{DEFAULTSORT:McQuillan, Jack}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1920]] [[Catagóir:Básanna i 1998]] [[Catagóir:Baill Chlann na Poblachta]] [[Catagóir:Baill den 13ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 14ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 15ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)]] [[Catagóir:Baill Sheanad Éireann]] [[Catagóir:Ceardchumannaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Oifigigh Óglaigh na hÉireann]] [[Catagóir:Peileadóirí Ros Comáin]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin]] [[Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann]] q5j41hgia1gxt4eucopuaf03fod6svu 1319950 1319949 2026-07-08T22:10:08Z Seachránaí 53315 Catagóir:Teachtaí Dála neamhspleácha 1319950 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir as [[Béal Átha Feorainne]] ab ea '''Jack McQuillan''' (30 Lúnasa 1920 – 8 Márta 1998).<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dib.ie/biography/mcquillan-john-jack-a5756|teideal=McQuillan, John (‘Jack’) {{!}} Dictionary of Irish Biography|language=en|work=www.dib.ie|dátarochtana=2023-08-05}}</ref> Polaiteoir radacach agus peileadóir cumasach a bhí i McQuillan, a raibh a chur amach féin aige ar chúrsaí sóisialta agus cúrsaí forbartha sa tír seo, ach nach raibh compordach ar deireadh in aon pháirtí polaitíochta.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/polaiteoir-radacach-agus-peileadoir-cumasach-ach-ar-eigin-a-chloisimid-focal-faoi/|teideal=Polaiteoir radacach agus peileadóir cumasach, ach ar éigean a chloisimid focal faoi|údar=Mairéad Ní Nuadháin|dáta=4 Lúnasa 2023|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2023-08-05}}</ref> Bhí sé ina bhall de [[Clann na Poblachta|Chlann na Poblachta]], [[Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach]], [[Páirtí an Lucht Oibre (Éire)|Páirtí an Lucht Oibre]] agus Páirtí Sóisialach an Lucht Oibre. === Fear spóirt === Bhuaigh Ros Comáin an Chraobh Peile faoi dhó sna 1940idí, agus Jack McQuillan ar an bhfoireann. Ghnóthaigh Ros Comáin an Chraobh Uile-Éireann faoi dhó – uair amháin in aghaidh an Chabháin i 1943 agus uair eile in aghaidh Chiarraí i 1944. Ba é McQuillan a scóráil an cúl cinniúnach a bhuaigh an cluiche do Ros Comáin in aghaidh an Chabháin i 1943. Duine an-aclaí ar fad a bhí ann – dhéanadh sé traenáil corpfhorbartha nuair nach mbíodh mórán cainte faoina leithéid.<ref name=":0" /> Oifigeach airm a bhí in Jack McQuillan ar feadh [[Ré na Práinne]]. === Sóisialaí === Sheas cáil McQuillan mar pheileadóir dhó nuair a chuaigh sé leis an bpolaitíocht le Clann na Poblachta. D’éirigh McQuillan as an bPáirtí i 1951, i ngeall ar an gcaoi ar chaith siad leis an Dr [[Noel Browne]], tar éis dó an [[An Scéim Mháthar agus Linbh|Scéim Máithreacha agus Leanaí]] a chur chun cinn.<ref name=":0" /> Deirtear gur cuireadh i leith McQuillan go raibh sé i gcoinne na hEaglaise, ach ina ainneoin sin d’éirigh leis mar Neamhspleách sa gcéad Olltoghchán eile i 1951.. Ba iad McQuillan agus Browne an t-aon bheirt Teachta Dála a bhí ag an b[[Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach]], (NPD) i 1958, ach bhí scileanna agus taithí na mblianta acu ar bhain siad an-úsáid astu i dTeach Laighean. Chuireadar an-bhrú ar rialtas [[Fianna Fáil|Fhianna Fáil]] ag cur ceisteanna agus ag iarraidh díospóireachtaí go dtí gur athraíodh na rialacha d’aon turas chun a leithéid a chosc ar aon pháirtí nach raibh seachtar teachtaí acu.<ref name=":0" /> I 1963 chuaigh McQuillan isteach i bPáirtí an Lucht Oibre. Ba mhinic an masla ‘Ask [[Nicíte Cruistsiof|Khrushchev]]’ a chaitheamh leis sa Dáil – tagairt do cheannaire an [[An tAontas Sóivéadach|Aontais Shóivéadaigh]]. Chuir McQuillan an dlí ar an ''Roscommon Herald'' nuair a thuairisc siad gur dhúirt polaiteoir áitiúil gur Cumannach a bhí ann. Bhuaigh sé an cás clúmhillte ach níor cheadaigh an breitheamh ach cúiteamh leathphingine dó. Ach de réir a chéile, chuaigh an droch-cháil a bhain le bheith ina radacach agus an phoiblíocht ón gcás cúirte i bhfeidhm ar na vótálaithe agus chaill McQuillan a shuíochán i 1965. Bhuaigh McQuillan ansin suíochán sa [[Seanad Éireann|Seanad]] (1965–9) agus choinnigh sé air ag brú polasaithe maidir le dul chun cinn na tuaithe agus cúrsaí tionsclaíochta. === Ar scor === Thit sé amach le Páirtí an Lucht Oibre sa bhliain 1968/69. Chaill sé a mhuinín sa bpolaitíocht agus d’éirigh sé as Páirtí an Lucht Oibre sa bhliain 1969. Bhog sé féin agus a chlann go [[Alacant|Alicante]] na Spáinne mar ar chaith siad seacht mbliana le linn 1969-1976 (agus an deachtóir [[Francisco Franco|Franco]] fós bhfeidhm ar dtús).<ref>Sin rud nach ndearna mórán daoine as an tír seo sna seascaidí. Ní raibh an t-uafás cainte ar chor ar bith ar an Spáinn, mar ionad saoire ná mar ionad cónaithe.</ref> Chaitheadar bliain i bPáras ina dhiaidh sin (1976-1977). I 1977 bhí sé ar dhuine den dream a bhunaigh Páirtí Sóisialach an Lucht Oibre ach d’éirigh sé as i 1979 toisc go raibh siad ag tacú leis an bpoblachtánachas míleata ina gcuid polasaithe maidir le Tuaisceart Éireann.<ref name=":0" /> I 1998, bhásaigh sé i mBaile Átha Cliath. == Féach freisin == * [[Noel Browne]] * [[An Scéim Mháthar agus Linbh]] * [[Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach]] * [[Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)]] * [[:Catagóir:Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)|Polaiteoirí i Ros Comáin–Gaillimh]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 13ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 14ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 15ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}} {{DEFAULTSORT:McQuillan, Jack}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1920]] [[Catagóir:Básanna i 1998]] [[Catagóir:Baill Chlann na Poblachta]] [[Catagóir:Baill den 13ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 14ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 15ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)]] [[Catagóir:Baill Sheanad Éireann]] [[Catagóir:Ceardchumannaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Oifigigh Óglaigh na hÉireann]] [[Catagóir:Peileadóirí Ros Comáin]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin]] [[Catagóir:Teachtaí Dála neamhspleácha]] nyotewd2nxh7cybbkbfahwjyuu52mj0 0 74473 1319938 997706 2026-07-08T17:28:34Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319938 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''James McGuire''' (24 Iúil 1903 – 1989). Bhí sé ina bhall de [[Cumann na nGaedheal|Chumann na nGaedheal]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 8ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{Síol-dlí}} {{DEFAULTSORT:McGuire, James}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1903]] [[Catagóir:Básanna i 1989]] [[Catagóir:Abhcóidí Éireannacha]] [[Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal]] [[Catagóir:Baill den 8ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Fhine Gael]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath]] gg1qyz57q0tgownyhumxl93qcdcgzm7 0 74489 1319951 1210805 2026-07-08T22:16:39Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319951 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Con Meaney''' ([[8 Nollaig]] [[1890]] – [[11 Meán Fómhair]] [[1970]]). Bhí sé ina bhall d'[[Fianna Fáil|Fhianna Fáil]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 9ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 10ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:Meaney, Con}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1890]] [[Catagóir:Básanna i 1970]] [[Catagóir:Baill den 9ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 10ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Shinn Féin]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] [[Catagóir:Teachtaí Dála Fhianna Fáil]] t67cnj3q9ad31zpv90gg4umbx81wgyv 0 74493 1319931 998378 2026-07-08T17:07:22Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319931 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Gerrard McGowan''' ( - [[17 Lúnasa]] [[1971]]). Bhí sé ina bhall de [[Páirtí an Lucht Oibre (Éire)|Pháirtí an Lucht Oibre]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 9ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{Síol-dlí}} {{DEFAULTSORT:McGowan, Gerrard}} [[Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid]] [[Catagóir:Básanna i 1971]] [[Catagóir:Aturnaetha Éireannacha]] [[Catagóir:Baill den 9ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath]] gmcbyx7jatphdxi9jhelwcxddv62hqv 0 74519 1319962 998773 2026-07-09T00:01:45Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319962 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''John Meighan''' (1891 – 4 Márta 1978). Bhí sé ina bhall de [[Clann na Talmhan|Chlann na Talmhan]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 11ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:Meighan, John}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1891]] [[Catagóir:Básanna i 1978]] [[Catagóir:Baill Chlann na Talmhan]] [[Catagóir:Baill den 11ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Sheanad Éireann]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] s33zfhukf2b8exwqnjnxxtjyvtfpmez 1319964 1319962 2026-07-09T00:02:17Z Seachránaí 53315 1319964 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''John Meighan''' (1891 – 4 Márta 1978). Bhí sé ina bhall de [[Clann na Talmhan|Chlann na Talmhan]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 11ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:Meighan, John}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1891]] [[Catagóir:Básanna i 1978]] [[Catagóir:Baill den 11ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Sheanad Éireann]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] 89reypc53f7szqo6dpx3sjydspu7myd 0 74668 1319953 1001503 2026-07-08T22:31:03Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319953 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Martin Medlar''' ([[4 Nollaig]] [[1899]] – [[4 Meitheamh]] [[1965]]). Bhí sé ina bhall d'[[Fianna Fáil|Fhianna Fáil]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 15ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:Medlar, Martin}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1899]] [[Catagóir:Básanna i 1965]] [[Catagóir:Baill den 15ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Ceatharlach–Cill Chainnigh (Dáilcheantar)]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Ré Victeoiriach]] [[Catagóir:Teachtaí Dála Fhianna Fáil]] 0jlrg050lj9pfk3exoplwocno661su3 0 74706 1319945 999649 2026-07-08T21:52:25Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319945 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Joseph McLoughlin''' (12 Lúnasa 1916 – 3 Iúil 1991). Bhí sé ina bhall d'[[Fine Gael|Fhine Gael]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 18ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 19ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 20ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McLoughlin, Joseph}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1916]] [[Catagóir:Básanna i 1991]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 18ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 20ú dáil]] [[Catagóir:Baill Fhine Gael]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Sligeach–Liatroim (Dáilcheantar)]] pf4l4atyyd7lv789patcgy1uv2l8w3a 1319946 1319945 2026-07-08T21:53:09Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319946 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach ab ea '''Joseph McLoughlin''' (12 Lúnasa 1916 – 3 Iúil 1991). Bhí sé ina bhall d'[[Fine Gael|Fhine Gael]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 16ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 17ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 18ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 19ú Dáil}} {{Teachtaí Dála an 20ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McLoughlin, Joseph}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1916]] [[Catagóir:Básanna i 1991]] [[Catagóir:Baill den 16ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 17ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 18ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 19ú Dáil]] [[Catagóir:Baill den 20ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Fhine Gael]] [[Catagóir:Feirmeoirí Éireannacha]] [[Catagóir:Fir]] [[Catagóir:Sligeach–Liatroim (Dáilcheantar)]] og7nbrhewrmt7o5oyruejhnpmze0ii0 0 84640 1319944 1000481 2026-07-08T21:50:25Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319944 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Polaiteoir [[Éire]]annach is é '''Frank McLoughlin''' (1 Lúnasa 1946 – ). Bhí sé ina bhall d'[[Fianna Fáil|Fhianna Fáil]]. == Tagairtí == {{Reflist}} {{Teachtaí Dála an 24ú Dáil}} {{Síol-beath-ie}} {{DEFAULTSORT:McLoughlin, Frank}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1946]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Baill den 24ú Dáil]] [[Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)]] [[Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla i gContae na Mí]] [[Catagóir:Fir]] jl2oazw3ye552odkjafnmkctpr7xc0d 0 85390 1319988 1072828 2026-07-09T10:32:40Z Conradder 34685 bás 1319988 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} B'[[amhránaí]] Breatnach í '''Gaynor Sullivan''' (née '''Hopkins''', 8 Meitheamh 1951 - 8 Iúil 2026). '''Bonnie Tyler''' an t-ainm stáitse a bhí uirthi. Tháinig sí sa 19ú háit sa [[Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2013|Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2013]] leis an amhrán "Believe in Me". == Tagairtí == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Tyler, Bonnie}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1951]] [[Catagóir:Básanna in 2026]] [[Catagóir:Amhránaithe Breatnacha]] fsaxg5wkgrf28cx7j2d25gr6so8lkze 0 85485 1319934 1218536 2026-07-08T17:10:59Z Ériugena 188 ADN 1319934 wikitext text/x-wiki [[File:Sexual cycle N-2N.svg |thumb |250px |Sa chéad chéim d'atáirgeadh gnéasach, an [[méóis]], laghdaítear líon na gcrómasóm ó uimhir dhioplóideach (2n) go dtí uimhir haplóideach (n). Le linn [[toirchiú|toirchithe]], tagann gaiméití hapléideacha le chéile chun [[siogót]] déphléideach a fhoirmiú, agus cuirtear an bunlíon crómasóm ar ais.]] Is cineál atáirgthe é '''[[atáirgeadh]] gnéasach''' a bhaineann le [[Timthriall na beatha|saolré]] chasta ina gcomhcheanglaíonn [[gaiméit]] (cealla atáirgthe haplóideacha, amhail le [[Speirm|speirmchil]]<nowiki/>l nó [[Ubhán|ubhchill]]) le sraith amháin crómasóm le gaiméit eile chun siogót a tháirgeadh a fhorbraíonn ina orgánach comhdhéanta de chealla le dhá shraith crómasóm (dioplóideach).<ref>John Maynard Smith & Eörz Szathmáry, The Major Transitions in Evolution, [[W. H. Freeman and Company]], 1995, p 149</ref> Tá sé seo tipiciúil in ainmhithe, cé go n-athraíonn líon na dtacar [[crómasóm]] agus an chaoi a n-athraíonn an líon sin san atáirgeadh gnéasach, go háirithe i measc plandaí, fungais, agus [[Eukaryota|eocaróit]] eile. <ref name="Chalker-2013" /><ref>{{Cite journal |last=Can Song |first=ShaoJun Liu |date=2012 |title=Polyploid Organisms |journal=Science China Life Sciences |volume=55 |issue=4 |pages=301–311 |doi=10.1007/s11427-012-4310-2 |pmid=22566086 |s2cid=17682966 |doi-access=free }}</ref> I mamaigh phacainteacha, fágann speirmchealla an [[péineas]] tríd an [[úiréadra]] fireann agus téann siad isteach sa bh[[faighin]] le linn na cúplála,<ref name="Hyman1992">{{cite book |author=Libbie Henrietta Hyman |url=https://books.google.com/books?id=VKlWjdOkiMwC&pg=PA583 |title=Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy |date=15 September 1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-87013-7 |pages=583–}}</ref><ref>{{Cite book |last=Naguib |first=Marc |url=https://books.google.com/books?id=KgTeDwAAQBAJ&pg=PA65 |title=Advances in the Study of Behavior |date=2020-04-19 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-820726-0 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Birkhead |first1=Tim R. |url=https://books.google.com/books?id=FhvmHW972mAC&pg=PA701 |title=Sperm Competition and Sexual Selection |last2=Møller |first2=Anders Pape |date=1998-08-12 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-054159-4 |language=en}}</ref> agus téann ubhchealla isteach san [[útaras]] tríd an ubhaducht. Tá [[clóáca]] ag [[Veirteabrach|veirteabraigh]] eile den dá ghnéas chun speirm nó ubhchealla a scaoileadh. Is é atáirgeadh gnéasach an saolré is coitianta in eocaróit ilcheallacha, amhail [[Animalia|ainmhithe]], [[Fungas|fungais]] agus [[Planda|plandaí]].<ref>{{Cite journal |last=Nieuwenhuis |first=Bart |date=October 19, 2016 |title=The frequency of sex in fungi |journal=Philosophical Transactions B |volume=371 |issue=1706 |doi=10.1098/rstb.2015.0540 |pmid=27619703 |pmc=5031624 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Woods |first=Kerry |date=June 19, 2012 |title=Flowering Plants |url=https://eol.org/docs/discover/flowering-plants |access-date=September 12, 2022 |website=Encyclopedia of Life |archive-date=September 13, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053019/https://eol.org/docs/discover/flowering-plants |url-status=live }}</ref> Tarlaíonn atáirgeadh gnéasach i roinnt [[Eukaryota|eocarót]] aoncheallach freisin.<ref name="Chalker-2013">{{Cite journal |last=Chalker |first=Douglas |date=2013 |title=Epigenetics of Ciliates |url=https://cshperspectives.cshlp.org/content/5/12/a017764.full |journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Biology |volume=5 |issue=12 |article-number=a017764 |doi=10.1101/cshperspect.a017764 |pmid=24296171 |pmc=3839606 |via=Cold Spring Harbor |access-date=2022-09-13 |archive-date=2022-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913054521/https://cshperspectives.cshlp.org/content/5/12/a017764.full |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Knop |first=Michael |date=2011 |title=Yeast cell morphology and sexual reproduction – A short overview and some considerations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631069111001405 |journal=Comptes Rendus Biologies |volume=334 |issue=8–9 |pages=599–606 |doi=10.1016/j.crvi.2011.05.007 |pmid=21819940 |via=Elsevier Science Direct |access-date=2022-09-13 |archive-date=2022-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053019/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631069111001405 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> Ní tharlaíonn atáirgeadh gnéasach i b[[Prócarót|prócaróit]], orgánaigh aoncheallacha gan [[núicléas cille]], cosúil le [[baictéir]] agus [[aircéigh]]. Mar sin féin, d'fhéadfaí roinnt próiseas i mbaictéir, lena n-áirítear comhchuingiú baictéarach, claochlú agus trasduchtú, a mheas ar aon dul le hatáirgeadh gnéasach sa mhéid is go n-ionchorpraíonn siad faisnéis ghéiniteach nua.<ref>{{Cite journal |last=Narra |first=Hema |date=September 5, 2015 |title=Of What Use Is Sex to Bacteria? |journal=Current Biology |volume=16 |issue=17 |pages=R705–R710 |doi=10.1016/j.cub.2006.08.024 |pmid=16950097 |s2cid=18268644 |doi-access=free }}</ref> D'fhéadfadh roinnt próitéiní agus gnéithe eile atá ríthábhachtach don atáirgeadh gnéasach a bheith tagtha chun cinn i mbaictéir, ach creidtear gur fhorbair atáirgeadh gnéasach i sinsear eocarótach ársa .<ref>{{Cite journal |last=Goodenough |first=Ursula |date=March 1, 2014 |title=Origins of Eukaryotic Sexual Reproduction |journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Biology |volume=6 |issue=3 |article-number=a016154 |doi=10.1101/cshperspect.a016154 |pmid=24591519 |pmc=3949356 }}</ref> Sa eocaróit, roinneann cealla réamhtheachtacha dioplóideacha chun cealla haplóideacha a tháirgeadh i bpróiseas ar a dtugtar méóis. I méóis, déantar ADN a mhacasamhlú chun ceithre chóip iomlána de gach crómasóm a tháirgeadh. Ina dhiaidh sin, tarlaíonn dhá chilldeighilt, chun gaiméití haplóideacha a ghiniúint. Tar éis an ADN a mhacasamhlú i méóis, péireálann na crómasóim homalógacha le chéile ionas go mbíonn a seichimh DNA ailínithe lena chéile. Le linn na tréimhse seo, roimh na cilldeighilte, malartaítear faisnéis ghéiniteach idir crómasóim homalógacha in athchuingriú géiniteach. Bíonn faisnéis an-chosúil ach ní comhionann i gcrómasóim homalógacha, agus trí réigiúin chomhchosúla, ach nach ionann iad a mhalartú, méadaíonn athchuingriú géiniteach éagsúlacht ghéiniteach i measc na nglún atá le teacht.<ref name="Nature-2014">{{Cite web |date=2014 |title=DNA Is Constantly Changing through the Process of Recombination |url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/dna-is-constantly-changing-through-the-process-6524876/#:~:text=Recombination%20occurs%20when%20two%20molecules,and%20swap%20segments%20of%20DNA. |access-date=September 14, 2022 |website=Nature |archive-date=September 15, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220915062330/https://www.nature.com/scitable/topicpage/dna-is-constantly-changing-through-the-process-6524876/#:~:text=Recombination%20occurs%20when%20two%20molecules,and%20swap%20segments%20of%20DNA. |url-status=live }}</ref> Le linn atáirgeadh gnéasach, tagann dhá gHaiméit haplóideach le chéile chun cill dhíplóideach amháin a chruthú, ar a dtugtar síogót, i bpróiseas ar a dtugtar toirchiú. Comhtháthaíonn núicléis na ngaiméití, agus cuireann gach gaiméit leath den ábhar géiniteach don síogót ar fáil. Tar éis toirchithe, deighleann an chill aonair go minic trí mhíteóis (gan athrú ar líon na gcrómasóm), forbraítear céim nó glúin ilcheallach dhíplóideach. I bplandaí, táirgeann an chéim dhíplóideach — ar a dtugtar an spóraifít — spóir trí mhéóis. Péacann na spóir sin ansin agus roinneann siad trí mhiotóis chun céim ilcheallach haplóideach a chruthú, an gaiméitifít, a tháirgeann gaiméití go díreach trí mhiotóis. Tugtar "glúinuainíocht" ar an gcineál seo saolré, ina mbíonn malartú idir dhá chéim ilcheallacha: an ghaiméitifít haplóideach ghnéasach agus an sporafít dhíplóideach neamhghnéasach.. Meastar gur paradacsúil é éabhlóid an atáirgthe ghnéasaigh,<ref>{{Cite web |last=Otto |first=Sarah |date=2014 |title=Sexual Reproduction and the Evolution of Sex |url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/sexual-reproduction-and-the-evolution-of-sex-824 |access-date=28 Feb 2019 |website=Scitable |archive-date=28 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128113746/http://www.nature.com/scitable/topicpage/sexual-reproduction-and-the-evolution-of-sex-824 |url-status=live }}</ref> toisc gur chóir go mbeadh an atáirgeadh neamhghnéasach in é a shárú ná é; mar is féidir le gach orgánach óg a chruthaítear sliocht dá chuid féin a tháirgeadh. Tugann sé seo le fios go bhfuil cumas sainiúil ag pobal neamhghnéasach fás níos tapúla le gach glúin.<ref name="Maynard Smith-1978">[[John Maynard Smith]] ''The Evolution of Sex'' 1978.</ref> Is míbhuntáiste ó thaobh na hoiriúnachta de é an costas 50% seo a bhaineann leis an atáirgeadh gnéasach.<ref name="Maynard Smith-1978">[[John Maynard Smith]] ''The Evolution of Sex'' 1978.</ref> This 50% cost is a [[fitness (biology)|fitness]] disadvantage of sexual reproduction.<ref>Ridley, M. (2004) Evolution, 3rd edition. Blackwell Publishing, p. 314.</ref> Áirítear sa "chostas dúbailte" a bhaineann leis an ngnéas an costas seo agus ar an bhfíric nach féidir le horgánach ar bith ach 50% dá ghéinte féin a chur ar aghaidh chuig a shliocht. Mar sin féin, buntáiste cinnte amháin a bhaineann leis an atáirgeadh gnéasach ná go méadaíonn sé an éagsúlacht ghéiniteach agus go gcuireann sé bac ar charnadh sócháin ghéiniteacha díobhálacha.<ref>{{Cite journal |doi=10.1038/ng.3216 |pmid=25685891 |date=4 March 2015 |url=https://www.ox.ac.uk/news/science-blog/making-sense-sex-why-genes-recombine |journal=Nature Genetics |title=Recombination affects accumulation of damaging and disease-associated mutations in human populations |last1=Hussin |first1=Julie G |last2=Hodgkinson |first2=Alan |last3=Idaghdour |first3=Youssef |last4=Grenier |first4=Jean-Christophe |last5=Goulet |first5=Jean-Philippe |last6=Gbeha |first6=Elias |last7=Hip-Ki |first7=Elodie |last8=Awadalla |first8=Philip |display-authors=3 |volume=47 |issue=4 |pages=400–404 |s2cid=24804649 |access-date=7 March 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120231628/https://www.ox.ac.uk/news/science-blog/making-sense-sex-why-genes-recombine |url-status=live }}</ref><ref name="Nature-2014" /> Is modh roghnúcháin nádúrtha é roghnú gnéasach ina n-éiríonn le daoine aonair áirithe atáirgeadh níos mó ná daoine eile sa phobal toisc go bhfuil siad níos fearr ag aimsiú páirtí le haghaidh atáirgthe ghnéasaigh.<ref>{{cite book |author=Cecie Starr |title=[[Biology: The Unity and Diversity of Life]] |publisher=Cengage Learning |year=2013 |edition=Ralph Taggart, Christine Evers, Lisa Starr |page=281}}</ref>{{Failed verification|date=December 2023}}<ref name="Vogt-2014">{{cite news |last=Vogt |first=Yngve |title=Large testicles are linked to infidelity |url=http://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html |date=January 29, 2014 |work=[[Phys.org]] |access-date=January 31, 2014 |archive-date=November 12, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112041627/https://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html |url-status=live }}</ref> Déantar cur síos air mar "''a powerful evolutionary force that does not exist in asexual populations''"<ref>{{cite journal |pmid=11395771 |year=2001 |last1=Agrawal |first1=A. F. |title=Sexual selection and the maintenance of sexual reproduction |journal=Nature |volume=411 |issue=6838 |pages=692–695 |doi=10.1038/35079590 |bibcode=2001Natur.411..692A |s2cid=4312385}}</ref> == Éabhlóid == [[Catagóir: Atáirgeadh gnéasach | Atáirgeadh gnéasach ]] [[Catagóir:Bitheolaíocht fhorbarthach]] [[Catagóir:Torthúlacht]] [[Catagóir:Atáirgeadh]] [[Catagóir:Gnéasacht]] == Féach freisin == * [[Atáirgeadh]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-sláinte}} [[Catagóir:Corp an duine]] tqryw9u87us2btf7edn7a328b7d4m0g 1319975 1319934 2026-07-09T09:05:59Z Ériugena 188 1319975 wikitext text/x-wiki [[File:Sexual cycle N-2N.svg |thumb |250px |Sa chéad chéim d'atáirgeadh gnéasach, an [[méóis]], laghdaítear líon na gcrómasóm ó uimhir dhioplóideach (2n) go dtí uimhir haplóideach (n). Le linn [[toirchiú|toirchithe]], tagann gaiméití hapléideacha le chéile chun [[siogót]] déphléideach a fhoirmiú, agus cuirtear an bunlíon crómasóm ar ais.]] Is cineál atáirgthe é '''[[atáirgeadh]] gnéasach''' a bhaineann le [[Timthriall na beatha|saolré]] chasta ina gcomhcheanglaíonn [[gaiméit]] (cealla atáirgthe haplóideacha, amhail [[Speirm|speirm]] nó [[Ubhán|ubhchill]]) le sraith amháin crómasóm le gaiméit eile, chun siogót a tháirgeadh a fhorbraíonn ina orgánach comhdhéanta de chealla le dhá shraith crómasóm (dioplóideach).<ref>John Maynard Smith & Eörz Szathmáry, The Major Transitions in Evolution, [[W. H. Freeman and Company]], 1995, p 149</ref> Tá sé seo tipiciúil in ainmhithe, cé go n-athraíonn líon na dtacar [[crómasóm]] agus an chaoi a n-athraíonn an líon sin san atáirgeadh gnéasach, go háirithe i measc plandaí, fungais, agus [[Eukaryota|eocaróit]] eile. <ref name="Chalker-2013" /><ref>{{Cite journal |last=Can Song |first=ShaoJun Liu |date=2012 |title=Polyploid Organisms |journal=Science China Life Sciences |volume=55 |issue=4 |pages=301–311 |doi=10.1007/s11427-012-4310-2 |pmid=22566086 |s2cid=17682966 |doi-access=free }}</ref> I mamaigh phacainteacha, fágann speirmchealla an [[péineas]] tríd an [[úiréadra]] fireann agus téann siad isteach sa bh[[faighin]] le linn na cúplála,<ref name="Hyman1992">{{cite book |author=Libbie Henrietta Hyman |url=https://books.google.com/books?id=VKlWjdOkiMwC&pg=PA583 |title=Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy |date=15 September 1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-87013-7 |pages=583–}}</ref><ref>{{Cite book |last=Naguib |first=Marc |url=https://books.google.com/books?id=KgTeDwAAQBAJ&pg=PA65 |title=Advances in the Study of Behavior |date=2020-04-19 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-820726-0 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Birkhead |first1=Tim R. |url=https://books.google.com/books?id=FhvmHW972mAC&pg=PA701 |title=Sperm Competition and Sexual Selection |last2=Møller |first2=Anders Pape |date=1998-08-12 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-054159-4 |language=en}}</ref> agus téann ubhchealla isteach san [[útaras]] tríd an ubhaducht. Tá [[clóáca]] ag [[Veirteabrach|veirteabraigh]] eile den dá ghnéas chun speirm nó ubhchealla a scaoileadh. Is é atáirgeadh gnéasach an saolré is coitianta in eocaróit ilcheallacha, amhail [[Animalia|ainmhithe]], [[Fungas|fungais]] agus [[Planda|plandaí]].<ref>{{Cite journal |last=Nieuwenhuis |first=Bart |date=October 19, 2016 |title=The frequency of sex in fungi |journal=Philosophical Transactions B |volume=371 |issue=1706 |doi=10.1098/rstb.2015.0540 |pmid=27619703 |pmc=5031624 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Woods |first=Kerry |date=June 19, 2012 |title=Flowering Plants |url=https://eol.org/docs/discover/flowering-plants |access-date=September 12, 2022 |website=Encyclopedia of Life |archive-date=September 13, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053019/https://eol.org/docs/discover/flowering-plants |url-status=live }}</ref> Tarlaíonn atáirgeadh gnéasach i roinnt [[Eukaryota|eocarót]] aoncheallach freisin.<ref name="Chalker-2013">{{Cite journal |last=Chalker |first=Douglas |date=2013 |title=Epigenetics of Ciliates |url=https://cshperspectives.cshlp.org/content/5/12/a017764.full |journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Biology |volume=5 |issue=12 |article-number=a017764 |doi=10.1101/cshperspect.a017764 |pmid=24296171 |pmc=3839606 |via=Cold Spring Harbor |access-date=2022-09-13 |archive-date=2022-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913054521/https://cshperspectives.cshlp.org/content/5/12/a017764.full |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Knop |first=Michael |date=2011 |title=Yeast cell morphology and sexual reproduction – A short overview and some considerations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631069111001405 |journal=Comptes Rendus Biologies |volume=334 |issue=8–9 |pages=599–606 |doi=10.1016/j.crvi.2011.05.007 |pmid=21819940 |via=Elsevier Science Direct |access-date=2022-09-13 |archive-date=2022-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053019/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631069111001405 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> Ní tharlaíonn atáirgeadh gnéasach i b[[Prócarót|prócaróit]], orgánaigh aoncheallacha gan [[núicléas cille]], cosúil le [[baictéir]] agus [[aircéigh]]. Mar sin féin, d'fhéadfaí roinnt próiseas i mbaictéir, lena n-áirítear comhchuingiú baictéarach, claochlú agus trasduchtú, a mheas ar aon dul le hatáirgeadh gnéasach sa mhéid is go n-ionchorpraíonn siad faisnéis ghéiniteach nua.<ref>{{Cite journal |last=Narra |first=Hema |date=September 5, 2015 |title=Of What Use Is Sex to Bacteria? |journal=Current Biology |volume=16 |issue=17 |pages=R705–R710 |doi=10.1016/j.cub.2006.08.024 |pmid=16950097 |s2cid=18268644 |doi-access=free }}</ref> D'fhéadfadh roinnt próitéiní agus gnéithe eile atá ríthábhachtach don atáirgeadh gnéasach a bheith tagtha chun cinn i mbaictéir, ach creidtear gur fhorbair atáirgeadh gnéasach i sinsear eocarótach ársa .<ref>{{Cite journal |last=Goodenough |first=Ursula |date=March 1, 2014 |title=Origins of Eukaryotic Sexual Reproduction |journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Biology |volume=6 |issue=3 |article-number=a016154 |doi=10.1101/cshperspect.a016154 |pmid=24591519 |pmc=3949356 }}</ref> Sa eocaróit, roinneann cealla réamhtheachtacha dioplóideacha chun cealla haplóideacha a tháirgeadh i bpróiseas ar a dtugtar méóis. I méóis, déantar ADN a mhacasamhlú chun ceithre chóip iomlána de gach crómasóm a tháirgeadh. Ina dhiaidh sin, tarlaíonn dhá chilldeighilt, chun gaiméití haplóideacha a ghiniúint. Tar éis an ADN a mhacasamhlú i méóis, péireálann na crómasóim homalógacha le chéile ionas go mbíonn a seichimh DNA ailínithe lena chéile. Le linn na tréimhse seo, roimh na cilldeighilte, malartaítear faisnéis ghéiniteach idir crómasóim homalógacha in athchuingriú géiniteach. Bíonn faisnéis an-chosúil ach ní comhionann i gcrómasóim homalógacha, agus trí réigiúin chomhchosúla, ach nach ionann iad a mhalartú, méadaíonn athchuingriú géiniteach éagsúlacht ghéiniteach i measc na nglún atá le teacht.<ref name="Nature-2014">{{Cite web |date=2014 |title=DNA Is Constantly Changing through the Process of Recombination |url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/dna-is-constantly-changing-through-the-process-6524876/#:~:text=Recombination%20occurs%20when%20two%20molecules,and%20swap%20segments%20of%20DNA. |access-date=September 14, 2022 |website=Nature |archive-date=September 15, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220915062330/https://www.nature.com/scitable/topicpage/dna-is-constantly-changing-through-the-process-6524876/#:~:text=Recombination%20occurs%20when%20two%20molecules,and%20swap%20segments%20of%20DNA. |url-status=live }}</ref> Le linn atáirgeadh gnéasach, tagann dhá gHaiméit haplóideach le chéile chun cill dhíplóideach amháin a chruthú, ar a dtugtar síogót, i bpróiseas ar a dtugtar toirchiú. Comhtháthaíonn núicléis na ngaiméití, agus cuireann gach gaiméit leath den ábhar géiniteach don síogót ar fáil. Tar éis toirchithe, deighleann an chill aonair go minic trí mhíteóis (gan athrú ar líon na gcrómasóm), forbraítear céim nó glúin ilcheallach dhíplóideach. I bplandaí, táirgeann an chéim dhíplóideach — ar a dtugtar an spóraifít — spóir trí mhéóis. Péacann na spóir sin ansin agus roinneann siad trí mhiotóis chun céim ilcheallach haplóideach a chruthú, an gaiméitifít, a tháirgeann gaiméití go díreach trí mhiotóis. Tugtar "glúinuainíocht" ar an gcineál seo saolré, ina mbíonn malartú idir dhá chéim ilcheallacha: an ghaiméitifít haplóideach ghnéasach agus an sporafít dhíplóideach neamhghnéasach.. Meastar gur paradacsúil é éabhlóid an atáirgthe ghnéasaigh,<ref>{{Cite web |last=Otto |first=Sarah |date=2014 |title=Sexual Reproduction and the Evolution of Sex |url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/sexual-reproduction-and-the-evolution-of-sex-824 |access-date=28 Feb 2019 |website=Scitable |archive-date=28 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128113746/http://www.nature.com/scitable/topicpage/sexual-reproduction-and-the-evolution-of-sex-824 |url-status=live }}</ref> toisc gur chóir go mbeadh an atáirgeadh neamhghnéasach in é a shárú ná é; mar is féidir le gach orgánach óg a chruthaítear sliocht dá chuid féin a tháirgeadh. Tugann sé seo le fios go bhfuil cumas sainiúil ag pobal neamhghnéasach fás níos tapúla le gach glúin.<ref name="Maynard Smith-1978">[[John Maynard Smith]] ''The Evolution of Sex'' 1978.</ref> Is míbhuntáiste ó thaobh na hoiriúnachta de é an costas 50% seo a bhaineann leis an atáirgeadh gnéasach.<ref name="Maynard Smith-1978">[[John Maynard Smith]] ''The Evolution of Sex'' 1978.</ref> This 50% cost is a [[fitness (biology)|fitness]] disadvantage of sexual reproduction.<ref>Ridley, M. (2004) Evolution, 3rd edition. Blackwell Publishing, p. 314.</ref> Áirítear sa "chostas dúbailte" a bhaineann leis an ngnéas an costas seo agus ar an bhfíric nach féidir le horgánach ar bith ach 50% dá ghéinte féin a chur ar aghaidh chuig a shliocht. Mar sin féin, buntáiste cinnte amháin a bhaineann leis an atáirgeadh gnéasach ná go méadaíonn sé an éagsúlacht ghéiniteach agus go gcuireann sé bac ar charnadh sócháin ghéiniteacha díobhálacha.<ref>{{Cite journal |doi=10.1038/ng.3216 |pmid=25685891 |date=4 March 2015 |url=https://www.ox.ac.uk/news/science-blog/making-sense-sex-why-genes-recombine |journal=Nature Genetics |title=Recombination affects accumulation of damaging and disease-associated mutations in human populations |last1=Hussin |first1=Julie G |last2=Hodgkinson |first2=Alan |last3=Idaghdour |first3=Youssef |last4=Grenier |first4=Jean-Christophe |last5=Goulet |first5=Jean-Philippe |last6=Gbeha |first6=Elias |last7=Hip-Ki |first7=Elodie |last8=Awadalla |first8=Philip |display-authors=3 |volume=47 |issue=4 |pages=400–404 |s2cid=24804649 |access-date=7 March 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120231628/https://www.ox.ac.uk/news/science-blog/making-sense-sex-why-genes-recombine |url-status=live }}</ref><ref name="Nature-2014" /> Is modh roghnúcháin nádúrtha é roghnú gnéasach ina n-éiríonn le daoine aonair áirithe atáirgeadh níos mó ná daoine eile sa phobal toisc go bhfuil siad níos fearr ag aimsiú páirtí le haghaidh atáirgthe ghnéasaigh.<ref>{{cite book |author=Cecie Starr |title=[[Biology: The Unity and Diversity of Life]] |publisher=Cengage Learning |year=2013 |edition=Ralph Taggart, Christine Evers, Lisa Starr |page=281}}</ref>{{Failed verification|date=December 2023}}<ref name="Vogt-2014">{{cite news |last=Vogt |first=Yngve |title=Large testicles are linked to infidelity |url=http://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html |date=January 29, 2014 |work=[[Phys.org]] |access-date=January 31, 2014 |archive-date=November 12, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112041627/https://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html |url-status=live }}</ref> Déantar cur síos air mar "''a powerful evolutionary force that does not exist in asexual populations''"<ref>{{cite journal |pmid=11395771 |year=2001 |last1=Agrawal |first1=A. F. |title=Sexual selection and the maintenance of sexual reproduction |journal=Nature |volume=411 |issue=6838 |pages=692–695 |doi=10.1038/35079590 |bibcode=2001Natur.411..692A |s2cid=4312385}}</ref> == Éabhlóid == [[Catagóir: Atáirgeadh gnéasach | Atáirgeadh gnéasach ]] [[Catagóir:Bitheolaíocht fhorbarthach]] [[Catagóir:Torthúlacht]] [[Catagóir:Atáirgeadh]] [[Catagóir:Gnéasacht]] == Féach freisin == * [[Atáirgeadh]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-sláinte}} [[Catagóir:Corp an duine]] 7e5y0jqvok62dje7tzib4prdqk0mnce 1319976 1319975 2026-07-09T09:10:07Z Ériugena 188 1319976 wikitext text/x-wiki [[File:Sexual cycle N-2N.svg |thumb |250px |Sa chéad chéim d'atáirgeadh gnéasach, an [[méóis]], laghdaítear líon na gcrómasóm ó uimhir dhioplóideach (2n) go dtí uimhir haplóideach (n). Le linn [[toirchiú|toirchithe]], tagann gaiméití hapléideacha le chéile chun [[siogót]] déphléideach a fhoirmiú, agus cuirtear an bunlíon crómasóm ar ais.]] Is cineál atáirgthe é '''[[atáirgeadh]] gnéasach''' a bhaineann le [[Timthriall na beatha|saolré]] chasta ina gcomhcheanglaíonn [[gaiméit]] (cealla atáirgthe haplóideacha, amhail [[Speirm|speirm]] nó [[Ubhán|ubhchill]]) le sraith amháin crómasóm le gaiméit eile, chun siogót a tháirgeadh a fhorbraíonn ina orgánach comhdhéanta de chealla le dhá shraith crómasóm (dioplóideach).<ref>John Maynard Smith & Eörz Szathmáry, The Major Transitions in Evolution, [[W. H. Freeman and Company]], 1995, p 149</ref> Tá sé seo tipiciúil in ainmhithe, cé go n-athraíonn líon na dtacar [[crómasóm]] agus an chaoi a n-athraíonn an líon sin san atáirgeadh gnéasach, go háirithe i measc plandaí, fungais, agus [[Eukaryota|eocaróit]] eile. <ref name="Chalker-2013" /><ref>{{Cite journal |last=Can Song |first=ShaoJun Liu |date=2012 |title=Polyploid Organisms |journal=Science China Life Sciences |volume=55 |issue=4 |pages=301–311 |doi=10.1007/s11427-012-4310-2 |pmid=22566086 |s2cid=17682966 |doi-access=free }}</ref> I mamaigh phlacainteacha, fágann speirmchealla an [[péineas]] tríd an [[úiréadra]] fireann agus téann siad isteach sa bh[[faighin]] le linn na cúplála,<ref name="Hyman1992">{{cite book |author=Libbie Henrietta Hyman |url=https://books.google.com/books?id=VKlWjdOkiMwC&pg=PA583 |title=Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy |date=15 September 1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-87013-7 |pages=583–}}</ref><ref>{{Cite book |last=Naguib |first=Marc |url=https://books.google.com/books?id=KgTeDwAAQBAJ&pg=PA65 |title=Advances in the Study of Behavior |date=2020-04-19 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-820726-0 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Birkhead |first1=Tim R. |url=https://books.google.com/books?id=FhvmHW972mAC&pg=PA701 |title=Sperm Competition and Sexual Selection |last2=Møller |first2=Anders Pape |date=1998-08-12 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-054159-4 |language=en}}</ref> agus téann ubhchealla isteach san [[útaras]] tríd an ubhaducht. Tá [[clóáca]] ag [[Veirteabrach|veirteabraigh]] eile den dá ghnéas chun speirm nó ubhchealla a scaoileadh. Is é atáirgeadh gnéasach an saolré is coitianta in eocaróit ilcheallacha, amhail [[Animalia|ainmhithe]], [[Fungas|fungais]] agus [[Planda|plandaí]].<ref>{{Cite journal |last=Nieuwenhuis |first=Bart |date=October 19, 2016 |title=The frequency of sex in fungi |journal=Philosophical Transactions B |volume=371 |issue=1706 |doi=10.1098/rstb.2015.0540 |pmid=27619703 |pmc=5031624 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Woods |first=Kerry |date=June 19, 2012 |title=Flowering Plants |url=https://eol.org/docs/discover/flowering-plants |access-date=September 12, 2022 |website=Encyclopedia of Life |archive-date=September 13, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053019/https://eol.org/docs/discover/flowering-plants |url-status=live }}</ref> Tarlaíonn atáirgeadh gnéasach i roinnt [[Eukaryota|eocarót]] aoncheallach freisin.<ref name="Chalker-2013">{{Cite journal |last=Chalker |first=Douglas |date=2013 |title=Epigenetics of Ciliates |url=https://cshperspectives.cshlp.org/content/5/12/a017764.full |journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Biology |volume=5 |issue=12 |article-number=a017764 |doi=10.1101/cshperspect.a017764 |pmid=24296171 |pmc=3839606 |via=Cold Spring Harbor |access-date=2022-09-13 |archive-date=2022-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913054521/https://cshperspectives.cshlp.org/content/5/12/a017764.full |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Knop |first=Michael |date=2011 |title=Yeast cell morphology and sexual reproduction – A short overview and some considerations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631069111001405 |journal=Comptes Rendus Biologies |volume=334 |issue=8–9 |pages=599–606 |doi=10.1016/j.crvi.2011.05.007 |pmid=21819940 |via=Elsevier Science Direct |access-date=2022-09-13 |archive-date=2022-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053019/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631069111001405 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref> Ní tharlaíonn atáirgeadh gnéasach i b[[Prócarót|prócaróit]], orgánaigh aoncheallacha gan [[núicléas cille]], cosúil le [[baictéir]] agus [[aircéigh]]. Mar sin féin, d'fhéadfaí roinnt próiseas i mbaictéir, lena n-áirítear comhchuingiú baictéarach, claochlú agus trasduchtú, a mheas ar aon dul le hatáirgeadh gnéasach sa mhéid is go n-ionchorpraíonn siad faisnéis ghéiniteach nua.<ref>{{Cite journal |last=Narra |first=Hema |date=September 5, 2015 |title=Of What Use Is Sex to Bacteria? |journal=Current Biology |volume=16 |issue=17 |pages=R705–R710 |doi=10.1016/j.cub.2006.08.024 |pmid=16950097 |s2cid=18268644 |doi-access=free }}</ref> D'fhéadfadh roinnt próitéiní agus gnéithe eile atá ríthábhachtach don atáirgeadh gnéasach a bheith tagtha chun cinn i mbaictéir, ach creidtear gur fhorbair atáirgeadh gnéasach i sinsear eocarótach ársa .<ref>{{Cite journal |last=Goodenough |first=Ursula |date=March 1, 2014 |title=Origins of Eukaryotic Sexual Reproduction |journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Biology |volume=6 |issue=3 |article-number=a016154 |doi=10.1101/cshperspect.a016154 |pmid=24591519 |pmc=3949356 }}</ref> Sa eocaróit, roinneann cealla réamhtheachtacha dioplóideacha chun cealla haplóideacha a tháirgeadh i bpróiseas ar a dtugtar méóis. I méóis, déantar ADN a mhacasamhlú chun ceithre chóip iomlána de gach crómasóm a tháirgeadh. Ina dhiaidh sin, tarlaíonn dhá chilldeighilt, chun gaiméití haplóideacha a ghiniúint. Tar éis an ADN a mhacasamhlú i méóis, péireálann na crómasóim homalógacha le chéile ionas go mbíonn a seichimh DNA ailínithe lena chéile. Le linn na tréimhse seo, roimh na cilldeighilte, malartaítear faisnéis ghéiniteach idir crómasóim homalógacha in athchuingriú géiniteach. Bíonn faisnéis an-chosúil ach ní comhionann i gcrómasóim homalógacha, agus trí réigiúin chomhchosúla, ach nach ionann iad a mhalartú, méadaíonn athchuingriú géiniteach éagsúlacht ghéiniteach i measc na nglún atá le teacht.<ref name="Nature-2014">{{Cite web |date=2014 |title=DNA Is Constantly Changing through the Process of Recombination |url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/dna-is-constantly-changing-through-the-process-6524876/#:~:text=Recombination%20occurs%20when%20two%20molecules,and%20swap%20segments%20of%20DNA. |access-date=September 14, 2022 |website=Nature |archive-date=September 15, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220915062330/https://www.nature.com/scitable/topicpage/dna-is-constantly-changing-through-the-process-6524876/#:~:text=Recombination%20occurs%20when%20two%20molecules,and%20swap%20segments%20of%20DNA. |url-status=live }}</ref> Le linn atáirgeadh gnéasach, tagann dhá gHaiméit haplóideach le chéile chun cill dhíplóideach amháin a chruthú, ar a dtugtar síogót, i bpróiseas ar a dtugtar toirchiú. Comhtháthaíonn núicléis na ngaiméití, agus cuireann gach gaiméit leath den ábhar géiniteach don síogót ar fáil. Tar éis toirchithe, deighleann an chill aonair go minic trí mhíteóis (gan athrú ar líon na gcrómasóm), forbraítear céim nó glúin ilcheallach dhíplóideach. I bplandaí, táirgeann an chéim dhíplóideach — ar a dtugtar an spóraifít — spóir trí mhéóis. Péacann na spóir sin ansin agus roinneann siad trí mhiotóis chun céim ilcheallach haplóideach a chruthú, an gaiméitifít, a tháirgeann gaiméití go díreach trí mhiotóis. Tugtar "glúinuainíocht" ar an gcineál seo saolré, ina mbíonn malartú idir dhá chéim ilcheallacha: an ghaiméitifít haplóideach ghnéasach agus an sporafít dhíplóideach neamhghnéasach.. Meastar gur paradacsúil é éabhlóid an atáirgthe ghnéasaigh,<ref>{{Cite web |last=Otto |first=Sarah |date=2014 |title=Sexual Reproduction and the Evolution of Sex |url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/sexual-reproduction-and-the-evolution-of-sex-824 |access-date=28 Feb 2019 |website=Scitable |archive-date=28 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128113746/http://www.nature.com/scitable/topicpage/sexual-reproduction-and-the-evolution-of-sex-824 |url-status=live }}</ref> toisc gur chóir go mbeadh an atáirgeadh neamhghnéasach in é a shárú ná é; mar is féidir le gach orgánach óg a chruthaítear sliocht dá chuid féin a tháirgeadh. Tugann sé seo le fios go bhfuil cumas sainiúil ag pobal neamhghnéasach fás níos tapúla le gach glúin.<ref name="Maynard Smith-1978">[[John Maynard Smith]] ''The Evolution of Sex'' 1978.</ref> Is míbhuntáiste ó thaobh na hoiriúnachta de é an costas 50% seo a bhaineann leis an atáirgeadh gnéasach.<ref name="Maynard Smith-1978">[[John Maynard Smith]] ''The Evolution of Sex'' 1978.</ref> This 50% cost is a [[fitness (biology)|fitness]] disadvantage of sexual reproduction.<ref>Ridley, M. (2004) Evolution, 3rd edition. Blackwell Publishing, p. 314.</ref> Áirítear sa "chostas dúbailte" a bhaineann leis an ngnéas an costas seo agus ar an bhfíric nach féidir le horgánach ar bith ach 50% dá ghéinte féin a chur ar aghaidh chuig a shliocht. Mar sin féin, buntáiste cinnte amháin a bhaineann leis an atáirgeadh gnéasach ná go méadaíonn sé an éagsúlacht ghéiniteach agus go gcuireann sé bac ar charnadh sócháin ghéiniteacha díobhálacha.<ref>{{Cite journal |doi=10.1038/ng.3216 |pmid=25685891 |date=4 March 2015 |url=https://www.ox.ac.uk/news/science-blog/making-sense-sex-why-genes-recombine |journal=Nature Genetics |title=Recombination affects accumulation of damaging and disease-associated mutations in human populations |last1=Hussin |first1=Julie G |last2=Hodgkinson |first2=Alan |last3=Idaghdour |first3=Youssef |last4=Grenier |first4=Jean-Christophe |last5=Goulet |first5=Jean-Philippe |last6=Gbeha |first6=Elias |last7=Hip-Ki |first7=Elodie |last8=Awadalla |first8=Philip |display-authors=3 |volume=47 |issue=4 |pages=400–404 |s2cid=24804649 |access-date=7 March 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120231628/https://www.ox.ac.uk/news/science-blog/making-sense-sex-why-genes-recombine |url-status=live }}</ref><ref name="Nature-2014" /> Is modh roghnúcháin nádúrtha é roghnú gnéasach ina n-éiríonn le daoine aonair áirithe atáirgeadh níos mó ná daoine eile sa phobal toisc go bhfuil siad níos fearr ag aimsiú páirtí le haghaidh atáirgthe ghnéasaigh.<ref>{{cite book |author=Cecie Starr |title=[[Biology: The Unity and Diversity of Life]] |publisher=Cengage Learning |year=2013 |edition=Ralph Taggart, Christine Evers, Lisa Starr |page=281}}</ref>{{Failed verification|date=December 2023}}<ref name="Vogt-2014">{{cite news |last=Vogt |first=Yngve |title=Large testicles are linked to infidelity |url=http://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html |date=January 29, 2014 |work=[[Phys.org]] |access-date=January 31, 2014 |archive-date=November 12, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112041627/https://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html |url-status=live }}</ref> Déantar cur síos air mar "''a powerful evolutionary force that does not exist in asexual populations''"<ref>{{cite journal |pmid=11395771 |year=2001 |last1=Agrawal |first1=A. F. |title=Sexual selection and the maintenance of sexual reproduction |journal=Nature |volume=411 |issue=6838 |pages=692–695 |doi=10.1038/35079590 |bibcode=2001Natur.411..692A |s2cid=4312385}}</ref> == Éabhlóid == [[Catagóir: Atáirgeadh gnéasach | Atáirgeadh gnéasach ]] [[Catagóir:Bitheolaíocht fhorbarthach]] [[Catagóir:Torthúlacht]] [[Catagóir:Atáirgeadh]] [[Catagóir:Gnéasacht]] == Féach freisin == * [[Atáirgeadh]] == Tagairtí == {{Reflist}} {{Síol-sláinte}} [[Catagóir:Corp an duine]] dj50054dkbsea8o7vmb3mwtpl1gqh4v 0 85648 1319936 1250038 2026-07-08T17:16:36Z ~2026-38660-25 75580 1319936 wikitext text/x-wiki {{Glanadh}} {{WD Bosca Sonraí Doiciméad}} [[File:Transgender Pakistani Pride Ensign.webp|thumb|Bratach chearta trasinscne don Phacastáin.]] Bille um Transgender Persons (Cosaint na gCeart), 2017, sa Phacastáin .<ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1393766|title=Senate unanimously approves bill empowering transgenders to determine their own identity|first=Nadir|last=Guramani|date=7 March 2018|publisher=}}</ref> ==Tagairtí== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bille um Daoine Trasinscne, An}} pxx2gkfksadlkafzzsp0ucpboh574cs 0 90434 1319939 1232984 2026-07-08T17:43:37Z Seachránaí 53315 Catagóirí 1319939 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Duine}} Is iarpholaiteoir Éireannach agus iarbhall den [[Comhaontas Glas|Chomhaontas Glas]] í '''Saoirse McHugh''' (a rugadh i 1990). B'ise iarrthóir an [[Comhaontas Glas|Chomhaontais Ghlais]] don pharlaimintcheantar [[Iarthuaisceart-Lár na Tíre (tocheantar na hEorpa)|Lár Tíre agus an Iarthuaiscirt]] i dtoghcháin Pharlaimint na hEorpa 2019. == Sonraí Pearsanta == Is as [[Acaill|Oileán Acla]] í McHugh. Tá Baitsiléir Eolaíochta aici ó [[An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath|Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath]] agus Máistreacht i dTalmhaíocht Inbhuanaithe agus Slándáil Bia ó Ollscoil [[Lancaster]].<ref>{{Lua idirlín|url=http://saoirsemchugh.ie/about/|teideal=Saoirse McHugh - About|language=en-IE|work=greenparty.ie|dátarochtana=2019-08-04|archivedate=2020-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201203075202/http://saoirsemchugh.ie/about/}}</ref> == Feachtas Eorpach 2019 == Sheas sí an chéad uair le haghaidh oifige polaitiúla i dtoghchán Eorpach 2019, mar iarrthóir sa pharlaimintcheantar [[Iarthuaisceart-Lár na Tíre (tocheantar na hEorpa)|Lár Tíre agus an Iarthuaiscirt]]. Sheas sí ar chlár a chuir chun cinn ceannasaíocht fuinnimh na hEorpa, aistriú cothrom go dtí geilleagar íseal-charbóin, agus acmhainneacht comhphobal in aghaidh na [[Athrú aeráide|héigeandála aeráide]] agus in aghaidh thimthriall an uirbithe.<ref>{{Lua idirlín|url=http://saoirsemchugh.ie/policy/|teideal=Policy|údar=|dáta=2018-12-27|language=en-IE|work=Saoirse McHugh|dátarochtana=2019-08-27|archivedate=2019-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190921113321/http://saoirsemchugh.ie/policy/}}</ref> Bhain sí an-aithne amach i laethanta deiridh an fheachtais as a dúshlán láidir do [[Peter Casey]] le linn díospóireachta teilifíse.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/entertainment/banter/trending/pass-casey-the-aloe-vera-green-partys-saoirse-mchugh-impresses-debate-viewers-in-clash-with-peter-casey-38136592.html|teideal='Pass Casey the aloe vera' - Green Party's Saoirse McHugh impresses debate viewers in clash with Peter Casey|language=en|work=Independent.ie}}</ref> “Millionaires blaming migrants is an old trope and it's boring,” ar McHugh. Chuir sí comhairle ar Casey freisin "go on [[Dancing with the Stars (sraith theilifíse na hÉireann)|Dancing with the Stars]] if you want attention that much." <ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/news/politics/green-party-s-saoirse-mchugh-unexpected-star-of-european-election-debates-1.3901147|teideal=Green Party's Saoirse McHugh unexpected star of European election debates|language=en|work=The Irish Times}}</ref> Oíche an toghcháin, thaispeáin pobalbhreitheanna imeachta McHugh ar 12% de na vótaí céadrogha, agus na meáin ag déanamh cur síos air seo mar "thoradh gan choinne", toisc go raibh McHugh ina hiarrthóir céaduaire.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/ireland/newcomer-mchugh-set-for-shock-seat-in-midlands-north-west-926613.html|teideal=Newcomer McHugh set for shock seat in Midlands North-West|work=www.irishexaminer.com}}</ref> Bhí an toradh seo mar chuid den “Tonn Glas”, a chonaic tacaíocht gan choinne don pháirtí sna toghcháin seo ar fud na hÉireann.