Uicipeid
gdwiki
https://gd.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%AComh-Dhuilleag
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Meadhan
Sònraichte
Deasbaireachd
Cleachdaiche
Deasbaireachd a' chleachdaiche
Uicipeid
An deasbaireachd aig Uicipeid
Faidhle
Deasbaireachd an fhaidhle
MediaWiki
Deasbaireachd MediaWiki
Teamplaid
Deasbaireachd na teamplaid
Cobhair
Deasbaireachd na cobharach
Roinn-seòrsa
Deasbaireachd na roinn-seòrsa
TimedText
TimedText talk
Mòideal
Deasbaireachd mòideil
Event
Event talk
Budapest
0
1102
584070
582055
2026-11-01T20:09:44Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584070
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Budapest
| BRATACH = Flag of Budapest (2011-).svg
| LÙIREACH = Coa Hungary Town Budapest big.svg
| LÙIREACH_LEUD = 120
| MAPA =BudapestMap23.png
| DÙTHAICH = [[an Ungair]]
| CEÀRN =
| SGÌRE =
| LEUD = 47° 30' Tuath
| ASTAIR = 19° 03' Ear
| FARSAINGEACHD = 525.16
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1696128
| BLIADHNA = 2007
| FÒN = (+36) 01
| DUILLEAG = [http://english.budapest.hu/ budapest.hu]
}}
'S e '''Budapest''' [[prìomh-bhaile]] na h-[[An Ungair|Ungaire]]. Tha 1.7 millean daoine a' fuireach anns a' bhaile fhèin. Dh'aonaich Budapest, air gach bruach den Abhainn [[Danube]], air an 17mh den t-Samhain [[1873]], nuair a thàinig Buda (Gearmailtis: ''Ofen'') air taobh an iar agus ''Pest'' air taobh an ear ri chèile.
==Eachdraidh==
B' e co-[[prìomh-bhaile|phrìomh-bhaile]] [[Ostair-Ungaire]] a bh' ann eadar [[1867]] agus [[1918]].
== Daoine Ainmeil ==
* [[George de Hevesy]]: ([[1885]] - [[1966]]), [[Ceimigear]].
* [[Imre Kertész]]
* [[George A. Olah]] Ceimigear.
* [[John Harsanyi]]
* [[Párvusz|Norbert Kiss]]: ([[1981]]), [[Dealbhadair]].
== Bailtean Co-cheangailte ==
{| width=50%
|- valign ="top"
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Thailand.svg|22px]] [[Bangkok]]
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Beijing]]
* {{ibrat|DEU}} [[Berlin]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100908235902/http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/staedtepartnerschaft_ueberblick.de.html Stadt Berlin]</ref>
* {{ibrat|DEU}} [[Bonn (a' Ghearmailt)|Bonn]]
* [[Faidhle:Flag of Romania.svg|22px]] [[Bucharest]]
* [[Faidhle:Flag of South Korea.svg|22px]] Daejeon
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Eabhrac Nuadh (baile)|Eabhrac Nuadh]]<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/index.cfm SisterCities]</ref> (Càirdeas)
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[Firenze]]
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|20px]] [[Fort Worth]] ([[Texas]])<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/USlistingsResults.cfm SisterCities]</ref>
|width=15%|
* {{ibrat|DEU}} [[Frankfurt]]<ref>[https://web.archive.org/web/20141102111736/http://www.frankfurt.de/sixcms/detail.php?id=3932 Stadt Frankfurt am Main]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Gaziantep]]
* [[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Istanbul]]
* [[Faidhle:Flag of Indonesia.svg|22px]] [[Jakarta]]
* [[Faidhle:Flag of Slovakia.svg|22px]] [[Košice]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Kraków]]<ref>[https://web.archive.org/web/20191024074241/http://krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,kat,0,5,miasta_partnerskie.html Urząd Miasta Krakowa]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Portugal.svg|22px]] [[Lisbon]]<ref>[http://www.cm-lisboa.pt/?idc=641&idi=53350 Lisboa Câmara Municipal]{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[Faidhle:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Lviv]]
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Paras]]
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px]] [[Sarajevo]]
* [[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] Smirna
* [[Faidhle:Flag of Bulgaria.svg|22px]] [[Sofia]]
* [[Faidhle:Flag of Israel.svg|22px]] [[Tel Aviv]]
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Ulm]]
* [[Faidhle:Flag of Austria.svg|22px]] [[Vienna]]
* [[Faidhle:Flag of Lithuania.svg|22px]] [[Vilnius]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Croatia.svg|22px]] [[Zagreb]]
|}
== Ceangal a-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20070927013032/http://budapest-view.info/ Budapest view] (en)
== Aistean co-cheangailte ==
* [[Prìomh-Bhailtean]]
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Faidhle:Budapest Parliament 4604.JPG|left|250px|thumb|Pàrlamaid ann am Budapest]]
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:An Ungair|*]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
tqeg9g1tk0aer05d3220ucr1dr76vwh
Berlin
0
1111
584067
583085
2026-11-01T19:55:48Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584067
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Berlin
| BRATACH = Flag of Berlin.svg
| LÙIREACH = DEU Berlin COA.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| MAPA = Germany Laender Berlin.png
| DÙTHAICH = [[a' Ghearmailt]]
| CEÀRN =
| SGÌRE =
| LEUD = 52° 31' Tuath
| ASTAIR = 13° 25' Ear
| FARSAINGEACHD = 891.82
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 3405000
| BLIADHNA = 2006
| FÒN = 030
| DUILLEAG = [http://www.berlin.de/english/index.html berlin.de]
}}
Is e [[prìomh-bhaile]] [[a' Ghearmailt|Poblachd na Gearmailt]] a tha ann am '''Berlin''' o chionn 1990 a-rithist. Tha stàit-bhaile Bherlin aon de sia stàitean feadarail deug anns a' Ghearmailt. An-diugh tha 3.4 millean a' fuireach ann am Berlin. Is e am baile as motha anns a’ Ghearmailt agus am baile as motha ach aon anns [[an Roinn Eòrpa]]. Is dòcha gun robh am facal [[Slabhais]] ''berl'' a' ciallachadh mòinteach, agus thug sin ainm air Berlin. Tha 3,400,500 daoine a' fuireach ann am Berlin, is le sin 's e am baile as motha na [[Dùthaich|dùthcha]] a th'ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20120119001844/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&geo=-61 Bailtean as motha na cruinne]</ref>
[[Faidhle:Cityscape Berlin.jpg|250px|right|thumb|Berlin]]
== Suidheachadh ==
Tha Berlin suidhichte am measg [[Brandenburg|Bhrandenburg]], stàit feadarail eile anns [[a' Ghearmailt]], 512 km air falbh bho [[Stuttgart]].
== Eachdraidh ==
Tha a’ chiad fhianais sgrìobhte againn mu Chölln mar phàirt den bhaile dhùbailte
Bherlin-Chölln anns an ''Spreeinsel'' (Eilean Spree) anns a’ bhliadhna 1237. Tha a’ chiad fhianais sgrìobhte againn mu Bherlin aig bruach an Abhainn ''Spree'' anns a’ bhliadhna 1244. Bha talla a’ bhaile cumanta air a thogail ann an 1307.
Bhitheadh an cinneadh ''Hohenzollern'' a’ riaghladh Berlin gu 1918 mar diùc Bhrandenburg, Rìgh Phrùisea agus Ceusar nan Gearmailteach
Ann an [[Cogadh na trichead bliadhna]] (1618 agus 1648) chaidh 30 % de na taighean ann am Berlin a sgrios agus chaidh an dàrna leth den t-sluagh a mharbhadh.
Ann an 1640 ghabh [[Frederic Uilleam]], an ''Kurfürst'' mòr, sealbh air an ìompaireachd.
Thòisich e air poileataigeachd den fulangas cràbhach agus den imrich a chur a-steach. Mu 1700 bha 20% de mhuinntir Bherlin nam Frangaich às [[an Fhraing]] oir thug Frederic Uilleam na [[Pròsdanachas|Pròstanaich]] Frangach do Bherlin.
Thàinig mòran daoine gu Berlin. Dh’ imrich iad às [[a' Phòlainn]], à Bohàimia agus à
[[Salzburg]].
Chaidh Frederic I. air a chrùnadh anns a’ bhaile seo ann an 1701 agus dh' fhàs Berlin na phrìomh-bhaile [[A' Phrùis|na Prùise]].
Ann an 1807 thàinig Napoleon Bonaparte do Bherlin agus ghoid e an Quadriga bhon Geata ''Bhrandenburger Tor''. Ann an 1814 chaidh an Quadriga a thoirt air ais.
Chaidh dàrna Ìompaireachd na Gearmailt a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1871 agus bha Berlin na phrìomh-bhaile a-rithist. Bha [[Ceusair Uilleam II]] an ceusair mu dheireadh a bha ann.
Às deidh a' chiad chogadh ann an 1918 chaidh Poblachd a stèidheachadh anns a' Ghearmailt ann am Berlin.
Anns an 1933 chaidh na Nàsaich agus [[Adolf Hitler]] a thaghadh agus stèidhich iad
treasa Ìompaireachd na Gearmailt.
Ann an 1945 bha [[an Dàrna Cogadh]] seachad agus chaidh Berlin a roinn ann an ceithir roinnean. Bha Berlin an Ear aig na Rùisich agus bha
Berlin an Iar aig [[na Stàitean Aonaichte]], aig [[an Fhraing]] agus aig [[Breatainn]].
Bha na trioblaidean poileataigeach air stiùireadh am [[:en:Berlin Blockade|Blockade]] den Bherlin. Chuidich am feachd eadar-nàiseanta às na Stàitean Aonaichte agus eile gus am baile
a chumail beò le chuir iad drochaid adhair Bherlin air chois.
Ann an [[1949]] chaidh an GDR, [[Gearmailt an Ear]], a stèidheachadh. B' e prìomh-bhaile a
bha ann am Berlin an Ear agus dh' fhàs trioblaidean poileataigeachd cho dona
gu [[an Cogadh Fuar|Cogadh Fuar]].
Bha cuir cudthrom air na trioblaidean eadar nan Ear agus nan
Iar ann an 1961. Chaidh Balla Bherlin a thogail.
[[Faidhle:Berlinermauer.jpg|200px|thumb|Balla Bherlin]]
Chaidh an t-sluagh mì-thoilichte agus diombach.
Às t-samhradh 1989 thòisich na ùrnaighean sìthe anns an Eaglais Nicolai ann an [[Leipzig]]
agus às deidh bha na caismeachdan-Di-Luain ann gach seachdain.
Anns an Dàmhair thuit GDR am broinn a chèile.
Thuit am Balla Bherlin aig 9mh den t-Samhain [[1989]].
Chaidh a’ Ghearmailt ath-aonadh anns a’ bhliadhna 1990 agus b’ e prìomh-bhaile na Gearmailt a bha ann am Berlin a-rithist.
O chionn 1999 tha a' phàrlamaid agus cuid de na ministearan ann am Berlin cuideachd ach tha seachd ministearan fhathast ag obair anns an t-seann phrìomh-bhaile, [[Bonn]].
== Cànan ==
Tha [[Gearmailtis]] air a bhruidhinn ann am Berlin ach tha barrachd [[cànan|chànanan]] rim cluinntinn air sgàth’ s gu bheil am baile glè ioma-chultarach. Cluinnear [[Beurla]], [[Arabais]] is [[Sìonais]] gu math tric. Tha mòran choigreach a’ fuireach anns a' bhaile seo agus bidh mòran luchd-turais a' tadhal air Berlin.
Tha dualchainnt ann ris an canar "''Berlinerisch''". Mar eisimpleir bithear ag ràdh ''icke'' an àite ''ich'' (Gàidhlig: mi), ''loofen'' an àite ''laufen'' (a' ruith) neo ''wa' '' an àite ''nicht wahr'' (...nach eil?)
== Eaconomaidh ==
[[Faidhle:SonyCenterAtNight.jpg|200px|right|thumb|Ionad ''Sony'' san oidhche]]
Tha 36% de na h-obraichean ceangailte ris an roinn-seirbhis.
* 33% ris a' ghnìomhachas
* 13% ri malairt agus ri trafaig
* 18% ris an t-seirbhis Poblachd.
Tha tòrr stèisean [[telebhisein]] is [[rèidio]] ann mar RB, MTV, Nick, VIVA, Sat 1, N24 agus gu nàdarra tha studio aig ARD, ZDF no RTL ann am Berlin cuideachd.
Tha 80% de na gnìomhachasan a’ buntainn ris an treas roinn. Tha an treas roinn glè chudthromach airson Berlin agus mar sin tha
turasachd a’ fàs nas cudthromaiche ri taobh bhancaichean agus sheirbhisean eile.
Is e DaimlerChrysler, Sony, Springer-Verlag, Walter de Gruyter na companaidhean as cliùitiche a tha ann. Chan eil tòrr àiteachas ann agus chan eil ach beagan gnìomhachas ann am Berlin. Is e obair mheatailt, cheimigeachd agus bhidh am meur gnìomhachais as motha ann
am Berlin.
== Cultar ==
=== Gus am meadhan-aois tràth ===
'''Farsaingeachd'''
‘S e sluagh na [[Semnonaich]] a bha anns an sgìre [[Bherlin]].
Ach ‘s e [[Sueben]] an t-ainm a bha air an treubh.
Cha robh sluagh [[Gearmanach]] coitcheann ann.
Bliadhnaichean às deidh bha cumhachd phoilitigeach a dh’ fhàs an t-aonadh
sluaigh na [[Gearmanaich]].
‘S e treubh na [[Sueben]] a bha a’ dol a-steach an t-Sluagh Mòr na
h-[[Alamannaich]].
Bha iad a' fuireach ann an clachain agus bha taighean aca, a bha air a thogail
bho choille is bhon chailc.
Bha cumadh-cruidh is àiteachas ann.
'''Creideamh'''
Bha pàganach ann gu tric leis na h-ìobart nan daoine .
Bha a' Chrìosdachd a’ toirt air na [[Gearmanaich]] anns an 5mh linn.
'''Ealain'''
Tha a’ chiad fianais sgrìobhte mu gu bhith 200 às deidh Dia.
‘S e [[Futhark]] a bh’ ann na chiad litrichean [[Ghearmanaich]].
Bha cuid na bu lugha sgrìobhaidhean den an àm seo.
Cha mhòr dh' aithnich na daoine dealbhan.
O chionn na 5mh linn bha àilleagan òir ann.
Bha dealbhan na tuirc is nam fèidh àbhaisteach mar na eisimpleirean [[Ròmanach]].
=== Gus an latha an-diugh ===
'''Creideamh'''
Às deidh an [[Ath-leasachadh]] anns an 15mh linn 's e an cuid a bu mhotha nan
daoine [[Pròstanaich]] a bh' annta.
Anns an 18mh linn thoir [[Frederic Mòr]] an [[ceadachas-cràbhach]].
An-diugh 's e baile mòr glè ioma-chultarach a th' ann am Berlin agus
tha torr chreideimh ann.
'''Saidheans/ Eòlas'''
Tha ceithir oilthighean ann. ( 'S e am [[Medizinische Fakultät]] coitcheann as motha
ann an [[Roinn Eòrpa]].)
Tha trì colaisdean-ealain is seachd colaisdean le cuspairean sònraichte is deich
colaisdean phrìobhaideach ann.
Tha gu bhith 140.000 oileanaich aig Berlin.
== Ealain ==
=== Togalachan ainmeil is cudthromach ===
* an Geata [[Bhrandenburg]] leis an [[Quadriga]], air a thogail eadar 1788 agus 1791
* an Leabharlann na [[Gearmailt]], air a thogail eadar 1774 agus 1780
* an taigh-opra na [[Gearmailt]], air a thogail 1743
* an Zeughaus, air a thogail eadar 1695 agus 1706
* [[Oilthigh Humboldt Berlin]], a chaidh fhosgladh ann an 1809
* an [[Reichstag]], air a thogail eadar 1884 agus 1894
* an Caisteal Bellevue, air a thogail ann an 1785
* an Caisteal Charlottenburg, toiseach a thogail ann an 1695
* an Kaufhaus des Westens (Bùth nan Siar), a' bhùth as motha ann an Roinn Eòrpa
* am Funkturm Berlin, air a thogail eadar 1924 agus 1926 airson na treasa Funkausstellung
* am Fernsehturm Berlin, an togalach as àirde anns a' [[Ghearmailt]] air fad (368m)
=== Eaglaisean cliùiteach ===
* a' chathair-eaglais [[Bherlin]]
* a' chathair na Hedwig, air a thogail eadar 1747 agus 1773
* a' chathair [[Fhrangach]] air a' mhargaidh na Gendarmen
* an tobhta nan eaglaise "Cuimhne an Ceasar-Uilleam", air a thogail eadar 1891 agus 1895 agus air an sgrios anns an dàrna cogadh
* an eaglais na Màiri
=== Taighean-tasgaidhean ===
* Eilean na taigh-tasgaidh (o chionn 1999 dualchas an t-saoghal cultar [[UNESCO]] )
* an t-seann lobhta nàiseanta
* an t-seann taigh-tasgaidh anns a' gharradh nam miann (Lustgarten) [no ann an gàrradh nam miann]
* an taigh-tasgaidh ùr
* an taigh-tasgaidh Bode
* an taigh-tasgaidh Pergamon
* an taigh-tasgaidh na h-ealain
* an taigh-tasgaidh na h-eachdraidh anns an Zeughaus
* an tasglann [[Bauhaus]]
* an taigh-tasgaidh na h-Iùdhaich
* torr chruinneachaidh na deilbh anns na taighean diofraichte
== Fèisteas ==
* taighean-chluiche leis na phrògraman cunbhalach
* còisirean-ciùil leis na phrògraman cunbhalach
* orcastra is opra leis na phrògraman cunbhalach
* Fèis Fiolm eadar-nàiseanta
* Berlinale, leis an duais mathan Bherlin
* agus fèisean eile
== Daoine ainmeil, a tha/ bha ceangailte ris Berlin ==
* [[Friedrich II na Prùise]] ([[1712]]- [[1786]])
* [[Willy Brand]] ([[1913]] - [[1992]]), neach-poilitigs/[[probhaist]] as àirde na bu tràithe
* [[Marlene Dietrich]] (1901-1992), actair is seinneadair
* [[Monty Don]] - [[6 an t-Iuchar]] [[1955]] Gàrnailear
* Walter Gropius (1883-1969), ailtire is neach-stèidheachadh [[Bauhaus]]
* [[Paul Johann Ludwig von Heyse]]
* [[Alexander von Humboldt]] (1769-1859), eòlaiche uile-coitcheann
* [[Gustav Kirchhoff]], (1824 - 1884), fiosaiche a lorg caesium agus ruibidium.
* Hildegard Knef (1925-2002), actair is seinneadair
* [[Viktor Meyer]] ([[1848]] - [[1897]]) [[Ceimigear]].
* [[Theodor Mommsen]]
* Helmut Newton (1920-2004), neach-togail-dhealbh
* [[Iain Noble]] ([[8 an t-Sultain]] [[1935]] - [[25 an Dùbhlachd]] [[2010]])
* [[Nelly Sachs]]
* [[Kurt Tucholsky]] (1890-1935), sgrìobhadair is neach-naidheachd
* Klaus Wowereit (rugadh 1953), neach-poilitigs/ mèar as àirde an-dràsda
* [[Adolf Otto Reinhold Windaus]] ([[1876]] - [[1959]]), Ceimigear.
* [[Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer]] ([[1835]] - [[1917]]), Ceimigear.
* [[Georg Wittig]] ([[1897]] - [[1987]]), Ceimigear.
* [[John C. Polanyi]] ([[1929]]). Ceimigear.
* [[Monty Don]] ([[1955]]). Preasantair [[Telebhisean|telebhisein]].
== Bailtean Co-cheangailte ==
{| width=70%
|- valign ="top"
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] [[A' Bhruiseal]]
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Beijing]]
* [[Faidhle:Flag of Hungary.svg|22px]] [[Budapest]]
* [[Faidhle:Flag of Argentina.svg|22px]] [[Buenos Aires]]
* [[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Istanbul]]
* [[Faidhle:Flag of Indonesia.svg|22px]] [[Jakarta]]
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Kyiv]]
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]]<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/index.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] [[Lunnainn]]
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Madrid]]
* [[Faidhle:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Meagsago (baile)]]
* [[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Mosgo]]
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Paris]]
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of the Czech Republic.svg|22px]] [[Pràg]]
* [[Faidhle:Flag of Uzbekistan.svg|22px]] [[Tashkent]]
* [[Faidhle:Flag of Japan.svg|22px]] [[Tokyo]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Namibia.svg|22px]] [[Windhoek]]
* {{ibrat|DEU}} [[Köln]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140326174622/http://www.koeln.de/koeln/die_domstadt/partnerstaedte Stadt Köln]</ref>
|}
==Ann an Litreachas==
*[[Der Mauerspringer]]
== Aistean co-cheangailte ==
* [[Prìomh-Bhailtean]]
== Ceanglaichean a-muigh ==
[[Faidhle:Berlin Mitte by night.JPG|right|250px|thumb|Meadhan a' bhaile]]
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/Berlin Wikivoyage - Berlin]
* [https://web.archive.org/web/20070125093738/http://www.berlin.de/english/index.html Duilleag oifigeil Bherlin] (anns a’ Bheurla)
* {{ iomradh lìon | url = https://www.visitberlin.de/en | tiotal = Berlin's official travel website | cànan = Beurla | foillsichear = visitBerlin | ceann-là_inntrigidh = 2023-01-05 }}
* [http://www.germanplaces.com/germany/berlin-sights.html Fiosrachadh agus dealbhan mu sheallaidhean UNESCO ann am Berlin ] (anns a’ Bheurla)
* [http://www.exberliner.com EXBERLINER – Iris Bherlin anns a’ Bheurla ]
* [https://web.archive.org/web/20061209212017/http://germany.archiseek.com/brandenburg/berlin/index.html Ailtearachd ann am Berlin] (anns a’ Bheurla)
* [https://web.archive.org/web/20070928004721/http://www.ostberlin.de/en/ Berlin an Ear, mar a bha e agus mar a tha e an-diugh] (anns a’ Bheurla)
* [https://web.archive.org/web/20080214101342/http://www.berlin.ucla.edu/ Mapa Bherlin] (anns a’ Bheurla)
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Stàitean anns A' Ghearmailt}}
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-Bhailtean na Roinn Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
jar7tpoc1lu1e6kwyar1jj8vr6mf3so
Camilo José Cela
0
1459
584074
560582
2026-11-01T20:22:02Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584074
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
B' e '''Camilo José Cela''' ([[IPA]]: ''kaˈmilo xoˈse ˈθela''), an t-ainm goirid aig '''Camilo José Manuel Juan Ramón Francisco de Gerónimo Cela Trulock''', Marcas Iria Flavia, sgrìobhadair às [[an Spàinn]]. Rugadh e ann am [[Padrón]] ann an 1916 agus chaochail e ann am [[Madrid]] ann an 2002.<ref>[http://www.biografiasyvidas.com/biografia/c/cela.htm Biografías y Vidas]</ref> Bhuannaich e an [[Duais Nobel ann an Litreachas]] ann an [[1989]].<ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1989/ Làrach-lìn oifigeil na Duaise]</ref> Fhuair Cela dubh chàineadh bho [[Boireann-dhligheachas|fheiminich]], air sgàth 's an dòigh anns a làimhsicheadh e nam [[Boireannach|ban]] sa chuid obrach agus na thuirt e aig co-labhairt ann am Madrid ann an [[1978]], a bha uabhasach connspaideach aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20240620190029/https://cvc.cervantes.es/ensenanza/biblioteca_ele/aepe/pdf/revista_38-39_21-22_91/revista_38-39_21-22_91_10.pdf Instituto Cervantes]</ref> Ghabhadh Cela ri Ar-a-mach agus Riaghaltas [[Francisco Franco]] agus chuidicheadh e an [[Deachdaire|deachdaireachd]] a rinn fòirneart air [[deamocrasaidh]].<ref>[https://rebelion.org/camilo-jose-cela-el-rostro-oculto-de-un-premio-nobel/ Rebelión]</ref>
==A Chuid Obrach==
*La Familia de Pascual Duarte ([[1942]])
*Pabellón de reposo ([[1943]])
*Viaje a la Alcarria ([[1948]])
*La Colmena ([[1951]])
*Del Miño al Bidasoa ([[1952]])
*Mrs Caldwell habla con su hijo ([[1953]])
*Tobogán de hambrientos ([[1962]])
*[[San Camilo, 1936]] ([[1969]])
*Madera de Boj ([[1999]])
==Iomraidhean==
<references/>
{{Duais Nobel ann an Litreachas}}
{{DEFAULTSORT:Cela, Camilo Jose}}
[[Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Spàinnteach]]
[[Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn]]
nt8uyacuyw1javazofb5fx6htgp8v3r
Seamus Heaney
0
1475
584106
557996
2026-11-02T01:55:59Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584106
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
B' e bàrd [[Èirinn|Èireannach]] a bh' ann an '''Seumas Heaney''' (Gaeilge: '''Séamus Ó hÉannaí''' nó '''Ó hÉanaí''';<ref>[http://igaeilge.wordpress.com/2009/04/13/seamus-heaney-agus-filiocht-na-ceannairce/ Seamus Heaney agus filíocht na ceannairce] ''iGaeilge'' Accessed 13 October 2017</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201024195822/https://blogs.transparent.com/irish/seamus-o-heanai-seamus-heaney-1939-2013/</ref>; 1939 - 2013). Rugadh e ann am [[Baile Eachaidh]], [[Contae Dhoire]], [[Cúige Uladh]], ann an [[1939]] agus chaochail e ann am [[Baile Átha Cliath]] ann an [[2013]]. Dh'eadar-theangaich e [[Somhairle MacGill-Eain]] gu [[a' Bheurla|Beurla]], Beowulf gu Beurla nuadh<ref>[http://www.telegraph.co.uk/culture/10277983/Seamus-Heaney-a-poet-of-unfailing-integrity.html The Telegraph]</ref> agus bhuannaich e an [[Duais Nobel ann an Litreachas]] ann an [[1995]].<ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1995/ Làrach-lìn oifigeil na Duaise]</ref> Thug [[Edwin Morgan]] buaidh mhòr air.
== A bheatha ==
Rugadh Seamus Heaney ann an [[Èirinn a Tuath]] ann an teaghlach Caitligeach, agus thug sin buaidh mhòr air. Rinn e ceum ann am Beurla aig [[Oilthigh na Bànrigh]] ann am [[Beul Feirste]]. Bha ùidh mhòr aige ann am bàird mar Raibeart Frost agus Pàdraig Kavanagh.
== Seamus Heaney agus Somhairle MacGill-Eain ==
Rinn Heaney òraid chudromach air [[Somhairle MacGill-Eain]], '[http://www.theguardian.com/books/2002/nov/30/featuresreviews.guardianreview20 The Trance and the Translation]', agus sgrìobh e ro-ràdh airson an leabhair ''Sorley MacLean: Critical Essays'' (1986).
