Uicipeid gdwiki https://gd.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%AComh-Dhuilleag MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Meadhan Sònraichte Deasbaireachd Cleachdaiche Deasbaireachd a' chleachdaiche Uicipeid An deasbaireachd aig Uicipeid Faidhle Deasbaireachd an fhaidhle MediaWiki Deasbaireachd MediaWiki Teamplaid Deasbaireachd na teamplaid Cobhair Deasbaireachd na cobharach Roinn-seòrsa Deasbaireachd na roinn-seòrsa TimedText TimedText talk Mòideal Deasbaireachd mòideil Event Event talk Poblachd na Cròthaise 0 9902 582144 582116 2026-05-08T15:02:17Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582144 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Is e dùthaich ann an ear-dheas [[an Roinn-Eòrpa|na h-Eòrpa]] a tha ann am '''Poblachd na Cròthaise'''.<ref name="AFB">[http://www.faclair.info/ Am Faclair Beag]</ref> Nochd e cuideachd fo na h-ainmean '''a' Chròthais'''<ref name="AFB"/>, '''Croàisia'''<ref>[http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/duthchannan/ Dùthchannan aig SMO]</ref><ref name="AFB"/> neo '''Croatia'''.<ref>Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714</ref><ref>[http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html ''Atlas Sgoile Oxford''] le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)</ref> Tha crìochan aice san tuath leis [[an Ungair]] agus le [[Sloibhìnia]], san ear le [[Seirbia]], san deas le [[Bosna agus Heartsagobhana]] agus leis [[Am Monadh Neagrach|a' Mhonadh Neagrach]]. Eadar [[1918]] is [[1992]] bha Cròthaise pàirt na [[Iùgoslaibhia]]. Anns na 1990an, bhris Iùgoslaibh às a chèile agus ann an [[1991]] chaidh Croàisia a stèidheachadh. Ann an [[2009]] ghabh an dùthaich ri NATO.<ref>{{iomradh naidheachd | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7977332.stm | tiotal = Nato welcomes Albania and Croatia | foillsichear = BBC News | ceann-là = 2009-04-01 | ceann-là_inntrigidh = 2018-08-05}}</ref> Tha [[Zagreb]] na [[prìomh-bhaile|phrìomh-bhaile]]. Tha faisg air millean duine a’ fuireach an seo. == Bailtean == * [[Zagreb]] * [[Dubrovnik]] * [[Rijeka]] * [[Split]] * [[Vukovar]] * [[Zadar]] ==Poileataigs== Chaidh [[Zoran Milanović]], on Phàrtaidh Sòisealta Deamocratach (''Socijaldemokratska partija Hrvatske'' na ''SDP''), a thaghadh mar cheann-suidhe air [[6 am Faoilleach|6 Faoilleach]] [[2020]]. 'S i a' chiad bhoireannach a thaghadh mar cheann-suidhe ann an Croàisia is lean i [[Kolinda Grabar-Kitarović]] a bha na cheann-suidhe bho 2015 gu 2020.<ref name="bbc_gk">{{ iomradh naidheachd | url = https://www.bbc.com/news/world-europe-51006754 | tiotal = Croatia elects centre-left challenger Zoran Milanovic as president | foillsichear = BBC News | ceann-là = 2020-01-06 | ceann-là_inntrigidh = 2020-07-16 }}</ref> [[Faidhle:Satellite image of Croatia in September 2003.jpg|thumb|Sealladh bhon adhar air Poblachd na Cròthaise]] ==Daoine ainmeil== * [[Dubravka Ugrešić]], sgrìobhadair. == Iomraidhean == <references/> == Ceanglaichean a-mach == * [https://web.archive.org/web/20070613175123/http://us.mfa.hr/?mh=186&mv=1111 Basic facts, website of the Croatian Ministry of Foreign Affairs] * [http://www.croatia.hr/ Croatian National Tourist Board @ croatia.hr] * [http://www.hr/croatia General information about Croatia @ www.hr]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20070812200230/http://www.hr/darko/etf/etfss.html Croatia - Overview of History, Culture, and Science] {{Smachd ùghdarrais}} [[Roinn-seòrsa:Dùthchannan]] [[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]] [[Roinn-seòrsa:Croàisia|*]] 8ezdjymfxn9ng0r5u1s6dxsjjvckb9x RMS Lusitania 0 17109 582147 578776 2026-05-08T15:55:30Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582147 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Faidhle:Lusitania 1907.jpg|thumb|An ''Lusitania'' a' ruigheachd [[Eabhraig Nuadh (baile)|Eabhraig Nuadh]] an 1907, an deireadh a bhoidse maighdeanachd]] Bha an '''RMS ''Lusitania''''' 'na [[long-loidhne]] a shealbh [[Loidhne Cunard]]. Chaidh a togail le [[John Brown and Company]] de [[Bruach Chluaidh|Bhruaich Chluaidh]], [[Alba]]. Thogadh i a bhi agus chaidh a claradh mar "Corsair Armaichte Mearseantachd", gnìomh a choisinn taic-airgid do Chunard bhon Riaghaltas Bhreatuinneach. A dh'aindeoin sin ach cha deach a h-uidheamachadh le gunnaichean. Bha i air bhualadh le [[spaileart]] bho [[bata-aigil]] [[Àrd-rìoghachd Ghearmailteach|Ghearmailteach]] air a' [[7 an Cèitean|Chèitein 7]] [[1915]] agus chaidh i fodha an 18 mionaidean, ochd mìltean (15 km) far [[An Seancheann]] (Seann Cheann t-Saile), [[Eireann]]. Chailleadh 1,198 den 1,959 daoine air bòrd, cuid saoranaich na Staitean Aonaichte nan measg. Thionndaidh an sgiorradh am beachd follaiseach de mòran dhùthchannan an aghaidh na Ghearmailte is bha e deatamach 'san thoirt nan [[Stàitean Aonaichte]] a-steach dhan [[An Cogadh Mòr|Chogadh Mhòr]]. Tha an sgiorradh air smaoineachadh a bhith an dàrna siorradh luinge shìobhaltach, an dèidh an sgiorradh an [[RMS Titanic|RMS ''Titanic'']]. == Ceanglaichean a-mach == {{commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20110604185350/http://www.timesonline.co.uk/tol/system/topicRoot/Sinking_of_the_Lusitania_/ The Sinking of the Lusitania] Original reports from The Times *[http://www.lusitania.net The Home Port of RMS ''Lusitania'' &ndash; Lusitania.net] *[https://web.archive.org/web/20240807002943/https://www.rmslusitania.info/ RMSLusitania.info] - passenger and crew lists, biographies, and deck plans of the Lusitania *[http://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?10126 RMS ''Lusitania'' on the wrecksite] *[http://www.cwgc.org/search/casualty_details.aspx?casualty=900323 CWGC record of Lt. Robert Matthews] (Lusitania Passenger), reference only *[https://web.archive.org/web/20070611181034/http://www.clydebankrestoration.com/ Clydebank Restoration Trust] (Clydebank social and architectural history) *[http://www.encyclopedia-titanica.org/discus/messages/10245/7477.html?1184203857 Professor