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.thejournal.ie/green-party-surge-4651796-May2019/|teideal=Green Party surge|language=en|work=TheJournal.ie}}</ref> Sna fíorthorthaí, fuair McHugh 51,019 (8.58%) vótaí céad rogha, á cur sa séú háit as seacht n-iarrthóir déag. == I ndiaidh Fheachtas Eorpach 2019 == Tar éis thoghchán Eorpach 2019, bhí tuairimíocht sna meáin go rithfeadh McHugh ar son an tsuímh [[Seanad Éireann|Sheanaid]] a d'éirigh folamh nuair a bhuaigh an Seanadóir [[Grace O'Sullivan]], ball den Chomhaontas Glas í féin, suíomh i [[Parlaimint na hEorpa|bParlaimint na hEorpa]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/ireland/green-party-candidate-saoirse-mchugh-may-contest-seanad-seat-929232.html|teideal=Green Party candidate Saoirse McHugh may contest Seanad seat|údar=Thursday, June 06, 2019-06:43 Pm|dáta=2019-06-06|language=en|work=www.irishexaminer.com|dátarochtana=2019-08-27}}</ref> Pippa Hackett, comhairleoir in [[Éadan Doire]], a fuair ainmniúchán an Pháirtí le dul san iomaíocht don suíomh sin faoi dheireadh. Bhí ráite ag McHugh go bhfuil sí in éadan comhrialtas idir an gComhaontas Glas agus [[Fianna Fáil]] nó [[Fine Gael]], ceist a bhí conspóideach laistigh den pháirtí.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/ireland/green-partys-saoirse-mchugh-warns-against-going-into-coalition-936875.html|teideal=Green Party's Saoirse McHugh warns against going into coalition|údar=Monday, July 15, 2019-07:00 Am|dáta=2019-07-15|language=en|work=www.irishexaminer.com|dátarochtana=2019-08-27}}</ref> I Mí Dheireadh Fómhair 2019, fuair McHugh an t-ainmniúchán le dul san iomaíocht i [[Maigh Eo (Dáilcheantar)|nDáilcheantar Mhaigh Eo]] ar son an Chomhaontais Ghlais in [[Olltoghchán na hÉireann, 2020|Olltoghchán 2020]]. Tháinig sí sa seachtú háit, í ag fáil 6.5% de na vótaí céadrogha. Sular vótáil baill an Chomhaontais Ghlais ar an dréachtchlár rialtais le Fianna Fáil agus Fine Gael a mhol ceannasaíocht an pháirtí don bhallraíocht i Mí Meithimh 2020, ghlaoigh McHugh ar son vóta in aghaidh an bheartais, í ag rá nach Socrú Glas Nua ach "greener business as usual" a bhí i gceist leis, agus go "''a true Green New Deal recognises that action to combat climate change will not be successful unless it simultaneously ushers in social and economic reforms that will distribute opportunity more fairly and tackle inequality''".<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishtimes.com/news/politics/saoirse-mchugh-and-three-others-appeal-to-green-members-to-reject-deal-1.4284612|teideal=Saoirse McHugh and three others appeal to Green members to reject deal|údar=Marie O'Halloran|language=en|work=The Irish Times|dátarochtana=2020-06-30}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/ireland/four-green-party-members-sign-open-letter-opposing-programme-for-government-1006461.html|teideal=Four Green Party members sign open letter opposing Programme for Government|údar=Saturday, June 20, 2020-10:40 Pm|dáta=2020-06-20|language=en|work=www.irishexaminer.com|dátarochtana=2020-06-30}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://www.msn.com/en-ie/news/uknews/former-fianna-fail-deputy-leader-eamon-o-cuiv-and-green-party-candidate-saoirse-mchugh-to-vote-against-programme-for-government/ar-BB15yBZG|teideal=Former Fianna Fail deputy leader Eamon O Cuiv and Green Party candidate Saoirse McHugh to vote against programme for Government|work=www.msn.com|dátarochtana=2020-06-30}}</ref> I ndeireadh an scéil, rítheadh an beartas, agus 76% den bhallraíocht i bhfabhar air. D'fhág McHugh an Comhaontas Glas i Mí Iúil 2020. == Tagairtí == {{Reflist}} == Naisc sheachtracha == *[https://www.greenparty.ie/comhaontas-glas/ Suíomh gréasáin oifigiúil an Chomhaontais Ghlais] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190530152739/https://www.greenparty.ie/comhaontas-glas/ |date=2019-05-30 }} *[https://www.greenparty.ie/people/saoirse-mchugh/ Leathanach an Chomhaontais Ghlais le haghaidh Saoirse McHugh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190530235136/https://www.greenparty.ie/people/saoirse-mchugh/ |date=2019-05-30 }} {{DEFAULTSORT:McHugh, Saoirse}} [[Catagóir:Daoine a rugadh i 1990]] [[Catagóir:Daoine beo]] [[Catagóir:Alumni COBÁC]] [[Catagóir:Baill an Chomhaontais Ghlais]] [[Catagóir:Gníomhaithe Éireannacha]] [[Catagóir:Gníomhaithe na heite chlé]] [[Catagóir:Gníomhaithe timpeallachta]] [[Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann]] [[Catagóir:Mná Éireannacha]] [[Catagóir:Mná sa pholaitíocht]] [[Catagóir:Polaiteoirí as Contae Mhaigh Eo]] [[Catagóir:Sóisialaithe Éireannacha]] 8r96qsnjbbbq9schy8nrj5l9d2v0qmh 4 95192 1319943 1319549 2026-07-08T17:59:42Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1319943 wikitext text/x-wiki Seo a leanas liosta mná Éireannacha gan leathanach ar Vicipéid: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P27|wdt:P17|wdt:P495|wdt:P1532 wd:Q27 . FILTER NOT EXISTS { # has no en.wikipedia sitelink ?wen schema:about ?item . ?wen schema:isPartOf <https://ga.wikipedia.org/> . } ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female ?item wdt:P31 wd:Q5 . # human OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks } limit 1000 |sort=P569 |columns=label:name,P18,description,P106,P569,P570,P19,P20,item:nasc wikidata,?linkcount:méid naisc |thumb=40 |autolist=fallback |links=red |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! name ! íomhá ! description ! gairm ! dáta breithe ! dáta báis ! áit bhreithe ! áit bháis ! nasc wikidata ! méid naisc |- | [[Liadain]] | | file Éireannach | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="650" | 650 | No/unknown value | [[Corca Dhuibhne, Barúntacht|Corca Dhuibhne]] | | [[:d:Q4260764|Q4260764]] | 7 |- | [[Juliana FitzGerald, Lady of Thomond]] | | uasal Éireannach | | data-sort-value="1263" | 1263 | data-sort-value="1300" | 1300-09-24 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3811097|Q3811097]] | 3 |- | [[Margaret FitzGerald, Cuntaois Urumhan]] | [[Íomhá:Unknown early 15th century lady on palimpsest chest tomb of Piers Butler, 8th Earl of Ormond (1467-1539), St Canice's Cathedral, Kilkenny, supposed to represent his wife Margaret Fitzgerald.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (1401–1542) ♀; child of [[Gearóid Mór Mac Gearailt]] agus Alison Eustace; spouse of Piers Butler, 8ú hIarla Urumhan | | data-sort-value="1401" | 15th century | data-sort-value="1542" | 1542-08-09 | | [[Cill Chainnigh]] | [[:d:Q208901|Q208901]] | 4 |- | [[Elizabeth Stanhope]] | [[Íomhá:Elizabeth Countess of Chesterfield.png|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (1640–1665) ♀; child of James Butler, 1st Duke of Ormonde agus Elizabeth Butler; spouse of Philip Stanhope | | data-sort-value="1640" | 1640-06-29 | data-sort-value="1665" | 1665-07 | [[Caisleán Chill Chainnigh]] | | [[:d:Q245681|Q245681]] | 3 |- | [[Grizel Steevens]] | [[Íomhá:Grizell Steevens.png|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht na Breataine Móire|ríocht na breataine móire]] benefactor (1653–1746) ♀ | [[benefactor]] | data-sort-value="1653" | 1653 | data-sort-value="1746" | 1746 | [[Sasana]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1124291|Q1124291]] | 3 |- | [[Elizabeth Aldworth]] | [[Íomhá:MrsAldworth.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] uasal (1692–1773) ♀; child of Arthur St Leger, 1st Viscount Doneraile agus Elizabeth Hayes; spouse of Richard Aldworth | [[uasal]] | data-sort-value="1692" | 1692<br/>1695 | data-sort-value="1773" | 1773<br/>1772-05-11 | [[Dún ar Aill]] | [[Contae Chorcaí]] | [[:d:Q1773537|Q1773537]] | 11 |- | [[Elizabeth Griffith]] | [[Íomhá:Elizabeth griffith.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[An Bhreatain Bheag|breatnach]] aisteoir stáitse, [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], scríbhneoir aistí, drámadóir agus [[Aisteoir|aisteoir]] (1727–1793) ♀ | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir aistí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1727" | 1727-10-11 | data-sort-value="1793" | 1793-01-05 | [[Sir Forgannwg]] | [[Cill Dara]] | [[:d:Q1331217|Q1331217]] | 7 |- | [[Nano Nagle]] | [[Íomhá:Nano Nagle.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] bean rialta Chríostaí, ban-ab (1728–1784) ♀ | [[bean rialta Chríostaí]] | data-sort-value="1728" | 1728 | data-sort-value="1784" | 1784-04-20 | [[Contae Chorcaí]] | [[Corcaigh]] | [[:d:Q596669|Q596669]] | 11 |- | [[Amelia Curran]] | | péintéir Éireannach (1775–1847) | [[péintéir]] | data-sort-value="1775" | 1775 | data-sort-value="1847" | 1847 | [[Baile Átha Cliath]] | [[an Róimh]] | [[:d:Q2842660|Q2842660]] | 10 |- | [[Catherine McAuley]] | [[Íomhá:Photo mcauley.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] duine rialta, [[Bean rialta|bean rialta]] agus [[Altra|altra]] (1778–1841) ♀ | [[duine rialta]]<br/>[[bean rialta]]<br/>[[altra]] | data-sort-value="1778" | 1778-09-29 | data-sort-value="1841" | 1841-11-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q2736460|Q2736460]] | 15 |- | [[Anna Doyle Wheeler]] | [[Íomhá:Anna Doyle Wheeler.jpg|center|40px]] | ceoltóir agus gníomhaí ar son cearta na mban | [[scríbhneoir]]<br/>[[gníomhaí ar son chearta na mban]]<br/>[[sufraigéid]]<br/>[[salonnière]]<br/>[[fealsamh]]<br/>[[feimineach]] | data-sort-value="1785" | 1785 | data-sort-value="1848" | 1848-05-07 | [[Contae Thiobraid Árann]] | [[Camden Town]] | [[:d:Q4766969|Q4766969]] | 12 |- | [[Anna Maria Hall]] | [[Íomhá:Forlorn-hope-amhall.png|center|40px]] | úrscéalaí Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[eagarthóir]]<br/>[[daonchara]] | data-sort-value="1800" | 1800-01-06 | data-sort-value="1881" | 1881-01-30 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Molesey]] | [[:d:Q562000|Q562000]] | 16 |- | [[Barbara Arbuthnott]] | [[Íomhá:Barbara Arbuthnott og Lars Olsen Hoås SU-L01.0296 (cropped).jpg|center|40px]] | scríbhneoir | [[feirmeoir]] | data-sort-value="1822" | 1822-09-05 | data-sort-value="1904" | 1904-08-28 | [[An Teampall Mór]] | | [[:d:Q4858720|Q4858720]] | 4 |- | [[Ismania Nugent]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] bean choimhdeachta, Lady of the Bedchamber (1838–1918) ♀; child of Walter Nugent, 1st Baron Nugent agus Georgiana Elizabeth Jenkinson; spouse of Charles FitzRoy, 3rd Baron Southampton | [[bean choimhdeachta]] | data-sort-value="1838" | 1838-09-23 | data-sort-value="1918" | 1918-08-18 | [[Éire]] | | [[:d:Q3802599|Q3802599]] | 2 |- | [[Joanna Hiffernan]] | [[Íomhá:Courbe Portrait de Jo.jpg|center|40px]] | mainicín Éireannach | [[mainicín ealaíne]]<br/>[[péintéir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1843" | 1843 | data-sort-value="2000" | 20th century<br/>1903 | [[Luimneach]] | [[Holborn]] | [[:d:Q457483|Q457483]] | 15 |- | [[Ellen (Nellie) Cashman]] | [[Íomhá:Ellen Cashman.gif|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] taiscéalaí, bialannaí agus prospector (1845–1925) ♀; Alaska Women's Hall of Fame, Arizona Women's Hall of Fame, National Cowgirl Museum and Hall of Fame agus Alaska Mining Hall of Fame | [[taiscéalaí]]<br/>[[bialannaí]]<br/>[[prospector]] | data-sort-value="1845" | 1845-08-25 | data-sort-value="1925" | 1925-01-04 | [[An Cóbh]] | [[Victoria, an Cholóim Bhriotanach|Victoria]] | [[:d:Q602294|Q602294]] | 8 |- | [[Annie Jessy Curwen]] | | múinteoir ceoil Éireannach | [[pianódóir]]<br/>[[múinteoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1845" | 1845 | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q4769321|Q4769321]] | 1 |- | [[Alice Stopford Green]] | [[Íomhá:Alicestopfordgreen.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[staraí]]<br/>[[polaiteoir]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1847" | 1847-05-30 | data-sort-value="1929" | 1929-05-28 | [[Ceanannas]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q4726110|Q4726110]] | 8 |- | [[Fanny Parnell]] | [[Íomhá:Miss Fanny Parnell 1882.jpg|center|40px]] | file Éireannach (1848 – 1882) | [[scríbhneoir]]<br/>[[file]] | data-sort-value="1848" | 1848-09-04 | data-sort-value="1882" | 1882-07-20 | | | [[:d:Q3066476|Q3066476]] | 5 |- | [[George Egerton]] | [[Íomhá:George Egerton in the 1930s.jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]]-[[An Astráil|astrálach]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], drámadóir, [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] agus aistritheoir (1859–1945) ♀; child of John Joseph Dunne agus Elizabeth George; spouse of Reginald Edward Golding Bright, Henry Peter Higginson agus Egerton Clairmonte | [[scríbhneoir]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[aistritheoir]] | data-sort-value="1859" | 1859-12-14<br/>1860 | data-sort-value="1945" | 1945-08-12 | [[an Astráil]] | [[Londain]] | [[:d:Q273207|Q273207]] | 10 |- | [[Amanda McKittrick Ros]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[File|file]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] (1860–1939) ♀; notable work Irene Iddesleigh | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1860" | 1860-12-08 | data-sort-value="1939" | 1939-02-02 | [[Baile na hInse, Contae an Dúin]] | [[Béal Feirste]] | [[:d:Q4739696|Q4739696]] | 4 |- | [[May Langrishe]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1864" | 1864-12-31 | data-sort-value="1939" | 1939-01-24 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | [[Charmouth]] | [[:d:Q1727762|Q1727762]] | 4 |- | [[Louisa Martin]] | [[Íomhá:Mollie martin.jpg|center|40px]] | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1865" | 1865-09-03 | data-sort-value="1941" | 1941-10-24 | [[An Dúcharraig]] | [[Port Rois]] | [[:d:Q1395948|Q1395948]] | 12 |- | [[Lena Rice]] | [[Íomhá:Lena rice.jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]] imreoir leadóige (1866–1907) ♀ | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1866" | 1866-06-21 | data-sort-value="1907" | 1907-06-21 | [[Loch Ceann]] | [[Loch Ceann]] | [[:d:Q267303|Q267303]] | 22 |- | [[Aleen Cust]] | [[Íomhá:Aleen Cust portrait.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Tréidlia|tréidlia]] (1868–1937) ♀; child of Sir Leopold Cust, 2nd Baronet agus Charlotte Sobieske Isabel Bridgeman | [[tréidlia]] | data-sort-value="1868" | 1868 | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]] | [[Iamáice]] | [[:d:Q4714359|Q4714359]] | 7 |- | [[Annie Patterson]] | | orgánaí agus cumadóir ceoil | [[ceoleolaí]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[múinteoir ceoil]]<br/>[[orgánaí]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[léachtóir]] | data-sort-value="1868" | 1868-10-27 | data-sort-value="1934" | 1934-01-16 | [[An Lorgain]] | [[Corcaigh]] | [[:d:Q4769404|Q4769404]] | 7 |- | [[M. Obré]] | [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1870" | 1870s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739841|Q55739841]] | 1 |- | [[Ethel Hobday]] | | ceoltóir Éireannach | [[pianódóir]] | data-sort-value="1872" | 1872-11-28 | data-sort-value="1947" | 1947-07-10 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4498564|Q4498564]] | 2 |- | [[Annie M. P. Smithson]] | | scríbhneoir Éireannach | [[cnáimhseach]]<br/>[[údar]]<br/>[[altra]]<br/>[[gníomhaí polaitiúil]] | data-sort-value="1873" | 1873-09-26 | data-sort-value="1948" | 1948-02-21 | [[Dumhach Thrá]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q4769366|Q4769366]] | 3 |- | [[Annie Moore]] | [[Íomhá:Annie Moore.png|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] person (1874–1924) ♀ | | data-sort-value="1874" | 1874-04-24 | data-sort-value="1924" | 1924-12-06 | [[Corcaigh]] | [[Manhattan]] | [[:d:Q529195|Q529195]] | 6 |- | [[Hilda Chater]] | | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann|Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] imreoir fichille (1874–1968) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1874" | 1874-08-28 | data-sort-value="1968" | 1968-11-27 | | | [[:d:Q105722375|Q105722375]] | 4 |- | [[Eilís Ní Phartholáin]] | | scríbhneoir agus gníomhaí Éireannach | [[file]]<br/>[[gearrscéalaí]]<br/>[[gníomhaí polaitiúil]] | data-sort-value="1875" | 1875-11-26 | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4725870|Q4725870]] | 4 |- | [[Bickford]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1875" | 1875 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739807|Q55739807]] | 0 |- | [[T. D. Good-Carroll]] | [[Íomhá:Ireland England 1903.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1879" | 1879-11-01 | data-sort-value="1958" | 1958-02-21 | [[An Charraig Dhubh]] | [[Droichead na Dothra]] | [[:d:Q27044123|Q27044123]] | 3 |- | [[Sara Allgood]] | [[Íomhá:Sara Allgood 1939.JPG|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1880" | 1880-10-30<br/>1883 | data-sort-value="1950" | 1950-09-13 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Woodland Hills]] | [[:d:Q238070|Q238070]] | 30 |- | [[Mary Dickenson-Auner]] | | cumadóir Éireannach | [[cumadóir]]<br/>[[veidhleadóir]] | data-sort-value="1880" | 1880-10-24 | data-sort-value="1965" | 1965-05-25 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Vín]] | [[:d:Q1719083|Q1719083]] | 4 |- | [[Irene Hamilton]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1880" | 1880s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739833|Q55739833]] | 0 |- | [[Manders]] | [[Íomhá:Mrs Manders.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1880" | 1880s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739843|Q55739843]] | 1 |- | [[Hazlett]] | [[Íomhá:Irish International Badminton team 1909.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1880" | 1880s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q84044654|Q84044654]] | 1 |- | [[Louisa Plews]] | [[Íomhá:Irish International Badminton team 1912.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1881" | 1881 | data-sort-value="1969" | 1969-12-10 | | [[Baile na Lobhar]] | [[:d:Q55739855|Q55739855]] | 1 |- | [[Beatrice Elvery]] | [[Íomhá:William Orpen Bridgit.JPG|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] péintéir, ealaíontóir gloine daite, dealbhóir agus maisitheoir (fl. 1904–1970) (1881–1970) ♀ | [[péintéir]]<br/>[[ealaíontóir gloine daite]]<br/>[[dealbhóir]]<br/>[[maisitheoir]] | data-sort-value="1883" | 1883-04-30 | data-sort-value="1970" | 1970-05-21 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4877145|Q4877145]] | 4 |- | [[Storey]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739860|Q55739860]] | 0 |- | [[H. Pigot]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q65554314|Q65554314]] | 0 |- | [[C. Johnstone]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q27574560|Q27574560]] | 0 |- | [[Nora Lambert]] | [[Íomhá:Miss Lambert.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q65554502|Q65554502]] | 1 |- | [[F. O. D. Trench]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q27574551|Q27574551]] | 0 |- | [[E. F. Stewart]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1890" | 1890s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739822|Q55739822]] | 0 |- | [[Bridget Dowling]] | [[Íomhá:Bridget Dowling Hitler NYWTS.jpg|center|40px]] | céilí Alois Hitler | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-03 | data-sort-value="1969" | 1969-11-18 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Long Island]] | [[:d:Q454576|Q454576]] | 16 |- | [[Patricia Collinge]] | [[Íomhá:Patricia-collinge-trailer.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Meiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1892" | 1892-09-20 | data-sort-value="1974" | 1974-04-10 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | [[:d:Q177208|Q177208]] | 20 |- | [[Kitty Kiernan]] | [[Íomhá:Kitty Kiernan.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] réabhlóidí agus gníomhaí (1892–1945) ♀ | [[réabhlóidí]]<br/>[[gníomhaí]] | data-sort-value="1892" | 1892-01-26 | data-sort-value="1945" | 1945-07-24 | [[Gránard]] | | [[:d:Q4581421|Q4581421]] | 10 |- | [[Dorothy Colpoys]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1894" | 1894-11-26 | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Surrey]] | [[Devon]] | [[:d:Q27783241|Q27783241]] | 2 |- | [[A. M. Head]] | [[Íomhá:Mrs A.M. Head.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1895" | 1895 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q15290937|Q15290937]] | 4 |- | [[Enid Starkie]] | | léirmheastóir liteartha Éireannach | [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[focleolaí]] | data-sort-value="1897" | 1897-08-18 | data-sort-value="1970" | 1970-04-21 | [[Cill Iníon Léinín]] | | [[:d:Q1343100|Q1343100]] | 3 |- | [[Ninette de Valois]] | [[Íomhá:Ninette de Valois (1974).jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] damhsóir bailé, cóiréagrafaí, leabhrógaí, máistir bailé, [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], múinteoir bailé, [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]], ballet director agus damhsóir (1898–2001) ♀; Chevalier de la Légion d'honneur‎, Gradam Laurence Olivier, Dame Commander of the Order of the British Empire, Duais Erasmus, Companion of Honour, Ord Fiúntais, Bonn Albert, Society of London Theatre Special Award, Critics' Circle Award for Distinguished Service to the Arts agus Queen Elizabeth II Coronation Award; member of Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá; child of Thomas Robert Alexander Stannus agus Elizabeth Graydon Smith; spouse of Arthur Blackall Connell | [[damhsóir bailé]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[máistir bailé]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[múinteoir bailé]]<br/>[[stiúrthóir scannán]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="1898" | 1898-06-06 | data-sort-value="2001" | 2001-03-08 | [[Baile Coimín]] | [[Londain]] | [[:d:Q234436|Q234436]] | 33 |- | [[Elizabeth Bowen]] | [[Íomhá:Elizabeth Bowen (cropped).png|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[gearrscéalaí]] | data-sort-value="1899" | 1899-06-07 | data-sort-value="1973" | 1973-02-22 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Londain]] | [[:d:Q235308|Q235308]] | 43 |- | [[Eileen Percy]] | [[Íomhá:Eileen Percy - Aug 14 1920 EH.jpg|center|40px]] | aisteoir Gael-Mheiriceánach (1900-1973) | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1900" | 1900-08-21 | data-sort-value="1973" | 1973-07-29 | [[Béal Feirste]] | [[Los Angeles, California|Los Angeles]] | [[:d:Q2070491|Q2070491]] | 12 |- | [[D. Anderson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1900" | 1900s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739817|Q55739817]] | 0 |- | [[D. Pilkington]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1900" | 1900s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739819|Q55739819]] | 0 |- | [[Muriel Homan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1900" | 1900s | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q55739840|Q55739840]] | 0 |- | [[Iris Origo]] | [[Íomhá:Iris Origo Donata.jpg|center|40px]] | scríbhneoir Briotanach | [[staraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[feirmeoir]]<br/>[[beathaisnéisí]]<br/>[[dialannaí]] | data-sort-value="1902" | 1902-08-15 | data-sort-value="1988" | 1988-06-28 | [[Gloucestershire]] | [[Siena]] | [[:d:Q518613|Q518613]] | 8 |- | [[Mary Katherine Herbert]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] spiaire agus gníomhaire SOE (1903–1983) ♀; spouse of Claude de Baissac | [[spiaire]]<br/>[[gníomhaire SOE]] | data-sort-value="1903" | 1903-10-01 | data-sort-value="1983" | 1983-01-23 | [[Cas-gwent]] | [[Frant]] | [[:d:Q3296186|Q3296186]] | 6 |- | [[Ellen Organ]] | [[Íomhá:Little Nellie of Holy God.gif|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] misteach agus visionary (1903–1908) ♀ | [[misteach]]<br/>[[visionary]] | data-sort-value="1903" | 1903-08-24 | data-sort-value="1908" | 1908-02-02 | [[Port Láirge]] | [[Corcaigh]] | [[:d:Q3337916|Q3337916]] | 5 |- | [[Derreen Good]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1904" | 1904-08-15 | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q55739818|Q55739818]] | 1 |- | [[Norma Stoker]] | [[Íomhá:Norma Stoker.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir leadóige]]<br/>[[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1905" | 1905-03-26 | data-sort-value="1962" | 1962-08-21 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Contae Bhaile Átha Cliath]] | [[:d:Q1999289|Q1999289]] | 5 |- | [[Olive Wilson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Doire]] | | [[:d:Q2019968|Q2019968]] | 2 |- | [[Edel Quinn]] | [[Íomhá:Edel Quinn.png|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] misinéir (1907–1944) ♀ | [[misinéir]] | data-sort-value="1907" | 1907-09-14 | data-sort-value="1944" | 1944-05-12 | [[Ceann Toirc]] | [[Nairobi]] | [[:d:Q443996|Q443996]] | 14 |- | [[G. Good]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1908" | 1908 | data-sort-value="2000" | 20th century | | | [[:d:Q65554295|Q65554295]] | 0 |- | [[Christabel Bielenberg]] | | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[An Ghearmáin|gearmánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus trodaí frithbheartaíochta (1909–2003) ♀; Commander's Cross of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany; child of Percy Collingwood Burton agus Christabel Rose Harmsworth; spouse of Peter Bielenberg | [[scríbhneoir]]<br/>[[trodaí frithbheartaíochta]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-18 | data-sort-value="2003" | 2003-11-02 | [[Londain]] | [[An Tulach]] | [[:d:Q97287|Q97287]] | 7 |- | [[Margaret Kelly]] | [[Íomhá:MargaretKellyYoung.JPG|center|40px]] | damhsóir Éireannach | [[bainisteoir]]<br/>[[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="1910" | 1910-06-24 | data-sort-value="2004" | 2004-09-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Páras]] | [[:d:Q1747577|Q1747577]] | 8 |- | [[Eileen Goulding]] | [[Íomhá:Irish Leinster Interprovincial Badminton team 1936.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1910" | 1910s | | | | [[:d:Q84044350|Q84044350]] | 1 |- | [[Billy Kelly]] | [[Íomhá:Billie Kelly.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1910" | 1910s | | | | [[:d:Q84044367|Q84044367]] | 1 |- | [[Mavis Macnaughton]] | [[Íomhá:Mavis Hamilton.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1911" | 1911-09-14 | data-sort-value="1958" | 1958-11 | [[Ráth Domhnaigh]] | | [[:d:Q1647577|Q1647577]] | 5 |- | [[G. Carty]] | [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1911" | 1911 | | | | [[:d:Q65554294|Q65554294]] | 1 |- | [[Marguerite Dockrell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (1912–1983) ♀; child of [[Henry Morgan Dockrell]] | [[snámhóir]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-10 | data-sort-value="1983" | 1983-09 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Northampton]] | [[:d:Q23936583|Q23936583]] | 4 |- | [[Geraldine Fitzgerald]] | [[Íomhá:Geraldine-Fitzgerald-August-1944.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir drámaíochta]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-24 | data-sort-value="2005" | 2005-07-17 | [[Na Clocha Liatha]] | [[Upper East Side]] | [[:d:Q236396|Q236396]] | 38 |- | [[Anita Leslie]] | | beathaisnéisí Éireannach | [[beathaisnéisí]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1914" | 1914-11-21 | data-sort-value="1985" | 1985-11-05 | | | [[:d:Q4765648|Q4765648]] | 2 |- | [[Joyce Redman]] | | aisteoir Angla-Éireannach | [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amharclannóir]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-09 | data-sort-value="2012" | 2012-05-10 | [[Gosforth]] | [[Pembury]] | [[:d:Q442956|Q442956]] | 17 |- | [[Dorothy Donaldson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[imreoir haca]] | data-sort-value="1915" | 1915 | data-sort-value="2011" | 2011-09-04 | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q1250293|Q1250293]] | 4 |- | [[E. Hall]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1915" | 1915 | | | | [[:d:Q134423755|Q134423755]] | 0 |- | [[Bridie O'Flaherty]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-27 | data-sort-value="2006" | 2006-01-12 | | [[Gaillimh]] | [[:d:Q914007|Q914007]] | 2 |- | [[Maeve Brennan]] | | scríbhneoir Éireannach | [[iriseoir]]<br/>[[léirmheastóir liteartha]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[colúnaí]] | data-sort-value="1917" | 1917-01-06 | data-sort-value="1993" | 1993-11-01 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | [[:d:Q1883652|Q1883652]] | 9 |- | [[Margaret Barry]] | | ceoltóir Éireannach | [[bainseóí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1917" | 1917 | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Corcaigh]] | [[Baile Labhráis]] | [[:d:Q2073268|Q2073268]] | 4 |- | [[Marie Kean]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1918" | 1918-06-27 | data-sort-value="1993" | 1993-12-29 | [[An Ros, Contae Bhaile Átha Cliath|An Ros]] | [[Domhnach Broc]] | [[:d:Q3292619|Q3292619]] | 6 |- | [[Josie MacAvin]] | | dearthóir seit | [[dearthóir léiriúchán]] | data-sort-value="1919" | 1919-04-23 | data-sort-value="2005" | 2005-01-26 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile na Manach]] | [[:d:Q178716|Q178716]] | 8 |- | [[Barbara Good]] | [[Íomhá:Barbara J. Good.jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1920" | 1920 | | | | [[:d:Q807442|Q807442]] | 3 |- | [[Elizabeth Shaw]] | [[Íomhá:Elizabeth Shaw (1989) by Guenter Prust.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] scigealaíontóir, maisitheoir, cartúnaí, maisitheoir, ealaíontóir grafach, [[Grianghrafadóir|grianghrafadóir]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] agus scríbhneoir litríocht pháistí (1920–1992) ♀; Gutenberg Prize | [[scigealaíontóir]]<br/>[[maisitheoir]]<br/>[[cartúnaí]]<br/>[[ealaíontóir grafach]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1920" | 1920-05-04 | data-sort-value="1992" | 1992-06-27 | [[Béal Feirste]] | [[Beirlín]] | [[:d:Q1331314|Q1331314]] | 3 |- | [[Eilís Dillon]] | | scríbhneoir Éireannach | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1920" | 1920-03-07 | data-sort-value="1994" | 1994-07-19 | [[Gaillimh]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1567235|Q1567235]] | 9 |- | [[Nora Conway]] | [[Íomhá:Badminton 1939.JPG|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1920" | 1920s | data-sort-value="2010" | 2010s | | | [[:d:Q6457791|Q6457791]] | 3 |- | [[B. Potter]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1920" | 1920s | | | | [[:d:Q55739806|Q55739806]] | 0 |- | [[Leland Bardwell]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[file]]<br/>[[drámadóir]] | data-sort-value="1922" | 1922-02-25 | data-sort-value="2016" | 2016-06-28 | [[Chennai]] | [[Sligeach]] | [[:d:Q1816611|Q1816611]] | 4 |- | [[Kathleen Ryan]] | [[Íomhá:Kathleen Ryan (in "Odd Man Out").png|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1922" | 1922-09-08 | data-sort-value="1985" | 1985-12-11<br/>1985-11-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q3194084|Q3194084]] | 6 |- | [[V. H. Gillespie]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1923" | 1923 | | | | [[:d:Q65554623|Q65554623]] | 0 |- | [[Mary Catherine Tinney]] | | taidhleoir Éireannach | [[taidhleoir]] | data-sort-value="1924" | 1924-02-15 | data-sort-value="2006" | 2006-11-22 | [[Albain]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1410325|Q1410325]] | 3 |- | [[Sheila Manahan]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1924" | 1924-01-01 | data-sort-value="1988" | 1988-03-29 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Londain]] | [[:d:Q1414336|Q1414336]] | 3 |- | [[Anna Manahan]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1924" | 1924-10-18 | data-sort-value="2009" | 2009-03-08 | [[Contae Phort Láirge]] | [[Port Láirge]] | [[:d:Q2358194|Q2358194]] | 6 |- | [[Peggy Cummins]] | [[Íomhá:Peggy Cummins. Promotion 1950.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach a rugadh sa Bhreatain Bheag | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1925" | 1925-12-18 | data-sort-value="2017" | 2017-12-29 | [[Prestatyn]] | [[Londain]] | [[:d:Q441467|Q441467]] | 19 |- | [[Doreen Keogh]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-02<br/>1924-04-10 | data-sort-value="2017" | 2017-12-31 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Mhic Andáin]] | [[:d:Q2018740|Q2018740]] | 4 |- | [[B. Curran]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1925" | 1925 | | | | [[:d:Q65554200|Q65554200]] | 0 |- | [[Anne McCaffrey]] | [[Íomhá:Anne McCaffrey 2005.JPG|center|40px]] | úrscéalaí Gael-Mheiriceánach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]] | data-sort-value="1926" | 1926-04-01 | data-sort-value="2011" | 2011-11-21 | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | [[An Caisleán Nua, Contae Chill Mhantáin|An Caisleán Nua]] | [[:d:Q233046|Q233046]] | 40 |- | [[Alice Glenn]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1927" | 1927-12-17 | data-sort-value="2011" | 2011-12-16 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Deilginis]] | [[:d:Q2646906|Q2646906]] | 2 |- | [[Jean Kennedy Smith]] | [[Íomhá:Jean Kennedy c1953.jpg|center|40px]] | taidhleoir Gael-Mheiriceánach | [[taidhleoir]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-20 | data-sort-value="2020" | 2020-06-17 | [[Bostún, Massachusetts|Bostún]] | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | [[:d:Q272401|Q272401]] | 30 |- | [[Mona Baptiste]] | | [[Oileán na Tríonóide agus Tobága|Oileán na Tríonóide agus Tobága]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Amhránaí|amhránaí]] agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1949–) (1928–1993) ♀; spouse of William Morrison | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1928" | 1928-06-21 | data-sort-value="1993" | 1993-06-25 | [[Oileán na Tríonóide]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q1662382|Q1662382]] | 6 |- | [[Kitty Hayes]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Ceoltóir|ceoltóir]] (1928–2008) ♀ | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2008" | 2008-05-17 | | | [[:d:Q1949254|Q1949254]] | 3 |- | [[Maeve Kyle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] imreoir haca, rábálaí agus reathaí meánfhaid (1928–2025) ♀; Oifigeach Ord Impireacht na Breataine | [[imreoir haca]]<br/>[[rábálaí]]<br/>[[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1928" | 1928-10-06 | data-sort-value="2025" | 2025-07-23 | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q6729406|Q6729406]] | 6 |- | [[Sheila Smyth]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1928" | 1928 | | | | [[:d:Q27793294|Q27793294]] | 0 |- | [[Catherine Gaskin]] | | úrscéalaí Gael-Astráileach | [[scríbhneoir]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-02 | data-sort-value="2009" | 2009-09-06 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]]<br/>[[Dundalk Bay]] | [[Sydney]] | [[:d:Q513055|Q513055]] | 7 |- | [[Esme Mercer]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1929" | 1929 | | | | [[:d:Q27672134|Q27672134]] | 0 |- | [[R. Gibson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1929" | 1929 | | | | [[:d:Q65554544|Q65554544]] | 0 |- | [[Jennifer Johnston]] | [[Íomhá:Jennifer Johnston (novelist).png|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1930" | 1930-01-12 | data-sort-value="2025" | 2025-02-25 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Dún Laoghaire]] | [[:d:Q526219|Q526219]] | 14 |- | [[Yvonne Kelly]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1930" | 1930s | | | | [[:d:Q1547285|Q1547285]] | 2 |- | [[Susan Devlin]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1931" | 1931 | | [[Winnipeg]] | | [[:d:Q2363393|Q2363393]] | 3 |- | [[Yvonne Barr]] | | víreolaí Éireannach | [[vireolaí]] | data-sort-value="1932" | 1932-03-11 | data-sort-value="2016" | 2016-02-13 | [[Ceatharlach]] | [[Melbourne]] | [[:d:Q456705|Q456705]] | 13 |- | [[Anne Donnelly]] | | péintéir Éireannach | [[péintéir]] | data-sort-value="1932" | 1932 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q1117247|Q1117247]] | 3 |- | [[J. Duncan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1932" | 1932 | | | | [[:d:Q65554344|Q65554344]] | 0 |- | [[Jean Lawless]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1933" | 1933 | | | | [[:d:Q13481865|Q13481865]] | 2 |- | [[Audrey Dalton]] | [[Íomhá:Audrey Dalton Wagon Train 1959.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1934" | 1934-01-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q439915|Q439915]] | 18 |- | [[Ann Ormonde]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-20 | | [[Coill Mhic Thomáisín]] | | [[:d:Q263468|Q263468]] | 2 |- | [[Nuala Fennell]] | [[Íomhá:Nuala Fennell, April 1983 (cropped).jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-25 | data-sort-value="2009" | 2009-08-11 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Bóthar Mhuirfean]] | [[:d:Q526634|Q526634]] | 5 |- | [[Mary Bryan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1936" | 1936 | data-sort-value="2017" | 2017-10-26 | [[Trá Lí]] | | [[:d:Q1906224|Q1906224]] | 2 |- | [[Morgan Llywelyn]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[scríbhneoir ficsean eolaíochta]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-03 | | [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]] | | [[:d:Q3862976|Q3862976]] | 5 |- | [[Elizabeth Shaughnessy]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] imreoir fichille (*1937) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | | | [[:d:Q5363498|Q5363498]] | 2 |- | [[Carmencita Hederman]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-23 | data-sort-value="2025" | 2025-05-31 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1043753|Q1043753]] | 4 |- | [[Deirdre O'Connell]] | | ban-aisteoir agus amhránaí Gael-Mheiriceánach | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-16 | data-sort-value="2001" | 2001-06-09 | [[South Bronx]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q2916434|Q2916434]] | 5 |- | [[Alice Hanratty]] | | ealaíontóir Éireannach | [[péintéir]]<br/>[[ealaíontóir grafach]] | data-sort-value="1939" | 1939 | data-sort-value="2025" | 2025-05-13 | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4725899|Q4725899]] | 2 |- | [[Gemma O'Connor]] | | scríbhneoir Éireannach | [[athchóiritheoir]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1501154|Q1501154]] | 4 |- | [[Lena Rea]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | | | [[:d:Q1817335|Q1817335]] | 2 |- | [[Aideen O'Kelly]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-05 | data-sort-value="2015" | 2015-04-22 | [[Deilginis]] | [[Englewood]] | [[:d:Q4696760|Q4696760]] | 2 |- | [[Alice O'Sullivan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (*1940) ♀ | | data-sort-value="1940" | 1940 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4726040|Q4726040]] | 1 |- | [[Joan McCloy]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1940" | 1940 | | | | [[:d:Q6519433|Q6519433]] | 2 |- | [[Fidelma Macken]] | | breitheamh Éireannach | [[breitheamh]]<br/>[[múinteoir ollscoile]]<br/>[[abhcóide]]<br/>[[saineolaí dlí]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1411301|Q1411301]] | 4 |- | [[Maureen Mockford]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-27 | data-sort-value="2008" | 2008-01-12 | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q13481867|Q13481867]] | 3 |- | [[Claire Walsh]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-27 | | | | [[:d:Q42294660|Q42294660]] | 2 |- | [[Jane Leslie]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | | | [[:d:Q65554348|Q65554348]] | 0 |- | [[Mary Dinan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1943" | 1943 | data-sort-value="2024" | 2024-11-02 | | | [[:d:Q6780729|Q6780729]] | 1 |- | [[Mary White]] | | polaiteoir Éireannach (Fianna Fáil) | [[polaiteoir]]<br/>[[duine den lucht gnó]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-07 | data-sort-value="2026" | 2026-01-04 | [[Dún Dealgan]] | | [[:d:Q530899|Q530899]] | 5 |- | [[Margaret Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí (*1944) ♀ | [[cliathreathaí]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-21 | | | | [[:d:Q41446936|Q41446936]] | 1 |- | [[Mary Upton]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-30 | | [[Cill Rois]] | | [[:d:Q540353|Q540353]] | 4 |- | [[Mary Freehill]] | [[Íomhá:Mary Freehill PES Group meeting 2019.jpg|center|40px]] | méara Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-22 | | | | [[:d:Q1906258|Q1906258]] | 3 |- | [[Kate Walsh]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-01 | data-sort-value="2007" | 2007-04-24 | [[Cill Droichid]] | | [[:d:Q2463581|Q2463581]] | 3 |- | [[Kay McCarthy]] | | amhránaí Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="1947" | 1947 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3814074|Q3814074]] | 1 |- | [[Anne Harris]] | | iriseoir Éireannach | [[iriseoir]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-25 | | | | [[:d:Q4768421|Q4768421]] | 2 |- | [[Sinéad Cusack]] | [[Íomhá:Sinead cusack 2021 1.jpg|center|40px]] | aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1948" | 1948-02-18 | | [[Deilginis]] | | [[:d:Q224782|Q224782]] | 17 |- | [[Clare Boylan]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[iriseoir]] | data-sort-value="1948" | 1948-04-21 | data-sort-value="2006" | 2006-05-16 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q4090437|Q4090437]] | 7 |- | [[Ann Murray]] | [[Íomhá:Curtain Call (6766562451).jpg|center|40px]] | amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q462570|Q462570]] | 10 |- | [[Mary Bergin]] | | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-13 | | [[Seanchill]] | | [[:d:Q1627129|Q1627129]] | 5 |- | [[Sorcha Cusack]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3491160|Q3491160]] | 19 |- | [[Mary Tracey-Purcell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] reathaí meánfhaid (*1949) ♀ | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-22 | | | | [[:d:Q42293853|Q42293853]] | 4 |- | [[Maxi]] | | DJ, aisteoir agus ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q510649|Q510649]] | 10 |- | [[Wendy Donnelly]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1950" | 1950s | | | | [[:d:Q2559274|Q2559274]] | 1 |- | [[Pádraigín Ní Uallacháin]] | [[Íomhá:Pádraigín Ní Uallacháin.jpg|center|40px]] | amhránaí agus ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[acadóir]]<br/>[[múinteoir]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-23 | | [[Contae Lú]] | | [[:d:Q2729382|Q2729382]] | 4 |- | [[Dorothy Cunningham]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | | | [[:d:Q26955634|Q26955634]] | 1 |- | [[F. Cunningham]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | | | [[:d:Q65554280|Q65554280]] | 0 |- | [[Aileen Noonan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille (*1950) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1950" | 1950 | | | | [[:d:Q110160815|Q110160815]] | 2 |- | [[Sarah Ludford, Baroness Ludford]] | [[Íomhá:Official portrait of Baroness Ludford crop 2, 2024.jpg|center|40px]] | polaiteoir Briotanach (rugadh 1951) | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-14 | | [[Halesworth]] | | [[:d:Q336425|Q336425]] | 10 |- | [[Adele King]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-04 | | | | [[:d:Q4681892|Q4681892]] | 1 |- | [[Ann McQuaid]] | | curachóir Éireannach | [[canúálaí]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-26 | | | | [[:d:Q4766565|Q4766565]] | 1 |- | [[Anne Anderson]] | [[Íomhá:Anne Anderson (cropped).jpg|center|40px]] | taidhleoir Éireannach | [[taidhleoir]] | data-sort-value="1952" | 1952-07 | | [[Cluain Meala]] | | [[:d:Q564938|Q564938]] | 6 |- | [[Barbara Beckett]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1952" | 1952-03 | | [[Tuaisceart Éireann]] | | [[:d:Q807346|Q807346]] | 3 |- | [[Alison O'Donnell]] | [[Íomhá:Alison O'Donnell by Niall Reddy at WW.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4727154|Q4727154]] | 4 |- | [[Antoinette McKenna]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-25 | data-sort-value="2012" | 2012 | | | [[:d:Q4775594|Q4775594]] | 1 |- | [[Diane Underwood]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | | | [[:d:Q26958541|Q26958541]] | 1 |- | [[Ann O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1952) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1952" | 1952-06-03 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27881115|Q27881115]] | 2 |- | [[Vivienne Smith]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1952) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27886476|Q27886476]] | 2 |- | [[Nollaig Casey]] | | ceoltóir Éireannach | [[fidléir]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q2469858|Q2469858]] | 3 |- | [[Bairbre Dowling]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-27 | data-sort-value="2016" | 2016-01-20 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Manhattan]] | [[:d:Q2879967|Q2879967]] | 2 |- | [[Cornelia Hayes O'Herlihy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]] agus [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]] (*1953) ♀; spouse of Lorcan O'Herlihy | [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q2997473|Q2997473]] | 1 |- | [[Ann Buckley]] | | scoláire Éireannach | [[údar]]<br/>[[ceoleolaí]]<br/>[[staraí]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q4766291|Q4766291]] | 3 |- | [[Áine Brady]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-08 | | [[Contae na Gaillimhe]] | | [[:d:Q249955|Q249955]] | 3 |- | [[Síle de Valera]] | [[Íomhá:Síle de Valera 1981 01.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q436181|Q436181]] | 8 |- | [[Bairbre de Brún]] | [[Íomhá:Bairbre de Brún 2008-10-19 Strasbourg (cropped).jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1954" | 1954-01-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q450673|Q450673]] | 10 |- | [[Geraldine Brannigan]] | | iomaitheoir Eurovision 1975 | [[amhránaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Cluain Tarbh]] | | [[:d:Q451689|Q451689]] | 8 |- | [[Rynagh O'Grady]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1954" | 1954 | data-sort-value="2021" | 2021-02-08 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Baile Átha Cliath]] | [[:d:Q3453946|Q3453946]] | 6 |- | [[Catherine Dunne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] (*1954) ♀ | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3663581|Q3663581]] | 4 |- | [[Mary Geaney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir haca, camogie player agus imreoir peile Gaelaí (*1954) ♀ | [[imreoir haca]]<br/>[[camogie player]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-06 | | [[Oileán Ciarraí]] | | [[:d:Q6779624|Q6779624]] | 1 |- | [[Christine Fulcher]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1954) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-20 | | | | [[:d:Q27922118|Q27922118]] | 2 |- | [[Bríd Brennan]] | [[Íomhá:Brid Brennan - Day 3 diff 2025.png|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q913526|Q913526]] | 9 |- | [[Alexandra Colen]] | [[Íomhá:AlexandraColen1996.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach-Beilgeach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2833256|Q2833256]] | 4 |- | [[Adi Roche]] | [[Íomhá:Adi Roche 2024.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-11 | | [[Cluain Meala]] | | [[:d:Q4682618|Q4682618]] | 16 |- | [[Anna Livia Julian Brawn]] | [[Íomhá:Anna Livia in Nedlands (cropped).jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] aistritheoir, [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] agus teangeolaí (1955–2007) ♀; child of Patrick St. John Pavier Brawn agus Dympna Monica Porter; notable work Minimax | [[aistritheoir]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[teangeolaí]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-13 | data-sort-value="2007" | 2007-08-07 | [[Baile Átha Cliath]] | [[California]] | [[:d:Q4767237|Q4767237]] | 5 |- | [[Mary Coughlan]] | [[Íomhá:Marycoughlan.JPG|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Amhránaí|amhránaí]], [[Cumadóir amhrán|cumadóir amhrán]], ceoltóir snagcheoil, ealaíontóir taifeadta agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1984–) (*1956) ♀; spouse of Frank Bonadio | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[ceoltóir snagcheoil]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1956" | 1956-05-05 | | [[Contae na Gaillimhe]] | | [[:d:Q369823|Q369823]] | 8 |- | [[Máire Ní Chathasaigh]] | | ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[craoltóir]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | [[Droichead na Bandan]] | | [[:d:Q975053|Q975053]] | 2 |- | [[Kathleen O'Beirne]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1956" | 1956-10-18 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1736283|Q1736283]] | 2 |- | [[Máire Breatnach]] | | fidléir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[fidléir]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[méarchláraí]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3331954|Q3331954]] | 4 |- | [[Anne O'Brien]] | | peileadóir | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-25 | data-sort-value="2016" | 2016-08-29 | [[Baile Átha Cliath]] | [[an Róimh]] | [[:d:Q4768690|Q4768690]] | 6 |- | [[Linda Andrews]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | | | [[:d:Q27036227|Q27036227]] | 1 |- | [[Brenda McGrory]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1956) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-29 | | | | [[:d:Q27927243|Q27927243]] | 2 |- | [[Lynn McCrave]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | | | [[:d:Q65554433|Q65554433]] | 0 |- | [[Geraldine Feeney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] polaiteoir, Seanadóir na hÉireann (*1957) ♀ | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-09 | | [[Contae Uíbh Fhailí]] | | [[:d:Q304576|Q304576]] | 2 |- | [[Siobhán McCarthy]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q969376|Q969376]] | 2 |- | [[Alison Browner]] | | amhránaí agus amhránaí ceoldrámaíochta Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1490059|Q1490059]] | 4 |- | [[Angela Downey]] | | imreoir camógaíochta Éireannach | [[lúthchleasaí]] | data-sort-value="1957" | 1957 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q4762431|Q4762431]] | 1 |- | [[Ann Downey]] | | imreoir camógaíochta | [[lúthchleasaí]] | data-sort-value="1957" | 1957 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q4766370|Q4766370]] | 1 |- | [[Regina Joyce]] | | cianreathaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1957" | 1957-02-07 | | | | [[:d:Q7308488|Q7308488]] | 3 |- | [[Ann Crossan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1957" | 1957 | | | | [[:d:Q26958736|Q26958736]] | 0 |- | [[Aisling O'Leary]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1957) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-07 | | | | [[:d:Q27922111|Q27922111]] | 2 |- | [[Deirdre Sheehan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1957) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-25 | | | | [[:d:Q27995560|Q27995560]] | 2 |- | [[Louise Richardson]] | [[Íomhá:Louise Richardson.jpg|center|40px]] | eolaí polaitíochta Éireannach | [[ollamh]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Trá Mhór]] | | [[:d:Q440934|Q440934]] | 12 |- | [[Maura O'Connell]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-16 | | [[Inis (baile)|Inis]] | | [[:d:Q2285213|Q2285213]] | 4 |- | [[Aisling Walsh]] | [[Íomhá:Aisling Walsh.jpg|center|40px]] | scríbhneoir agus stiúrthóir scannán Éireannach | [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir]] | data-sort-value="1958" | 1958-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2443145|Q2443145]] | 12 |- | [[Niamh Parsons]] | [[Íomhá:Niamh-Parsons-08.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2502492|Q2502492]] | 4 |- | [[Olivia Musgrave]] | | dealbhóir Éireannach | [[dealbhóir]] | data-sort-value="1958" | 1958 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3881841|Q3881841]] | 2 |- | [[Ailish Smyth]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1958) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-18 | | | | [[:d:Q29997026|Q29997026]] | 1 |- | [[Michèle Burke]] | | [[Ceanada|Ceanadach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] smideoir agus [[Mainicín faisin|mainicín]] (fl. 1980–) (1959–2025) ♀; Duais Emmy agus Duais an Acadaimh don smideadh agus gruagaireacht is fearr | [[smideoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1959" | 1959 | data-sort-value="2025" | 2025-09-26 | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q518417|Q518417]] | 9 |- | [[Kate Thompson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Scríbhneoir|scríbhneoir]], aisteoir stáitse agus [[Úrscéalaí|úrscéalaí]] (*1959) ♀ | [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q960202|Q960202]] | 4 |- | [[Carey May Edge]] | | [[Ceanada|Ceanadach]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1959) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-19 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1035934|Q1035934]] | 5 |- | [[Margaret M. Murnane]] | | fisiceoir Éireannach | [[fisiceoir]]<br/>[[múinteoir ollscoile]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-23 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q1894870|Q1894870]] | 10 |- | [[Niamh Cusack]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-20 | | [[Deilginis]] | | [[:d:Q4411986|Q4411986]] | 14 |- | [[Marie Murphy-Rollins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1959) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-23 | | | | [[:d:Q29996726|Q29996726]] | 1 |- | [[Debbie Freeman]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | | | [[:d:Q65554233|Q65554233]] | 0 |- | [[Roma Downey]] | [[Íomhá:Roma Downey 2015.jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] [[Aisteoir|aisteoir]], [[Léiritheoir scannáin|léiritheoir scannáin]], aisteoir scannáin agus [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]] (fl. 1988–) (*1960) ♀; réalta ar Hollywood Walk of Fame, Oifigeach Ord Impireacht na Breataine, TV Land Award agus Gradaim Acadamh Scannán agus Teilifíse na hÉireann; spouse of Mark Burnett, Leland Orser agus David Anspaugh; notable work Touched by an Angel agus A Woman Named Jackie | [[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-06 | | [[Doire]] | | [[:d:Q258989|Q258989]] | 23 |- | [[Patricia Walsh]] | | caiteoir teisce Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1960" | 1960-03-16 | | | | [[:d:Q16224342|Q16224342]] | 4 |- | [[Caroline O'Shea]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-30 | | | | [[:d:Q21936525|Q21936525]] | 2 |- | [[Miriam Hopkins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1960) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-28 | | | | [[:d:Q28037353|Q28037353]] | 3 |- | [[Ann O'Sullivan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1960" | 1960s | | | | [[:d:Q55739805|Q55739805]] | 0 |- | [[Nikki Lane]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1960" | 1960s | | | | [[:d:Q55739848|Q55739848]] | 0 |- | [[Ann Hawkshaw]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1960" | 1960s | | | | [[:d:Q65554176|Q65554176]] | 0 |- | [[Michelle Rocca]] | [[Íomhá:Michelle Rocca in Belfast (cropped).jpg|center|40px]] | péiceallán Éireannach | [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[péiceallán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q372148|Q372148]] | 8 |- | [[Orla Brady]] | [[Íomhá:Orla Brady 2020 1 cropped.