== Leabhar-chlàr ==
* <em>Death of a Naturalist</em> (1966)
* <em>Door into the Dark </em>(1969)
* <em>Wintering Out </em>(1973)
* <em>North </em>(1975)
* ''Station Island ''(1984)
* <em>The Haw Lantern </em>(1987)
* <em>Seeing Things</em>(1991)
* <em>The Spirit Level</em> (1996)
* <em>Electric Light </em>(2001)
* <em>District and Circle </em>(2006)
==Iomraidhean==
<references/>
{{Duais Nobel ann an Litreachas}}
{{Smachd ùghdarrais}}
{{DEFAULTSORT:Heaney, Seamus }}
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Èirinn]]
[[Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Èireannach]]
[[Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas]]
[[Roinn-seòrsa:Bàird]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Èirinn a Tuath]]
7bawczu7scn0p05cotahjuve5hf5bkw
Primo Levi
0
1597
584101
581943
2026-11-02T01:12:55Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584101
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
B' e [[ceimigear]], [[bàrd]] agus sgrìobhadair às [[an Eadailt]] a bh' ann am '''Primo Levi''' ([[IPA]]: '''ˈpriːmo ˈlɛːvi''', [[Torino]], [[31 an t-Iuchar]] [[1919]] – Ibidem [[11 an Giblean]] [[1987]]). Ach tha e ainmeil, gu h-àraidh, mar ìobairt agus neach-tàrsainn [[Campa-dùmhlachaidh Auschwitz|Auschwitz]]. Sgrìobh e mòran mun [[uile-losgadh]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150320223047/http://www.brynmawr.edu/italian/holoc/essays/surv_hol.htm Bryn Mawr]</ref>
== Beatha ron Chogadh ==
Thogadh Primo Levi ann an Torino agus bhuineadh e do theaghlach [[Iùdhachd|Iùdhach]] [[libearalach]]. Bha obair aig athair, Cesare, còmhla ri companaidh air an robh Ganz<ref name="primolevinyc">{{iomradh lìon | url = https://primolevicenter.org/primolevi/ | tiotal = Primo Levi | foillsichear = Centro Primo Levi New York | ceann-là_inntrigidh = 2023-08-29 }}</ref> agus chuireadh esan seachad tòrr ùine a' siubhal thall thairis dhan [[An Ungair|Ungair]] às leth Ghanz. Bha Cesare uabhasach dèidheil air leughadh agus dh'ionnsaich e fhèin. Chaidh a mhàthair, Ester "Rina" Luzzati dhan sgoil Maria Letizia,<ref>[https://web.archive.org/web/20190718064522/http://www.museotorino.it/view/s/8e3dc624272d424587c0ec85fe5e40ce Museo di Torino]</ref> bha [[Fraingis]] siùbhlach oirre agus chluicheadh i a' phiàna. B 'e athair Rini a chuir am pòsadh air dòigh agus cuideachd b' e esan a thug flat spaideil air an Via Re Umberto dhaibh,<ref>[http://www.jewishitaly.org/detail.asp?ID=1017 Jewish Italy]</ref> far a rugadh Primo Levi, far a dh'fhuiricheadh e fad a bheatha agus far a chaochail e. Rugadh a phiuthar, Anna Maria, ann an [[1921]]. Bha dlùth dàimh aca fad am beatha. Thoisich e am [[bunsgoil]] Felice Rignon ann an Torino ann an [[1925]].<ref>[https://web.archive.org/web/20090504015839/http://www.comune.torino.it/servizi-educativi/adotta/sch_a-m-02/01_rignon.htm Comune di Torino]</ref> Chaidh e dhan [[àrd-sgoil]] ''Massimo d'Azeglio'' as t-fhoghar [[1930]], a' tòiseachadh ÀS2 an àite ÀS1 oir bha e deagh oideachaidh fhaighinn aig an taigh fad bliadhna.<ref>[http://www.primolevi.it/index.php?title=Web/Italiano/Strumenti/Archivio/120_Fondi_sparsi/220_Liceo_Massimo_D%27Azeglio Primo Levi]</ref> B' e an sgoilear na b' òige agus na bu tapaidh sa clas a bh' ann agus an aon Iùdhach cuideachd agus le sin bhiodh cuid dhuibh ag obair air bho àm gu àm. A thuilleadh air sin, chuir e seachad dà bhliadhna ann an sgoil Talmud Torah gus òran a ghabhail san [[sionagog]] aig a Bhar Mitzvah, ann an [[1932]].<ref>{{ iomradh leabhar | ainm = Johan | sloinneadh = Åhr | url = https://academic.oup.com/fordham-scholarship-online/book/13951/chapter/167692665 | caibideil = Primo Levi and the Concept of History | tiotal = Answering Auschwitz: Primo Levi's Science and Humanism after the Fall | ceann-là = 2011-02-01 | foillsichear = Fordham Scholarship Online | ceann-là_inntrigidh = 2023-08-29 }}</ref> Thoisich e [[ceimigeachd]] aig oilthigh Torino as t-fhoghar [[1937]] agus thug e ceum ann ann [[1941]].<ref>[https://web.archive.org/web/20141017140438/http://www.primolevi.it/Web/Italiano/Contenuti/Scienza Primo Levi]</ref> Bha dreuchd aige leis a' chompanaidh Wander, ann am [[Milano]]. B' urrainn dha an cùrsa aige a choileanadh, a dh'aindeoin gu robhar a' cur [[lagh|laghan]] a chuireadh bacadh air oileanaich Iùdhach sna oilthighean air feadh na h-Eadailte.
== An Cogadh ==
Ann an [[1943]] dh'fheuch e agus a chuid charaidean a dhol dhan fheachdan a bha a' strì an aghaidh nan [[Nàsachd|Nàsach]]. Bha iad air leth gorm le sin agus chaidh an chur an greim leis a' Mhailisidh air [[13 an Dùbhlachd]] 1943.<ref>[https://web.archive.org/web/20150407184224/http://www.atuttascuola.it/collaborazione/emiliano/se_questo_e_un_uomo.htm A Tutta Scuola]</ref> Lìbhrig iad Levi do dh'Arm na [[A' Ghearmailt|Gearmailt]], oir dh'aidich e gur e Iùdhach a bh' ann los nach loisgeadh iad airsan anns a' bhad. Bha e na phrìosanach ann am [[Fossoli]] mus deach a chur às an tìr air [[21 an Gearran]] [[1944]] agus an ceann mìos ràinig e [[Monowice]] (Monowitz), fear dhe na campaichean am broinn aitreabhan Auschwitz, suidhichte anns [[a' Phòlainn]] fo bhuaidh nan Nàsach. B' urrainn dha maireachdainn beò fad deich mìos gus a shaoraich an t-Arm Dearg an campa. Chaidh 650 Iùdhaich às an Eadailt còmhla ris ach cha robh ach dìreach 24 dhiubh beò aig deireadh a' chogaidh.<ref>[http://www.theguardian.com/film/2006/oct/14/primolevi The Guardian]</ref> Chuir e seachad naoi mìosan air an rathad mus d'fhuair e dhachaigh. Cha do dh'aithnich an dorsair e, leis cho bochd robach salach 's a bha e.
== An dèidh a' Chogaidh ==
Phòs e Lucia Morpurgo ann an [[1947]]. Fhuair iad dithis duine-chloinne còmhla: Lisa (1948) agus Enzo (1957). Thoisich e a' cantainn mu dheidhinn na thachair thall sa Phòlainn agus chuireadh e seachad oidhcheannan a' sgrìobhadh. Beag air bheag nochd a' chiad nobhail aige, ''Se questo è un uomo'', a chaidh foilleachadh ann an 1947.<ref>[http://doc.studenti.it/riassunto/italiano/se-questo-uomo-primo-levi.html Studenti]</ref> Lean e air ag obair mar cheimigear agus sgrìobhadair fad a bheatha.
== Bàs ==
Chaochail Primo Levi aig 10:20 madainn air [[11 an Giblean]] [[1987]], nuair a thuit e bhon flat aige air an treas làr Via Re Umberto 75 dhan t-sràid.<ref name="primolevinyc"/> Tha cuid dhen bheachd gun do chuir e làmh na bheatha fhèin, air sàilleabh gu robh e gu math ìsle le [[trom-inntinn]] dìreach mus do bhàsaich e.<ref>[http://www.repubblica.it/online/album/ottantasette/vergani/vergani.html La Repubblica]</ref> A dh'aindeoin sin, cha do dh' fhàg e litir neo litir a dhearbhadh na thachair dha. A bharrachd air sin, mar cheimigear, bha fios aige ciamar a ghabhadh e ri a bheatha fhèin ann an dòigh na bu shìmplidh agus na bu dheirbhe na leum a-mach à balconaidh. Cuideachd, bha pròiseactan aige ri choileanadh. Ghairm an Rabbai Elio Toaff gun do chuir Levi brath thuige a' cantainn ''Tha mi seachd searbh sgìth le mo bheatha'' dìreach mus do thuit e.<ref>[http://archiviostorico.corriere.it/1997/aprile/12/Toaff_Primo_Levi_annuncio_suicidio_co_0_9704123707.shtml Archivo Historico]</ref>
== Obair le Primo Levi ==
* [[Se questo è un uomo]] ([[1947]])
* [[La tregua]] ([[1963]])
* [[Storie naturali]] ([[1966]])
* [[Vizio di forma]] ([[1971]])
* [[Lilìt e altri racconti]] ([[1971]])
* [[Il sistema periodico]] ([[1975]])
* [[La chiave a stella]] ([[1978]])
* [[La ricerca delle radici]] ([[1981]])
* [[Se non ora, quando?]] ([[1982]])
* [[Ad ora incerta]] ([[1984]])
* [[L'altrui mestiere]] ([[1985]])
* [[I sommersi e i salvati]] ([[1986]])
== Ceanglaichean a-muigh ==
* [https://web.archive.org/web/20131112114510/http://www.themodernword.com/SCRIPTorium/levi.html Scriptorium - Primo Levi] Includes writing by Levi
* [https://web.archive.org/web/20050331092825/http://www.inch.com/~ari/levi1.html Primo Levi] page by the Operatist who composed in honour of Levi
* [https://web.archive.org/web/20030604071220/http://bostonreview.mit.edu/BR24.3/gambetta.html Diego Gambetta: Primo Levi's Last Moments]
==Iomraidhean==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Levi, Primo}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Ceimigearan]]
[[Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Eadailteach]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine às an Eadailt]]
[[Roinn-seòrsa:Iùdhaich]]
7kzi9z04p3zz5g47rje6ble9a6qhpg1
Maurice
0
2351
584095
474120
2026-11-01T23:50:16Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584095
wikitext
text/x-wiki
Tha '''''Maurice''''' 'na ùirsgeul le [[E. M. Forster]]. Sgeul a' ghaoil [[co-sheòrsachd|cho-sheòrsaich]] 'san [[linn 20mh]] [[Sasann]], leanaidh e Maurice Hall às a làithean sgoile, tro oilthigh agus thall. Bha e sgrìobhte às [[1913]] air adhart. Ged bh'e air nochdadh ri càirdean roghnaichte, mar [[Christopher Isherwood]], bha e foillsichte sa' bhliadhna [[1971]] an dèidh dham bhàs Fhorster.
Tha 'n t-ùirsgeul sònraichte air àm le toirt dealbh air gaol [[co-sheòrsachd|co-sheòrsach]] ann an dòigh suirgheil iomlanachadh, ach èibhinn cuideachd. Chuir Forster an aghaidh foillseachadh seach beachdan comannach is laghaile 'dh'ionnsaigh co-sheòrsachd — leugh sgrìobag air an làmh-sgrìobhainn: ''"Foillsicheil, ach airidh air?"''. Ge tà, leis an àm a bhàs e bha beachdan is lagh Breatannach air atharrachadh. Tha aon rud a bheil a' cur ''Maurice'' air leth às sgeulachd rìomhach nuadh an gnìomhadh [[prìomh-shamhla|prìomh-shamhlail]] agus na trì prìomh-caractar, a bheil comharrachadh
buidhnean eugsamhaile 'gus na dealbhan nam fireanntas eugsamhaile.
==Freagarrachadh ri Film==
Bha 'n t-ùirsgeul air dhèanamh a-steach do film '''''Maurice''''' ([[Ann am film 1987|1987]]) le [[Riochdachaidhean Merchant Ivory]] agus [[Filmean Chaolais Ceithireamh]]: air stiùireadh le [[James Ivory]] agus sgrìobhte le Ivory agus [[Kit Hesketh-Harvey]], riochdaichte le [[Ismail Merchant]], leis an eòlas-film le [[Pierre Lhomme]]. Nochd [[James Wilby]] ri Maurice, [[Hugh Grant]] ri Clive agus [[Rupert Graves]] ri Alec. Ghabh an sgioba-cluiche cobharach a-staigh [[Denholm Elliott]] ri Dr Barry, [[Simon Callow]] ri Mgr. Ducie, [[Billie Whitelaw]] ri A' Bh. Hall agus [[Ben Kingsley]] ri Lasker-Jones.
==Giorrachadh==
Tha Maurice air choinneachadh 'chiad aig aois 14 nuair tha còmhradh mu gnè 'gus feòlmhorachd eadar e is a neach-teagaisg, Mgr. Ducie, a' tachairt dìreach mus thèid e a dh'ionnsaigh do a sgoil choitcheann. Chuiridh seo an gleus dham chòrr an t-ùirsgeòil, seach tha Maurice a' faireachdainn air leth, air ghluasad às an dearbhadh an inbhich mu pòsadh bean ris a' cheann-chrìche ann am beatha. A bhàrr, gabhaidh a dhìmeas domainn air a bhuidheann (meadhanach) fhèin bonn an-seo, seach tha e 'faicinn nach eil an comas aig a neach-teagaisg a fhaicinn thall an àbhaisteachd comannach ri gu dè air chùl i.
Nuair thèid Maurice a-steach dhan oilthigh, nì e càirdean a dh'aithghearr le Clive Durham, a nì e eòlach air na seann [[An Seann Ghrèig|Ghrèigeach]] sgrìobhaidhean timcheall gaol co-sheòrsach (àitheanta 'san ùirsgeul ris an "Droch-bheart nam Grèigeach". Air dhà bliadhna, bidh suirghe coisrigte, ma geamnaidh anabarrach, aca, a bheil aca ri falaichte chumail bho h-uile duine 'bheil iad eòlach air everyone. 'S e soilleir a bheil Maurice a' cur dòchas air tuilleadh 'thighinn bho an dàimh mhothaicheil a-mhàin, ach fàsaidh e soilleir gu mall a bheil Clive gu beagnaich ceangailte gu comhad dham bheachd chomann timcheall mar a tha ceart is ceàrr. Tha Clive a' sònrachadh ri phòsadh, a dh'aindeoin a chan dh'fhàg an sgrìobhadh Fhorster teagamh a crìochaichidh a phòsadh le beatha-feòlmhorachd neo-aoibhneach gu mòr.
Air leigeil sìos agus ciùrrte leis an falbh a charaid, rannsaichidh Maurice comhairleachadh an [[leigheas-inntinn|leigheis-inntinn]] ann an sealladh air chur an gnìomh le Forster le mire, a' foillseachadh gu neo-iochdmhor a-rithist na crìochan nam mothachadh 'gus an dìth a' chòmhnaidh a' chomainn, cho riochd-samhlaichte le Dr Barry, nach urrainn do eadhon an suidheachadh 's an bròn Mhaurice thuigsinn.
Fàsaidh Maurice nas sine, fàgaidh 'n t-oilthigh gun a' gabhail a ìre, gabhaidh ris na dòighean is an t-aodach an duine-uasal, agus gheibh obair mhath gets ri tocadair. 'Na àm a chòrr, tha e cuideachadh ri stiùireadh lann lùth-chleas [[dòrnachadh|dhòrnachaidh]] mhisein Chrìosdail air gillean a' [[buidheann-obrach|bhuidhne-obraich]] 'san [[Ear Chrìoch]].
Thig na mì-chrìochnaichte fhadachdan a' mhothachaidh Mhaurice nas dlùithe a bhith rèidh nuair bidh e air thoirt cuireadh a fhuireach aig Penge aig an dachaigh nan Durham. An-siud, an toiseach cha bheir e e an aire, tha 'n peithire òg, Alec Scudder (air chantainn Scudder air earrain mhòra an leabhair, a chur cudthrom air an caochladh le aois is buidheann eadhon nas motha), Maurice air thoirt an aire gu math. Tha e air fhaicinn 'san leabhar aig tràthan saora nas goiride gun sgur, mar cuartachadh a chreach gun fhiosda, gus aon oidhche cleachdaidh 'n gille àradh gu soirbh a dhìreadh dhan seòmar-leaba Mhaurice, freagairt a' ghairm Mhaurice nach do dh'fhreagair neach sam bith eile.
An dèidh do am ciad oidhche còmhla, thèid Alec an cabhaig agus feuchaidh a thoirt dubh-chìs ri Maurice, ach ann an sealladh drùidhteach le Maurice aig an [[Taigh-gleidhidh Breatannach]] 'san [[Lunnainn]] tionnaidhidh e mu cuairt gu h-iomlan, an dèidh do bheir Maurice ainm ri Scudder nuair bidh e faighnichte do ainm. Daingichidh 'n t-easaontas nam caochladh nam buidheann an bann-còrdaidh eadar na dà fir gun dàil.
An dèidh do h-oidhch' eile de leannanachd bidh e soilleir a bheil bileag aig Alec air turas dhan dh'[[Argentina]] le a theaghlach, nach thill e às. An dèidh do ciad miothlachd agus acaid, gèillidh Maurice, sochrachadh air co-dhiù a ràdh slàn leat ri Alec. Tha e air ghabhail air ais nuair tha e 'faicinn nach eil Alec an-siud. Ann an cabhag, ruithidh e dham Phenge, far an choinnich na dà leannain mus aig an taigh-bàta, agus gu dearbh bidh na leannanan aonaichte 'rithist an-siud agus "mairidh sona fad an làithibh".
Tadhailidh Maurice aon àm deireannach le Clive, do dùnadh air am càirdeas, is a' toirt dealbh de àm ri teachd le Alec. Tha 'n dìth chòmhnaidh Chlive aig cluinntinn mar a tha air thigh'nn an follais eadar Maurice agus Alec ga fhàgail gun cainnt agus murrach a thuigsinn.
===Caochlaidhean 'san Fhilm===
Tha 11 bliadhna aig Maurice aig an tòiseachd an fhilm, an àite 14. Tha 'n film a' fàgail a-mach ach beag nam còmhradh feallsanachail an t-ùirsgeòil, agus mòran fhon gnìomhaidhean mar an gaol Mhaurice air an gille-sgoile, Dickie. Leudaichidh e 'n caractar [[Oscar Wilde|Wildeach]] Mhòrair Risley agus a bhraigheachd air mì-bheusachd (chan eil e prìosanaichte 'san ùirsgeul), air chor a fhoillseachadh na cunnartan a dh'aghaidhich co-sheòrsaich [[Eideardach]] agus ag ullachadh cleas an ghnìomhaidh a nì which Clive faireachdainn a feumaidh e Maurice dhiùltadh.
Tha samhalachas àraidh [[co-sheòrsach feòlmhorachd|co-sheòrsach feòlmhor]] aig an t-àite na dàlach deireannaiche eadar Maurice agus Alec nuair when seen in the movie; tha 'n taigh-bàta fuadain-[[Ealasaideach]] a' toirt iomradh air an gluasad nan [[Ealain & Ceàird]] gun robh cho comannachte le [[Eideard Carpenter]] (bhrosnaich tadhal le E.M. Forster ri Carpenter agus a rùinean Deòrsa Merrill an sgrìobhadh de ''Maurice''), agus cuideachd dhan Sasann Ealasaideach [[Christopher Marlowe]] ("tha h-uile dhiubh nach eil gaolachadh tombaca 'gus gillean 'nan àmadain") agus [[William Shakespeare]] nan ''Duanag''. 'San ùirsgeul, riaraichidh 'n "gorm choille agus an oidhche" ris an àite an tèarmainn, agus tha 'n taigh-bàta air thoirt iomradh air a-mhàin.
==Ceanglaichean A-mach==
* ''[http://www.merchantivory.com/maurice.html Maurice]'' aig [https://web.archive.org/web/20210208154533/http://www.merchantivory.com/ Riochdachaidhean Merchant-Ivory].
[[Roinn-seòrsa:Filmean co-cheangailte ri LCDT]]
nx7rj7gluik56e7czi78ype0jd8wdt2
Lunnainn
0
2989
584094
563467
2026-11-01T23:36:19Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584094
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Lunnainn
| BRATACH =
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = London collage.jpg
| MAPA = London (European Parliament constituency).svg
| DÙTHAICH = [[Sassainn]]<br />[[An Rìoghachd Aonaichte]]
| CEÀRN =
| SGÌRE =
| LEUD = 51° 30′ 28″ Tuath
| ASTAIR = 0° 7′ 41″ Iar
| FARSAINGEACHD = 1577.3
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 7355400
| BLIADHNA = 2006
| FÒN =
| DUILLEAG = [http://www.london.gov.uk www.London.gov.uk]
}}
'S e '''Lunnainn''' am [[prìomh-bhaile]] na [[Rìoghachd Aonaichte]] agus [[Sasainn]]. Tha e suidhichte anns an ear-dheas de Shasainn air an [[Abhainn]] Thames agus tha daoine air a bhith fuireach ann airson corr air dà mhìle bliadhna le mu 7 millean 'sa bhaile fhèin an diugh agus mu 6 millean eile mu chuairt air. 'S e Lunnainn aon de na bailtean is motha agus is ainmeil 'san t-saoghal. 'S e prìomh-bhaile [[ionmhasail]] na [[An Roinn-Eòrpa|Roinn-Eòrpa]] a th' ann agus thèid iomadach cànan, dualchas, dream agus buidheann creideamh a lorg ann.
Tha iomadh taighean-tasgaidh ainmeil ann an Lunnainn: An Taigh-tasgaidh Breatunnach, Taigh-tasgaidh Eachdraidh Nàdurrach, Taigh-tasgaidh Victoria agus Albert, Taigh-tasgaidh Chogaidh an Ìompaireachd agus barrachd.
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Algeria.svg|22px]] [[Algiers]]
* [[Faidhle:Flag of Paraguay.svg|24px]] [[Asunción]] ([[Paraguaidh]])
* {{ibrat|DEU}} [[Berlin]]
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Eabhraig Nuadh (baile)|Eabhraig Nuadh]]<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/index.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
== Eachdraidh Ghoirid ==
[[Faidhle:Houses.of.parliament.overall.arp.jpg|300px|thumb|Taighean a' Phàrlamaid]]
[[Faidhle:British Museum Great Court roof.jpg|thumb|right|300px|Great Court, Taigh-tasgaidh Breatainnach (bho Wikimedia Commons)]]Stèidhich na [[Ròmanaich]] baile den ainm [[Londinium]] air an Abhainn Thames mun [[50]]mh bliadhna. An dèidh do na Ròmanaich [[Breatainn]] fhàgail bha am baile falamh airson ùine. Mun [[9mh Linn]] thoisich daoine a tilleadh agus dh'fhàs e gus an e am baile is motha ann an [[Sasainn]]. Bha an dùthaich gu mòr an sàs gnothach [[tràilleachd]] thar [[Cuan Siar|a' Chuain Shiar]] eadar an [[16mh Linn]] agus an [[19mh Linn]].
== Daoine ainmeil ==
* [[William Blake]]: ([[1757]]–[[1827]]). [[Bàrd]].
* [[C. Aubrey Smith]]: ([[1863]]–[[1948]]). [[Actair]].
* [[Sir Cyril Norman Hinshelwood]]: ([[1897]]–[[1967]]). [[Ceimigear]].
* [[David Niven]]: ([[1910]]–[[1983]]) Actair.
* [[Herbert C. Brown]]: [[1912]]–[[2004]]. Ceimigear.
* [[Patrick White]]: (1912–[[1990]]). Sgrìobhadair.
* [[Alec Guinness]]: ([[1914]]–[[2000]]. Actair.
* [[Peter Ustinov]]: ([[1921]]–[[2004]]). Actair.
* [[Harold Pinter]]: ([[1930]]–[[2005]]). Sgrìobhadair.
* [[Tim Berners-Lee]]: ([[1955]]). Eòlaiche-[[Coimpiutair|choimpiutair]].
* [[Sid Vicious]]: ([[1957]]–[[1979]]). Ceòladair.
* [[Nick Griffin]]: ([[1959]]). [[Neach-poileataigs]].
* [[David Cameron]]: ([[1966]]). Neach-poileataigs.
== Aistidhean co-cheangailte ==
* [[Prìomh-bhailtean]]
* [[Pàrlamaid an Rìoghachd Aonaichte]]
* [[Sasainn]]
* [[Oilthigh Lunnainn]]
* [[an Rìoghachd Aonaichte]]
* [[Impireachd Breatainn]]
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Lunnainn]]
[[Roinn-seòrsa:Làraichean àirseachail air Sasainn]]
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean na Roinn Eorpa|Prìomh-bhailtean na Roinn-Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean Sasannach]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean-puirt|Lunnainn]]
[[Roinn-seòrsa:Sasainn]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
9cnedw6iyv4s1mbkokw6j5juxa0alck
Istanbul
0
4790
584091
583893
2026-11-01T22:44:28Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584091
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = İstanbul
| BRATACH =
| LÙIREACH
| LÙIREACH_LEUD = 70
| MAPA = Istanbul_Turkey_Provinces_locator.gif
| DEALBH: Istanbul collage.png
| DÙTHAICH = [[An Tuirc]]
| CEÀRN = Marmara
| SGÌRE = Istanbul Province
| LEUD = 41°00′44″ Tuath
| ASTAIR = 28°58′34″ Ear
| FARSAINGEACHD = 1538.77
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 11008790
| BLIADHNA = 2007
| FÒN = (+90) 212 (taobh na h-Eòrpa)<br /> (+90) 216 (taobh na h-Àisia)
| DUILLEAG = [http://www.ibb.gov.tr/en-US/AnaSayfa/ Istanbul Metropolitan Municipality]
}}
[[File:Henriette_Gudin_Hafen_von_Konstantinopel.jpg|thumb]]
'S e baile mòr anns [[an Tuirc]] a tha ann am '''Baile Chòiseim''' neo '''Istanbul'''. Chan e prìomh-bhaile Turcach a th' ann ('s e sin [[Ankara]]), ach am baile as motha na dùthcha. Tha Istanbul gu math annasach, oir tha e anns [[an Roinn-Eòrpa]] agus [[Àisia]]. Tha e stèidhichte air [[caol|caolas]] [[Bòsfaras|Bhòsfaras]].
==Eachdraidh==
Chuairtich [[Bayezid I]] Constantinople ann an [[1394]], ach cha do ghèill am baile dha. Bha Istanbul na [[prìomh-bhaile|phrìomh-bhaile]] [[Impireachd nan Otomanach]] bho [[1453]] gu ruige [[1922]] agus rugadh 18 sultan an seo.<ref>[https://web.archive.org/web/20170530092514/http://www.istanbultrails.com/2008/01/istanbul-during-the-ottoman-empire/ Istanbul Trails]</ref> Thuit am baile gu [[Mehmed II]] ann an [[1453]], is chuir sin crìoch air [[An t-Impireachd Bheasantian|an Impireachd Bheasantian]]. Chaidh [[Pàrtaidh Poblachdach nan Daoine]] a stèidheachadh an seo le [[Mustafa Kemal Atatürk]] ann an [[1919]].<ref>Kemal Anzac. 1998. Memories of Atatürk. Revolution Bookstore. d. 54. ISBN: 975-10-1392-5</ref>
== Daoine ainmeil ==
*[[Selim II]] ([[1524]] - [[1574]])
*[[Osman II]] ([[1604]] - [[1622]])
*[[Murad IV]] ([[1623]] - [[1640]])
*[[İbrahim]] ([[1615]] - [[1648]])
*[[Mehmed IV]] ([[1642]] - [[1693]])
*[[Suleiman II]] ([[1642]] - [[1691]])
*[[Ahmed II]] ([[1643]] - [[1695]])
*[[Mustafa III]] ([[1664]] - [[1773]])
*[[Abdülhamid I]] ([[1725]] - [[1789]])
*[[Selim III]] ([[1761]] - [[1808]])
*[[Mustafa IV]] ([[1779]] - [[1808]])
*[[Mahmud II]] ([[1774]] - [[1839]])
*[[Abdulmejid I]] ([[1823]] - [[1861]])
*[[Abdülaziz I]] ([[1830]] - [[1876]])
*[[Murad V]] ([[1840]] - [[1904]])
*[[Abdul Hamid II]] ([[1842]] - [[1918]])
*[[Mehmed V]] ([[1844]] - [[1918]])
*[[Mehmed VI]] ([[1861]] - [[1926]])
*[[Orhan Pamuk]] ([[1952]])
*[[Recep Tayyıp Erdoğan]] ([[1954]])
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Kazakhstan.svg|22px]] [[Almaty]]
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Berlin]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100908235902/http://www.berlin.de/rbmskzl/staedteverbindungen/staedtepartnerschaft_ueberblick.de.html Stadt Berlin]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Egypt.svg|22px]] [[Cairo]]
* [[Faidhle:Flag of Peru.svg|22px]] [[Qusqu]]
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|20px]] Houston ([[Texas]])<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/USlistingsResults.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Jena]]
* [[Faidhle:Flag of Sudan.svg|22px]] [[Khartoum]]
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Köln]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140326174622/http://www.koeln.de/koeln/die_domstadt/partnerstaedte Stadt Köln]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Nigeria.svg|22px]] [[Lagos]]
* [[Faidhle:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Odesa]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
== Eachdraidh ==
Tha dà seann ainm aig Istanbul – Byzantium, agus Constantinople. B’ àbhaist dha a bhith na phrìomh-bhaile den Impire Ròmanach an Ear, Impire Byzantinach, agus Impire Otomanach.