Joseph Marichal] (Lusitania Passenger KIA WWI), reference only *[https://web.archive.org/web/20070430084835/http://www.titanicinquiry.org/Lusitania/lucy01.php British Wreck Commissioner's Inquiry] *[http://www.encyclopedia-titanica.org/item/4554/ Lest We Forget] Moving Passenger's Stories from the Lusitania *[http://www.atlanticliners.com/lusitania_home.htm ''Lusitania'' Home at Atlantic Liners.com] *[https://web.archive.org/web/20090510083338/http://www.relevantsearchscotland.co.uk/ships/ships/013lusitania.html ''Lusitania'' Information & photos] *[https://web.archive.org/web/20170523025120/http://lusitania.org.uk/ Lusitania Passenger Stories] *[http://www.garemaritime.com/features/lusitania Passport to Perdition] The tragic story of Lusitania victim Thoms Silva. *[https://web.archive.org/web/20070128013613/http://www.britannia-picture.com/ireland/lusitania_memorial The ''Lusitania'' Memorial in Cobh] *[https://web.archive.org/web/20210201042628/http://www.maritimequest.com/liners/lusitania_page_1.htm Maritimequest RMS ''Lusitania'' Photo Gallery] *[http://www.liverpoolmuseums.org.uk/maritime/collections/liners/lusitania/ Photo of one of the Lusitania's salvaged propellers at Liverpool Maritime Museum] *[https://web.archive.org/web/20101223145850/http://www.worldhistoryblog.com/2007/07/fast-lusitania.html The Fast Lusitania] *[http://www.gtj.org.uk/en/item1/25270 Welsh ballad about the sinking of the Lusitania] *{{cite web |url=http://chriscunard.com/archives2.htm |title= 1907 - 1930; Cunarders of Particular Interest |accessdate=30 December 2008 |work=Lusitania (1907 - 1915 ; 31,550 tons; Sunk off Ireland) |publisher= |date=}} *[http://www.awesomestories.com/disasters/lusitania/story-preface Lusitania sinking with photos from UK National Archives and BBC videos] {{DEFAULTSORT:Lusitania, RMS}} {{Smachd ùghdarrais}} [[Roinn-seòrsa:Bàtaichean]] [[Roinn-seòrsa:An Cogadh Mòr]] qmiwrs4zj19eyjpqf0k32gtjs99ir1q Porto 0 18425 582145 575191 2026-05-08T15:23:00Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582145 wikitext text/x-wiki {{Baile | AINM = Porto | BRATACH = Pt-prt1.png | LÙIREACH = PRT.png | LÙIREACH_LEUD = 100 | MAPA = Porto08.jpg | DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Portugal.svg|22px]] [[A' Phortagail]] | CEÀRN = Norte | SGÌRE = Grande Porto | LEUD = 41° 08' 59 Tuath | ASTAIR = 08° 36′ 36Ear | FARSAINGEACHD = 41.66 | ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1115000 | BLIADHNA = 2008 | FÒN = + 351 22 | DUILLEAG = [http://www.cm-porto.pt Duilleag Oifigeil] }} ‘S e [[baile]] uabhasach mòr agus [[port]] gu math cudromach ann an ceann a tuath [[A' Phortagail|na Portagaile]] a th’ ann '''Porto''' ([[IPA]]: 'poɾtu, [[Laideann]]: Portus Cale). Fhuair an dùthaich a h-ainm bho ainm a’ bhaile seo. Chaidh am baile a stèidheachadh mu [[275]] Ro Chrìost le treubhan Ceilteach, mus do ràinig na Ròmanach. Tha Porto suidhichte ri taobh na [[Muir|mara]], (74m amm am meadhan)<ref>[http://freemeteo.com/default.asp?pid=15&gid=2735943&la=18 Freemeteo]</ref> air oirthir [[Cuan Siar|A' Cuain Shiar]], aig inbhir [[Abhainn|na h-aibhne]] Douro.<ref>[http://iportugaltravel.com/douro-valley.html Portugal Travel]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tha Porto 274km air falbh bho [[Lisbon|Lisboa]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]], 107km bho [[Coimbra|Choimbra]] agus 463km bho [[Faro|Fharo]]<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 1,115,000 daoine a’ fuireach ann am Porto,<ref>[http://www.igeo.pt/ Cunntas-sluaigh na Portagaile]</ref> an darna baile as motha na dùthcha. <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-177 Bailtean na Cruinne]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Bailtean Co-cheangailte == * [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Jena]], [[A' Ghearmailt]]<ref>[http://www.jena.de/sixcms/detail.php?id=47272&_nav_id1=6001&_nav_id2=51018&_lang=de Stadt Jena]</ref> * [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] Duruelo de la Sierra, [[An Spàinn]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[León]], [[An Spàinn]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Shanghai]], [[Sìona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Bordeaux]], [[An Fhraing]]<ref>[http://www.annuaire-mairie.fr/ville-bordeaux.html Annuaire de France]</ref> * [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Vigo]], [[An Spàinn]] * [[Faidhle:Flag of Macau.svg|22px]] [[Macau]], [[Macau]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] [[Liège]], [[A' Bheilg]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of Angola.svg|22px]] [[Luanda]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of Japan.svg|22px]] [[Nagasaki]], [[An t-Seapan]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> * [[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] Bristol, [[Sasainn]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181226034406/http://www.cm-porto.pt/404 Porto Câmara Municipal]</ref> *[[Faidhle:Flag of Romania.svg|22px]] [[Timișoara]] == Iomraidhean == <references/> == Ceanglaichean A-mach == * [http://wn.com/Norte_Region,_Portugal Fiosrachadh mun Roinn] [[Roinn-seòrsa:Bailtean]] [[Roinn-seòrsa:A' Phortagail]] [[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]] gafnl7c9fgzl469uaoysy3n0wh2w63q Powys 0 26823 582146 571120 2026-05-08T15:24:30Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582146 wikitext text/x-wiki {{Databox}} 'S e fear de na 22 [[Ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh|ùghdarrasan ionadail aonadach]] anns [[a' Chuimrigh]] a th' ann am '''Powys''' [ˈpowɪs]. ==Suidheachadh == Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha agus tha e cho mòr ri 5.181km²<ref name="ONS">[https://web.archive.org/web/20181226014647/https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-england-and-wales/mid-2012/rft---mid-2012-population-estimates-for-england-and-wales.zip%20 Àireamh-shluaigh, àrainneachd is dlùths nan ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh 30. 