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q444292|Q444292]] | 19 |- | [[Ali Hewson]] | [[Íomhá:Alison Hewson portrait.jpg|center|40px]] | gníomhaí agus bean ghnó Éireannach | [[duine den lucht gnó]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q777287|Q777287]] | 12 |- | [[Anne Heraty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] baincéir (*1961) ♀ | [[baincéir]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | | | [[:d:Q2651939|Q2651939]] | 2 |- | [[Mary-Pat Moore]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q6778731|Q6778731]] | 4 |- | [[Mary Parr]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí (*1961) ♀ | [[cliathreathaí]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-01 | | | | [[:d:Q21936533|Q21936533]] | 3 |- | [[Janice Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1961) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1961" | 1961-12-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27562837|Q27562837]] | 4 |- | [[Elaine Doyle]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1961" | 1961 | | | | [[:d:Q65554263|Q65554263]] | 0 |- | [[Emer Costello]] | [[Íomhá:Costello, Emer-2148.jpg|center|40px]] | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-03 | | [[Contae Lú]] | | [[:d:Q525437|Q525437]] | 8 |- | [[Hilary Mooney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] múinteoir ollscoile, diagaire Caitliceach agus diagaire (*1962) ♀ | [[múinteoir ollscoile]]<br/>[[diagaire Caitliceach]]<br/>[[diagaire]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1618120|Q1618120]] | 1 |- | [[Fionnuala Sherry]] | [[Íomhá:Fionnuala Sherry.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-20 | | [[An Nás]] | | [[:d:Q1868188|Q1868188]] | 17 |- | [[Sian Doody]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[badminton coach]] | data-sort-value="1962" | 1962-05-05 | | | | [[:d:Q2280741|Q2280741]] | 1 |- | [[Pauline McLynn]] | [[Íomhá:Pauline McLynn.png|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-11 | | [[Sligeach]] | | [[:d:Q3372751|Q3372751]] | 11 |- | [[Lucy Riall]] | | staraí | [[staraí]]<br/>[[docent]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-04 | | | | [[:d:Q3839052|Q3839052]] | 5 |- | [[Ann Power]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Breitheamh|breitheamh]] agus [[Abhcóide|abhcóide]] (*1962) ♀ | [[breitheamh]]<br/>[[abhcóide]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4766624|Q4766624]] | 4 |- | [[Anna Merveldt]] | | marcach Éireannach | [[marcach]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-20 | | [[Maple Ridge]] | | [[:d:Q4767347|Q4767347]] | 2 |- | [[Anne Jarvis]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] leabharlannaí (*1962) ♀ | [[leabharlannaí]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-31 | | | | [[:d:Q4768472|Q4768472]] | 2 |- | [[Audrey Fagan]] | | garda Astrálach | [[garda]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-23 | data-sort-value="2007" | 2007-04-20 | [[Baile Átha Cliath]] | [[Hayman Island]] | [[:d:Q4820114|Q4820114]] | 2 |- | [[Caitríona Ruane]] | [[Íomhá:Caitríona Ruane 2014 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir leadóige, an Ríocht Aontaithe | [[imreoir leadóige]]<br/>[[polaiteoir]] | data-sort-value="1962" | 1962-07-19 | | [[Béal Átha na Muice]] | | [[:d:Q5017940|Q5017940]] | 2 |- | [[Anne Keenan-Buckley]] | | cianreathaí Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-07 | | | | [[:d:Q11851668|Q11851668]] | 2 |- | [[Sonia Reamsbottom]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1962) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1962" | 1962-03-28 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q24007862|Q24007862]] | 4 |- | [[Barbara Johnson]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1962" | 1962-12-05<br/>1962-12-23 | | | | [[:d:Q42287970|Q42287970]] | 1 |- | [[Ita Marron]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | | | [[:d:Q65554342|Q65554342]] | 0 |- | [[Pamela Peard]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-02 | | | | [[:d:Q65965095|Q65965095]] | 0 |- | [[Kathy Ann Kelly]] | [[Íomhá:Kathy Kelly 2707.jpg|center|40px]] | ceoltóir | [[amhránaí]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-06 | | [[Leominster]] | | [[:d:Q1736556|Q1736556]] | 5 |- | [[Roisin Smyth]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1963) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-26 | | | | [[:d:Q21936554|Q21936554]] | 3 |- | [[Catherine Walsh]] | | file Éireannach | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1964" | 1964 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q338265|Q338265]] | 3 |- | [[Maeve Quinlan]] | [[Íomhá:Maeve Quinlan at Camp As Sayliyah, Qatar.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Gael-Mheiriceánach | [[aisteoir]]<br/>[[imreoir leadóige]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]] | data-sort-value="1964" | 1964-11-16 | | [[Chicago, Illinois|Chicago]] | | [[:d:Q433284|Q433284]] | 16 |- | [[Carrie Crowley]] | [[Íomhá:Carrie Crowley - Day 3 diff 2025.png|center|40px]] | aisteoir agus craoltóir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[láithreoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[pearsa raidió]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-23 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q1045015|Q1045015]] | 10 |- | [[Patricia Bardon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] amhránaí ceoldrámaíochta, [[Ceoltóir|ceoltóir]] agus [[Amhránaí|amhránaí]] (*1964) ♀ | [[amhránaí ceoldrámaíochta]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="1964" | 1964 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4078151|Q4078151]] | 1 |- | [[Susan Ronan]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-21 | | [[Éire]] | | [[:d:Q7648333|Q7648333]] | 4 |- | [[Aisling Molloy]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-12 | | | | [[:d:Q23043629|Q23043629]] | 2 |- | [[Ciara Doheny]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1964" | 1964-08-04 | | | | [[:d:Q27893278|Q27893278]] | 0 |- | [[Catherine Bohan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1964) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1964" | 1964-04-18 | | | | [[:d:Q28822774|Q28822774]] | 2 |- | [[Rebecca Best]] | | imreoir scuaise Éireannach | [[imreoir scuaise]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-18 | | [[Sheffield]] | | [[:d:Q50839606|Q50839606]] | 4 |- | [[Gearoidin Ui Laighleis]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille (*1964) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1964" | 1964 | | | | [[:d:Q105358147|Q105358147]] | 0 |- | [[Kim Jackson]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1965" | 1965-08-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q286695|Q286695]] | 11 |- | [[Maria Christian]] | [[Íomhá:Maria Doyle-Cuche 2019-08-28.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-06 | | [[Dún Dealgan]] | | [[:d:Q1895757|Q1895757]] | 9 |- | [[Anne Cleary]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] person (*1965) ♀ | | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q2851037|Q2851037]] | 3 |- | [[Barbara Griffin]] | | aisteoir | [[aisteoir]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2883953|Q2883953]] | 3 |- | [[Miriam Grealey]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-27 | | [[Dún na nGall (baile)|Dún na nGall]] | | [[:d:Q6873329|Q6873329]] | 4 |- | [[Holly Lane]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q27043986|Q27043986]] | 1 |- | [[Ann Stephens]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q27043991|Q27043991]] | 1 |- | [[Julie Parkes]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1965) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-17 | | | | [[:d:Q28911826|Q28911826]] | 2 |- | [[Maeve Moynihan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1965" | 1965 | | | | [[:d:Q65554435|Q65554435]] | 0 |- | [[Ursula Noctor]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (1965–1993) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-21 | data-sort-value="1993" | 1993-04-04 | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q106527955|Q106527955]] | 1 |- | [[Marguerite Donlon]] | | damhsóir agus cóiréagrafaí Éireannach | [[cóiréagrafaí]]<br/>[[damhsóir bailé]]<br/>[[ballet director]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-31 | | [[An Longfort]] | | [[:d:Q524761|Q524761]] | 5 |- | [[Perri Williams]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] siúlóir rása (*1966) ♀ | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-21 | | | | [[:d:Q44503461|Q44503461]] | 1 |- | [[Siobhán Nicholson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir leadóige (*1966) ♀ | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-11 | | [[Wimbledon, Londain|Wimbledon]] | | [[:d:Q97918916|Q97918916]] | 2 |- | [[Geraldine Somerville]] | | aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1967" | 1967-05-19 | | [[Contae na Mí]] | | [[:d:Q235572|Q235572]] | 22 |- | [[Ann Gallagher]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-01 | | [[Dún na nGall (baile)|Dún na nGall]] | | [[:d:Q4766407|Q4766407]] | 2 |- | [[Anne Marie Forrest]] | | úrscéalaí Éireannach | [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | | | [[:d:Q4768599|Q4768599]] | 2 |- | [[Carol Munster]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1967" | 1967 | | | | [[:d:Q27503288|Q27503288]] | 1 |- | [[Aisling Byrne-Bowman]] | | Mairnéalach (*1967) ♀ | [[mairnéalach]] | data-sort-value="1967" | 1967-08-26 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q96484359|Q96484359]] | 1 |- | [[Aisling O'Sullivan]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1968" | 1968 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q174315|Q174315]] | 5 |- | [[Sharon Shannon]] | [[Íomhá:Sharon Shannon smiling.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[fidléir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cairdíneoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-12 | | [[Cora Finne]] | | [[:d:Q457684|Q457684]] | 16 |- | [[Cecilia Keaveney]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-27 | | [[Doire]] | | [[:d:Q540369|Q540369]] | 4 |- | [[Emer Martin]] | [[Íomhá:Emerfinalbook copy.jpg|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[péintéir]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-29 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1258694|Q1258694]] | 4 |- | [[Fiona O'Malley]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-19 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q1418534|Q1418534]] | 2 |- | [[Karole McDowell]] | | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="1968" | 1968-07-04 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3193549|Q3193549]] | 0 |- | [[Regina Grennan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1968) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-10 | | | | [[:d:Q135385324|Q135385324]] | 0 |- | [[Emma Donoghue]] | [[Íomhá:Irish-Canadian author Emma Donoghue.JPG|center|40px]] | úrscéali, staraí, scríbhneoir agus drámadóir Éireannach | [[staraí liteartha]]<br/>[[úrscéalaí]]<br/>[[drámadóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte scannáin]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q52255|Q52255]] | 30 |- | [[Karan Casey]] | [[Íomhá:Karan Casey.JPG|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | [[Cill Mhíodáin]] | | [[:d:Q274052|Q274052]] | 9 |- | [[Catherina McKiernan]] | | cianreathaí Éireannach | [[reathaí maratóin]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-30 | | [[Contae an Chabháin]] | | [[:d:Q274541|Q274541]] | 6 |- | [[Angeline Ball]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q530292|Q530292]] | 6 |- | [[Patricia Kelly]] | [[Íomhá:Patricia-Kelly-(MS1411200026).jpg|center|40px]] | ceoltóir Gael-Mheiriceánach | [[cumadóir amhrán]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[údar]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-22 | | [[Gamonal]] | | [[:d:Q1544206|Q1544206]] | 7 |- | [[Naomi Geraghty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] eagarthóir scannán, eagarthóir teilifíse agus stiúrthóir teilifíse (*1969) ♀ | [[eagarthóir scannán]]<br/>[[eagarthóir teilifíse]]<br/>[[stiúrthóir teilifíse]] | data-sort-value="1969" | 1969-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1964826|Q1964826]] | 2 |- | [[Ann Leonard]] | | polaiteoir Éireannach de chuid Fianna Fáil | [[cnáimhseach]]<br/>[[altra]]<br/>[[polaiteoir]]<br/>[[obstatraí]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-02 | | [[Contae Mhuineacháin]] | | [[:d:Q4766503|Q4766503]] | 4 |- | [[Pauline Curley]] | [[Íomhá:Pauline Curley - Rotterdam Marathon 2008 (2411527348) (cropped).jpg|center|40px]] | reathaí maratóin Éireannach | [[reathaí maratóin]] | data-sort-value="1969" | 1969-03-10 | | [[Biorra]] | | [[:d:Q7155002|Q7155002]] | 2 |- | [[Aileen Convery]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1969) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-10 | | | | [[:d:Q29059727|Q29059727]] | 2 |- | [[Maria Coleman]] | | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] mairnéalach (*1969) ♀ | [[mairnéalach]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-21 | | [[Birmingham]] | | [[:d:Q56065668|Q56065668]] | 1 |- | [[Teresa Duffy]] | | Cianreathaí (*1969) ♀ | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-16 | | | | [[:d:Q97670856|Q97670856]] | 1 |- | [[Catherine Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] aisteoir stáitse agus aisteoir scannáin (*1970) ♀ | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q1051060|Q1051060]] | 2 |- | [[Deirdre Shannon]] | | ceoltóir Ghaeilge Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-19 | | [[Contae na Mí]] | | [[:d:Q2554305|Q2554305]] | 8 |- | [[Anna Nolan]] | | cispheileadóir Éireannach | [[cispheileadóir]]<br/>[[léiritheoir teilifíse]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-16 | | | | [[:d:Q4767381|Q4767381]] | 1 |- | [[Siobhán Hoey]] | | bean spóirt Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-17 | | | | [[:d:Q7525309|Q7525309]] | 2 |- | [[Keelin Fox]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q15729982|Q15729982]] | 2 |- | [[Tanya Cooke]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q27503287|Q27503287]] | 1 |- | [[Claire Russell]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q27503304|Q27503304]] | 0 |- | [[Katy McCandless]] | | cianreathaí Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-22 | | | | [[:d:Q42954570|Q42954570]] | 2 |- | [[Breda Dennehy-Willis]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cianreathaí (*1970) ♀ | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q43016830|Q43016830]] | 1 |- | [[Elaine Kiely]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q65027970|Q65027970]] | 0 |- | [[Angela Carr]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q65554172|Q65554172]] | 0 |- | [[Annette Taylor]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1970" | 1970s | | | | [[:d:Q65554187|Q65554187]] | 0 |- | [[Amy Mallon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cóitseálaí cispheile agus cispheileadóir (*1970) ♀ | [[cóitseálaí cispheile]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-21 | | | | [[:d:Q104093537|Q104093537]] | 1 |- | [[Michelle Amanda Maguire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1970) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-30 | | | | [[:d:Q135387113|Q135387113]] | 0 |- | [[Amira Casar]] | [[Íomhá:Amira Casar Call Me By Your Name Photo Call Berlinale 2017.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Francach | [[aisteoir teilifíse]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-01 | | [[Londain]] | | [[:d:Q271553|Q271553]] | 28 |- | [[Claire Henderson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-08 | | | | [[:d:Q1094805|Q1094805]] | 2 |- | [[Jayne Plunkett]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-10 | | | | [[:d:Q1636158|Q1636158]] | 2 |- | [[Amanda Coogan]] | | ealaíontóir Éireannach | [[ealaíontóir suiteáin]]<br/>[[taibhealaíontóir]]<br/>[[grianghrafadóir]]<br/>[[físealaíontóir]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4739597|Q4739597]] | 1 |- | [[Susan Smith-Walsh]] | [[Íomhá:Susan Smith-Walsh in 1996.jpg|center|40px]] | cliathreathaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-14 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q7648401|Q7648401]] | 2 |- | [[Sinéad Delahunty]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1971" | 1971-02-12 | | [[Contae Chill Chainnigh]] | | [[:d:Q16209027|Q16209027]] | 2 |- | [[Anna McPartlin]] | | úrscéalaí Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]]<br/>[[úrscéalaí]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q562441|Q562441]] | 4 |- | [[Alexandria Sharpe]] | [[Íomhá:Alex Sharpe.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1972" | 1972-05-04 | | | | [[:d:Q636386|Q636386]] | 11 |- | [[Bronagh Gallagher]] | [[Íomhá:Bronagh Gallagher.jpg|center|40px]] | aisteoir agus ceoltóir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-26 | | [[Doire]] | | [[:d:Q2926038|Q2926038]] | 12 |- | [[Arlene Hunt]] | | úrscéalaí Éireannach | [[úrscéalaí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir coirscéalta]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | | [[:d:Q4792156|Q4792156]] | 3 |- | [[Sharon Foley]] | | léimneoir ard Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1972" | 1972-05-20 | | | | [[:d:Q7490056|Q7490056]] | 2 |- | [[Christine Kiely]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-15 | | | | [[:d:Q135386316|Q135386316]] | 0 |- | [[Jillian Hayes]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1972) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1972" | 1972-10-30 | | | | [[:d:Q135387112|Q135387112]] | 0 |- | [[Sonya McGinn]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[Olympic competitor]] | data-sort-value="1973" | 1973-12-17 | | [[Binn Éadair]] | | [[:d:Q1603815|Q1603815]] | 5 |- | [[Catherine Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1973) ♀ | [[rothaí spóirt]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1973" | 1973-08-23 | | | | [[:d:Q16224339|Q16224339]] | 1 |- | [[Sarah Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1973) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-03 | | | | [[:d:Q32375569|Q32375569]] | 3 |- | [[Carmel Kissane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1973) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1973" | 1973-06-09 | | | | [[:d:Q135382829|Q135382829]] | 0 |- | [[Kelly Fitzpatrick]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1973) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-06 | | | | [[:d:Q135385380|Q135385380]] | 0 |- | [[Olivia O'Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1973) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1973" | 1973-09-09 | | | | [[:d:Q135386317|Q135386317]] | 0 |- | [[Victoria Smurfit]] | [[Íomhá:Victoria Smurfit 2016.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-31 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q127333|Q127333]] | 18 |- | [[Lorraine Pilkington]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-18 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q467567|Q467567]] | 10 |- | [[Alex Barclay]] | [[Íomhá:Alex Barclay 2010.jpg|center|40px]] | scríbhneoir Éireannach | [[scríbhneoir]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[scríbhneoir coirscéalta]]<br/>[[iriseoir]]<br/>[[údar]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q517660|Q517660]] | 10 |- | [[Lisa McDonald]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-09 | | [[Contae Loch Garman]] | | [[:d:Q1827764|Q1827764]] | 2 |- | [[Jennifer Walshe]] | [[Íomhá:Jennifer Walshe MX IL.jpg|center|40px]] | cumadóir Éireannach | [[cumadóir]]<br/>[[leabhrógaí]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2313131|Q2313131]] | 10 |- | [[Órlagh Fallon]] | | amhránaí agus cumadóir Éireannach | [[cumadóir]]<br/>[[amhránaí ceoldrámaíochta]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-08-24 | | [[Cnoc an Eanaigh]] | | [[:d:Q2447901|Q2447901]] | 12 |- | [[Camille O'Sullivan]] | | aisteoir agus ceoltóir Éireannach | [[péintéir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ailtire]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-30 | | [[Londain]] | | [[:d:Q2935027|Q2935027]] | 5 |- | [[Eva Birthistle]] | [[Íomhá:Eva Birthistle in 2007.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[Bré]] | | [[:d:Q3061229|Q3061229]] | 16 |- | [[Amanda Brunker]] | | scríbhneoir Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-12 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4739579|Q4739579]] | 2 |- | [[Deirdre Gallagher]] | | lúthchleasaí | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-13 | | | | [[:d:Q5252565|Q5252565]] | 2 |- | [[Jenny McCauley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] mountain biker (*1974) ♀ | [[mountain biker]] | data-sort-value="1974" | 1974-07-18 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q17104427|Q17104427]] | 3 |- | [[Sarah Gillian Aherne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-10-25 | | | | [[:d:Q135385323|Q135385323]] | 0 |- | [[Emeir Howard]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-23 | | | | [[:d:Q135387108|Q135387108]] | 0 |- | [[Caitriona White]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-24 | | | | [[:d:Q135387109|Q135387109]] | 0 |- | [[Caroline Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1974) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-22 | | | | [[:d:Q135387111|Q135387111]] | 0 |- | [[Tara Blaise]] | | ban-aisteoir agus amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-01 | | [[Londain]] | | [[:d:Q2091210|Q2091210]] | 5 |- | [[Marie Davenport]] | | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-24 | | [[Inis Díomáin]] | | [[:d:Q6762820|Q6762820]] | 1 |- | [[Maria McCambridge]] | [[Íomhá:Maria McCambridge Berlin 2015.jpg|center|40px]] | cianreathaí Éireannach | [[reathaí maratóin]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16210935|Q16210935]] | 2 |- | [[Rosemary Ryan]] | | cianreathaí Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1975" | 1975-11-08 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q22415175|Q22415175]] | 2 |- | [[Catherine O'Neill]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1975) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-04 | | [[Ros Mhic Thriúin]] | | [[:d:Q27464978|Q27464978]] | 1 |- | [[Sarah Ennis]] | [[Íomhá:2025 European Eventing Championships 20250920 114320.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] marcach (*1975) ♀ | [[marcach]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-13 | | | | [[:d:Q56697421|Q56697421]] | 4 |- | [[Edel Mary O'Gorman]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-22 | | | | [[:d:Q135387107|Q135387107]] | 0 |- | [[Michelle Aspell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1975) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-02 | | | | [[:d:Q135387110|Q135387110]] | 0 |- | [[Olive Loughnane]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-14 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q270214|Q270214]] | 17 |- | [[Gillian O'Sullivan]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-21 | | [[Cill Airne]] | | [[:d:Q447794|Q447794]] | 14 |- | [[Natalia O'Shea]] | [[Íomhá:Helavisa5.jpg|center|40px]] | ceoltóir agus teangeolaí Rúiseach | [[teangeolaí]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[cláirseoir]]<br/>[[cóiritheoir ceoil]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-03 | | [[Moscó]] | | [[:d:Q2378234|Q2378234]] | 10 |- | [[Sinéad Lynch]] | | iomróir Éireannach | [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-30 | | [[Leitir Ceanainn]] | | [[:d:Q7522382|Q7522382]] | 6 |- | [[Karen Shinkins]] | | rábálaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-15 | | | | [[:d:Q11735683|Q11735683]] | 4 |- | [[Claire McCarthy]] | | reathaí fadraoin Éireannach | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-29 | | | | [[:d:Q39073573|Q39073573]] | 1 |- | [[Giada Gray]] | [[Íomhá:Moritz A. Sachs und Giada Gray (1997).jpg|center|40px]] | aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[déantóir scannán]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1977" | 1977-06-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q62318|Q62318]] | 2 |- | [[Gemma Hayes]] | [[Íomhá:Gemma Hayes.png|center|40px]] | amhránaí agus cumadóir Éireannach | [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-11 | | [[Béal Átha Póirín]] | | [[:d:Q273220|Q273220]] | 12 |- | [[Genevieve O'Reilly]] | [[Íomhá:Genevieve O'Reilly at a panel at the 2025 Star Wars Celebration in Japan (cropped).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q438161|Q438161]] | 21 |- | [[Eileen Walsh]] | [[Íomhá:Eileen Walsh at Berlinale 2024-1.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-16 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q517868|Q517868]] | 13 |- | [[Lisa Dwan]] | [[Íomhá:Lisa dwan 2022 1.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1977" | 1977-11-25 | | [[Coosan]] | | [[:d:Q1827725|Q1827725]] | 5 |- | [[Melanie Clark Pullen]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-02 | data-sort-value="2022" | 2022-03-29 | [[Bré]] | | [[:d:Q1918954|Q1918954]] | 7 |- | [[Laoise Ní Cheallaigh]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-07 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2619994|Q2619994]] | 11 |- | [[Brídín Ní Bhraonáin]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-20 | | [[Gaoth Dobhair]] | | [[:d:Q3247179|Q3247179]] | 6 |- | [[Sinead Keenan]] | [[Íomhá:SineadKeenanMem2011.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3484904|Q3484904]] | 9 |- | [[Áine Minogue]] | | ceoltóir Éireannach | [[cláirseoir]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-27 | | [[Buiríos Uí Chéin]] | | [[:d:Q4053665|Q4053665]] | 2 |- | [[Andrea Roche]] | | mainicín Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1977" | 1977-11-11 | | [[An Chathair, Contae Thiobraid Árann|An Chathair]] | | [[:d:Q4755254|Q4755254]] | 4 |- | [[Caitriona Beggs]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-15 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q5017933|Q5017933]] | 3 |- | [[Tarja Owens]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] mountain biker agus oistéapat (*1977) ♀ | [[mountain biker]]<br/>[[oistéapat]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-25 | | [[Cill Mhantáin]]<br/>[[Deilgne]] | | [[:d:Q17106405|Q17106405]] | 4 |- | [[Lindsay Armaou]] | [[Íomhá:Lindsay Armaou in Manchester.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí|amhránaí]], [[Aisteoir|aisteoir]] agus [[Ceoltóir|ceoltóir]] (fl. 1997–) (*1978) ♀; member of [[B*Witched]]; spouse of Lee Brennan agus Pahl | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1978" | 1978-12-18 | | [[an Aithin]] | | [[:d:Q2096443|Q2096443]] | 5 |- | [[Cathy Davey]] | [[Íomhá:Cathy Davey.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[giotáraí]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2942190|Q2942190]] | 4 |- | [[Gillian Norris]] | [[Íomhá:Gillian Norris.jpg|center|40px]] | damhsóir Éireannach | [[damhsóir]] | data-sort-value="1978" | 1978-12-29 | | [[Coill Mhic Thomáisín]] | | [[:d:Q3106618|Q3106618]] | 6 |- | [[Rosie Fellner]] | [[Íomhá:RoomNextDoorBFILFFRFH191024 (10 of 159) (54080060222) (cropped).jpg|center|40px]] | aisteoir agus léiritheoir scannán | [[aisteoir]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Tiobraid Árann (baile)|Tiobraid Árann]] | | [[:d:Q3442638|Q3442638]] | 7 |- | [[Aisling O'Loughlin]] | | iriseoir teilifíse | [[iriseoir]]<br/>[[léitheoir nuachta]]<br/>[[láithreoir teilifíse]]<br/>[[láithreoir]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Sionainn (baile)|Sionainn]] | | [[:d:Q4699208|Q4699208]] | 3 |- | [[Aoife Mulholland]] | [[Íomhá:Aoife Mulholland.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-29 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q4778632|Q4778632]] | 3 |- | [[Aoife O'Connor]] | | imreoir camógaíochta | [[camogie player]] | data-sort-value="1978" | 1978-11-27 | | | | [[:d:Q4778638|Q4778638]] | 1 |- | [[Grainne Kierans]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-20 | | [[Droichead Átha]] | | [[:d:Q5593528|Q5593528]] | 3 |- | [[Stephanie Reilly]] | | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-23 | | | | [[:d:Q7608378|Q7608378]] | 4 |- | [[Breege Connelly]] | [[Íomhá:Breege Connolly Rio2016.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1978) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-01 | | | | [[:d:Q26218407|Q26218407]] | 3 |- | [[Fiona Glennon]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | | [[:d:Q65554285|Q65554285]] | 0 |- | [[Pauline Glennon]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | | [[:d:Q65554524|Q65554524]] | 0 |- | [[Maureen Garvey]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1978) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1978" | 1978-01-24 | | | | [[:d:Q135384932|Q135384932]] | 0 |- | [[Bernadette Flynn]] | [[Íomhá:Bernadette Flynn.jpg|center|40px]] | damhsóir Éireannach | [[damhsóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-01 | | [[An tAonach]] | | [[:d:Q445819|Q445819]] | 8 |- | [[Caroline Ryan]] | [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 58.JPG|center|40px]] | rothaí Éireannach | [[iomróir]]<br/>[[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-10 | | [[Baile Mhic Andáin]] | | [[:d:Q511066|Q511066]] | 10 |- | [[Emma Byrne]] | [[Íomhá:Emma Byrne 2014 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]]<br/>[[bainisteoir sacair]] | data-sort-value="1979" | 1979-06-14 | | [[Léim an Bhradáin]] | | [[:d:Q533443|Q533443]] | 13 |- | [[Maite Kelly]] | [[Íomhá:Zimmer frei - der Abschied-2099.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[ceoltóir]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir ceolamharclannaíochta]]<br/>[[scríbhneoir litríocht pháistí]]<br/>[[oideoir]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-04 | | [[Beirlín Thiar]]<br/>[[Beirlín]] | | [[:d:Q1885940|Q1885940]] | 6 |- | [[Kelly Liggan]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-05 | | [[an Spáinn]] | | [[:d:Q3194905|Q3194905]] | 10 |- | [[Máiréad Nesbitt]] | [[Íomhá:Mairead Nesbitt at MacQuarie Centre 02.jpg|center|40px]] | veidhleadóir Éireannach | [[veidhleadóir]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[classical violinist]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-18 | | [[Luachma]] | | [[:d:Q3300102|Q3300102]] | 14 |- | [[Leigh Arnold]] | | ban-aisteoir | [[aisteoir]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4444779|Q4444779]] | 3 |- | [[Aideen Barry]] | [[Íomhá:Aideen Barry & H.Romero 2017.jpg|center|40px]] | ealaíontóir Éireannach | [[ealaíontóir]] | data-sort-value="1979" | 1979 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q4696757|Q4696757]] | 2 |- | [[Ciara McCormack]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-29 | | [[North Vancouver]] | | [[:d:Q5119123|Q5119123]] | 5 |- | [[Denise Thomas]] | | peileadóir | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-22 | | | | [[:d:Q5257778|Q5257778]] | 2 |- | [[Ruth Kilkenny]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1979" | 1979 | | | | [[:d:Q65554558|Q65554558]] | 0 |- | [[Joanne Riordan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-23 | | | | [[:d:Q135386914|Q135386914]] | 0 |- | [[Emma Jane Brady]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1979) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-01 | | | | [[:d:Q135386915|Q135386915]] | 0 |- | [[Clare Flood]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1980" | 1980s | | | | [[:d:Q518775|Q518775]] | 1 |- | [[Amy-Joyce Hastings]] | [[Íomhá:Amy-Joyce Hastings (cropped).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4749054|Q4749054]] | 5 |- | [[Aoife Lynskey]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q4778630|Q4778630]] | 1 |- | [[Roisin McGettigan]] | | lúthchleasaí | [[reathaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-23 | | [[Cill Mhantáin]] | | [[:d:Q4966678|Q4966678]] | 5 |- | [[Ronnie Gibbons]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-16 | | [[Wandsworth]] | | [[:d:Q7365872|Q7365872]] | 4 |- | [[Ciara Sheehy]] | | rábálaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-12 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q22002462|Q22002462]] | 1 |- | [[Lizzie Lee]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1980) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-22 | | | | [[:d:Q26267482|Q26267482]] | 3 |- | [[Caitriona Farrell]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q27763839|Q27763839]] | 0 |- | [[Jean Carroll]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-19 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q28233007|Q28233007]] | 4 |- | [[Lindsay Peat]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[imreoir sacair]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q42666501|Q42666501]] | 1 |- | [[Ann Marie McGlynn]] | | Cianreathaí (*1980) ♀ | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-22 | | | | [[:d:Q102401300|Q102401300]] | 1 |- | [[Siobhan Kilkenny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-17 | | | | [[:d:Q119539359|Q119539359]] | 0 |- | [[Susan Moran]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus cóitseálaí cispheile (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-17 | | | | [[:d:Q119548345|Q119548345]] | 1 |- | [[Vanessa Julia Burke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-02 | | | | [[:d:Q135387264|Q135387264]] | 0 |- | [[Sinead Frances Groarke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-08 | | | | [[:d:Q135387266|Q135387266]] | 0 |- | [[Michelle Brigid Cahalane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-02 | | | | [[:d:Q135387268|Q135387268]] | 0 |- | [[Orla Mary Forde]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-01 | | | | [[:d:Q135387269|Q135387269]] | 0 |- | [[Orla Dempsey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-23 | | | | [[:d:Q135387270|Q135387270]] | 0 |- | [[Laura Ellen Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-06 | | | | [[:d:Q135387271|Q135387271]] | 0 |- | [[Paula Mary O'Neill]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-30 | | | | [[:d:Q135387273|Q135387273]] | 0 |- | [[Claire Anne McLoughlin]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-09 | | | | [[:d:Q135387274|Q135387274]] | 0 |- | [[Denise Philippe Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-19 | | | | [[:d:Q135387275|Q135387275]] | 0 |- | [[Juliet Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1980) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-06 | | | | [[:d:Q135387278|Q135387278]] | 0 |- | [[Derval O'Rourke]] | [[Íomhá:Derval O'Rourke Barcelona2010.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[cliathreathaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-28 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q269905|Q269905]] | 20 |- | [[Roberta Howett]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]] | data-sort-value="1981" | 1981-09-26 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1249563|Q1249563]] | 3 |- | [[Bing Huang]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | [[Shenyang]] | | [[:d:Q1408084|Q1408084]] | 2 |- | [[Rebecca Codd]] | [[Íomhá:Rebecca Codd.JPG|center|40px]] | galfaire Éireannach | [[galfaire]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-25 | | [[Adelaide]] | | [[:d:Q1871491|Q1871491]] | 3 |- | [[Eileen O'Keeffe]] | | caiteoir oird Éireannach | [[caiteoir oird]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-31 | | | | [[:d:Q2741358|Q2741358]] | 5 |- | [[Yvonne Tracy]] | [[Íomhá:Yvonne Tracy at the Emirates Stadium, London - 20090524.jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-27 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q3574236|Q3574236]] | 8 |- | [[Patricia Roberts]] | [[Íomhá:WSoS 2008 Warsaw - 1. ćwierćfinał - Górecki vs Doherty 07.JPG|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] réiteoir agus snooker referee (*1981) ♀ | [[réiteoir]]<br/>[[snooker referee]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | [[Contae an Chláir]] | | [[:d:Q4395107|Q4395107]] | 6 |- | [[Ailis McSweeney]] | | rábálaí | [[rábálaí]] | data-sort-value="1981" | 1981<br/>1983-10-04 | | | | [[:d:Q4697077|Q4697077]] | 1 |- | [[Aisling Blake]] | [[Íomhá:Aisling Blake.jpg|center|40px]] | imreoir scuaise Éireannach | [[imreoir scuaise]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4699198|Q4699198]] | 5 |- | [[Aoife Clark]] | [[Íomhá:Aoife Clark, 2012 (cropped).jpg|center|40px]] | marcach Éireannach | [[marcach]] | data-sort-value="1981" | 1981-08-06 | | | | [[:d:Q4778629|Q4778629]] | 4 |- | [[Jenny McDonough]] | [[Íomhá:Jenny McDonough.JPG|center|40px]] | imreoir haca Éireannach | [[imreoir haca]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-23 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q6179391|Q6179391]] | 2 |- | [[Michelle Carey]] | [[Íomhá:Michelle Carey (athlete) (cropped).jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1981" | 1981-03-20<br/>1981-02-20 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q6836951|Q6836951]] | 6 |- | [[Jennifer O'Sullivan]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-09 | | | | [[:d:Q11724189|Q11724189]] | 1 |- | [[Judy Reynolds]] | [[Íomhá:Judy Reynolds, 2014 (cropped).JPG|center|40px]] | marcach eachraíochta | [[dressage rider]] | data-sort-value="1981" | 1981-06-11 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q19518281|Q19518281]] | 4 |- | [[Kerry O'Flaherty]] | [[Íomhá:10068 Kerry O'Flaherty.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-15 | | [[Baile Nua na hArda]] | | [[:d:Q20967858|Q20967858]] | 7 |- | [[Melanie Späth]] | [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 60.JPG|center|40px]] | rothaí | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1981" | 1981-06-16 | | [[Flensburg]] | | [[:d:Q21197651|Q21197651]] | 5 |- | [[Emily Maher]] | | rábálaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-02 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q22002445|Q22002445]] | 2 |- | [[Lisa Lynas]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-03 | | | | [[:d:Q27267562|Q27267562]] | 1 |- | [[Martina McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1981) ♀ | [[rábálaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-27 | | | | [[:d:Q39270831|Q39270831]] | 1 |- | [[Suzanne Kenealy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1981) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q43289629|Q43289629]] | 3 |- | [[Emma Louise Griffin]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1981) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-23 | | | | [[:d:Q135386149|Q135386149]] | 0 |- | [[Emma Angela Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1981) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-26 | | | | [[:d:Q135387267|Q135387267]] | 0 |- | [[Wallis Bird]] | [[Íomhá:Wallisbird2007.jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-29 | | [[Loch Garman]] | | [[:d:Q444966|Q444966]] | 10 |- | [[Deirdre Ryan]] | [[Íomhá:RyanDeirdre 2012.jpg|center|40px]] | léimneoir ard Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-01 | | [[Dún Droma]] | | [[:d:Q518463|Q518463]] | 7 |- | [[Eimear Mullan]] | [[Íomhá:Eimear Mullan Ironman 70.3 Austria 2012.jpg|center|40px]] | trí-atlanaí Éireannach | [[trí-atlanaí]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-21 | | [[Port Stíobhaird]] | | [[:d:Q1279348|Q1279348]] | 5 |- | [[Rachel Neylan]] | [[Íomhá:Women's road race - Rio 2016 (28783792620).jpg|center|40px]] | rothaí Astrálach | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-09 | | [[Sydney]] | | [[:d:Q2125227|Q2125227]] | 14 |- | [[Lynn Hilary]] | | amhránaí agus ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[giotáraí]]<br/>[[cumadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2420865|Q2420865]] | 12 |- | [[Sarah Flannery]] | | matamaiticeoir Éireannach | [[matamaiticeoir]] | data-sort-value="1982" | 1982 | | [[Contae Chorcaí]] | | [[:d:Q3672830|Q3672830]] | 8 |- | [[Aoife Murray]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1982" | 1982 | | [[Dún Mánmhaí]] | | [[:d:Q4778636|Q4778636]] | 1 |- | [[Mary Cullen]] | | reathaí meánraoin agus fadraoin Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1982" | 1982-08-17 | | | | [[:d:Q4943747|Q4943747]] | 6 |- | [[Marian Heffernan]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-16 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q6761898|Q6761898]] | 5 |- | [[Michelle Walsh]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1982" | 1982-08-02 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q6837287|Q6837287]] | 3 |- | [[Deirdre Byrne]] | | cianreathaí Éireannach | [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[cianreathaí]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-21 | | | | [[:d:Q25936076|Q25936076]] | 2 |- | [[Michelle Fahy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-26 | | | | [[:d:Q119544512|Q119544512]] | 0 |- | [[Niamh Dwyer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-08 | | | | [[:d:Q119547098|Q119547098]] | 0 |- | [[Kate Maher]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-21 | | | | [[:d:Q119553910|Q119553910]] | 0 |- | [[Amanda Mary O'Regan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-26 | | | | [[:d:Q135382828|Q135382828]] | 0 |- | [[Caroline Jane Nixon]] | | [[An Astráil|Astrálach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-24 | | | | [[:d:Q135383846|Q135383846]] | 0 |- | [[Jennifer Coady]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-07 | | | | [[:d:Q135385145|Q135385145]] | 0 |- | [[Niamh Marie Furey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-10 | | | | [[:d:Q135386143|Q135386143]] | 0 |- | [[Muirissa Ann Galway]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-10 | | | | [[:d:Q135386145|Q135386145]] | 0 |- | [[Michelle Deirdre Canavan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-22 | | | | [[:d:Q135386146|Q135386146]] | 0 |- | [[Neasa O'Keeffe]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-30 | | | | [[:d:Q135386147|Q135386147]] | 0 |- | [[April Maria Cahalane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1982) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-20 | | | | [[:d:Q135386148|Q135386148]] | 0 |- | [[Katie McGrath]] | [[Íomhá:Heroes Assemble IMG 9226 (42762338021).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir teilifíse]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-03 | | [[Áth na Fuinseoige]] | | [[:d:Q253440|Q253440]] | 43 |- | [[Carly Smithson]] | [[Íomhá:Carly Smithson in parade.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-12 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q292301|Q292301]] | 16 |- | [[Joanne King]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-20 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3179676|Q3179676]] | 6 |- | [[Ava Hutchinson]] | [[Íomhá:Ava Hutchinson - 2012 Olympics marathon.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-30 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4827385|Q4827385]] | 4 |- | [[Hannah Craig]] | [[Íomhá:Slalom canoeing 2012 Olympics W K1 IRL Hannah Craig.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] canúálaí (*1983) ♀ | [[canúálaí]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-10 | | | | [[:d:Q5648813|Q5648813]] | 2 |- | [[Stef Curtis]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-05 | | [[Briostó]] | | [[:d:Q7605993|Q7605993]] | 4 |- | [[Aoife Hoey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus bobshleamhnóir (*1983) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[bobshleamhnóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-06 | | [[Cúil an tSúdaire]] | | [[:d:Q7905573|Q7905573]] | 5 |- | [[Zoë Brown]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1983) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-15 | | | | [[:d:Q9392042|Q9392042]] | 1 |- | [[Cecelia Joyce]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1983" | 1983-07-25 | | [[Cill Mhantáin]] | | [[:d:Q12978229|Q12978229]] | 7 |- | [[Kim Fitzpatrick]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-24 | | | | [[:d:Q119537533|Q119537533]] | 0 |- | [[Mary Fox]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-08 | | [[Fairview Park]] | | [[:d:Q119562828|Q119562828]] | 0 |- | [[Mellissa Prunty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-25 | | | | [[:d:Q135385143|Q135385143]] | 0 |- | [[Miriam Liston]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-04 | | | | [[:d:Q135385144|Q135385144]] | 0 |- | [[Selina Martina McMahon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-02 | | | | [[:d:Q135386554|Q135386554]] | 0 |- | [[Helena Catherine Kenny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-12 | | | | [[:d:Q135386555|Q135386555]] | 0 |- | [[Orla Maria Kavanagh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-19 | | | | [[:d:Q135386556|Q135386556]] | 0 |- | [[Annmarie Martina Healy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-04-03 | | | | [[:d:Q135386557|Q135386557]] | 0 |- | [[Faye Hartigan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-22 | | | | [[:d:Q135386558|Q135386558]] | 0 |- | [[Maire Bernadette Guiney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-30 | | | | [[:d:Q135386559|Q135386559]] | 0 |- | [[Carol Anne Fennell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-08 | | | | [[:d:Q135386561|Q135386561]] | 0 |- | [[Karen Marie Egan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-17 | | | | [[:d:Q135386562|Q135386562]] | 0 |- | [[Sandra Marie Duggan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-31 | | | | [[:d:Q135386563|Q135386563]] | 0 |- | [[Edel Rose Cadam]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-18 | | | | [[:d:Q135386564|Q135386564]] | 0 |- | [[Edel Brennan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-22 | | | | [[:d:Q135386565|Q135386565]] | 0 |- | [[Dearbhla Breen]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1983) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-05 | | | | [[:d:Q135386566|Q135386566]] | 0 |- | [[Nora-Jane Noone]] | [[Íomhá:Nora-Jane Noone at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-08 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q292107|Q292107]] | 13 |- | [[Joanne Cuddihy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1984) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-11 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q458353|Q458353]] | 7 |- | [[Leanne Moore]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-24 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q945587|Q945587]] | 4 |- | [[Ruth Kearney]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir stáitse]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-11 | | [[Lambeth]] | | [[:d:Q1535775|Q1535775]] | 10 |- | [[Charlene McKenna]] | [[Íomhá:Charlene McKenna (2008).jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-26 | | [[Glasloch]] | | [[:d:Q2957880|Q2957880]] | 12 |- | [[Fionnuala McCormack]] | [[Íomhá:Fionnuala Britton Velenje 2011.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus cianreathaí (*1984) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[cianreathaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3072729|Q3072729]] | 11 |- | [[Niamh Briggs]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-30 | | [[Dún na Mainistreach]] | | [[:d:Q3339465|Q3339465]] | 2 |- | [[Rosie Foley]] | [[Íomhá:Rosie foley limbo pic.jpg|center|40px]] | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | | [[:d:Q3442640|Q3442640]] | 1 |- | [[Shannon McDonnell]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-28 | | [[Orland Park]] | | [[:d:Q7488908|Q7488908]] | 3 |- | [[Siobhan Byrne]] | | pionsóir Oilimpeach | [[pionsóir]]<br/>[[scríbhneoir scripte]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-13 | | [[Ostfildern]] | | [[:d:Q7525288|Q7525288]] | 2 |- | [[Gillian Búrc]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-28 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q17859745|Q17859745]] | 1 |- | [[Lydia Gurley]] | [[Íomhá:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 226.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] raonrothaí (*1984) ♀ | [[raonrothaí]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-09 | | [[Baile Átha an Rí]] | | [[:d:Q27517415|Q27517415]] | 9 |- | [[Monika Gedvilaite]] | | Imreoir fichille (*1984) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-16 | | | | [[:d:Q28479153|Q28479153]] | 0 |- | [[Sandra Lynch]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | | [[:d:Q65554564|Q65554564]] | 0 |- | [[Donna Marie Buckley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-10 | | | | [[:d:Q135384128|Q135384128]] | 0 |- | [[Jennifer Anne Maher]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-15 | | | | [[:d:Q135385017|Q135385017]] | 0 |- | [[Jennifer Ann Kelly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-26 | | | | [[:d:Q135385018|Q135385018]] | 0 |- | [[Margaret Bourke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-30 | | | | [[:d:Q135385019|Q135385019]] | 0 |- | [[Grainne Dwyer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-19 | | | | [[:d:Q135385020|Q135385020]] | 0 |- | [[Mairead Finnegan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-25 | | | | [[:d:Q135385021|Q135385021]] | 0 |- | [[Lynn Jones]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-20 | | | | [[:d:Q135385022|Q135385022]] | 0 |- | [[Niamh Mullally]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1984) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-04 | | | | [[:d:Q135385023|Q135385023]] | 0 |- | [[Rachel Wyse]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] láithreoir teilifíse agus marcach (*1985) ♀; spouse of Tim Gredley | [[láithreoir teilifíse]]<br/>[[marcach]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-22 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q1568896|Q1568896]] | 3 |- | [[Natalie Britton]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[stiúrthóir scannán]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2165668|Q2165668]] | 0 |- | [[Georgia Salpa]] | [[Íomhá:Georgia salpa.jpg|center|40px]] | mainicín Gréagach-Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-14 | | [[an Aithin]] | | [[:d:Q2586982|Q2586982]] | 16 |- | [[Gemma-Leah Devereux]] | | ban-aisteoir | [[aisteoir]] | data-sort-value="1985" | 1985<br/>1990-08-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2688973|Q2688973]] | 5 |- | [[Kirsten McGarry]] | | sciálaí Alpach Éireannach | [[sciálaí Alpach]]<br/>[[sciálaí saorstíle]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-25 | | [[Deilginis]] | | [[:d:Q2780652|Q2780652]] | 6 |- | [[Aoife Neary]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1985" | 1985 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q4778637|Q4778637]] | 1 |- | [[Claire Bergin]] | | bobshleamhnóir Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-01 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q5125145|Q5125145]] | 5 |- | [[Marie Curtin]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1985" | 1985-08-07 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q6762814|Q6762814]] | 3 |- | [[Caroline O'Sullivan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1985" | 1985 | | | | [[:d:Q65554212|Q65554212]] | 0 |- | [[Emer Foley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-12-14 | | | | [[:d:Q119567267|Q119567267]] | 0 |- | [[Eavan Judith Morrissey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-10 | | | | [[:d:Q135385420|Q135385420]] | 0 |- | [[Aine Mary O'Dwyer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-12 | | | | [[:d:Q135385421|Q135385421]] | 0 |- | [[Carol Anne O'Donovan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-13 | | | | [[:d:Q135385425|Q135385425]] | 0 |- | [[Vivienne Hilary Shaw]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-12 | | | | [[:d:Q135385426|Q135385426]] | 0 |- | [[Saragh Jane O'Connell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-05 | | | | [[:d:Q135385427|Q135385427]] | 0 |- | [[Mary Ellen Scanlon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-12 | | | | [[:d:Q135385428|Q135385428]] | 0 |- | [[Marie Antoinette Breen]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-06-13 | | | | [[:d:Q135385429|Q135385429]] | 0 |- | [[Aoife Elizabeth Roche]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-22 | | | | [[:d:Q135385430|Q135385430]] | 0 |- | [[Bridget Tara Brosnan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-10-21 | | | | [[:d:Q135385431|Q135385431]] | 0 |- | [[Sarah Mary Healy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1985) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-12 | | | | [[:d:Q135385432|Q135385432]] | 0 |- | [[Mischa Barton]] | [[Íomhá:Mischa Barton 2017.png|center|40px]] | aisteoir Briotanach-Meireacánach | [[aisteoir scannáin]]<br/>[[aisteoir linbh]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir teilifíse]]<br/>[[aisteoir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-24 | | [[Hammersmith]] | | [[:d:Q207458|Q207458]] | 51 |- | [[Dominique McElligott]] | [[Íomhá:Dominique McElligott - Cannes.