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Faidhle:Aya sofya.jpg|left|thumb|280px|Hagia Sophia]]
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Tuirc]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc]]
q7h1qr0solb9vd5e430xjtt8292c0kc
Astana
0
10085
584064
581901
2026-11-01T19:33:51Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584064
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Astana
| BRATACH = New flag of Astana.svg
| LÙIREACH = Emblem of Nur-Sultan.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| MAPA = Astana in Kazakhstan.svg
| DÙTHAICH = [[Casachstan]]
| CEÀRN =
| SGÌRE =
| LEUD = 51° 10' Tuath
| ASTAIR = 71° 25' Ear
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1350228
| BLIADHNA = 2022
| FÒN = +7-3172
| DUILLEAG = [http://www.astana.kz/]
}}
'S e '''Astana'''<ref>[http://www.storlann.co.uk/goireasan/atlas-na-sgoile.html ''Atlas Sgoile Oxford''] le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)</ref> [[prìomh-bhaile]] [[Casachstàn|Chasachstàin]].
Chaidh a stèidhicheadh ann an 1830 mar Akmoly, bha Akmolinsk air eadar 1832 is 1961, nuair a bha Tselinograd air, gu ruige 1992 nuair a chaidh ath-ainmicheadh mar Akmola, agus mar Astana ann an 1997 nuair a ghluais an cumhachd poileataigeach bho [[Almaty]] gu Astana.<ref>{{iomradh naidheachd | url = https://www.theguardian.com/world/2016/nov/24/kazakhstan-politicians-rename-capital-astana-after-president-nursultan-nazarbayev | tiotal = Kazakh politicians want to rename capital after president | foillsichear = The Guardian | ceann-là = 2016-11-24 | ceann-là_inntrigidh = 2019-03-26}}</ref>
Chaidh am baile ath-ainmicheadh ann an 2019 air [[Nursultan Nazarbayev]] a leig a dhreuchd mar cheann-suidhe Chasachstàn suas anns a' Mhàirt<ref>{{iomradh naidheachd | url = https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-47638619 | tiotal = Nursultan: Kazakhstan renames capital after ex-president | foillsichear = BBC News | ceann-là =2019-03-20 | ceann-là_inntrigidh = 2019-03-26}}</ref> ach thill Astana mar ainm ann an 2022.<ref>{{iomradh naidheachd | url = https://www.theguardian.com/world/2022/sep/14/kazakhstan-to-change-name-of-capital-from-nur-sultan-back-to-astana | tiotal = Kazakhstan to change name of capital from Nur-sultan back to Astana | foillsichear = The Guardian | ceann-là = 2022-09-14 | ceann-là_inntrigidh = 2023-01-17 }}</ref>
== Bailtean co-cheangailte ==
{|
|- valign ="top"
|width=15%|
*[[Faidhle:Flag of Jordan.svg|22px]] [[Amman]]
*[[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Ankara]]
*[[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Beijing]]
*[[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Gdańsk]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130723091807/http://www.gdansk.pl/samorzad%2C62%2C733.html Urząd Miasta Gdańska]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] Kazan
*[[Faidhle:Flag of the Philippines.svg|22px]] [[Manila]]
|width=15%|
*[[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] Margate
*[[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Mosgo]]
*[[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Pittsburgh, Pennsylvania|Pittsburg]], ([[Pennsylvania]])
*[[Faidhle:Flag of Latvia.svg|22px]] [[Riga]]
*[[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Sankt Peterburg]]
*[[Faidhle:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|22px]] [[Sarajevo]]
|width=15%|
*[[Faidhle:Flag of South Korea.svg|22px]] [[Seoul]]
*[[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] Smirna
*[[Faidhle:Flag of Georgia.svg|22px]] [[Tbilisi]]
*[[Faidhle:Flag of Lithuania.svg|22px]] [[Vilnius]]
*[[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
|}
== Aistean co-cheangailte ==
* [[Prìomh-Bhailtean]]
== Iomraidhean ==
<references/>
{{commons|Astana}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Àisia]]
[[Roinn-seòrsa:Casachstàn]]
[[Roinn-seòrsa:Meadhan Àisia]]
r862cvg5dr7la2h98ihgmceuuhynubp
Hanoi
0
11285
584090
582141
2026-11-01T22:25:49Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584090
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Hà Nội <br />Baile Hanoi
| BRATACH =
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 60
| MAPA = Location of Hanoi within Vietnam.png
| DÙTHAICH =[[Bhiet-Nam]]
| CEÀRN =
| SGÌRE =
| LEUD = 21° 2' Tuath
| ASTAIR = 105° 51' Ear
| FARSAINGEACHD = 920.97
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 3398889
| BLIADHNA = 2007
| FÒN =
| DUILLEAG = [http://www.hanoi.gov.vn www.hanoi.gov.vn]
}}
'S e [[prìomh-bhaile]] [[Bhiet-Nam]] a tha ann an
'''Hanoi''' (Cànan Bhiet-Nam: Hà Nội).
Tha am baile suidhichte air taobh deas den Abhainn ''Red River''.
Anns a’ bhliadhna 2007 bha 3.398.889 duine a´fuireach anns a’ bhaile fhèin. <ref>[http://vnexpress.net/Vietnam/Xa-hoi/2007/12/3B9FD60F/ Pàipear naidheachd Bhiet-Nam]</ref>
Tha mòran [[loch]]an ann an Hanoi, mar sin tha far-ainm eile air: "Baile nan Lochan" <!-- “city of lakes” ? -->. Seo cuid de na lochan as ainmeile:
* Loch Hoan Kiem
* Ho Tay
* Loch Halais
* Loch Thiền Quang
* Loch Bay mau
Thòisich daoine air a bhith a’ fuireach an seo timcheall air 3000 [[RC]]. Chaidh an ''Co Loa Citadel'' a thogail anns a’ bhliadhna 200 RC.
Eadar [[1010]] agus [[1802]] bha Hanoi na theas meadhan [[poileataigs|poileataigeach]] de Bhiet-Nam neo-eisimeileach. Eadar [[1887]] agus [[1954]] bha e na phrìomh-bhaile [[French Indochina]] agus eadar 1954 ‘s [[1976]] bha e na phrìomh-bhaile Bhiet-Nam a Tuath.
Air sgàth 's gun robh Hanoi na phrìomh-bhaile Bhiet-Nam airson gu bhith mìle bliadhna, tha am baile na chridhe cultarach den dùthaich. Tha mòran togalaichean eachdraidheil agus clachan-chuimhneachan ann, tha nas motha na 600
teampall agus pagodas ann cuideachd.<ref>[https://web.archive.org/web/20070209081652/https://www.vietnamtourism.com/e_pages/country/province.asp?mt=844&uid=71 Duilleag oifigeil turasachd Bhiet-nam]</ref>, m.e.:
* Teampall litreachas (Văn Miếu), far a bheil an t-oilthigh as sine a tha ann am Bhiet-Nam
* ''One Pillar Pagoda'' (Chùa Một Cột)
* ''Flag Tower of Hanoi'' (Cột cờ Hà Nội) <ref>[http://www.vietnam-culture.com/photogallery-25-1/Ha-Noi-Old-Quater.aspx The Old Quarter]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
== Gailearaidh ==
<gallery>
Hoan kiem hanoi 1999.jpg|Loch Hoàn Kiếm ann am meadhan Hanoi
Hanoi Oper.jpg|Taigh opara ann an Hanoi
</gallery>
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Prìomh-bhailtean ann an Àisia]]
[[Roinn-seòrsa:Àisia an Ear-Dheas]]
[[Roinn-seòrsa:Bhiet-Nam]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
efcjhgzjq522rpm5fyxqql8vgrpwgmd
Chicago
0
14299
584078
569544
2026-11-01T20:31:21Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584078
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Chicago
| BRATACH = Municipal Flag of Chicago.svg
| LÙIREACH = US-IL-Chicago.png
| LÙIREACH_LEUD = 110
| MAPA = Chicago montage.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Na Stàitean Aonaichte]]
| CEÀRN = Cook
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Illinois.svg|22px]] [[Illinois]]
| LEUD = 41° 52′ 55 Tuath
| ASTAIR = 87° 37′ 40 Ear
| FARSAINGEACHD = 606.1
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 2874312
| BLIADHNA = 2012
| FÒN = 312, 773, 872
| DUILLEAG = http://www.cityofchicago.org/city/en.html
}}
'S e ''' Chicago ''' ([[IPA]]: /ʃɪˈkɑːgoʊ/) am baile as motha a tha ann an [[Illinois]]. Tha e suidhichte san àirde an ear-thuath na stàite faisg air [[Loch Michigan]]. Anns a’ bhliadhna 2008 bha 2.853.114 duine a’ fuireach an seo. Mar sin ' s e Chicago an treasamh baile as motha a tha anns [[na Stàitean Aonaichte]] an-dèidh [[Eabhraig Nuadh (baile)|Eabhraig Nuadh]] agus [[Los Angeles]]. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an [[1833]]. Chaidh [[Steingrímur Hermannsson]] dhan [[oilthigh]] an seo.<ref>[https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=554 Alþingi]</ref>
== Daoine Ainmeil ==
* [[Vincent du Vigneaud]] ([[1901]] - [[1978]]): [[Ceimigear]].
* [[Stanford Moore]] ([[1913]] - [[1982]]): Ceimigear.
* [[Tom Bosley]] ([[1927]] - [[2010]]): [[Actair]].
* [[Harrison Ford]] ([[1942]]): Actair.
* [[Martin Chalfie]] ([[1947]]): [[Bith-eòlas|Bith-eòlaiche]].
==Foghlam==
*[[Institiùd Teicneòlais Illinois]]
== Bailtean Co-cheangailte ==
{| width=70%
|- valign ="top"
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Ghana.svg|22px]] [[Accra]]
* [[Faidhle:Flag of Jordan.svg|22px]] [[Amman]]
* [[Faidhle:Flag of Greece.svg|22px]] [[An Àithne]]
* [[Faidhle:Flag of Serbia.svg|22px]] [[Belgrade]]
* [[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] [[Birmingham]]
* [[Faidhle:Flag of Colombia.svg|22px]] [[Bogotá]]
* [[Faidhle:Flag of South Korea.svg|22px]] Busan
*[[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Trabzon]]
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Morocco.svg|22px]] Casablanca
* [[Faidhle:Flag of India.svg|22px]] Dehli
* [[Faidhle:Flag of South Africa.svg|22px]] Durban
* [[Faidhle:Flag of Ireland.svg|22px]] [[Gaillimh]]
* [[Faidhle:Flag of Sweden.svg|22px]] [[Göteborg]]
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Hamburg]]<ref>[http://www.hamburg.de/partnerstaedte/ Stadt Hamburg]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Kyiv]]
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Pakistan.svg|22px]] [[Lahore]]
* [[Faidhle:Flag of Switzerland.svg|20px]] [[Luzern]]
* [[Faidhle:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Meagsago (baile)]]
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[Milano]]
* [[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Mosgo]]
* [[Faidhle:Flag of Japan.svg|22px]] [[Osaka]]
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Paris]]
|width=15%|
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] Petach Kiva
* [[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] [[Palencia]]
* [[Faidhle:Flag of the Czech Republic.svg|22px]] [[Pràg]]
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Shanghai]]
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] Shangyang
* [[Faidhle:Flag of Canada.svg|22px]] [[Toronto]]
* [[Faidhle:Flag of Lithuania.svg|22px]] [[Vilnius]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
|}
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.cityofchicago.org/city/en.html www.cityofchicago.org]
*[https://web.archive.org/web/20201107021545/https://arrestedworld.com/places-to-see-in-chicago/ Àiteachan as fheàrr ri fhaicinn ann an Chicago] (ann am Beurla)
[[Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Illinois]]
q10bbsgc14kl3toluw9s2436sbhfmla
Guainía (Roinn)
0
16600
584089
578806
2026-11-01T22:19:08Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584089
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Guainía
| BRATACH = Flag of Guainía.svg
| LÙIREACH = Escudo del Guainía.svg
| LÙIREACH_LEUD = 90
| MAPA = Guainia in Colombia (mainland).svg
| DÙTHAICH = [[Coloimbia]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Inírida]]
| ÀIRDE =
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 72238
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 35230
| BLIADHNA = 2005
| FÒN = + (8)
| DUILLEAG = [http://www.guainia.gov.co Riaghaltas Ghuainia]
}}
'S e roinn ann an [[Coloimbia]]<ref>[http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/duthchannan/ Dùthchannan aig SMO]</ref> a tha ann an '''Guainía'''. Tha Guainía anns na "llanos", an sgìre comhnard rèidh ann an àirde an ear na dùthcha, ri taobh [[A' Bheiniseala|Bheiniseala]]. 'S e [[Inírida]]<ref>[https://web.archive.org/web/20211017155603/https://www.inirida-guainia.gov.co/ Riaghaltas a' Bhaile]</ref> prìomh-bhaile na roinne. Chan eil àireamh-sluiagh mhòr ann.
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
[https://web.archive.org/web/20100626044331/http://www.zonu.com/colombia_maps/Guainia_Department_Map_Colombia_2.htm Mapa oifigeil na roinne]
{{Roinnean ann an Choloimbia}}
[[Roinn-seòrsa:Coloimbia]]
6d29g8wt02wom4r6jtr3mutf31gghms
Genova
0
18223
584085
568577
2026-11-01T22:02:45Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584085
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Genova
| BRATACH = Flag of Genoa.svg
| LÙIREACH = Armoiries Gênes.svg
| LÙIREACH_LEUD = 65
| MAPA = Collage Genova.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[An Eadailt]]
| CEÀRN = Genova
| SGÌRE =[[Faidhle:Flag of Liguria.svg|22px]] Liguria
| LEUD = 44° 24’ 44 Tuath
| ASTAIR = 08° 55′ 58 Ear
| FARSAINGEACHD = 243.60
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 610766
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = 010
| DUILLEAG = http://www.comune.genova.it/
}}
‘S e [[baile]] mòr agus [[port]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210212021123/http://www.porto.genova.it/ Autorità Portuale di Genova]</ref> cudromach air an àirde an iar-thuath [[An Eadailt|na h-Eadailt]] a th’ ann an '''Genova''' ([[IPA]]: 'dʒɛːnova, [[Beurla]]: ''Genoa'', [[Fraingis]]: ''Gênes'', [[Gearmailtis]]/[[Laideann]]: ''Genua''). Tha e suidhichte aig 20m os cionn ìre na [[Muir|mara]], ri taobh na Mara Mheadhanach anns an sgìre ([[Eadailtis]]: ''Provincia'') Genova fhèin, anns an roinn ([[Eadailtis]]: ''Regione'') Liguria, faisg air na crìochan leis [[An Fhraing]], 400km air falbh bhon [[An Ròimh]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]], 118km bho [[Milano|Mhilano]] agus 197km bho [[Firenze|Fhirenze]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/Country_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 610,766 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,<ref>[https://web.archive.org/web/20121207063654/http://demo.istat.it/pop2010/index1_e.html Cunntas Sluaigh na h-Eadailt]</ref> an 6mh baile as motha na dùthcha.<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-108 Bailtean na Cruinne]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Eachdraidh ==
B' ann à Genova a bha [[athair]] [[Léon Gambetta]], [[neach-poileataigs]] [[Poblachd|poblachdach]] às [[An Fhraing]], a rinn sgaradh eadar an stàit agus an [[eaglais]].<ref>Jacqueline Lalouette, L'anticléricalisme, in L'histoire religieuse en France et en Espagne, Collection de la Casa de Velázquez, [[2004]].</ref>
== Daoine Ainmeil ==
* [[Pàpa Beinidict XV|Giacomo della Chiesa]] ([[1854]] - [[1922]]). [[Pàp]] bho [[1914]] gu 1922.
* [[Eugenio Montale]] ([[1896]] – [[1981]]): [[bàrd]] a bhuannaich an [[Duais Nobel]] ann an [[1975]].
* [[Niccolò Paganini]] ([[1782]] - [[1840]]): Ceòladair.
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] Baltimore ([[Maryland]])<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/USlistingsResults.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] Columbus ([[Ohio]]) <ref>[http://www.sister-cities.org/directory/USlistingsResults.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Marseille]]<ref>[http://www.annuaire-mairie.fr/ville-marseille.html Annuaire de France]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Odesa]]
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.regione.liguria.it Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20060825034601/http://www.provincia.genova.it/ Riaghaltas na Sgìre]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Eadailt]]
mxme6qa5nlq3n219ctljtra8czuj8ru
Leoncin
0
18326
584092
582105
2026-11-01T23:13:15Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584092
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Leoncin
| LÙIREACH = POL gmina Leoncin COA.png
| LÙIREACH_LEUD = 100
| MAPA = Kampinos-kanal Zaborowski.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[A' Phòlainn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:POL województwo mazowieckie flag.svg|22px]] Mazowieckie
| SGÌRE = [[Faidhle:POL powiat nowodworski flag.svg|22px]] Nowodworski
| LEUD = 52° 23’ 36 Tuath
| ASTAIR = 20° 32′ 07 Ear
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 5212
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = + 48 22
| DUILLEAG = http://www.leoncin.pl/
}}
‘S e [[baile]] beag ann an cridhe [[A' Phòlainn|na Pòlainn]]<ref>[http://www2.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/cuspair/duthchannan/#Aifric SMO]</ref> a th’ ann '''Leoncin''' ([[IPA]]: lɛˈɔnt͡ɕin). Tha e suidhichte anns an sgìre ([[Pòlais]]: Powiat) Nowodworski, anns an roinn (Pòlais: Województwo) Mazowieckie eadar Nowy Wilków agus Wincencówek, faisg air an [[Abhainn]] Wisła.<ref>[http://turystyka.wp.pl/gid,9446958,title,kampinoski-park-narodowy,galeria_zdjecie.html Turasachd ann an Leoncin]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tha am baile aig dìreach 70m os cionn ìre na [[Muir|mara]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024537/http://nona.net/features/map/placedetail.814844/Leoncin/ Nona]</ref> 178km air falbh bho [[Kraków]] agus 35km bho [[Warsaw]] prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 5,212 daoine a’ fuireach ann an Leoncin.<ref>[https://web.archive.org/web/20110514010046/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_p_population_size_structure_30_06_2010.pdf Cunntas-sluaigh na Pòlainn]</ref>
==Daoine Ainmeil==
*[[Isaac Bashevis Singer]]: ([[1902]] – [[1991]]) Sgrìobhadair a bhuannaich an [[Duais Nobel]] ann an [[1978]].
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
*[http://www.mazovia.pl/ Riaghaltas na Roinne]
*[http://www.regioset.pl/gazeta.php?choice=1104 Riaghaltas na Sgìre]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Roinn-seòrsa:A' Phòlainn]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
403xj89u3l6ai10ospt3l17ut3j1s8s
Milano
0
18386
584096
582063
2026-11-02T00:06:10Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584096
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Milano
| BRATACH = Flag of Milan.svg
| LÙIREACH = CoA Città di Milano.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA =
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[An Eadailt]]
| CEÀRN = Milano
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Lombardy.svg|22px]] Lombardia
| LEUD = 45° 27’ 51 Tuath
| ASTAIR = 09° 11′ 25 Ear
| FARSAINGEACHD = 183.77
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1307495
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = 02
| DUILLEAG = http://www.comune.milano.it
}}
‘S e [[baile]] uabhasach mòr air an àirde an iar-thuath [[An Eadailt|na h-Eadailt]] a th’ ann an '''Milano''' ([[IPA]]: mi'la:no, [[Beurla]]/[[Fraingis]]: ''Milan'', [[Gearmailtis]]: ''Mailland'', [[Laideann]]: ''Mediolanum''). ‘S e ainm [[Ceilteach]] a th’ann Milano, bho dhà fhacail cheilteach, medio (meadhan) agus lanum (làn).<ref>[https://web.archive.org/web/20091108120442/http://internationalrelations.unicatt.it/it/international_student/the_history_of_milan UNICATT]</ref> Tha e suidhichte aig 120m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20110128071459/http://population.mongabay.com/population/italy/3173435/milano Mongabay]</ref> anns a’ [[Gleann|Ghleann]] Po, eadar na [[Abhainn|h-Aibhnichean]] Adda agus Ticino, anns an sgìre ([[Eadailtis]]: ''Provincia'') Milano fhèin, anns an roinn ([[Eadailtis]]: ''Regione'') Lombardia, faisg air na crìochan leis [[An Eilbheis]], 476km air falbh bhon [[An Ròimh]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]], 118km bho [[Genova|Ghenova]] agus 249km bho [[Firenze|Fhirenze]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/Country_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 1,307,495 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,<ref>[https://web.archive.org/web/20121207063654/http://demo.istat.it/pop2010/index1_e.html Cunntas Sluaigh na h-Eadailt]</ref> an darna baile as motha na dùthcha.<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-108 Bailtean na Cruinne]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Chaochail an sgrìobhadair [[Eugenio Montale]] ([[1896]] – [[1981]]) ann am Milano.
== Daoine Ainmeil ==
* [[Pàpa Pius IV|Giovanni Angelo Medici di Marignano]] ([[1499]] - [[1565]]). [[Pàp]] bho [[1559]] gu ruige 1565.
* [[Silvio Berlusconi]] ([[1936]]) [[Neach-malairt]] agus [[neach-poileataigs]].
==Ann an Leabhraichean==
*[[La Chartreuse de Parme]] ([[Stendhal]], [[1839]])
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Chicago]] ([[Illinois]])<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/USlistingsResults.cfm SisterCities]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Frankfurt]]<ref>[https://web.archive.org/web/20141102111736/http://www.frankfurt.de/sixcms/detail.php?id=3932 Stadt Frankfurt am Main]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Hamburg]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Kraków]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130702010825/http://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531%2Ckat%2C0%2C5%2Cmiasta_partnerskie.html Urząd Miasta Krakowa]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Lyon]]<ref>[http://www.annuaire-mairie.fr/ville-lyon.html Ville de Lyon]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.regione.lombardia.it Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20141218190737/http://www.provincia.milano.it/ Riaghaltas na Sgìre]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Eadailt]]
pjiafwhahc4p3mop04ghbjzuxf76v4e
Castilla y León
0
18457
584076
574346
2026-11-01T20:27:43Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584076
wikitext
text/x-wiki
[[File:Castilla_y_Leon_in_Spain.svg|right|300px]]
[[File:Flag_of_Castilla_y_León.svg|right|300px]]
'S e fear de na mòr-roinnean [[An Spàinn|na Spàinne]] a tha ann '''Castilla y León''' ([[IPA]]: kas'tiʎa i le'on). Tha e suidhichte dìreach ann am meadhan na dùthcha, ri taobh na [[Madrid]]. ‘S e [[Ávila]] prìomh-bhaile na Roinne. 'S e Castilla y León an ceàrn as motha a tha anns [[An Spàinn]]. Tha e cho farsaing ri 94,223 cilemeatair ceàrnagach, 18.6% na dùthcha. Anns a' bhliadhna 2008 bha 2,553,301 duine de shluagh ann,<ref>[http://www.ine.es Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> le dlùths aig àireamh 26.57 duine gach km². Tha trì cànain gam bruidhinn ann an Castilla y León: [[Spàinntis]], [[Leonais]] agus [[Gailìsis]]. Tha i na [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] fo smachd an Cortes de Castilla y León. Tha [[pàrlamaid]] le ceann-suidhe agus Buidheann Riaghlaidh aige.<ref>[https://web.archive.org/web/19981212023626/http://www.ccyl.es/ Cortes de Castilla y León]</ref>
Tha naoi sgìrean anns Castilla y León, mar a leanas:
{| class="wikitable"
|-
! Sgìre !! [[Prìomh-bhaile]] !! [[Àireamh-shluaigh]] !! [[Population density|Dlùths]]
|-
! [[Ávila (provincia)|Ávila]]
| [[Ávila]] || 171,896|| 8,048 km²
|-
! [[Burgos (provincia)|Burgos]]
| [[Burgos]] || 374.826 || 14,292 km²
|-
! [[León (provincia)|León]]
| [[León]] || 499,284 || 15,581 km²
|-
! [[Palencia (provincia)|Palencia]]
| [[Palencia]] || 173,306 || 8,052 km²
|-
! [[Salamanca (provincia)|Salamanca]]
| [[Salamanca]] || 353,619 || 12,349.95 km²
|-
! [[Segovia (provincia)|Segovia]]
| [[Segovia]] || 164,268 || 6,796 km²
|-
! [[Soria (provincia)|Soria]]
| [[Soria]] || 95,101 || 10,303 km²
|-
! [[Valladolid (provincia)|Valladolid]]
| [[Valladolid]] || 533,640 || 8,110 km²
|-
! [[Zamora (provincia)|Zamora]]
| [[Zamora]] || 194,214 || 10,561 km²
|-
|}
== Ceangal a-muigh ==
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas Castilla y León]
{{Coimhearsnachdan Fhèin-riaghlach na Spàinne}}
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
9seup1vustmbiw7924wvdptesrcow5e
Simón Bolívar
0
19254
584109
575887
2026-11-02T02:13:36Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584109
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
B’ e '''Simón Bolívar''' ({{IPA|/si:mon bo:liβar/}}, ainm fada: Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios Ponte y Blanco) [[saighdear]] agus [[neach-poileataigs]] às [[A' Bheiniseala]]. Rugadh e ann an [[Caracas]] air an [[24 an t-Iuchar|24mh]] latha dhen [[An t-Iuchar|Iuchar]] [[1783]] agus chaochail e ann an [[Santa Marta (baile)|Santa Marta]], ([[Poblachd Ghranada Ùire]]) air an [[17 an Dùbhlachd|17mh]] latha dhen [[Dùbhlachd|Dhùbhlachd]] [[1830]].Shaoraich e [[Aimearaga-Laideannach|Aimearaga Laideann]] agus chuir e ruaig air feachdan na [[An Spàinn|Spàinne]]. ‘S e a’ chiad ceann-suidhe [[Coloimbia|Choloimbia]] a bh’ ann.
== Teaghlach agus Foghlam ==
‘S e daoine chumhachdail bheairteach le freumhan ann an [[Dùthaich nam Basgach]] a bh’ ann a [[teaghlach|theaghlach]]. Fhuair iad an sloinneadh bhon a’ [[baile|bhaile]] bheag ris an canar [[Ziortza-Bolibar]], ann am Bizkaia. Ràinig iad A' Bheiniseala anns an [[16mh Linn]]. Bha oighreachdan mòra aca air feadh na dùthcha, tràillean agus mèinnean [[òr|òir]], [[Airgead|airgid]] agus [[copar|copair]] cuideachd. Cheannaich a sheannair tiotal uaisle ann an [[1728]].
B' e còrnailear a bh’ ann athair, Juan Vicente Bolívar y Ponte. Bhuineadh a mhàthair, María de la Concepción Palacios y Blanco, do theaghlach beairteach. Thogadh e ann an Caracas aig taigh Shimón Rodríguez, o chionn ’s gun do bhàsaich athair nuair a bha Bolívar dìreach 2½ bliadhna a dh’aois, is a mhàthair nuair a bha e naoi. Bha e dlùth air Hipólita, tràill dhubh is i ga thogail an àite a phàrantan mairbh. Bha triùir peathraichean is bràthair na bu mhotha aige, Juan Vicente, María Antonia, Juana agus María del Carmen. Bhàsaich an tè mu dheireadh na leanabas. Thug Hipólita agus Simón Rodríguez buaidh mhòr air, is fhuair e na beachdan poilitigeach aige bhon fhear sin.
Fhuair e a chuid fhoghlaim bho sreath dhe oidean is tìdsearan ainmeil anns an dùthaich aige. Nuair a bha e 14 bliadhna a dh’aois chaidh e dhan sgoil saighdearachd ''Milicias de Veraguas''. Bha athair air a bhith os cionn na sgoile sin o chion fhada is dh’ionnsaich e mòran a chleachd e anns na cogaidhean is iomairtean a rinn e an aghaidh na Spàinne. Choilean e a chuid fhoghlaim le turas gus [[An Roinn Eòrpa]] is thill e dhachaidh ann an [[1807]].
Phòs e ri boireannach Spàinnteach, María Teresa del Toro y Alayza, ann an [[Madrid]] ann an [[1802]]. Chaochail i an ceann ochd mìosan anns A’ Bheiniseala leis an fhiabhras bhuidhe.<ref>[https://web.archive.org/web/20160305010007/http://www.sologenealogia.com/gen/getperson.php?personID=I7200&tree=001&PHPSESSID=40740888b43ebd9f142bbe2033032420 Solo Genealogia]</ref> Cha do phòs e ri tè neo tè a-rithist, ged an robh leanainn aige fad a bheatha, Manuela Saénz, boireannach beairteach à [[Quito]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/10504821 BBC]</ref>
== A’ Chiad Iomairt ==
Cha robh Bolívar idir an sàs anns a’ chiad iomairt an aghaidh na Spàinne anns A’ Bheiniseala ann an [[1809]] ach ghabh e pàirt ann am misean gu [[Lunnainn]] ann an [[1810]] còmhla ri reubaltaich eile is iad ag iarraidh air an [[Rìoghachd Aonaichte]] gun tugadh iad taic dhaibh.<ref>[http://ukinmexico.fco.gov.uk/es/about-us/online-exhibition-bolivar/bolivar-visits-london UK in Mexico]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Rèitich e leis na daoine ann an [[Sasainn]] taobh mhalairt agus fiù ’s choinnich e ris an Diùc Wellington.