6. 2012] (Faidhle ZIP; 832&nbsp;kB)</ref> agus ann an 2012 bha 132.952 <ref name="ONS"/> duine a' fuireach ann. Mar sin 's e Powys an roinn as motha a tha anns a' Chuimrigh, ach cuideachd tha e na roinn as iosail a rèir dlùths nan daoine a bhios a' fuireach ann. Tha a' chuid as motha de na daoine a' fuireach ann am bailtean beaga. S' iad [[Newtown|Y Drenewydd]], [[Ystradgynlais]], [[Aberhonddu]] is [[Y Trallwng]] le àireamh-shluaigh de 12,783, 9,004, 7,901 is 6,269(2001) na bailtean as motha ann am Powys. Tha cruth na dùthcha làn beanntan, mar sin cha robh e furasta siubhail bho dheas gu tuath. == Eachdraidh == Tha e ainmichte a rèir an seann Rìoghachd Powys, a chaidh a chur air bhonn san 5mh linn anns an dearbh àite nuair a dh'fhàg na Ròmanaich Breatainn Mhòr. Mhàir an Rioghachd gu 1160. Thathar dhen bheachd gun tàinig an t-ainm Powys bhon fhacal Laideann "''pagus''" "dùthaich/air an dùthaich". Ach bha tuineachaidhean ann ro àm nan Ròmanaich, mar a tha na seann cambaran a' dearbhadh. Tha 1130 cambar clàraichte ann am Powys, le stoidhlichean eadar-dhealaichte bho àmanan diofraichte, eadar 4000 is 1000 ro Chr, an cuid as motha dhiubh à [[Linn an Umha]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160304055248/http://www.cpat.org.uk/projects/longer/pfr/pfr.htm Clwyd-Powys Archaeological Trust: Introducing Prehistoric burial and ritual sites.] (Beurla, Cuimris) a' tarraing air 19.5.2014</ref> == Bailtean == Seo cuid de na bailtean ann am Powys: {| border="0" | * [[Abaty Cwm-hir]] * [[Aberedw]] * [[Aberhafesb]] * [[Aberhonddu]] * [[Aberriw]] * [[Bausley gyda Chrugion]] * [[Bronllys]] * [[Bugeildy]] * [[Caersws]] * [[Carno]] * [[Carreghwfa]] * [[Castell Caereinion]] * [[Castell-paen]] * [[Cegidfa]] * [[Ceri]] * [[Cilmeri]] * [[Cleirwy]] * [[Crai]] * [[Crughywel]] * [[Cwm Grwyne]] * [[Errwd]] * [[Glantwymyn]] | * [[Glasgwm]] * [[Glyn Tarell]] * [[Gwernyfed]] * [[Llan-ddew]] * [[Llan-gors]] * [[Llanandras]] * [[Llanbadarn Fynydd]] * [[Llanbister]] * [[Llanbryn-mair]] * [[Llanddewi yn Hwytyn]] * [[Llanddewi Ystradenni]] * [[Llandinam]] * [[Llandrindod]] * [[Llandrinio]] * [[Llandysilio]] * [[Llanelwedd]] * [[Llanerfyl]] * [[Llanfair Caereinion]] * [[Llanfair Llythynwg]] * [[Llanfair-ym-Muallt]] * [[Llanfechain]] | * [[Llanfihangel]] * [[Llanfihangel Rhydieithon]] * [[Llanfrynach]] * [[Llanfyllin]] * [[Llangatwg]] * [[Llangedwyn]] * [[Llangurig]] * [[Llangynidr]] * [[Llangynllo]] * [[Llangynog, Powys|Llangynog]] * [[Llangynyw]] * [[Llanidloes]] * [[Llanigon]] * [[Llanllyr]] * [[Llanrhaeadr-ym-Mochnant]] * [[Llanwrthwl]] * [[Llanwrtyd]] * [[Llywel]] * [[Llansilin]] * [[Llanwddyn]] * [[Machynlleth]] | * [[Maes-car]] * [[Maesyfed]] * [[Manafon]] * [[Meifod]] * [[Merthyr Cynog]] * [[Nantmel]] * [[Pencraig]] * [[Rhaeadr Gwy]] * [[Talgarth]] * [[Trallong]] * [[Tref-y-clawdd]] * [[Trefaldwyn]] * [[Trefeglwys]] * [[Treflys]] * [[Tregynon]] * [[Y Clas-ar-wy]] * [[Y Trallwng]] * [[Yr Ystog]] * [[Ysgir]] * [[Ystradfellte]] * [[Ystradgynlais]] |} == Dealbhan == <gallery> Faidhle:Powys2 1190.JPG|Farsaingeachd den t-seann Rìoghachd Powys Faidhle: The cairns of Carn Gwilym - geograph.org.uk - 479460.jpg|Cùirn chruinne ''Carn Gwilym'' Faidhle:Wales Powys landscape near Foel.jpg|Cruth na tìre air an t-slighe gu Y Trallwng Faidhle: Gwernvale Neolithic burial chamber - geograph.org.uk - 406413.jpg|Càrn ''Gwernvale'' ann an [[Crughywel]] </gallery> == Iomraidhean == <references/> {{Siorrachdan na Cuimrigh}} {{Smachd ùghdarrais}} [[Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh]] [[Roinn-seòrsa:Powys|*]] ni8bt76eh2qqujin23b2opaa10j1ssm Rhondda Cynon Taf 0 26824 582148 548907 2026-05-08T16:12:13Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582148 wikitext text/x-wiki [[Faidhle:Rhondda Cynon Taf UK location map.svg|thumb|Rhondda Cynon Taf anns a' Chuimrigh]] 'S e aon de na 22 [[Ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh|ùghdarrasan ionadail aonadach]] anns [[a' Chuimrigh]] a th' ann an '''Rhondda Cynon Taf''' [ˈr̥ɔnða ˈkənɔn ˈtaːv], ainm goirid RCT. Tha e suidhichte ann am meadhan na dùthcha agus tha e cho mòr ri 424km². <ref name="ONS">[https://web.archive.org/web/20181226014647/https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-england-and-wales/mid-2012/rft---mid-2012-population-estimates-for-england-and-wales.zip%20 Àireamh-shluaigh, àrainneachd is dlùths nan ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh 30. 6. 2012] (Faidhle ZIP; 832&nbsp;kB)</ref> Ann an 2012 bha 235.599 <ref name="ONS"/> duine a' fuireach ann. Tha e suidhichte ann an trì glinn, [[Rhondda Valley]], [[Cynon Valley]] is [[Taff-Ely Valley]]. 'S iad [[Aberdâr]] is [[Pontypridd]] na bailtean as motha ann an Rhondda Cynon Taf. == Gnìomhachas == Le barrachd air 60 mèinnean bha [[mèinnearachd]] gu math làidir Rhondda Cynon Taf anns an 19mh linn. Ged a dhùineadh na mèinnean fo thalamh gu ìre mhòr thòisich mèinneadh fosgailte an dèidh sin: Tha mèinnean fosgailte fhathast rim faicinn gu h-àraidh san àirde a tuath na sgìre. Bha buaidh mhòr aca air an àrainneachd, bha na h-aibhnichean cha mhòr cho truaillte gun do bhàsaich an t-iasg annta gu lèir. Bha buaidh bho ghnìomhachas ceimigeach a bha stèidhichte ann an [[Groes-faen]]. <ref> John Hughes; Pat Thomas (2007). "Burying The Truth". The Ecologist 37 (4): 33–63.