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q456651|Q456651]] | 28 |- | [[Angela Walsh]] | | imreoir peil Ghaelach | [[imreoir peile Gaelaí]] | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q4762581|Q4762581]] | 2 |- | [[Fiona O'Sullivan]] | [[Íomhá:Fiona O'Sullivan in San Jose.jpg|center|40px]] | imreoir sacair gairmiúil | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-17 | | [[San Geronimo]] | | [[:d:Q4970710|Q4970710]] | 12 |- | [[Catriona Cuddihy]] | | lúthchleasaí | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-05 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q5053959|Q5053959]] | 2 |- | [[Sophie Perry]] | [[Íomhá:Sophie Perry.jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1986) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-11 | | [[Brighton]] | | [[:d:Q7563050|Q7563050]] | 7 |- | [[Linda Byrne]] | [[Íomhá:Linda Byrne.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-13 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q11756918|Q11756918]] | 7 |- | [[Rebecca Rolfe]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16225377|Q16225377]] | 3 |- | [[Jennie King]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q26804583|Q26804583]] | 3 |- | [[Jill Whelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1986) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-28 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q27567873|Q27567873]] | 3 |- | [[Sarah McCormack]] | [[Íomhá:20120310-UK-Inter-County-Cross-Country-03555 (6826896314).jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1986) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-19 | | [[Michigan]] | | [[:d:Q70926851|Q70926851]] | 2 |- | [[Sinead Kavanagh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] ealaíontóir comhraic measctha (*1986) ♀ | [[ealaíontóir comhraic measctha]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-01 | | | | [[:d:Q86340580|Q86340580]] | 3 |- | [[Stephanie Teresa O'Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-01 | | | | [[:d:Q135382401|Q135382401]] | 0 |- | [[Janet Elisabeth Byrne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-22 | | | | [[:d:Q135382413|Q135382413]] | 0 |- | [[Patricia McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-11 | | | | [[:d:Q135384028|Q135384028]] | 0 |- | [[Rebecca O'Mahony]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-07 | | | | [[:d:Q135384029|Q135384029]] | 0 |- | [[Kate Mullins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-17 | | | | [[:d:Q135384032|Q135384032]] | 0 |- | [[Kellie Cahalane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-30 | | | | [[:d:Q135384033|Q135384033]] | 0 |- | [[Alison Murray]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-21 | | | | [[:d:Q135384036|Q135384036]] | 0 |- | [[Brenda Lavelle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-26 | | | | [[:d:Q135384040|Q135384040]] | 0 |- | [[Mairead Kirby]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-31 | | | | [[:d:Q135384041|Q135384041]] | 0 |- | [[Almha O'Keeffe]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-06 | | | | [[:d:Q135384042|Q135384042]] | 0 |- | [[Joanne Mahon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-02 | | | | [[:d:Q135384043|Q135384043]] | 0 |- | [[Nichola O'Toole]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-09 | | | | [[:d:Q135384044|Q135384044]] | 0 |- | [[Edel Kelly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-28 | | | | [[:d:Q135384045|Q135384045]] | 0 |- | [[Patricia O'Sullivan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-27 | | | | [[:d:Q135384129|Q135384129]] | 0 |- | [[Lisa Colette Palmer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1986) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1986" | 1986-04-28 | | | | [[:d:Q135384131|Q135384131]] | 0 |- | [[Jayne Wisener]] | [[Íomhá:Jayne Wisener.jpg|center|40px]] | ban-aisteoir | [[aisteoir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[aisteoir stáitse]]<br/>[[aisteoir scannáin]]<br/>[[ceoltóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-19 | | [[Baile Monaidh]] | | [[:d:Q387132|Q387132]] | 15 |- | [[Laura Izibor]] | [[Íomhá:Laura Izibor, 2008 (cropped).jpg|center|40px]] | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]]<br/>[[amhránaí]]<br/>[[pianódóir]]<br/>[[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[Léiritheoir ceoil|léiritheoir ceirníní]]<br/>[[ealaíontóir taifeadta]]<br/>[[cumadóir]]<br/>[[cumadóir amhrán]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-13 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q437622|Q437622]] | 7 |- | [[Jenna O'Hea]] | [[Íomhá:Jenna O'Hea at day three of the Opals camp.jpg|center|40px]] | cispheileadóir Astrálach | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-06 | | [[Melbourne]] | | [[:d:Q622730|Q622730]] | 17 |- | [[Claire Brady]] | | cianreathaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-20<br/>1987-01-29 | | [[Cill Dara]] | | [[:d:Q1094778|Q1094778]] | 3 |- | [[Danielle Fox-Clarke]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3014994|Q3014994]] | 2 |- | [[Aisling Daly]] | | ealaíontóir comhraic Éireannach | [[ealaíontóir comhraic measctha]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q4699200|Q4699200]] | 6 |- | [[Tori Pena]] | [[Íomhá:Tori Pena.jpg|center|40px]] | léimneoir cuaille Meiriceánach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-30 | | [[Los Alamitos]] | | [[:d:Q7825761|Q7825761]] | 7 |- | [[Nicola Twohig]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-28 | | [[Manchain]] | | [[:d:Q10484148|Q10484148]] | 1 |- | [[Roseanne Galligan]] | [[Íomhá:Roseanne Galligan 2013.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-09 | | [[Droichead Nua]] | | [[:d:Q16209460|Q16209460]] | 2 |- | [[Nicola Sinnott]] | [[Íomhá:Nicola Sinnott.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*1987) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-08 | | | | [[:d:Q22280384|Q22280384]] | 2 |- | [[Emma Beckett]] | [[Íomhá:Lewes FC Women 1 Watford Women 2 07 11 2021-526 (51661727617).jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1987) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-29 | | [[Northampton]] | | [[:d:Q61827370|Q61827370]] | 4 |- | [[Louise Galvin]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí, cispheileadóir agus fisiteiripeoir (*1987) ♀ | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]]<br/>[[fisiteiripeoir]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-03 | | [[Fionnúig]] | | [[:d:Q78056158|Q78056158]] | 0 |- | [[Elaine O'Dwyer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-04 | | | | [[:d:Q135379955|Q135379955]] | 0 |- | [[Emma M. Mullane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-09 | | | | [[:d:Q135379956|Q135379956]] | 0 |- | [[Fiona Scally]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-26 | | | | [[:d:Q135384536|Q135384536]] | 0 |- | [[Anne Marie Butler]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-18 | | | | [[:d:Q135384537|Q135384537]] | 0 |- | [[Eileen O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-24 | | | | [[:d:Q135384538|Q135384538]] | 0 |- | [[Lorraine Dolan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-27 | | | | [[:d:Q135384539|Q135384539]] | 0 |- | [[Julie Wilkins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-04 | | | | [[:d:Q135384542|Q135384542]] | 0 |- | [[Ailish O'Donoghue]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-18 | | | | [[:d:Q135384543|Q135384543]] | 0 |- | [[Emma Brady]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-16 | | | | [[:d:Q135384544|Q135384544]] | 0 |- | [[Genna Kenny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-06 | | | | [[:d:Q135384545|Q135384545]] | 0 |- | [[Fiona Ward]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1987) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-19 | | | | [[:d:Q135384548|Q135384548]] | 0 |- | [[Sinéad Mulvey]] | [[Íomhá:Sinéad Mulvay.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[aeróstach]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-22 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q255095|Q255095]] | 20 |- | [[Chloe Magee]] | [[Íomhá:Chloe Magee Irish Open Mixed Double Champions 2018 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[Olympic competitor]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-29 | | [[Ráth Bhoth]] | | [[:d:Q468589|Q468589]] | 12 |- | [[Méabh de Búrca]] | [[Íomhá:Meabh De Burca.jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-11 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q509493|Q509493]] | 5 |- | [[Erin Keery]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1988" | 1988-02-16 | | | | [[:d:Q1354600|Q1354600]] | 2 |- | [[Lynn Styles]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-29 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2708041|Q2708041]] | 7 |- | [[Ann Dalton]] | | imreoir camógaíochta | [[camogie player]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-22 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q4766351|Q4766351]] | 1 |- | [[Julia Moriarty]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-03 | | [[Adelaide]] | | [[:d:Q6306589|Q6306589]] | 4 |- | [[Melanie Nocher]] | | snámhóir Éireannach | [[snámhóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-18 | | [[Contae an Dúin]] | | [[:d:Q6811327|Q6811327]] | 5 |- | [[Kelly Proper]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-01 | | | | [[:d:Q11738678|Q11738678]] | 3 |- | [[Claire Tarplee]] | | reathaí meánraoin Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-22 | | | | [[:d:Q15925883|Q15925883]] | 1 |- | [[Amy Kenealy]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16224552|Q16224552]] | 4 |- | [[Amy Foster]] | | rábálaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-02 | | | | [[:d:Q19560506|Q19560506]] | 2 |- | [[Hannah Lowry-O'Reilly]] | | Imreoir fichille (*1988) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-19 | | | | [[:d:Q28479756|Q28479756]] | 0 |- | [[Rachel Clancy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-23 | | | | [[:d:Q119554958|Q119554958]] | 0 |- | [[Mairead Mcnally]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-19 | | | | [[:d:Q119554997|Q119554997]] | 0 |- | [[Leah Westbrooks]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-19 | | | | [[:d:Q119557456|Q119557456]] | 0 |- | [[Elaine Ann Stone]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-18 | | | | [[:d:Q135383157|Q135383157]] | 0 |- | [[Eimear Naughton]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-28 | | | | [[:d:Q135383158|Q135383158]] | 0 |- | [[Aishling Ann Sullivan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-01 | | | | [[:d:Q135383161|Q135383161]] | 0 |- | [[Sarah Woods]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-27 | | | | [[:d:Q135383162|Q135383162]] | 0 |- | [[Rebecca Therese Woods]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-27 | | | | [[:d:Q135383163|Q135383163]] | 0 |- | [[Louise Gray]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-27 | | | | [[:d:Q135383165|Q135383165]] | 0 |- | [[Naoise Feena Doran]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-19 | | | | [[:d:Q135383166|Q135383166]] | 0 |- | [[Brenda Christina Riordan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-31 | | | | [[:d:Q135383169|Q135383169]] | 0 |- | [[Ciara Elizabeth Fitzpatrick]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-22 | | | | [[:d:Q135383174|Q135383174]] | 0 |- | [[Lynn Ferrari]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-24 | | | | [[:d:Q135384540|Q135384540]] | 0 |- | [[Fiona Marie Carrick]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-28 | | | | [[:d:Q135384546|Q135384546]] | 0 |- | [[Shauna Marie O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1988) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-20 | | | | [[:d:Q135384547|Q135384547]] | 0 |- | [[Chloë Agnew]] | [[Íomhá:Chloë Agnew at Macquarie Shopping Centre, Sydney.jpg|center|40px]] | ceoltóir agus amhránaí Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-09 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2228268|Q2228268]] | 17 |- | [[Lisa Kearney]] | [[Íomhá:Lisa Kearney on WIMPS TV.jpg|center|40px]] | cleachtóir júdó Éireannach | [[cleachtóir júdó]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-27 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q2260724|Q2260724]] | 5 |- | [[Ciara Horne]] | [[Íomhá:2015 UEC Track Elite European Championships 333.JPG|center|40px]] | rothaí | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-07 | | [[Harrow, Londain|Harrow]] | | [[:d:Q5119121|Q5119121]] | 16 |- | [[Jessie Barr]] | | lúthchleasaí | [[rábálaí]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-24 | | [[Port Láirge]] | | [[:d:Q6187612|Q6187612]] | 5 |- | [[Laura Reynolds]] | | lúthchleasaí | [[siúlóir rása]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-21<br/>1989-01-20 | | | | [[:d:Q6499354|Q6499354]] | 3 |- | [[Orla Barry]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1989) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-21 | | [[Droichead na Scuab]] | | [[:d:Q7102982|Q7102982]] | 2 |- | [[Kate McKenna]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-27 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16224853|Q16224853]] | 3 |- | [[Jenny Murphy]] | | imreoir rugbaí Éireannach | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[rugby sevens player]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-30 | | | | [[:d:Q18126994|Q18126994]] | 2 |- | [[Michelle Finn]] | [[Íomhá:2019-09-01 ISTAF 2019 2000 m steeplechase (Martin Rulsch) 43 (cropped).jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-16<br/>1989-12-16 | | | | [[:d:Q20967861|Q20967861]] | 6 |- | [[Sara Louise Treacy]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-22 | | | | [[:d:Q20967862|Q20967862]] | 5 |- | [[Kelly Murphy]] | [[Íomhá:2024 UEC Track Elite European Championships 130.jpg|center|40px]] | rothaí Éireannach | [[rothaí spóirt]]<br/>[[eolaí néarchórais]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-03 | | [[Birmingham]] | | [[:d:Q33083846|Q33083846]] | 7 |- | [[Lauren Delany]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí agus cispheileadóir (*1989) ♀ | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-17 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q78081373|Q78081373]] | 2 |- | [[Jessica Scannell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-26 | | | | [[:d:Q119567488|Q119567488]] | 0 |- | [[Megan Tice]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1989) ♀ | [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-06 | | | | [[:d:Q120221286|Q120221286]] | 0 |- | [[Ellevyn Winifred Irwin]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-06 | | | | [[:d:Q135383170|Q135383170]] | 0 |- | [[Deirbhile Blanaid O'Keeffe]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-16 | | | | [[:d:Q135383171|Q135383171]] | 0 |- | [[Emma Kathleen Dyer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1989) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-29 | | | | [[:d:Q135383173|Q135383173]] | 0 |- | [[Rozanna Purcell]] | | mainicín Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-03 | | [[Cluain Meala]] | | [[:d:Q1046271|Q1046271]] | 6 |- | [[Adrienne Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir i gcomórtas áilleachta (*1990) ♀ | [[iomaitheoir i gcomórtas áilleachta]] | data-sort-value="1990" | 1990-10-11 | | [[Cluain Dolcáin]] | | [[:d:Q4685714|Q4685714]] | 4 |- | [[Aisling Cooney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1990) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-27 | | [[Dumhach Thrá]] | | [[:d:Q4699199|Q4699199]] | 3 |- | [[Ruesha Littlejohn]] | [[Íomhá:Ruesha Littlejohn in San Jose.jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-03 | | [[Glaschú]] | | [[:d:Q7377860|Q7377860]] | 11 |- | [[Ciara Everard]] | [[Íomhá:09277 Ciara Everard.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] reathaí meánfhaid (*1990) ♀ | [[reathaí meánfhaid]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-10 | | | | [[:d:Q9192214|Q9192214]] | 6 |- | [[Claire Lambe]] | | iomróir Éireannach | [[iomróir]] | data-sort-value="1990" | 1990-05-16 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q11690739|Q11690739]] | 5 |- | [[Melissa Scott-Hayward]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1990) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16225439|Q16225439]] | 2 |- | [[Robyn Stewart]] | [[Íomhá:2017 UEC Track Elite European Championships 412.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1990) ♀ | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1990" | 1990-04-10 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q27517186|Q27517186]] | 4 |- | [[Niamh Whelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1990) ♀ | [[rábálaí]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | | | | [[:d:Q39814817|Q39814817]] | 1 |- | [[Fionnuala Ross]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1990) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-05 | | | | [[:d:Q69863936|Q69863936]] | 0 |- | [[Orla O'Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-28 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q74239854|Q74239854]] | 1 |- | [[Laura Shaughnessy]] | | Cianreathaí (*1990) ♀ | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-19 | | | | [[:d:Q98550189|Q98550189]] | 1 |- | [[Sinead O'Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-28 | | | | [[:d:Q119553438|Q119553438]] | 0 |- | [[Alexandra Troy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-23 | | | | [[:d:Q119568422|Q119568422]] | 0 |- | [[Claire Rockall]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-07 | | | | [[:d:Q119568822|Q119568822]] | 0 |- | [[Danielle O'Leary]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-26 | | | | [[:d:Q135367014|Q135367014]] | 0 |- | [[Rhiannon Bernadette McNulty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-16 | | | | [[:d:Q135378320|Q135378320]] | 0 |- | [[Emma Marron]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-21 | | | | [[:d:Q135378321|Q135378321]] | 0 |- | [[Méabh Malone]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-01 | | | | [[:d:Q135378322|Q135378322]] | 0 |- | [[Ciara Louise Flaherty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-28 | | | | [[:d:Q135378323|Q135378323]] | 0 |- | [[Shelly Behan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1990) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-27 | | | | [[:d:Q135378324|Q135378324]] | 0 |- | [[Clara Peters]] | [[Íomhá:European 2011 Clara PETERS.jpg|center|40px]] | scátálaí fíorach Éireannach | [[scátálaí fíorach]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-19 | | [[Essen]] | | [[:d:Q4360258|Q4360258]] | 5 |- | [[Lynsey McCullough]] | | imreoir leadóige Éireannach | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-01 | | [[Aontroim (baile)]] | | [[:d:Q6709499|Q6709499]] | 1 |- | [[Emma Flanagan]] | | cruicéadaí | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-07 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q16211337|Q16211337]] | 4 |- | [[Cherelle Khassal]] | [[Íomhá:Cherelle Khassal (23697437213).jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-09 | | [[Sasana]] | | [[:d:Q22087349|Q22087349]] | 4 |- | [[Alice Kunek]] | [[Íomhá:Alice Kunek - Perth Lynx.jpg|center|40px]] | cispheileadóir Astrálach (1991-) | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-06 | | [[Box Hill]] | | [[:d:Q24452204|Q24452204]] | 10 |- | [[Laura Boylan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1991) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1991" | 1991-12-16 | | [[Contae Lú]] | | [[:d:Q29981448|Q29981448]] | 3 |- | [[Sinéad Denny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1991) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-05 | | | | [[:d:Q69863080|Q69863080]] | 0 |- | [[Aoife McDermott]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí agus cispheileadóir (*1991) ♀ | [[imreoir rugbaí]]<br/>[[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-01-04 | | [[Sligeach]] | | [[:d:Q78047998|Q78047998]] | 1 |- | [[Hannah Thornton]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-29 | | | | [[:d:Q119564024|Q119564024]] | 0 |- | [[Aine O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1991) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-28 | | | | [[:d:Q135367015|Q135367015]] | 0 |- | [[Fiona O'Dwyer]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1991) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1991" | 1991-06-27 | | | | [[:d:Q135370906|Q135370906]] | 0 |- | [[Sophie Vavasseur]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]]<br/>[[aisteoir scannáin]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-10 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2628135|Q2628135]] | 14 |- | [[Aoife Hannon]] | | mainicín Éireannach | [[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[fisiteiripeoir]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q3620544|Q3620544]] | 2 |- | [[Aisling Dunphy]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[Cill Chainnigh]] | | [[:d:Q4699203|Q4699203]] | 0 |- | [[Ann Marie Starr]] | | imreoir camógaíochta | | data-sort-value="1992" | 1992 | | | | [[:d:Q4766551|Q4766551]] | 1 |- | [[Sinead Chambers]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-01 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q15712412|Q15712412]] | 4 |- | [[Christine McMahon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cliathreathaí agus rábálaí (*1992) ♀ | [[cliathreathaí]]<br/>[[rábálaí]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-06 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q25939025|Q25939025]] | 2 |- | [[Poornima Menon Jayadev]] | | Imreoir fichille (*1992) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | | | [[:d:Q28479758|Q28479758]] | 0 |- | [[Naomi Carroll]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair, imreoir haca, imreoir peile Gaelaí agus camogie player (*1992) ♀ | [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir haca]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[camogie player]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-13 | | [[Contae an Chláir]] | | [[:d:Q57313561|Q57313561]] | 3 |- | [[Claire Mooney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-21 | | | | [[:d:Q69812429|Q69812429]] | 0 |- | [[Joan Healy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-30 | | | | [[:d:Q69814488|Q69814488]] | 1 |- | [[Catherine McManus]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1992) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-09 | | | | [[:d:Q69819917|Q69819917]] | 0 |- | [[Casey Grace]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-14 | | | | [[:d:Q119554596|Q119554596]] | 0 |- | [[Tessa Josephine Solan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-19 | | | | [[:d:Q135378015|Q135378015]] | 0 |- | [[Lorraine Scanlon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-11-24 | | | | [[:d:Q135378016|Q135378016]] | 0 |- | [[Nichola Rafferty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-04 | | | | [[:d:Q135378017|Q135378017]] | 0 |- | [[Louise Mary O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-24 | | | | [[:d:Q135378019|Q135378019]] | 0 |- | [[Rebecca Teresa Nagle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-04 | | | | [[:d:Q135378020|Q135378020]] | 0 |- | [[Kate Mary McDaid]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1992) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-18 | | | | [[:d:Q135378021|Q135378021]] | 0 |- | [[Amy Bowtell]] | | imreoir leadóige | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-16 | | [[Na Clocha Liatha]] | | [[:d:Q4749116|Q4749116]] | 7 |- | [[Katie Kirk]] | | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]] rábálaí (*1993) ♀ | [[rábálaí]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-05 | | | | [[:d:Q11737414|Q11737414]] | 1 |- | [[Ciara Grant]] | [[Íomhá:Ciara Grant WUG.jpg|center|40px]] | peileadóir | [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir futsal]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-11 | | [[Leitir Ceanainn]] | | [[:d:Q15960851|Q15960851]] | 8 |- | [[Michaela Walsh]] | | dornálaí as Béal Feirste | [[dornálaí]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-05 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q18218166|Q18218166]] | 7 |- | [[Siobhán Killeen]] | | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]]<br/>[[imreoir peile Gaelaí]]<br/>[[imreoir futsal]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-15 | | | | [[:d:Q22278600|Q22278600]] | 1 |- | [[Lois Roche]] | [[Íomhá:Lois Roche Lewes FC Women 2 Charlton Ath Women 0 17 10 2021-82 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-18 | | [[Londain]] | | [[:d:Q24150945|Q24150945]] | 5 |- | [[Clare Cryan]] | [[Íomhá:Clare Cryan Kyiv 2019.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] tumadóir iomaíoachta (*1993) ♀ | [[tumadóir iomaíoachta]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-03 | | | | [[:d:Q65553526|Q65553526]] | 3 |- | [[Emma Mitchell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1993) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-02 | | | | [[:d:Q69812822|Q69812822]] | 0 |- | [[Mary Mulhare]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1993) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-14 | | | | [[:d:Q115739743|Q115739743]] | 1 |- | [[Clodagh Scannell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-06 | | | | [[:d:Q119542677|Q119542677]] | 0 |- | [[Éabhnait Deborah Scanlon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-08 | | | | [[:d:Q135376728|Q135376728]] | 0 |- | [[Rheanne Marie O'Shea]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-24 | | | | [[:d:Q135376730|Q135376730]] | 0 |- | [[Ciara Patricia Newell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-17 | | | | [[:d:Q135376733|Q135376733]] | 0 |- | [[Lauren Marie Murray]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-06 | | | | [[:d:Q135376734|Q135376734]] | 0 |- | [[Laoise Maria Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-19 | | | | [[:d:Q135376735|Q135376735]] | 0 |- | [[Laura Catriona Moloney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-24 | | | | [[:d:Q135376736|Q135376736]] | 0 |- | [[Karen Meany]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-23 | | | | [[:d:Q135376737|Q135376737]] | 0 |- | [[Méabh Barry]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-16 | | | | [[:d:Q135376739|Q135376739]] | 0 |- | [[Marrianna Patricia C. Troy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-09 | | | | [[:d:Q135378014|Q135378014]] | 0 |- | [[Erika Emma O'Keeffe]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1993) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-06 | | | | [[:d:Q135378018|Q135378018]] | 0 |- | [[Chelsea Jones]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | | | [[:d:Q2377423|Q2377423]] | 0 |- | [[Phoebe Prince]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] scoláire (1994–2010) ♀ | [[scoláire]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-24 | data-sort-value="2010" | 2010-01-14 | [[Bedford]] | [[South Hadley]] | [[:d:Q3304893|Q3304893]] | 6 |- | [[Kate Veale]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-05 | | [[Tulach Mhór]] | | [[:d:Q11737264|Q11737264]] | 2 |- | [[Caroline Black]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-04 | | [[Lios na gCearrbhach]] | | [[:d:Q15971927|Q15971927]] | 5 |- | [[Phil Healy]] | [[Íomhá:Womens 400m (46526965474) (cropped).jpg|center|40px]] | rábálaí Éireannach | [[rábálaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-19 | | [[Béal Átha Fhínín]] | | [[:d:Q25999744|Q25999744]] | 7 |- | [[Niamh McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí (*1994) ♀ | [[lúthchleasaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-04 | | [[Contae Chorcaí]] | | [[:d:Q26905471|Q26905471]] | 2 |- | [[Karina Campbell]] | | Imreoir fichille (*1994) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-19 | | | | [[:d:Q28470777|Q28470777]] | 0 |- | [[Victoria Bell]] | | lúthchleasaí Éireannach | [[sciálaí Alpach]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-22 | | [[Sutton Coldfield]] | | [[:d:Q48618566|Q48618566]] | 4 |- | [[Alice Sharpe]] | [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 132.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1994) ♀ | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-03 | | | | [[:d:Q55361867|Q55361867]] | 9 |- | [[Alli Palisch]] | [[Íomhá:Alli Murphy Lewes FC Women 2 London City 3 14 02 2021-528 (50943521133) (cropped).jpg|center|40px]] | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1994) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-13 | | [[Plano, Texas|Plano]] | | [[:d:Q56285209|Q56285209]] | 4 |- | [[Shona Heaslip]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1994) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-18 | | | | [[:d:Q69820877|Q69820877]] | 0 |- | [[Philippa Rogan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1994) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-04 | | | | [[:d:Q69861835|Q69861835]] | 0 |- | [[Leah Lyons]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir rugbaí (*1994) ♀ | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-27 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q78051289|Q78051289]] | 1 |- | [[Eimear Twomey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-05 | | | | [[:d:Q135375110|Q135375110]] | 0 |- | [[Amy Louise Russell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-02 | | | | [[:d:Q135375111|Q135375111]] | 0 |- | [[Ciara Milroy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-18 | | | | [[:d:Q135375114|Q135375114]] | 0 |- | [[Sorcha Maire McNulty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-04 | | | | [[:d:Q135375115|Q135375115]] | 0 |- | [[Leanne McDonnell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-29 | | | | [[:d:Q135375116|Q135375116]] | 0 |- | [[Laura Hoffman]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-29 | | | | [[:d:Q135375118|Q135375118]] | 0 |- | [[Deirdre Ann Geaney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-16 | | | | [[:d:Q135375120|Q135375120]] | 0 |- | [[Michelle Clarke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus cóitseálaí cispheile (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]]<br/>[[cóitseálaí cispheile]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-03 | | | | [[:d:Q135375123|Q135375123]] | 0 |- | [[Rebecca Barker]] | | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-08-02 | | | | [[:d:Q135375124|Q135375124]] | 0 |- | [[Ailish O'Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-01 | | | | [[:d:Q135376732|Q135376732]] | 0 |- | [[Cliona Niamh Máirtín]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1994) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-26 | | | | [[:d:Q135376738|Q135376738]] | 0 |- | [[Sycerika McMahon]] | | snámhóir Éireannach | [[snámhóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-11 | | [[Contae an Dúin]] | | [[:d:Q3979013|Q3979013]] | 7 |- | [[Carolane Soucisse]] | [[Íomhá:2018 Autumn Classic International - Soucisse & Firus (cropped) - Soucisse.jpg|center|40px]] | damhsóir oighir Ceanadach | [[ice dancer]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-10 | | [[Châteauguay]] | | [[:d:Q24860514|Q24860514]] | 5 |- | [[Aoife Mannion]] | [[Íomhá:Aoife Mannion BCLFC 2015 (22147891741) (cropped).jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*1995) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-24 | | [[Solihull]] | | [[:d:Q25714012|Q25714012]] | 12 |- | [[Ellen Keane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1995) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-06 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q26899011|Q26899011]] | 3 |- | [[Síofra Cléirigh Büttner]] | [[Íomhá:Síofra Cléirigh Büttner 2017.jpg|center|40px]] | reathaí meánraoin Éireannach | [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-21 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q35349110|Q35349110]] | 5 |- | [[Gráinne Walsh]] | | dornálaí Éireannach | [[dornálaí]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-13 | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q65091953|Q65091953]] | 4 |- | [[Greta Streimikyte]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí parailimpeach (*1995) ♀ | [[lúthchleasaí parailimpeach]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-24 | | [[Vilnias]] | | [[:d:Q89343978|Q89343978]] | 3 |- | [[Sarah Jane Hearne]] | | Imreoir fichille (*1995) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1995" | 1995 | | | | [[:d:Q104843000|Q104843000]] | 0 |- | [[Fiona Murtagh]] | [[Íomhá:Rowing at the 2020 Summer Olympics (Ireland).jpeg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomróir (*1995) ♀ | [[iomróir]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-11 | | [[Gaillimh]] | | [[:d:Q105925700|Q105925700]] | 11 |- | [[Ioana Gelip]] | | Imreoir fichille (*1995) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="1995" | 1995-01-16 | | | | [[:d:Q109418259|Q109418259]] | 0 |- | [[Rachel Boyle]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-27 | | | | [[:d:Q110991850|Q110991850]] | 0 |- | [[Cliodhna Manning]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1995) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-26 | | | | [[:d:Q117007428|Q117007428]] | 1 |- | [[Emily Haggard-Kearney]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta, reathaí maratóin agus cianreathaí (*1995) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[reathaí maratóin]]<br/>[[cianreathaí]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-10 | | | | [[:d:Q126883212|Q126883212]] | 0 |- | [[Amy Waters]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-13 | | | | [[:d:Q135367016|Q135367016]] | 0 |- | [[Jennifer Sheehan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-10 | | | | [[:d:Q135373959|Q135373959]] | 0 |- | [[Jessica Blue O Sullivan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-11 | | | | [[:d:Q135373960|Q135373960]] | 0 |- | [[Aedin O Donnell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-04-27 | | | | [[:d:Q135373961|Q135373961]] | 0 |- | [[Lorna McNamee]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-01 | | | | [[:d:Q135373963|Q135373963]] | 0 |- | [[Orla Keoghegan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-21 | | | | [[:d:Q135373964|Q135373964]] | 0 |- | [[Shannon Farrell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-09 | | | | [[:d:Q135373965|Q135373965]] | 0 |- | [[Erin Leigh Bracken]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-30 | | | | [[:d:Q135373966|Q135373966]] | 0 |- | [[Aileen Verona Crowley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-05-04 | | | | [[:d:Q135373968|Q135373968]] | 0 |- | [[Katie Ann Moloney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-01-14 | | | | [[:d:Q135375112|Q135375112]] | 0 |- | [[Samantha Massey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-28 | | | | [[:d:Q135375117|Q135375117]] | 0 |- | [[Lauren Kelly Falvey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1995) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-27 | | | | [[:d:Q135375122|Q135375122]] | 0 |- | [[Emma Bolger]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-05 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q520262|Q520262]] | 10 |- | [[Laoise Murray]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="1996" | 1996-08-24 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3826973|Q3826973]] | 3 |- | [[Mary C. Cain]] | | reathaí meánraoin Meiriceánach | [[reathaí meánfhaid]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-03 | | [[Bronxville]] | | [[:d:Q6779145|Q6779145]] | 10 |- | [[Florence Bell]] | | sciálaí Éireannach | [[sciálaí Alpach]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-05 | | [[Sutton Coldfield]] | | [[:d:Q15910753|Q15910753]] | 4 |- | [[Alannah Stephenson]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-04 | | [[Lios na gCearrbhach]] | | [[:d:Q17457943|Q17457943]] | 3 |- | [[Tham Nguyen]] | [[Íomhá:Tham Nguyen at the 2023 World Weightlifting Championships training hall.webp|center|40px]] | Tógálaí meáchain (*1996) ♀ | [[tógálaí meáchain]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-15 | | | | [[:d:Q26132016|Q26132016]] | 4 |- | [[Alanna Lally]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-30 | | | | [[:d:Q69860533|Q69860533]] | 1 |- | [[Fiona Mangan]] | [[Íomhá:Fiona Mangan - Présentation TCFIA 2025.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1996) ♀ | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-16 | | | | [[:d:Q106575388|Q106575388]] | 5 |- | [[Megan Armitage]] | [[Íomhá:Grand Prix de Chambéry (Megan Armitage - Montagne).JPG|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1996) ♀ | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1996" | 1996-08-12 | | | | [[:d:Q108532712|Q108532712]] | 6 |- | [[Linda Djougang]] | [[Íomhá:Linda Djougang 15Apr2023.jpg|center|40px]] | [[Camarún|Camarúnach]] imreoir rugbaí (*1996) ♀ | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-17 | | [[Camarún]] | | [[:d:Q108540653|Q108540653]] | 3 |- | [[Georgie Hartigan]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-01 | | | | [[:d:Q115674773|Q115674773]] | 1 |- | [[Allison McGrath]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-10 | | | | [[:d:Q119547267|Q119547267]] | 0 |- | [[Edel Thornton]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-22 | | | | [[:d:Q119560495|Q119560495]] | 0 |- | [[Kelly McGrory]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-24 | | | | [[:d:Q121879328|Q121879328]] | 3 |- | [[Róisín Harrison]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1996) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-10 | | | | [[:d:Q121879839|Q121879839]] | 2 |- | [[Susie Berry]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] marcach (*1996) ♀ | [[marcach]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-01 | | | | [[:d:Q130313509|Q130313509]] | 2 |- | [[Megan Connolly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-06 | | | | [[:d:Q135366913|Q135366913]] | 0 |- | [[Ciara Mary McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-02 | | | | [[:d:Q135366914|Q135366914]] | 0 |- | [[Caoimhe Rita Moore]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-23 | | | | [[:d:Q135366915|Q135366915]] | 0 |- | [[Nadine Cheryl Rice]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-07-29 | | | | [[:d:Q135366916|Q135366916]] | 0 |- | [[Holli Anna Dunne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-10-02 | | | | [[:d:Q135366917|Q135366917]] | 0 |- | [[Meadhbh Helen Campbell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-04-26 | | | | [[:d:Q135370468|Q135370468]] | 0 |- | [[Ruth Mary Leavey]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-25 | | | | [[:d:Q135370469|Q135370469]] | 0 |- | [[Aoibheann Ann Byrne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-24 | | | | [[:d:Q135370470|Q135370470]] | 0 |- | [[Hannah Eileen McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-02 | | | | [[:d:Q135370471|Q135370471]] | 0 |- | [[Lauren Jane Flynn]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-11-12 | | | | [[:d:Q135370472|Q135370472]] | 0 |- | [[Kate Emma O'Flaherty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-08 | | | | [[:d:Q135370473|Q135370473]] | 0 |- | [[Aoife Catherine Whelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-04 | | | | [[:d:Q135370474|Q135370474]] | 0 |- | [[Eve Ellen M. O'Mahoney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-29 | | | | [[:d:Q135370475|Q135370475]] | 0 |- | [[Lesley Ann Wilkinson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-02-16 | | | | [[:d:Q135370476|Q135370476]] | 0 |- | [[Lisa Teresa Mullins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1996) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-22 | | | | [[:d:Q135373962|Q135373962]] | 0 |- | [[Aebh Kelly]] | [[Íomhá:AK WikiP.jpg|center|40px]] | soprán Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-06 | | [[Na Sceirí]] | | [[:d:Q4687014|Q4687014]] | 2 |- | [[Megan Connolly]] | [[Íomhá:Megan Connolly 2015 (cropped).jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-07 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q21708017|Q21708017]] | 12 |- | [[Rachael Darragh]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]]<br/>[[Olympic competitor]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-24 | | [[Leitir Ceanainn]] | | [[:d:Q26786740|Q26786740]] | 6 |- | [[Sophie MacMahon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1997) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-29 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q29947005|Q29947005]] | 8 |- | [[Sara Boyle]] | | imreoir badmantain Éireannach | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-31 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q30230598|Q30230598]] | 1 |- | [[Amy Broadhurst]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1997) ♀ | [[dornálaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-17 | | [[Dún Dealgan]] | | [[:d:Q60182060|Q60182060]] | 3 |- | [[Aoife O'Rourke]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1997) ♀ | [[dornálaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-02 | | [[An Caisleán Riabhach]] | | [[:d:Q66934867|Q66934867]] | 8 |- | [[Marissa Sheva]] | [[Íomhá:Marissa Sheva.jpg|center|40px]] | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀ | [[imreoir sacair]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-22 | | [[Sellersville]] | | [[:d:Q98093517|Q98093517]] | 8 |- | [[Elsa Desmond]] | [[Íomhá:2018-11-21 Rennrodel-Weltcup Innsbruck-Igls StP 5311 LR10 by Stepro.jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] luger agus medical student (*1997) ♀ | [[luger]]<br/>[[medical student]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-06 | | [[Buckingham]] | | [[:d:Q103259948|Q103259948]] | 5 |- | [[Sophie Becker]] | [[Íomhá:Womens 400m (47247595181).jpg|center|40px]] | Rábálaí (*1997) ♀ | [[rábálaí]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-16 | | [[Loch Garman]] | | [[:d:Q105782960|Q105782960]] | 7 |- | [[Kate Doherty]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-27 | | | | [[:d:Q106712794|Q106712794]] | 1 |- | [[Eilish Flanagan]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | | | [[:d:Q107472430|Q107472430]] | 5 |- | [[Roisin Flanagan]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1997) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-02 | | | | [[:d:Q115739741|Q115739741]] | 2 |- | [[Bridget Herlihy]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-31 | | | | [[:d:Q119539970|Q119539970]] | 0 |- | [[Maura Fitzpatrick]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-27 | | | | [[:d:Q119541214|Q119541214]] | 0 |- | [[Anna Kelly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-18 | | | | [[:d:Q119551659|Q119551659]] | 0 |- | [[Aoife Anne O'Halloran]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-05 | | | | [[:d:Q135365106|Q135365106]] | 0 |- | [[Princess Elizabeth Adeogun]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-10 | | | | [[:d:Q135367093|Q135367093]] | 0 |- | [[Tia Kelly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-02 | | | | [[:d:Q135368530|Q135368530]] | 0 |- | [[Hayley Nicole Lenihan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-19 | | | | [[:d:Q135368531|Q135368531]] | 0 |- | [[Julie Milroy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-10 | | | | [[:d:Q135368532|Q135368532]] | 0 |- | [[Liadan Tobin-Schnittger]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-10 | | | | [[:d:Q135371775|Q135371775]] | 0 |- | [[Courtney Anne Ryan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-16 | | | | [[:d:Q135371776|Q135371776]] | 0 |- | [[Aoife Mary Tiernan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-30 | | | | [[:d:Q135371777|Q135371777]] | 0 |- | [[Sarah Marie Phelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-10-02 | | | | [[:d:Q135371778|Q135371778]] | 0 |- | [[Aislinn Finola O'Connell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-10-24 | | | | [[:d:Q135371779|Q135371779]] | 0 |- | [[Aisling Catriona McCann]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-01 | | | | [[:d:Q135371780|Q135371780]] | 0 |- | [[Sarah Kenny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-24 | | | | [[:d:Q135371781|Q135371781]] | 0 |- | [[Hollie Herlihy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-30 | | | | [[:d:Q135371782|Q135371782]] | 0 |- | [[Shannen Sandra Holbrook]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-24 | | | | [[:d:Q135371783|Q135371783]] | 0 |- | [[Olivia Margaret Dupuy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-27 | | | | [[:d:Q135371784|Q135371784]] | 0 |- | [[Kelly Sarah Diggin]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-05 | | | | [[:d:Q135371785|Q135371785]] | 0 |- | [[Caoimhe Ann Blennerhassett]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1997) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-15 | | | | [[:d:Q135371786|Q135371786]] | 0 |- | [[Ellis O'Reilly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|briotanach]] gleacaí ealaíonta (*1998) ♀ | [[gleacaí ealaíonta]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-23 | | [[Kent]] | | [[:d:Q23887651|Q23887651]] | 3 |- | [[Michaela Walsh]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-17 | | | | [[:d:Q51098390|Q51098390]] | 2 |- | [[Anna Kerrison]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1998) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-10 | | [[Sasana]] | | [[:d:Q64148448|Q64148448]] | 3 |- | [[Elizabeth Morland]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-03 | | | | [[:d:Q69815287|Q69815287]] | 0 |- | [[Mia Griffin]] | [[Íomhá:2019 UEC Track Elite European Championships 135.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*1998) ♀ | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-30 | | [[An Gleann Mór]] | | [[:d:Q86458131|Q86458131]] | 8 |- | [[Nadia Power]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-11 | | | | [[:d:Q92433328|Q92433328]] | 4 |- | [[Eleanor Ryan-Doyle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*1998) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-14 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q97654611|Q97654611]] | 1 |- | [[Sarah Quinn]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1998) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-08 | | | | [[:d:Q106712933|Q106712933]] | 1 |- | [[Anna Maguire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-21 | | | | [[:d:Q119543104|Q119543104]] | 0 |- | [[Saoirse Power-Cassidy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-30 | | | | [[:d:Q119553574|Q119553574]] | 0 |- | [[Fiona Everard]] | | Cianreathaí (*1998) ♀ | [[cianreathaí]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | | | [[:d:Q123502237|Q123502237]] | 2 |- | [[Jennifer Lehane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*1998) ♀ | [[dornálaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-19 | | | | [[:d:Q126487392|Q126487392]] | 2 |- | [[Kathy Baker]] | | Imreoir rugbaí (*1998) ♀ | [[imreoir rugbaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-23 | | | | [[:d:Q128765068|Q128765068]] | 3 |- | [[Alison Jane Cleary]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-13 | | | | [[:d:Q135365098|Q135365098]] | 0 |- | [[Laura Anne Fortune]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-23 | | | | [[:d:Q135365099|Q135365099]] | 0 |- | [[Katie Joanna Whelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-02 | | | | [[:d:Q135365102|Q135365102]] | 0 |- | [[Ciara Catherine Wheeler]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-19 | | | | [[:d:Q135365103|Q135365103]] | 0 |- | [[Chloe Gina Mullins]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-21 | | | | [[:d:Q135365105|Q135365105]] | 0 |- | [[Anna Marie Brennan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-06 | | | | [[:d:Q135365107|Q135365107]] | 0 |- | [[Aleksandra Joanna Macheta]] | | [[An Pholainn|Polannach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-13 | | | | [[:d:Q135366449|Q135366449]] | 0 |- | [[Verity Jade Gunn O'Connor]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-07 | | | | [[:d:Q135370232|Q135370232]] | 0 |- | [[Rachel Alexandra Leavy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-13 | | | | [[:d:Q135370235|Q135370235]] | 0 |- | [[Olivia Ann Reid]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-27 | | | | [[:d:Q135370236|Q135370236]] | 0 |- | [[Jenny Rachael Morrison]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-12 | | | | [[:d:Q135370238|Q135370238]] | 0 |- | [[Annie Fanning]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-16 | | | | [[:d:Q135370239|Q135370239]] | 0 |- | [[Billie Jean Byrne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-23 | | | | [[:d:Q135370241|Q135370241]] | 0 |- | [[Catherine Maria Connaire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-30 | | | | [[:d:Q135370242|Q135370242]] | 0 |- | [[Áine McDonagh]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] cispheileadóir agus imreoir peile Astrálaí (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-28 | | | | [[:d:Q135370247|Q135370247]] | 1 |- | [[Elizabeth Mary McGonnell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-02-12 | | | | [[:d:Q135370249|Q135370249]] | 0 |- | [[Aoife Maguire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-10 | | | | [[:d:Q135370251|Q135370251]] | 0 |- | [[Aisling Kindle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1998) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-09 | | | | [[:d:Q135370252|Q135370252]] | 0 |- | [[Aoife Beggs]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*1999) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-23 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q29841599|Q29841599]] | 5 |- | [[Gina Akpe-Moses]] | [[Íomhá:Gina Akpe-Moses at the 2018 European Athletics Championships.jpg|center|40px]] | rábálaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-02-25 | | [[Lagos]] | | [[:d:Q33133524|Q33133524]] | 7 |- | [[Ciara Neville]] | [[Íomhá:Ciara Neville 2016.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rábálaí (*1999) ♀ | [[rábálaí]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-14 | | [[Luimneach]] | | [[:d:Q50295760|Q50295760]] | 4 |- | [[Molly Scott]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀ | [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-30 | | [[Ceatharlach]] | | [[:d:Q55587528|Q55587528]] | 2 |- | [[Niamh Fogarty]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-16 | | | | [[:d:Q94578252|Q94578252]] | 2 |- | [[Aoife Lynch]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-14 | | | | [[:d:Q106712793|Q106712793]] | 1 |- | [[Michelle Carey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir haca (*1999) ♀ | [[imreoir haca]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-05 | | | | [[:d:Q108106507|Q108106507]] | 3 |- | [[Stephanie Cotter]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999 | | [[Corcaigh]] | | [[:d:Q108143260|Q108143260]] | 2 |- | [[Grace Casey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] caiteoir sleá (*1999) ♀ | [[caiteoir sleá]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-16 | | | | [[:d:Q109932829|Q109932829]] | 0 |- | [[Cathal Crosbie]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-12-09 | | | | [[:d:Q112131519|Q112131519]] | 1 |- | [[Sarah Leahy]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*1999) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="1999" | 1999-08-01 | | | | [[:d:Q113864305|Q113864305]] | 2 |- | [[Claire Melia]] | [[Íomhá:Baxi Ferrol - LDLC ASVEL Féminin 59.