Ghairm Caracas a chuid neo-eisimeileachd ann an [[1811]] nuair a bha [[An Fhraing]] a’ toirt ionnsaigh air An Spàinn air taobh thall [[Cuan|a’ chuain]].<ref>[http://www.venezuelatuya.com/historia/5_julio_firma_independencia_Venezuela.htm Venezuela Tuya]</ref> Dh’fhàs Bolívar a bhith na chòrnailear aig an àm sin is e fo òrdughan Miranda. Chaill na reubaltaich an iomairt sin is theich Bolívar bhon daingneach aig [[San Felipe]] ann an [[1812]] gus na h-oighreachdan aige. Rinn e brath air Miranda, thug e seachad e dhan na Spàinntich is le sin fhuair e cead-siubhail. Chaidh e gu [[Curaçao]].<ref>[https://web.archive.org/web/20111029214707/http://www.nalis.gov.tt/Biography/Simon_Bolivar.htm Natalis]</ref> Dh’fhàg Bolívar is a càirdean air Miranda gun do rinn esan fhèin brath air [[poblachd|a’ phoblachd]] aca.
Thill e gu [[Cartagena de Indias]] an ceann greis is e na oifigear leis na feachdan a bha a’ sabaid an aghaidh na Spàinne. Bha e cho soirbheachail leis an iomairt armailt a thug e ri taobh na h-aibhne [[Abhainn Mhagdalena|Mhagdalena]] gun d’ fhuair e cead bhon riaghaltas airson ionnsaigh a thoirt air A’ Bheiniseala. Bha na reubaltaich ann an droch staing an siud, oir bha mòran de dhaoine air an iomairt a leigeil dheth is leis gun do thog na Spàinntich tòrachd chruaidh orrasan. Cha robh na daoine airson a bhith ga leantainn idir. Bha làn fhios aige gum b’ fheudar dha daoine na dùthcha a roinneadh bhon an Spàinn is bha e cinnteach dìreach cho cunnartach ‘s gum biodh na sgaraidhean eadar na reubaltaich fhèin dhan iomairt. Ghairm e Cogadh gu Bàs an aghaidh na Spàinne, is gheall e gum marbhadh e gach fear is tè, Spàinnteach neo Aimeireaganach, nach tugadh taic dha na reubaltaich.<ref>[https://web.archive.org/web/20120528050439/http://rena.edu.ve/SegundaEtapa/HISTORIA/campanasmilitares.html Rena]</ref> Ghabh e Caracas thairis ann an [[1813]] is ghairm e fhèin na [[Deachdaire|Dheachdaire]].
A’ dh’aindeoin sin, bha na daoine na aghaidh o chionn ’s gu robh iad amharasach gur e dìreach gluasad daoine bheairteach nam bailtean a bh’ ann na rinn e. Thug na llaneros, dròbhairean às an dùthaich is deagh shaighdearan cuideachd, an cuid taic dhan Spàinn is le sin chaidh e Caracas an an [[1814]]. Chuir na reubaltaich an greim e is iad dhen bheachd gu robh e na bu choireach. B’ fheudar do Bholìvar an dùthaich fhàgail a-rithist. Bha an Rìgh Fernando VII air ais os cionn an riaghaltais thall anns an Spàinn is Napoléon an greim ann an [[Elba]].<ref>[http://www.biografiasyvidas.com/biografia/f/fernando_vii.htm Biografías y Vidas]</ref><ref>[http://www.history.com/this-day-in-history/napoleon-exiled-to-elba History.com]</ref> Le sin, chuir an Rìgh arm mòr air dòigh is chaidh na feachdan sin do dh’Aimearaga, far an do chuir iad ruaig air na reubaltaich.<ref>[https://web.archive.org/web/20111104053643/http://efemeridesvenezolanas.com/html/boves.htm Efemeridades Venezolanas]</ref>
== Air Fògradh ==
Ràinig Bolívar [[Iaimeuca]] ann an [[1815]]. Sgrìobh e litir fosgailte is e ag iarraidh air an t-saoghal gu lèir gum beireadh taic dha na reubaltaich. Cha d’fhuair e taic ach bho [[Haiti]], poblachd bheag dhe seann thràillean. Chuir ceann-suidhe, [[Alexandre Pétion]] na dùthcha fàilte chridheil orrasan is taic airgid na lùib. Le sin, b’ urrainn dha na reubaltaich an iomairt aca a thoisich a-rithist. ‘S e Pétion fhèin a dhearbh do Bholívar gum bu chòir dha saorsa a thoirt dha na tràillean air feadh [[Aimearaga a Deas]]. Thug e ionnsaigh air A’ Bheiniseala a-rithist ann an [[1816]]. B’ urrainn dha an t-[[Eilean]] Margarita a ghlacadh, is corra bailtean air oirthir [[An Roinn Charaibeach]] cuideachd. A’ dh’aindeoin sin chaill e an iomairt is thill e gu Haiti, fiù ’s gun do shaoraich na tràillean a dh’aontaich iad an t-arm aige.
== Pearù ==
Ràinig e [[Pearù]] air a’ chiad latha dhen [[An t-Sultain|Shultain]] [[1823]]. Chuir an riaghaltas e os cionn na feachdan aca is nochd iomairt chruaidh an aghaidh Arm Righ na Spàinne. B’ fheudar dha na feachdan sin a’ sabaid shuas eadar na [[Beanntan na h-Andes]] agus ann an ceann a deas na dùthcha. Chaidh an ceann-suidhe Tagle a chur às an dreuchd agus thug an riaghaltas an dreuchd gu Bolívar. Leasaich e an t-arm is dh’aontaich e ne feachdan aige. Leis na h-atharrachaidhean sin, b’ urrainn dha na Pearuanaich an iomairt a bhuannachadh is cuir iad crìoch air buaidh na Spàinne anns an dùthaich aca air an 6mh latha dhen [[An Dùbhlachd|Dhùbhlachd]] [[1824]].
== Anns an fhicsean ==
Sgrìobh [[Gabriel García Marquez]] nobhail, ''El General en su laberinto'', mu dheidhinn Bolivar.<ref>{{iomradh naidheachd | url = https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/97/06/15/reviews/marquez-general.html?scp=17&sq=A%2520Guava%2520No&st=cse | tiotal = A Slave to His Own Liberation | ainm = Margaret | sloinneadh = Atwood | ceangal_ùghdair = Margaret Atwood | foillsichear = New York Times | ceann-là_inntrigidh = 2018-07-24 | ceann-là = 1990-09-16 }}</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Cinn-suidhe Choloimbia}}
{{DEFAULTSORT:Bolivar, Simon}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Daoine às a' Bheiniseala]]
[[Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas]]
[[Roinn-seòrsa:Boilibhia]]
[[Roinn-seòrsa:Coloimbia]]
[[Roinn-seòrsa:Eachdraidh]]
[[Roinn-seòrsa:Pearù]]
[[Roinn-seòrsa:Poileataigs]]
8yfeqzjijq6duuq19kyguv6yzahtmw0
Düsseldorf
0
19294
584082
569766
2026-11-01T21:39:04Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584082
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Düsseldorf
|BRATACH = Flagge der Landeshauptstadt Duesseldorf.svg
| LÙIREACH = Wappen der Landeshauptstadt Duesseldorf.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA = Düsseldorf Ansichten2.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[A' Ghearmailt]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag of North Rhine-Westphalia.svg |22px]] [[Nordrhein-Westfalen]]
| SGÌRE = Düsseldorf fhèin
| LEUD = 51° 14 00' Tuath
| ASTAIR = 06° 47 00' Iar
| FARSAINGEACHD = 217.22
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 588735
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = + 49 0211
| DUILLEAG = http://www.duesseldorf.de/
}}
‘S e [[baile]] mòr gnìomhachail faisg air [[Wuppertal]] air an àirde an iar-thuath [[A' Ghearmailt|na Gearmailte]] a th’ ann an '''Düsseldorf''' ([[IPA]]: 'dʏsl̩dɔɐf). Tha e suidhichte aig 38m os cionn ìre na [[Muir|mara]], ri taobh na [[Abhainn|na h-Aibhne]] Düssel<ref>[https://web.archive.org/web/20120104095129/http://www.eosnap.com/tag/dussel-river/ Eosnap]</ref>, 34km air falbh bho [[Köln]], 339km bho [[Hamburg]] agus 467km bho [[Berlin|Bherlin]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Chaidh Düsseldorf a chlàradh airson a’ chiad turas ann an [[1135]]. B' e [[prìomh-bhaile]] na [[Àrd-Dhiùcachd Bherg]] a bh' ann, bho [[1806]] gui ruige [[1813]]. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Baile na h-Aibhne Düssel, co-fhacal ''dorp'' (baile beag) ann an [[Gearmailtis]]. Ann an 2010 bha 588,735 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.<ref>[https://web.archive.org/web/20110902140227/http://www.it.nrw.de/statistik/a/daten/amtlichebevoelkerungszahlen/rb1_dez2010.html Cunntas-sluaigh na Stàite]</ref> ‘S e an 9mh baile as motha na dùthcha.<ref>[http://www.mongabay.com/igapo/Germany.htm Mongabay]</ref>
== Daoine Ainmeil ==
* [[Anna Cleves]] ([[1515]] - [[1557]])
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Chemnitz]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120305051049/http://www.chemnitz.de/chemnitz/de/stadt_chemnitz/partnerstaedte/partnerstaedte_index.asp Stadt Chemnitz]</ref>
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Chongqing]]
* [[Faidhle:Flag of Israel.svg|22px]] [[Haifa]]<ref>[http://berlin.mfa.gov.il/mfm/web/main/document.asp?SubjectID=9030&MissionID=88&LanguageID=190&StatusID=0&DocumentID=-1 Riaghaltas Iosrael]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Norway.svg|22px]] [[Lillehammer]]
* [[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Mosgo]]
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Palma de Mallorca]]
* [[Faidhle:Flag of England.svg|22px]] [[Reading]]
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Warsaw]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120117164132/http://warszawa.naszestrony.pl/?info=miasta_partnerskie Urząd Miasta Warszawa]</ref>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.nrw.de/ Riaghaltas na Roinne]
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt]]
0uv9z6l9g2vny9r84dxbnb5l1tugbkh
Rotterdam
0
19646
584103
577575
2026-11-02T01:35:59Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584103
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Rotterdam
| BRATACH=Flag_of_Rotterdam.svg
| LÙIREACH = Rotterdam wapen.svg
| LÙIREACH_LEUD = 100
| MAPA = Kubuswoningen in rotterdam.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of the Netherlands.svg|22px]] [[Na Tìrean Ìsle]]
| CEÀRN =
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Zuid-Holland.svg| 22px]] [[Zuid-Holland]] (An Òlaind a Deas)
| LEUD = 51° 55 18' Tuath
| ASTAIR = 04° 28′ 52 Ear
| FARSAINGEACHD = 319
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 616003
| BLIADHNA = 2011
| FÒN = +31 (0)10
| DUILLEAG = [http://www.rotterdam.nl www.rotterdam.nl]
}}
'S e [[baile]] mòr agus [[port]] cudromach air àirde an ear-dheas [[Na Tìrean Ìsle|nan Tìrean Ìsle]] a th’ ann an '''Rotterdam''' ([[IPA]]: '''ˌrɔtərˈdɑm''', [[Portagailis]]: Roterdão). Tha e suidhichte aig -4m fo ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120112215908/http://population.mongabay.com/population/netherlands/2747891/rotterdam Mongabay]</ref> aig beul [[Abhainn|na h-aibhnichean]] Rhein, Meuse agus Scheldt, anns an roinn Zuid-Holland (An Òlaind a Deas). Tha am baile 21km air falbh bho [[Den Haag|Dhen Haag]] ([[Prìomh-bhaile]] na dùthcha), 58km bho [[Amsterdam]], 48km bho [[Utrecht]] agus 201km bho [[Groningen|Ghroningen]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com Distance Calculator]</ref> Tha 616,003 duine a' fuireach anns a’ bhaile fhèin, a' ciallachadh gur e an dàrna baile as motha san [[Dùthaich|dùthaich]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120127221806/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&geo=-160 Bailtean na Cruinne]</ref> ach tha mu 1,300,000 anns an sgìre air fad. Tha am port an sàs ann an [[eaconomaidh]] na [[Roinn Eòrpa]] air fad air sàilleabh a dheagh lìonra chòmhdhail leis [[A’ Ghearmailt]], [[An Fhraing]] agus [[A' Bheilg]].
==Eachdraidh==
Tha an t-ainm a’ tighinn on dama no balla-casg air an abhainn Rotte (dama an Rotte, an ''Rotterdam'') a thogadh timcheall air 1260.<ref> [http://www.rotter-dam.nl/english Rotter-Dam]. "The city was founded when a dam was built on the Rotte – the 'Rotterdam'." Leughte 11 Dùbhlachd 2014</ref> Chaidh [[oilthigh]] a stèidheachadh an seo ann an [[1913]]. Air [[23 an Cèitean]] [[1938]] rinn [[neach-brathaidh]] [[An t-Aonadh Sobhiatach|Sobhiatach]] air an robh [[Pavlo Sudoplatov]] foill-mhort air Yevhen Konovalets, [[neach-iomairt]] [[An Ucràin|Ucràineach]].<ref>Christopher Andrew, Vasili Mitrokhin, The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB, Basic Books, 1999, ISBN 0-465-00312-5.</ref>
== Daoine ainmeil ==
* [[Desiderius Erasmus]] ([[1466]] – [[1536]]) [[Sagart]], [[Feallsanachd|Feallsanaiche]].
* [[Hendrick Martensz Sorgh]] (mu [[1610]] – [[1670]]) [[Peantair]].
* [[Rem Koolhaas]] ([[1944]]) [[Ailtire]].
* [[Jacobus Henricus van't Hoff]] ([[1852]] – [[1911]]) [[Ceimigear]].
* [[Iekeliene Stange]] ([[1984]]) Modal.
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] [[Antwerpen]]
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Baltimore]] ([[Maryland]])<ref>[http://www.baltimorecity.gov/ City of Baltimore]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Bulgaria.svg|22px]] Burgas<ref>[http://www.burgas.bg/ Бургас]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Romania.svg|22px]] Constanța<ref>[https://web.archive.org/web/20110101084900/http://www.primaria-constanta.ro/PrimariaConstanta/Default.aspx?machetaID=4&paginaID=2&detaliuID=861&lang=ro Primaria Constanța]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Dresden]]<ref>[http://www.dresden.de/ Stadt Dresden]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Luxembourg.svg|22px]] Esch-sur-Alzette<ref>[http://www.esch.lu/ Ville d’ Esch-sur-Alzette]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Poland.svg|22px]] [[Gdańsk]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110222212201/http://www.gdansk.pl/ Miasto Gdańska]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Cuba.svg|22px]] [[Havana]]
* [[Faidhle:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Istanbul]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140107075744/http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/AnaSayfa.aspx İstanbul Büyükşehir Belediyesi]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Köln]]<ref>[http://www.stadt-koeln.de/ Stadt Köln]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Malaysia.svg|22px]] Kuching<ref>[https://web.archive.org/web/20130331011154/http://www.dbku.sarawak.gov.my/ Sarawak]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Las Palmas de Gran Canaria]]<ref>[http://www.laspalmasgc.es/ Ayuntamiento de las Palmas]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] Liège<ref>[http://www.liege.be/ Ville de Liège]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Lille]]<ref>[http://www.mairie-lille.fr/ Ville de Lille]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Sankt Peterburg]]<ref>[http://gov.spb.ru/ Санкт-Петербург]</ref>
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px]] [[Shanghai]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110615002351/http://www.shanghai.gov.cn/shanghai/node2314/index.html 上海]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Indonesia.svg|22px]] Surabaya<ref>[https://web.archive.org/web/20111029055355/http://www.surabaya.go.id/ Surabaya]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Hungary.svg|22px]] Szeged<ref>[http://www.szegedvaros.hu/ Szeged Város]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[Torino]]<ref>[http://www.comune.torino.it/ Città di Torino]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.zuid-holland.nl/ Riaghaltas na Roinne]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle]]
8zlu7wcu6xpao4o8n4uyn8do604qe80
Salamanca
0
19755
584104
581263
2026-11-02T01:46:10Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584104
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Salamaca
| BRATACH = Bandera de Salamanca.svg
| LÙIREACH = Escudo de Salamanca.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| DEALBH = Salamanca Cathedral - after sunrise.jpg
| MAPA = Término municipal de Salamanca.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Bandera de la provincia de Salamanca.svg|22px]] [[Salamanca (provincia)|Salamanca]]
| LEUD = 40° 58′ 00 Tuath
| ASTAIR = 05° 40′ 00 Ear
| FARSAINGEACHD = 38.6
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 154462
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = 034 923
| DUILLEAG = http://www.salamanca.es
}}
'S e [[baile]] mòr eachdraidheil air an àirde an iar-thuath [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann an '''Salamanca''' ([[IPA]]: ''salaˈmaŋka'', [[Fraingis]]: Salamanque, [[Laideann]]: ''Salamantica''). Tha e suidhichte aig 795m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20111129190758/http://population.mongabay.com/population/spain/3111108/salamanca Mongabay]</ref> ri taobh na [[Abhainn|h-Aibhne]] Tormes, anns an Sgìre ([[Spàinntis]]: ''Provincia'') Salamanca fhèin, anns a’ Choimearsnachd le Fèin-riaghladh (Spàinntis: ''Comunidad Autónoma'') [[Castilla y León]], faisg air na crìochan leis [[A' Phortagail]], 171km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]], 655km bho [[Barcelona|Bharcelona]] agus 400km bho [[Sevilla|Shevilla]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/Country_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 154,462 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,<ref>[https://web.archive.org/web/20160304131902/http://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=salamanca&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n Cunntas Sluaigh na Spàinne]</ref> an 44mh baile na dùthcha.<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-4&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-72 Bailtean na Cruinne]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Chaidh oilthigh a stèidheachadh ann an Salamanca ann an [[1218]], am fear as aosmhoire na Spàinne. Chaochail an [[Ceimigear]] [[Wendell Meredith Stanley]] an seo ann an [[1971]].
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. B' e ''Helmantike'' ([[Gàidhlig]]: Tìr na Geaslanachd) a chanadh na Greugaich ris, agus sgrìobh [[Ptolomaidh]] gu robh dùn Ceilteach an seo air an robh ''Salmatica/Salmantica''.<ref>Moyas Díez T., Salamanca: guías de turismo de Castilla y León, Ediciones Grepheus, [[2007]], ISBN 84-87473-34-2</ref> Sgrìobhadh [[Livius]] ''Hermandica'' e. Tha teòiridh caran ùr ann, a tha a' dearbhadh gur e ''ath'' a th' anns an eileamaid ''sala-'' (mar Salas de los Infantes ann am Burgos no ''Salas de Pallars'' ann an Lleida),<ref>[https://tertuliaarqueologica.files.wordpress.com/2014/09/gaceta_07_09_2014_3.pdf Tertulia Arqueológica]</ref> ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin fhathast. Tha cruth na tìre a' gabhail ris an teòiridh ùr.
==Eachdraidh==
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach tòisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Daoine Ainmeil==
*Zacarías González ([[1922]] – [[2003]]): Dealbhadair.
*Carmen Martín Gaite ([[1925]] – [[2000]]) Sgrìobhadair.
*Aníbal Núñez San Francisco ([[1944]] – [[1987]]): [[Bàrd]].
*Pedro Gutiérrez Moya ([[1952]]): [[Tairbheadaireachd|Taireabhadair]].
*Silvia Alonso ([[1989]]): [[Actair]].
==Ann an Leabhraichean==
*[[Lazarillo de Tormes]] ([[1554]], ùghdair neo-ainmichte)
==Bailtean Co-cheangailte==
*[[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] [[Brugge]]<ref>[http://www.brugge.be Stad Brugge]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Argentina.svg|22px]] [[Buenos Aires]]
*[[Faidhle:Flag of Portugal.svg|22px]] [[Coimbra]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210411014810/http://www.cm-coimbra.pt/ Cidade de Coimbra]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Gijón]] <ref>[http://www.gijon.es Ayuntamiento de Gijón]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Las Palmas de Gran Canaria]] <ref>[http://www.laspalmasgc.es Ayuntamiento de Las Palmas]</ref>
*[[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Nîmes]]<ref>[http://www.nimes.fr Ville de Nîmes]</ref>
*[[Faidhle:Flag of Germany.svg|22px]] [[Würzburg]]<ref>[http://www.wuerzburg.de Stadt Würzburg]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
*[https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Roinne]
*[http://www.dipsanet.es Riaghaltas na Sgìre]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
9fikqmn1pk9uk49rhukev9jq8w2g1k4
Valladolid
0
20528
584112
581357
2026-11-02T02:48:06Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584112
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Valladolid
| BRATACH = Bandera valladolid.svg
| LÙIREACH = Valladolid-COA.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| DEALBH = Mi ciudad.JPG
| MAPA = Mapa de Valladolid.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Bandera de Castilla y León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Bandera de la provincia de Valladolid.svg|22px]] [[Valladolid (provincia)|Valladolid]]
| LEUD = 41° 39 07′ Tuath
| ASTAIR = 04° 43 42′ Ear
| FARSAINGEACHD = 187.91
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 313437
| BLIADHNA = 2011
| FÒN = 034 983
| DUILLEAG = http://www.valladolid.es
}}
‘S e [[baile]] mòr eadchraidheil air an àirde an iar-thuath [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann am '''Valladolid''' ([[IPA]]: '''baʎaðoˈlið''', far-ainm: Pucela, [[Laideann]]: ''Valdoletum''). Tha e suidhichte aig 690m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120622020107/http://population.mongabay.com/population/spain/3106672/valladolid Mongabay]</ref> ri taobh na [[Abhainn|h-Aibhne]] Duero,<ref>[https://web.archive.org/web/20160126160909/http://www.chduero.es/ Confederación Hidrográfica del Duero]</ref> anns an Sgìre ([[Spàinntis]]: ''Provincia'') Valladolid fhèin, anns a’ Choimearsnachd le Fèin-riaghladh (Spàinntis: ''Comunidad Autónoma'') [[Castilla y León]], faisg air na crìochan leis [[A' Phortagail]], 162km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]], 487km bho [[Barcelona|Bharcelona]] agus 400km bho [[Sevilla|Shevilla]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/Country_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 154,462 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile,<ref>[https://web.archive.org/web/20160304131912/http://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=valladolid&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n Cunntas Sluaigh na Spàinne]</ref> an 13mh baile na dùthcha.<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-4&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-72 Bailtean na Cruinne]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. Tha cuid dhen bheachd gur ann à ''Vallis Tolitum'' ([[Gàidhlig]]: ''Gleann nan Uisgeachan''), ann an Ceilteach-ibearais. A dh'aindeoin sin, tha cuid eile a' cantainn gur mathaid gur ann à ''Vallis Olivetum'' (Gàidhlig: ''Gleann nan Dearcan-ola'') B' e ''Vallisoletum'' a bha air fad nam meadhan aoisean.<ref>Álvarez Martínez U., Historia General Civil y Eclesiástica de la Provincia de Zamora, [[Madrid]], Editorial Revista de Derecho Privado.</ref> Chaidh an t-ainm arabachadh gu ''بلد الوليد'' (Balad al-Walīd): Bheireadh sin ''Baile Walid'' dhuinn anns a' Ghàidhlig.<ref>Marín M., et al., The Formation of Al-Andalus: History and Society, Ashgate, [[1998]], ISBN 0-86078-708-7</ref>
==Eachdraidh==
Chaidh [[oilthigh]] a stèidheachadh ann an Valladolid ann an [[1241]].<ref>[http://www.uva.es/portal/paginas/portada UVA]</ref> B' e [[prìomh-bhaile]] [[Crùn na Castilla]] eadar [[1601]] agus [[1606]] a bh' ann am Valladolid. Chaochail an ceann-feadhna [[Gàidheal]]ach [[Aodh Rua Ó Dónaill]] an seo ann an [[1602]]. Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus 's e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann an Valladolid .<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2422&k=cle Aemet]</ref> Cha thuit ach 433mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 740mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] (1173mm)<ref>[http://www.metoffice.gov.uk/public/weather/climate/gf77ntp0j Oifis na Sìde]</ref> - leis gur e àite gu math tioram a th' ann.
[[Faidhle:Clima Valladolid (España).PNG|center|600px]]
== Daoine Ainmeil ==
* [[José Luis Rodríguez Zapatero]] ([[1960]]) [[Neach-poileataigs]]
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[Firenze]]<ref>[http://www.comune.firenze.it/home.htm Città di Firenze]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[Lecce]] <ref>[https://web.archive.org/web/20120315213705/http://www.comune.lecce.it/ Città di Lecce]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Lille]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110517033407/http://www.mairie-lille.fr/fr Ville de Lille]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Morelia]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120616161423/http://www.morelia.gob.mx/principal.cfm Ayuntamiento de Moreila]</ref>
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Orlando]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080410182411/http://www.cityoforlando.net/esp/ City of Orlando]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20100403161601/http://www.diputaciondevalladolid.es/presentacion.shtml Riaghaltas na Sgìre]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
eq6kga3imvqhy7vcqti2faiwghjox3f
Cebreros
0
20987
584077
576964
2026-11-01T20:28:37Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584077
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Cebreros
| BRATACH=Bandera de Cebreros.svg
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 80
| DEALBH = Panoramica cebreros.jpg
| MAPA = Cebreros municipality.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Bandera de la provincia de Ávila.svg|22px]] Roinn Ávila
| SGÌRE = Burgohondo-Cebreros-El Tiemblo
| LEUD = 40 27° 00' Tuath
| ASTAIR = 04 28° 00' Ear
| FARSAINGEACHD = 137
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 3489
| BLIADHNA = 2008
| FÒN = + 34 920
| DUILLEAG = [http://www.cebreros.es/ Duilleag Oifigeil]
}}
‘S e [[baile]] beag eadar [[Madrid]] agus [[Ávila]], ann an cridhe na [[An Spàinn|Spàinne]] a th’ ann an '''Cerebros'''. Tha e suidhichte aig 776m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20130122023724/http://www.todopueblos.com/cebreros-avila/ Todos los Pueblos]</ref> 558km air falbh bho [[Barcelona|Bharcelona]], 30km bho Ávila agus 58km bho Mhadrid, prìomh-bhaile [[An Spàinn|na Spàinne]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 3,489 duine a’ fuireach ann an Cebreros.<ref>[https://web.archive.org/web/20130121071331/http://www.pueblos-espana.org/castilla+y+leon/avila/cebreros/ Pueblos España]</ref>
== Daoine Ainmeil ==
* [[Adolfo Suárez y González]] ([[1932]]). [[Neach-poileataigs]].
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.diputacionavila.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
l3uil05xl9darivrueyzntztng24rb3
Tulsa, Oklahoma
0
21223
584111
580270
2026-11-02T02:40:51Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584111
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Tulsa
| MAPA = OKMap-doton-Tulsa.PNG
| DEALBH = Tulsa Skyline.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px]] [[Na Stàitean Aonaichte]]
| CEÀRN = Osage, Rogers, Tulsa, agus Wagoner
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Oklahoma.svg|22px]] [[Oklahoma]]
| LEUD = 36° 07′ 53ʺ Tuath
| ASTAIR = 95° 56′ 14ʺ Ear
| FARSAINGEACHD = 196.8
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 396466
| BLIADHNA = 2011
| FÒN = 539/918
| DUILLEAG = https://www.cityoftulsa.org/default.aspx
}}
Is e baile beag air taobh an iar [[Na Stàitean Aonaichte]] ann an [[Oklahoma]] a tha ann an '''Tulsa'''. Anns a’ bhliadhna [[2011]] bha 396,466 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 722m os cionn ìre na mara.