</ref> == Bailtean == Seo cuid de na bailtean ann an Rhondda Cynon Taf: {| border="0" | * [[Aberaman]] * [[Abercynon]] * [[Aberdâr]] * [[Aberpennar]] * [[Cwm Clydach]] * [[Cwm-bach]] * [[Ferndale]] * [[Hirwaun]] * [[Llanharan]] * [[Llanhari]] | * [[Llanilltud Faerdref]] * [[Llantrisant]] * [[Llwyn-y-pia]] * [[Llwytgoed]] * [[Pen-y-waun]] * [[Pendyrys]] * [[Pentre]] * [[Pontypridd]] * [[Tonypandy]] * [[Tonyrefail]] | * [[Trealaw]] * [[Treherbert]] * [[Treorci]] * [[Y Cymer]] * [[Y Gilfach-goch]] * [[Y Maerdy]] * [[Y Porth]] * [[Y Rhigos]] * [[Ynys-hir]] * [[Yr Ystrad]] |} == Dealbhan == <gallery> Faidhle:Hetty Shaft, Ty Mawr Colliery - geograph.org.uk - 1002193.jpg|Mèinnearachd Faidhle:Below Craig y Bwlch - geograph.org.uk - 1018478.jpg|Sealladh bho Chraig y Bwlch Faidhle:Llwynyia 1910.jpg|Mèinnearachd ann an Llwynypia anns na 1910an Faidhle:Across the Rhondda from Penrhiwfer - geograph.org.uk - 979490.jpg|Sealladh thairis air Rhondda </gallery> == Iomraidhean == <references/> {{Siorrachdan na Cuimrigh}} [[Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh]] [[Roinn-seòrsa:Rhondda Cynon Taf|*]] p8uuksqxgynxom33ntxumg5vqrsxuzq Sir Benfro 0 26825 582150 466576 2026-05-08T18:14:28Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582150 wikitext text/x-wiki [[Faidhle:Wales Pembrokeshire locator map.svg|thumb|Sir Benfro anns a' Chuimrigh]] 'S e aon de na 22 [[Ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh|ùghdarrasan ionadail aonadach]] anns [[a' Chuimrigh]] a th' ann an '''Sir Benfro'''. Tha e suidhichte anns an iar-dheas na dùthcha agus tha e cho mòr ri 1.619 km² <ref name="ONS">[https://web.archive.org/web/20181226014647/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-england-and-wales/mid-2012/rft---mid-2012-population-estimates-for-england-and-wales.zip Àireamh-shluaigh, àrainneachd is dlùths nan ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh 30. 6. 2012] (Faidhle ZIP; 832&nbsp;kB)</ref> agus ann an 2012 bha 123.035 <ref name="ONS"/> duine a' fuireach ann. == Slighe Costa Sir Benfro == 'S e frith-rathaid astair agus ''National Trail'' ann an Sir Benfro a th' ann an [[Slighe Costa Sir Benfro]] (Cuimris: ''Llwybr Arfordir Sir Benfro''). Tha e mu 186 mìle (299 km) de dh'fhaid agus tha e a' leantainn iomall-fairge na sgìre gu ìre mhòr. Chaidh i a stèidheachadh ann an 1970. Tha Slighe Costa Sir Benfro na phàirt den t-[[Slighe Costa na Cuimrigh]], frith-rathaid astair anns a' Chuimrigh eadar [[Cas-gwent]] is [[Y Fferi Isaf]] a bhios a' dol timcheall air costa na Cuimrigh air fad. == Àitichean inntinneach == Mu dhà mhìle san àirde a deas air [[Bosherston]] tha seipeal ann ris an canar [[Cill Naomh Ghobhainn]] (Cuimris: ''Eglwys Sant Gofana''). Chaidh a thogail ann an creag anns an 13mh linn ged a tha pàirtean ann a tha nas sine na sin, is dòcha às an 6mh linn, nuair a bha am manach Naomh Gobhainn a' fuireach ann an uamh ri taobh an t-seipeil. 'S e cruinneachadh de 7 tursachan mòra a tha rim faicinn ann am [[Pentre Ifan]]. 'S e sin a' chrom-leac as motha bho [[Linn Ùr na Cloiche]] anns a' Chuimrigh <ref>{{cite web |url= http://www.coflein.gov.uk/en/site/101450/details/PENTRE+IFAN+CHAMBERED+TOMB,+NEAR+NEVERN/ |title=PENTRE IFAN CHAMBERED TOMB, NEAR NEVERN |first= |last= |work=coflein.gov.uk |year=2014 |accessdate=10.6.2014}}</ref> agus a' chiad tè a chaidh a chlàradh mar ''Scheduled Ancient Monument'' an seo. Tha e suidhichte mu 5 km san àird an ear air [[Trefdraeth]]. == Bailtean == Seo cuid de na bailtean ann an Sir Benfro: {| border="0" | * [[Aberdaugleddau]] * [[Amroth]] * [[Angle]] * [[Arberth]] * [[Boncath]] * [[Breudeth]] * [[Burton]] * [[Caeriw]] * [[Camrose]] * [[Cas-blaidd]] * [[Cas-lai]] * [[Cas-mael]] * [[Cas-wis]] * [[Castell Gwalchmai]] * [[Cilgerran]] * [[Clunderwen]] * [[Cosheston]] * [[Crymych]] * [[Cwm Gwaun]] * [[Dale]] * [[Dinas]] | * [[Dinbych-y-pysgod]] * [[Doc Penfro]] * [[Dwyrain Trewiliam]] * [[Eglwyswrw]] * [[Freystrop]] * [[Herbrandston]] * [[Hook]] * [[Hundleton]] * [[Hwlffordd]] * [[Jeffreyston]] * [[Johnston]] * [[Llanbedr Felfre]] * [[Llanddewi Efelffre]] * [[Llandyfái]] * [[Llanrhian]] * [[Llanstadwel]] * [[Maenclochog]] * [[Maenorbŷr]] * [[Manordeifi]] * [[Martletwy]] * [[Mathri]] | * [[Merlin's Bridge]] * [[Mynachlog-ddu]] * [[Nanhyfer]] * [[Neyland]] * [[Pen-caer]] * [[Penalun]] * [[Penfro]] * [[Rosemarket]] * [[Rudbaxton]] * [[Saundersfoot]] * [[Scleddau]] * [[Solfach]] * [[Spittal]] * [[Templeton]] * [[Tiers Cross]] * [[Treamlod]] * [[Trefdraeth]] * [[Treletert]] * [[Y Mot]] * [[Yr Hafanau]] |} == Iomraidhean == <references/> {{Siorrachdan na Cuimrigh}} [[Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh]] [[Roinn-seòrsa:Sir Benfro|*]] nhpqoq0py0xn23ncfu9i5o35ncrscoj Sir Gaerfyrddin 0 26828 582151 550949 2026-05-08T18:15:09Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582151 wikitext text/x-wiki [[Faidhle:Wales Carmarthenshire locator map.svg|thumb|Sir Gaerfyrddin anns a' Chuimrigh]] 'S e aon de na 22 [[Ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh|ùghdarrasan ionadail aonadach]] anns [[a' Chuimrigh]] a th' ann an '''Sir Gaerfyrddin''', gu goirid: '''Sir Gâr''' (Beurla: ''Carmarthenshire''). Tha e suidhichte san àirde an iar-dheas na dùthcha agus tha e cho mòr ri 2.371km².<ref name="ONS">[https://web.archive.org/web/20181226014647/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-england-and-wales/mid-2012/rft---mid-2012-population-estimates-for-england-and-wales.zip Àireamh-shluaigh, àrainneachd is dlùths nan ùghdarrasan ionadail anns a' Chuimrigh 30. 6. 2012] (Faidhle ZIP; 832&nbsp;kB)</ref> Ann an 2012 bha 184.317 duine a' fuireach ann.<ref name="ONS"/> Tha a' chuid as motha den t-sluagh a' fuireach ann an agus timcheall air Llanelli, ach 's e [[Caerfyrddin]] teis-meadhan rianachail Sir Gaerfyrddin. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2001 bha comas labhairt, leughaidh is sgrìobhaidh na [[Cuimris]] aig 39% dhiubh. == Cruth na dùthcha == Tha cruth na dùthcha làn aonaichean is beanntan, tha pàirt den Fforest Fawr is nan ''Black Mountain'' san ear na sgìre, agus na ''Cambrian Mountains'' san ceann a tuath. 