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-07-12 | | [[Mainistir Eimhín]] | | [[:d:Q119564054|Q119564054]] | 0 |- | [[Erin Riordan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*1999) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-02 | | | | [[:d:Q128803241|Q128803241]] | 2 |- | [[Rachel Huijsdens]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-23 | | | | [[:d:Q135367962|Q135367962]] | 0 |- | [[Maggie Byrne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-08-10 | | | | [[:d:Q135367963|Q135367963]] | 0 |- | [[Mae-Therese Creane]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-29 | | | | [[:d:Q135367964|Q135367964]] | 0 |- | [[Sorcha Tiernan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-18 | | | | [[:d:Q135367966|Q135367966]] | 0 |- | [[Amy Dooley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-09 | | | | [[:d:Q135367967|Q135367967]] | 0 |- | [[Louise Scannell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-10 | | | | [[:d:Q135367968|Q135367968]] | 0 |- | [[Amy Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*1999) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-03 | | | | [[:d:Q135367970|Q135367970]] | 0 |- | [[Anne Condon]] | | [[Ceanada|Ceanadach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] eolaí ríomhaireachta agus múinteoir ollscoile (*2000) ♀; Comhalta de chuid an ACM, Tulip Award in DNA Computing, Anita Borg Institute Women of Vision Awards agus Comhalta de Chumann Ríoga Cheanada; member of Cumann Ríoga Cheanada agus Association for Computing Machinery | [[eolaí ríomhaireachta]]<br/>[[múinteoir ollscoile]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q11489|Q11489]] | 3 |- | [[Tina Reynolds]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Na Clocha Liatha]] | | [[:d:Q514752|Q514752]] | 9 |- | [[Bernadette Ní Ghallchóir]] | [[Íomhá:Bernadette Ní Ghallchóir PBS 1971.jpg|center|40px]] | láithreoir teilifíse Éireannach | [[láithreoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Muineachán]] | | [[:d:Q822164|Q822164]] | 6 |- | [[Eibhlin Byrne]] | | méara Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1301175|Q1301175]] | 3 |- | [[Sophie Merry]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Stiúrthóir scannán|stiúrthóir scannán]], [[Mainicín faisin|mainicín]], beochantóir, [[Aisteoir|aisteoir]] agus damhsóir (*2000) ♀ | [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[Mainicín faisin|mainicín]]<br/>[[beochantóir]]<br/>[[aisteoir]]<br/>[[damhsóir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1348496|Q1348496]] | 3 |- | [[Janet Grogan]] | [[Íomhá:Janet Grogan (cropped).jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí is scríbhneoir|amhránaí is scríbhneoir]], [[Cumadóir amhrán|cumadóir amhrán]] agus [[Amhránaí|amhránaí]] (fl. 2009–) (*2000) ♀ | [[amhránaí is scríbhneoir]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[amhránaí]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1424238|Q1424238]] | 4 |- | [[Maria Corrigan]] | | polaiteoir Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | | [[:d:Q1669568|Q1669568]] | 3 |- | [[Lisa Lambe]] | [[Íomhá:Lisa Lambe.jpg|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1704246|Q1704246]] | 13 |- | [[Terry O'Flaherty]] | | méara Éireannach | [[polaiteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1720409|Q1720409]] | 2 |- | [[Lise Hearns]] | | ban-aisteoir Éireannach | [[aisteoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q1827914|Q1827914]] | 1 |- | [[Liz Weir]] | | údar Éireannach | [[scríbhneoir]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q1866600|Q1866600]] | 4 |- | [[Méav Ní Mhaolchatha]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí ceoldrámaíochta]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q3268425|Q3268425]] | 8 |- | [[Rebecca Stokell]] | | cruicéadaí Éireannach | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-13 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q29891153|Q29891153]] | 6 |- | [[Mona McSharry]] | [[Íomhá:Mona McSharry (IRL) 2018.jpg|center|40px]] | snámhóir Éireannach | [[snámhóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-08-21 | | [[An Ghráinseach, Contae Shligigh|An Ghráinseach]] | | [[:d:Q33319799|Q33319799]] | 19 |- | [[Cara Murray]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cruicéadaí (*2000) ♀ | [[cruicéadaí]] | data-sort-value="2000" | 2000-11-01 | | [[Béal Feirste]] | | [[:d:Q54861582|Q54861582]] | 6 |- | [[Sommer Lecky]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-14 | | | | [[:d:Q69813606|Q69813606]] | 2 |- | [[Davicia Patterson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-12-15 | | | | [[:d:Q69820489|Q69820489]] | 0 |- | [[Diana Mirza]] | | Imreoir fichille (*2000) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-16 | | | | [[:d:Q109383024|Q109383024]] | 1 |- | [[Lauren Roy]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-25 | | | | [[:d:Q113864274|Q113864274]] | 2 |- | [[Bronagh Power-Cassidy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-15 | | | | [[:d:Q119543792|Q119543792]] | 0 |- | [[Enya Maguire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-08-31 | | | | [[:d:Q119550072|Q119550072]] | 0 |- | [[Eibhia Ni Mhuireagain]] | | Imreoir fichille (*2000) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2000" | 2000 | | | | [[:d:Q124424504|Q124424504]] | 0 |- | [[Lauren Cadden]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] lúthchleasaí agus iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀ | [[lúthchleasaí]]<br/>[[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-07 | | | | [[:d:Q126173619|Q126173619]] | 2 |- | [[Jodie McCann]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2000) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-03 | | | | [[:d:Q126685911|Q126685911]] | 4 |- | [[Lynn Tunnah]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-14 | | | | [[:d:Q135363157|Q135363157]] | 0 |- | [[Annaliese Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-08 | | | | [[:d:Q135366286|Q135366286]] | 0 |- | [[Maeve Aine O'Seaghdha]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-26 | | | | [[:d:Q135366287|Q135366287]] | 0 |- | [[Alison Blaney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-04-22 | | | | [[:d:Q135366288|Q135366288]] | 0 |- | [[Ella McCloskey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-20 | | | | [[:d:Q135366289|Q135366289]] | 0 |- | [[Maeve Patricia Cannon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-15 | | | | [[:d:Q135366291|Q135366291]] | 0 |- | [[Nicole Patrice Clancy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-13 | | | | [[:d:Q135366294|Q135366294]] | 0 |- | [[Niamh Christine Masterson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-26 | | | | [[:d:Q135367965|Q135367965]] | 0 |- | [[Maeve Phelan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2000" | 2000-05-05 | | | | [[:d:Q135367969|Q135367969]] | 0 |- | [[Dayna Finn]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir agus imreoir peile Astrálaí (*2000) ♀ | [[cispheileadóir]]<br/>[[imreoir peile Astrálaí]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-09 | | | | [[:d:Q135367973|Q135367973]] | 1 |- | [[Tyler Toland]] | | imreoir sacair | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2001" | 2001-08-08 | | [[Baile Suingean]] | | [[:d:Q42666544|Q42666544]] | 6 |- | [[Lara Gillespie]] | [[Íomhá:2019 UCI Juniors Track World Championships 007.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] rothaí spóirt (*2001) ♀ | [[rothaí spóirt]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-21 | | [[Cill Mhantáin]] | | [[:d:Q52153640|Q52153640]] | 12 |- | [[Sophie O'Sullivan]] | [[Íomhá:Sophie O'Sullivan.jpg|center|40px]] | lúthchleasaí Éireannach | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-23 | | | | [[:d:Q55425594|Q55425594]] | 5 |- | [[Alex Chan-Taylor]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2001" | 2001-02-21 | | | | [[:d:Q55739862|Q55739862]] | 0 |- | [[Tanya Watson]] | [[Íomhá:2018-10-13 Jump 3 (Diving Girls 10m platform) at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–039.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] tumadóir iomaíoachta (*2001) ♀ | [[tumadóir iomaíoachta]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-24 | | [[Southampton]] | | [[:d:Q65675690|Q65675690]] | 5 |- | [[Niamh Coyne]] | [[Íomhá:2018-10-10 Swimming Girls' 100m Breaststroke Final at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–034.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-22 | | | | [[:d:Q65952719|Q65952719]] | 4 |- | [[Ciara Bracken]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-20 | | | | [[:d:Q119554443|Q119554443]] | 0 |- | [[Deborah Ogayemi]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-10-12 | | | | [[:d:Q119561035|Q119561035]] | 0 |- | [[Daina Moorehouse]] | [[Íomhá:2025 World Boxing Championships 20250906 102037 Daina Moorehouse (IRL).jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] dornálaí (*2001) ♀ | [[dornálaí]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-16 | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q126709567|Q126709567]] | 3 |- | [[Rachel McCann]] | | Rábálaí (*2001) ♀ | [[rábálaí]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-26 | | | | [[:d:Q127785359|Q127785359]] | 2 |- | [[Ciara McGing]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-03 | | | | [[:d:Q128693679|Q128693679]] | 2 |- | [[Victoria Catterson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2001) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-25 | | | | [[:d:Q128803156|Q128803156]] | 2 |- | [[Eve Nealon]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-25 | | | | [[:d:Q135363158|Q135363158]] | 0 |- | [[Katie Williamson]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-05-11 | | | | [[:d:Q135364030|Q135364030]] | 0 |- | [[Alexandra Mary Mulligan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-14 | | | | [[:d:Q135364031|Q135364031]] | 0 |- | [[Katie Niamh Walshe]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-07-19 | | | | [[:d:Q135364032|Q135364032]] | 0 |- | [[Lainey Nolan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-19 | | | | [[:d:Q135364033|Q135364033]] | 0 |- | [[Mia Furlong]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-21 | | | | [[:d:Q135364034|Q135364034]] | 0 |- | [[Niamh Kenny]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-28 | | | | [[:d:Q135364035|Q135364035]] | 0 |- | [[Ciara Veronica White]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-15 | | | | [[:d:Q135364036|Q135364036]] | 0 |- | [[Anna Lynch]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-10 | | | | [[:d:Q135364037|Q135364037]] | 0 |- | [[Lauren Darcy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | | | [[:d:Q135364038|Q135364038]] | 0 |- | [[Abby Flynn]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2001) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2001" | 2001-07-05 | | | | [[:d:Q135366295|Q135366295]] | 0 |- | [[Mavie Österreicher]] | | [[An Ostair|Ostarach]] imreoir leadóige (*2002) ♀ | [[imreoir leadóige]] | data-sort-value="2002" | 2002-04-05 | | [[an Ostair]] | | [[:d:Q57242668|Q57242668]] | 4 |- | [[Emily Kraft]] | [[Íomhá:Emily Kraft Lewes FC Women (52384339143).jpg|center|40px]] | imreoir sacair Éireannach (2002-) | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-18 | | [[Frankfurt]] | | [[:d:Q60713591|Q60713591]] | 6 |- | [[Alexandra Troy]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2002" | 2002-03-07 | | | | [[:d:Q65554597|Q65554597]] | 0 |- | [[Emma Austin]] | [[Íomhá:2020-01-14 Alpine skiing at the 2020 Winter Youth Olympics – Women's Slalom (Martin Rulsch) 335.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] sciálaí Alpach (*2002) ♀ | [[sciálaí Alpach]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-31 | | | | [[:d:Q81901202|Q81901202]] | 2 |- | [[Melisa Filis]] | [[Íomhá:Melisa Filis 2019.jpg|center|40px]] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|Briotanach]]-[[Éire (Poblacht na hÉireann)|éireannaigh]] imreoir sacair (*2002) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-30 | | [[Essex]] | | [[:d:Q83196933|Q83196933]] | 6 |- | [[Michaela Corcoran]] | | [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Meiriceánach]] lúthchleasaí (*2002) ♀ | [[lúthchleasaí]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-07 | | [[Houston, Texas|Houston]] | | [[:d:Q90898291|Q90898291]] | 3 |- | [[Adeyemi Talabi]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-25 | | | | [[:d:Q113864217|Q113864217]] | 1 |- | [[Sabhbh Edwards Murphy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-17 | | | | [[:d:Q119549084|Q119549084]] | 0 |- | [[Erin Maguire]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-12-16 | | | | [[:d:Q119550959|Q119550959]] | 0 |- | [[Maria Godden]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2002) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-31 | | | | [[:d:Q124671917|Q124671917]] | 1 |- | [[Laura Mooney]] | [[Íomhá:Laura Mooney 01.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2002) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2002" | 2002 | | | | [[:d:Q126623596|Q126623596]] | 2 |- | [[Madison Corcoran]] | [[Íomhá:2022 ICF Canoe Slalom World Championships - Madison Corcoran - Ireland - by 2eight - 9SC6114.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] canúálaí (*2002) ♀ | [[canúálaí]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-07 | | | | [[:d:Q127784722|Q127784722]] | 3 |- | [[Fatimah Akorede]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-08-03 | | | | [[:d:Q135362059|Q135362059]] | 0 |- | [[Gillian Wheeler]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-05 | | | | [[:d:Q135362060|Q135362060]] | 0 |- | [[Sinead Boyle]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-06-01 | | | | [[:d:Q135362061|Q135362061]] | 0 |- | [[Siofra O'Shea]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-10 | | | | [[:d:Q135362062|Q135362062]] | 0 |- | [[Abigail Rafferty]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-28 | | | | [[:d:Q135362063|Q135362063]] | 0 |- | [[Kate Hickey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-10-15 | | | | [[:d:Q135362064|Q135362064]] | 0 |- | [[Lisa Blaney]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-02 | | | | [[:d:Q135362170|Q135362170]] | 0 |- | [[Ciara Byrne]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-07-26 | | | | [[:d:Q135362171|Q135362171]] | 0 |- | [[Shauna Dooley]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2002) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-17 | | | | [[:d:Q135362172|Q135362172]] | 0 |- | [[Fiona McAdams]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-12 | | | | [[:d:Q65554282|Q65554282]] | 0 |- | [[Nicola Tuthill]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] iomaitheoir lúthchleasaíochta agus caiteoir oird (*2003) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]]<br/>[[caiteoir oird]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-22 | | | | [[:d:Q115651644|Q115651644]] | 6 |- | [[Molly Moffitt]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]]-[[Stáit Aontaithe Mheiriceá|meiriceánach]] cispheileadóir (*2003) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-03-02 | | | | [[:d:Q119536967|Q119536967]] | 0 |- | [[Ella O'Donnell]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-09-29 | | | | [[:d:Q119554886|Q119554886]] | 0 |- | [[Paris McCarthy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-13 | | | | [[:d:Q119564680|Q119564680]] | 0 |- | [[Hazel Finn]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2003) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2003" | 2003-05-22 | | | | [[:d:Q135362040|Q135362040]] | 0 |- | [[Elizabeth Golding]] | | Scátálaí fíorach (*2004) ♀ | [[scátálaí fíorach]] | data-sort-value="2004" | 2004-09-28 | | [[Moscó]] | | [[:d:Q56395775|Q56395775]] | 0 |- | [[Jenna Slattery]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir sacair (*2004) ♀ | [[imreoir sacair]] | data-sort-value="2004" | 2004-03-17 | | | | [[:d:Q98090913|Q98090913]] | 0 |- | [[Amy Duggan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cispheileadóir (*2004) ♀ | [[cispheileadóir]] | data-sort-value="2004" | 2004-08-16 | | | | [[:d:Q119540104|Q119540104]] | 0 |- | [[Maeve O'Neill]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2004" | 2004-03-09 | | | | [[:d:Q122806335|Q122806335]] | 2 |- | [[Kate O'Connell]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2004) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2004" | 2004-08-11 | | | | [[:d:Q122808599|Q122808599]] | 1 |- | [[Trisha Kanyamarala]] | [[Íomhá:TrishaKanyamarala23.jpg|center|40px]] | [[An India|Indiach]] imreoir fichille (*2005) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2005" | 2005 | | | | [[:d:Q81826781|Q81826781]] | 4 |- | [[Ava Rochford]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2005) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-31 | | | | [[:d:Q113302787|Q113302787]] | 1 |- | [[Elizabeth Ndudi]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta (*2005) ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | data-sort-value="2005" | 2005-03-21 | | | | [[:d:Q121338851|Q121338851]] | 4 |- | [[Grace Davison]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] snámhóir (*2007) ♀ | [[snámhóir]] | data-sort-value="2007" | 2007-08-26 | | | | [[:d:Q130220494|Q130220494]] | 2 |- | [[Lara Putar]] | | Imreoir fichille (*2007) ♀ | [[imreoir fichille]] | data-sort-value="2007" | 2007-02-12 | | | | [[:d:Q131767687|Q131767687]] | 0 |- | [[Amber Buchanan]] | | imreoir badmantain | [[imreoir badmantain]] | data-sort-value="2008" | 2008-05-21 | | | | [[:d:Q62393479|Q62393479]] | 0 |- | [[Carmel Gunning]] | | ceoltóir Éireannach | [[amhránaí]]<br/>[[ceoleolaí]]<br/>[[cumadóir amhrán]]<br/>[[fliúiteadóir]] | | | [[An Ghaobhach]] | | [[:d:Q951887|Q951887]] | 2 |- | [[Rita Connolly]] | | amhránaí | [[amhránaí]] | | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q956109|Q956109]] | 4 |- | [[Samthann]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[File|file]] agus [[Scríbhneoir|scríbhneoir]] (†739) ♀ | [[file]]<br/>[[scríbhneoir]] | | data-sort-value="739" | 739-12-19 | | | [[:d:Q1278739|Q1278739]] | 4 |- | [[Juanita Wilson]] | | stiúrthóir scannán | [[stiúrthóir scannán]]<br/>[[léiritheoir scannáin]]<br/>[[scríbhneoir scripte]] | | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q1710722|Q1710722]] | 7 |- | [[Mairéad Phelan]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q1941074|Q1941074]] | 1 |- | [[Vyvienne Long]] | | ceoltóir Éireannach | [[ceoltóir]] | | | [[Baile Átha Cliath]] | | [[:d:Q2069395|Q2069395]] | 4 |- | [[Teresa Kidd]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | | | | | [[:d:Q2311088|Q2311088]] | 1 |- | [[Eleanor Shanley]] | [[Íomhá:Eleanor Shanly Paul Kelly Frankie Lane Dublin 2011.png|center|40px]] | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q2390709|Q2390709]] | 3 |- | [[Áine Furey]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Amhránaí|amhránaí]] ♀; child of Finbar Furey | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q2528271|Q2528271]] | 2 |- | [[Maeve Donnelly]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] veidhleadóir ♀ | [[veidhleadóir]] | | | [[Contae na Gaillimhe]] | | [[:d:Q2541341|Q2541341]] | 2 |- | [[Rosena Horan]] | [[Íomhá:Rosena Horan.jpg|center|40px]] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] cumadóir ♀ | [[cumadóir]] | | | | | [[:d:Q3442530|Q3442530]] | 1 |- | [[Ainna Fawcett-Henesy]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] [[Altra|altra]] ♀; Fellow of the Royal College of Nursing | [[altra]] | | | | | [[:d:Q4697453|Q4697453]] | 3 |- | [[Ann Breen]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q4766282|Q4766282]] | 1 |- | [[Ann Scott]] | | amhránaí Éireannach | [[amhránaí]] | | | | | [[:d:Q4766666|Q4766666]] | 1 |- | [[Mary Brannagan]] | | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éireannaigh]] imreoir fichille ♀ | [[imreoir fichille]] | | | | | [[:d:Q110161410|Q110161410]] | 2 |- | [[Danielle Donegan]] | | Cianreathaí ♀ | [[cianreathaí]] | | | | | [[:d:Q125188525|Q125188525]] | 1 |- | [[Ava O'Connor]] | | Iomaitheoir lúthchleasaíochta ♀ | [[iomaitheoir lúthchleasaíochta]] | | | | | [[:d:Q125188526|Q125188526]] | 1 |} ---- &sum; 964 items. {{wikidata list end}} [[Catagóir:Mná Éireannacha|*]] 22bq8kyahazgi74vrrj39l9v4qqi1cj 0 100419 1319971 1297301 2026-07-09T06:06:54Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1319971 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta | colors = {{color box|yellow}} {{color box|#000080}} [[buí]], [[gorm]] | data_fundacio = [[2005]] (oficial) | president = {{Bratach|Lithuania}} ? | entrenador = {{Bratach|Lithuania}} Gintautas Vaičiūnas | | lliga = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> | equipament={{Trealamh spóirt il | pattern_la1 =|pattern_b1=|pattern_ra1| leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFF00|socks1=FFFF00| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=483D8B|body2=483D8B|rightarm2=483D8B|shorts2=483D8B|socks2=483D8B|title1=Baile|title2=As baile}} }} Is club [[Sacar|sacair]] é '''Riterių futbolo klubas''' as [[Vilnias]]. Bunaíodh an club sa bhliain 2005, agus imríonn sé san [[TOPLYGA]]. == Trófaithe == ;Náisiúnta *'''A lyga''' (0): *'''LFF taurė''' (0): *'''Supertaurė''' (0): === FK Trakai (2009–2018) === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2010''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu10lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-02-10 |archivedate=2018-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181021053827/http://almis.sritis.lt/ltu10lyga2s.html }}</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2011''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2012''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref> |} === FK Riteriai (2019–) === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2023|2023]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''10.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2024''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2025|2025]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''9.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [http://www.fkriteriai.lt/ Suíomh oifigiúil an chlub] * [https://toplyga.lt/komanda/riteriai toplyga.lt (FK Riteriai)] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-riteriai/15849/ Globalsportsarchive] * [https://us.soccerway.com/teams/lithuania/trak-fk/17673/ FK Riteriai] Soccerway [[Catagóir:Vilnias]] [[Catagóir:Clubanna sacair na Liotuáine|Riteriai]] pmr5sy402l1m7s95ranzgqf7fqnbeoe 0 101544 1319972 1297308 2026-07-09T06:07:16Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1319972 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta | nom = FK Sūduva | colors = {{color box|white}} {{color box|red}} {{color box|black}} [[bán]], [[dearg]], [[dubh]] | data_fundacio = [[1968]] (oifigiúil) | president = {{Bratach|Lithuania}} | entrenador = {{Bratach|Lithuania}} Donatas Vencevičius | lliga = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> | equipament={{Trealamh spóirt il | pattern_b1 =_thinredsides| leftarm1=ffffff|body1=ffffff|rightarm1=ffffff|shorts1=ffffff|socks1=ffffff| pattern_la2=|pattern_b2=_sligo1617h|pattern_ra2=| leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FF0000 |title1=Baile|title2=As baile}} }} Is club [[Sacar|sacair]] é '''Sūduvos futbolo klubas''' as [[Marijampolė]]. Bunaíodh an club sa bhliain 1968, agus imríonn sé san [[TOPLYGA]]. == Trófaithe == ;Náisiúnta *'''A lyga''' (3): 2017, 2018, 2019 *'''LFF taurė''' (3): 2006, 2009, 2019 *'''Supertaurė''' (4): 2009, 2018, 2019, 2022<ref>https://www.sportas.lt/naujiena/451019/11-m-baudiniu-serijos-metu-triumfaviusi-suduva-iskovojo-lff-supertaure</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2000''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(Pietūs)'' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu00lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2018-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181021053802/http://almis.sritis.lt/ltu00lyga2s.html }}</ref> | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2001''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito01.html#1lyga</ref> | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2002''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito02.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2003''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito03.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2004''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2005''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2006''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2007''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2008''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2009''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2010''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2011''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2012''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2014|2014]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2015|2015]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5f5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2016|2016]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2017|2017]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2018|2018]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga</ref><ref>[http://lietuvosfutbolas.lt/klubai/suduva-1082/?cid=1755571 2018 m. A lyga (LF)]</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2019|2019]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2020|2020]]''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2021|2021]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2022|2022]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>[https://us.soccerway.com/national/lithuania/a-lyga/2022/regular-season/r66911/ 2022 på Soccerway]</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2023|2023]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2024|2024]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| '''9.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2025|2025]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [http://www.fksuduva.lt/ Suíomh oifigiúil an chlub] * [https://us.soccerway.com/teams/lithuania/fk-suduva/1409/ FK Sūduva] Soccerway [[Catagóir:Marijampolė]] [[Catagóir:Clubanna sacair na Liotuáine|Sūduva]] j5unzvs6iz7e4cn2jxedbrzl8xgt2kt 0 101546 1319970 1297287 2026-07-09T06:04:16Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1319970 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta | nom = FC Hegelmann | nom_original = Futbolo klubas Hegelmann | colors = {{color box|blue}} {{color box|white}} [[gorm]], [[bán]] | data_fundacio = [[2009]] | entrenador = {{bratach|Spain}} Mikel Aramburu (2026−) | lliga = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> | equipament = {{Trealamh spóirt iolracha | pattern_la1 = _hummelauthentic20w | pattern_b1 = _hummelauthentic20w | pattern_ra1 = _hummelauthentic20w | pattern_sh1 = _hummelauthentic20w | pattern_so1 = _hummel20w | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _hummelauthentic20tb | pattern_b2 = _hummelauthentic20tb | pattern_ra2 = _hummelauthentic20tb | pattern_sh2 = _hummelauthentic20tb | pattern_so2 = _hummel20tb | leftarm2 = 0000FF | body2 = 0000FF | rightarm2 = 0000FF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF | title_kit1 = Baile | title_kit2 = As baile }} }} Is club [[Sacar|sacair]] é '''Kauno rajono Hegelmann futbolo klubas''' as [[Raudondvaris]]. Bunaíodh an club sa bhliain 2009, agus imríonn sé san [[TOPLYGA]]. == Trófaithe == ;Náisiúnta *'''A lyga''' (0): *'''LFF taurė''' (0): *'''Supertaurė''' (0): {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''2013''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ([[Kaunas]]) | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | |- | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''2014''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#E2E2E2" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ([[Kaunas]]) | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2015''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' (Pietūs) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu15lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2024-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241119042132/http://almis.sritis.lt/ltu15lyga2s.html }}</ref> | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| '''10.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2017-03-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323053020/http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html }}</ref> | bgcolor="#FFCCCC" style="text-align:center;"| {{decrease}} |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' (Pietūs) | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2018-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619064227/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' (Pietūs) | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2018-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619070138/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html }}</ref> | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{increase}} |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2021|2021]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2022|2022]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>[https://us.soccerway.com/national/lithuania/a-lyga/2022/regular-season/r66911/ 2022 på Soccerway]</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2023|2023]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2024|2024]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2025|2025]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [https://fchegelmann.com/ Suíomh oifigiúil an chlub] * [https://toplyga.lt/komanda/hegelmann FC Hegelmann] ''toplyga.lt'' * [https://uk.soccerway.com/teams/lithuania/hegelmann-litauen/30665/ FC Hegelmann] ''Soccerway'' [[Catagóir:Kaunas]] [[Catagóir:Clubanna sacair na Liotuáine|Hegelmann]] ghhfn06ewhfa5dwkf7s60iimpmccjbc 0 101549 1319969 1317096 2026-07-09T06:03:32Z InternetArchiveBot 47196 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1319969 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Eagraíochta | nom = Šiaulių FA | nom_original = Futbolo Akademija Šiauliai <br / > Šiaulių Futbolo Akademija | colors = {{color box|black}} {{color box|yellow}} [[dubh]], [[buí]] | data_fundacio = 2007 | estadi = [[Estadi Savivaldybės (Šiauliai)]], <br /> [[Šiauliai]], [[Lituània]] | capacitat = 3.000 | entrenador = {{bratach|Lithuania}} Mantas Kuklys | lliga = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> | equipament={{Trealamh spóirt iolracha | pattern_la1= | pattern_b1= _blackstripes | pattern_ra1= | pattern_sh1= _whitesides | pattern_so1= _blackline | leftarm1= 000000 |body1= FFFF00 |rightarm1= 000000 |shorts1= 000000 |socks1= FFFF00 | pattern_la2= |pattern_b2= |pattern_ra2= |leftarm2= FF0000 |body2= FF0000 |rightarm2= FF0000 |shorts2= FF0000 |socks2= 000000 | title_kit1 = Baile | title_kit2 = As baile }} }} Is club [[Sacar|sacair]] é '''Šiaulių futbolo akademija''' as [[Šiauliai]] na Liotuáine. Bunaíodh an club sa bhliain 2007, agus imríonn sé san [[TOPLYGA]]. == Trófaithe == ;Náisiúnta *'''A lyga''' (0): *'''LFF taurė''' (4): *'''Supertaurė''' (0): {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- !Bliain !Leibhéal !Sraith !Áit !@ |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2010''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ''(Šiauliai)'' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''9.''' | |- ||||||||| |- | bgcolor="#FFffFF" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''[[Trečia lyga]]''' ''(Šiauliai)'' | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''6.''' | |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>{{Lua idirlín |url=http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html |teideal=Cóip cartlainne |dátarochtana=2022-05-11 |archivedate=2020-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html }}</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[1 Lyga|Pirma lyga]]''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- |||||||||| |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2023|2023]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2024|2024]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga 2025|2025]]''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} == Tagairtí == {{reflist}} == Naisc sheachtracha == * [http://www.siauliufa.lt/ Suíomh oifigiúil an chlub] * [https://toplyga.lt/komanda/fa-siauliai FA Šiauliai: toplyga.lt] * [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] [[Catagóir:Šiauliai]] [[Catagóir:Clubanna sacair na Liotuáine|Šiauliai]] 2mo2580mr2rfy2pabptn0l2zxyq6rlb 0 120593 1319967 1290905 2026-07-09T00:45:01Z Dmd3music 19925 /* Cairt Scórála */ 1319967 wikitext text/x-wiki {{Bosca comórtas ceoil |ainm_cláir = [[Strictly Come Dancing]] |sraith = 22 |tír = [[An Ríocht Aontaithe]] |céad_chraoladh = 20 Meán Fómhair 2025 |craoladh_deireanach = 20 Nollaig 2025 |breithiúna = [[Craig Revel Horwood]]<br>[[Motsi Mabuse]]<br>[[Shirley Ballas]]<br>[[Anton Du Beke]] |óstaigh = [[Tess Daly]]<br>[[Claudia Winkleman]] |craoltóir = [[BBC One]] |buaiteoir = |as = [[Karen Carney]]<br>[[Carlos Gu]] |amhrán = |seánra = |seo_caite = Strictly Come Dancing (sraith 22) |seo_chugainn = |bliain = 2025 }} Is comórtas damhsa teilifíse é '''''[[Strictly Come Dancing]]''''', a thosaigh sa [[An Ríocht Aontaithe|Ríocht Aontaithe]] sa bhliain 2004. Tá sé ar [[BBC One]]. Cuireadh tús leis an bhfichiú sraith ar 20 Meán Fómhair 2025, agus chríochnóidh sí i mí na 20 Nollag 2025. Is iad [[Shirley Ballas]], [[Craig Revel Horwood]], [[Motsi Mabuse]] agus [[Anton du Beke]] na breithimh don sraith seo. ==Cúplaí== {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; font-size:95%;" |- ! Duine cáiliúil ! Gairmí ! Toradh |- | [[Thomas Skinner]] | [[Amy Dowden]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 1<br>{{small|5 Deireadh Fómhair 2025}} |- | [[Ross King]] | [[Jowita Przystał]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 2<br>{{small|12 Deireadh Fómhair 2025}} |- | [[Chris Robshaw]] | [[Nadiya Bychkova]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 3<br>{{small|19 Deireadh Fómhair 2025}} |- | [[Stefan Dennis]] | [[Dianne Buswell]] | style="background:lightgreen;"|Tharraing mé siar<br>{{small|20 Deireadh Fómhair 2025}} |- | [[Jimmy Floyd Hasselbaink]] | [[Lauren Oakley]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 4<br>{{small|26 Deireadh Fómhair 2025}} |- | [[Ellie Goldstein]] | [[Vito Coppola]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 5<br>{{small|2 Samhain 2025}} |- | [[Harry Aikines-Aryeetey]] | [[Karen Hauer]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 6<br>{{small|9 Samhain 2025}} |- | [[Vicky Pattison]] | [[Kai Widdrington]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 7<br>{{small|16 Samhain 2025}} |- | [[La Voix]] | [[Aljaž Škorjanec]] | style="background:lightgreen;"|Tharraing mé siar<br>{{small|22 Samhain 2025}} |- | [[Alex Kingston]] | [[Johannes Radebe]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 8<br>{{small|30 Samhain 2025}} |- | [[Lewis Cope]] | [[Katya Jones]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 9<br>{{small|7 Nollaig 2025}} |- | [[Balvinder Sopal]] | [[Julian Caillon]] | style="background:#f4c7b8;"|Seachtain 10<br>{{small|14 Nollaig 2025}} |- | [[Amber Davies]] | [[Nikita Kuzmin]] | rowspan=2 style="background:silver"|an dara háit<br>{{small|20 Nollaig 2025}} |- | [[George Clarke]] | [[Alexis Warr]] |- | [[Karen Carney]] | [[Carlos Gu]] | style="background:gold"|'''Buaiteoirí<br>{{small|20 Nollaig 2025}}''' |} == Cairt Scórála == {| class="wikitable sortable" style="margin: auto; text-align: center" |- !Cúpla !Áit !1 !2 !1+2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !9+10 !11 !12 !13 |- |<div style="float:left;">Karen & Carlos |1 |{{green|'''31'''}} |20 |51 |bgcolor=lightgreen|25 |27 |28 |38 |35 |bgcolor=lightgreen|31 |39 |{{green|'''40'''}}+{{red|''1''}}=41 |80 |{{red|''34''}} |{{green|'''39'''}}+39={{green|'''78'''}} |bgcolor=gold|{{green|'''40'''}}+{{red|''37''}}+{{green|'''40'''}}={{red|''117''}} |- |<div style="float:left;">Amber & Nikita |rowspan=2|2 |27 |29 |{{green|'''56'''}} |35 |bgcolor=lightgreen|33 |bgcolor=lightblue|33 |bgcolor=lightgreen|35 |38 |{{green|'''38'''}} |36 |{{green|'''40'''}}+4={{green|'''44'''}} |80 |bgcolor=lightblue|{{green|'''40'''}} |bgcolor=lightblue|37+{{green|'''40'''}}=77 |bgcolor=silver|{{red|''39''}}+{{green|'''39'''}}+{{green|'''40'''}}={{green|'''118'''}} |- |<div style="float:left;">George & Alexis |24 |30 |54 |31 |30 |bgcolor=lightgreen|{{red|''27''}} |29 |34 |bgcolor=lightgreen|29 |39 |34+2=36 |bgcolor=lightgreen|75 |bgcolor=lightgreen|35 |{{red|''35''}}+37=72 |bgcolor=silver|{{red|''39''}}+{{green|'''39'''}}+{{red|''39''}}={{red|''117''}} |- |<div style="float:left;">Balvinder & Julian |4 |17 |30 |47 |bgcolor=lightblue|26 |bgcolor=lightblue|28 |28 |bgcolor=lightblue|28 |34 |bgcolor=lightblue|{{red|''27''}} |{{red|''33''}} |28+5=33 |bgcolor=lightblue|66 |35 |bgcolor=orange|{{red|''35''}}+{{red|''35''}}={{red|''70''}} |bgcolor=darkgrey| |- |<div style="float:left;">Lewis & Katya |5 |28 |27 |55 |{{green|'''37'''}} |34 |{{green|'''34'''}} |{{green|'''40'''}} |bgcolor=lightgreen|35 |37 |{{green|'''40'''}} |36+{{green|'''6'''}}=42 |bgcolor=lightgreen|{{green|'''82'''}} |bgcolor=orange|35 |bgcolor=darkgrey colspan=2| |- |<div style="float:left;">Alex & Johannes |6 |21 |{{green|'''31'''}} |52 |30 |{{green|'''36'''}} |32 |35 |bgcolor=lightgreen|30 |35 |35 |{{red|''23''}}+3={{red|''26''}} |bgcolor=orange|{{red|''61''}} |bgcolor=darkgrey colspan=3| |- |<div style="float:left;">La Voix & Aljaž |7 |24 |19 |43 |28 |{{red|''14''}} |bgcolor=lightgreen|28 |35 |bgcolor=lightblue|{{red|''29''}} |33 |bgcolor=pink|— |bgcolor=darkgrey colspan=5| |- |<div style="float:left;">Vicky & Kai |8 |23 |24 |47 |bgcolor=lightgreen|25 |29 |33 |31 |{{green|'''39'''}} |bgcolor=orange|{{red|''27''}} |bgcolor=darkgrey colspan=6| |- |<div style="float:left;">Harry & Karen |9 |19 |26 |bgcolor=lightgreen|45 |32 |26 |30 |bgcolor=lightgreen|{{red|''26''}} |bgcolor=orange|30 |bgcolor=darkgrey colspan=7| |- |<div style="float:left;">Ellie & Vito |10 |17 |23 |40 |27 |31 |28 |bgcolor=orange|27 |bgcolor=darkgrey colspan=8| |- |<div style="float:left;">Jimmy & Lauren |11 |27 |25 |52 |28 |bgcolor=lightgreen|29 |bgcolor=orange|30 |bgcolor=darkgrey colspan=9| |- |<div style="float:left;">Stefan & Dianne |12 |22 |17 |bgcolor=lightgreen|39 |— |26 |bgcolor=pink|— |bgcolor=darkgrey colspan=9| |- |<div style="float:left;">Chris & Nadiya |13 |14 |16 |bgcolor=lightblue|30 |22 |bgcolor=orange|24 |bgcolor=darkgrey colspan=10| |- |<div style="float:left;">Ross & Jowita |14 |{{red|''10''}} |15 |{{red|''25''}} |bgcolor=orange|{{red|''19''}} |bgcolor=darkgrey colspan=11| |- |<div style="float:left;">Thomas & Amy |15 |16 |{{red|''13''}} |bgcolor=orange|29 |bgcolor=darkgrey colspan=12| |} == Tagairtí == {{reflist}} {{Strictly Come Dancing}} [[Catagóir:Strictly Come Dancing]] [[Catagóir:2025 séasúir teilifíse]] lk92eimixc0e2qvzt0zn6840h6md9ff 2 120719 1319958 1319195 2026-07-08T23:20:12Z ListeriaBot 25319 Wikidata list updated [V2] 1319958 wikitext text/x-wiki * [[Ballstát den Aontas Eorpach]] {{Wikidata list | SPARQL = SELECT ?item ?itemLabel ?amTosaigh ?amDeiridh ?oti ?otiDáta { ?item wdt:P463 wd:Q458; # cuid de AE wdt:P31 wd:Q6256; # sample de tír p:P463 ?ballRts. ?ballRts ps:P463 wd:Q458. OPTIONAL { ?ballRts pq:P580 ?amTosaigh } OPTIONAL { ?ballRts pq:P582 ?amDeiridh } # fo-iarratas le haghaidh OTI leis an dáta is déanaí is déanaí { SELECT ?item (MAX(?dáta) AS ?uasDáta) WHERE { ?item p:P2131 ?otiRts. ?otiRts pq:P585 ?dáta. } GROUP BY ?item } # OTI le dáta is déanaí ?item p:P2131 ?otiRts. ?otiRts ps:P2131 ?oti; pq:P585 ?otiDáta. FILTER(?otiDáta = ?uasDáta) # label service SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ga, en". } } ORDER BY DESC(?itemLabel) | columns = number:#, item:Qid, P297:Cód, label:Tír, ?amTosaigh:Am tosaigh, ?amDeiridh:Am deiridh, P1082:Daonra, P2046:Achar, P38:Airgeadra, ?oti:OTI, ?otiDáta:Dáta OTI, P1081:IFD, P37:Teanga }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Qid ! Cód ! Tír ! Am tosaigh ! Am deiridh ! Daonra ! Achar ! Airgeadra ! OTI ! Dáta OTI ! IFD ! Teanga |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q27|Q27]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:IE IE] | [[Éire (Poblacht na hÉireann)|Éire]] | 1973-01-01 | | 5149139 | 69797 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 529244870223 | 2022-01-01 | 0.945 | [[an Ghaeilge]]<br/>[[An Béarla|Béarla]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q55|Q55]] | | [[an Ísiltír]] | 1957-03-25 | | 17942942 | 37378 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 991114635529 | 2022-01-01 | 0.931 | [[an Ollainnis]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q34|Q34]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:SE SE] | [[an tSualainn]] | 1995-01-01 | | 10609460 | 447425.16 ciliméadar cearnach | ''[[:d:Q122922|krona na Sualainne]]'' | 585939170124 | 2022-01-01 | 0.947 | [[an tSualainnis]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q214|Q214]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:SK SK] | [[an tSlóvaic]] | 2004-05-01 | | 5409407 | 49033.720839 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 115468803972 | 2022-01-01 | 0.848 | [[an tSlóvaicis]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q215|Q215]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:SI SI] | [[an tSlóivéin]] | 2004-05-01 | | 2066880 | 20271 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 62117768015 | 2022-01-01 | 0.918 | [[an tSlóivéinis]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q213|Q213]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:CZ CZ] | [[An tSeic|an tSeicia]] | 2004-05-01 | | 10909500 | 78871 ciliméadar cearnach | ''[[:d:Q131016|koruna na Seice]]'' | 250681000000 | 2019-01-01 | 0.889 | [[an tSeicis]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q28|Q28]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:HU HU] | [[an Ungáir]] | 2004-05-01 | | 9603634 | 93011.4 ciliméadar cearnach | ''[[:d:Q47190|forint na hUngáire]]'' | 181848022230 | 2021-01-01 | 0.846 | [[an Ungáiris]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q29|Q29]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:ES ES] | [[an Spáinn]] | 1986-01-01 | | 48592909 | 505990 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 1397509272054 | 2022-01-01 | 0.905 | [[an Spáinnis]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q218|Q218]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:RO RO] | [[an Rómáin]] | 2007-01-01 | | 19053815 | 238397 ciliméadar cearnach | ''[[:d:Q131645|leu na Rómáine]]'' | 301261582924 | 2022-01-01 | 0.821 | [[an Rómáinis]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q145|Q145]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:GB GB] | [[Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann|an Ríocht Aontaithe]] | 1973-01-01 | 2020-01-31 | 67326569 | 242495 ciliméadar cearnach | [[punt steirling]] | 3070667732359 | 2022-01-01 | 0.929 | [[An Béarla|Béarla]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q45|Q45]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:PT PT] | [[an Phortaingéil]] | 1986-01-01 | | 10347892 | 92225 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 251945377529 | 2022-01-01 | 0.866 | [[an Phortaingéilis]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q36|Q36]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:PL PL] | [[an Pholainn]] | 2004-05-01 | | 37563071 | 312683 ciliméadar cearnach | ''[[:d:Q123213|złoty]]'' | 688176605955 | 2022-01-01 | 0.876 | [[an Pholainnis]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q40|Q40]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:AT AT] | [[an Ostair]] | 1995-01-01 | | 8979894 | 83878.99 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 511685203845 | 2023-01-01 | 0.916 | [[an Ghearmáinis]]<br/>''[[:d:Q36668|teanga chomharthaíochta na hOstaire]]'' |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q37|Q37]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:LT LT] | [[an Liotuáin]] | 2004-05-01 | | 2860002 | 65300 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 70334299008 | 2022-01-01 | 0.875 | [[an Liotuáinis]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q211|Q211]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:LV LV] | [[an Laitvia]] | 2004-05-01 | | 1845096 | 64593.77 ciliméadar cearnach<br/>61760.39 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 41153912663 | 2022-01-01 | 0.863 | [[an Laitvis]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q38|Q38]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:IT IT] | [[an Iodáil]] | 1957-03-25 | | 58850717 | 302068 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 2010431598465 | 2022-01-01 | 0.895 | [[an Iodáilis]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q41|Q41]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:GR GR] | [[an Ghréig]] | 1981-01-01 | | 10482487 | 131957 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 219065872466 | 2022-01-01 | 0.887 | [[an Ghréigis]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q183|Q183]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:DE DE] | [[an Ghearmáin]] | 1958-01-01 | | 83577140 | 357587.77 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 4121200000000 | 2023-01-01 | 0.942 | [[an Ghearmáinis]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q142|Q142]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:FR FR] | [[an Fhrainc]] | 1957-03-25 | | 68605616 | 643801 ciliméadar cearnach | [[Euro]]<br/>''[[:d:Q214393|franc CFP]]'' | 2782905325625 | 2022-01-01 | 0.903 | [[an Fhraincis]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q33|Q33]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:FI FI] | [[an Fhionlainn]] | 1995-01-01 | | 5652881 | 338478.34 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 280825957768 | 2022-01-01 | 0.94 | [[an Fhionlainnis]]<br/>[[an tSualainnis]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q191|Q191]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:EE EE] | [[an Eastóin]] | 2004-05-01 | | 1369995 | 45335 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 38100812959 | 2022-01-01 | 0.89 | [[an Eastóinis]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q35|Q35]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:DK DK] | [[an Danmhairg]] | 1973-01-01 | | 5822863 | 42925.46 ciliméadar cearnach | ''[[:d:Q25417|krone na Danmhairge]]'' | 395403906582 | 2022-01-01 | 0.929 | [[an Danmhairgis]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q224|Q224]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:HR HR] | [[an Chróit]] | 2013-07-01 | | 3871833 | 56594 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 70964606465 | 2022-01-01 | 0.858 | [[an Chróitis]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q229|Q229]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:CY CY] | [[an Chipir]] | 2004-05-01 | | 1344976 | 9242.45 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 28439052741 | 2022-01-01 | 0.896 | ''[[:d:Q36510|an Nua-Ghréigis]]''<br/>[[an Tuircis]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q219|Q219]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:BG BG] | [[an Bhulgáir]] | 2007-01-01 | | 6423207 | 110993.6 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 102407653020 | 2023-01-01 | 0.799 | [[an Bhulgáiris]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q31|Q31]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:BE BE] | [[an Bheilg]] | 1957-03-25 | | 11825551 | 30688 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 644782756682 | 2023-01-01 | 0.937 | [[an Ollainnis]]<br/>[[an Fhraincis]]<br/>[[an Ghearmáinis]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q233|Q233]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:MT MT] | [[Málta]] | 2004-05-01 | | 553214 | 316 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 17765270015 | 2022-01-01 | 0.918 | [[an Mháltais]]<br/>[[An Béarla|Béarla]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q32|Q32]] | [https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:LU LU] | [[Lucsamburg]] | 1957-03-25 | | 681973 | 2586.36 ciliméadar cearnach | [[Euro]] | 82274812251 | 2022-01-01 | 0.93 | [[an Lucsambuirgis]]<br/>[[an Fhraincis]]<br/>[[an Ghearmáinis]] |} {{Wikidata list end}} 1yzvfcn5vv31ui4521qi5cfyn596tbw 0 124802 1319990 1319637 2026-07-09T10:51:51Z Conradder 34685 /* Ochtú ceannais */ 1319990 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} Reáchtáladh '''Corn FIFA an Domhain 2026''' sna Stáit Aontaithe, Ceanada agus Meicsiceo, ó 11 Meitheamh go 19 Iúil 2026, le cluichí i 11 chathair sna Stáit Aontaithe, trí chathair i Meicsiceo agus dhá chathair i gCeanada<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/03/eiginnteacht-faoi-rannphairtiocht-na-hiaraine-i-gcorn-domhanda-2026-de-reir-mar-a-mheadaionn-teannas-idirnaisiunta/|teideal=Éiginnteacht faoi rannpháirtíocht na hIaráine i gCorn Domhanda 2026 de réir mar a mhéadaíonn teannas idirnáisiúnta|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-03-13|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-03-28}}</ref>. Ba é seo an dara huair a raibh Corn an Domhain á reáchtáil ag níos mó ná tír amháin.<ref>Reáchtáladh comórtas 2002 sa tSeapáin agus sa Chóiré Theas.</ref> [[Íomhá:The White House FIFA Task Force, May 6, 2025.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: 6 Bealtaine 2025 - Cuireadh tascfhórsa FIFA de chuid Trump ar bun, le [[J. D. Vance|JD Vance]] ]] [[Íomhá:President Trump Makes an Announcement, Aug. 22, 2025 (20250822).webm|clé|mion|220x220px|Físeán @ 21n40s : Thug Gianni Infantino (FIFA) an Corn do Donald Trump, 22 Lúnasa 2025]] [[Íomhá:2026-05-21 Mayor Mamdani Holds a Press Conference to Make a World Cup Announcement.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Méara Mamdani, Nua Eabharc, ag preasócáid, 2026-05-21 ]] [[Íomhá:Troy Parrott 2025.png|clé|mion|284x284px|[[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA]]: Fuair [[Troy Parrott]] cúig chúl in dhá chluiche]] [[Íomhá:24BBRW - 53535940590 (cropped1).jpg|clé|mion|321x321px|Is réiteoir [[Sacar|sacair]] [[An tSomáil|Somálach]] é [[Omar Artan]], curtha ó dhoras ag oifigigh inimirce Mheiriceá<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tugann-an-sacar-le-cheile-sinn-ar-fad-ach-cead-a-fhail-o-trump-ar-dtus/|teideal=Tugann an sacar le chéile sinn ar fad, ach cead a fháil ó Trump ar dtús|údar=Pádraic Ó Ciardha|dáta=11 Meitheamh 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-06-11}}</ref>]] == 2018 == I ndiaidh na conspóide a bhain leis na cinntí Corn an Domhain a bhronnadh ar an Rúis agus ar Chatar, den chéad uair tugadh le fios in 2018 go poiblí cén chaoi ar vótáil gach toscaire. Fógraíodh an cinneadh ar an 13 Meitheamh 2018 i Moscó.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/corn-an-domhain-ag-filleadh-ar-mheiricea-thuaidh-in-2026/|teideal=Corn an Domhain ag filleadh ar Mheiriceá Thuaidh in 2026|údar=Pádraic Ó Ciardha|dáta=13 Meitheamh 2018|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-28}}</ref> Ní raibh ach [[Maracó]] a bhí san iomaíocht le Meiriceá, Ceanada agus Meicsiceo. Ba iad tíortha Mheiriceá Thuaidh rogha na n-údar roimh an vóta. Bhí 23 staid tógtha nó á dtógáil cheana féin acu (14 staid a bhí fós le tógáil nó le hathchóiriú i Maracó). Bhí bua ollmhór ag iarratas na dtíortha ó Mheiriceá Thuaidh nuair a comhaireadh na vótaí. Caitheadh níos mó ná a dhá oiread vótaí ar son iarratas Mheiriceá Thuaidh, 134 i gcoinne 65.<ref name=":0" /> == Gnó == Tháinig méadú ollmhór ar líon na bhfoirne a bhí san iomaíocht in 2026; ghlac 48 foireann páirt sa chomórtas.<ref name=":0" /> Meastar go ndéanfaidh an comórtas i Meiriceá Thuaidh brabús $11 billiún do FIFA (breis agus sé bhilliún dollar níos ná iarratas Mharacó in 2018, $5.7 billiún). Tháinig méadú ollmhór ar chostas na dticéad don chomórtas chun an brabús sin a dhéanamh. Bhí meánphraghas $431 (€367) ar thicéad (in 2025), ardú ollmhór ar chostas na dticéad ó Chorn an Domhain 2018 agus comórtas 2014. == Polaitíocht == Is féidir a rá nach mbaineann spórt le polaitíocht ach baineann polaitíocht le FIFA. Nuair a bronnadh Corn an Domhain 2026 ar Mheiriceá, bhí go leor daoine ann ag súil go bhféadfaí bogadh ar aghaidh ó mhíchlú [[Corn FIFA an Domhain 2018|comórtas 2018 sa Rúis]] agus [[Corn FIFA an Domhain 2022|2022 sa Chatar]]. Glacadh leis go mbeadh an lucht freastail bánaithe ach ar a laghad nach mbeadh aon chonspóid mhór ann. Ach bhí comórtas na bliana 2026 faoi scáth an Trumpaigh ó d’fhill sé ar an Teach Bán in 2025.<ref name=":2" /> Bhain Trump úsáid as an gcomórtas chun é féin a chur chun cinn, in 2018 nuair a roghnaíodh an Meiriceá Thuaidh, agus arís in 2025-2026. Thit scáth an teannais idirnáisiúnta ar ullmhúcháin Chorn Domhanda FIFA de réir mar a bhí amhras ag dul i méid faoi rannpháirtíocht na Rúise agus na hIaráine sa chomórtas, In 2022 bhí drogall ar FIFA aon chinneadh a ghlacadh, ach faoi dheireadh bhí orthu an Rúis a chur amach as Corn an Domhain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/seachtain/is-fearr-go-mall-na-go-brach-ag-ceannairi-fifa-i-dtaca-leis-an-ucrain/41408812.html|teideal=Is fearr go mall ná go brách ag ceannairí Fifa i dtaca leis an Úcráin|údar=Gráinne McElwain|dáta=2022-03-03|language=ga-IE|work=Irish Independent|dátarochtana=2026-03-28}}</ref> Fuair Donald Trump "Duais Síochána FIFA" ó [[Gianni Infantino]], ceannaire FIFA, ar an 22 Lúnasa 2025, rud a tharraing conspóid. Agus ag deireadh mhí Feabhra 2026 rinne Trump ionsaí ar an Iaráin le cabhair Iosrael. {{Príomhalt|Cogadh na Stát Aontaithe agus Iosrael in aghaidh na hIaráine}} Ba mhinic roimhe seo gur reáchtáladh Corn an Domhain i dtír a bhí faoi chumhacht deachtóra nó giunta éigin ach níor tharla sé riamh go ndearna tír óstach ionsaí ar thír eile a bhí le bheith ag imirt sa gcomórtas. Mar sin féin, níor smaoinigh FIFA ná Infantino riamh an comórtas a bhaint ó Mheiriceá. Bhí an Iaráin ar cheann de na tíortha sin a cháiligh don chomórtas trí Chónaidhm Shacair na hÁise a bhí le himirt i nGrúpa G i Los Angeles agus Seattle. Dúirt Aire Spóirt na hIaráine, Ahmad Donyamali, i mí Mhárta 2026 nach raibh an tír ag glacadh páirt sa Chorn, ag rá “Cuireadh dhá chogadh orainn laistigh d’ocht nó naoi mí, agus maraíodh na mílte dár muintir. Mar sin, níl aon fhéidearthacht ann go nglacfaidh muid páirt sa chomórtas". Dúirt Uachtarán FIFA, [[Gianni Infantino]] gur thug Trump, dearbhú dó go mbeidh "fáilte" roimh fhoireann na hIaráine páirt a ghlacadh sa chomórtas. Mar is gnáth dó, chuir Infantino béim ar ról an spóirt mar uirlis a thugann daoine le chéile. “Teastaíonn ócáid mar Chorn an Domhain níos mó ná riamh anois chun daoine a thabhairt le chéile,” a dúirt sé, ag cur leis an mana atá in úsáid ag FIFA le fada, go "n-aontaíonn an sacar an domhan".