== Eachdraidh eile ==
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an [[1836]] agus fhuair e inbhe oifigeil [[18 am Faoilleach|18 Faoilleach]] [[1898]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130304074118/http://www.snowhawk.com/tulsa/ Snowhawk]</ref>
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of the People's Republic of China.svg |22px]] [[Beihai]], [[Sluagh-Phoblachd na Sìne|Sìne]]
* [[Faidhle:Flag of Germany.svg |22px]] [[Celle]], [[A' Ghearmailt]]
* [[Faidhle:Flag of France.svg |22px]] [[Amiens]], [[An Fhraing]]
* [[Faidhle:Flag of Mexico.svg|22px]] [[San Luis Potosí]], [[Meagsago]]
* [[Faidhle:Flag of Israel.svg |22px]] [[Tiberias]], [[Iosrael]]
* [[Faidhle:Flag of Japan.svg |22px]] [[Utsunomiya]], [[An t-Seapan]]
* [[Faidhle:Flag of Russia.svg|22px]] [[Zelenograd]], [[An Ruis]]
* [[Faidhle:Flag of the Republic of China.svg|22px]] [[Kaohsiung]], [[Poblachd na Sìne|Tai-Bhàn]]
* [[Faidhle:Flag of Romania.svg|22px]] [[Ploiești]], [[Romàinia]]
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://www.cityoftulsa.org/default.aspx www.cityoftulsa.org]
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Oklahoma]]
dtwsx9iyhg62ycblxgu2ufcj8h63zjr
Bosco Marengo
0
21257
584069
569438
2026-11-01T20:05:00Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584069
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Bosco Marengo
| BRATACH =
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 50
| MAPA = Bosco Marengo-chiesa ss pietro e pantaleone-complesso1.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px]] [[An Eadailt]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag of Piedmont.svg|22px]] Piemonte
| LEUD = 44° 49 35 Tuath
| ASTAIR = 08° 40 42 Ear
| FARSAINGEACHD = 44.78
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 2551
| BLIADHNA = 2010
| FÒN = +39 0131
| DUILLEAG = [http://www.comune.boscomarengo.al.it Duilleag Oifigeil]
}}
‘S e [[baile]] beag ann an ceann a tuath [[An Eadailt|na h-Eadailt]] a th’ ann am '''Bosco Marengo''' neo dìreach '''Bosco''' ([[Laideann]]: Lucus Maricorum, Piemontais: Ël Bòsch). Tha e suidhichte aig 122m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20131011033832/http://population.mongabay.com/population/italy/3181685/bosco-marengo Mongabay]</ref> faisg air an [[Abhainn]] Orbe, anns an sgìre ([[Eadailtis]]: ''Provincia'') Alessandria, anns an roinn ([[Eadailtis]]: ''Regione'') Piemonte, eadar Novi Ligure agus Alessandria, a 448km air falbh bhon [[An Ròimh]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]], 81km bho [[Milano|Mhilano]], 260km bho [[Padova|Phadova]] agus 236km bho [[Firenze|Fhirenze]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/Country_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 2,551 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.<ref>[http://demo.istat.it/ Cunntas Sluaigh na h-Eadailt]</ref> Tha beul-aithris na sgìre ag innse gu do deach am baile seo a stèidheachadh sa [[Bliadhna|bhliadhna]] [[489]], le Teodoric an Ostrogotach.
==Daoine Ainmeil==
*[[Pàpa Pius V|Antonio Ghislieri]] ([[1504]] - [[1572]]) [[Pàp]] bho [[1566]] gu 1572.
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
*[https://web.archive.org/web/20110225110327/http://www.regione.piemonte.it/ Riaghaltas na Roinne]
*[http://www.provincia.alessandria.it/ Riaghaltas na Sgìre]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:An Eadailt]]
5onk7ts4ezgnqqry9458a9xvorw3u1c
Väversunda
0
21404
584114
583677
2026-11-02T03:01:48Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584114
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Väversunda
| BRATACH =
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 70
| MAPA =
| DEALBH = Vaversunda view3b.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Sweden.svg|22px]] [[An t-Suain]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Östergötland vapen.svg|18px]] Östergötland
| SGÌRE = [[Faidhle:Östergötland vapen.svg|18px]] [[Östergötlands län]]
| LEUD = 58° 20 48' Tuath
| ASTAIR = 14° 42 37' Ear
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH =
| BLIADHNA =
| FÒN = (+ 46) 0143
| DUILLEAG = [http://www.vadstenaochdalsforsamlingar.se/ Duilleag Oifigeil Eaglaiseil]
}}
'S e baile-eaglaise ([[Suainis]]: kyrkbyn)<ref>[https://web.archive.org/web/20200922095540/http://www.svenskgeografi.se/laen/oestergoetland/11852-vaeversunda.html Svensk Geografi]</ref> agus [[parraist]] (Suainis: socken) am broinn Vadstena a th' ann an '''Väversunda'''. Tha e suidhichte eadar Loch Vättern agus Loch Tåkern, aig 108m os cionn ìre na mara,<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024443/http://nona.net/features/map/placedetail.607896/V%C3%A4versunda/ Nona]</ref> san roinn (Suainis: län) Östergötland,<ref>[http://www.ne.se/v%C3%A4versunda Nationalencyklopedin]</ref> anns [[an t-Suain]], 176km air falbh bho [[Göteborg|Ghöteborg]], 283km bho [[Helsingborg]], 163km bho [[Växjö]] agus 222km bho [[Stockholm]], [[prìomh-bhaile]] na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[https://web.archive.org/web/20200925202442/http://www.tiptopglobe.com/city?i=2165485&n=Vaversunda&m=V%E4versunda Tip to Globe]</ref> Chaidh an t-àite a chlàradh airson a' chiad turas ann an [[1279]] mar Wewersundom.
== Freumhan an ainm ==
Tha e coltach gur ann às an fhacal ''sunda'' ([[caol]]) ann an [[Suainis]] agus ainm pearsanta air choireigin a tha an t-ainm. 'S co-dhàimh leis [[A' Bheurla Ghallda]] ''sound'' a th' ann an ''sunda''.<ref>Mats Wahlberg, ([[2003]]). Svenskt ortnamnslexikon, Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, ISBN 91-7229-020-X</ref> Tha an t-ainm a' gabhail ri cruth na tìre. Ach a rèir Institutet för språk och folkminnen chan eil tùs na h-eileamaid ''Väver'' soilleir.<ref>{{iomradh lìon | url = https://www.isof.se/namn/ortnamn/sol/ortnamnslexikon/vad-vaxjo | tiotal = Vad–Växjö | foillsichear =
Institutet för språk och folkminnen | ceann-là_inntrigidh = 2026-09-14 }}</ref>
== Daoine ainmeil==
* [[Jöns Jacob Berzelius]]: ([[1779]]–[[1848]]) [[Ceimigear]].
==Ceanglaichean a-mach==
* [http://www.lansstyrelsen.se/ostergotland/Sv/Pages/default.aspx Riaghaltas na Roinne]
==Iomraidhean==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Väversunda}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain]]
e2freghjo2dxvwcgqe80t56096lt96z
Zundert
0
21512
584117
571594
2026-11-02T03:10:36Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584117
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Zundert
| BRATACH = Zundert vlag.svg
| LÙIREACH = Zundert wapen.svg
| LÙIREACH_LEUD = 150
| MAPA = P1030604Raadhuis Zundert copy.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of the Netherlands.svg|22px]] [[Na Tìrean Ìsle]]
| CEÀRN =
| SGÌRE = [[Faidhle:North Brabant-Flag.svg|18px]] [[Noord-Brabant]]
| LEUD = 61° 29 53' Tuath
| ASTAIR = 23° 45 39' Ear
| FARSAINGEACHD = 120.75
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 21263
| BLIADHNA = 2012
| FÒN = (+ 31) 076<ref>[http://utopia.knoware.nl/users/eprebel/Communication/AreaCodes/ Utopia]</ref>
| DUILLEAG = [http://www.zundert.nl/ Duilleag Oifigeil]
}}
‘S e [[baile]] meadhanach agus sgìreachd ([[Duitsis]]: gemeente) ri taobh na crìochan leis [[A' Bheilg]], ann an ceann a deas [[Na Tìrean Ìsle]] a th' ann an '''Zundert'''. Tha e suidhichte ri taobh [[Abhainn|na h-Aibhne]] Aa of Weerijs, faisg air [[Antwerpen]], 11m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[https://web.archive.org/web/20130706231304/http://population.mongabay.com/population/netherlands/2743619/zundert Mongabay]</ref> anns an roinn Brabant an Tuath (Duitsis: Noord Brabant), 102km air falbh bho [[Amsterdam]] ([[prìomh-bhaile]] na dùthcha), 72km bho [[Middelburg|Mhiddelburg]], 52km bho [[Rotterdam]], 72km bho [[Den Haag]] agus 76km bho [[Utrecht]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Chaidh Zundert a chlàradh airson a' chiad turas ann an [[1157]] mar Sunderda. Tha 21,263 duine a' fuireach ann.<ref>[http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/home/default.htm Centraal Bureau voor de Statistiek]</ref> Bidh am farpais fhlùraichean as motha san t-saoghal a' gabhail àite an seo as t-samhradh gach [[bliadhna]].<ref>[https://web.archive.org/web/20131115224929/http://www.bloemencorsozundert.nl/ Bloemencorso Zundert]</ref>
==Daoine Ainmeil==
* [[Vincent van Gogh]] ([[1853]] - [[1890]]). [[Dealbhadair]].
==Bailtean Co-cheangailte==
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Auvers-sur-Oise]]<ref>[http://en.db-city.com/Netherlands--North-Brabant--Zundert DB City]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px]] Zoutleeuw
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.brabant.nl/ Riaghaltas na Roinne]
[[Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle]]
28aljjyh4z7ypw9waxtczrbdwcpdgd7
Palnackie
0
22196
584100
577725
2026-11-02T00:51:58Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584100
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Poll an Achaidh
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = Poll an Achaidh 02.jpg
| MAPA = Mapa dg palnackie.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Scotland.svg|22px]] [[Alba]]
| CEÀRN = [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
| LEUD = 54° 53′ 38" Tuath
| ASTAIR = 3° 50′ 27" Iar
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 148
| BLIADHNA = 2011
| FÒN = 01556
| DUILLEAG = [http://www.visitsouthernscotland.co.uk/folder-174-palnackie Palnackie aig Discover Scotland]
}}
‘S e [[baile]] beag dùthchasail faisg air [[Caisteal Dhùghlais]] air an àirde an iar-dheas [[Alba|na h-Alba]] a th’ ann am '''Poll an Achaidh'''. Tha e suidhichte aig 8m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://unitedkingdom.meteoconsult.co.uk/weather/palnackie/united-kingdom/weather_forecast_palnackie_united-kingdom_city_87611_0.php Meteo Consult] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ann an cridhe na roinne [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]] ([[Siorrachd Chille Chuithbeirt]] ro [[1975]]), eadar [[Achadh nan Càrn]] agus [[Dail Bheithe]], ri taobh na h-[[Abhainn|aibhne]] Uisge Urr. Tha e 27 km air falbh bho [[Dùn Phrìs|Dhùn Phrìs]], 109 km bho [[Glaschu]], 77 km bhon [[An t-Sròn Reamhar]] agus 125 km bho [[Dùn Èideann|Dhùn Èideann]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha dìreach 148 duine a’ fuireach anns a’ bhaile<ref>[http://www.evi.com/q/what_is_the_population_of_palnackie,_scotland EVI]</ref> agus 's e [[Beurla]] a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Poll an Achaidh, ged an robh [[Gàidhlig]] fhathast beò ro [[1700]].<ref>Lorimer, W. L., "The Persistence of Gaelic in Galloway and Carrick", ann an Scottish Gaelic Studies, VI.2 ([[1949]]), duilleag 117</ref> Tha [[Eaconomaidh]] a' bhaile gu math crochte air [[àiteachas]].
==Eachdraidh==
Ged nach eil am baile idir cho cudromach do mhalairt neo [[iasgach]] an latha an-diugh, bha e na bu treasa taobh ghnìomhachas sna linntean a dh’ dh’ fhalbh oir bha port a’ pharraist suidhichte an seo leis nach robh an t-Uisge Urr glè dhomhainn. Chuireadh stad air an gnothaich seo mu [[1965]].<ref>[http://www.dalbeattie.com/history/palhist.htm History of Dalbeattie]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Gu ruige [[2014]] bhathar a' cumail Farpais Eadar-nàiseanta Saltraich na Leòbaige<ref>[http://www.scotsman.com/news/health-amp-safety-gets-flounders-off-hook-1-1368015 The Scotsman]</ref> an seo gach [[bliadhna]] ach sguireadh an fharpais o chionns cho cosgail 's a bha an t-àrachas.
==Ri Fhaicinn==
*[[Taigh-tùir Orchardton]]
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Bailtean sa Shiorrachd Chille Chuithbeirt}}
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
[[Roinn-seòrsa:Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
7ntkwg0wfkuksd24bcegi7zzpo4wdwq
Cair Ruairidh
0
22215
584073
583199
2026-11-01T20:15:44Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584073
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Cair Ruairidh
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH =Carrutherstown - geograph.org.uk - 153804.jpg
| MAPA = Mapa dg cathair ruaidh.jpg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Scotland.svg|22px]] [[Alba]]
| CEÀRN = [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
| LEUD = 55° 59 88″ Tuath
| ASTAIR = 32° 60 00″ Iar
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 133
| BLIADHNA = 1971
| FÒN = 01387
| DUILLEAG = [http://www.visitsouthernscotland.co.uk/folder-103-carrutherstown Cathair Ruairidh aig Visit Scotland]
}}
‘S e [[baile]] beag dùthchasail faisg air [[Daltan]], air an àirde an iar-dheas [[Alba|na h-Alba]] a th’ ann an '''Cair Ruairidh'''.<ref>The New Statistical Account of Scotland, Volume 2, William Blackwood, [[Dùn Èideann]] [[1834]]</ref> Tha e suidhichte aig 76m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.weather-forecast.com/locations/Ruthwell/forecasts/latest Weather Forecasthttp://www.tiptopglobe.com/city?i=801314&n=Carrutherstown Tiptop Globe]</ref> air an àirde an ear-dheas [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh]] ([[Siorrachd Dhùn Phrìs]] ro [[1975]]), eadar [[Inbhir Anainn]] agus [[Dùn Phrìs]], ri taobh [[Allt|an Uillt]] Daltan, a shruthas dhan Abhainn Anainn ri chùlaibh a' bhaile.<ref>[http://www.alltravels.com/united-kingdom/scotland/carrutherstown/videos/current-video-397136 All Travels]</ref> Tha e 247km air falbh bho [[Obar Dheathain]], 104km bho [[Glaschu|Ghlaschu]], 105km bhon [[An t-Sròn Reamhar|An t-Sròn Reamhar]] agus 103km bho [[Dùn Èideann|Dhùn Èideann]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 133 duine a’ fuireach anns a’ bhaile<ref>[http://www.scottish-places.info/towns/towndetails3333.html Scottish Places]</ref> agus 's e [[Beurla]] a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Cair Ruairidh. Tha [[Eaconomaidh]] a' bhaile gu math crochte air [[àiteachas]] agus [[turasachd]]. A bharrachd air sin, tha dà thaigh-òsta<ref>[https://web.archive.org/web/20131112024346/http://www.carrutherstownhotel.co.uk/ Carrutherstown Hotel]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131231051822/http://www.hetlandhallhotel.co.uk/ Hetland Hall]</ref> agus ionad gàirnealaireachd<ref>[https://web.archive.org/web/20140516202817/http://hetlandnursery.co.uk/ Hetland Nursery]</ref> anns a’ bhaile. Taobh fhoghlaim, tha bun-sgoil<ref>[https://web.archive.org/web/20160312075804/http://www.dumgal.gov.uk/index.aspx?articleid=4210 A' Chomhairle]</ref> an seo ach feumar dhan àrd-sgoil ann an Inbhir Anainn. Tha an [[rathad]] A75 eadar [[Cair Luail]] agus [[An t-Sròn Reamhar]] a' dol seachad agus chithear am baile bhon an rathad.
==Freumhan an Ainm==
A rèir eòlaichean [[freumh-fhaclachd|fhreumh-fhaclachd]], tha a h-uile coltas ann gur ann à Caer Ruther<ref>[http://www.scottish-places.info/towns/townhistory2944.html Scottish Places]</ref> sa Seann-[[Cuimris|Chuimris]] a tha ainm a' bhaile.<ref>Etymological Geography: Being a Classified List of Terms of Most Frequent Occurrence, T. A. Gibson, Dùn Èideann, [[1835]]</ref> 'S ann gu math pailt a tha ainmean-àite ann an Cuimris ann an ceann a deas na h-Alba, fiù 's ann an [[1325]] nuair a chaidh an t-ainm a chlàradh.
==Eachdraidh==
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an [[1350]].<ref>[http://www.archive.org/stream/placenamesofscot00johnuoft/placenamesofscot00johnuoft_djvu.txt The Placenmes of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Bailtean ann an Siorrachd Dhùin Phrìs}}
[[Roinn-seòrsa:Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
[[Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Phrìs]]
481qwveh2fxfdkixej8v6tth4umi9tf
Cill Osbrain
0
22241
584079
578949
2026-11-01T20:39:02Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584079
wikitext
text/x-wiki
{{Baile ann an Alba
| AINM = Cill Osbrain
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH =Closeburn Primary School - geograph.org.uk - 376662.jpg
| MAPA = Mapa dg cill osbairn.jpg
| COMHAIRLE = [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
| LEUD = 55° 12′ 43″ Tuath
| ASTAIR = 03° 44′ 02″ Iar
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1119
| BLIADHNA = [[2001]]
| FÒN = 01387
}}
‘S e [[baile]] beag dùthchasail faisg air [[Penpont]], ri chùlaibh a' chnuic Queensberry, air an àirde an iar-dheas [[Alba|na h-Alba]] a th’ ann an '''Cill Osbrain''' (Beurla: ''Closeburn'').<ref>[http://www.scottish-places.info/towns/townhistory2991.html Scottish Places]</ref> Tha e suidhichte aig 111m os cionn ìre na mara,<ref>[http://unitedkingdom.meteoconsult.co.uk/weather/closeburn/united-kingdom/weather_forecast_closeburn_united-kingdom_city_86238_7.php Meteo Consult] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ann an cridhe [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh]] ([[Siorrachd Dhùn Phris]] ro [[1975]]), eadar an [[Bàrr na Dris]] agus [[Auldgirth]], ri taobh na h-aibhne [[Nid]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160307192138/http://www.rodsonrivers.com/fishing-uk/scotland/dumfries-%26-galloway/closeburn-castle-beat-river-nith_3348 Rods on Rivers]</ref> Tha e 244km air falbh bho [[Obar Dheathain]], 95km bho [[Glaschu|Ghlaschu]], 19km bho [[Inbhir Anainn]] agus 98km bho [[Dùn Èideann|Dhùn Èideann]], prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e [[Beurla]] agus [[Beurla Ghallda]] th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Cill Osbrain. Tha [[Eaconomaidh]] a' bhaile gu math crochte air [[àiteachas]] agus coilltearachd. A bharrachd air sin, tha bùth<ref>[http://www.dailyrecord.co.uk/news/local-news/closeburn-shop-to-stay-open-2581654 Daily Record]</ref> agus taigh-òsta ann.<ref>[http://www.tripadvisor.co.uk/Hotel_Review-g1480964-d253773-Reviews-Trigony_House_Hotel-Closeburn_Dumfries_and_Galloway_Scotland.html Trip Advisor]</ref> Taobh fhoghlaim, tha a' bun-sgoil ann<ref>[http://www.dumgal.gov.uk/index.aspx?articleid=1462&contactid=4214 A' Chomhairle]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ach feumar a dhol dhan àrd-sgoil ann am Bàrr na Dris.
==Eachdraidh==
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an [[1185]] mar ''Killosbern''<ref>[http://saintsplaces.gla.ac.uk/place.php?id=615 Saint Places]</ref> Chaidh [[Na Seumasaich]] seachad air Cill Osbrain air an t-seann rathad shuas gu tuath ann an [[1746]], an dèidh dhaibh [[Sasainn]] fhàgail.<ref>[http://www.ambaile.org.uk/gd/item/item_maps.jsp?item_id=54862 Am Baile]{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A-rèir carragh-chuimhne san sgìre, fhuair ceithir duine thar fhichead à Cill Osbrain [[An Cogadh Mòr|sa Chogadh Mòr]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160102212334/http://warmemscot.s4.bizhat.com/warmemscot-ftopic632.html%26highlight%3Dcloseburn Scottish War Memorials Project]</ref> agus aon duine deug eile [[An Dàrna Cogadh|san Dàrna Cogadh]].
==Daoine Ainmeil==
*[[James Williamson]] ([[1725]] - [[1795]]). [[Matamataigear]].
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Bailtean ann an Siorrachd Dhùin Phrìs}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
[[Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Phrìs]]
[[Roinn-seòrsa:Na Seumasaich]]
92jfbn2guwtl7liur18fx9hlnmmdihe
A Coruña (provincia)
0
29972
584060
573925
2026-11-01T19:00:09Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584060
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = A Coruña
| BRATACH =
| LÙIREACH = Escudo de la provincia de A Coruña.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| MAPA = A Coruna in Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Galicia.svg|22px]] [[A' Ghàilis]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Escudo de A Coruña.svg|18px]] [[Corùna]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 7950
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1147124
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (981)
| DUILLEAG = [http://www.dicoruna.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''A Coruña''' ([[IPA]]: ''a koˈɾuɲa'', [[Gàidhlig]]: ''Corùna'', [[Spàinntis]]: ''La Coruña''). Tha e na laighe anns [[A' Ghàilis]], air an àirde an iar-thuath na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Corùna]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] na Gàilise i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh A Coruña fad 7,950km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 1,147,124 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 32mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an deicheamh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Lugo (provincia)|Lugo]] agus [[Pontevedra (provincia)|Pontevedra]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e Gailisis agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha e coltach gur ann à ''Coloniam'' ann an [[Laideann]] a tha an t-ainm - tha lucas a' ciallachadh ''colonaidh'' no ''acrunia'' a tha a' ciallachdh [[leth-eilean]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150529061202/http://www.edu.xunta.es/centros/iesagraraices/system/files/TOPONIMIA.pdf A Xunta]</ref> Tha tèoiridh eile ann a chanas gur e ainm ceilteach a th' ann, bho ''Cronos'' ([[Gàidhlig]]: Cruinne) no ''car'' ([[Gàidhlig]]: Clach) A dh'aindeoin sin, tha cuid ag ràdh gur ann à ''Cluniam'' ann an Ceiltis-ibearais a tha e.<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0006:entry=lucus-augusti Perseus]</ref> Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Bailtean==
*[[Ferrol]]
*[[Padrón]]
*[[Santiago de Compostela]]
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:Galicia]]
[[Category:An Spàinn]]
neqjc0o0mrwkww535kgsi6qghr799o7
Albacete (provincia)
0
29973
584062
573929
2026-11-01T19:07:17Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584062
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Albacete
| BRATACH = Bandera provincia Albacete.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Albacete Province.svg
| LÙIREACH_LEUD = 70
| MAPA =Albacete_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Castile-La Mancha.svg|22px]] [[Castilla-La Mancha]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Escudo Albacete.svg|18px]] [[Albacete]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 14918
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 402318
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (967)
| DUILLEAG = [http://www.dipualba.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''Albacete''' ([[IPA]]: ''alβaˈθete''). Tha e na laighe ann an [[Castilla-La Mancha]], ann an ceann a deas na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Albacete]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Chastilla la Mancha i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Albacete fad 14,918km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 402,318 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 9mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 35mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Alacant (provincia)|Alacant]], [[Almería (provincia)|Almería]], [[Ciudad Real (provincia)|Ciudad Real]], [[Cuenca (provincia)|Cuenca]], [[Granada (provincia)|Granada]], [[Jaén (provincia)|Jaén]], [[Murcia (provincia)|Murcia]] agus [[Valencia (provincia)|València]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha e coltach gur ann à ''الباسيتي'' (Al-Basit) <ref>[https://web.archive.org/web/20100407074047/http://biblioteca2.uclm.es/biblioteca/CECLM/ARTREVISTAS/ALBASIT/Alb6Pacheco.pdf Sobre el Etimología Árabe de Albacete]</ref> ann an [[Arabais]] a tha an t-ainm, a tha a' ciallachadh ''làn'' no ''rèidh''. Tha cruth na tìre a' gabhail ri seo. Tha fuaimneachadh an ainm air atharrachadh fad nan linntean: tha an connrag ''s'' air atharrachadh gu θ, rud a tha a' tachairt daonnan sa [[Cànan|chànan]] sin. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Bailtean==
*[[Albacete]]
*[[Alcaraz]]
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
nedapea4thhz5850ym8jhsnf9y3ch6i
Alacant (provincia)
0
29974
584061
573927
2026-11-01T19:06:23Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584061
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Alacant
| BRATACH = Alicante (provincia).svg
| LÙIREACH = Escudo_de_la_Provincia_de_Alicante.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA = Alicante_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of the Valencian Community (2x3).svg|22px]] [[Co-chomann València|València]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Escudo de Alicante corona abierta.svg|18px]] [[Alacant]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 5817
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1934127
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (96)
| DUILLEAG = [http://www.diputacionalicante.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a th' ann an '''Alacant''' ([[IPA]]: ''alaˈkant'', [[Spàinntis]]: ''Alicante''). Tha e na laighe ann an [[Co-chomann València|València]], air an àirde an ear-dheas na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Alacant]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] València i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Alacant fad 5,817km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 1,934,127 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 41mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an ceathramh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Albacete (provincia)|Albacete]], [[Murcia (provincia)|Murcia]] agus [[Valencia (provincia)|València]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e Spàinntis, [[Catalanais]] a tha gam bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha cuid a luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à ''Ἂκρα Λευκῆ'', (Akra Leukḗ) no ''Λευκῆ Ἂκρα'', (Leukḗ Akra) ([[Gàidhlig]]: Rubh Geal) ann an [[Greugais]] a tha an t-ainm air sàilleabh gu robh [[baile]] Cartagach san sgìre o chionn fhada.<ref>Akra Leuké, Gran Enciclopedia Temática de la Comunidad Valenciana, Historia, Editorial Prensa Valenciana, [[200]]</ref> Dh'atharrach na Ròmanaich an t-ainm gu ''Lucentum'' agus as an dèidh chaidh atharrachadh gu ''ألَلَقَنْت'' (Al- Laqant) ann an [[Arabais]].<ref>Historia de la ciudad de Alicante, Azuar Ruiz R., Ajuntament d'Alacant, [[1990]]</ref> 'S ann dìreach as an fhoirm seo a thàinig an t-ainm a thathar a' cleachdadh an latha an-diugh ann an Catalanais. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Bailtean==
*[[Alacant]]
*[[Benidorm]]
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
nsu5xyo8fayiwist2tnhhnvkeeah3yl
Almería (provincia)
0
29975
584063
573931
2026-11-01T19:09:33Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584063
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Almería
| BRATACH = Flag Almería Province.svg
| LÙIREACH = Escudo de la Provincia de Almería.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| MAPA = Almeria_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Andalusia.svg|22px]] [[Andalusia]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Escudo ciudad de Almería.svg|18px]] [[Almería]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 8775
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 702819
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (950)
| DUILLEAG = [http://www.dipalme.org/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''Almería''' ([[IPA]]: ''almeˈɾi.a'' no ''aɾmeˈɾi.a, al-''). Tha e na laighe ann an [[Andalusia]], air an àirde an ear-dheas na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Almería]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Andalusia i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Almería fad 8,775km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 702,819 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 27mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 23mh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Granada (provincia)|Granada]] agus [[Murcia (provincia)|Murcia]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha luchd-rannsachaidh uile dhen bheachd gur ann à ''المريّة'' (Al-Mari'yah) ann an [[Arabais]] a tha an t-ainm, agus gu bheil sin a’ ciallachadh Tùr na faire.<ref>[http://www.spain.info/en/que-quieres/ciudades-pueblos/otros-destinos/almeria.html Spain Info]</ref> Thogadh an t-seann bhaile shuas air bàrr cnuic gu math àrd os cionn a' phort ann am meadhan Almería, rud a bheir cuideam dhan teòiridh seo. A dh' aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à '''المرية''' ach gu bheil sin a’ ciallachadh Sgàthan na Mara.<ref>Tapia Garrido, José Ángel: ''Historia general de Almería y su provincia'', Almería: Cajalmería, 1991. ISBN 84-505-9623-8 </ref> Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
iqpndaj8sp7i07o59ya9v296raktq00
Ávila (provincia)
0
29977
584119
584057
2026-11-02T03:16:19Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584119
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Ávila
| BRATACH = Bandera_de_la_provincia_de_Ávila.svg
| LÙIREACH =Coat of Arms of Ávila Province.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA = Avila_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Coat of Arms of Ávila (Spain).svg|18px]] [[Ávila]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 8050
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 172704
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (920)
| DUILLEAG = [http://www.diputacionavila.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''Ávila''' ([[IPA]]: ''aβila''). Tha e na laighe ann an [[Castilla y León]], ann am meadhan na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Ávila]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Chastilla y León i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Ávila fad 8,050km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 172,704 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 30mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an ceathramh as lugha a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Cáceres (provincia)|Cáceres]], [[Madrid]], [[Salamanca (provincia)|Salamanca]], [[Segovia (provincia)|Segovia]], [[Toledo (provincia)|Toledo]] agus [[Valladolid (provincia)|Valladolid]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. Tha e coltach gur ann à ''Obila'' no ''Abula'' ann am punagais no [[Basgais]] a tha a' ciallachadh cnoc no crìoch.<ref>[http://bibliotecadigital.jcyl.es/i18n/consulta/registro.cmd?id=37 Biblioteca Digital] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Dh'atharraich na Ròmanaich an t-ainm gu ''Abila/Abela'' ann an [[Laideann]].<ref>[http://centrodeestudiosabulenses.blogia.com/temas/abulenses/ Abulenses]</ref> A dh'aindeoin sin, tha cuid a' gràdh gur ann às a' Ghotais ''Awilô'' no ''Awila'',<ref>Topica Hesperica, Corominas J., [[1972]], ISBN 9788424904531</ref> ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
3vtvxb76v4n0fv7xp9c8x2vy6tkh1ka
Badajoz (provincia)
0
29978
584065
573933
2026-11-01T19:36:52Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584065
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Badajoz
| BRATACH = Provincia_de_Badajoz_-_Bandera.svg
| LÙIREACH =Provincia de Badajoz - Escudo.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA = Badajoz_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Extremadura (with coat of arms).svg|22px]] [[Extremadura]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Provincia de Badajoz - Escudo.svg|18px]] [[Badajoz]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 21766
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 693921
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (924)
| DUILLEAG = [http://www.dip-badajoz.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann am '''Badajoz''' ([[IPA]]: ''baðaˈxoθ'', Estremeñu: ''Baajós''). Tha e na laighe ann an [[Extremadura]], ann an ceann a deas na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Badajoz]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Andalusia i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Badajoz fad 21,766km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 693,921 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 24mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Cáceres (provincia)|Cáceres]], [[Ciudad Real (provincia)|Ciudad Real]], [[Córdoba (provincia)|Córdoba]], [[Huelva (provincia)|Huelva]], [[Sevilla (provincia)|Sevilla]] agus [[A' Phortagail]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e Spàinntis dìreach a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à ''ﺑﻂﻠﻴﻮﺱ'' (batalyaws) ann an [[Arabais]] a tha an t-ainm.<ref>J. Sanmartín (1994). «Toponimia y antroponimia: fuentes para el estudio de la cultura púnica en España». En A. González Blanco; J.L. Cunchillos Ilarri; M. Molina Martos. El mundo púnico: historia, sociedad y cultura. Murcia: Consejería de Cultura y Educación. Región de Murcia. pp. 227–250. ISBN 84-7564-160-1.</ref> Bheireadh sin ''Áite Làidir'' no ''Daingneachadh'' dhuinn sa [[Gàidhlig|Ghàidhlig]]. A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur e dìreach an t-seann ainm Ròmanach ''Pax Augusta'' air arabachadh a th' ann am Badajoz le ''B'' air sàilleabh nach robh ''P'' anns a’ chànan aca: ‘S e Imala a tha air a’ phròiseas sin.<ref>The History of the Mohammedan Dynasties in Spain, Aḥmad Ibn- Muḥammad al- Maqqari</ref> Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Bailtean==
*[[Fuente de Cantos]]
*[[Medellín (Spàinn)|Medellín]]
==Iomraidhean==
<references/>
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20120221082303/http://www.dip-badajoz.es/ Riaghaltas Sgìreil]
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
qb4lf39c6yh493seu6g1nsbht2r59oq
Barcelona (provincia)
0
29980
584066
571637
2026-11-01T19:52:02Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584066
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Barcelona
| BRATACH = Flag_of_Barcelona_province(official).svg
| LÙIREACH =Coat of Arms of the Barcelona Province.svg
| LÙIREACH_LEUD = 130
| MAPA = Barcelona_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Catalonia.svg|22px]] [[Catalòinia]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Coat of Arms of Barcelona.svg|18px]] [[Barcelona]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 7728
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 5529099
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (93)
| DUILLEAG = [http://www.diba.cat/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann am '''Barcelona''' ([[IPA]]: ''bəɾsəˈɫonə''). Tha e na laighe ann an [[Catalòinia]], air an àirde an ear-thuath na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Barcelona]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha an Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20100623213401/http://www.ipp.csic.es/doctrab1/dt-9310.pdf Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B'e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Chatalòinia i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Girona fad 7,728km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 5,529,099 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 40mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an dàrna tè a thaobh àireamh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Girona (provincia)|Girona]], [[Lleida (provincia)|Lleida]] agus [[Tarragona (provincia)|Tarragona]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e [[Catalanais]] agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann às an ainm [[Faidhle:Barkeno.png|34px|(Barkeno)]] (Barkeno) ann an Ibearais no [[Foìnis]] a th' ann.<ref>Emerita: Revista de Lingüística y Filología clasica 11, [[194]]</ref> Bha [[baile]] fo bhuaidh nan Ròmanach an seo air an robh ''Colonia Faventia Julia Augusta Pia Barcino'' ann an [[Laideann]] (''Βαρκινών'' ann an [[Greugais]]). Bha teòiridh eile ann a chanadh gur robh an t-ainm ceangailte ri Hamilcar Barca, [[athair]] Hannibal, ach chan eile mòran dhaoine a' gabhail ri seo an latha an-diugh.<ref>Historia breve de Barcelona, Agustí D., Sílex Ediciones, [[2008]]</ref> Fad nan linntean dh'atharrachadh fuaimeanachadh an ainm mar a leanas: Barcilonum → Barceno → Barchelona → Barçalona → Barcelona. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
== Cruinn-eòlas ==
Tha [[iadhtag]] ann, a bhuineas do Bharcelona, air an àirde an iar-dheas na roinne a-muigh Lleida. 'S e Valielles de Busa an t-ainm a tha air.<ref>[http://www.abc.es/espana/20140321/abci-trevino-enclaves-espana-201403201643.html#provincias ABC]</ref> 'S e adhbharan [[lagh|laghail]] agus [[poileataigs|poileataigeach]] a tha as coireach gu bheil e na àite fa leth.