'S e [[Fan Brycheiniog]], 2,631 tròigh (802 m) an t-àite as àirde. Ann an ceann a deas Sir Gaerfyrddin tha mòran bailtean iasgaich is tràighean gainmheil ann. Mar sin tha tha [[àiteachas]], [[coilltearachd]] , [[iasgach]] is [[turasachd]] nan gnìomhasan as cudromaiche don sgìre. == Bailtean == Seo cuid de na bailtean ann an Sir Gaerfyrddin: {| border="0" | * [[Abergwili]] * [[Abernant]] * [[Bronwydd]] * [[Cenarth]] * [[Cil-y-cwm]] * [[Cwmaman]] * [[Cydweli]] * [[Cynwyl Elfed]] * [[Cynwyl Gaeo]] * [[Dyffryn Cennen]] * [[Gors-las]] * [[Hendy-gwyn]] * [[Henllan Fallteg]] * [[Llan-crwys]] | * [[Llan-gain]] * [[Llan-non]] * [[Llanarthne]] * [[Llanboidy]] * [[Llanddarog]] * [[Llanddeusant]] * [[Llanddowror]] * [[Llandeilo]] * [[Llandybïe]] * [[Llandyfaelog]] * [[Llanedi]] * [[Llanegwad]] * [[Llanfair-ar-y-bryn]] * [[Llanfihangel Aberbythych]] | * [[Llanfihangel Rhos-y-Corn]] * [[Llanfihangel-ar-arth]] * [[Llanfynydd]] * [[Llangadog]] * [[Llangathen]] * [[Llangeler]] * [[Llangennech]] * [[Llangyndeyrn]] * [[Llangynin]] * [[Llangynnwr]] * [[Llangynog]] * [[Llanllawddog]] * [[Llanllwni]] * [[Llanpumsaint]] | * [[Llansadwrn]] * [[Llansteffan]] * [[Llanwinio]] * [[Llanwrda]] * [[Llanybydder]] * [[Llanymddyfri]] * [[Meidrim]] * [[Myddfai]] * [[Pen-tywyn]] * [[Pencarreg]] * [[Pontyberem]] * [[Rhydaman]] * [[Talyllychau]] * [[Tre-lech]] * [[Trimsaran]] |} == Dealbhan == <gallery> Faidhle:Careg Cennen Castle.jpg|Castell Carreg Cennen (Cuimris; a' ciallachadh: Caisteal air creag os cionn Cennen) Faidhle:Llyn y Fan Fawr.jpg|Fan Brycheiniog, a' bheinn as àirde ann an Sir Gaerfyrddin Faidhle:TalleyAbbey.JPG|Tobhtaichean Abaty Talyllychau (Beurla:Talley Abbey) ann an [[Talyllychau]], chaidh a thogail timcheall air 1120. Faidhle:Pool on the Afon Dringarth - geograph.org.uk - 892862.jpg|Sealladh air air dùthaich le Afon Dringarth sa mheadhan. </gallery> == Iomraidhean == <references/> {{Siorrachdan na Cuimrigh}} [[Roinn-seòrsa:Siorrachdan na Cuimrigh]] h4q2mztsce2jhjsb76dv2kvqkjyp2e1 Uicipeid:San latha an-diugh/9 dhen Chèitean 4 35026 582153 511803 2026-05-09T05:24:23Z Comhachag-bheag 10899 ceartachadh 582153 wikitext text/x-wiki [[Faidhle:Iain Banks 2008.jpg|thumb|100px|Iain Banks]] 'S e [[9 an Cèitean]] an 129mh latha dhen bhliadhna (130mh ann am [[bliadhna-leum]]). * [[1860]] &ndash; Rugadh Sìr James Matthew Barrie, ceannard [[Oilthigh Chill Rìmhinn]], ann an [[Cearan Mhoire]]. Sgrìobh e ''Peter Pan''. * [[1909]] &ndash; Rugadh [[Robert Garioch]], bàrd agus eadar-theangachair Albannach. * [[1927]] &ndash; Rugadh [[Manfred Eigen]], ceimigear às a' Ghearmailt. * [[1947]] &ndash; Rugadh [[Michael Levitt]], ceimigear à Iosrael agus às na Stàitean Aonaichte. * [[1989]] &ndash; Chaochail [[Darío Echandía Olaya]], fear-poileataigs à Coloimbia. iq8stxh8241ee7mehpv5e484zk3mnyq 582154 582153 2026-05-09T05:33:00Z Comhachag-bheag 10899 dealbh 582154 wikitext text/x-wiki [[Faidhle:James Matthew Barrie00.jpg|thumb|100px|James Matthew Barrie]] 'S e [[9 an Cèitean]] an 129mh latha dhen bhliadhna (130mh ann am [[bliadhna-leum]]). * [[1860]] &ndash; Rugadh Sìr James Matthew Barrie, ceannard [[Oilthigh Chill Rìmhinn]], ann an [[Cearan Mhoire]]. Sgrìobh e ''Peter Pan''. * [[1909]] &ndash; Rugadh [[Robert Garioch]], bàrd agus eadar-theangachair Albannach. * [[1927]] &ndash; Rugadh [[Manfred Eigen]], ceimigear às a' Ghearmailt. * [[1947]] &ndash; Rugadh [[Michael Levitt]], ceimigear à Iosrael agus às na Stàitean Aonaichte. * [[1989]] &ndash; Chaochail [[Darío Echandía Olaya]], fear-poileataigs à Coloimbia. 4ffp5ec56t3e1xcvhnc3k3zqdvslrqb Sgoiltean tro mheadhan na Gàidhlig 0 35243 582149 581742 2026-05-08T17:48:35Z InternetArchiveBot 23657 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 582149 wikitext text/x-wiki == Obar Dheathain == A rèir [https://web.archive.org/web/20160531020833/http://www.aberdeencity.gov.uk/education_learning/schools/gaelic_development/scc_gaelic_education.asp làrach-lìn an Ughdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn aig [https://web.archive.org/web/20140516184101/http://gilcomstoun.aberdeen.sch.uk/ Bun-Sgoil Gilcomstoun]. Tha sgoil-àraich ann, agus dà chlas eile – BS1-3 agus BS4-7. Às dèidh sin, ’s urrainn do sgoilearan an cuid Gàidhlig a leasachadh aig [https://web.archive.org/web/20160408014500/http://hazleheadacy.aberdeen.sch.uk/modern-languages/gaidhlig/ Acadamh Hazlehead]. == Sgìre Obar Dheathain == A rèir [http://www.aberdeenshire.gov.uk/ làrach-lìn an Ughdarrais], chan eil foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. == Aonghas == A rèir [http://www.angus.gov.uk/info/20267/school_and_nursery_places/257/gaelic_education làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn aig [https://blogs.glowscotland.org.uk/an/whitehillps/ Bun-Sgoil Whitehills] ann am Farfar. == Earra-Ghàidheal agus Bòid == A rèir [https://web.archive.org/web/20160111053318/http://www.argyll-bute.gov.uk/gaelic làrach-lìn an Ughdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns na sgoiltean a leanas: [http://www.bowmore.argyll-bute.sch.uk/ Bun-Sgoil Bogh Mòr]. Tha dà chlas ann – BS1-3 agus BS4-7. [http://www.rockfieldprimaryschool.co.uk/gaelic-medium-education/ Bun-Sgoil Rockfield]{{Dead link|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Tha sgoil-àraich ann, agus trì clasaichean eile, airson BS1-7. [http://www.salen.argyll-bute.sch.uk/index.asp?navID=1 Bun-Sgoil an t-Sailein]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Tha sgoil-àraich ann, agus trì clasaichean eile – BS1-2, BS3-4 agus BS5-7. [http://www.sandbank.argyll-bute.sch.uk/school.asp?navID=49 Bun-Sgoil Sandbank]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Tha sgoil-àraich ann, agus dà chlas eile – BS1-3 agus BS4-7. [http://www.strathappin.argyll-bute.sch.uk/school.asp?navID=46 Bun-Sgoil Srath na h-Apainne]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Tha aon chlas ann. Às dèidh dhaibh am bun-sgoil fhàghail, ’s urrainn do sgoilearan an cuid Gàidhlig a leasachadh aig: [http://www.tiree.argyll-bute.sch.uk/ Àrd-Sgoil Thiriodh] [http://www.tobermory.argyll-bute.sch.uk/ Àrd-Sgoil Thobar Mhoire] == Dùn Èideann == A rèir [http://www.edinburgh.gov.uk/info/20256/school_places/484/gaelic_in_schools làrach-lìn an Ughdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn aig [https://web.archive.org/web/20150717114254/https://bunsgoiltaobhnapairce.wordpress.com/ Bun-Sgoil Taobh na Pàirce]. Às dèidh dhaibh am bun-sgoil fhàghail, ’s urrainn do sgoilearan an cuid Gàidhlig a leasachadh aig [[Àrd-sgoil Sheumais Ghilleasbuig]]. == Sgìre Clach Mhanainn == A rèir [https://web.archive.org/web/20160516152631/http://www.clacksweb.org.uk/learning/ làrach-lìn an Ughdarrais] chan eil foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. == Comhairle nan Eilean Siar == (P.S. Faic foghlamgaidhlig.com: [https://web.archive.org/web/20170129055944/http://foghlamgaidhlig.com/schools.aspx Cròileagain], [https://web.archive.org/web/20160828085142/http://foghlamgaidhlig.com/primary.aspx Bun-sgoiltean], [https://web.archive.org/web/20190411212646/http://foghlamgaidhlig.com/secondary.aspx Àrd-sgoiltean]) A rèir [https://web.archive.org/web/20160323035740/http://www.cosla.gov.uk/council/comhairle-nan-eilean-siar làrach-lìn an Ughdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns na sgoiltean a leanas: === Leòdhas === [https://web.archive.org/web/20110930222143/http://www.sgoilabhac.org.uk/ Sgoil a’ Bhac] Tha sgoil-àraich ann, agus trì clasaichean eile – BS1-2, BS3-5 agus BS6-7. Barvas Pre-school and Sgoil an Taobh Siar: A rèir [https://web.archive.org/web/20160509084231/http://www.gaelicmediumeducation.com/schools.aspx làrach-lìn an Ughdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. Bernera Pre-school and School: A rèir [https://blogs.glowscotland.org.uk/es/berneraschool/category/bernera-school-classes/clas-gaidhlig/ làrach-lìn Glow Scotland]{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha sgoil àraich agus clas Gàidhlig san sgoil seo. Breasclete Pre-school and Primary: A rèir [https://web.archive.org/web/20160325015708/http://www.breasclete.com/amenities/school/ làrach-lìn Comann na Coimhearsnachd], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus BS.1 agus 2. Laxdale Pre-school and Primary: A rèir [http://www.laxdaleprimary.co.uk/gaelic-medium/ làrach-lìn na sgoile]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha trì clasaichean co-dhèanta ann, anns a bheil foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. Lionel Pre-school and Primary and Secondary: A rèir [https://web.archive.org/web/20160104193609/http://www.educationscotland.gov.uk/inspectionandreview/reports/school/primsec/LionelSchoolEileanSiarWesternIsles.asp làrach-lìn Foghlam Alba], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. Lochs Sgoil nan Loch Pre-school and Primary: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. Bun-sgoil na Pàirc: a rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil. Sgoil an Rubha: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. Sgoil Shiaboist: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. [[Bun-sgoil Steòrnabhaigh]] (Sgoil Àraich na broinn): A rèir [https://web.archive.org/web/20160405165017/http://www.stornowayprimary.co.uk/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. [[Sgoil MhicNeacail]]: A rèir [https://web.archive.org/web/20160416113601/http://nicolsoninstitute.org/index.php/school-information/school-curriculum làrach-lìn na sgoile], airson sgoilearan a tha fileanta tha Gàidhlig ri fhaighinn mar chuspair, agus tha cuspairean eile ann tro mheadhan na Gàidhlig. Bun-sgoil Ùig: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. (P.S. Chan eil a-nise: chan eil ann a-nise ach sgoil-àraich) === Na Hearradh === Sgoil an t-Òib: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. Sgoil Sir E Scott: A rèir [https://web.archive.org/web/20160109155453/http://sirescott-school.co.uk/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil. San àrd-sgoil, airson sgoilearan a tha fileanta tha Gàidhlig ri fhaighinn mar chuspair. === Uibhist a Tuath === Sgoil Chàirinis: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns a’ bhun-sgoil. Croileagan Dhunsgealair: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làraichean-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} agus [http://www.parentingwi.scot.nhs.uk/?page_id=328 an NHS], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. Sgoil Àraich Saoghal Beag agus Sgoil Phaibil: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart. Seo [https://web.archive.org/web/20151105011418/http://www.paibleschool.co.uk/index.htm làrach-linn na sgoile.] P.S. San Lùnastal 2016 dh’ fhosgail Bun-sgoil ùr Uibhist a Tuath<ref>[http://www.bbc.co.uk/naidheachdan/37126035 BBC Naidheachdan 2016-08-18:Bun Sgoil ùr Uibhist a Tuath a' fosgladh] ''(aithris-bhideo 2:38)''</ref>, agus dhùin co-dhiù Sgoil Chàirinis. Tha an sgoil àraich Saoghal Beag a-nis sa làraich ùir. === Beinn nam Faoghla === Sgoil Bhaile a’ Mhanaich: A rèir [http://www.balivanichschool.co.uk/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich (dà bhuidheann) agus air adhart (trì clasaichean). Sgoil Lionacleit: A rèir [http://www.sgoillionacleit.org.uk/index.html làrach-lìn na sgoile], airson sgoilearan a tha fileanta tha Gàidhlig ri fhaighinn mar chuspair. === Uibhist a Deas === Cothrom Òg Nursery: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn. Seo [http://www.cothrom.net/Cothrom-Og.htm làrach-linn na sgoil-àraich]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Sgoil Àraich agus Bun-Sgoil Dalabrog: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil-àraich agus sa bhun-sgoil. Sgoil an Iochdair: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha sgoil-àraich ann, agus a rèir làrach-lìn na sgoile tha dà chlas sa bhun-sgoil – BS1-3 agus BS4-7. === Eilean Bharraigh === Sgoil Bhàgh a’ Chaisteil: A rèir [http://www.cne-siar.gov.uk/sgoilnanloch/gaelic-medium.htm làrach-lìn an Ughdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil-àraich agus sa bhun-sgoil. A rèir [https://web.archive.org/web/20160403174107/http://castlebayschool.org.uk/secondary.html làrach-lìn na sgoile], airson sgoilearan a tha fileanta tha Gàidhlig ri fhaighinn mar chuspair. == Dùn Phris agus Gallghaidheil == Chan eil [https://web.archive.org/web/20160408085127/http://www.dumgal.gov.uk/index.aspx?articleid=1 làrach-lìn an Ughdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Dùn Dè == A rèir [http://www.dundeecity.gov.uk/ làrach-lìn an Ughdarrais], tha Plana Gàidhlig aca, ach chan eil iad