<ref name=":1" /> Gheall Infantino go mbeadh an Iaráin in ann teacht go Meiriceá chun páirt a ghlacadh sa gcomórtas in ainneoin go bhfuil cogadh ar bun idir an dá thír. Rinneadh neamhaird d’fhocail Infantino arís, áfach. Cé go raibh cead ag an bhfoireann na cluichí a bhí acu i Meiriceá a imirt, bhí orthu an campa traenála a athrú go Meicsiceo agus diúltaíodh víosaí a thabhairt do roinnt d’oifigigh na hIaráine. Bhí foirne eile, go háirithe cinn as Meiriceá Theas agus an Afraic, imníoch go ngabhfar imreoirí nó lucht bainistíochta dá gcuid.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/beatha-saoirse-agus-toraiocht-an-tsonais-breithla-trump-agus-sam/|teideal=Beatha, saoirse agus tóraíocht an tsonais – breithlá Trump (agus SAM)|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=22 Meitheamh 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-06-23}}</ref> Bhí an tSeineagáil, an Úisbéiceastáin agus an Iaráic i measc na bhfoirne eile at rinne gearáin faoi chúrsaí inimirce agus slándála. Bhí [[Omar Artan]], réiteoir [[Sacar|sacair]] [[An tSomáil|Somálach]], curtha ó dhoras ag oifigigh inimirce Mheiriceá tar éis dó leaindeáil in Miami ar an 6 Meitheamh, rud a tharraing conspóid ollmhór.<ref name=":2" /> {{Príomhalt|Omar Abdulkadir Artan}} == Éire == Thosaigh na babhtaí cáilithe i Márta 2023 agus chríochnaigh siad i Márta 2026. Bhí [[Foireann sacair náisiúnta Phoblacht na hÉireann|Poblacht na hÉireann]], [[An Phortaingéil]], [[An Ungáir]], agus an [[An Airméin|Airméin]] sa [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|ghrúpa]] [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|Cáilithe F de chuid UEFA]]. Chríochnaigh An Phortaingéil ar bharr an ghrúpa, agus Poblacht na hÉireann sa dara háit. D'fhág bua na [[An tSeic|Seicia]] ar Éirinn ar an 25 Márta 2026 nach raibh foireann [[Heimir Hallgrímsson]] páirteach i gCorn an Domhain 2026. {{Príomhalt|Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA}} == Eagraíocht == Is é seo an comórtas is mó riamh i stair Chorn an Domhain agus 48 foireann le páirt a ghlacadh ann agus 104 cluiche le himirt. Bhí na foirne roinnte idir 12 grúpa agus ceithre fhoireann i ngach grúpa, rud a fhágann go gcaithfear 72 cluiche a imirt sula bhfágfar slán le haon dream, sin níos mó ná an 64 cluiche ar fad a imríodh ag Corn an Domhain in 2022. Agus formhór na bhfoirne a chríochnaíonn sa tríú háit sna grúpaí ag dul tríd go dtí an chéad bhabhta díbeartha, beidh sé beagnach chomh deacair céanna imeacht ón gcomórtas is atá sé fáil isteach ann. Imreoidh Cúrasó, an tír is lú a bhain áit amach ag Corn an Domhain riamh, a gcéad chluiche i gcoinne ceann d’fhathaigh an chomórtais, an Ghearmáin, Dé Domhnaigh. Imreoidh Háítí, ceann de na tíortha is boichte ar domhan, go moch an mhaidin chéanna in aghaidh na hAlban. Ar an Luan, imreoidh fear Chromghlinne, Roberto Lopes, do Rinn Verde in aghaidh na Spáinne. Tá ábhar iontais le fáil chomh maith in aistir Phanama, na hIaráice, Phoblacht Dhaonlathach an Chongó agus a thuilleadh nach iad.<ref name=":2" /> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center; font-size: 95%;" !An ball de FIFA !Cónaidhm !{{Leid uirlise|Babhtaí Cáilithe|Áit sa ghrúpa sa bhabhta cáilithe}} !{{Leid uirlise|Dáta a<br>cáilíodh|An dáta ar imríodh an cluiche a d'fhág go raibh cáiliú cinnte ó thaobh na matamaitice don fhoireann}} !{{Leid uirlise|Líon craobhacha<br>(2026 san áireamh)|An líon uaireanta a ghlac an tír páirt i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Céad<br />rannph.|An chéad uair a raibh an tír rannpháirteach i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Rannph.<br>dheir.|An uair dheireanach a raibh an tír rannpháirteach i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Líon rannph.<br />as a chéile|Líon na n-uaireanta as a chéile a raibh an tír rannpháirteach i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Craobacha<br />(roimh 2026)|Líon na n-uaireanta a bhfuil Corna an Domhain buaite acu}} !Toradh<br />is fearr |- | style="text-align: left;" | {{CAN sacar}} || [[CONCACAF]] || Óstach || 14/02/2023 || 3 || 1986 || 2022 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{MEX sacar}} || [[CONCACAF]] || Óstach || 14/02/2023 || 17 || 1930 || 2022 || 8 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{nowrap|{{USA sacar}}}} || [[CONCACAF]] || Óstach || 14/02/2023 || 11 || 1930 || 2022 || 1 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{PAN sacar}} || [[CONCACAF]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONCACAF)#Grúpa A 2|Céad áit i ngrúpa A]] || 18/11/2025 || 2 || 2018 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{CUW sacar}} || [[CONCACAF]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONCACAF)#Grúpa B 2|Céad áit i ngrúpa B]] || 18/11/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{HAI sacar}} || [[CONCACAF]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONCACAF)#Grúpa C 2|Céad áit i ngrúpa C]] || 18/11/2025 || 2 || 1974 || 1974 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{IRN sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa A 2|Céad áit i ngrúpa A<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 25/03/2025 || 6 || 1978 || 2022 || 4 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{UZB sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa A 2|Dara háit i ngrúpa A<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 05/06/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{KOR sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa B 2|Céad áit i ngrúpa B<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 05/06/2025 || 6 || 1954 || 2022 || 12 || 0 || data-sort-value="4" | An cheathrú háit |- | style="text-align: left;" | {{JOR sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa B 2|Dara háit i ngrúpa B<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 05/06/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{JPN sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa C 2|Céad áit i ngrúpa C<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 20/03/2025 || 8 || 1998 || 2022 || 8 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{AUS sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa C 2|Dara háit i ngrúpa C<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 10/06/2025 || 7 || 1974 || 2022 || 6 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{QAT sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa A 3|{{nowrap|Buaiteoir Ghrúpa A}}<br /><small>(an ceathrú babhta)</small>]] || 14/10/2025 || 2 || 2022 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{KSA sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa B 3|{{nowrap|Buaiteoir Ghrúpa B}}<br /><small>(an ceathrú babhta)</small>]] || 14/10/2025 || 7 || 1994 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{EGY sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa A|Céad áit i ngrúpa A]] || 08/10/2025 || 4 || 1934 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{SEN sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa B|Céad áit i ngrúpa B]] || 14/10/2025 || 3 || 2002 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{RSA sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa C|Céad áit i ngrúpa C]] || 14/10/2025 || 4 || 1998 || 2010 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{CPV sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa D|Céad áit i ngrúpa D]] || 13/10/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{MAR sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa E|Céad áit i ngrúpa E]] || 05/09/2025 || 7 || 1970 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="4" | An cheathrú háit |- | style="text-align: left;" | {{CIV sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa F|Céad áit i ngrúpa F]] || 14/10/2025 || 4 || 2006 || 2014 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{ALG sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa G|Céad áit i ngrúpa G]] || 09/10/2025 || 5 || 1982 || 2014 || 1 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{TUN sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa H|Céad áit i ngrúpa H]] || 08/09/2025 || 7 || 1978 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{GHA sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa I|Céad áit i ngrúpa I]] || 12/10/2025 || 5 || 2006 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{ARG sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|1ú CONMEBOL]] || 25/03/2025 || 18 || 1930 || 2022 || 14 || 3 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{ECU sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|2ú CONMEBOL]] || 10/06/2025 || 5 || 2002 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{COL sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|3ú CONMEBOL]] || 04/09/2025 || 7 || 1962 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{URU sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|4ú CONMEBOL]] || 04/09/2025 || 15 || 1930 || 2022 || 5 || 2 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{BRA sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|5ú CONMEBOL]] || 10/06/2025 || 23 || 1930 || 2022 || 23 || 5 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{PAR sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|6ú CONMEBOL]] || 04/09/2025 || 9 || 1930 || 2010 || 1 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{NZL sacar}} || [[Oceania Football Confederation|OFC]] || Buaiteoir [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe OFC)|an tríú babhta]] || 24/03/2025 || 3 || 1982 || 2010 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{GER sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa A|Céad áit i ngrúpa A]] || 17/11/2025 || 21 || 1934 || 2022 || 17 || 4 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{SUI sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa B|Céad áit i ngrúpa B]] || 18/11/2025 || 13 || 1934 || 2022 || 6 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{SCO sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa C|Céad áit i ngrúpa C]] || 18/11/2025 || 9 || 1954 || 1998 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{FRA sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa D|Céad áit i ngrúpa D]] || 13/11/2025 || 17 || 1930 || 2022 || 8 || 2 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{ESP sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa E|Céad áit i ngrúpa E]] || 18/11/2025 || 17 || 1934 || 2022 || 13 || 1 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{POR sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|Céad áit i ngrúpa F]]|| 16/11/2025 || 9 || 1966 || 2022 || 7 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{NED sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa G|Céad áit i ngrúpa G]] || 17/11/2025 || 12 || 1934 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="2" | Dara háit |- | style="text-align: left;" | {{AUT sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa H|Céad áit i ngrúpa H]] || 18/11/2025 || 8 || 1934 || 1998 || 1 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{NOR sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa I|Céad áit i ngrúpa I]] || 16/11/2025 || 4 || 1938 || 1998 || 1 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{BEL sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa J|Céad áit i ngrúpa J]] || 18/11/2025 || 15 || 1930 || 2022 || 4 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{ENG sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa K|Céad áit i ngrúpa K]] || 14/10/2025 || 17 || 1950 || 2022 || 8 || 1 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{CRO sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa L|Céad áit i ngrúpa L]] || 14/11/2025 || 7 || 1998 || 2022 || 4 || 0 || data-sort-value="2" | Dara háit |- | style="text-align: left;" | {{nowrap|{{BIH sacar}}}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach A|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA A]] || 31/03/2026 || 2 || 2014 || 2014 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{SWE sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach B|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA B]] || 31/03/2026 || 13 || 1934 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="2" | Dara háit |- | style="text-align: left;" | {{TUR sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach C|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA C]] || 31/03/2026 || 3 || 1954 || 2002 || 1 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{CZE sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach D|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA D]] || 31/03/2026 || 2 || 2006 || 2006 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{COD sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] ||Buaiteoir ar [[Corn sacair an Domhain 2026 (craobh díbeartha idir ilchríocha|bhabhta díbeartha idir ilchríocha 1]] || 31/03/2026 || 2 || 1974 || 1974 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{IRQ sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] ||Buaiteoir ar [[Corn sacair an Domhain 2026 (craobh díbeartha idir ilchríocha|bhabhta díbeartha idir ilchríocha 2]] || 31/03/2026 || 2 || 1986 || 1986 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |} == An Phríomh-chomórtas == '''Dáileadh na ngrúpaí''' {| |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa A|Grúpa A]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| A1 || {{MEX sacar}} |- |align="center"| A2 || {{RSA sacar}} |- |align="center"| A3 || {{KOR sacar}} |- |align="center"| A4 || {{CZE sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa B|Grúpa B]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| B1 || {{CAN sacar}} |- |align="center"| B2 || {{BIH (gearr) sacar}} |- |align="center"| B3 || {{QAT sacar}} |- |align="center"| B4 || {{SUI sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa C|Grúpa C]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| C1 || {{BRA sacar}} |- |align="center"| C2 || {{MAR sacar}} |- |align="center"| C3 || {{HAI sacar}} |- |align="center"| C4 || {{SCO sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa D|Grúpa D]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| D1 || {{USA sacar}} |- |align="center"| D2 || {{PAR sacar}} |- |align="center"| D3 || {{AUS sacar}} |- |align="center"| D4 || {{TUR sacar}} |} |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa E|Grúpa E]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| E1 || {{GER sacar}} |- |align="center"| E2 || {{CUW sacar}} |- |align="center"| E3 || {{CIV sacar}} |- |align="center"| E4 || {{ECU sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa F|Grúpa F]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| F1 || {{NED sacar}} |- |align="center"| F2 || {{JPN sacar}} |- |align="center"| F3 || {{SWE sacar}} |- |align="center"| F4 || {{TUN sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa G|Grúpa G]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| G1 || {{BEL sacar}} |- |align="center"| G2 || {{EGY sacar}} |- |align="center"| G3 || {{IRN sacar}} |- |align="center"| G4 || {{NZL sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa H|Grúpa H]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| H1 || {{ESP sacar}} |- |align="center"| H2 || {{CPV sacar}} |- |align="center"| H3 || {{KSA sacar}} |- |align="center"| H4 || {{URU sacar}} |} |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa I|Grúpa I]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| I1 || {{FRA sacar}} |- |align="center"| I2 || {{SEN sacar}} |- |align="center"| I3 || {{IRQ sacar}} |- |align="center"| I4 || {{NOR sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa J|Grúpa J]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| J1 || {{ARG sacar}} |- |align="center"| J2 || {{ALG sacar}} |- |align="center"| J3 || {{AUT sacar}} |- |align="center"| J4 || {{JOR sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa K|Grúpa K]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| K1 || {{POR sacar}} |- |align="center"| K2 || {{COD sacar}} |- |align="center"| K3 || {{UZB sacar}} |- |align="center"| K4 || {{COL sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa L|Grúpa L]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| L1 || {{ENG sacar}} |- |align="center"| L2 || {{CRO sacar}} |- |align="center"| L3 || {{GHA sacar}} |- |align="center"| L4 || {{PAN sacar}} |} |} '''Searmanas oscailte''' Bhí trí shearmanas oscailte ann don chomórtas, ceann ar leith ag gach ceann de na tíortha óstaigh. '''Forléargas ar na mór-ranna de réir an bhabhta''' {| class="wikitable sortable" style="text-align: center; font-size: 95%;" !Continent !Cónaidhm !Babhta na nGrúpaí !An 32 deiridh !Ochtú ceannais !Ceathrú ceannais !Leathcheannais !3ú háit !Ceannais |- |align="left"| [[An Afraic]] | [[Confédération Africaine de Football|CAF]] | 10 (20.83%) | | | | | | |- |align="left"| [[An Áise]] | [[Asian Football Confederation|AFC]] | 9 (18.75%) | | | | | | |- |align="left"| [[An Eoraip]] | [[UEFA]] | 16 (33.33%) | | | | | | |- |align="left"| [[Meiriceá Thuaidh]] agua [[Meiriceá Láir]] | [[CONCACAF]] | 6 (12.5%) | | | | | | |- |align="left"| [[An Aigéine]] || [[Oceania Football Confederation|OFC]] | 1 (2.08%) | | | | | | |- |align="left"| [[Meiriceá Theas]] | [[CONMEBOL]] | 6 (12.50%) | | | | | | |- class="sortbottom" ! colspan="2" style="text-align: ;" | Iomlán || 48 || 32 || 16 || 8 || 4 || 2 || 2 |} == Réiteoirí == {| class="wikitable" width=80% ! Cónaidhm ! Réiteoir ! Réiteoir cúnta ! VAR |- | [[Asian Football Confederation|AFC]] | {{Bratach|United Arab Emirates}} [[Omar Al-Ali]]<br />{{Bratach|Qatar}} [[Abdulrahman Al-Jassim]]<br />{{Bratach|Saudi Arabia}} [[Khalid Al-Turais]]<br />{{Bratach|Japan}} [[Yusuke Araki]]<br />{{Bratach|Australia}} [[Alireza Faghani]]<br />{{Bratach|China}} [[Ma Ning (voetbalscheidsrechter)|Ma Ning]]<br />{{Bratach|Jordan}} [[Adham Makhadmeh]]<br />{{Bratach|Uzbekistan}} [[Ilgiz Tantasjev]] | {{Bratach|Saudi Arabia}} Mohammed Al-Abakry<br />{{Bratach|Jordan}} Mohammad Al-Kalaf<br />{{Bratach|Jordan}} Ahmad Al-Roalle<br />{{Bratach|United Arab Emirates}} Mohamed Al-Hammadi<br />{{Bratach|Qatar}} Saud Al-Maqaleh<br />{{Bratach|Qatar}} Taleb Al-Marri<br />{{Bratach|Uzbekistan}} Timoer Gaynoellin<br />{{Bratach|Australia}} George Lakrindis<br />{{Bratach|Australia}} James Lindsay<br />{{Bratach|Japan}} Jun Mihara<br />{{Bratach|Uzbekistan}} Andrej Tsapenko<br />{{Bratach|China}} Fei Zhou | {{Bratach|Qatar}} [[Khamis Al-Marri]]<br />{{Bratach|Saudi Arabia}} [[Abdullah Al-Shehri]]<br />{{Bratach|Australia}} [[Shaun Evans|Shaun Evans]]<br />{{Bratach|China}} [[Fu Ming]]<br />{{Bratach|United Arab Emirates}} [[Mohammed Obaid Khadim]] |- | [[Confédération Africaine de Football|CAF]] | {{Bratach|Somalia}} [[Omar Abdulkadir Artan]]<br />{{Bratach|Gabon}} [[Pierre Atcho]]<br />{{Bratach|Mauritania}} [[Dahane Beida]]<br />{{Bratach|Algeria}} [[Mustapha Ghorbal]]<br />{{Bratach|Morocco}} [[Jalal Jayed]]<br />{{Bratach|Egypt}} [[Amin Mohamed]]<br />{{Bratach|South Africa}} [[Abongile Tom]] | {{Bratach|Gabon}} Amos Abeigne<br />{{Bratach|Egypt}} Mahmoud Abouelregal<br />{{Bratach|Morocco}} Mostafa Akarkad<br />{{Bratach|Morocco}} Zakaria Brinsi<br />{{Bratach|Gabon}} Boris Ditsoga<br />{{Bratach|Algeria}} Mokrane Gourari<br />{{Bratach|Egypt}} Ahmed Hossam Taha<br />{{Bratach|Cameroon}} Elvis Noupue<br />{{Bratach|Lesotho}} Souru Phatsoane<br />{{Bratach|Angola}} Jerson Santos<br />{{Bratach|South Africa}} Zakhele Siwela<br />{{Bratach|Algeria}} Abbes Akram Zerhouni | {{Bratach|Egypt}} [[Mahmoud Ashour]]<br />{{Bratach|Morocco}} [[Hamza El Fariq]] |- | [[CONCACAF]] | {{Bratach|El Salvador}} [[Iván Barton]]<br />{{Bratach|Costa Rica}} [[Juan Calderón]]<br />{{Bratach|United States of America}} [[Ismail Elfath]]<br />{{Bratach|Canada}} [[Drew Fischer]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[Katia García]]<br />{{Bratach|Honduras}} [[Said Martínez]]<br />{{Bratach|Jamaica}} [[Oshane Nation]]<br />{{Bratach|United States of America}} [[Tori Penso]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[César Arturo Ramos]] | {{Bratach|Canada}} Lyes Arfa<br />{{Bratach|United States of America}} Kyle Atkins<br />{{Bratach|Canada}} Micheal Barwegen<br />{{Bratach|Mexico}} Marco Bisguerra<br />{{Bratach|Honduras}} Walter López<br />{{Bratach|United States of America}} Brooke Mayo<br />{{Bratach|Costa Rica}} Juan Carlos Mora<br />{{Bratach|El Salvador}} David Morán<br />{{Bratach|Mexico}} Alberto Morín<br />{{Bratach|United States of America}} Kathryn Nesbitt<br />{{Bratach|United States of America}} Corey Parker<br />{{Bratach|Nicaragua}} Antonio Pupiro<br />{{Bratach|Honduras}} Christián Ramírez<br />{{Bratach|Mexico}} Sandra Ramírez<br />{{Bratach|Trinidad and Tobago}} Caleb Wales | {{Bratach|United States of America}} [[Joe Dickerson]]<br />{{Bratach|Nicaragua}} [[Tatiana Guzmán]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[Erick Miranda]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[Guillermo Pacheco]]<br />{{Bratach|United States of America}} [[Armando Villarreal]] |- | [[CONMEBOL]] | {{Bratach|Brazil}} [[Ramon Abatti]]<br />{{Bratach|Paraguay}} [[Juan Gabriel Benítez]]<br />{{Bratach|Brazil}} [[Raphael Claus]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Yael Falcón Pérez]]<br />{{Bratach|Chile}} [[Cristián Garay]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Darío Herrera]]<br />{{Bratach|Peru}} [[Kevin Ortega]]<br />{{Bratach|Brazil}} [[Wilton Pereira Sampaio]]<br />{{Bratach|Colombia}} [[Andrés Rojas]]<br />{{Bratach|Uruguay}} [[Gustavo Tejera]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Facundo Tello]]<br />{{Bratach|Venezuela}} [[Jesús Valenzuela]] | {{Bratach|Brazil}} Rafael Alves<br />{{Bratach|Uruguay}} Carlos Barreiro<br />{{Bratach|Argentina}} Juan Pablo Belatti<br />{{Bratach|Brazil}} Bruno Boschilia<br />{{Bratach|Paraguay}} Eduardo Cardozo<br />{{Bratach|Argentina}} Gabriel Chade<br />{{Bratach|Argentina}} Maximiliano Del Yesso<br />{{Bratach|Brazil}} Rodrigo Figueiredo<br />{{Bratach|Colombia}} Alexander Guzmán<br />{{Bratach|Brazil}} Danilo Manis<br />{{Bratach|Venezuela}} Tulio Moreno<br />{{Bratach|Argentina}} Christián Navarro<br />{{Bratach|Peru}} Michael Orué<br />{{Bratach|Brazil}} Bruno Pires<br />{{Bratach|Chile}} José Retamal<br />{{Bratach|Chile}} Miguel Rocha<br />{{Bratach|Argentina}} Facundo Rodríguez<br />{{Bratach|Paraguay}} Milciades Saldivar<br />{{Bratach|Uruguay}} Nicolás Taran<br />{{Bratach|Venezuela}} Jorge Urrego | {{Bratach|Colombia}} [[Nicolás Gallo]]<br />{{Bratach|Uruguay}} [[Antonio García]]<br />{{Bratach|Uruguay}} [[Leodán González]]<br />{{Bratach|Chile}} [[Juan Lara]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Hernán Mastrangelo]]<br />{{Bratach|Venezuela}} [[Juan Soto (voetbalscheidsrechter)|Juan Soto]]<br />{{Bratach|Brazil}} [[Rodolpho Toski]] |- | [[Oceania Football Confederation|OFC]] | {{Bratach|New Zealand}} [[Campbell-Kirk Kawana-Waugh]] | {{Bratach|New Zealand}} Isaac Trevis | |- | [[UEFA]] | {{Bratach|Norway}} [[Espen Eskås]]<br />{{Bratach|Spain}} [[Alejandro Hernández|Alejandro Hernández]]<br />{{Bratach|Romania}} [[István Kovács (voetbalscheidsrechter)|István Kovács]]<br />{{Bratach|France}} [[François Letexier]]<br />{{Bratach|Netherlands}} [[Danny Makkelie]]<br />{{Bratach|Poland}} [[Szymon Marciniak]]<br />{{Bratach|Italy}} [[Maurizio Mariani]]<br />{{Bratach|Sweden}} [[Glenn Nyberg]]<br />{{Bratach|England}} [[Michael Oliver|Michael Oliver]]<br />{{Bratach|Portugal}} [[João Pinheiro|João Pinheiro]]<br />{{Bratach|Switzerland}} [[Sandro Schärer]]<br />{{Bratach|England}} [[Anthony Taylor|Anthony Taylor]]<br />{{Bratach|France}} [[Clément Turpin]]<br />{{Bratach|Slovenia}} [[Slavko Vinčić]]<br />{{Bratach|Germany}} [[Felix Zwayer]] | {{Bratach|Norway}} Isaak Bashevkin<br />{{Bratach|Sweden}} Mahbod Beigi<br />{{Bratach|England}} Gary Beswick<br />{{Bratach|Italy}} Daniele Bindoni<br />{{Bratach|England}} Stuart Burt<br />{{Bratach|France}} Nicolas Danos<br />{{Bratach|Switzerland}} Stéphane De Almeida<br />{{Bratach|Germany}} Christian Dietz<br />{{Bratach|Norway}} Jan Erik Engan<br />{{Bratach|Portugal}} Bruno Jesus<br />{{Bratach|Germany}} Robert Kempter<br />{{Bratach|Slovenia}} Tomaž Klančnik<br />{{Bratach|Slovenia}} Andraž Kovačič<br />{{Bratach|Poland}} Adam Kupsik<br />{{Bratach|Poland}} Tomasz Listkiewicz<br />{{Bratach|Portugal}} Luciano Maia<br />{{Bratach|England}} James Mainwaring<br />{{Bratach|Romania}} Mihai Marica<br />{{Bratach|France}} Cyril Mugnier<br />{{Bratach|Spain}} José Naranjo Pérez<br />{{Bratach|England}} Adam Nunn<br />{{Bratach|France}} Benjamin Pagès<br />{{Bratach|France}} Mehdi Rahmouni<br />{{Bratach|Spain}} Diego Sánchez<br />{{Bratach|Sweden}} Andreas Søderkvist<br />{{Bratach|Netherlands}} Hessel Steegstra<br />{{Bratach|Italy}} Alberto Tegoni<br />{{Bratach|Romania}} Ferencz Tunyogi<br />{{Bratach|Netherlands}} Jan de Vries | {{Bratach|Croatia}} [[Ivan Bebek]]<br />{{Bratach|France}} [[Jérôme Brisard]]<br />{{Bratach|Germany}} [[Bastian Dankert]]<br />{{Bratach|France}} [[Willy Delajod]]<br />{{Bratach|Spain}} [[Carlos del Cerro Grande]]<br />{{Bratach|Italy}} [[Marco Di Bello]]<br /><s>{{Bratach|Netherlands}} [[Rob Dieperink]]</s><br />{{Bratach|England}} [[Jarred Gillett]]<br />{{Bratach|Netherlands}} [[Dennis Higler]]<br />{{Bratach|Poland}} [[Tomasz Kwiatkowski]]<br />{{Bratach|Switzerland}} [[Fedayi San]]<br />{{Bratach|Belgium}} [[Bram Van Driessche]] |} == Babhta na nGrúpaí == === Grúpa A === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{MEX sacar}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{RSA sacar}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{KOR sacar}} |3||1||0||2||2||3||-1||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{CZE sacar}} |3||0||1||2||2||6||-4||'''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 11 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Tuairisc] |foireann2 = {{RSA sacar}} |Cuil1 = J. Quiñones {{cúl}} 9' <br/>R. Jiménez {{cúl}} 67' |Cuil2 = |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Wilton Sampaio ([[an Bhrasaíl]]) }} {{Cluiche sacair |data = 11 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{KOR sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Tuairisc] |foireann2 = {{CZE sacar}} |Cuil1 = Hwang In-Beom {{cúl}} 67' <br/>Oh Hyeon-Gyu {{cúl}} 80' |Cuil2 = L. Krejčí {{cúl}} 59' |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 44,985 |reiteoir = Amin Mohamed Omar ([[an Éigipt]]) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CZE sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Tuairisc] |foireann2 = {{RSA sacar}} |Cuil1 = Sadílek {{cúl}} 6' |Cuil2 = Mokoena {{cúl}} 83' (pion.) |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 67,442 |reiteoir = Tori Penso (SAM) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Tuairisc] |foireann2 = {{KOR sacar}} |Cuil1 = Romo {{cúl}} 50' |Cuil2 = |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 45,522 |reiteoir = Gustavo Tejera ([[Uragua]]) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{CZE sacar}} |scór = 0 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Tuairisc] |foireann2 = {{MEX sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = M. Chávez {{cúl}} 55'<br/>Quiñones {{cúl}} 61'<br/>Fidalgo {{cúl}} 90+4' |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Yael Falcón (An Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{RSA sacar}} |scór = Cluiche 54 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Tuairisc] |foireann2 = {{KOR sacar}} |Cuil1 = Maseko {{cúl}} 63' |Cuil2 = |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 51,243 |reiteoir = Facundo Tello (An Airgintín) }} === Grúpa B === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{SUI sacar}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CAN sacar}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{BIH sacar}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{QAT sacar}} |3||0||1||2||2||10||-8|| '''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 12 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CAN sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Tuairisc] |foireann2 = {{BIH sacar}} |Cuil1 = Larin {{cúl}} '78 |Cuil2 = Lukić {{cúl}} '21 |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,002 |reiteoir = Facundo Tello (An Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{QAT sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Tuairisc] |foireann2 = {{SUI sacar}} |Cuil1 = Muheim {{cúl}} 90+4' (c.t.) |Cuil2 = Embolo {{cúl}} 17' (pion.) |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 67,966 |reiteoir = Saíd Martínez (Hondúras) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 4 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Tuairisc] |foireann2 = {{BIH sacar}} |Cuil1 = Manzambi {{cúl}} 74', 90' <br/>Vargas {{cúl}} 84' <br/>Xhaka {{cúl}} 90+7' (pion.) |Cuil2 = Mahmić {{cúl}} 90+3' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,026 |reiteoir = João Pinheiro ([[An Phortaingéil]]) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{CAN sacar}} |scór = 6–0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Tuairisc] |foireann2 = {{QAT sacar}} |Cuil1 = Larin {{cúl}} 16'<br/>J. David {{cúl}} 29', 45+3', 90+2'<br/>Saliba {{cúl}} 64'<br/>Manai {{cúl}} 75' (c.t.) |Cuil2 = |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Cristián Garay ([[an tSile]]) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Tuairisc] |foireann2 = {{CAN sacar}} |Cuil1 = Vargas {{cúl}} 46' <br/> Manzambi {{cúl}} 57' |Cuil2 = P. David {{cúl}} 76' |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Ramon Abatti (An Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BIH sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Tuairisc] |foireann2 = {{QAT sacar}} |Cuil1 = Alajbegović {{cúl}} 29'<br/>Abunada {{cúl}} 34' (c.t.) <br/>Mahmić {{cúl}} 80' |Cuil2 = Al-Haydos {{cúl}} 42' |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Jesús Valenzuela (Veiniséala) }} === Grúpa C === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{BRA sacar}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{MAR sacar}} |3||2||1||0||6||3||+3||'''7''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{SCO sacar}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{HAI sacar}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = Vinícius {{cúl}} 32' |Cuil2 = Saibari {{cúl}} 21' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Slavko Vinčić ([[an tSlóivéin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{HAI sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Tuairisc] |foireann2 = {{SCO sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = McGinn {{cúl}} 28' |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 64,146 |reiteoir = Mustapha Ghorbal ([[an Ailgéir]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{SCO sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Saibari {{cúl}} 2' |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 64,146 |reiteoir = Ilgiz Tantashev ([[an Úisbéiceastáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Tuairisc] |foireann2 = {{HAI sacar}} |Cuil1 = Cunha {{cúl}} 23', 36'<br/>Vinícius {{cúl}} 45+3' |Cuil2 = |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Alejandro Hernández Hernández ([[An Spáinn]]) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{SCO sacar}} |scór = 0 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Tuairisc] |foireann2 = {{BRA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Vinícius {{cúl}} 7', 45+3'<br/>Cunha {{cúl}} 60' |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,478 |reiteoir = César Arturo Ramos (Meicsiceo) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{MAR sacar}} |scór = 4 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Tuairisc] |foireann2 = {{HAI sacar}} |Cuil1 = Hakimi {{cúl}} 39'<br/>Saibari {{cúl}} 45+1'<br/>Rahimi {{cúl}} 78'<br/>Yassine {{cúl}} 89' |Cuil2 = Bounou {{cúl}} 10' (c.t.)<br/>Isidor {{cúl}} 43' |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Danny Makkelie (An Ísiltír) }} === Grúpa D === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{USA sacar}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{AUS sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{PAR sacar}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{TUR sacar}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} {{Cluiche sacair |data = 12 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = 4 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Tuairisc] |foireann2 = {{PAR sacar}} |Cuil1 = Bobadilla {{cúl}} 7' (c.t.) <br/>Balogun {{cúl}}31', 45+5'<br/>Reyna {{cúl}}90+8' |Cuil2 = Maurício {{cúl}} 73' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]] |slua = 70,492 |reiteoir = Danny Makkelie ([[an Ísiltír]]) }} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{AUS sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Tuairisc] |foireann2 = {{TUR sacar}} |Cuil1 = Irankunda {{cúl}}27' <br/>Metcalfe {{cúl}}75' |Cuil2 = |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Jesús Valenzuela ([[Veiniséala]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Tuairisc] |foireann2 = {{AUS sacar}} |Cuil1 = Burgess {{cúl}} 11' (c.t.) <br/>Freeman {{cúl}}43' |Cuil2 = |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Felix Zwayer ([[An Ghearmáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUR sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Tuairisc] |foireann2 = {{PAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Galarza {{cúl}} 2' |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,827 |reiteoir = Iván Barton ([[an tSalvadói]]) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUR sacar}} |scór = 3 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Tuairisc] |foireann2 = {{USA sacar}} |Cuil1 = Güler {{cúl}} 10' <br/>Yılmaz {{cúl}} 31'<br/>Ayhan {{cúl}} 90+8' |Cuil2 = Trusty {{cúl}} 3'<br/>Berhalter {{cúl}} 49' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,492 |reiteoir = Mustapha Ghorbal ([[an Ailgéir]]) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAR sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Tuairisc] |foireann2 = {{AUS sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,827 |reiteoir = Clément Turpin (An Fhrainc) }} === Grúpa E === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{GER sacar}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CIV sacar}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{ECU sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{CUW sacar}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{GER sacar}} |scór = Cluiche 7 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Tuairisc] |foireann2 = {{CUW sacar}} |Cuil1 = Nmecha {{cúl}}6'<br/>Schlotterbeck {{cúl}}38'<br/>Havertz {{cúl}}45+5' {{cúl}}(pion.), 88'<br/>Musiala {{cúl}}47'<br/>Brown {{cúl}}68'<br/>Undav {{cúl}}78' |Cuil2 = Comenencia {{cúl}} 21' |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,021 |reiteoir = Jalal Jayed ([[Maracó]]) }} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CIV sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Tuairisc] |foireann2 = {{ECU sacar}} |Cuil1 = A. Diallo {{cúl}} 90' |Cuil2 = |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,274 |reiteoir = François Letexier ([[An Fhrainc]]) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{GER sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Tuairisc] |foireann2 = {{CIV sacar}} |Cuil1 = Undav {{cúl}} 68', 90+4' |Cuil2 = Kessié {{cúl}} 30' |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Juan Gabriel Benítez ([[Paragua]]) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ECU sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Tuairisc] |foireann2 = {{CUW sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 68,598 |reiteoir = Ma Ning ([[an tSín]]) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CUW sacar}} |scór = 0 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Tuairisc] |foireann2 = {{CIV sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Pépé {{cúl}} 7', 64' |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Glenn Nyberg (An tSualainn) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ECU sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Tuairisc] |foireann2 = {{GER sacar}} |Cuil1 = Angulo {{cúl}} 9' <br/> Plata {{cúl}} 77' |Cuil2 = Sané {{cúl}} 2' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Tori Penso (SAM) }} === Grúpa F === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{NED sacar}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{JPN sacar}} |3||1||1||1||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{SWE sacar}} |3||1||1||1||7||7|| 0||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{TUN sacar}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{NED sacar}} |scór = 2 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Tuairisc] |foireann2 = {{JPN sacar}} |Cuil1 = [[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{cúl}}50'<br/>Summerville {{cúl}}64' |Cuil2 = Nakamura {{cúl}}57'<br/>Kamada {{cúl}}88' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 69,285 |reiteoir = Ismail Elfath ([[SAM]]) }} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{SWE sacar}} |scór = 5 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Tuairisc] |foireann2 = {{TUN sacar}} |Cuil1 = Ayari {{cúl}} 7', 90+6'<br/>Isak {{cúl}} 30'<br/>Gyökeres {{cúl}} 59'<br/>Svanberg {{cúl}} 84' |Cuil2 = Rekik {{cúl}} 43' |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 50,987 |reiteoir = Yael Falcón ([[An Airgintín]]) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{NED sacar}} |scór = 5 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Tuairisc] |foireann2 = {{SWE sacar}} |Cuil1 = Brobbey {{cúl}} 5', 17'<br/>Gakpo {{cúl}} 47', 54'<br/>Summerville {{cúl}} 89' |Cuil2 = Elanga {{cúl}} 59' |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|22:00|utc1=-6|06:00+|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUN sacar}} |scór = 0 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Tuairisc] |foireann2 = {{JPN sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Kamada 4'<br/>Ueda 31', 83'<br/>J. Itō 69' |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 51,243 |reiteoir = István Kovács ([[an Rómáin]]) }} ''Beidh an cluiche idir an Túinéis agus an tSeapáin ar an 1,000ú cluiche is stair Chorn an Domhain {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{JPN sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Tuairisc] |foireann2 = {{SWE sacar}} |Cuil1 = Maeda {{cúl}} 56' |Cuil2 = Elanga {{cúl}} 62' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 51,243 |reiteoir = István Kovács (an Rómáin) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUN sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Tuairisc] |foireann2 = {{NED sacar}} |Cuil1 = Mastouri {{cúl}} 54' |Cuil2 = Skhiri {{cúl}} 3' (c.t.)<br/>Brobbey {{cúl}} 7'<br/>Van Hecke {{cúl}} 62' |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 68,391 |reiteoir = Katia Itzel García (Meicsiceo) }} === Grúpa G === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{BEL sacar}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{EGY sacar}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{IRN sacar}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{NZL sacar}} |3||0||1||2||4||10||-6||'''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BEL sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Hany {{cúl}} 66' (c.t.) |Cuil2 = Ashour {{cúl}} 19' |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,775 |reiteoir = Ramon Abatti ([[An Bhrasaíl]]) }} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{IRN sacar}} |scór = 2 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Tuairisc] |foireann2 = {{NZL sacar}} |Cuil1 = Rezaeian {{cúl}}32' <br/>Mohebi {{cúl}}64' |Cuil2 = Just {{cúl}} 7', 54' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,108 |reiteoir = César Arturo Ramos ([[Meicsiceo]]) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BEL sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Tuairisc] |foireann2 = {{IRN sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,317 |reiteoir = Darío Herrera (an Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{NZL sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Surman {{cúl}} 15' |Cuil2 = Ziko {{cúl}} 58' <br/>[[Mohamed Salah|Salah]] {{cúl}} 67'<br/>Trézéguet {{cúl}} 82' |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Omar Al Ali ([[Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha|AEA]]) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{EGY sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Tuairisc] |foireann2 = {{IRN sacar}} |Cuil1 = Saber {{cúl}} 5' |Cuil2 = Rezaeian {{cúl}} 14' |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Szymon Marciniak (An Pholainn) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{NZL sacar}} |scór = 1 - 5 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Tuairisc] |foireann2 = {{BEL sacar}} |Cuil1 = Just {{cúl}} 84' |Cuil2 = Trossard {{cúl}} 28', 50'<br/>De Bruyne {{cúl}} 66'<br/>[[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{cúl}} 86'<br/>Saelemaekers {{cúl}} 90+4' |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Adham Makhadmeh ([[an Iordáin]]) }} === Grúpa H === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{ESP sacar}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CPV sacar}} |3||0||3||0||2||2||+0||'''3''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{URU sacar}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{KSA sacar}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Tuairisc] |foireann2 = {{CPV sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 67,640 |reiteoir = Adham Makhadmeh ([[an Iordáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{KSA sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Tuairisc] |foireann2 = {{URU sacar}} |Cuil1 = Al-Amri {{cúl}} 41' |Cuil2 = M. Araújo {{cúl}} 80' |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 62,764 |reiteoir = Maurizio Mariani ([[An Iodáil]]) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = 4 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Tuairisc] |foireann2 = {{KSA sacar}} |Cuil1 = [[Lamine Yamal|Yamal]] {{cúl}} 10' <br/>Oyarzabal {{cúl}} 21', 24' <br/>Al-Tambakti {{cúl}} 49' (c.t.) |Cuil2 = |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Raphael Claus ([[An Bhrasaíl]]) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{URU sacar}} |scór = 2 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Tuairisc] |foireann2 = {{CPV sacar}} |Cuil1 = M. Araújo {{cúl}} 44'<br/>Canobbio {{cúl}} 45+6' |Cuil2 = K. Pina {{cúl}} 21'<br/>Varela {{cúl}} 61' |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,003 |reiteoir = Espen Eskås ([[an Iorua]]) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{CPV sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Tuairisc] |foireann2 = {{KSA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,278 |reiteoir = François Letexier (An Fhrainc) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{URU sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Tuairisc] |foireann2 = {{ESP sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Baena {{cúl}} 42' |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 45,065 |reiteoir = Ismail Elfath (SAM) }} === Grúpa I === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{FRA sacar}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{NOR sacar}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{SEN sacar}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{IRQ sacar}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Tuairisc] |foireann2 = {{SEN sacar}} |Cuil1 = Mbappé {{cúl}} 66', 90+6' <br/>Barcola {{cúl}}82' |Cuil2 = Mbaye {{cúl}} 90+5' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,545 |reiteoir = Alireza Faghani (an Astráil) }} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{IRQ sacar}} |scór = 1 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Tuairisc] |foireann2 = {{NOR sacar}} |Cuil1 = Hussein {{cúl}} 39' |Cuil2 = Haaland {{cúl}} 29', 43'<br/>Østigård {{cúl}} 76'<br/>Hussein {{cúl}} 90+6' (c.t.) |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 63,106 |reiteoir = Pierre Atcho ([[An Ghabúin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Tuairisc] |foireann2 = {{IRQ sacar}} |Cuil1 = Mbappé {{cúl}} 14', 54' <br/>Dembélé {{cúl}} 66' |Cuil2 = |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Drew Fischer (Ceanada) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{NOR sacar}} |scór = 3 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Tuairisc] |foireann2 = {{SEN sacar}} |Cuil1 = Pedersen {{cúl}} 43'<br/>Haaland {{cúl}} 48', 58' |Cuil2 = I. Sarr {{cúl}} 53', 90+3' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Wilton Sampaio (An Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{NOR sacar}} |scór = 1 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Tuairisc] |foireann2 = {{FRA sacar}} |Cuil1 = Aasgaard {{cúl}} 21' |Cuil2 = Dembélé {{cúl}} 7', 20', 32' <br/> Doué {{cúl}} 90+4' |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 64,146 |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{SEN sacar}} |scór = 5 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Tuairisc] |foireann2 = {{IRQ sacar}} |Cuil1 = Diarra {{cúl}} 4'<br/>I. Sarr {{cúl}} 56'<br/>P. Gueye {{cúl}} 59', 71'<br/>I. Ndiaye {{cúl}} 82' |Cuil2 = |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Anthony Taylor (Sasana) }} === Grúpa J === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{ARG sacar}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''8''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{AUT sacar}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{ALG sacar}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{JOR sacar}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Tuairisc] |foireann2 = {{ALG sacar}} |Cuil1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{cúl}} 17', 60', 76' |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 60,045 |reiteoir = Szymon Marciniak ([[An Pholainn]]) }} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{AUT sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Tuairisc] |foireann2 = {{JOR sacar}} |Cuil1 = Schmid {{cúl}} 20' <br/>Al-Arab {{cúl}} 76' (c.t.)<br/>Arnautović {{cúl}} 90+12' (pion.) |Cuil2 = |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,527 |reiteoir = Dahane Beida ([[An Mháratáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 2 -0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Tuairisc] |foireann2 = {{AUT sacar}} |Cuil1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{cúl}} 38', 90+5' |Cuil2 = |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,649 |reiteoir = Amin Omar ([[an Éigipt]]) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{JOR sacar}} |scór = 1 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Tuairisc] |foireann2 = {{ALG sacar}} |Cuil1 = Al-Rashdan {{cúl}} 36' |Cuil2 = Benbouali {{cúl}} 69' <br/>Gouiri {{cúl}} 82' |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,371 |reiteoir = Slavko Vinčić ([[an tSlóivéin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ALG sacar}} |scór = 3 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Tuairisc] |foireann2 = {{AUT sacar}} |Cuil1 = Belghali {{cúl}} 45'<br/>Mahrez {{cúl}} 60', 90+3' |Cuil2 = Arnautović {{cúl}} 28'<br/>Sabitzer {{cúl}} 55'<br/>Kalajdžić {{cúl}} 90+6' |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 69,045 |reiteoir = Ilgiz Tantashev ([[an Úisbéiceastáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{JOR sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Tuairisc] |foireann2 = {{ARG sacar}} |Cuil1 = Al-Taamari {{cúl}} 55' |Cuil2 = Lo Celso {{cúl}} 19' <br/>La. Martínez {{cúl}} 31' (pion.)<br/>[[Lionel Messi|Messi]] {{cúl}}80' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,649 |reiteoir = István Kovács (an Rómáin) }} === Grúpa K === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{COL sacar}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{POR sacar}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{COD sacar}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{UZB sacar}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 1 -1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Tuairisc] |foireann2 = {{COD sacar}} |Cuil1 = J. Neves {{cúl}} 6' |Cuil2 = Wissa {{cúl}} 45+5' |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Abdulrahman Al-Jassim ([[Catar]]) }} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{UZB sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Tuairisc] |foireann2 = {{COL sacar}} |Cuil1 = Fayzullaev {{cúl}} 60' |Cuil2 = Muñoz {{cúl}} 40' <br/>Díaz {{cúl}} 65'<br/>Campaz {{cúl}} 90+9' |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Anthony Taylor ([[Sasana]]) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 5 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Tuairisc] |foireann2 = {{UZB sacar}} |Cuil1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{cúl}} 6', 39'<br/>Mendes {{cúl}} 17'<br>Nematov {{cúl}} 60' (c.t.)<br/>Leão {{cúl}} 87' |Cuil2 = |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Jalal Jayed ([[Maracó]]) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{COL sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Tuairisc] |foireann2 = {{COD sacar}} |Cuil1 = Muñoz {{cúl}} 76' |Cuil2 = |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 45,358 |reiteoir = Maurizio Mariani (An Iodáil) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{COL sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Tuairisc] |foireann2 = {{POR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,478 |reiteoir = Alireza Faghani (An Astráil) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{COD sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Tuairisc] |foireann2 = {{UZB sacar}} |Cuil1 = Wissa {{cúl}} 68' (pion.), 90+1' <br/>Mayele {{cúl}} 78' |Cuil2 = Shomurodov {{cúl}} 10' |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Felix Zwayer ([[An Ghearmáin]]) }} === Grúpa L === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{ENG sacar}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CRO sacar}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{GHA sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{PAN sacar}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ENG sacar}} |scór = 4 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Tuairisc] |foireann2 = {{CRO sacar}} |Cuil1 = [[Harry Kane|Kane]] {{cúl}} 12' (pion.), 42' <br/>Bellingham {{cúl}} 47' <br/>Rashford {{cúl}} 85' |Cuil2 = Baturina {{cúl}} 36' <br/> Musa {{cúl}} 45+5' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,389 |reiteoir = Clément Turpin ([[An Fhrainc]]) }} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{GHA sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Tuairisc] |foireann2 = {{PAN sacar}} |Cuil1 = Yirenkyi {{cúl}} 90+5' |Cuil2 = |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 42,942 |reiteoir = Glenn Nyberg (An tSualainn) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ENG sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Tuairisc] |foireann2 = {{GHA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 63,983 |reiteoir = Saíd Martínez ([[Hondúras]]) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAN sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Tuairisc] |foireann2 = {{CRO sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Budimir {{cúl}} 54' |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Pierre Atcho (an Ghabúin) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAN sacar}} |scór = 0 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Tuairisc] |foireann2 = {{ENG sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 =Bellingham {{cúl}} 62' <br/>[[Harry Kane|Kane]] {{cúl}} 67' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Abdulrahman Al-Jassim (Catar) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CRO sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Tuairisc] |foireann2 = {{GHA sacar}} |Cuil1 = P. Sučić {{cúl}} 31' <br/>Vlašić {{cúl}} 83' |Cuil2 = Luckassen {{cúl}} 73' |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Drew Fischer (Ceanada) }} === Tábla na dtríú tíortha is fearr sa tríú háit === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=20|{{Leid uirlise|Gr|Grúpa}} !width=200|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa K|K]] |style="text-align:left;"|{{COD sacar}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa F|F]] |style="text-align:left;"|{{SWE sacar}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa L|L]] |style="text-align:left;"|{{GHA sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''4''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa E|E]] |style="text-align:left;"|{{ECU sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''5''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa B|B]] |style="text-align:left;"|{{BIH sacar}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''6''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa J|J]] |style="text-align:left;"|{{ALG sacar}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''7''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa D|D]] |style="text-align:left;"|{{PAR sacar}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''8''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa I|I]] |style="text-align:left;"|{{SEN sacar}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- | '''9''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa G|G]] |style="text-align:left;"|{{IRN sacar}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- | '''10''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa A|A]] |style="text-align:left;"|{{KOR sacar}} |3||1||0||2||2||3||-1||'''3''' |- | '''11''' |[[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa C|C]] |style="text-align:left;"|{{SCO sacar}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- | '''12''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa H|H]] |style="text-align:left;"|{{URU sacar}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |} == Babhtaí díbeartha == === An 32 deiridh === {{Cluiche sacair |data = 28 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{RSA sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Tuairisc]] |foireann2 = {{CAN sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Eustáquio {{cúl|90+2}} |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 69,237 |reiteoir = João Pinheiro (An Phortaingéil) }} {{Cluiche sacair |data = 29 Meitheamh 2026 |am ={{Formáidiú ama|16:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{GER sacar}} |scór = 1 - 1 (a.b.) <br/> Pionóis<br/>3 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 Tuairisc] |foireann2 = {{PAR sacar}} |Cuil1 = Havertz {{cúl|54}}<hr>Havertz{{PionósGR}} <br/>Kimmich {{Scór pionóis}} <br/>Musiala {{Scór pionóis}}<br/>Woltemade{{PionósGR}}<br/>Amiri {{Scór pionóis}}<br/>Tah {{PionósGR}} |Cuil2 = Enciso {{cúl|42}}<hr>{{Scór pionóis}} Maurício<br/>{{Scór pionóis}} G. Gómez<br/>{{Scór pionóis}} Galarza<br/>{{PionósGR}}Sanabria<br/>{{PionósGR}}Balbuena<br/>{{Scór pionóis}} Canale |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 63,945 |reiteoir = Jalal Jayed (Maracó ) }} {{Cluiche sacair |data = 29 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{NED sacar}} |scór = 1 - 1 (a.b.) <br/> Pionóis <br/>2 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = Gakpo {{cúl|54}} <hr>Koopmeiners {{Scór pionóis}}<br/>Kluivert {{PionósGR}}<br/>Weghorst {{Scór pionóis}}<br/>Timber {{PionósGR}}<br/>Summerville {{PionósGR}} |Cuil2 = Diop {{cúl|90+1}}<hr>{{PionósGR}} El Aynaoui<br/>{{Scór pionóis}} Rahimi<br/>{{Scór pionóis}} Talbi<br/>{{PionósGR}} Hakimi<br/>{{Scór pionóis}} Saibari |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 51,243 |reiteoir = Wilton Sampaio (An Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 29 Meitheamh 2026 |am ={{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 Tuairisc] |foireann2 = {{JAP sacar}} |Cuil1 = Casemiro {{cúl|56}}<br/>Martinelli {{cúl|90+5}} |Cuil2 = Sano {{cúl|29}} |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Maurizio Mariani (An Iodáil) }} {{Cluiche sacair |data = 30 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 Tuairisc] |foireann2 = {{SWE sacar}} |Cuil1 = Mbappé {{cúl|45', 74}} <br/> Barcola {{cúl|53}} |Cuil2 = |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Danny Makkelie (An Ísiltír) }} {{Cluiche sacair |data = 30 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{CIV sacar}} |scór = 1 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 Tuairisc] |foireann2 = {{NOR sacar}} |Cuil1 = Diallo {{cúl|74}} |Cuil2 = Nusa {{cúl|39}}<br/>Haaland {{cúl|86}} |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 69,665 |reiteoir = Jesús Valenzuela (Veiniséala) }} {{Cluiche sacair |data = 30 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} <ref>Bhí an cluiche curtha sa sceideal ar 19:00 ar dtús ach Cuireadh siar é le haon uair an chloig de dheasca tintrí.