==Bailtean==
*[[Sitges]]
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
od20zurkzon6uzhtzn4atmxndjk5xkr
Burgos (provincia)
0
29982
584072
573937
2026-11-01T20:10:22Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584072
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Burgos
| BRATACH = Flag_Burgos_Province.svg
| LÙIREACH =Coat of Arms of Burgos Province.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA = Burgos_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Coat of Arms of Burgos.svg|18px]] [[Burgos]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 14022
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 375657
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (947)
| DUILLEAG = [http://www.burgos.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann am '''Burgos''' ([[IPA]]: ''burɣos''). Tha e na laighe ann an [[Castilla y León]], ann an ceann a tuath na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Burgos]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh ionadail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Chastilla y León i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Burgos fad 14,022km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 375,657 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 12mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 36mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochan aice le [[Álava (provincia)|Álava]], [[Cantàbria]], [[Guadalajara (provincia)|Guadalajara]], [[La Rioja]], [[Palencia (provincia)|Palencia]], [[Segovia (provincia)|Segovia]] agus [[Valladolid (provincia)|Valladolid]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha a h-uile coltas ann gur ann à ''burgus'' ann [[Laideann]] - às a' [[Greugais|Ghreugais]] Πύργος (pyrgos) airson tùr - a tha ainm na sgìre. A bharrachd air sin, tha an eileamaid gu math cumanta ann an Castilla. B' e ''Caput Castellae'' ([[Gàidhlig]]ː Ceann a' Chaisteil) a chanadh ris nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach. A dh'aindeoin sin, tha cuid a' ràdh nach eil sin idir ceart agus gur ann à ''baurg'' ann an Gotais a tha e, eadar na Ròmanaich agus na h-Arabaich.<ref>Wright J., A Primer of the Gothic Language, [[1982]]</ref> Mar a b’ àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
== Cruinn-eòlas ==
Tha còig [[iadhtag|iadhtagan]] ann a bhuineas do Bhurgos ann an ceann a tuath na roinneː La Rebolleda (ann am Palencia), Sajuela, El Ternero is Miranda de Ebro (ann an La Rioja) agus Treviño (ann an Araba).<ref>[http://www.abc.es/espana/20140321/abci-trevino-enclaves-espana-201403201643.html#provincias ABC]</ref> 'S e adhbharan [[lagh|laghail]] agus [[poileataigs|poileataigeach]] a tha as coireach gu bheil iad nan àiteachan fa leth. Tha comhairle Treviño airson a bhith na pàirt Araba.<ref>[http://www.elcorreo.com/alava/20130308/mas-actualidad/politica/trevino-intenta-nuevo-integrarse-201303081702.html El Correo]</ref>
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
g787qn7lohr9o0hnjodyi6xe6eimhii
Ciudad Real (provincia)
0
29986
584080
573941
2026-11-01T20:43:19Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584080
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Ciudad Real
| BRATACH = Flag Ciudad Real Province.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Ciudad Real Province.svg
| LÙIREACH_LEUD = 70
| MAPA =Ciudad_Real_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Castile-La Mancha.svg|22px]] [[Castilla-La Mancha]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Coat of Arms of Ciudad Real.svg|18px]] [[Ciudad Real]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 19813
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 530175
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (926)
| DUILLEAG = [http://www.dipucr.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''Ciudad Real''' ([[IPA]]: ''θjuˈðað reˈal''). Tha e na laighe ann an [[Castilla-La Mancha]], ann an ceann a deas na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Ciudad Real]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Chastilla la Mancha i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Ciudad Real fad 19,813km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 530,175 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an treas roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 30mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochan aice le [[Albacete (provincia)|Albacete]], [[Cáceres (provincia)|Cáceres]], [[Córdoba (provincia)|Córdoba]], [[Cuenca (provincia)|Cuenca]], [[Jaén (provincia)|Jaén]] agus [[Toledo (provincia)|Toledo]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e dìreach [[Spàinntis]] a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha e soilleir gur e dìreach dà fhacal san Spàinntis a th' ann an t-ainm seo: ''ciudad'' ([[Gàidhlig]]: baile mòr) agus ''real'' (Gàidhlig: rìoghail). Bheireadh sin ''Baile Rìoghail'' dhuinn sa [[Cànan|chànan]] againne fhèin. Thug an rìgh Alfonso X ainm ùr dhan àite ann an [[1255]]<ref>Ciudad Real, 1500-1750: Growth, Crisis, and Readjustment in the Spanish Economy, Rahn Phillips C., HUP, [[Cambridge, Massachusetts]], [[1979]]</ref> o chionn's gur robh e a' feuchainn ris an sgìre a thoirt a-mach bho na Rìdirean Calatrava.<ref>[https://web.archive.org/web/20160118213717/http://www.artehistoria.com/v2/lugares/315.htm Arte e Historia]</ref> B' e ''Pozuelo Seco de Don Gil'' (Gàidhlig: ''Tobar Thioram Mhaighstir GhillEasbaig'') a bh' ann an t-seann ainm. Mar a b' àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
== Cruinn-eòlas ==
Tha [[iadhtag]] ann, a bhuineas do Chiudad Real, thall air an àirde an iar na roinne far an tig Badajoz, Cáceres agus Toledo ri chèile. 'S e Rincón de Anchuras an t-ainm a tha air.<ref>[https://web.archive.org/web/20160119152254/http://perso.wanadoo.es/monroy/visita/anchuras.htm Anchuras]</ref> Tha e na aite fa leth air sàilleabh gu bheil sliabh ann eadar an iadhtag sin agus an còrr dhen roinn. Chan eil ach 455 duine a' fuireach ann.
==Bailtean==
*[[Ciudad Real]]
*[[Villanueva de los Infantes]]
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
6t3yx5yr3qcc8ni57f70882x4qhpo9y
Zamora (provincia)
0
30020
584116
584054
2026-11-02T03:08:38Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584116
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Zamora
| BRATACH = Bandera_de_Zamora.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Zamora Province.svg
| LÙIREACH_LEUD = 65
| MAPA = Zamora_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Coat of Arms of Zamora (Spain).svg|18px]] [[Zamora]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 10561
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 193383
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (980)
| DUILLEAG = [http://www.diputaciondezamora.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''Zamora''' ([[IPA]]: ''θaˈmoɾa''). Tha e na laighe ann an [[Castilla y León]], ann an ceann a tuath na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Zamora]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Chastilla y León i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Zamora fad 10,561km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 193,383 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 26mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 45mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[León (provincia)|León]], [[Ourense (provincia)|Ourense]], [[Salamanca (provincia)|Salamanca]], [[Valladolid (provincia)|Valladolid]] agus [[A' Phortagail]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. Tha cuid dhen bheachd gur ann à ''Οκελοδούρον'' (Okelodùron), a bha fo bhuaidh nan Vettoni, treubh Cheilteach às an sgìre seo, mar a sgrìobh [[Strabo]]. Bha [[Dia]] Ceilteach ann air an robh ''Octo''.<ref>Schulten A., (1937), "Octodurum", RE. XVI1, nº2 col, [[1868]]</ref> A dh' aindeoin sin, tha cuid eile a' cantainn gur mathaid gur ann à ''Ocelus'' ([[Gàidhlig]]: Cnoc) agus ''Durum'' (Gàidhlig: Dùn), eileamaidean a tha gu math cumanta ann an Ceiltis air feadh na Spàinne. B' e ''Oceloduri'' (Sùilean an Duro) a bha air fo na Ròmanaich.<ref>Álvarez Martínez U., Historia General Civil y Eclesiástica de la Provincia de Zamora, [[Madrid]], Editorial Revista de Derecho Privado.</ref> Nochd am foirm Semure fo na Godaich, a chaidh arabachadh gu ''سمورة'' (Samura). Tha teòiridh eile ann, a chanas gur ann às a' ghnìomhair ''Samar'' ann an [[Eabhra]],<ref>[https://web.archive.org/web/20180821112952/https://cvc.cervantes.es/el_rinconete/anteriores/octubre_06/26102006_01.htm Instituto Cervantes]</ref> ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
iv9yy7rl991829esveo99yrl6xs6xzw
Prionnsalachd Hohenzollern-Hechingen
0
33004
584102
571128
2026-11-02T01:16:23Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584102
wikitext
text/x-wiki
{{Dùthaich Eachdraidheil
| AINM = Prionnsalachd Hohenzollern-Hechingen<br><small>Fürstentum Hohenzollern-Hechingen</small>
| BRATACH = Flag of Hohenzollern-Hechingen and Sigmaringen.png
| LÙIREACH = Fürstenwappen Hohenzollern Hechingen.PNG
| LÙIREACH_LEUD = 90
| MAPA = Hhechingen1848.png
| BLIADHNA TÒISEACHAIDH = [[1623]]
| BLIADHNA MU DHEIREADH = [[1849]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Hechingen]]
| CÀNAN OIFIGEIL = [[Gearmailtis]]
| FARSAINGEACHD = 256
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 20471
| BLIADHNA = [[1849]]
}}
B’ e meanbh-[[dùthaich|dhùthaich]] ann an ceann a deas [[a’ Ghearmailt|na Gearmailt]] a mhair bho [[1623]] gu ruige [[1849]] a bh’ anns '''A' Phrionnsalachd Hohenzollern-Hechingen''' ([[Gearmailtis]]: ''Fürstentum Hohenzollern-Hechingen'').<ref>[https://web.archive.org/web/20160305193439/http://hgisg.i3mainz.hs-mainz.de/multi4/startTempl.php?gliederung=1&gebiet=20&txtArea=Thema HGISG MAINZ]</ref> Chaidh a' Phrionnsalachd a chruthachadh ann an 1623 tro àrdachadh Iarla Hechtingen gu Prionnsa.<ref>[http://www.almanachdegotha.org/id16.html Almanach de Gotha]</ref> Ann an [[1803]] chaidh a leasachadh, a' gabhail a-steach oighreachdan ann an Geulle, Mouffin, Baillonville, Hirschlatt agus fiù 's taigh-cràbhadh faisg air [[Szczecin|Stettin]],<ref>[https://web.archive.org/web/20140729174029/http://www.kloester-bw.de/klostertexte.php?kreis=&bistum=&alle=&ungeteilt=&art=&orden=&orte=&buchstabe=&nr=753&thema=Geschichte Kloester]</ref> nuair a dh' atharraich [[Napoleon Bonaparte]] structair phoileataigeach na [[A' Ghearmailt|Gearmailt]], a' cur às do dh' [[Ìmpireachd Naomh na Ròimhe]].<ref>Alain Pigeard, Dictionnaire de la Grande Armée, Tallandier, septembre 2002 (ISBN 2-84734-009-2), duilleag. 374</ref> Bha Hohenzollern-Hechingen, a bha dìreach cho beag ri [[Pabaigh]] faisg air [[Barraigh]], na ball [[Co-chaidreachas na Rèine]] bho [[1806]] agus bhathar dhen bheachd gum b' e dìreach stàit-pupaid fo bhuaidh na [[An Fhraing|Frainge]] a bh' ann cuideachd.<ref>[http://www.napoleon-series.org/research/government/Confederation/c_confederation1.html Napoleon]</ref> Chuir Hohenzollern-Hechingen dìreach 97 [[saighdear|saighdearan]] do Fheachdan a' Cho-chaidreachais.<ref>Jean Tulard (dir.), Dictionnaire Napoléon, vol. A-H, Fayard, octobre 1999 (ISBN 2-213-60485-1), duilleag. 486</ref> B’ e [[Hechingen]] a bh’ ann [[prìomh-bhaile]] na dùthcha. Thug Ar-a-mach [[1848]] buaidh mhòr air a' Phrionnsalachd agus b' fheudar dhan Phrionnsa [[Bun-reachd]] a chur air dòigh.<ref>[https://web.archive.org/web/20160703230230/http://www.verfassungen.de/de/bw/hohenzollern/verf48-i.htm Verfassungen]</ref> A sàilleabh sin, thug feachdan [[A' Phruis|na Pruise]] ionnsaigh air an stàit ann an [[1849]]. Reic am Prionnsa a chuid talmhainn dhan a' Phruis an ath-bhliadhna, leis gu robh e anns na h-oghaichean le Friedrich Wilhelm IV.<ref>[http://www.almanachdegotha.org/id16.html Almanach de Gotha]</ref> Chaidh a dh' aonachadh ri [[Prionnsalachd Hohenzollern-Sigmaringen|Hohenzollern-Sigmaringen]] mar aon roinn am broinne na Pruise.
==Ceannardan na Stàite==
*Eitel Friedrich II. ([[1601]] † [[1661]])
*Philipp ([[1616]] † [[1671]])
*Friedrich Wilhelm ([[1663]] † [[1735]])
*Friedrich Ludwig ([[1688]] † [[1750]])
*Josef Friedrich Wilhelm ([[1717]] † [[1798]])
*Hermann ([[1751]] † [[1810]])
*Friedrich ([[1776]] † [[1838]])
*Konstantin ([[1801]] † [[1869]])
== Iomraidhean ==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Eachdraidh]]
[[Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt]]
[[Roinn-seòrsa:Poileataigs]]
pigxqj944ai21720vlk8991bok7be8h
George Uilleam Kyte
0
33361
584086
537994
2026-11-01T22:04:44Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584086
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
Bha '''George Uilleam Kyte''' ([[Baile Pheadair]], [[10 an t-Iuchar]], [[1864]] – [[6 an t-Samhain]] [[1940]]) na fhear-poileataics [[Canèideanach]] à [[Alba Nuadh]].<ref>[https://web.archive.org/web/20161211160752/http://www.lop.parl.gc.ca/ParlInfo/Files/Parliamentarian.aspx?Item=535344f8-2229-4bb7-8b9a-cdbb8bf4b522&Language=E&Section=ALL Pàrlamaid Chanada]</ref> Rugadh e ann an [[Siorrachd Richmond]], [[Ceap Breatainn]]. B' esan prìomh-chuip an [[Riaghaltas|riaghaltais]].
==Iomraidhean==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Kyte, George Uilleam}}
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Canada]]
[[Roinn-seòrsa:Poileataigs]]
4cl42ixg40xnqeguzpnkt5gv89ql8e0
Ostair-Ungaire
0
33652
584098
579236
2026-11-02T00:45:01Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584098
wikitext
text/x-wiki
{{Dùthaich Eachdraidheil
| AINM = Ostair-Ungaire<br/><small>Österreich-Ungarn<br/>Ausztria-Magyarország</small>
| BRATACH = Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg
| LÙIREACH = Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria.svg
| LÙIREACH_LEUD = 78
| MAPA = Austro-Hungarian Monarchy (1914).svg
| BLIADHNA TÒISEACHAIDH = [[1867]]
| BLIADHNA MU DHEIREADH = [[1918]]
| RO-THEACHDAICHE = Impireachd na h-Ostaire
| BRATACH_RO-THEACHDAICHE = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
| IAR-THEACHDAICHE = Poblachd na h-Ostair Gearmailteach
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE = Flag of Austria.svg
| IAR-THEACHDAICHE_2 = Poblachd Dheamocratach na h-Ungaire
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_2 = Flag of Hungary (1918-1919; 3-2 aspect ratio).svg
| IAR-THEACHDAICHE_3 = An t-Seic-Slòbhac
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_3 = Flag of the Czech Republic.svg
| IAR-THEACHDAICHE_4 = Stàit nan Slòbhainich, Cròthaisich agus Sèirbich
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_4 = Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg
| IAR-THEACHDAICHE_5 = An Dàrna Poblachd na Pòlainn
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_5 = Flag of Poland (1928-1980).svg
| IAR-THEACHDAICHE_6 = Sluagh-Phoblachd na h-Ucràin an iar
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_6 = Flag of Ukraine (1917–1921).svg
| IAR-THEACHDAICHE_7 = Rìoghachd Romàinia
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_7 = Flag of Romania.svg
| IAR-THEACHDAICHE_8 = Rìoghachd na Sèirb
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_8 = State_Flag_of_Serbia_(1882-1918).svg
| IAR-THEACHDAICHE_9 = Rìoghachd na h-Eadailt
| BRATACH_IAR-THEACHDAICHE_9 = Flag of Italy (1861-1946).svg
| PRÌOMH-BHAILE = [[Budapest]]/[[Vienna]]
| CÀNAN OIFIGEIL = [[Gearmailtis]]/[[Ungairis]] (co-oifigeil)
| FARSAINGEACHD = 676615
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 52800000
| BLIADHNA = [[1914]]
}}
B' e [[dùthaich]] ioma-nàiseanta anns an [[Roinn-Eòrpa]] a bh' anns an '''Ostair-Ungaire'''<ref>[http://www.balkanstudies.org/blog/austria-hungary-was-better Balkan Studies]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ([[Gearmailtis]]: ''Österreich-Ungarn'', [[Ungairis]]: ''Ausztria-Magyarország'') a mhair bho [[1 am Màrt]] [[1867]], nuair a chuireadh ainmean dhan Co-rèiteachadh Ostair-Ungaire<ref>[https://web.archive.org/web/20160706072406/http://users.atw.hu/mazig/XI/t%C3%B6rt%C3%A9nelem7.pdf ATW]</ref> gu ruige [[1918]]. B' e [[Budapest]] agus [[Vienna]] a bh' ann [[prìomh-bhaile|prìomh-bhailtean]] na dùthcha.
==Eachdraidh==
Ann an 1867 fhuaras co-rèiteachas eadar [[An Ostair]] agus [[An Ungair]] cumhachd a shearadh eadar an dà dhùthaich: riaghladh dara pàirt na h-ìompaireachd bho Vienna agus am pàirt eile bho Budapest. Thoisich pròiseas sgaradh na stàite aig deireadh [[An Cogadh Mòr|a' Chogaidh Mhòir]]: [[An t-Seic-Slòbhac]] ([[28 an Dàmhair]] 1918): [[Iùgoslaibhia|Rìoghachd nan Slòbhainich, Cròthaisich agus Sèirbich]] ([[29 an Dàmhair]] 1918). Chuireadh às dhan Ìmpireachd gu h-oifigeil ann an [[1919]].<ref>[http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=1170 H-net]</ref>
==Ceannardan na Stàite==
*1867 – [[1916]] Franz Joseph I<ref>[http://www.habsburger.net/en/persons/habsburg-emperor/franz-joseph-i Hapsburger]</ref>
*1916 – 1918 Karl I & IV
== Daoine Ainmeil ==
* [[Franciszek Smolka]] ([[1810]] – [[1899]]): [[Neach-lagha]] agus [[neach-poileataigs]].
* [[Bedřich Smetana]] ([[1824]] – [[1884]]): Sgrìobhaiche-ciùil.
* [[Richard Adolf Zsigmondy]] ([[1865]] - [[1929]]): [[Ceimigear]].
* [[Elek Köblös]] - ([[1887]] - [[1938]]): Ceannard [[Pàrtaidh Comunnach Romàinia|a' Phàirtidh Chomunnaich Romàinia]].
* [[Fritz Pregl]] ([[1869]] - [[1930]]): Ceimigear.
* [[Jenő Janovics]] ([[1872]] - [[1945]]): [[Stiùiriche fhilmichean]].
* [[Ranier Marie Rilke]] ([[1875]] – [[1926]]): Bàrd.
* Anton Rinteln ([[1876]] – [[1946]]): [[Nàsachd|Nàsach]].
* [[Franz Kafka]] ([[1883]] – [[1924]]): sgrìobhadair.
* [[George de Hevesy]] ([[1885]] - [[1966]]): Ceimigear.
* Lili Novy ([[1885]] – [[1958]]): [[Bàrd]].
* [[Leopold Ružička]] ([[1887]] – [[1976]]): Ceimigear.
* Àrd-dic Franz Ferdinand na h-Ostair ([[1889]] – [[1914]]): Prionnsa.
* [[Jaroslav Heyrovský]] ([[1890]] – [[1967]]): Ceimigear.
* [[Ivo Andrić]] ([[1892]] – [[1975]]): Sgrìobhadair.
* [[Friedrich A. von Hayek]] ([[1899]] - [[1992]]): [[Eaconamaiche]] agus Feallsanaiche.
* [[Richard Kuhn]] ([[1900]] - [[1967]]): Ceimigear.
* [[Vladimir Prelog]] ([[1906]] - [[1998]]): Ceimigear.
* [[Jaroslav Seifert]] ([[1911]] – [[1986]]): Bàrd.
* [[Max Ferdinand Perutz]] ([[1917]] - [[2002]]): Ceimigear.
==Bailtean==
* [[Bratislava]]
* [[Budapest]]
* [[České Budějovice]]
* [[Český Krumlov]]
* [[Ecser]]
* [[Graz]]
* [[Innsbruck]]
* [[Jihlava]]
* [[Klagenfurt]]
* [[Linz]]
* [[Ljubljana]]
* [[Pràg]]
* [[Rijeka]]
* [[Salzburg]]
* [[Sarajevo]]
* [[Travnik]]
* [[Vienna]]
* [[Vukovar]]
* [[Zagreb]]
* [[Zichyújfalu]]
==Iomraidhean==
<references/>
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Dùthchannan]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
[[Roinn-seòrsa:Eachdraidh]]
[[Roinn-seòrsa:An t-Seic]]
[[Roinn-seòrsa:An t-Slòbhac]]
[[Roinn-seòrsa:An Ostair]]
[[Roinn-seòrsa:An Ungair]]
[[Roinn-seòrsa:Sloibhìnia]]
[[Roinn-seòrsa:Croàisia]]
9yriamdaiktjprkdahuva1l12btvifo
Gràmar na Gàidhlig
0
33872
584088
582839
2026-11-01T22:15:39Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584088
wikitext
text/x-wiki
Seo cuid de na tréithean a tha cudromach ann an '''[[Gràmar]] na [[Gàidhlig]]''':
* ’S e cànan ‘VSO’ ''(verb-subject-object)'' a th’ ann, rud a caran neo-chumanta am measg cànanan an t-Saoghail. Anns na abairtean sìmplidh àbhaisteach, ’s e an [[gnìomhair]] a tha a’ tighinn an toiseach, an uair sin an cùisear, an uair sin an cuspair.
* Tha toiseach nam facal ag atharrachadh le [[Sèimheachadh|sèimheachadh]] air diofar adhbharan gràmarail: bòrd→bhòrd, bean→bhean, 7c.
** Ainmearan boireannta às dèidh an uilt anns na tuislean ainmneach is tabhartach: m.e caileag, a' chaileag, aig a' chaileig.
** Ainmearan fireannta às dèidh an uilt anns na tuislean tabhartach is ginideach: m.e balach, aig a' bhalach, guth a' bhalaich.
** Buadhairean às dèidh ainmearan boireannta (ach san tuiseal ginideach), ainmearan fireannta (sna tuislean tabhartach is ginideach)
** Às dèidh faclann àirid leithid; 'glè', 'fìor'; 'mo', 'do', 'a'; 'aon', 'dà'
** Às dèidh roimhearan àirid: do, ro, mu, tro, fo, de, bho/o
** Gnìomhairean anns an Tràth Caithte, an Tràth Cumhach, an Guth Fulangach 7c
* Tha deireadh nam facal ag atharrachadh gu tric le caolachadh ''(palatization)'' gus [[an tuiseal ginideach]] no [[iolra]] a dhèanamh: giomach→giomaich, bòrd→bùird, ruadh→ruaidh, dubh→duibh, 7c.