a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sgìre Inbhir Àir an Ear == Chan eil [https://www.east-ayrshire.gov.uk/Home.aspx làrach-lìn an Ughdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sgìre Dhùn Bhreatainn an Ear == Bun Sgoil Innis an Uillt, Drochaid an Easbaig: A rèir [https://web.archive.org/web/20160614093641/http://www.meadowburn.e-dunbarton.sch.uk/page_viewer.asp?page=Home&pid=1 làrach-lìn na sgoile], tha sgoil-àraich ann, agus trì clasaichean sa bhun-sgoil – BS1-2, BS3-5 agus BS5-7. == Lodainn an Ear == A rèir [https://web.archive.org/web/20160113235812/http://www.eastlothian.gov.uk/a_to_z/service/548/gaelic_education làrach-lìn an Ughdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn ann an Dùn Èideann. == Rinn Friu an Ear == Chan eil [https://web.archive.org/web/20160424225520/http://eastrenfrewshire.gov.uk/gaelic làrach-lìn an Ughdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig sna sgoiltean. == An Eaglais Bhreac == Chan eil [http://www.falkirk.gov.uk/ làrach-lìn an Ughdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Fìobha == Chan eil [http://www.fife.gov.uk/ làrach-lìn an Ughdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == A' Ghàidhealtachd == Bun-sgoil Dhùnbheagain: A rèir [https://web.archive.org/web/20160407205321/http://highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha sgoil-àraich ann, agus tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn air feadh na bun-sgoile. Seo [https://web.archive.org/web/20160325074915/http://www.dunveganprimaryschool.co.uk/ làrach-lìn na sgoile]. Bun-sgoil Cille Mhoire: A rèir [https://web.archive.org/web/20140718181322/http://www.highland.gov.uk/downloads/file/7165/kilmuir_primary_2014pdf sanas-leabhran na sgoile] (briog air “Download Now”), tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas. [[Bun-sgoil Stafainn]]: A rèir [https://web.archive.org/web/20140718180633/http://www.highland.gov.uk/downloads/file/7227/stafainn_primary_handbook_2014pdf sanas-leabhran na sgoile] (briog air “Download Now”), tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil. Bun-sgoil Phort Rìgh: A rèir [http://portreeprimaryschool.com/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an còig clasaichean – BS1, BS2, BS3-4, BS5-6 agus BS6-7. Bun-sgoil an Àth-Leathainn: A rèir [https://web.archive.org/web/20140718183303/http://www.highland.gov.uk/downloads/file/7101/broadford_handbook_2014pdf sanas-leabhran na sgoile], (briog air “Download Now”) tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas. Bun-sgoil Shlèite: A rèir [http://s3.spanglefish.com/s/5924/documents/school-brochure-leabhran-na-sgoile-2016-2017-hm-am-faoilleach.pdf làrach-lìn na sgoile]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas. Bun-sgoil Mhalaig: A rèir [https://mallaigps.wordpress.com/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas – BS1-4 agus BS5-7. Bun-sgoil a’ Phluic: A rèir [https://web.archive.org/web/20140718182117/http://www.highland.gov.uk/downloads/file/7205/plockton_primary_2014pdf sanas-leabhran na sgoile] (briog air “Download Now”) tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas – BS1-3 agus BS5-7. Bun-sgoil Gheàrrloch: A rèir [https://web.archive.org/web/20160407205321/http://highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich, agus a rèir [https://web.archive.org/web/20140718182541/http://www.highland.gov.uk/downloads/file/7142/gairloch_primary_2014pdf sanas-leabhran na sgoile] (briog air “Download Now”), tha dà chlas sa bhun-sgoil – BS1-3 agus BS5-7. Bun-sgoil LochCarrainn: A rèir [https://lochcarronprimary.wordpress.com/gaelic-class/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn air feadh na bun-sgoile. Bun-sgoil Ulapul: A rèir [https://ullapoolprimary.wordpress.com/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas – BS1-3 agus BS4-7. Bun-sgoil Thunga: A rèir [http://www.highland.gov.uk/downloads/file/7239/tongue-primary-handbook-13-14pdf- sanas-leabhran na sgoile]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (briog air “Download Now”) tha cothrom ann foghlam tro mheadhan na Gàidhlig fhaighinn. Àrd Sgoil Fàrr: A rèir [http://www.highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn ann an dà chuspair. Bun-sgoil Mount Pleasant, Inbhir Theòrsa: A rèir [https://web.archive.org/web/20160818144659/http://mount-pleasant-primary.co.uk/resources/docs/handbooks/2016.pdf sanas-leabhran na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus thathar e a thogail air adhart tron bhun-sgoil on a thòisich e ann an 2013. Bun-sgoil Drochaid a’ Bhanna: A rèir [https://bonarbridgeprimary.wordpress.com/school-blog/ sanas-leabhran na sgoile]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil. Bun-sgoil Cnoc na Creige: A rèir [https://craighillprimary.wordpress.com/ làrach-lìn na sgoile]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil ann an dà chlas – BS1-3 agus BS4-7. Acadamaidh Rìoghail Bhaile Dhubhthaich: A rèir [https://web.archive.org/web/20160407205321/http://highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha sgoilearan fileanta san sgoil. Bun-sgoil Inbhir Pheofharain: A rèir [https://web.archive.org/web/20131017022931/http://dingwallprimaryschool.wordpress.com/about/ làrach-lìn na sgoile] (brùth air “Dingwall Primary Brochure 2016-17), tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil. Acadamh Inbhir Pheofharain: A rèir [https://web.archive.org/web/20160407205321/http://highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha sgoilearan fileanta san sgoil. Bun-sgoil Millbank, Inbhir Narann: A rèir [https://web.archive.org/web/20160407205321/http://highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus air adhart tron bhun-sgoil. Bun-sgoil Gàidhlig Inbhir Nis: A rèir [https://bunsgoilghaidhliginbhirnis.wordpress.com/about/ làrach-lìn na sgoile],tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn aig gach ìre. Bun-sgoil Gleann Urchardain: A rèir [http://www.glenurquhartprimary.org.uk/gaelic-unit/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn tron bhun-sgoil gu ruige BS4, on a thòisich e ann an 2011. Bun-sgoil Baile Ùr an t-Slèibh: A rèir [https://web.archive.org/web/20160506054257/http://www.highland.gov.uk/directory_record/521695/newtonmore_primary/category/380/primary làrach-lìn an Ùghdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn ann an sgoil àraich agus dà chlas sa bhun-sgoil. Bun-sgoil Ghàidhlig Loch Abar: A rèir [http://www.highland.gov.uk/directory_record/537450/bun-sgoil_gh%C3%A0idhlig_loch_abar_primary/category/380/primary làrach-lìn an Ùghdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus sa bhun-sgoil. Sgoil-àraich Bhaile a' Chaolais: A rèir [https://web.archive.org/web/20160407205321/http://highland.gov.uk/info/878/schools/18/gaelic_medium_education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil-àraich. == Glaschu == [[Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu]]: A rèir [http://www.glasgowgaelic.glasgow.sch.uk/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil-àraich agus sa bhun-sgoil. San àrd sgoil, tha Gàidhlig ri fhaighinn na chuspair. == Inbhir Chluaidh == Chan eil [http://www.inverclyde.gov.uk làrach-lìn an Ùghdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Meadhan Lodainn == Chan eil [http://www.midlothian.gov.uk/ làrach-lìn an Ùghdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Moireibh == Chan eil [http://www.moray.gov.uk/ làrach-lìn an Ùghdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sgìre Inbhir Àir a Tuath == Chan eil [http://www.north-ayrshire.gov.uk/home.aspx làrach-lìn an Ùghdarrais], a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sgìre Lannraig a Tuath == Sgoil Àraich agus [[Bun-sgoil Chon-dobhraid|Bun-sgoil Condorrat]]: A rèir [http://www.northlanarkshire.gov.uk/index.aspx?articleid=5777 làrach-lìn an Ùghdarrais]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus sa bhun-sgoil. Àrd-sgoil Greenfaulds - A rèir [https://web.archive.org/web/20160808091003/http://www.northlanarkshire.gov.uk/index.aspx?articleid=5923 làrach-lìn an Ùghdarrais], tha co-dhiù Frangais, saidheans, cruinn-eòlas, eachdraidh, nua-eòlas agus foghlam pearsanta agus sòisealta ri fhaighinn tro mheadhan na Gàidhlig. == Arcaibh == Chan eil [http://www.orkney.gov.uk/search.htm?q=Gaelic+medium làrach-lìn an Ùghdarrais] a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Peart agus Ceann Rois == Bun-sgoil Goodlyburn: A rèir [https://web.archive.org/web/20140502135018/https://blogs.glowscotland.org.uk/pk/GoodlyburnPS/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn ann an aon chlas san sgoil. Acadamh Bràghaid Albainn: A rèir [https://web.archive.org/web/20160403135905/http://www.breadalbane.pkc.sch.uk/BA/primary/information-primary/ làrach-lìn na sgoile], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus ann an aon chlas sa bhun-sgoil. A rèir [http://www.pkc.gov.uk/article/2163/Secondary-Education làrach-lìn an Ùghdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn aig ìre àrd-sgoil ann an Acadamh Bràghaid Albainn agus Acadamh Peairt. == Sgìre Rinn Friù == Chan eil [http://www.renfrewshire.gov.uk/article/2002/Site-Search?q=gaelic+medium làrach-lìn an Ùghdarrais] a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Na Crìochan == Chan eil [http://www.scotborders.gov.uk/site/scripts/google_results.aspx?q=Gaelic+Medium làrach-lìn an Ùghdarrais]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sealtainn == Chan eil [http://www.shetland.gov.uk/ làrach-lìn an Ùghdarrais] a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sgìre Inbhir Àir a Deas == Chan eil [http://www.south-ayrshire.gov.uk/ làrach-lìn an Ùghdarrais] a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sgìre Lannraig a Deas == Chan eil [http://www.southlanarkshire.gov.uk/ làrach-lìn an Ùghdarrais] a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Sruighlea == Bun-sgoil Riverside: A rèir [http://my.stirling.gov.uk/services/education-and-learning/schools/primary-schools/riverside-primary-schoollàrach-lìn an Ùghdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn anns an sgoil àraich agus sa bhun-sgoil. == Sgìre Dhùn Bhreatainn an Iar == Chan eil [http://www.west-dunbarton.gov.uk/ làrach-lìn an Ùghdarrais] a’ dèanamh iomradh air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig. == Lodainn an Iar == A rèir [https://web.archive.org/web/20160427034750/http://www.westlothian.gov.uk/article/2894/Gaelic-Medium-Education làrach-lìn an Ùghdarrais], tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ri fhaighinn le pas bus no trèana gu ùghdarras eile ann an crìch ri Lodainn an Iar, anns a bheil foghlam tro mheadhan ne Gàidhlig ri fhaighinn. == Iomraidhean == <references/> == Ceanglaichean a-mach == * Mapaichean aig Bòrd na Gàidhlig: [https://web.archive.org/web/20160816040434/http://www.gaidhlig.org.uk/fdp/mapa/croileagan/ Cròileagan] | [https://web.archive.org/web/20160816051630/http://www.gaidhlig.org.uk/fdp/mapa/sgoil-araich/ Sgoil-àraich] | [https://web.archive.org/web/20160816052834/http://www.gaidhlig.org.uk/fdp/mapa/bun-sgoil/ Bun-sgoil] | [https://web.archive.org/web/20160816041331/http://www.gaidhlig.org.uk/fdp/mapa/ard-sgoil/ Àrd-sgoil] [[Roinn-seòrsa:Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig]] pndbocktq0lfhli1qdk8qdu65w0gbtz Uicipeid:San latha an-diugh/9 dhen Ògmhios 4 35382 582152 514679 2026-05-09T05:24:00Z Comhachag-bheag 10899 ceartachadh 582152 wikitext text/x-wiki [[Faidhle:Saint Columba.jpg|thumb|100px|Calum Cille]] 'S e '''9 an t-Ògmhios''' an 160mh latha dhen bhliadhna (161mh ann am [[bliadhna-leum]]). * Là Fhèill [[Calum Cille]] * [[597]] &ndash; Chaochail Naomh [[Calum Cille]], ann an [[Ì Chaluim Chille]]. * [[1870]] &ndash; Chaochail [[Charles Dickens]], ùghdair Sasannach. * [[1994]] &ndash; Chaochail [[Jan Tinbergen]], eaconamaiche às [[na Tìrean Ìsle]]. * [[2006]] &ndash; Chaidh [[Slighe Cladach Ynys Môn]] a dh'fhosgladh gu oifigeil. * [[2013]] &ndash; Chaochail [[Iain Banks]], sgrìobhadair Albannach. kffu3g7yz3s9noiefs7fs926klz7d2s