</ref> |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 tuairisc] |foireann2 = {{ECU sacar}} |Cuil1 = Quiñones {{cúl|22}}<br/>Jiménez {{cúl|31}} |Cuil2 = |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Slavko Vinčić (an tSlóivéin) }} {{Cluiche sacair |data = 1 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ENG sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 Tuairisc] |foireann2 = {{COD sacar}} |Cuil1 = [[Harry Kane|Kane]] {{cúl|75', 86}} |Cuil2 = Cipenga {{cúl|7}} |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Adham Makhadmeh ([[an Iordáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 1 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 Tuairisc] |foireann2 = {{BIH sacar}} |Cuil1 = Balogun {{cúl|45}} <br/>Tillman {{cúl|82}} |Cuil2 = |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,827 |reiteoir = Raphael Claus (an Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 1 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BEL sacar}} |scór = 3 - 2 (a.b.) |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 TUairisc] |foireann2 = {{SEN sacar}} |Cuil1 = [[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{cúl|86}}<br/>Tielemans {{cúl|89', 120+5|pion}} |Cuil2 = Diarra {{cúl|25}}<br/>I. Sarr {{cúl|51}} |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Saíd Martínez (Hondúras) }} {{Cluiche sacair |data = 2 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 Tuairisc] |foireann2 = {{CRO sacar}} |Cuil1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{cúl|68|pion.}} <br/> Ramos {{cúl|90+4}} |Cuil2 = Perišić {{cúl|53}} |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Espen Eskås (an Iorua) }} {{Cluiche sacair |data = 2 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 Tuairisc] |foireann2 = {{AUT sacar}} |Cuil1 = Oyarzabal {{cúl|36', 89}}<br/>Porro {{cúl|66}} |Cuil2 = |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,492 |reiteoir = Glenn Nyberg (an tSualainn) }} {{Cluiche sacair |data = 2 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 Tuairsic] |foireann2 = {{ALG sacar}} |Cuil1 = Embolo {{cúl|10}}<br/>Ndoye {{cúl|46}} |Cuil2 = |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Yael Falcón (an Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 3 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 3 - 2 (a.b.) |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 Tuairisc] |foireann2 = {{CPV sacar}} |Cuil1 = [[Messi]] {{cúl|29}}<br/>Li. Martínez {{cúl|92}}<br/>Diney {{cúl|111|c.t.}} |Cuil2 = D. Duarte {{cúl|59}}<br/>Lopes Cabral {{cúl|103}} |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,478 |reiteoir = Drew Fischer (Ceanada) }} {{Cluiche sacair |data = 3 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:30|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{COL sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 Tuairisc] |foireann2 = {{GHA sacar}} |Cuil1 = J. Arias {{cúl|14}} |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 69,045 |reiteoir = Clément Turpin (an Fhrainc) }} {{Cluiche sacair |data = 3 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{AUS sacar}} |scór = 1 - 1 (a.b.) <br/>Pionóis<br/>2 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Hany {{cúl|55|c.t.}} <hr>Souttar {{PionósGR}}<br/>Irvine {{Scór pionóis}}<br/>Mabil {{Scór pionóis}}<br/>Herrington {{PionósGR}} |Cuil2 = Ashour {{cúl|13}}<hr>{{Scór pionóis}} Saber<br/>{{Scór pionóis}} Rabia<br/>{{Scór pionóis}} [[Mohamed Salah|Salah]]<br/>{{Scór pionóis}} Abdelmaguid |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,244 |reiteoir = Gustavo Tejera (Uragua) }} === Ochtú ceannais === {{Cluiche sacair |data = 4 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAR sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 Tuairisc] |foireann2 = {{FRA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = {{Mbappé|70|pion.}} |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Ilgiz Tantashev (an Úisbéiceastáin) }} {{Cluiche sacair |data = 4 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{CAN sacar}} |scór = 0 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 Tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Ounahi {{cúl|50', 82}}<br/>Rahimi {{cúl|90+8}} |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 5 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 1 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 Tuairisc] |foireann2 = {{NOR sacar}} |Cuil1 = [[Neymar]] {{cúl|90+10|pion.}} |Cuil2 = Haaland {{cúl|79, 90'}} |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Ismail Elfath (SAM) }} {{Cluiche sacair |data = 5 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}}<ref>Bhí an cluiche curtha sa sceideal ar 18:00 ar dtús ach cuireadh siar é le haon uair an chloig de dheasca na haimsire diúltaí.</ref> |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 2 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 Tuairisc] |foireann2 = {{ENG sacar}} |Cuil1 = Quiñones {{cúl|42}}<br/>Jiménez {{cúl|69|pion.}} |Cuil2 = Bellingham {{cúl|36' , 38}}<br/>[[Harry Kane|Kane]] {{cúl|60|pion.}} |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Alireza Faghani (an Astráil) }} {{Cluiche sacair |data = 6 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|14:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 Tuairsic] |foireann2 = {{ESP sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Merino {{cúl|90+1}} |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,649 |reiteoir = Anthony Taylor (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 6 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = Cluiche 94 |tuairisc = 1 - 4 |foireann2 = {{BEL sacar}} |Cuil1 = Tillman {{cúl|31}} |Cuil2 = De Ketelaere {{cúl|9', 33}}<br/>Vanaken {{cúl|57}}<br/>[[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{cúl|90+3}} |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Adham Makhadmeh (an Iordáin) }} {{Cluiche sacair |data = 7 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 3 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Romero {{cúl|79}}<br/>Messi {{cúl|83}}<br/>Fernández {{cúl|90+2}} |Cuil2 = Ibrahim {{cúl|15}}<br/>Ziko {{cúl|67}} |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = François Letexier (An Fhrainc) }} {{Cluiche sacair |data = 7 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 0 - 0 (a.b.)<br/>Pionóis<br/> 4 -3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 Tuairisc] |foireann2 = {{COL sacar}} |Cuil1 = Xhaka {{Scór pionóis}}<br/>Amdouni {{Scór pionóis}}<br/>Akanji {{PionósGR}}<br/>Itten {{Scór pionóis}}<br/>Vargas {{Scór pionóis}} |Cuil2 = {{Scór pionóis}} Quintero<br/>{{PionósGR}} Sánchez<br/>{{Scór pionóis}} Campaz<br/>{{PionósGR}} Hernández<br/>{{Scór pionóis}} Díaz |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Iván Barton (an tSalvadóir) }} === Ceathrú ceannais === {{Cluiche sacair |data = 9 Iúil 2026 |am = |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = Cluiche 97 |tuairisc = |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = |reiteoir = }} {{Cluiche sacair |data = 10 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 93 |scór = Cluiche 98 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 94 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = |reiteoir = }} {{Cluiche sacair |data = 11 Iúil 2026 |am = |foireann1 = {{NOR sacar}} |scór = Cluiche 99 |tuairisc = |foireann2 = {{ENG sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = |reiteoir = }} {{Cluiche sacair |data = 11 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 95 |scór = Cluiche 100 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 96 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = |reiteoir = }} === Leathcheannais === {{Cluiche sacair |data = 14 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 97 |scór = Cluiche 101 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 98 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = |reiteoir = }} {{Cluiche sacair |data = 15 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 99 |scór = Cluiche 102 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 100 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = |reiteoir = }} === 3ú hÁit === {{Cluiche sacair |data = 18 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Caillteoir Chluiche101 |scór = Cluiche 103 |tuairisc = |foireann2 = Caillteoir Chluiche102 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = |reiteoir = }} === Cluiche ceannais === {{Cluiche sacair |data = 19 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 101 |scór = Cluiche 104 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 102 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = |reiteoir = }} == Féach freisin == * [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA]] * [[Corn FIFA an Domhain 2022|Corn an Domhain 2022]] i gCatar * Scannal [[Omar Artan]], réiteoir [[Sacar|sacair]] [[An tSomáil|Somálach]], curtha ó dhoras ag oifigigh inimirce Mheiriceá tar éis dó leaindeáil in Miami == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Corn FIFA an Domhain 2026]] kg0u6wbm7eu1kjwxx8vibu95jsnkl2h 1319991 1319990 2026-07-09T10:54:10Z Conradder 34685 /* Ceathrú ceannais */ 1319991 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Imeacht}} Reáchtáladh '''Corn FIFA an Domhain 2026''' sna Stáit Aontaithe, Ceanada agus Meicsiceo, ó 11 Meitheamh go 19 Iúil 2026, le cluichí i 11 chathair sna Stáit Aontaithe, trí chathair i Meicsiceo agus dhá chathair i gCeanada<ref name=":1">{{Lua idirlín|url=https://xn--anpipar-jwa8e.ie/2026/03/eiginnteacht-faoi-rannphairtiocht-na-hiaraine-i-gcorn-domhanda-2026-de-reir-mar-a-mheadaionn-teannas-idirnaisiunta/|teideal=Éiginnteacht faoi rannpháirtíocht na hIaráine i gCorn Domhanda 2026 de réir mar a mhéadaíonn teannas idirnáisiúnta|údar=Cóilín Duffy|dáta=2026-03-13|language=ga-IE|work=An Páipéar|dátarochtana=2026-03-28}}</ref>. Ba é seo an dara huair a raibh Corn an Domhain á reáchtáil ag níos mó ná tír amháin.<ref>Reáchtáladh comórtas 2002 sa tSeapáin agus sa Chóiré Theas.</ref> [[Íomhá:The White House FIFA Task Force, May 6, 2025.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: 6 Bealtaine 2025 - Cuireadh tascfhórsa FIFA de chuid Trump ar bun, le [[J. D. Vance|JD Vance]] ]] [[Íomhá:President Trump Makes an Announcement, Aug. 22, 2025 (20250822).webm|clé|mion|220x220px|Físeán @ 21n40s : Thug Gianni Infantino (FIFA) an Corn do Donald Trump, 22 Lúnasa 2025]] [[Íomhá:2026-05-21 Mayor Mamdani Holds a Press Conference to Make a World Cup Announcement.webm|clé|mion|220x220px|Físeán: Méara Mamdani, Nua Eabharc, ag preasócáid, 2026-05-21 ]] [[Íomhá:Troy Parrott 2025.png|clé|mion|284x284px|[[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA]]: Fuair [[Troy Parrott]] cúig chúl in dhá chluiche]] [[Íomhá:24BBRW - 53535940590 (cropped1).jpg|clé|mion|321x321px|Is réiteoir [[Sacar|sacair]] [[An tSomáil|Somálach]] é [[Omar Artan]], curtha ó dhoras ag oifigigh inimirce Mheiriceá<ref name=":2">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/tugann-an-sacar-le-cheile-sinn-ar-fad-ach-cead-a-fhail-o-trump-ar-dtus/|teideal=Tugann an sacar le chéile sinn ar fad, ach cead a fháil ó Trump ar dtús|údar=Pádraic Ó Ciardha|dáta=11 Meitheamh 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-06-11}}</ref>]] == 2018 == I ndiaidh na conspóide a bhain leis na cinntí Corn an Domhain a bhronnadh ar an Rúis agus ar Chatar, den chéad uair tugadh le fios in 2018 go poiblí cén chaoi ar vótáil gach toscaire. Fógraíodh an cinneadh ar an 13 Meitheamh 2018 i Moscó.<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/corn-an-domhain-ag-filleadh-ar-mheiricea-thuaidh-in-2026/|teideal=Corn an Domhain ag filleadh ar Mheiriceá Thuaidh in 2026|údar=Pádraic Ó Ciardha|dáta=13 Meitheamh 2018|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-03-28}}</ref> Ní raibh ach [[Maracó]] a bhí san iomaíocht le Meiriceá, Ceanada agus Meicsiceo. Ba iad tíortha Mheiriceá Thuaidh rogha na n-údar roimh an vóta. Bhí 23 staid tógtha nó á dtógáil cheana féin acu (14 staid a bhí fós le tógáil nó le hathchóiriú i Maracó). Bhí bua ollmhór ag iarratas na dtíortha ó Mheiriceá Thuaidh nuair a comhaireadh na vótaí. Caitheadh níos mó ná a dhá oiread vótaí ar son iarratas Mheiriceá Thuaidh, 134 i gcoinne 65.<ref name=":0" /> == Gnó == Tháinig méadú ollmhór ar líon na bhfoirne a bhí san iomaíocht in 2026; ghlac 48 foireann páirt sa chomórtas.<ref name=":0" /> Meastar go ndéanfaidh an comórtas i Meiriceá Thuaidh brabús $11 billiún do FIFA (breis agus sé bhilliún dollar níos ná iarratas Mharacó in 2018, $5.7 billiún). Tháinig méadú ollmhór ar chostas na dticéad don chomórtas chun an brabús sin a dhéanamh. Bhí meánphraghas $431 (€367) ar thicéad (in 2025), ardú ollmhór ar chostas na dticéad ó Chorn an Domhain 2018 agus comórtas 2014. == Polaitíocht == Is féidir a rá nach mbaineann spórt le polaitíocht ach baineann polaitíocht le FIFA. Nuair a bronnadh Corn an Domhain 2026 ar Mheiriceá, bhí go leor daoine ann ag súil go bhféadfaí bogadh ar aghaidh ó mhíchlú [[Corn FIFA an Domhain 2018|comórtas 2018 sa Rúis]] agus [[Corn FIFA an Domhain 2022|2022 sa Chatar]]. Glacadh leis go mbeadh an lucht freastail bánaithe ach ar a laghad nach mbeadh aon chonspóid mhór ann. Ach bhí comórtas na bliana 2026 faoi scáth an Trumpaigh ó d’fhill sé ar an Teach Bán in 2025.<ref name=":2" /> Bhain Trump úsáid as an gcomórtas chun é féin a chur chun cinn, in 2018 nuair a roghnaíodh an Meiriceá Thuaidh, agus arís in 2025-2026. Thit scáth an teannais idirnáisiúnta ar ullmhúcháin Chorn Domhanda FIFA de réir mar a bhí amhras ag dul i méid faoi rannpháirtíocht na Rúise agus na hIaráine sa chomórtas, In 2022 bhí drogall ar FIFA aon chinneadh a ghlacadh, ach faoi dheireadh bhí orthu an Rúis a chur amach as Corn an Domhain.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.independent.ie/seachtain/is-fearr-go-mall-na-go-brach-ag-ceannairi-fifa-i-dtaca-leis-an-ucrain/41408812.html|teideal=Is fearr go mall ná go brách ag ceannairí Fifa i dtaca leis an Úcráin|údar=Gráinne McElwain|dáta=2022-03-03|language=ga-IE|work=Irish Independent|dátarochtana=2026-03-28}}</ref> Fuair Donald Trump "Duais Síochána FIFA" ó [[Gianni Infantino]], ceannaire FIFA, ar an 22 Lúnasa 2025, rud a tharraing conspóid. Agus ag deireadh mhí Feabhra 2026 rinne Trump ionsaí ar an Iaráin le cabhair Iosrael. {{Príomhalt|Cogadh na Stát Aontaithe agus Iosrael in aghaidh na hIaráine}} Ba mhinic roimhe seo gur reáchtáladh Corn an Domhain i dtír a bhí faoi chumhacht deachtóra nó giunta éigin ach níor tharla sé riamh go ndearna tír óstach ionsaí ar thír eile a bhí le bheith ag imirt sa gcomórtas. Mar sin féin, níor smaoinigh FIFA ná Infantino riamh an comórtas a bhaint ó Mheiriceá. Bhí an Iaráin ar cheann de na tíortha sin a cháiligh don chomórtas trí Chónaidhm Shacair na hÁise a bhí le himirt i nGrúpa G i Los Angeles agus Seattle. Dúirt Aire Spóirt na hIaráine, Ahmad Donyamali, i mí Mhárta 2026 nach raibh an tír ag glacadh páirt sa Chorn, ag rá “Cuireadh dhá chogadh orainn laistigh d’ocht nó naoi mí, agus maraíodh na mílte dár muintir. Mar sin, níl aon fhéidearthacht ann go nglacfaidh muid páirt sa chomórtas". Dúirt Uachtarán FIFA, [[Gianni Infantino]] gur thug Trump, dearbhú dó go mbeidh "fáilte" roimh fhoireann na hIaráine páirt a ghlacadh sa chomórtas. Mar is gnáth dó, chuir Infantino béim ar ról an spóirt mar uirlis a thugann daoine le chéile. “Teastaíonn ócáid mar Chorn an Domhain níos mó ná riamh anois chun daoine a thabhairt le chéile,” a dúirt sé, ag cur leis an mana atá in úsáid ag FIFA le fada, go "n-aontaíonn an sacar an domhan".<ref name=":1" /> Gheall Infantino go mbeadh an Iaráin in ann teacht go Meiriceá chun páirt a ghlacadh sa gcomórtas in ainneoin go bhfuil cogadh ar bun idir an dá thír. Rinneadh neamhaird d’fhocail Infantino arís, áfach. Cé go raibh cead ag an bhfoireann na cluichí a bhí acu i Meiriceá a imirt, bhí orthu an campa traenála a athrú go Meicsiceo agus diúltaíodh víosaí a thabhairt do roinnt d’oifigigh na hIaráine. Bhí foirne eile, go háirithe cinn as Meiriceá Theas agus an Afraic, imníoch go ngabhfar imreoirí nó lucht bainistíochta dá gcuid.<ref>{{Lua idirlín|url=https://tuairisc.ie/beatha-saoirse-agus-toraiocht-an-tsonais-breithla-trump-agus-sam/|teideal=Beatha, saoirse agus tóraíocht an tsonais – breithlá Trump (agus SAM)|údar=Máirín Ní Ghadhra|dáta=22 Meitheamh 2026|language=ga-IE|work=Tuairisc.ie|dátarochtana=2026-06-23}}</ref> Bhí an tSeineagáil, an Úisbéiceastáin agus an Iaráic i measc na bhfoirne eile at rinne gearáin faoi chúrsaí inimirce agus slándála. Bhí [[Omar Artan]], réiteoir [[Sacar|sacair]] [[An tSomáil|Somálach]], curtha ó dhoras ag oifigigh inimirce Mheiriceá tar éis dó leaindeáil in Miami ar an 6 Meitheamh, rud a tharraing conspóid ollmhór.<ref name=":2" /> {{Príomhalt|Omar Abdulkadir Artan}} == Éire == Thosaigh na babhtaí cáilithe i Márta 2023 agus chríochnaigh siad i Márta 2026. Bhí [[Foireann sacair náisiúnta Phoblacht na hÉireann|Poblacht na hÉireann]], [[An Phortaingéil]], [[An Ungáir]], agus an [[An Airméin|Airméin]] sa [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|ghrúpa]] [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|Cáilithe F de chuid UEFA]]. Chríochnaigh An Phortaingéil ar bharr an ghrúpa, agus Poblacht na hÉireann sa dara háit. D'fhág bua na [[An tSeic|Seicia]] ar Éirinn ar an 25 Márta 2026 nach raibh foireann [[Heimir Hallgrímsson]] páirteach i gCorn an Domhain 2026. {{Príomhalt|Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA}} == Eagraíocht == Is é seo an comórtas is mó riamh i stair Chorn an Domhain agus 48 foireann le páirt a ghlacadh ann agus 104 cluiche le himirt. Bhí na foirne roinnte idir 12 grúpa agus ceithre fhoireann i ngach grúpa, rud a fhágann go gcaithfear 72 cluiche a imirt sula bhfágfar slán le haon dream, sin níos mó ná an 64 cluiche ar fad a imríodh ag Corn an Domhain in 2022. Agus formhór na bhfoirne a chríochnaíonn sa tríú háit sna grúpaí ag dul tríd go dtí an chéad bhabhta díbeartha, beidh sé beagnach chomh deacair céanna imeacht ón gcomórtas is atá sé fáil isteach ann. Imreoidh Cúrasó, an tír is lú a bhain áit amach ag Corn an Domhain riamh, a gcéad chluiche i gcoinne ceann d’fhathaigh an chomórtais, an Ghearmáin, Dé Domhnaigh. Imreoidh Háítí, ceann de na tíortha is boichte ar domhan, go moch an mhaidin chéanna in aghaidh na hAlban. Ar an Luan, imreoidh fear Chromghlinne, Roberto Lopes, do Rinn Verde in aghaidh na Spáinne. Tá ábhar iontais le fáil chomh maith in aistir Phanama, na hIaráice, Phoblacht Dhaonlathach an Chongó agus a thuilleadh nach iad.<ref name=":2" /> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center; font-size: 95%;" !An ball de FIFA !Cónaidhm !{{Leid uirlise|Babhtaí Cáilithe|Áit sa ghrúpa sa bhabhta cáilithe}} !{{Leid uirlise|Dáta a<br>cáilíodh|An dáta ar imríodh an cluiche a d'fhág go raibh cáiliú cinnte ó thaobh na matamaitice don fhoireann}} !{{Leid uirlise|Líon craobhacha<br>(2026 san áireamh)|An líon uaireanta a ghlac an tír páirt i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Céad<br />rannph.|An chéad uair a raibh an tír rannpháirteach i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Rannph.<br>dheir.|An uair dheireanach a raibh an tír rannpháirteach i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Líon rannph.<br />as a chéile|Líon na n-uaireanta as a chéile a raibh an tír rannpháirteach i gCorn an Domhain}} !{{Leid uirlise|Craobacha<br />(roimh 2026)|Líon na n-uaireanta a bhfuil Corna an Domhain buaite acu}} !Toradh<br />is fearr |- | style="text-align: left;" | {{CAN sacar}} || [[CONCACAF]] || Óstach || 14/02/2023 || 3 || 1986 || 2022 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{MEX sacar}} || [[CONCACAF]] || Óstach || 14/02/2023 || 17 || 1930 || 2022 || 8 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{nowrap|{{USA sacar}}}} || [[CONCACAF]] || Óstach || 14/02/2023 || 11 || 1930 || 2022 || 1 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{PAN sacar}} || [[CONCACAF]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONCACAF)#Grúpa A 2|Céad áit i ngrúpa A]] || 18/11/2025 || 2 || 2018 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{CUW sacar}} || [[CONCACAF]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONCACAF)#Grúpa B 2|Céad áit i ngrúpa B]] || 18/11/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{HAI sacar}} || [[CONCACAF]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONCACAF)#Grúpa C 2|Céad áit i ngrúpa C]] || 18/11/2025 || 2 || 1974 || 1974 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{IRN sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa A 2|Céad áit i ngrúpa A<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 25/03/2025 || 6 || 1978 || 2022 || 4 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{UZB sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa A 2|Dara háit i ngrúpa A<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 05/06/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{KOR sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa B 2|Céad áit i ngrúpa B<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 05/06/2025 || 6 || 1954 || 2022 || 12 || 0 || data-sort-value="4" | An cheathrú háit |- | style="text-align: left;" | {{JOR sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa B 2|Dara háit i ngrúpa B<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 05/06/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{JPN sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa C 2|Céad áit i ngrúpa C<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 20/03/2025 || 8 || 1998 || 2022 || 8 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{AUS sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa C 2|Dara háit i ngrúpa C<br /><small>(an tríú babhta)</small>]] || 10/06/2025 || 7 || 1974 || 2022 || 6 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{QAT sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa A 3|{{nowrap|Buaiteoir Ghrúpa A}}<br /><small>(an ceathrú babhta)</small>]] || 14/10/2025 || 2 || 2022 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{KSA sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe AFC)#Grúpa B 3|{{nowrap|Buaiteoir Ghrúpa B}}<br /><small>(an ceathrú babhta)</small>]] || 14/10/2025 || 7 || 1994 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{EGY sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa A|Céad áit i ngrúpa A]] || 08/10/2025 || 4 || 1934 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{SEN sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa B|Céad áit i ngrúpa B]] || 14/10/2025 || 3 || 2002 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{RSA sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa C|Céad áit i ngrúpa C]] || 14/10/2025 || 4 || 1998 || 2010 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{CPV sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa D|Céad áit i ngrúpa D]] || 13/10/2025 || 1 || 2026 || n\bh || 1 || 0 || data-sort-value="8" | n\bh |- | style="text-align: left;" | {{MAR sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa E|Céad áit i ngrúpa E]] || 05/09/2025 || 7 || 1970 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="4" | An cheathrú háit |- | style="text-align: left;" | {{CIV sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa F|Céad áit i ngrúpa F]] || 14/10/2025 || 4 || 2006 || 2014 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{ALG sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa G|Céad áit i ngrúpa G]] || 09/10/2025 || 5 || 1982 || 2014 || 1 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{TUN sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa H|Céad áit i ngrúpa H]] || 08/09/2025 || 7 || 1978 || 2022 || 3 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{GHA sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] || [[Corn Sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CAF)#Grúpa I|Céad áit i ngrúpa I]] || 12/10/2025 || 5 || 2006 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{ARG sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|1ú CONMEBOL]] || 25/03/2025 || 18 || 1930 || 2022 || 14 || 3 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{ECU sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|2ú CONMEBOL]] || 10/06/2025 || 5 || 2002 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{COL sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|3ú CONMEBOL]] || 04/09/2025 || 7 || 1962 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{URU sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|4ú CONMEBOL]] || 04/09/2025 || 15 || 1930 || 2022 || 5 || 2 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{BRA sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|5ú CONMEBOL]] || 10/06/2025 || 23 || 1930 || 2022 || 23 || 5 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{PAR sacar}} || [[CONMEBOL]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe CONMEBOL)#Tábla|6ú CONMEBOL]] || 04/09/2025 || 9 || 1930 || 2010 || 1 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{NZL sacar}} || [[Oceania Football Confederation|OFC]] || Buaiteoir [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe OFC)|an tríú babhta]] || 24/03/2025 || 3 || 1982 || 2010 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{GER sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa A|Céad áit i ngrúpa A]] || 17/11/2025 || 21 || 1934 || 2022 || 17 || 4 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{SUI sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa B|Céad áit i ngrúpa B]] || 18/11/2025 || 13 || 1934 || 2022 || 6 || 0 || data-sort-value="5" | Ceathrú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{SCO sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa C|Céad áit i ngrúpa C]] || 18/11/2025 || 9 || 1954 || 1998 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{FRA sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa D|Céad áit i ngrúpa D]] || 13/11/2025 || 17 || 1930 || 2022 || 8 || 2 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{ESP sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa E|Céad áit i ngrúpa E]] || 18/11/2025 || 17 || 1934 || 2022 || 13 || 1 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{POR sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|Céad áit i ngrúpa F]]|| 16/11/2025 || 9 || 1966 || 2022 || 7 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{NED sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa G|Céad áit i ngrúpa G]] || 17/11/2025 || 12 || 1934 || 2022 || 2 || 0 || data-sort-value="2" | Dara háit |- | style="text-align: left;" | {{AUT sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa H|Céad áit i ngrúpa H]] || 18/11/2025 || 8 || 1934 || 1998 || 1 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{NOR sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa I|Céad áit i ngrúpa I]] || 16/11/2025 || 4 || 1938 || 1998 || 1 || 0 || data-sort-value="6" | Ochtú ceannais |- | style="text-align: left;" | {{BEL sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa J|Céad áit i ngrúpa J]] || 18/11/2025 || 15 || 1930 || 2022 || 4 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{ENG sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa K|Céad áit i ngrúpa K]] || 14/10/2025 || 17 || 1950 || 2022 || 8 || 1 || data-sort-value="1" | Curadh domhanda |- | style="text-align: left;" | {{CRO sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Grúpa L|Céad áit i ngrúpa L]] || 14/11/2025 || 7 || 1998 || 2022 || 4 || 0 || data-sort-value="2" | Dara háit |- | style="text-align: left;" | {{nowrap|{{BIH sacar}}}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach A|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA A]] || 31/03/2026 || 2 || 2014 || 2014 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{SWE sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach B|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA B]] || 31/03/2026 || 13 || 1934 || 2018 || 1 || 0 || data-sort-value="2" | Dara háit |- | style="text-align: left;" | {{TUR sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach C|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA C]] || 31/03/2026 || 3 || 1954 || 2002 || 1 || 0 || data-sort-value="3" | Tríú háit |- | style="text-align: left;" | {{CZE sacar}} || [[UEFA]] || [[Corn sacair an Domhain 2026 (babhtaí cáilithe UEFA)#Bealach D|Buaiteoir cluiche díbeartha UEFA D]] || 31/03/2026 || 2 || 2006 || 2006 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{COD sacar}} || [[Confédération Africaine de Football|CAF]] ||Buaiteoir ar [[Corn sacair an Domhain 2026 (craobh díbeartha idir ilchríocha|bhabhta díbeartha idir ilchríocha 1]] || 31/03/2026 || 2 || 1974 || 1974 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |- | style="text-align: left;" | {{IRQ sacar}} || [[Asian Football Confederation|AFC]] ||Buaiteoir ar [[Corn sacair an Domhain 2026 (craobh díbeartha idir ilchríocha|bhabhta díbeartha idir ilchríocha 2]] || 31/03/2026 || 2 || 1986 || 1986 || 1 || 0 || data-sort-value="7" | Babhta na nGrúpaí |} == An Phríomh-chomórtas == '''Dáileadh na ngrúpaí''' {| |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa A|Grúpa A]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| A1 || {{MEX sacar}} |- |align="center"| A2 || {{RSA sacar}} |- |align="center"| A3 || {{KOR sacar}} |- |align="center"| A4 || {{CZE sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa B|Grúpa B]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| B1 || {{CAN sacar}} |- |align="center"| B2 || {{BIH (gearr) sacar}} |- |align="center"| B3 || {{QAT sacar}} |- |align="center"| B4 || {{SUI sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa C|Grúpa C]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| C1 || {{BRA sacar}} |- |align="center"| C2 || {{MAR sacar}} |- |align="center"| C3 || {{HAI sacar}} |- |align="center"| C4 || {{SCO sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa D|Grúpa D]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| D1 || {{USA sacar}} |- |align="center"| D2 || {{PAR sacar}} |- |align="center"| D3 || {{AUS sacar}} |- |align="center"| D4 || {{TUR sacar}} |} |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa E|Grúpa E]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| E1 || {{GER sacar}} |- |align="center"| E2 || {{CUW sacar}} |- |align="center"| E3 || {{CIV sacar}} |- |align="center"| E4 || {{ECU sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa F|Grúpa F]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| F1 || {{NED sacar}} |- |align="center"| F2 || {{JPN sacar}} |- |align="center"| F3 || {{SWE sacar}} |- |align="center"| F4 || {{TUN sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa G|Grúpa G]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| G1 || {{BEL sacar}} |- |align="center"| G2 || {{EGY sacar}} |- |align="center"| G3 || {{IRN sacar}} |- |align="center"| G4 || {{NZL sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa H|Grúpa H]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| H1 || {{ESP sacar}} |- |align="center"| H2 || {{CPV sacar}} |- |align="center"| H3 || {{KSA sacar}} |- |align="center"| H4 || {{URU sacar}} |} |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa I|Grúpa I]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| I1 || {{FRA sacar}} |- |align="center"| I2 || {{SEN sacar}} |- |align="center"| I3 || {{IRQ sacar}} |- |align="center"| I4 || {{NOR sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa J|Grúpa J]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| J1 || {{ARG sacar}} |- |align="center"| J2 || {{ALG sacar}} |- |align="center"| J3 || {{AUT sacar}} |- |align="center"| J4 || {{JOR sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa K|Grúpa K]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| K1 || {{POR sacar}} |- |align="center"| K2 || {{COD sacar}} |- |align="center"| K3 || {{UZB sacar}} |- |align="center"| K4 || {{COL sacar}} |} | {| class="wikitable" |- |+ {{nowrap|[[#Grúpa L|Grúpa L]]}} |- ! Áit ||width="150"| Foireann |- |align="center"| L1 || {{ENG sacar}} |- |align="center"| L2 || {{CRO sacar}} |- |align="center"| L3 || {{GHA sacar}} |- |align="center"| L4 || {{PAN sacar}} |} |} '''Searmanas oscailte''' Bhí trí shearmanas oscailte ann don chomórtas, ceann ar leith ag gach ceann de na tíortha óstaigh. '''Forléargas ar na mór-ranna de réir an bhabhta''' {| class="wikitable sortable" style="text-align: center; font-size: 95%;" !Continent !Cónaidhm !Babhta na nGrúpaí !An 32 deiridh !Ochtú ceannais !Ceathrú ceannais !Leathcheannais !3ú háit !Ceannais |- |align="left"| [[An Afraic]] | [[Confédération Africaine de Football|CAF]] | 10 (20.83%) | | | | | | |- |align="left"| [[An Áise]] | [[Asian Football Confederation|AFC]] | 9 (18.75%) | | | | | | |- |align="left"| [[An Eoraip]] | [[UEFA]] | 16 (33.33%) | | | | | | |- |align="left"| [[Meiriceá Thuaidh]] agua [[Meiriceá Láir]] | [[CONCACAF]] | 6 (12.5%) | | | | | | |- |align="left"| [[An Aigéine]] || [[Oceania Football Confederation|OFC]] | 1 (2.08%) | | | | | | |- |align="left"| [[Meiriceá Theas]] | [[CONMEBOL]] | 6 (12.50%) | | | | | | |- class="sortbottom" ! colspan="2" style="text-align: ;" | Iomlán || 48 || 32 || 16 || 8 || 4 || 2 || 2 |} == Réiteoirí == {| class="wikitable" width=80% ! Cónaidhm ! Réiteoir ! Réiteoir cúnta ! VAR |- | [[Asian Football Confederation|AFC]] | {{Bratach|United Arab Emirates}} [[Omar Al-Ali]]<br />{{Bratach|Qatar}} [[Abdulrahman Al-Jassim]]<br />{{Bratach|Saudi Arabia}} [[Khalid Al-Turais]]<br />{{Bratach|Japan}} [[Yusuke Araki]]<br />{{Bratach|Australia}} [[Alireza Faghani]]<br />{{Bratach|China}} [[Ma Ning (voetbalscheidsrechter)|Ma Ning]]<br />{{Bratach|Jordan}} [[Adham Makhadmeh]]<br />{{Bratach|Uzbekistan}} [[Ilgiz Tantasjev]] | {{Bratach|Saudi Arabia}} Mohammed Al-Abakry<br />{{Bratach|Jordan}} Mohammad Al-Kalaf<br />{{Bratach|Jordan}} Ahmad Al-Roalle<br />{{Bratach|United Arab Emirates}} Mohamed Al-Hammadi<br />{{Bratach|Qatar}} Saud Al-Maqaleh<br />{{Bratach|Qatar}} Taleb Al-Marri<br />{{Bratach|Uzbekistan}} Timoer Gaynoellin<br />{{Bratach|Australia}} George Lakrindis<br />{{Bratach|Australia}} James Lindsay<br />{{Bratach|Japan}} Jun Mihara<br />{{Bratach|Uzbekistan}} Andrej Tsapenko<br />{{Bratach|China}} Fei Zhou | {{Bratach|Qatar}} [[Khamis Al-Marri]]<br />{{Bratach|Saudi Arabia}} [[Abdullah Al-Shehri]]<br />{{Bratach|Australia}} [[Shaun Evans|Shaun Evans]]<br />{{Bratach|China}} [[Fu Ming]]<br />{{Bratach|United Arab Emirates}} [[Mohammed Obaid Khadim]] |- | [[Confédération Africaine de Football|CAF]] | {{Bratach|Somalia}} [[Omar Abdulkadir Artan]]<br />{{Bratach|Gabon}} [[Pierre Atcho]]<br />{{Bratach|Mauritania}} [[Dahane Beida]]<br />{{Bratach|Algeria}} [[Mustapha Ghorbal]]<br />{{Bratach|Morocco}} [[Jalal Jayed]]<br />{{Bratach|Egypt}} [[Amin Mohamed]]<br />{{Bratach|South Africa}} [[Abongile Tom]] | {{Bratach|Gabon}} Amos Abeigne<br />{{Bratach|Egypt}} Mahmoud Abouelregal<br />{{Bratach|Morocco}} Mostafa Akarkad<br />{{Bratach|Morocco}} Zakaria Brinsi<br />{{Bratach|Gabon}} Boris Ditsoga<br />{{Bratach|Algeria}} Mokrane Gourari<br />{{Bratach|Egypt}} Ahmed Hossam Taha<br />{{Bratach|Cameroon}} Elvis Noupue<br />{{Bratach|Lesotho}} Souru Phatsoane<br />{{Bratach|Angola}} Jerson Santos<br />{{Bratach|South Africa}} Zakhele Siwela<br />{{Bratach|Algeria}} Abbes Akram Zerhouni | {{Bratach|Egypt}} [[Mahmoud Ashour]]<br />{{Bratach|Morocco}} [[Hamza El Fariq]] |- | [[CONCACAF]] | {{Bratach|El Salvador}} [[Iván Barton]]<br />{{Bratach|Costa Rica}} [[Juan Calderón]]<br />{{Bratach|United States of America}} [[Ismail Elfath]]<br />{{Bratach|Canada}} [[Drew Fischer]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[Katia García]]<br />{{Bratach|Honduras}} [[Said Martínez]]<br />{{Bratach|Jamaica}} [[Oshane Nation]]<br />{{Bratach|United States of America}} [[Tori Penso]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[César Arturo Ramos]] | {{Bratach|Canada}} Lyes Arfa<br />{{Bratach|United States of America}} Kyle Atkins<br />{{Bratach|Canada}} Micheal Barwegen<br />{{Bratach|Mexico}} Marco Bisguerra<br />{{Bratach|Honduras}} Walter López<br />{{Bratach|United States of America}} Brooke Mayo<br />{{Bratach|Costa Rica}} Juan Carlos Mora<br />{{Bratach|El Salvador}} David Morán<br />{{Bratach|Mexico}} Alberto Morín<br />{{Bratach|United States of America}} Kathryn Nesbitt<br />{{Bratach|United States of America}} Corey Parker<br />{{Bratach|Nicaragua}} Antonio Pupiro<br />{{Bratach|Honduras}} Christián Ramírez<br />{{Bratach|Mexico}} Sandra Ramírez<br />{{Bratach|Trinidad and Tobago}} Caleb Wales | {{Bratach|United States of America}} [[Joe Dickerson]]<br />{{Bratach|Nicaragua}} [[Tatiana Guzmán]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[Erick Miranda]]<br />{{Bratach|Mexico}} [[Guillermo Pacheco]]<br />{{Bratach|United States of America}} [[Armando Villarreal]] |- | [[CONMEBOL]] | {{Bratach|Brazil}} [[Ramon Abatti]]<br />{{Bratach|Paraguay}} [[Juan Gabriel Benítez]]<br />{{Bratach|Brazil}} [[Raphael Claus]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Yael Falcón Pérez]]<br />{{Bratach|Chile}} [[Cristián Garay]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Darío Herrera]]<br />{{Bratach|Peru}} [[Kevin Ortega]]<br />{{Bratach|Brazil}} [[Wilton Pereira Sampaio]]<br />{{Bratach|Colombia}} [[Andrés Rojas]]<br />{{Bratach|Uruguay}} [[Gustavo Tejera]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Facundo Tello]]<br />{{Bratach|Venezuela}} [[Jesús Valenzuela]] | {{Bratach|Brazil}} Rafael Alves<br />{{Bratach|Uruguay}} Carlos Barreiro<br />{{Bratach|Argentina}} Juan Pablo Belatti<br />{{Bratach|Brazil}} Bruno Boschilia<br />{{Bratach|Paraguay}} Eduardo Cardozo<br />{{Bratach|Argentina}} Gabriel Chade<br />{{Bratach|Argentina}} Maximiliano Del Yesso<br />{{Bratach|Brazil}} Rodrigo Figueiredo<br />{{Bratach|Colombia}} Alexander Guzmán<br />{{Bratach|Brazil}} Danilo Manis<br />{{Bratach|Venezuela}} Tulio Moreno<br />{{Bratach|Argentina}} Christián Navarro<br />{{Bratach|Peru}} Michael Orué<br />{{Bratach|Brazil}} Bruno Pires<br />{{Bratach|Chile}} José Retamal<br />{{Bratach|Chile}} Miguel Rocha<br />{{Bratach|Argentina}} Facundo Rodríguez<br />{{Bratach|Paraguay}} Milciades Saldivar<br />{{Bratach|Uruguay}} Nicolás Taran<br />{{Bratach|Venezuela}} Jorge Urrego | {{Bratach|Colombia}} [[Nicolás Gallo]]<br />{{Bratach|Uruguay}} [[Antonio García]]<br />{{Bratach|Uruguay}} [[Leodán González]]<br />{{Bratach|Chile}} [[Juan Lara]]<br />{{Bratach|Argentina}} [[Hernán Mastrangelo]]<br />{{Bratach|Venezuela}} [[Juan Soto (voetbalscheidsrechter)|Juan Soto]]<br />{{Bratach|Brazil}} [[Rodolpho Toski]] |- | [[Oceania Football Confederation|OFC]] | {{Bratach|New Zealand}} [[Campbell-Kirk Kawana-Waugh]] | {{Bratach|New Zealand}} Isaac Trevis | |- | [[UEFA]] | {{Bratach|Norway}} [[Espen Eskås]]<br />{{Bratach|Spain}} [[Alejandro Hernández|Alejandro Hernández]]<br />{{Bratach|Romania}} [[István Kovács (voetbalscheidsrechter)|István Kovács]]<br />{{Bratach|France}} [[François Letexier]]<br />{{Bratach|Netherlands}} [[Danny Makkelie]]<br />{{Bratach|Poland}} [[Szymon Marciniak]]<br />{{Bratach|Italy}} [[Maurizio Mariani]]<br />{{Bratach|Sweden}} [[Glenn Nyberg]]<br />{{Bratach|England}} [[Michael Oliver|Michael Oliver]]<br />{{Bratach|Portugal}} [[João Pinheiro|João Pinheiro]]<br />{{Bratach|Switzerland}} [[Sandro Schärer]]<br />{{Bratach|England}} [[Anthony Taylor|Anthony Taylor]]<br />{{Bratach|France}} [[Clément Turpin]]<br />{{Bratach|Slovenia}} [[Slavko Vinčić]]<br />{{Bratach|Germany}} [[Felix Zwayer]] | {{Bratach|Norway}} Isaak Bashevkin<br />{{Bratach|Sweden}} Mahbod Beigi<br />{{Bratach|England}} Gary Beswick<br />{{Bratach|Italy}} Daniele Bindoni<br />{{Bratach|England}} Stuart Burt<br />{{Bratach|France}} Nicolas Danos<br />{{Bratach|Switzerland}} Stéphane De Almeida<br />{{Bratach|Germany}} Christian Dietz<br />{{Bratach|Norway}} Jan Erik Engan<br />{{Bratach|Portugal}} Bruno Jesus<br />{{Bratach|Germany}} Robert Kempter<br />{{Bratach|Slovenia}} Tomaž Klančnik<br />{{Bratach|Slovenia}} Andraž Kovačič<br />{{Bratach|Poland}} Adam Kupsik<br />{{Bratach|Poland}} Tomasz Listkiewicz<br />{{Bratach|Portugal}} Luciano Maia<br />{{Bratach|England}} James Mainwaring<br />{{Bratach|Romania}} Mihai Marica<br />{{Bratach|France}} Cyril Mugnier<br />{{Bratach|Spain}} José Naranjo Pérez<br />{{Bratach|England}} Adam Nunn<br />{{Bratach|France}} Benjamin Pagès<br />{{Bratach|France}} Mehdi Rahmouni<br />{{Bratach|Spain}} Diego Sánchez<br />{{Bratach|Sweden}} Andreas Søderkvist<br />{{Bratach|Netherlands}} Hessel Steegstra<br />{{Bratach|Italy}} Alberto Tegoni<br />{{Bratach|Romania}} Ferencz Tunyogi<br />{{Bratach|Netherlands}} Jan de Vries | {{Bratach|Croatia}} [[Ivan Bebek]]<br />{{Bratach|France}} [[Jérôme Brisard]]<br />{{Bratach|Germany}} [[Bastian Dankert]]<br />{{Bratach|France}} [[Willy Delajod]]<br />{{Bratach|Spain}} [[Carlos del Cerro Grande]]<br />{{Bratach|Italy}} [[Marco Di Bello]]<br /><s>{{Bratach|Netherlands}} [[Rob Dieperink]]</s><br />{{Bratach|England}} [[Jarred Gillett]]<br />{{Bratach|Netherlands}} [[Dennis Higler]]<br />{{Bratach|Poland}} [[Tomasz Kwiatkowski]]<br />{{Bratach|Switzerland}} [[Fedayi San]]<br />{{Bratach|Belgium}} [[Bram Van Driessche]] |} == Babhta na nGrúpaí == === Grúpa A === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{MEX sacar}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{RSA sacar}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{KOR sacar}} |3||1||0||2||2||3||-1||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{CZE sacar}} |3||0||1||2||2||6||-4||'''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 11 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Tuairisc] |foireann2 = {{RSA sacar}} |Cuil1 = J. Quiñones {{cúl}} 9' <br/>R. Jiménez {{cúl}} 67' |Cuil2 = |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Wilton Sampaio ([[an Bhrasaíl]]) }} {{Cluiche sacair |data = 11 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{KOR sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Tuairisc] |foireann2 = {{CZE sacar}} |Cuil1 = Hwang In-Beom {{cúl}} 67' <br/>Oh Hyeon-Gyu {{cúl}} 80' |Cuil2 = L. Krejčí {{cúl}} 59' |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 44,985 |reiteoir = Amin Mohamed Omar ([[an Éigipt]]) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CZE sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Tuairisc] |foireann2 = {{RSA sacar}} |Cuil1 = Sadílek {{cúl}} 6' |Cuil2 = Mokoena {{cúl}} 83' (pion.) |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 67,442 |reiteoir = Tori Penso (SAM) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Tuairisc] |foireann2 = {{KOR sacar}} |Cuil1 = Romo {{cúl}} 50' |Cuil2 = |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 45,522 |reiteoir = Gustavo Tejera ([[Uragua]]) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{CZE sacar}} |scór = 0 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Tuairisc] |foireann2 = {{MEX sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = M. Chávez {{cúl}} 55'<br/>Quiñones {{cúl}} 61'<br/>Fidalgo {{cúl}} 90+4' |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Yael Falcón (An Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{RSA sacar}} |scór = Cluiche 54 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Tuairisc] |foireann2 = {{KOR sacar}} |Cuil1 = Maseko {{cúl}} 63' |Cuil2 = |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 51,243 |reiteoir = Facundo Tello (An Airgintín) }} === Grúpa B === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{SUI sacar}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CAN sacar}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{BIH sacar}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{QAT sacar}} |3||0||1||2||2||10||-8|| '''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 12 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CAN sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Tuairisc] |foireann2 = {{BIH sacar}} |Cuil1 = Larin {{cúl}} '78 |Cuil2 = Lukić {{cúl}} '21 |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,002 |reiteoir = Facundo Tello (An Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{QAT sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Tuairisc] |foireann2 = {{SUI sacar}} |Cuil1 = Muheim {{cúl}} 90+4' (c.t.) |Cuil2 = Embolo {{cúl}} 17' (pion.) |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 67,966 |reiteoir = Saíd Martínez (Hondúras) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 4 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Tuairisc] |foireann2 = {{BIH sacar}} |Cuil1 = Manzambi {{cúl}} 74', 90' <br/>Vargas {{cúl}} 84' <br/>Xhaka {{cúl}} 90+7' (pion.) |Cuil2 = Mahmić {{cúl}} 90+3' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,026 |reiteoir = João Pinheiro ([[An Phortaingéil]]) }} {{Cluiche sacair |data = 18 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{CAN sacar}} |scór = 6–0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Tuairisc] |foireann2 = {{QAT sacar}} |Cuil1 = Larin {{cúl}} 16'<br/>J. David {{cúl}} 29', 45+3', 90+2'<br/>Saliba {{cúl}} 64'<br/>Manai {{cúl}} 75' (c.t.) |Cuil2 = |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Cristián Garay ([[an tSile]]) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Tuairisc] |foireann2 = {{CAN sacar}} |Cuil1 = Vargas {{cúl}} 46' <br/> Manzambi {{cúl}} 57' |Cuil2 = P. David {{cúl}} 76' |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Ramon Abatti (An Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BIH sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Tuairisc] |foireann2 = {{QAT sacar}} |Cuil1 = Alajbegović {{cúl}} 29'<br/>Abunada {{cúl}} 34' (c.t.) <br/>Mahmić {{cúl}} 80' |Cuil2 = Al-Haydos {{cúl}} 42' |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Jesús Valenzuela (Veiniséala) }} === Grúpa C === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{BRA sacar}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{MAR sacar}} |3||2||1||0||6||3||+3||'''7''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{SCO sacar}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{HAI sacar}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = Vinícius {{cúl}} 32' |Cuil2 = Saibari {{cúl}} 21' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Slavko Vinčić ([[an tSlóivéin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{HAI sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Tuairisc] |foireann2 = {{SCO sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = McGinn {{cúl}} 28' |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 64,146 |reiteoir = Mustapha Ghorbal ([[an Ailgéir]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{SCO sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Saibari {{cúl}} 2' |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 64,146 |reiteoir = Ilgiz Tantashev ([[an Úisbéiceastáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Tuairisc] |foireann2 = {{HAI sacar}} |Cuil1 = Cunha {{cúl}} 23', 36'<br/>Vinícius {{cúl}} 45+3' |Cuil2 = |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Alejandro Hernández Hernández ([[An Spáinn]]) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{SCO sacar}} |scór = 0 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Tuairisc] |foireann2 = {{BRA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Vinícius {{cúl}} 7', 45+3'<br/>Cunha {{cúl}} 60' |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,478 |reiteoir = César Arturo Ramos (Meicsiceo) }} {{Cluiche sacair |data = 24 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{MAR sacar}} |scór = 4 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Tuairisc] |foireann2 = {{HAI sacar}} |Cuil1 = Hakimi {{cúl}} 39'<br/>Saibari {{cúl}} 45+1'<br/>Rahimi {{cúl}} 78'<br/>Yassine {{cúl}} 89' |Cuil2 = Bounou {{cúl}} 10' (c.t.)