* Tha na roimhearan a’ nasgadh ri na [[riochdair]]ean gus “riochdairean roimhearach” a dhèanamh: agam, agad, aige, aice, ...; orm, ort ...; 7c.
** AIG: agam, agad, aig, aice, againn, agaibh, aca
** AIR: orm, ort, air, oirre, oirnn, oirbh, orra
** ANN: annam, annad, ann, innte, annainn, annaibh, annta
** ÀS: asam, asad, às, aiste, asainn, asaibh, asta
** BHO: bhuam, bhuad, bhuaithe, bhuaipe, bhuainn, bhuaibh, bhuapa
** DE: dhìom, dhìot, dheth, dhith, dhinn, dhibh, dhiubh
** DO: dhomh, dhut, dha, dhi, dhuinn, dhuibh, dhaibh
** FO: fodham, fodhad, fodha, fòipe, fodhainn, fodhaibh, fòpa
** GU: thugam, thugad, thuige, thuice, thugainn, thugaibh, thuca
** LE: leam, leat, leis, leatha, leinn, leibh, leotha
** RI: rium, riut, ris, rithe, rinn, ribh, riutha
** RO; romham, romhad, roimhe, roimhpe, romhainn, romhaibh, romhpa
** TRO: tromham, tromhad, troimhe, troimhpe, tromhainn, tromhaibh, romhpa
* Tha cruthan iomsgarach ann de na riochdairean agus de na riochdairean roimhearach gu léir: mi→mise, thu→thusa, ...; agam→agamsa, agad→agadsa ...; 7c.
* Tha ceithir tuislean air na h-ainmearan: [[An tuiseal ainmneach|ainmneach]], gairmeach, ginideach, [[An tuiseal tabhartach|tabhartach]].
* ’S e an singilte den ainmear a chleachdar às dèidh àireamh a dhà: aon taigh, dà thaigh, trì taighean ... (Ann an glè bheag de dh’fhacail chumanta, tha rian den t-seann dèach ann: aon chluas, dà chluais, trì cluasan, ...)
* Tha cruth neo-phearsanta den gnìomhair ann, foirm gun chùisear sam bith: m.e. thathar, bheilear, rinneadh.
* Tha '[[:en:T–V_distinction|Rìomhlachd T-V]]' aig a' Ghàidhlig. Seo diofar na foirmealachd eadar "thu" agus "sibh".
== Faicibh tuilleadh ==
* [[gnìomhair|Gniomhair]]
* [[Ainmear gnìomhaireach|Ainmearan gniomhaireach]]
* [[Ainmear]]
* [[Riochdair]]
* [[Rosg-rann]]
== Ceanglaichean a-mach ==
* [https://archive.org/details/gaelicgrammarcon00cald Calder, ''A Gaelic Grammar'', 1923] ''(Webarchive)'' ... [https://archive.org/stream/gaelicgrammarcon00cald#page/n9/mode/2up clàr-amais]
* [https://web.archive.org/web/20170117062237/http://www.gaelicgrammar.org/~gaelic/mediawiki/index.php/Scottish_Gaelic_Grammar_Wiki Scottish Gaelic Grammar Wiki] aig Oilthigh Arizona
[[Roinn-seòrsa:Gràmar Gàidhlig]]
367ib1kdw9wzzjxfi1i148n5rkfj9vv
Corsock
0
34102
584081
583343
2026-11-01T21:08:01Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584081
wikitext
text/x-wiki
{{Baile ann an Alba
| AINM = Corsag
| LÙIREACH =
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH =Corsock village hall and post office - geograph.org.uk - 417873.jpg
| MAPA =
| CEÀRN = [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
| LEUD = 55° 03' 00″ Tuath
| ASTAIR = 03° 57' 00″ Iar
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 527
| BLIADHNA =
| FÒN = 01644
| DUILLEAG =
}}
‘S e [[baile]] beag dùthchasail faisg air [[Caisteal Dhùghlais]], air an àirde an iar-dheas [[Alba|na h-Alba]] a th’ ann an '''Corsag''' (Beurla: '''Corsock'''). Tha e suidhichte aig 121m os cionn ìre na mara,<ref>[https://web.archive.org/web/20160305180432/http://www.fallingrain.com/world/UK/00/Corsock.html Falling Rain]</ref> air an àide an ear-dheas [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh]] ([[Siorrachd Chille Chuithbeirt]] ro [[1975]]), eadar [[Baile MhicIllFhaolain]] agus [[Crocketford]], faisg air [[inbhir]] [[Abhainn|na h-aibhne]] Oir<ref>[https://web.archive.org/web/20150614220807/http://www.gallowayfisheriestrust.org/sulwath-connections.asp Galloway fisheries Trust]</ref> agus [[Allt]] Crogo.<ref>[http://www.scottish-places.info/counties/countydetails33.html Scottish Places]</ref> Tha e 258km air falbh bho [[Obar Dheathain]], 109km bho [[Glaschu|Ghlaschu]], 22km bho [[Dùn Phris|Dhùn Phris]] agus 109km bho [[Dùn Èideann|Dhùn Èideann]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://www.luftlinie.org/ Distance From]</ref> 'S e [[Beurla]] agus [[Beurla Ghallda]] th' ann an dà chànan aig a’ mhòr-chuid dhuibh ann an Corsock. Tha [[eaconomaidh]] a' bhaile gu math crochte air [[àiteachas]], coilltearachd agus dreuchdan ann an Caisteal Dhùghlais agus Dùn Phris. A bharrachd air sin, tha talla a' bhaile ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20160305195151/http://www.ckpd.org.uk/communitycouncil.htm Community Council]</ref> Taobh fhoghlaim, chan eil [[sgoil]] ann<ref>[https://web.archive.org/web/20150212233546/http://www.dumgal.gov.uk/index.aspx?articleid=4313 A' Chomhairle]</ref> agus le sin feumar a dhol dhan bhun-sgoil ann an [[Springholm]] agus dhan àrd sgoil ann an Caisteal Dhùghlais.<ref>[https://web.archive.org/web/20150807224306/http://www.castledouglashighschool.dumgal.sch.uk/ Castle Douglas High School]</ref> Tha dìreach 527 duine a' fuireach san sgìre Corsock agus Cille Phàdraig Durham.<ref>[https://web.archive.org/web/20200922144033/https://info.dumgal.gov.uk/CommunityCouncils/Home/Detail/50 A' Chomhairle]</ref>
==Freumhan an ainm==
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an [[1527]] mar ''Karsock''.<ref>[http://www.archive.org/stream/placenamesofscot00johnuoft/placenamesofscot00johnuoft_djvu.txt The Placenames of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892]</ref> Tha e coltach gur ann à ''Cors'' neo crìoch agus am meanbhan ''og'' <ref>[https://web.archive.org/web/20140911083046/http://www.spns.org.uk/bliton/BLITON2014ii_elements.pdf The Brittonic Language in the Old North]</ref> ann an seann [[Cuimris|chuimris]] a tha an t-ainm. 'S ann gu math pailt a tha ainmean-àite ann an Cuimris ann an ceann a deas na h-Alba.
== Iomraidhean ==
<references/>
{{Bailtean sa Shiorrachd Chille Chuithbeirt}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
7jpet7hfna2q3nui2a6jxdgujhxrxrq
Gleann Lochair
0
34180
584087
578421
2026-11-01T22:09:07Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584087
wikitext
text/x-wiki
{{Baile ann an Alba
| AINM = Gleann Lochair
| DEALBH =Admiral Gordon's Chapel - geograph.org.uk - 1219656.jpg
| MAPA =
| CEÀRN = [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
| LEUD = 54° 57′ Tuath
| ASTAIR = 03° 59′ Iar
| FARSAINGEACHD =
| ÀIREAMH_SHLUAIGH =
| BLIADHNA = [[2011]]
| FÒN = 01556
| DUILLEAG =
}}
‘S e [[baile]] beag dùthchasail ann an ceann a deas na Stiùbhartachd, air an àirde an iar-dheas [[Alba|na h-Alba]] a th' ann an '''Gleann Lochair''' ([[Beurla]]/[[Beurla Ghallda]]: ''Glenlochar''). Tha e suidhichte aig 57m os cionn ìre na mara, ann an [[Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh|Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh]] ([[Siorrachd Chille Chuithbeirt]] ro [[1975]]), eadar [[Baile Mhic Aoidh]] agus [[Crois Mhìcheil]], ri taobh [[Loch]] Ken agus [[Abhainn|na h-Aibhne]] [[Uisge Dhè, Gallobha|Dhè]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160304125825/http://www.riverlevels.mobi/SiteDetails/Index/133157 River Levels]</ref> Tha e 271km air falbh bho [[Obar Dheathain]], 102km bho [[Glaschu|Ghlaschu]], 30km bho [[Cille Chuithbeirt|Chille Chuithbeirt]] agus 121km bho [[Dùn Èideann|Dhùn Èideann]], prìomh-bhaile na [[Dùthaich|dùthcha]].<ref>[http://www.luftlinie.org/ Luftlinie]</ref> 'S e Beurla a th' ann a’ chiad chànan aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Gleann Lochair. Tha [[Eaconomaidh]] a' bhaile gu math crochte air [[turasachd]], [[àiteachas]] agus coilltearachd. Taobh fhoghlaim, chan eil [[sgoil]] ann agus feumar a dhol dhan [[bun-sgoil|bhun-sgoil]] ann an Crois Mhìcheil<ref>{{iomradh lìon | url = https://new.dumgal.gov.uk/schools-learning/schools/primary-schools/find-primary-school/crossmichael-primary-school | tiotal = Crossmichael Primary School | foillsichear = Comhairle Dhùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh | ceann-là_inntrigidh = 2024-11-09 }}</ref> agus dhan [[àrd-sgoil]] ann an [[Caisteal Dhùghlais]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150807224306/http://www.castledouglashighschool.dumgal.sch.uk/ Castle Douglas Primary]</ref>
==Freumhan an Ainm==
A rèir eòlaichean [[freumh-fhaclachd|fhreumh-fhaclachd]], tha e coltach gur ann à ''gleann'', ''loch'' agus ''àrd'' anns [[Gàidhlig|a' Ghàidhlig]] tha an t-ainm.<ref>The New Statistical Account of Scotland, Volume 2, William Blackwood, [[Dùn Èideann]] [[1834]]</ref> Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an [[7mh Linn]] agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Chille Chuithbeirt fhèin anns an [[17mh Linn]].<ref>[https://web.archive.org/web/20140831051704/http://www.dgnhas.org.uk/transonline/SerIII-Vol11.pdf Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147]</ref>
==Iomraidhean==
<references/>
{{commons category|Glenlochar|Gleann Lochair}}
{{Bailtean sa Shiorrachd Chille Chuithbeirt}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba]]
[[Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh]]
lzy6za641w902jcn0muaew92qhiagvy
Francisco de Paula Santander
0
34617
584084
572009
2026-11-01T21:56:29Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584084
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
B’ e [[saighdear]] agus [[neach-poileataigs]] à [[Coloimbia]] a bh’ ann am '''Francisco José de Paula Santander y Omaña''' ([[Cúcuta]], [[2 an Giblean]] [[1792]] – [[Bogotá]], [[6 an Cèitean]] [[1840]]).<ref>[https://web.archive.org/web/20120721085622/http://www.banrepcultural.org/blaavirtual/biografias/santfran.htm Banrepcultural]</ref> Bha e na cheann-suidhe [[Coloimbia Mhòr|Coloimbia Mòire]] eadar [[7 an Dàmhair]] [[1832]] agus [[1 an Giblean]] [[1837]] agus na leas-cheann-suidhe [[Poblachd Ghranada Ùire]] roimhe sin, eadar [[3 an t-Samhain]] [[1821]] agus [[1 an Giblean]] [[1827]]. Buineadh Santander do [[Teaghlach|theaghlach]] [[Uachdaran]] le freumhan anns [[An Spàinn]] agus bha a teaghlach aig an lùib [[siùcar]], [[cofaidh]] agus [[Teòclaid]] a’ cinntinn anns na h-oighreachdan mòra a bh’ aca. An dèidh Gairm na Neo-eisimeileachd ann am [[Bogotá]] ann an [[1810]], ghabh Santander ri feachdan na Neo-eisimeileachd agus dh’fhàs e a bhith na shaighdear math, ged nach robh e a-riamh air an aon ràmh ri [[Simón Bolívar]], air sàilleabh gu robh feallsanachd aige a thaobh an Riaghaltais. 'S e Santander a dhìon Cúcuta on Arm na Spàinne agus na rinn an iomairt anns [[A' Bheiniseala]].<ref> Arismendi Posada, Ignacio; Gobernantes Colombianos; trans. Colombian Presidents; Interprint Editors Ltd.; Italgraf; Segunda Edición; Page 21; Bogotá, Colombia; 1983 </ref>
Phòs e aig Sixta Tulia Pontón y Piedrahita à [[Soacha]] ann an [[1836]] agus rug i triùir duine-cloinne dha. B’ e boireannach gu math beairteach a bh’ innte.<ref>[https://web.archive.org/web/20210622124821/http://www.sologenealogia.com/gen/getperson.php?personID=I119383&tree=001 Geneología Colombiana]</ref> B’ fheudar dhaibh an [[dùthaich]] fhàgail ann an [[1828]] leis gu robhar a’ fàgail air Santander gu robh e an lùib iomairt airson Bolívar a mharbhadh. Thill e nuair a bhris an dùthaich às a chèile. Chaochail Santander ann an Bogotá ann an 1840, nuair nach robh e ach 48 bliadhna a dh’aois.<ref>Huck, E. R. (1972). Economic Experimentation in a Newly Independent Nation: Colombia under Francisco de Paula Santander, 1821–1840. The Americas, 29, 2, 167-184</ref> A dh’aindeoin seo, leig e dìleab mòr do [[Coloimbia|Choloimbia]] agus thathar a' ràdh gur e ''Fear nan [[Lagh|Laghan]]'' a bh' ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20160305070031/http://elhombredelasleyes.blogspot.co.uk/2007/06/prueba.html El Hombre de las Leyes]</ref> Chaidh an roinn [[Santander (Roinn)|Santander]] ainmeachadh air a shon.
==Iomraidhean==
<references/>
[[Roinn-seòrsa:Eachdraidh]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia]]
{{Cinn-suidhe Choloimbia}}
{{DEFAULTSORT:Santander, Francisco de Paula}}
c9cbtyxngib0l06nnnmzra4m0dnvcvi
Bizkaia (provincia)
0
34881
584068
576582
2026-11-01T20:00:08Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584068
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Bizkaia
| BRATACH = Bandera de Vizcaya.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Biscay.svg
| LÙIREACH_LEUD = 110
| MAPA = Biscay_in_Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of the Basque Country.svg|22px]] [[Dùthaich nam Basgach]]''
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Escudo de Bilbao (ovalado).svg|18px]] [[Bilbao]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 2217
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 1155772
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (94)
| DUILLEAG = [http://www.bizkaia.eus/Home/eu_index.asp Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann am '''Bizkaia''' ([[Spàinntis]]: ''Vizcaya''). Tha e na laighe ann an [[Dùthaich nam Basgach]], ann an ceann a tuath na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Bilbao]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] Euskadi i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Bizkaia fad 2,217km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 1,155,772 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an dàrna roinn as lugha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 9mh as motha a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Álava (provincia)|Araba]], [[Burgos (provincia)|Burgos]], [[Cantàbria]] agus [[Gipuzkoa]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e [[Basgais]] agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à ''bizkar'' ([[Gàidhlig]]: druim) ann am Basgais a tha an t-ainm.<ref>Michelena, Luis (1997). Apellidos Vascos. Donostia: Editorial Txertoa. pp. 75–76. ISBN 84-7148-008-5.</ref> A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur ann à faclan eile ann am Basgais mar ''bits-kaia'' (Gàidhlig: port an ròid) no ''bizi-kaia'' (Gàidhlig: port beò), ged nach eil ach glè bheag de dhaoine a' gabhail ri sin.
== Cruinn-eòlas ==
Tha [[iadhtag]] ann, a bhuineas do Bhizkaia, air an àirde an iar-dheas na roinne eadar Araba agus Burgos. 'S e Urduña an t-ainm a tha air.<ref>[https://web.archive.org/web/20160101132418/http://www.urduna.com/eu-ES/Orrialdeak/default.aspx Urduña]</ref> Tha e na àite fa leth air sàilleabh gu bheil sliabh ann eadar an iadhtag sin agus an còrr dhen roinn. Tha 4,186 a' fuireach ann.
==Bailtean==
*[[Gallarta]]
==Iomraidhean==
<references/>
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Category:An Spàinn]]
[[Category:Dùthaich nam Basgach]]
4u8lf0rx8n2867v3apjtj6k14zkj7tx
Castelló (roinn)
0
34882
584075
573938
2026-11-01T20:27:39Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584075
wikitext
text/x-wiki
{{Roinn
| AINM = Castelló
| LÙIREACH = Escudo de la Provincia de Castellón.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| MAPA = Castellon in Spain.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]<br>[[Faidhle:Flag of the Valencian Community (2x3).svg|22px]] [[Co-chomann València|València]]
| PRÌOMH-BHAILE = [[Faidhle:Escut de Castelló.svg|18px]] [[Castelló de la Plana]]
| STEIDHICHTE = [[1833]]
| LEUD =
| ASTAIR =
| FARSAINGEACHD = 6632
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 604344
| BLIADHNA = 2014
| FÒN = + (964)
| DUILLEAG = [http://www.dipcas.es/ Riaghaltas na Roinne]
}}
'S e ''[[Roinnean na Spàinne|provincia]]'' [[an Spàinn|na Spàinne]] a tha ann an '''Castelló''' ([[IPA]]: ''kasteˈʎo'', [[Spàinntis]]: ''Castellón''). Tha e na laighe ann an [[Co-chomann València]], air an àirde an ear na [[Dùthaich|dùthcha]]. 'S e [[Castelló de la Plana]] a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an [[1833]] le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm.<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' e an siostam-riaghalaidh iondail na [[An Fhraing|Frainge]] a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na [[Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh]] València i ann an [[1978]], nuair a sgrìobhadh [[Bun-reachd]] ùr.<ref>[https://web.archive.org/web/20160106145518/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/constitucion.html Constitución Española de 1978]</ref> Sìnidh Castelló fad 6,632km²<ref>[http://www.infolaso.com/extension-ccaa-y-provincias-.html Infoalso]</ref> agus tha 604,344 duine a' fuireach ann.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712064531/http://es.classora.com/reports/x57491/ranking-de-las-provincias-mas-pobladas-de-espana Classora]</ref> Le sin, 's e an 38mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 27mh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le [[Tarragona (provincia)|Tarragona]], [[Teruel (provincia)|Teruel]], agus [[Valencia (provincia)|València]].<ref>[http://www.ign.es/ign/resources/cartografiaEnsenanza/puzzles/puzleProvincias/provinciasv3.html Instituto Geográfico Nacional]</ref> 'S e Spàinntis, [[Catalanais]] a tha gam bruidhinn an seo.
== Freumhan an ainm ==
Tha a h-uile coltas ann gur ann à ''Castalias o'' no ''Castalium'', ann an Ibearais - am baile a nochd ann an [[Strabo]] - a th' ann an t-ainm.<ref>Gran Enciclopedia de el País Valenciano, Editorial Prensa Valenciana, [[2005]], ISBN 84-87502-51-2</ref> Tha Castelló a' ciallachadh Casiteal beag ann an Catalanais. An dèidh nan Arabach bhìthte a' cleachdadh foirmean air an sgrìobhadh ann an dòigh gu math tuaireamach mar ''Castelló de Borriana'', ''Kastilgón'',''Castilgone ripa de mare'' no fiù's ''Castilion''.
==Bailtean==
*[[Borriol]]
==Iomraidhean==
<references/>
[[Category:Provincias na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:Co-chomann València]]
[[Category:An Spàinn]]
p65ozmk7r7dt2chv3jztv1kkuph7ep8
Segovia
0
34991
584107
573985
2026-11-02T01:56:26Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584107
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Segovia
| BRATACH = Bandera de Segovia.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Segovia.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = Segovia - 01.jpg
| MAPA =
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag_Segovia_province.svg|22px]] [[Segovia (provincia)|Segovia]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 40° 56' 43' Tuath
| ASTAIR = 04° 07' 35' Ear
| FARSAINGEACHD = 163.59
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 56047
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 921
| DUILLEAG = [http://www.segovia.es/ Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] mòr faisg air [[Ávila]] ann an cridhe [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann an '''Segovia''' ([[IPA]]: ''seˈɣoβja''). Tha e suidhichte aig 1,005m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2465&k=cle Aemet Mongabay]</ref> 93km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 663km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 56,047 daoine a’ fuireach ann an Segovia.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> Tha e ainmeil air fad an t-saoghail airson an [[amar-uisge]] nan Ròmanach a tha a seo. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[Segovia (provincia)|Roinne Segovia]] a th’ ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
Tha a h-uile coltas ann gur ann à ''Segobriga'' a tha ainm a' bhaile. 'S e ainm gu math Ceilteach a th' ann, bho ''Sego'' ([[Gàidhlig]]: ''buaidh'') agus ''briga'' ([[Gàidhlig]]: ''dùn''). Bheireadh sin Segburgh dhuinn ann an [[Alba]], leis gu bheil na faclan a' nochdadh anns na [[Cànan|cànain]] Gearmailteach (''sieg'' agus ''burg''). Chaidh an t-ainm arabachadh gu ''شقوبية'' (Šiqūbiyyah) ach 's e an t-seann ainm ann an [[Laideann]] a tha ga chleachdadh a-nis.<ref>Los topónimos: sus blasones y trofeos (la toponimia mítica), Galmés de Fuentes A., Real Academia de la Historia, [[Madrid]], [[2000]]</ref> A dh'aindeoin sin, tha cuid a' ràdh nach eil sin idir ceart agus gu robh an Segobriga mun do sgrìobh [[Livius]] agus [[Ptolomaidh]] faisg air Saelices, ann an Cuenca.
==Eachdraidh==
B' e na Ceiltich o shean a stèidhich am baile. Bhuannaich [[Quintus Caecilius Metellus Pius]] cath an seo ann an [[75]] Ro Chrìosd. Mar a b’ àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach-tòiseachaidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghaltais, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann an Segovia.<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2465&k=cle Aemet]</ref> Cha tuit ach 476mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 697mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite àrd tioram a th' ann.
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Tours]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140424140032/http://www.femp.es/files/566-1113-archivo/LISTADO%20HERMANAMIENTOS%20CON%20EUROPA.pdf Femp]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.dipsegovia.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
d9fofnuv10lt4wirui4t007hyxejfyx
Ávila
0
34993
584118
573923
2026-11-02T03:16:18Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584118
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Ávila
| BRATACH = Bandera de Ávila.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Ávila (Spain).svg
| LÙIREACH_LEUD = 70
| DEALBH = Iglesia-convento de Santa Teresa - 01.jpg
| MAPA = Ávila municipality.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Bandera de la provincia de Ávila.svg|22px]] [[Ávila (provincia)|Ávila]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 40° 56' 43' Tuath
| ASTAIR = 04° 07' 35' Ear
| FARSAINGEACHD = 231.9
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 58358
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 920
| DUILLEAG = [http://www.avila.es/ Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] mòr faisg air [[Segovia]] ann an cridhe [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann an '''Ávila''' ([[IPA]]: ''aβila''). Tha e suidhichte aig 1,032m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2444&k=cle Aemet]</ref> 89km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 583km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 58,358 daoine a’ fuireach ann an Ávila.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[Ávila (provincia)|Roinne Ávila]] a th’ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. Tha e coltach gur ann à ''Obila'' no ''Abula'' ann am punagais no [[Basgais]] a tha a' ciallachadh cnoc no crìoch.<ref>[http://bibliotecadigital.jcyl.es/i18n/consulta/registro.cmd?id=37 Biblioteca Digital] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Dh'atharraich na Ròmanaich an t-ainm gu ''Abila/Abela'' ann an [[Laideann]].<ref>[http://centrodeestudiosabulenses.blogia.com/temas/abulenses/ Abulenses]</ref> A dh'aindeoin sin, tha cuid a' gràdh gur ann às a' Ghotais ''Awilô'' no ''Awila'',<ref>Topica Hesperica, Corominas J., [[1972]], ISBN 9788424904531</ref> ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin.
==Eachdraidh==
B' e na Ceiltich o shean a stèidhich am baile, ged a bha e cudromach dha na Ròmanaich. Rinn Tariq Ibn Ziyad sgrios air a' bhaile ann an [[714]]. Mar a b’àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thogadh am [[bàrd]] [[Seòras Santayana]] an seo. Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus 's e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann an Ávila.<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2444&k=cle Aemet]</ref> Cha tuit ach 416mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 647mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite àrd tioram a th' annː
[[Faidhle:Clima Ávila (España).PNG|center|600px]]
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px|border]] [[Villeneuve-sur-Lot]], [[An Fhraing]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160306131805/http://www.larazon.es/historico/ciudades-y-pueblos-se-benefician-del-hermanamiento-con-otros-territorios-KJLA_RAZON_96591#.Ttt1nrhTQZEU4GE La Razón]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px|border]] [[Rueil-Malmaison]], An Fhraing
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.diputacionavila.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
j14jbhvjhk80pi2va2k9mj9jgsjp9iy
Zamora
0
34995
584115
574852
2026-11-02T03:08:34Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584115
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Zamora
| BRATACH = Bandera de Zamora.svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Zamora (Spain).svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = Ayuntamiento Viejo de Zamora (2).JPG
| MAPA = Municipio de Zamora.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Escudo de la provincia de Zamora.svg|18px]] [[Zamora (provincia)|Zamora]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 41° 30' 56' Tuath
| ASTAIR = 05° 44' 00' Ear
| FARSAINGEACHD = 149.28
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 66293
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 980
| DUILLEAG = [http://www.ayto-zamora.org Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] mòr faisg air [[Valladolid]] ann an cridhe [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann an '''Zamora''' ([[IPA]]: ''θaˈmoɾa''). Tha e suidhichte aig 652m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2614&k=cle Aemet]</ref> 210km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 660km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 66,293 daoine a’ fuireach ann an Zamora.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[Zamora (provincia)|Roinne Zamora]] a th’ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. Tha cuid dhen bheachd gur ann à ''Οκελοδούρον'' (Okelodùron), a bha fo bhuaidh nan Vettoni, treubh Cheilteach às a' bhaile seo, mar a sgrìobh [[Strabo]]. Bha [[Dia]] Ceilteach ann air an robh ''Octo''.<ref>Schulten A., (1937), "Octodurum", RE. XVI1, nº2 col, [[1868]]</ref> A dh' aindeoin sin, tha cuid eile a' cantainn gur mathaid gur ann à ''Ocelus'' ([[Gàidhlig]]: Cnoc) agus ''Durum'' (Gàidhlig: Dùn), eileamaidean a tha gu math cumanta ann an Ceiltis air feadh na Spàinne. B' e ''Oceloduri'' (Sùilean an Duro) a bha air fo na Ròmanaich.<ref>Álvarez Martínez U., Historia General Civil y Eclesiástica de la Provincia de Zamora, [[Madrid]], Editorial Revista de Derecho Privado.</ref> Nochd am foirm Semure fo na Godaich, a chaidh arabachadh gu ''سمورة'' (Samura). Tha teòiridh eile ann, a chanas gur ann às a' ghnìomhair ''Samar'' ann an [[Eabhra]],<ref>[https://web.archive.org/web/20180821112952/https://cvc.cervantes.es/el_rinconete/anteriores/octubre_06/26102006_01.htm Instituto Cervantes]</ref> ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin.
==Eachdraidh==
B' e na Ceiltich o shean a stèidhich am baile. Bha baile ann nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach, ged nach do deach an t-ainm a chlàrach ach ann an [[569]]. Mar a b’àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann an Zamora.<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2614&k=cle Aemet]</ref> Cha tuit ach 476mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 794mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite uabhasach tioram a th' ann.