<br/>Isidor {{cúl}} 43' |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Danny Makkelie (An Ísiltír) }} === Grúpa D === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{USA sacar}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{AUS sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{PAR sacar}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{TUR sacar}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} {{Cluiche sacair |data = 12 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = 4 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Tuairisc] |foireann2 = {{PAR sacar}} |Cuil1 = Bobadilla {{cúl}} 7' (c.t.) <br/>Balogun {{cúl}}31', 45+5'<br/>Reyna {{cúl}}90+8' |Cuil2 = Maurício {{cúl}} 73' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood, California|Inglewood]] |slua = 70,492 |reiteoir = Danny Makkelie ([[an Ísiltír]]) }} {{Cluiche sacair |data = 13 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{AUS sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Tuairisc] |foireann2 = {{TUR sacar}} |Cuil1 = Irankunda {{cúl}}27' <br/>Metcalfe {{cúl}}75' |Cuil2 = |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Jesús Valenzuela ([[Veiniséala]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Tuairisc] |foireann2 = {{AUS sacar}} |Cuil1 = Burgess {{cúl}} 11' (c.t.) <br/>Freeman {{cúl}}43' |Cuil2 = |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Felix Zwayer ([[An Ghearmáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 19 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUR sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Tuairisc] |foireann2 = {{PAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Galarza {{cúl}} 2' |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,827 |reiteoir = Iván Barton ([[an tSalvadói]]) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUR sacar}} |scór = 3 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Tuairisc] |foireann2 = {{USA sacar}} |Cuil1 = Güler {{cúl}} 10' <br/>Yılmaz {{cúl}} 31'<br/>Ayhan {{cúl}} 90+8' |Cuil2 = Trusty {{cúl}} 3'<br/>Berhalter {{cúl}} 49' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,492 |reiteoir = Mustapha Ghorbal ([[an Ailgéir]]) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAR sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Tuairisc] |foireann2 = {{AUS sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,827 |reiteoir = Clément Turpin (An Fhrainc) }} === Grúpa E === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{GER sacar}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CIV sacar}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{ECU sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{CUW sacar}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{GER sacar}} |scór = Cluiche 7 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Tuairisc] |foireann2 = {{CUW sacar}} |Cuil1 = Nmecha {{cúl}}6'<br/>Schlotterbeck {{cúl}}38'<br/>Havertz {{cúl}}45+5' {{cúl}}(pion.), 88'<br/>Musiala {{cúl}}47'<br/>Brown {{cúl}}68'<br/>Undav {{cúl}}78' |Cuil2 = Comenencia {{cúl}} 21' |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,021 |reiteoir = Jalal Jayed ([[Maracó]]) }} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CIV sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Tuairisc] |foireann2 = {{ECU sacar}} |Cuil1 = A. Diallo {{cúl}} 90' |Cuil2 = |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,274 |reiteoir = François Letexier ([[An Fhrainc]]) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{GER sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Tuairisc] |foireann2 = {{CIV sacar}} |Cuil1 = Undav {{cúl}} 68', 90+4' |Cuil2 = Kessié {{cúl}} 30' |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Juan Gabriel Benítez ([[Paragua]]) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ECU sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Tuairisc] |foireann2 = {{CUW sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 68,598 |reiteoir = Ma Ning ([[an tSín]]) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CUW sacar}} |scór = 0 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Tuairisc] |foireann2 = {{CIV sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Pépé {{cúl}} 7', 64' |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Glenn Nyberg (An tSualainn) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ECU sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Tuairisc] |foireann2 = {{GER sacar}} |Cuil1 = Angulo {{cúl}} 9' <br/> Plata {{cúl}} 77' |Cuil2 = Sané {{cúl}} 2' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Tori Penso (SAM) }} === Grúpa F === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{NED sacar}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{JPN sacar}} |3||1||1||1||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{SWE sacar}} |3||1||1||1||7||7|| 0||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{TUN sacar}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{NED sacar}} |scór = 2 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Tuairisc] |foireann2 = {{JPN sacar}} |Cuil1 = [[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{cúl}}50'<br/>Summerville {{cúl}}64' |Cuil2 = Nakamura {{cúl}}57'<br/>Kamada {{cúl}}88' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 69,285 |reiteoir = Ismail Elfath ([[SAM]]) }} {{Cluiche sacair |data = 14 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{SWE sacar}} |scór = 5 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Tuairisc] |foireann2 = {{TUN sacar}} |Cuil1 = Ayari {{cúl}} 7', 90+6'<br/>Isak {{cúl}} 30'<br/>Gyökeres {{cúl}} 59'<br/>Svanberg {{cúl}} 84' |Cuil2 = Rekik {{cúl}} 43' |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 50,987 |reiteoir = Yael Falcón ([[An Airgintín]]) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{NED sacar}} |scór = 5 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Tuairisc] |foireann2 = {{SWE sacar}} |Cuil1 = Brobbey {{cúl}} 5', 17'<br/>Gakpo {{cúl}} 47', 54'<br/>Summerville {{cúl}} 89' |Cuil2 = Elanga {{cúl}} 59' |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 20 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|22:00|utc1=-6|06:00+|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUN sacar}} |scór = 0 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Tuairisc] |foireann2 = {{JPN sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Kamada 4'<br/>Ueda 31', 83'<br/>J. Itō 69' |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 51,243 |reiteoir = István Kovács ([[an Rómáin]]) }} ''Beidh an cluiche idir an Túinéis agus an tSeapáin ar an 1,000ú cluiche is stair Chorn an Domhain {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{JPN sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Tuairisc] |foireann2 = {{SWE sacar}} |Cuil1 = Maeda {{cúl}} 56' |Cuil2 = Elanga {{cúl}} 62' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 51,243 |reiteoir = István Kovács (an Rómáin) }} {{Cluiche sacair |data = 25 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{TUN sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Tuairisc] |foireann2 = {{NED sacar}} |Cuil1 = Mastouri {{cúl}} 54' |Cuil2 = Skhiri {{cúl}} 3' (c.t.)<br/>Brobbey {{cúl}} 7'<br/>Van Hecke {{cúl}} 62' |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 68,391 |reiteoir = Katia Itzel García (Meicsiceo) }} === Grúpa G === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{BEL sacar}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{EGY sacar}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{IRN sacar}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{NZL sacar}} |3||0||1||2||4||10||-6||'''1''' |} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BEL sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Hany {{cúl}} 66' (c.t.) |Cuil2 = Ashour {{cúl}} 19' |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,775 |reiteoir = Ramon Abatti ([[An Bhrasaíl]]) }} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{IRN sacar}} |scór = 2 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Tuairisc] |foireann2 = {{NZL sacar}} |Cuil1 = Rezaeian {{cúl}}32' <br/>Mohebi {{cúl}}64' |Cuil2 = Just {{cúl}} 7', 54' |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,108 |reiteoir = César Arturo Ramos ([[Meicsiceo]]) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BEL sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Tuairisc] |foireann2 = {{IRN sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,317 |reiteoir = Darío Herrera (an Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{NZL sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Surman {{cúl}} 15' |Cuil2 = Ziko {{cúl}} 58' <br/>[[Mohamed Salah|Salah]] {{cúl}} 67'<br/>Trézéguet {{cúl}} 82' |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Omar Al Ali ([[Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha|AEA]]) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{EGY sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Tuairisc] |foireann2 = {{IRN sacar}} |Cuil1 = Saber {{cúl}} 5' |Cuil2 = Rezaeian {{cúl}} 14' |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Szymon Marciniak (An Pholainn) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{NZL sacar}} |scór = 1 - 5 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Tuairisc] |foireann2 = {{BEL sacar}} |Cuil1 = Just {{cúl}} 84' |Cuil2 = Trossard {{cúl}} 28', 50'<br/>De Bruyne {{cúl}} 66'<br/>[[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{cúl}} 86'<br/>Saelemaekers {{cúl}} 90+4' |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Adham Makhadmeh ([[an Iordáin]]) }} === Grúpa H === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{ESP sacar}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CPV sacar}} |3||0||3||0||2||2||+0||'''3''' |- | '''3''' |style="text-align:left;"|{{URU sacar}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{KSA sacar}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Tuairisc] |foireann2 = {{CPV sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 67,640 |reiteoir = Adham Makhadmeh ([[an Iordáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 15 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{KSA sacar}} |scór = 1 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Tuairisc] |foireann2 = {{URU sacar}} |Cuil1 = Al-Amri {{cúl}} 41' |Cuil2 = M. Araújo {{cúl}} 80' |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 62,764 |reiteoir = Maurizio Mariani ([[An Iodáil]]) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = 4 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Tuairisc] |foireann2 = {{KSA sacar}} |Cuil1 = [[Lamine Yamal|Yamal]] {{cúl}} 10' <br/>Oyarzabal {{cúl}} 21', 24' <br/>Al-Tambakti {{cúl}} 49' (c.t.) |Cuil2 = |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Raphael Claus ([[An Bhrasaíl]]) }} {{Cluiche sacair |data = 21 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{URU sacar}} |scór = 2 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Tuairisc] |foireann2 = {{CPV sacar}} |Cuil1 = M. Araújo {{cúl}} 44'<br/>Canobbio {{cúl}} 45+6' |Cuil2 = K. Pina {{cúl}} 21'<br/>Varela {{cúl}} 61' |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,003 |reiteoir = Espen Eskås ([[an Iorua]]) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{CPV sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Tuairisc] |foireann2 = {{KSA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,278 |reiteoir = François Letexier (An Fhrainc) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{URU sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Tuairisc] |foireann2 = {{ESP sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Baena {{cúl}} 42' |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 45,065 |reiteoir = Ismail Elfath (SAM) }} === Grúpa I === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{FRA sacar}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{NOR sacar}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{SEN sacar}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{IRQ sacar}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Tuairisc] |foireann2 = {{SEN sacar}} |Cuil1 = Mbappé {{cúl}} 66', 90+6' <br/>Barcola {{cúl}}82' |Cuil2 = Mbaye {{cúl}} 90+5' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,545 |reiteoir = Alireza Faghani (an Astráil) }} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{IRQ sacar}} |scór = 1 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Tuairisc] |foireann2 = {{NOR sacar}} |Cuil1 = Hussein {{cúl}} 39' |Cuil2 = Haaland {{cúl}} 29', 43'<br/>Østigård {{cúl}} 76'<br/>Hussein {{cúl}} 90+6' (c.t.) |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 63,106 |reiteoir = Pierre Atcho ([[An Ghabúin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Tuairisc] |foireann2 = {{IRQ sacar}} |Cuil1 = Mbappé {{cúl}} 14', 54' <br/>Dembélé {{cúl}} 66' |Cuil2 = |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Drew Fischer (Ceanada) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{NOR sacar}} |scór = 3 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Tuairisc] |foireann2 = {{SEN sacar}} |Cuil1 = Pedersen {{cúl}} 43'<br/>Haaland {{cúl}} 48', 58' |Cuil2 = I. Sarr {{cúl}} 53', 90+3' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Wilton Sampaio (An Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{NOR sacar}} |scór = 1 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Tuairisc] |foireann2 = {{FRA sacar}} |Cuil1 = Aasgaard {{cúl}} 21' |Cuil2 = Dembélé {{cúl}} 7', 20', 32' <br/> Doué {{cúl}} 90+4' |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 64,146 |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 26 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{SEN sacar}} |scór = 5 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Tuairisc] |foireann2 = {{IRQ sacar}} |Cuil1 = Diarra {{cúl}} 4'<br/>I. Sarr {{cúl}} 56'<br/>P. Gueye {{cúl}} 59', 71'<br/>I. Ndiaye {{cúl}} 82' |Cuil2 = |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Anthony Taylor (Sasana) }} === Grúpa J === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{ARG sacar}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''8''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{AUT sacar}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{ALG sacar}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{JOR sacar}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Tuairisc] |foireann2 = {{ALG sacar}} |Cuil1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{cúl}} 17', 60', 76' |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 60,045 |reiteoir = Szymon Marciniak ([[An Pholainn]]) }} {{Cluiche sacair |data = 16 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{AUT sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Tuairisc] |foireann2 = {{JOR sacar}} |Cuil1 = Schmid {{cúl}} 20' <br/>Al-Arab {{cúl}} 76' (c.t.)<br/>Arnautović {{cúl}} 90+12' (pion.) |Cuil2 = |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,527 |reiteoir = Dahane Beida ([[An Mháratáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 2 -0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Tuairisc] |foireann2 = {{AUT sacar}} |Cuil1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{cúl}} 38', 90+5' |Cuil2 = |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,649 |reiteoir = Amin Omar ([[an Éigipt]]) }} {{Cluiche sacair |data = 22 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{JOR sacar}} |scór = 1 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Tuairisc] |foireann2 = {{ALG sacar}} |Cuil1 = Al-Rashdan {{cúl}} 36' |Cuil2 = Benbouali {{cúl}} 69' <br/>Gouiri {{cúl}} 82' |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,371 |reiteoir = Slavko Vinčić ([[an tSlóivéin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ALG sacar}} |scór = 3 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Tuairisc] |foireann2 = {{AUT sacar}} |Cuil1 = Belghali {{cúl}} 45'<br/>Mahrez {{cúl}} 60', 90+3' |Cuil2 = Arnautović {{cúl}} 28'<br/>Sabitzer {{cúl}} 55'<br/>Kalajdžić {{cúl}} 90+6' |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 69,045 |reiteoir = Ilgiz Tantashev ([[an Úisbéiceastáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|21:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{JOR sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Tuairisc] |foireann2 = {{ARG sacar}} |Cuil1 = Al-Taamari {{cúl}} 55' |Cuil2 = Lo Celso {{cúl}} 19' <br/>La. Martínez {{cúl}} 31' (pion.)<br/>[[Lionel Messi|Messi]] {{cúl}}80' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,649 |reiteoir = István Kovács (an Rómáin) }} === Grúpa K === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{COL sacar}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{POR sacar}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{COD sacar}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{UZB sacar}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 1 -1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Tuairisc] |foireann2 = {{COD sacar}} |Cuil1 = J. Neves {{cúl}} 6' |Cuil2 = Wissa {{cúl}} 45+5' |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Abdulrahman Al-Jassim ([[Catar]]) }} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{UZB sacar}} |scór = 1 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Tuairisc] |foireann2 = {{COL sacar}} |Cuil1 = Fayzullaev {{cúl}} 60' |Cuil2 = Muñoz {{cúl}} 40' <br/>Díaz {{cúl}} 65'<br/>Campaz {{cúl}} 90+9' |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Anthony Taylor ([[Sasana]]) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 5 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Tuairisc] |foireann2 = {{UZB sacar}} |Cuil1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{cúl}} 6', 39'<br/>Mendes {{cúl}} 17'<br>Nematov {{cúl}} 60' (c.t.)<br/>Leão {{cúl}} 87' |Cuil2 = |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Jalal Jayed ([[Maracó]]) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{COL sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Tuairisc] |foireann2 = {{COD sacar}} |Cuil1 = Muñoz {{cúl}} 76' |Cuil2 = |staid = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |slua = 45,358 |reiteoir = Maurizio Mariani (An Iodáil) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{COL sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Tuairisc] |foireann2 = {{POR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,478 |reiteoir = Alireza Faghani (An Astráil) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{COD sacar}} |scór = 3 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Tuairisc] |foireann2 = {{UZB sacar}} |Cuil1 = Wissa {{cúl}} 68' (pion.), 90+1' <br/>Mayele {{cúl}} 78' |Cuil2 = Shomurodov {{cúl}} 10' |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Felix Zwayer ([[An Ghearmáin]]) }} === Grúpa L === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=165|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' |style="text-align:left;"|{{ENG sacar}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' |style="text-align:left;"|{{CRO sacar}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' |style="text-align:left;"|{{GHA sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- | '''4''' |style="text-align:left;"|{{PAN sacar}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|15:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{ENG sacar}} |scór = 4 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Tuairisc] |foireann2 = {{CRO sacar}} |Cuil1 = [[Harry Kane|Kane]] {{cúl}} 12' (pion.), 42' <br/>Bellingham {{cúl}} 47' <br/>Rashford {{cúl}} 85' |Cuil2 = Baturina {{cúl}} 36' <br/> Musa {{cúl}} 45+5' |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,389 |reiteoir = Clément Turpin ([[An Fhrainc]]) }} {{Cluiche sacair |data = 17 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{GHA sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Tuairisc] |foireann2 = {{PAN sacar}} |Cuil1 = Yirenkyi {{cúl}} 90+5' |Cuil2 = |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 42,942 |reiteoir = Glenn Nyberg (An tSualainn) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|16:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ENG sacar}} |scór = 0 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Tuairisc] |foireann2 = {{GHA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 63,983 |reiteoir = Saíd Martínez ([[Hondúras]]) }} {{Cluiche sacair |data = 23 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAN sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Tuairisc] |foireann2 = {{CRO sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Budimir {{cúl}} 54' |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Pierre Atcho (an Ghabúin) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAN sacar}} |scór = 0 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Tuairisc] |foireann2 = {{ENG sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 =Bellingham {{cúl}} 62' <br/>[[Harry Kane|Kane]] {{cúl}} 67' |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Abdulrahman Al-Jassim (Catar) }} {{Cluiche sacair |data = 27 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{CRO sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Tuairisc] |foireann2 = {{GHA sacar}} |Cuil1 = P. Sučić {{cúl}} 31' <br/>Vlašić {{cúl}} 83' |Cuil2 = Luckassen {{cúl}} 73' |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Drew Fischer (Ceanada) }} === Tábla na dtríú tíortha is fearr sa tríú háit === {| class="wikitable" style=" text-align:left; font-size:95%" |- align=center bgcolor=#efefef !width=20|Áit !width=20|{{Leid uirlise|Gr|Grúpa}} !width=200|Tír !width=20|{{Leid uirlise|Im|Cluichí a imríodh}} !width=20|{{Leid uirlise|B|Buaite}} !width=20|{{Leid uirlise|Cs|Comhscóir}} !width=20|{{Leid uirlise|C|Caillte}} !width=20|{{Leid uirlise|CS|Líon na gcúl a scóráladh}} !width=20|{{Leid uirlise|CC|Líon na gcúl ina gcoinne}} !width=20|{{Leid uirlise|+/-|Difríocht}} !width=20|{{Leid uirlise|Ptí|Pointí}} |- style="background:#cfc;" | '''1''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa K|K]] |style="text-align:left;"|{{COD sacar}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''2''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa F|F]] |style="text-align:left;"|{{SWE sacar}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''3''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa L|L]] |style="text-align:left;"|{{GHA sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''4''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa E|E]] |style="text-align:left;"|{{ECU sacar}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''5''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa B|B]] |style="text-align:left;"|{{BIH sacar}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''6''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa J|J]] |style="text-align:left;"|{{ALG sacar}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''7''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa D|D]] |style="text-align:left;"|{{PAR sacar}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#cfc;" | '''8''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa I|I]] |style="text-align:left;"|{{SEN sacar}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- | '''9''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa G|G]] |style="text-align:left;"|{{IRN sacar}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- | '''10''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa A|A]] |style="text-align:left;"|{{KOR sacar}} |3||1||0||2||2||3||-1||'''3''' |- | '''11''' |[[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa C|C]] |style="text-align:left;"|{{SCO sacar}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- | '''12''' | [[Corn FIFA an Domhain 2026#Grúpa H|H]] |style="text-align:left;"|{{URU sacar}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |} == Babhtaí díbeartha == === An 32 deiridh === {{Cluiche sacair |data = 28 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{RSA sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Tuairisc]] |foireann2 = {{CAN sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Eustáquio {{cúl|90+2}} |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 69,237 |reiteoir = João Pinheiro (An Phortaingéil) }} {{Cluiche sacair |data = 29 Meitheamh 2026 |am ={{Formáidiú ama|16:30|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{GER sacar}} |scór = 1 - 1 (a.b.) <br/> Pionóis<br/>3 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 Tuairisc] |foireann2 = {{PAR sacar}} |Cuil1 = Havertz {{cúl|54}}<hr>Havertz{{PionósGR}} <br/>Kimmich {{Scór pionóis}} <br/>Musiala {{Scór pionóis}}<br/>Woltemade{{PionósGR}}<br/>Amiri {{Scór pionóis}}<br/>Tah {{PionósGR}} |Cuil2 = Enciso {{cúl|42}}<hr>{{Scór pionóis}} Maurício<br/>{{Scór pionóis}} G. Gómez<br/>{{Scór pionóis}} Galarza<br/>{{PionósGR}}Sanabria<br/>{{PionósGR}}Balbuena<br/>{{Scór pionóis}} Canale |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = 63,945 |reiteoir = Jalal Jayed (Maracó ) }} {{Cluiche sacair |data = 29 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}} |foireann1 = {{NED sacar}} |scór = 1 - 1 (a.b.) <br/> Pionóis <br/>2 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = Gakpo {{cúl|54}} <hr>Koopmeiners {{Scór pionóis}}<br/>Kluivert {{PionósGR}}<br/>Weghorst {{Scór pionóis}}<br/>Timber {{PionósGR}}<br/>Summerville {{PionósGR}} |Cuil2 = Diop {{cúl|90+1}}<hr>{{PionósGR}} El Aynaoui<br/>{{Scór pionóis}} Rahimi<br/>{{Scór pionóis}} Talbi<br/>{{PionósGR}} Hakimi<br/>{{Scór pionóis}} Saibari |staid = [[Estadio BBVA Bancomer]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |slua = 51,243 |reiteoir = Wilton Sampaio (An Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 29 Meitheamh 2026 |am ={{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 Tuairisc] |foireann2 = {{JAP sacar}} |Cuil1 = Casemiro {{cúl|56}}<br/>Martinelli {{cúl|90+5}} |Cuil2 = Sano {{cúl|29}} |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Maurizio Mariani (An Iodáil) }} {{Cluiche sacair |data = 30 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 Tuairisc] |foireann2 = {{SWE sacar}} |Cuil1 = Mbappé {{cúl|45', 74}} <br/> Barcola {{cúl|53}} |Cuil2 = |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Danny Makkelie (An Ísiltír) }} {{Cluiche sacair |data = 30 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{CIV sacar}} |scór = 1 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 Tuairisc] |foireann2 = {{NOR sacar}} |Cuil1 = Diallo {{cúl|74}} |Cuil2 = Nusa {{cúl|39}}<br/>Haaland {{cúl|86}} |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 69,665 |reiteoir = Jesús Valenzuela (Veiniséala) }} {{Cluiche sacair |data = 30 Meitheamh 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-6|utc2=+1}} <ref>Bhí an cluiche curtha sa sceideal ar 19:00 ar dtús ach Cuireadh siar é le haon uair an chloig de dheasca tintrí.</ref> |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 tuairisc] |foireann2 = {{ECU sacar}} |Cuil1 = Quiñones {{cúl|22}}<br/>Jiménez {{cúl|31}} |Cuil2 = |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Slavko Vinčić (an tSlóivéin) }} {{Cluiche sacair |data = 1 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ENG sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 Tuairisc] |foireann2 = {{COD sacar}} |Cuil1 = [[Harry Kane|Kane]] {{cúl|75', 86}} |Cuil2 = Cipenga {{cúl|7}} |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = Adham Makhadmeh ([[an Iordáin]]) }} {{Cluiche sacair |data = 1 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 Tuairisc] |foireann2 = {{BIH sacar}} |Cuil1 = Balogun {{cúl|45}} <br/>Tillman {{cúl|82}} |Cuil2 = |staid = [[Levi's Stadium]], [[Santa Clara, California|Santa Clara]] |slua = 68,827 |reiteoir = Raphael Claus (an Bhrasaíl) }} {{Cluiche sacair |data = 1 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{BEL sacar}} |scór = 3 - 2 (a.b.) |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 TUairisc] |foireann2 = {{SEN sacar}} |Cuil1 = [[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{cúl|86}}<br/>Tielemans {{cúl|89', 120+5|pion}} |Cuil2 = Diarra {{cúl|25}}<br/>I. Sarr {{cúl|51}} |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Saíd Martínez (Hondúras) }} {{Cluiche sacair |data = 2 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 2 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 Tuairisc] |foireann2 = {{CRO sacar}} |Cuil1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{cúl|68|pion.}} <br/> Ramos {{cúl|90+4}} |Cuil2 = Perišić {{cúl|53}} |staid = [[BMO Field]], [[Toronto]] |slua = 43,036 |reiteoir = Espen Eskås (an Iorua) }} {{Cluiche sacair |data = 2 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = 3 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 Tuairisc] |foireann2 = {{AUT sacar}} |Cuil1 = Oyarzabal {{cúl|36', 89}}<br/>Porro {{cúl|66}} |Cuil2 = |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = 70,492 |reiteoir = Glenn Nyberg (an tSualainn) }} {{Cluiche sacair |data = 2 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 2 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 Tuairsic] |foireann2 = {{ALG sacar}} |Cuil1 = Embolo {{cúl|10}}<br/>Ndoye {{cúl|46}} |Cuil2 = |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Yael Falcón (an Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 3 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|18:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 3 - 2 (a.b.) |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 Tuairisc] |foireann2 = {{CPV sacar}} |Cuil1 = [[Messi]] {{cúl|29}}<br/>Li. Martínez {{cúl|92}}<br/>Diney {{cúl|111|c.t.}} |Cuil2 = D. Duarte {{cúl|59}}<br/>Lopes Cabral {{cúl|103}} |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = 64,478 |reiteoir = Drew Fischer (Ceanada) }} {{Cluiche sacair |data = 3 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|20:30|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{COL sacar}} |scór = 1 - 0 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 Tuairisc] |foireann2 = {{GHA sacar}} |Cuil1 = J. Arias {{cúl|14}} |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = 69,045 |reiteoir = Clément Turpin (an Fhrainc) }} {{Cluiche sacair |data = 3 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{AUS sacar}} |scór = 1 - 1 (a.b.) <br/>Pionóis<br/>2 - 4 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Hany {{cúl|55|c.t.}} <hr>Souttar {{PionósGR}}<br/>Irvine {{Scór pionóis}}<br/>Mabil {{Scór pionóis}}<br/>Herrington {{PionósGR}} |Cuil2 = Ashour {{cúl|13}}<hr>{{Scór pionóis}} Saber<br/>{{Scór pionóis}} Rabia<br/>{{Scór pionóis}} [[Mohamed Salah|Salah]]<br/>{{Scór pionóis}} Abdelmaguid |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,244 |reiteoir = Gustavo Tejera (Uragua) }} === Ochtú ceannais === {{Cluiche sacair |data = 4 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{PAR sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 Tuairisc] |foireann2 = {{FRA sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = {{Mbappé|70|pion.}} |staid = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] |slua = 68,324 |reiteoir = Ilgiz Tantashev (an Úisbéiceastáin) }} {{Cluiche sacair |data = 4 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{CAN sacar}} |scór = 0 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 Tuairisc] |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Ounahi {{cúl|50', 82}}<br/>Rahimi {{cúl|90+8}} |staid = [[NRG Stadium]], [[Houston]] |slua = 68,777 |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 5 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{BRA sacar}} |scór = 1 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 Tuairisc] |foireann2 = {{NOR sacar}} |Cuil1 = [[Neymar]] {{cúl|90+10|pion.}} |Cuil2 = Haaland {{cúl|79, 90'}} |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = 80,663 |reiteoir = Ismail Elfath (SAM) }} {{Cluiche sacair |data = 5 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|19:00|utc1=-6|utc2=+1}}<ref>Bhí an cluiche curtha sa sceideal ar 18:00 ar dtús ach cuireadh siar é le haon uair an chloig de dheasca na haimsire diúltaí.</ref> |foireann1 = {{MEX sacar}} |scór = 2 - 3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 Tuairisc] |foireann2 = {{ENG sacar}} |Cuil1 = Quiñones {{cúl|42}}<br/>Jiménez {{cúl|69|pion.}} |Cuil2 = Bellingham {{cúl|36' , 38}}<br/>[[Harry Kane|Kane]] {{cúl|60|pion.}} |staid = [[Estadio Azteca]], [[Cathair Mheicsiceo]] |slua = 80,824 |reiteoir = Alireza Faghani (an Astráil) }} {{Cluiche sacair |data = 6 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|14:00|utc1=-5|utc2=+1}} |foireann1 = {{POR sacar}} |scór = 0 - 1 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 Tuairsic] |foireann2 = {{ESP sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = Merino {{cúl|90+1}} |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = 70,649 |reiteoir = Anthony Taylor (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 6 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|17:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{USA sacar}} |scór = Cluiche 94 |tuairisc = 1 - 4 |foireann2 = {{BEL sacar}} |Cuil1 = Tillman {{cúl|31}} |Cuil2 = De Ketelaere {{cúl|9', 33}}<br/>Vanaken {{cúl|57}}<br/>[[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{cúl|90+3}} |staid = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |slua = 66,925 |reiteoir = Adham Makhadmeh (an Iordáin) }} {{Cluiche sacair |data = 7 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|12:00|utc1=-4|utc2=+1}} |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = 3 - 2 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 Tuairisc] |foireann2 = {{EGY sacar}} |Cuil1 = Romero {{cúl|79}}<br/>Messi {{cúl|83}}<br/>Fernández {{cúl|90+2}} |Cuil2 = Ibrahim {{cúl|15}}<br/>Ziko {{cúl|67}} |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = 68,239 |reiteoir = François Letexier (An Fhrainc) }} {{Cluiche sacair |data = 7 Iúil 2026 |am = {{Formáidiú ama|13:00|utc1=-7|utc2=+1}} |foireann1 = {{SUI sacar}} |scór = 0 - 0 (a.b.)<br/>Pionóis<br/> 4 -3 |tuairisc = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 Tuairisc] |foireann2 = {{COL sacar}} |Cuil1 = Xhaka {{Scór pionóis}}<br/>Amdouni {{Scór pionóis}}<br/>Akanji {{PionósGR}}<br/>Itten {{Scór pionóis}}<br/>Vargas {{Scór pionóis}} |Cuil2 = {{Scór pionóis}} Quintero<br/>{{PionósGR}} Sánchez<br/>{{Scór pionóis}} Campaz<br/>{{PionósGR}} Hernández<br/>{{Scór pionóis}} Díaz |staid = [[BC Place Stadium]], [[Vancouver]] |slua = 52,497 |reiteoir = Iván Barton (an tSalvadóir) }} === Ceathrú ceannais === {{Cluiche sacair |data = 9 Iúil 2026 |am = |foireann1 = {{FRA sacar}} |scór = Cluiche 97 |tuairisc = |foireann2 = {{MAR sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Gillette Stadium]], [[Foxborough]] |slua = |reiteoir = Facundo Tello (An Airgintín) }} {{Cluiche sacair |data = 10 Iúil 2026 |am = |foireann1 = {{ESP sacar}} |scór = Cluiche 98 |tuairisc = |foireann2 = {{BEL sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Californië)|Inglewood]] |slua = |reiteoir = Michael Oliver (Sasana) }} {{Cluiche sacair |data = 11 Iúil 2026 |am = |foireann1 = {{NOR sacar}} |scór = Cluiche 99 |tuairisc = |foireann2 = {{ENG sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = |reiteoir = }} {{Cluiche sacair |data = 11 Iúil 2026 |am = |foireann1 = {{ARG sacar}} |scór = Cluiche 100 |tuairisc = |foireann2 = {{SUI sacar}} |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |slua = |reiteoir = }} === Leathcheannais === {{Cluiche sacair |data = 14 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 97 |scór = Cluiche 101 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 98 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |slua = |reiteoir = }} {{Cluiche sacair |data = 15 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 99 |scór = Cluiche 102 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 100 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |slua = |reiteoir = }} === 3ú hÁit === {{Cluiche sacair |data = 18 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Caillteoir Chluiche101 |scór = Cluiche 103 |tuairisc = |foireann2 = Caillteoir Chluiche102 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Miami-Dade County)|Miami Gardens]] |slua = |reiteoir = }} === Cluiche ceannais === {{Cluiche sacair |data = 19 Iúil 2026 |am = |foireann1 = Buaiteoir Chluiche 101 |scór = Cluiche 104 |tuairisc = |foireann2 = Buaiteoir Chluiche 102 |Cuil1 = |Cuil2 = |staid = [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |slua = |reiteoir = }} == Féach freisin == * [[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA]] * [[Corn FIFA an Domhain 2022|Corn an Domhain 2022]] i gCatar * Scannal [[Omar Artan]], réiteoir [[Sacar|sacair]] [[An tSomáil|Somálach]], curtha ó dhoras ag oifigigh inimirce Mheiriceá tar éis dó leaindeáil in Miami == Tagairtí == {{reflist}} [[Catagóir:Corn FIFA an Domhain 2026]] i05i250jrp9x1f229z5o9h2wuaric5j 0 127018 1319978 1319841 2026-07-09T09:23:07Z Ériugena 188 1319978 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is iad na h'''Acrididea''' an [[Fine (bitheolaíocht)|fhine]] is mó i measc na g[[Criogar féir|criogar féir]] (ainmneacha eile atá in úsáid ná '''dreoilín teaspaigh''', '''crucaide caoráin''', '''míol féir''', '''píobaire fraoigh''' agus an '''scadáinín féir'''), a chuimsíonn thart ar 10,000 de na 11,000 speiceas den fho-ord Caelifera ar fad. Is fearr aithne ar na hAcrididae toisc go bhfuil gach lócaiste (a bhíonn ina snáth) ina hAcrididae. Uaireanta aicmítear an fhofhine Oedipodinae mar fhine ar leith, sé sin Oedipodidae atá laistigh den ollfhine Acridoidea. Saintréith na gcriogar féir san fhine Acrididae seo, ná h[[Adharcán (artrapóid)|adharcáin]] sách gearr agus tiubh (agus dá bhrí sin tugtar "ceartáin ghearr-adharcacha"<ref>Borror, Donald J. and Richard E. White. ''A Field Guide to the Insects of America North of Mexico.'' Houghton Mifflin, Boston: 1970. p. 78</ref>) orthu uaireanta) agus na horgáin éisteachta (tiompána) atá suite ar thaobh an chéad dheighleog bhoilg. ==Fo-fhinte== Liostaíonn an *Orthoptera Species File* (Meán Fómhair 2021) na fo-fhinte seo a leanas de chuid na hAcrididae. Is meastacháin iad líon na ngéineas agus na speiceas agus d’fhéadfadh siad athrú le himeacht ama. [[File:Acrididae - Calliptamus italicus.JPG|thumb|right|''[[Calliptamus italicus]]'' ([[Calliptaminae]])]] [[File:Acrididae - Pezotettix giornae-5.JPG|thumb|right|''[[Pezotettix giornae]]'' (Pezotettiginae)]] [[File:Acrididae grasshopper-2.jpg|thumb|right|''[[Anacridium aegyptium]]'' ([[Cyrtacanthacridinae]])]] [[File:Caryanda spuria, Umbulharjo, 2014-04-16 12.jpg|thumb|right|''[[Caryanda (grasshopper)|Caryanda]] spuria'' (Caryandinae)]] [[File:Eucoptacra anguliflava female.jpg|thumb|right|''[[Eucoptacra]] anguliflava'' baineann (Coptacrinae)]] [[File:Eyprepocnemis plorans2.jpg|thumb|right|''[[Eyprepocnemis plorans]] plorans'']] [[File:Hieroglyphus daganensis couple.jpg|thumb|right|''[[Hieroglyphus daganensis]]'']] [[File:Rhytidochrotida ochracea.jpg|thumb|right|''[[Rhytidochrota]] risaraldae'']] [[File:Tropidopola cylindrica.jpg|thumb|right|''[[Tropidopola]] cylindrica'' ([[Tropidopolinae]])]] * [[Acridinae]] <small>MacLeay, 1821</small> (140 genera, 470 species), Ar fud an domhain: measartha agus trópaiceach * [[Calliptaminae]] <small>Jacobson, 1905</small> (12 genera, 90 species), An Afraic, an Eoraip, an Áis * [[Caryandinae]] <small>Yin & Liu, 1987</small> (3 genera, 100 species), An Afraic, an Áis * [[Catantopinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (325 genera, 990 species), An Afraic, an Áise ("locaistí scornach-spuir")Africa, Asia ("Criogar spor-fhlórach") * [[Copiocerinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (22 genera, 90 species), Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas * [[Coptacrinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (20 genera, 110 species), An Afraic, Madagascar, an Áise thrópaiceach * [[Cyrtacanthacridinae]] <small>Kirby, 1910</small> (38 genera, 170 species), Ar fud an domhain ("Criogair éan") * [[Egnatiinae]] <small>Bey-Bienko & Mistshenko, 1951</small> (30 species), Ón Afraic go dtí Lár na hÁiseAfrica to central Asia * [[Eremogryllinae]] <small>Dirsh, 1956</small> (5 species), An Afraic Thuaidh ** ''[[Eremogryllus]]'' Krauss, 1902 ** ''[[Notopleura (grasshopper)]]'' Krauss, 1902 * [[Euryphyminae]] <small>Dirsh, 1956</small> (23 genera, 80 species), An Afraic, lena n-áirítear Madagascar * [[Eyprepocnemidinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (26 genera, 150 species), An AfraicAfrica, mainland Europe, Asia * [[Gomphocerinae]] <small>Fieber, 1853</small> (192 genera, 1200 species), Ar fud an domhain * [[Habrocneminae]] <small>Yin, 1982</small> (15 species), An tSín, an Ind-Sín ** ''[[Habrocnemis]]'' Uvarov, 1930 ** ''[[Longzhouacris]]'' You & Bi, 1983 - China only ** ''[[Menglacris]]'' Jiang & Zheng, 1994 (syn. ''Tectiacris'' Wei & Zheng, 2005)- An tSín * [[Hemiacridinae]] <small>Dirsh, 1956</small> (45 genera, 180 species), An Afraic, an Áis * [[Incolacridinae]] <small>Tinkham, 1940</small> (4 genera), Oirthear na hÁise * [[Leptysminae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (21 genera, 70 species), Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas * Marelliinae <small>Eades, 2000</small> (monotypic, 1 species), Meiriceá Theas ** ''[[Marellia]]'' Uvarov, 1929 * [[Melanoplinae]] <small>Scudder, 1897</small> (146 genera, 1100 species), Americas, Eurasia * [[Oedipodinae]] <small>Walker, 1871</small> (138 genera, 790 species), Worldwide * [[Ommatolampidinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (115 genera, 290 species), Meiriceá Theas * [[Oxyinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (33 genera, 210 species), An Afraic fho-Shahárach, an Áis, an Astraláiseiriceá Theas * [[Pezotettiginae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (10 species), An Eoraip, Iarthar na hÁise, an Meánoirthear * [[Proctolabinae]] <small>Amédégnato, 1974</small> (29 genera, 210 species), Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas * [[Rhytidochrotinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (20 genera, 40 species), Meiriceá Theas * [[Spathosterninae]] <small>Rehn, 1957</small> (single tribe, currently with 3 genera and 12 species), An Afraic, Ind-Mhalaeisia, an Astráil * [[Teratodinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (8 genera, 20 species), An Afraic, iardheisceart na hÁise * [[Tropidopolinae]] <small>Jacobson, 1905</small> (13 genera, 30 species), An Afraic, deisceart na hEorpa, an Áis ===''[[incertae sedis]]''=== ;Treibh [[Eucopiocerini]] <small>Descamps, 1975</small> - Central America #''[[Chapulacris]]'' Descamps, 1975 #''[[Eucopiocera]]'' - monotypic ''E. rubripes'' Bruner, 1908 #''[[Halffterina]]'' Descamps, 1975 #''[[Leptalacris]]'' Descamps & Rowell, 1978 - monotypic ''L. fastigiata'' Descamps & Rowell, 1978 ;unplaced genera (all monotypic): *''[[Atopacris]]'' <small>Amédégnato & Poulain, 1998</small> *''[[Castetsia]]'' <small>Bolívar, 1902</small> *''[[Jumandiacris]]'' <small>Amédégnato & Poulain, 1998</small> *''[[Melliacris]]'' <small>Ramme, 1941</small> *''[[Palandella]]'' <small>Amédégnato & Poulain, 1998</small> *''[[Pileolum]]'' <small>Bolívar, 1917</small> *''[[Tylotropidiopsis]]'' <small>Storozhenko, 1992</small> *†''[[Heeracris]]'' <small>Zeuner, 1937</small> *†''[[Menatacridium]]'' <small>Piton, 1936</small> *†''[[Taeniopodites]]'' <small>Cockerell, 1909</small> *†''[[Tyrbula]]'' <small>Scudder, 1885</small> == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Feithidí]] [[Catagóir:Acrididae |Acrididae ]] [[Catagóir:Finte Orthoptera]] [[Catagóir:Tacsóin ainmnithe ag William Sharp Macleay]] 2h772jnxaet872nsf8sgy9l4r8z4ekz 1319979 1319978 2026-07-09T09:23:26Z Ériugena 188 Bhog Ériugena an leathanach [[Acrididae]] go [[Acrididea]] 1319978 wikitext text/x-wiki {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Is iad na h'''Acrididea''' an [[Fine (bitheolaíocht)|fhine]] is mó i measc na g[[Criogar féir|criogar féir]] (ainmneacha eile atá in úsáid ná '''dreoilín teaspaigh''', '''crucaide caoráin''', '''míol féir''', '''píobaire fraoigh''' agus an '''scadáinín féir'''), a chuimsíonn thart ar 10,000 de na 11,000 speiceas den fho-ord Caelifera ar fad. Is fearr aithne ar na hAcrididae toisc go bhfuil gach lócaiste (a bhíonn ina snáth) ina hAcrididae. Uaireanta aicmítear an fhofhine Oedipodinae mar fhine ar leith, sé sin Oedipodidae atá laistigh den ollfhine Acridoidea. Saintréith na gcriogar féir san fhine Acrididae seo, ná h[[Adharcán (artrapóid)|adharcáin]] sách gearr agus tiubh (agus dá bhrí sin tugtar "ceartáin ghearr-adharcacha"<ref>Borror, Donald J. and Richard E. White. ''A Field Guide to the Insects of America North of Mexico.'' Houghton Mifflin, Boston: 1970. p. 78</ref>) orthu uaireanta) agus na horgáin éisteachta (tiompána) atá suite ar thaobh an chéad dheighleog bhoilg. ==Fo-fhinte== Liostaíonn an *Orthoptera Species File* (Meán Fómhair 2021) na fo-fhinte seo a leanas de chuid na hAcrididae. Is meastacháin iad líon na ngéineas agus na speiceas agus d’fhéadfadh siad athrú le himeacht ama. [[File:Acrididae - Calliptamus italicus.JPG|thumb|right|''[[Calliptamus italicus]]'' ([[Calliptaminae]])]] [[File:Acrididae - Pezotettix giornae-5.JPG|thumb|right|''[[Pezotettix giornae]]'' (Pezotettiginae)]] [[File:Acrididae grasshopper-2.jpg|thumb|right|''[[Anacridium aegyptium]]'' ([[Cyrtacanthacridinae]])]] [[File:Caryanda spuria, Umbulharjo, 2014-04-16 12.jpg|thumb|right|''[[Caryanda (grasshopper)|Caryanda]] spuria'' (Caryandinae)]] [[File:Eucoptacra anguliflava female.jpg|thumb|right|''[[Eucoptacra]] anguliflava'' baineann (Coptacrinae)]] [[File:Eyprepocnemis plorans2.jpg|thumb|right|''[[Eyprepocnemis plorans]] plorans'']] [[File:Hieroglyphus daganensis couple.jpg|thumb|right|''[[Hieroglyphus daganensis]]'']] [[File:Rhytidochrotida ochracea.jpg|thumb|right|''[[Rhytidochrota]] risaraldae'']] [[File:Tropidopola cylindrica.jpg|thumb|right|''[[Tropidopola]] cylindrica'' ([[Tropidopolinae]])]] * [[Acridinae]] <small>MacLeay, 1821</small> (140 genera, 470 species), Ar fud an domhain: measartha agus trópaiceach * [[Calliptaminae]] <small>Jacobson, 1905</small> (12 genera, 90 species), An Afraic, an Eoraip, an Áis * [[Caryandinae]] <small>Yin & Liu, 1987</small> (3 genera, 100 species), An Afraic, an Áis * [[Catantopinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (325 genera, 990 species), An Afraic, an Áise ("locaistí scornach-spuir")Africa, Asia ("Criogar spor-fhlórach") * [[Copiocerinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (22 genera, 90 species), Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas * [[Coptacrinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (20 genera, 110 species), An Afraic, Madagascar, an Áise thrópaiceach * [[Cyrtacanthacridinae]] <small>Kirby, 1910</small> (38 genera, 170 species), Ar fud an domhain ("Criogair éan") * [[Egnatiinae]] <small>Bey-Bienko & Mistshenko, 1951</small> (30 species), Ón Afraic go dtí Lár na hÁiseAfrica to central Asia * [[Eremogryllinae]] <small>Dirsh, 1956</small> (5 species), An Afraic Thuaidh ** ''[[Eremogryllus]]'' Krauss, 1902 ** ''[[Notopleura (grasshopper)]]'' Krauss, 1902 * [[Euryphyminae]] <small>Dirsh, 1956</small> (23 genera, 80 species), An Afraic, lena n-áirítear Madagascar * [[Eyprepocnemidinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (26 genera, 150 species), An AfraicAfrica, mainland Europe, Asia * [[Gomphocerinae]] <small>Fieber, 1853</small> (192 genera, 1200 species), Ar fud an domhain * [[Habrocneminae]] <small>Yin, 1982</small> (15 species), An tSín, an Ind-Sín ** ''[[Habrocnemis]]'' Uvarov, 1930 ** ''[[Longzhouacris]]'' You & Bi, 1983 - China only ** ''[[Menglacris]]'' Jiang & Zheng, 1994 (syn. ''Tectiacris'' Wei & Zheng, 2005)- An tSín * [[Hemiacridinae]] <small>Dirsh, 1956</small> (45 genera, 180 species), An Afraic, an Áis * [[Incolacridinae]] <small>Tinkham, 1940</small> (4 genera), Oirthear na hÁise * [[Leptysminae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (21 genera, 70 species), Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas * Marelliinae <small>Eades, 2000</small> (monotypic, 1 species), Meiriceá Theas ** ''[[Marellia]]'' Uvarov, 1929 * [[Melanoplinae]] <small>Scudder, 1897</small> (146 genera, 1100 species), Americas, Eurasia * [[Oedipodinae]] <small>Walker, 1871</small> (138 genera, 790 species), Worldwide * [[Ommatolampidinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (115 genera, 290 species), Meiriceá Theas * [[Oxyinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (33 genera, 210 species), An Afraic fho-Shahárach, an Áis, an Astraláiseiriceá Theas * [[Pezotettiginae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (10 species), An Eoraip, Iarthar na hÁise, an Meánoirthear * [[Proctolabinae]] <small>Amédégnato, 1974</small> (29 genera, 210 species), Meiriceá Láir agus Meiriceá Theas * [[Rhytidochrotinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (20 genera, 40 species), Meiriceá Theas * [[Spathosterninae]] <small>Rehn, 1957</small> (single tribe, currently with 3 genera and 12 species), An Afraic, Ind-Mhalaeisia, an Astráil * [[Teratodinae]] <small>Brunner von Wattenwyl, 1893</small> (8 genera, 20 species), An Afraic, iardheisceart na hÁise * [[Tropidopolinae]] <small>Jacobson, 1905</small> (13 genera, 30 species), An Afraic, deisceart na hEorpa, an Áis ===''[[incertae sedis]]''=== ;Treibh [[Eucopiocerini]] <small>Descamps, 1975</small> - Central America #''[[Chapulacris]]'' Descamps, 1975 #''[[Eucopiocera]]'' - monotypic ''E. rubripes'' Bruner, 1908 #''[[Halffterina]]'' Descamps, 1975 #''[[Leptalacris]]'' Descamps & Rowell, 1978 - monotypic ''L. fastigiata'' Descamps & Rowell, 1978 ;unplaced genera (all monotypic): *''[[Atopacris]]'' <small>Amédégnato & Poulain, 1998</small> *''[[Castetsia]]'' <small>Bolívar, 1902</small> *''[[Jumandiacris]]'' <small>Amédégnato & Poulain, 1998</small> *''[[Melliacris]]'' <small>Ramme, 1941</small> *''[[Palandella]]'' <small>Amédégnato & Poulain, 1998</small> *''[[Pileolum]]'' <small>Bolívar, 1917</small> *''[[Tylotropidiopsis]]'' <small>Storozhenko, 1992</small> *†''[[Heeracris]]'' <small>Zeuner, 1937</small> *†''[[Menatacridium]]'' <small>Piton, 1936</small> *†''[[Taeniopodites]]'' <small>Cockerell, 1909</small> *†''[[Tyrbula]]'' <small>Scudder, 1885</small> == Tagairtí == {{Reflist}} [[Catagóir:Feithidí]] [[Catagóir:Acrididae |Acrididae ]] [[Catagóir:Finte Orthoptera]] [[Catagóir:Tacsóin ainmnithe ag William Sharp Macleay]] 2h772jnxaet872nsf8sgy9l4r8z4ekz 1 127019 1319981 1319835 2026-07-09T09:23:26Z Ériugena 188 Bhog Ériugena an leathanach [[Plé:Acrididae]] go [[Plé:Acrididea]] 1319835 wikitext text/x-wiki == Wikidata == Theip orm é seo a chur i Wikidataǃ̴̴ [[Úsáideoir:Ériugena|Ériugena]] ([[Plé úsáideora:Ériugena|plé]]) 13:00, 7 Iúil 2026 (UTC) mgon6edy6kjmxqz3koxjqg9ir253p8g 0 127022 1319973 1319855 2026-07-09T09:02:57Z Ériugena 188 1319973 wikitext text/x-wiki {{Teideal iodálach}} {{WD Bosca Sonraí Ainmhí Bheo}} Speiceas den ghéineas ''Nepeta'', san fhine ''Lamiaceae'' is ea '''''Nepeta cataria''''', ar a dtugtar '''miontas cait''' de ghnáth. Tá sé dúchasach do dheisceart agus oirthear na hEorpa, codanna thuaidh den mheánoirthear, agus Lár na hÁise. Tá an planda eadóirsithe go forleathan i dtuaisceart na hEorpa, [[An Nua-Shéalainn|sa Nua-Shéalainn]], agus [[Meiriceá Thuaidh|i Meiriceá Thuaidh]]. Is féidir leis an ainm coitianta miontas cait tagairt a dhéanamh don ghéineas ina iomláine freisins Is luibh [[Ilbhliantóg|ilbhliantúil gearrshaolach]] é ''Nepeta cataria'' a fhásann idir 30-100cm in airde. Tá gais chearnacha air, duilleoga liathghlasa a bhfuil cruth éagsúil orthu agus imill fiaclacha orthu, bláthanna beaga cumhra déliopach socraithe i spící raicéimeacha, agus táirgeann sé cnóanna beaga tríthaobhacha ina mbíonn idir síol amháin agus ceithre shíol. Rinne [[Carl von Linné|Carl Linnaeus]] cur síos air sa bhliain 1753, gan aon fhospeiceas ach le roinnt comhchiallaigh luibheolaíocha. Díorthaítear a ainm ón Laidin mheánaoiseach agus léiríonn sé a bhaint stairiúil le [[Cat|cait]] agus le hainmneacha traidisiúnta éagsúla a théann siar go dtí Sasana mheánaoiseach . Ainmnítear miontas cait mar gheall ar an tarraingt mhór atá ag thart ar dhá thrian de chait don phlanda mar gheall ar an teirpéin nepetalactone . Feidhmíonn an ceimiceán seo mar éarthach nádúrtha feithidí agus spreagann sé iompar súgartha, eofóiriach i gcait. Úsáidtear é i tae luibhe mar gheall ar a airíonna támhaíocha agus suaimhneacha; tá sé frithsheasmhach in aghaidh triomach agus [[Fia|fianna]]. ==Tagairtí== [[Catagóir:Nepeta|cataria]] [[Catagóir:Flóra Iardheisceart na hEorpa]] [[Catagóir:Flóra Oirdheisceart na hEorpa]] [[Catagóir:Flóra Oirthear na hEorpa]] [[Catagóir:Flóra Iarthar na Sibéire]] [[Catagóir:Flóra Lár na hÁise]] [[Catagóir:Flóra Shléibhte Cugais]] [[Catagóir:Flóra Iarthar na hÁise]] [[Catagóir:Flóra na Pacastáine]] [[Catagóir:Flóra Iarthar na Himiléithe]] [[Catagóir:Ábhair a mheallann cait]] [[Catagóir:Plandaí ilbhliantúla]] [[Catagóir:Feithidicídí tocsaineacha planda-bhunaithe]] [[Catagóir:Plandaí a ndearnadh cur síos orthu sa bhliain 1753]] 3j9iv5bvrwxx8kqmmd1t1xg5kvzxwls 0 127028 1319959 2026-07-08T23:59:32Z TGcoa 21229 Leathanach cruthaithe le 'Is éard atá i gceist le '''Ordú Anton Piller''' ná ordú in imeachtaí sibhialta a cheadaíonn do pháirtí amháin dul isteach i maoin pháirtí eile chun doiciméid agus míreanna eile a iniúchadh agus a bhaint. De ghnáth deonaítear é chun cosc a chur ar bhaint nó scrios réamh-mheasta fianaise fhéideartha. == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Téarmaí dlí]]' 1319959 wikitext text/x-wiki Is éard atá i gceist le '''Ordú Anton Piller''' ná ordú in imeachtaí sibhialta a cheadaíonn do pháirtí amháin dul isteach i maoin pháirtí eile chun doiciméid agus míreanna eile a iniúchadh agus a bhaint. De ghnáth deonaítear é chun cosc a chur ar bhaint nó scrios réamh-mheasta fianaise fhéideartha. == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Téarmaí dlí]] 0u0waj2ypqasz4v7855t8ktpft8wn3h 1319960 1319959 2026-07-08T23:59:57Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Anton Pillar order]] go [[Ordú Anton Piller]] 1319959 wikitext text/x-wiki Is éard atá i gceist le '''Ordú Anton Piller''' ná ordú in imeachtaí sibhialta a cheadaíonn do pháirtí amháin dul isteach i maoin pháirtí eile chun doiciméid agus míreanna eile a iniúchadh agus a bhaint. De ghnáth deonaítear é chun cosc a chur ar bhaint nó scrios réamh-mheasta fianaise fhéideartha. == Féach freisin == == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Téarmaí dlí]] 0u0waj2ypqasz4v7855t8ktpft8wn3h 1319963 1319960 2026-07-09T00:02:01Z TGcoa 21229 1319963 wikitext text/x-wiki Is éard atá i gceist le '''Ordú Anton Piller''' ná ordú in imeachtaí sibhialta a cheadaíonn do pháirtí amháin dul isteach i maoin pháirtí eile chun doiciméid agus míreanna eile a iniúchadh agus a bhaint. De ghnáth deonaítear é chun cosc a chur ar bhaint nó scrios réamh-mheasta fianaise fhéideartha.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.citizensinformation.ie/ga/justice/legal-terms-explained/|teideal=Téarmaí dlíthiúla mínithe|údar=Citizensinformation.ie|language=ga|work=www.citizensinformation.ie|dátarochtana=2026-07-09}}</ref> == Féach freisin == * [[Barántas cuardaigh]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Téarmaí dlí]] 77bs4i86vke5s5kgjnynzhaa5yt2au8 1319965 1319963 2026-07-09T00:03:09Z TGcoa 21229 1319965 wikitext text/x-wiki Is éard atá i gceist le '''Ordú Anton Piller'''<ref>i mBéarla, ''Anton Piller order''</ref> ná ordú in imeachtaí sibhialta a cheadaíonn do pháirtí amháin dul isteach i maoin pháirtí eile chun doiciméid agus míreanna eile a iniúchadh agus a bhaint. De ghnáth deonaítear é chun cosc a chur ar bhaint nó scrios réamh-mheasta fianaise fhéideartha.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.citizensinformation.ie/ga/justice/legal-terms-explained/|teideal=Téarmaí dlíthiúla mínithe|údar=Citizensinformation.ie|language=ga|work=www.citizensinformation.ie|dátarochtana=2026-07-09}}</ref> == Féach freisin == * [[Barántas cuardaigh]] == Tagairtí == {{reflist}}{{síol}} [[Catagóir:Téarmaí dlí]] euv4dmopcql4rv73c49cli63pu9p6wu 0 127029 1319961 2026-07-08T23:59:58Z TGcoa 21229 Bhog TGcoa an leathanach [[Anton Pillar order]] go [[Ordú Anton Piller]] 1319961 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Ordú Anton Piller]] 6d74svrradskkn03o8i7bkf5w4glytd 0 127030 1319980 2026-07-09T09:23:26Z Ériugena 188 Bhog Ériugena an leathanach [[Acrididae]] go [[Acrididea]] 1319980 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Acrididea]] sm4r2rcucm199n5w8c5kt6e98u46kh8 1 127031 1319982 2026-07-09T09:23:26Z Ériugena 188 Bhog Ériugena an leathanach [[Plé:Acrididae]] go [[Plé:Acrididea]] 1319982 wikitext text/x-wiki #athsheoladh [[Plé:Acrididea]] bqyfnmd68yehpm1ilv765pp6l8rmpv4