[[Faidhle:Clima Zamora (España).PNG|center|600px]]
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20160120104842/http://www.diputaciondezamora.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
bwao06v25hiqs6koz6zqc69nx8ftiie
Soria
0
34996
584110
573988
2026-11-02T02:22:05Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584110
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Soria
| BRATACH = Bandera de Soria.svg
| LÙIREACH = Escudo de Soria.svg
| LÙIREACH_LEUD = 60
| DEALBH = Claustro sanpedro.jpg
| MAPA = Soria (Soria) Mapa.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag Soria province.svg|22px]] [[Soria (provincia)|Soria]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 41° 30' 56' Tuath
| ASTAIR = 05° 44' 00' Ear
| FARSAINGEACHD = 271.77
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 39168
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 975
| DUILLEAG = [http://www.soria.es Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] meadhanach faisg air [[Logroño]] ann an cridhe [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann an '''Soria''' ([[IPA]]: ''soɾja''). Tha e suidhichte aig 1,065m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2030&k=cle Aemet]</ref> 227km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 466km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 39,168 daoine a’ fuireach ann an Soria.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[Soria (provincia)|Roinne Soria]] a th’ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
'S ann connspaideach 's a tha [[freumh-fhaclachd]] an ainm. Tha cuid dhen bheachd gur ann à ainm [[Abhainn|na h'aibhne]] ''Duero'' (''Durius'' ann an [[Laideann]]), a tha a' sruthadh tron bhaile. Le sin, dh'atharraicheadh an ''d'' gu ''s'' fad nan linntean, às aonais an co-fhuaimreag ''ue'' anns an Spàinntis.<ref>Martínez Hernando M.C., Los Orígenes de la ciudad de Soria</ref> A dh'aindeoin sin, tha cuid eile a' cantainn nach eil an t-ainm idir nas aosda na na meadhan aoisean agus gur mathaid gur ann à ''so'' (Gàidhlig: ''Tùr na Faire'') agus ''ura'' (Gàidhlig: ''abhainn'') ann am [[Basgais]]. Tha teòiridh eile ann a chanas gu robh baile ann o chionn fhada air an robh ''Oria'' - bhon ainm Dorios ann an [[Greugais]] - a thug ainm dhan sgìre, ged nach eil ach glè bheag de dhaoine a tha a' gabhail ri sin an latha an-diugh.
==Eachdraidh==
B' e na h-Ibearaich o shean a stèidhich am baile. Cuairtich na Ròmanaich e agus thug na daoine ùthachd asta fhèin gus [[tràilleachd]] a sheachnadh. Ann an [[1492]] dh' adhbhraich èigheachd rìoghail an aghaidh nan [[Iùdhachd|Iùdhach]] sgrios air eaconomaidh a' bhaile.Mar a b’àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann an Soria.<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2030&k=cle Aemet]</ref> Cha tuit ach 512mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 756mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite àrd, tioram a th' annː
[[Faidhle:Clima Soria (España).PNG|center|600px]]
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px]] [[Collioure]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140424140032/http://www.femp.es/files/566-1113-archivo/LISTADO%20HERMANAMIENTOS%20CON%20EUROPA.pdf Femp]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [http://www.dipsoria.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
eigu9noqww8sr2sjwpaa8jy68wvtl8w
Eaglais na h-Aoidhe
0
34998
584083
549975
2026-11-01T21:41:54Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584083
wikitext
text/x-wiki
’S e '''Eaglais na h-Aoidhe''' té de na h-eaglaisean as sine sna h-[[Na h-Eileanan Siar|Eileanan Siar]]. Tha i faisg air [[Steòrnabhagh]] ann an [[Leòdhas]].
== Ceanglaichean a-mach ==
* [http://www.bbc.co.uk/naidheachdan/35418445 BBC Naidheachdan 2016-01-27: Eaglais na h-Aoidhe ann an cunnart]
* en: [https://web.archive.org/web/20160110023717/http://uichurch.co.uk/ Urras Eaglais na h-Aoidhe]
[[Roinn-seòrsa:Eaglaisean ann an Alba]]
lc58kl2ux1v0dyxtqnckzfp4clc85mb
Palencia
0
34999
584099
573977
2026-11-02T00:48:59Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584099
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Palencia
| BRATACH = Bandera de Palencia.svg
| LÙIREACH = Escudo heraldico de Palencia.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| DEALBH = Montaje Palencia.jpg
| MAPA =
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Escudo de la Provincia de Palencia.svg|22px]] [[Palencia (provincia)|Palencia]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 42° 01' 00' Tuath
| ASTAIR = 04° 32' 00' Ear
| FARSAINGEACHD = 163.59
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 79595
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 979
| DUILLEAG = [http://www.aytopalencia.es Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] mòr faisg air [[Valladolid]] ann an cridhe [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann am '''Palencia''' ([[IPA]]: ''paˈlenθja''). Tha e suidhichte aig 749m os cionn ìre na [[Muir|mara]], 235km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 561km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 79,595 daoine a’ fuireach ann am Palencia.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> Tha e ainmeil air fad an t-saoghail airson an [[amar-uisge]] nan Ròmanach a tha a seo. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[Palencia (provincia)|Roinne Palencia]] a th’ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
Tha e coltach gur ann à ''Pallantia'' ann an seann Cheiltis a tha an t-ainm, bho pl̥s-n̥t-y-eh2 a tha a' ciallachadh [[clach]] no làn ([[Innd-Eòrpais]]: ''*pl̥s-eh2'' [[Farsi]]: ''parša'', [[Gearmailtis]]: ''fels'', [[Gaeilge]]: ''all'', Asturianis: ''palla'', gailisis: ''pala'')<ref>[http://www.celtiberia.net/es/conocimientos/?idp=2064 Celtiberia]</ref> 'S e an t-seann iar-leasachan Ceilteach ''-nt'' a tha aig an deireadh. Bheireadh an t-ainm seo ''Meall Àrd'' sa [[Gàidhlig|Ghàidhlig]] an latha na-diugh. Thathar dhen bheachd gur e ainm Ceilteach air sàilleabh gu bheil ''P'' ga chumail aig toiseach an fhacail mar [[Cuimris|Chuimris]] agus tha an ''N'' air fhuaimreagachadh: ''/*n̥/''. Tha cuid eile dhen bheachd gur ann à ''Pal'' ([[loch]], [[abhainn]] no [[gleann]]) agus ''Antia'' (farsaing).
==Eachdraidh==
B' e na Ceiltich o shean a stèidhich am baile. Chaidh [[oilthigh]] a stèidheachadh an seo ann an [[1221]]. Mar a b’àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir nam figearan, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus 's e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann am Palencia.<ref>[http://es.climate-data.org/location/2155/ Climat Data]</ref> Cha tuit ach 439mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 734mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite uabhasach fhèin àrd tioram a th' ann.
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px|border]] [[Bourges]], [[An Fhraing]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160306131805/http://www.larazon.es/historico/ciudades-y-pueblos-se-benefician-del-hermanamiento-con-otros-territorios-KJLA_RAZON_96591#.Ttt1nrhTQZEU4GE La Razón]</ref>
* [[Faidhle:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Chicago]], [[Na Stàitean Aonaichte]]
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20070520061414/http://www.dip-palencia.es/ Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
0u8lexjkhvzsu1nx9sdrcvny8ly9egw
Burgos
0
35004
584071
583865
2026-11-01T20:10:20Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584071
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = Burgos
| BRATACH = Bandera de la ciudad de Burgos (España).svg
| LÙIREACH = Coat of Arms of Burgos.svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| DEALBH = Burgos city view facing south east.jpg
| MAPA = Burgos Capital - Mapa municipal.svg
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Flag_Burgos_Province.svg|22px]] [[Burgos (provincia)|Burgos]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 42° 21' 22' Tuath
| ASTAIR = 03° 37' 17' Ear
| FARSAINGEACHD = 107.08
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 179906
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 947
| DUILLEAG = [http://www.aytoburgos.es/ Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] mòr faisg air [[Vitoria-Gasteiz]] ann an cridhe [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann am '''Burgos''' ([[IPA]]: ''burɣos''). Tha e suidhichte aig 859m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2331&k=cle Aemet]</ref> 224km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 618km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 179,906 daoine a’ fuireach ann am Burgos.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[Burgos (provincia)|Roinne Burgos]] a th’ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
Tha a h-uile coltas ann gur ann à ''burgus'' ann [[Laideann]] - às a' [[Greugais|Ghreugais]] Πύργος (pyrgos) airson tùr - a tha ainm a' bhaile. A bharrachd air sin, tha an t-eileamaid gu matha cumanta ann an Castilla. B' e ''Caput Castellae'' ([[Gàidhlig]]ː Ceann a' Chaisteil) a chanadh ris nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach. A dh'aindeoin sin, tha cuid a' ràdh nach eil sin idir ceart agus gur ann à ''baurg'' ann an Gotais a tha e, eadar na Ròmanaich agus na h-Arabaich.<ref>Wright J., A Primer of the Gothic Language, [[1982]]</ref>
==Eachdraidh==
B' e na Ceilt-Ibearaich o shean a stèidhich am baile agus b' ann leotha a bha an t-àite nuair a ràinig na Ròmanaich. Bha am baile agus an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach fad linntean, mar phàirt Hispania ''Citerior'' agus an uair sin ''Hispania Tarraconensis''. Chruthaich Diego Rodríguez Porcelos caisteal an seo ann an [[884]],<ref>[http://www.condadodecastilla.es/historia/historia-conde-diego-rodriguez/conde-castilla-diego-rodriguez-873-885/ Condado de Castilla]</ref> air na crìochan eadar na [[Ioslam|Muslamaich]] agus [[Crìosdaidheachd|Crìostaidhean]]. Mar a b’àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> B' ann anns a' bhaile seo a chaidh [[Lazarillo de Tormes]] fhoillseachadh airson a' chiad turais ann an [[1554]].<ref>Fiore, Robert L. Lazarillo de Tormes. Boston: Twayne Publishers, 1984.</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref> Stèidhichte [[Francisco Franco]] a phrìomh-bhaile an seo gu ruige deireadh a' chogaidh.<ref>[http://www.actashistoria.com/actashistoria.php?historia=1&go=4&varcoltres=47&varcoldos=53&varcoluno=30&efem=1&conectado=235 Actas de Historia]{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e [[an t-Iuchar]] agus [[an Lùnasdal]] na mìosan as teotha agus 's e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann am Burgos.<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2331&k=cle Aemet]</ref> Cha tuit ach 476mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 551mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite àrd tioram a th' annː
[[Faidhle:Clima Burgos (España).PNG|center|600px]]
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[Brugge]], [[A' Bheilg]]
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px|border]] [[Loudun]], [[An Fhraing]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160306131805/http://www.larazon.es/historico/ciudades-y-pueblos-se-benefician-del-hermanamiento-con-otros-territorios-KJLA_RAZON_96591#.Ttt1nrhTQZEU4GE La Razón]</ref>
* [[Faidhle:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[Morelia]], [[Meagsago]]
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px|border]] [[Pessac]], An Fhraing
* [[Faidhle:Flag of Mexico.svg|22px|border]] [[San Juan de los Lagos]], Meagsago
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Settat]], [[Maroco]]
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px|border]] [[València]], [[An Spàinn]]
* [[Faidhle:Flag of Italy.svg|22px|border]] [[Vicenza]], [[An Eadailt]]
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20150106101243/http://escudosybanderas.burgos.es/diputacion-provincial Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
o7v1m3tqcfx32doersybnqmu0uzmcxz
León
0
35005
584093
583868
2026-11-01T23:14:59Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584093
wikitext
text/x-wiki
{{Baile
| AINM = León
| BRATACH = Bandera de León (ciudad).svg
| LÙIREACH = Escudo de León (ciudad).svg
| LÙIREACH_LEUD = 80
| DEALBH = Palacio de los Guzmanes y Casa Botines.JPG
| MAPA =Provincia de León - Area Metropolitana León.png
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[An Spàinn]]
| CEÀRN = [[Faidhle:Bandera de León.svg|22px]] [[León (provincia)|León]]
| SGÌRE = [[Faidhle:Flag of Castile and León.svg|22px]] [[Castilla y León]]
| LEUD = 42° 21' 22' Tuath
| ASTAIR = 03° 37' 17' Ear
| FARSAINGEACHD = 39.03
| ÀIREAMH_SHLUAIGH = 127817
| BLIADHNA = 2009
| FÒN = + 34 987
| DUILLEAG = [http://www.aytoleon.es/ Duilleag Oifigeil]
}}
’S e [[baile]] mòr faisg air [[Ponferrada]] air an àirde an iar-thuath [[An Spàinn|na Spàinne]] a th’ ann an '''León''' ([[IPA]]: ''leˈon''). Tha e suidhichte aig 837m os cionn ìre na [[Muir|mara]],<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2661&k=cle Aemet]</ref> 330km air falbh bho [[Madrid|Mhadrid]], prìomh-bhaile na Spàinne, agus 785km bho [[Barcelona|Bharcelona]].<ref>[http://distancecalculator.globefeed.com/World_Distance_Calculator.asp Distance Calculator]</ref> Tha 127,817 daoine a’ fuireach ann an León.<ref>[http://www.ine.es/ Cunntas-sluaigh na Spàinne]</ref> A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na [[León (provincia)|Roinne León]] a th’ann cuideachd.
== Freumhan an ainm ==
Tha e coltach gur ann à ''Legio'' ann an [[Laideann]] a tha an t-ainm - tha lucas a' ciallachadh ''Lèigiun''.<ref>[https://web.archive.org/web/20150529061202/http://www.edu.xunta.es/centros/iesagraraices/system/files/TOPONIMIA.pdf A Xunta]</ref> Bha gearastan an VI Lèigiun an seo o chion fhada. Fad nan linntean dh' atharraicheadh sin mar a leanas: Legio → Leionem → Leio → León/Llión.<ref>La Crónica 16 de León, (1997). Historia de León, Prehistoria-Edad Antigua-Edad Media I, 84-920557-7-4.</ref>
==Eachdraidh==
B' e na Ròmanaich a stèidhich am baile mar ghearastan ann an [[29]] RC, nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach. Dh'ainmeachadh prìomh'bhaile na Rìoghachd León ann an [[911]]. Bha rol gu math cudromach aige ann an cruthachadh na Spàinne fad na meadhan aoisean. Dh'aonachadh an Rìoghachd ri Castilla ann an [[1230]].<ref>[http://www.historyfiles.co.uk/KingListsEurope/IberiaLeon.htm History Files]</ref> Mar a b’àbhaist san Spàinn, chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an [[1833]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160107071542/http://www.ipp.csic.es/node/283769 Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain]</ref> Thuit am baile dha na reubaltaich [[Faisisteachas|Faisisteach]] beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]] ann an [[1936]].<ref>Hurtado V., La Sublevación, [[2010]], Barcelona: DAU. ISBN 978-84-936625-6-1</ref>
==Cruinn-eòlas==
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e [[an t-Iuchar]] a' mhìos as teotha agus 's e [[am Faoilleach]] a' mhìos as fhuaire ann an León.<ref>[http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=2661&k=cle Aemet]</ref> Cha tuit ach 515mm de dh'[[uisge]] air a' bhaile fad na [[bliadhna]] - 551mm nas lugha na [[Steòrnabhagh]] - leis gur e àite àrd tioram a th' ann.
== Bailtean Co-cheangailte ==
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Baeza]]
* [[Faidhle:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Bragança]], [[A' Phortagail]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160201200408/http://www.diariodeleon.es/noticias/afondo/delegacion-leonesa-inicia-braganca-hermanamiento-ciudades_241326.html Diario de León]</ref>
* [[Faidhle:Flag of France.svg|22px|border]] [[Chartres]], [[An Fhraing]]
* [[Faidhle:Flag of Spain.svg|22px]] [[Córdoba]]
* [[Faidhle:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Baile Àtha Cliath]], [[Èirinn]]
* [[Faidhle:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Porto]], A' Phortagail
* [[Faidhle:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Voronezh]], [[An Ruis]]
* [[Faidhle:Flag of China.svg|22px|border]] [[Xiangtan]], [[Sìona]]
== Iomraidhean ==
<references/>
== Ceanglaichean A-mach ==
* [https://web.archive.org/web/20150106101243/http://escudosybanderas.burgos.es/diputacion-provincial Riaghaltas na Roinne]
* [https://web.archive.org/web/20110224050907/http://www.jcyl.es/ Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean]]
[[Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
[[Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa]]
blizsnpexfns1l6ce9vui3clb05581n
Verslunarmannafélag
0
38678
584113
553410
2026-11-02T02:48:59Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584113
wikitext
text/x-wiki
{{Aonadh-ciùird
| AINM = Verslunarmannafélag<small><br>Aonadh Luchd-obrach Malairt</br></small>
| DEALBH =
| STÈIDHEACHADH = [[1891]]
| BUILL = 29,000
| CLEAMHNACHADH =
| DAOINE = Ragnar Þór Ingólfsson
| OIFISEAN = Kringlunni 7, 103 Reykjavík
| DÙTHAICH =[[Innis Tìle]]
| LÀRACH-LÌN = https://www.vr.is/
}}
'S e [[aonadh-ciùird]] à [[Innis Tìle]] s' a th' ann am '''Verslunarmannafélag''' ([[Gàidhlig]]: ''Aonadh Luchd-obrach Malairt'', [[ainm]] goirid: ''VF''). Chaidh a stèidheachadh ann an [[Reykjavík]] ann an [[1891]] le luchd-obrach nam [[Bùth|Bùithtean]] ann an co-bhann le companaidhean. Chaidh atharrachadh gu aonadh-ciùird coitcheann ann an [[1955]]. 'S e luchd-obrach ann am malairt a tha Verslunarmannafélag a' riochdachadh. 'S e Ragnar Þór Ingólfsson a tha na chathraiche an aonaidh an latha an-diugh,<ref>[https://www.ruv.is/frett/ragnar-thor-ingolfsson-kjorinn-formadur-vr RÚV]</ref> ged a bha [[Jóhanna Sigurðardóttir]] - seann prìomhaire na [[Dùthaich|dùthcha]] - na cathraiche eadar [[1973]] agus [[1976]].<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1366566/ MLB]</ref> An latha an-diugh tha 29,000 buill aig VF. Tha oifisean VF ann an [[Akranes]], [[Egilsstaðir]], Reykjavík, [[Selfoss]] agus [[Vestmannaeyjar]]. B' e Verslunarmannafélag a stèidhich [[Sgoil Mhalairt Innise Tìle]] ann an [[1905]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191222144033/https://mms.is/sites/mms.is/files/utt_verslunarsk_isl_2014_6.pdf MMS]</ref>
==Iomraidhean==
<references/>
==Ceanglaichean A-muigh==
*[https://www.vr.is/ Verslunarmannafélag]
[[Roinn-seòrsa: Innis Tìle]]
[[Roinn-seòrsa:aonaidhean-ciùird]]
[[Roinn-seòrsa:Poileataigs]]
nkhb29ypt81wn3mdv813w5ijto4x7ku
Sgoil Mhalairt Innise Tìle
0
38769
584108
582107
2026-11-02T02:06:59Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584108
wikitext
text/x-wiki
{{Oilthigh
|ainm="Verzlunarskóli Íslands"
|dealbh=
|suaicheantas= Þekking, virðing, frumkvæðiog farsæld
|stèidhichte=[[1905]]
|suidheachadh=[[Reykjavík]], [[Innis Tìle]]
|oileanaich=950 ([[2015]])
|làrach-lìn=https://www.verslo.is/
}}
'S e [[colaiste]] phrìobhaideach<ref>[https://www.vb.is/frettir/verslo-skilar-40-milljona-hagnadi/103919/?q=Verzl%C3%B3 VB]</ref> fo cheum suidhichte ann an [[Reykjavík]] ann an [[Innis Tìle]] 's a th' ann an '''Sgoil Mhalairt Innise Tìle''' ([[Innis-Tìlis]]: ''Verzlunarskóli Íslands'', [[ainm]] goirid: ''Verzló'').<ref>[https://mms.is/listi-yfir-skola Minjastofnun Íslands]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
===Eachdraidh===
Chaidh an sgoil a stèidheachadh ann an [[1905]] leis an [[aonadh-ciùird]] [[Verslunarmannafélag|Comann Luchd-malairt Reykjavik]] agus Comann Copenhagen Reykjavik.<ref>[https://web.archive.org/web/20191222144033/https://mms.is/sites/mms.is/files/utt_verslunarsk_isl_2014_6.pdf MMS]</ref> As t-samhradh [[1922]], ghabh Comhairle Malairt Innise Tìle thairis rianachd na sgoile, agus bhon uairsin tha i air a bhith fo stiùir na sgoile. Cheumnaich oileanaich na sgoile an toiseach ann an [[1945]], ach thug am prògram fo-cheumnach an fheadhainn a bha air ceum gnìomhachais a dhèanamh dà bhliadhna. Bha sia clasaichean aig an sgoil bho [[1944]] – [[1970]], ach ann an [[1971]] chaidh an dà ìre as ìsle a leigeil sìos agus an àite sin chlàraich oileanaich san sgoil le dioplòma nàiseanta no sgoil èigneachail, agus às deidh [[1974]] foghlam èigneachail co-òrdanaichte.
===Prògram===
Ged a tha i suidhichte ann an Reykjavík, 's e Innis Tìle gu lèir 's a tha i a' frithealadh agus tha còrr air mìle oileanach ann. Tha e air a eagrachadh a rèir siostam foirm, leis an aon chlàr-ama aig a h-uile oileanach den aon fhoirm. Tha oileanaich san sgoil làn-ùine eadar 8:15m agus 15:40f Diluain gu Dihaoine. Tha bliadhna na sgoile a' toirt a-steach dà shemeastar, foghar agus earrach. Gach semeastar, bidh oileanaich a' gabhail cùrsa làn-ùine luach dà no trì chreideasan gach fear. Thar trì bliadhna, bithear a' toirt còrr air 140 creideas gu h-iomlan agus a' faighinn teisteanas ann an Innis Tìle, a tha riatanach airson faighinn a-steach don oilthigh ann an Innis Tìle. Thathas a' gabhail ris an teisteanas seo cuideachd airson faighinn a-steach do dh' [[oilthigh|oilthighean]] air feadh an t-saoghail.
Anns a' chiad bhliadhna, bidh a h-uile oileanach a' leantainn prògram cumanta. Bithear an uairsin a' speisealachadh ann an aon de na ceithir raointean a leanas: [[malairt]], [[saidheans]], saidheansan sòisealta no [[cànan|cànanan]]. Ach, anns gach raon anns a' chiad dà bhliadhna, tha am fòcas air cùrsaichean gnìomhachais practaigeach, leithid cunntasachd, eaconamas agus coimpiutearachd. Bidh na cùrsaichean seo airidh air oileanaich airson an dioplòma gnìomhachais ([[Innis-Tìlis]]: "Verzlunarpróf") aig deireadh an dàrna bhliadhna. A thaobh aois agus ìre acadaimigeach nan oileanach, tha an dioplòma gnìomhachais a' toirt iomradh timcheall air na h-ìrean san [[Rìoghachd Aonaichte]] agus air teisteanas an àrd-sgoil anns [[na Stàitean Aonaichte]].
Anns an dà bhliadhna a tha air fhàgail den phrògram ceithir-bliadhna aca, bidh oileanaich a' dèanamh an deuchainn clàraidh. Faodar beachdachadh air an dà bhliadhna sin mar dà bhliadhna de sgrùdadh aig colaisde oilthigh, mar eisimpleir co-ionann ri dà bhliadhna de chùrsaichean bunaiteach aig ìre oilthigh aig colaiste Ameireagaidh.
===VÍ an aghaidh MR===
Aon latha san [[Dàmhair]] gach bliadhna, bidh oileanaich Verzló agus an sgoil cho-fharpaiseach aca MR ([[Menntaskólinn í Reykjavík]]) a' coinneachadh fo làmhan a chèile anns a' phàirc “Hljómskálagarður”, air iomall Reykjavik, far am bi iad a' dèanamh diofar gheamannan agus ghnìomhachd farpais. Tha iad sin a' toirt a-steach: rèisidh astair, ball-coise, iomradh, iomradh tàileisg mòire (an uairsin tàileasg traidiseanta), sgreuchail, cluich ròpa, farpaisean ithe, lìonadh chàraichean le iomadh daoine, agus rud air a bheil Corrida Mexicana. 'S e gu bheil co-spàirn mhòr ann eadar an dà sgoil air sgàth 's gu bheil Menntaskólinn í Reykjavík a' dèanamh fòcas air cuspairean gu math acadaimigeach agus a cuid oileanaich airson a dhol dhan oilthigh, fhad 's a tha cùrsaichean Verzló rud beag nas pragtaigiche. Tha diofar nan clasaichean sòisealta an lùib cuideachd.
==Seann Oileanaich==
*[[Jóhanna Sigurðardóttir]]
*[[Þorsteinn Pálsson]]
==Àiteachan==
Tha an sgoil air a bhith ag obair ann an sia àiteachan ann an Reykjavik:
*Mjóstræti 3 (1905 - [[1906]])<ref>[https://web.archive.org/web/20191222144033/https://mms.is/sites/mms.is/files/utt_verslunarsk_isl_2014_6.pdf MMS]</ref>
*Melsteðhusus aig Lækjartorg (1906 - [[1907]])
*Hafnarstræti 19 (1907 - [[1912]])
*Vesturgata 10 (1912 – [[1931]]
*Grundarstígur 24 (1931 – [[1986]])
*Ofanleiti 1 (1986 air adhart)
=== Ceannardan na Sgoile ===
* 1905–1915: Ólafur G. Eyjólfsson<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1601095/ Morgunblaðið]</ref>
* 1915–1917: Jón Sívertsen
* 1917–1918: Helgi Jónsson
* 1918–1931: Jón Sívertsen
* 1931–1953: Vilhjálmur Þ. Gíslason
* 1953–1979: Jón Gíslason
* 1979–1990: Þorvarður Elíasson
* 1990–1991: Valdimar Hergeirsson
* 1991–2005: Þorvarður Elíasson
* 2005–2007: Sölvi Sveinsson
* 2007–: Ingi Ólafsson<ref>[https://www.mbl.is/vidskipti/ff2019/fyrirtaeki/3067/ Morgunblaðið]</ref>
== Iomraidhean ==
<references/>
==Ceanglaichean a-muigh==
*[https://www.verslo.is/ Verzlunarskóli Íslands]
{{DEFAULTSORT:Innise Tìle, Sgoil Mhalairt}}
[[Roinn-seòrsa:Foghlam]]
[[Roinn-seòrsa:Innis Tìle]]
ghsyysvmaieb37ahuqzk4bhvfuvyk6g
San Camilo, 1936
0
39549
584105
580434
2026-11-02T01:50:00Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584105
wikitext
text/x-wiki
{{Nobhail
| AINM = San Camilo, 1936
| DEALBH =
| SGRÌOBHADAIR = [[Camilo José Cela]]
| BLIADHNA FOILLSEACHAIDH = [[1969]]
| CÀNAN = [[Spàinntis]]
| DÙTHAICH = [[Faidhle:Flag of Spain.svg|20px]] [[An Spàinn]]
| GNÈ-SGRÌOBHAIDH = [[Nobhail]] còmhla ri [[monolog leth a-staigh]]
| CUSPAIR = [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]]
| SUIDHICHTE = [[Madrid]]
}}
'S e [[nobhail]] às [[An Spàinn]] a sgrìobh [[Camilo José Cela]] 's a th' ann an '''San Camilo, 1936''' ([[Madrid]], [[1969]]).<ref>[https://web.archive.org/web/20210709182009/http://www.xn--espaaescultura-tnb.es/es/obras_culturales/san_camilo_36.html Españaescultura]</ref>
Suidhichte air Latha Fhèill [[Naomh|Naoimh]] Camillus de Lellis, 's ann ann an trì caibideilean a tha an nobhail air a roinneadh: am feasgar roimhe, an latha fhèin agus an t-seachdainn a lean Fèill an Naoimh air 14 [[an t-Iuchar]] [[1936]] am Madrid, an latha a thoisich [[Cogadh Sìobhalta na Spàinne]].<ref>Bolinaga, Iñigo: Breve Historia de la Guerra Civil española, Nowtilus, 2009, ISBN-13:978-84-9763-660-5</ref>
Dìreach mar a rinn [[Séamus Seoige]] ann an [[Ulysses]], tha an nobhail air a sgeulachadh tro [[monolog leth a-staigh|mhonolog leth a-staigh]], ach ann an dara phearsa, leis gu bheil an t-aithriseach a' dèanamh faoisid ris fhèin ann an sgàthan. Cuideachd, bho àm gu àm, 's e caractar eile air a bheil ''Jesualdo Villegas'' ([[neach-aithris]] leis [[Pàipear-naidheachd|a' Phàipear-naidheachd]] ''El Sol'') a bhios gar bruidhinnn. Thathar ag ràdh gur e Cela fhèin 's ann am Villegas agus nochd dealbh an sgriobhadair nuair a bha e 20 [[bliadhna]] a dh'aois air còmhdaich an nobhail nuair a chaidh fhoillseachadh airson a' chiad turas ann an 1969. Chan eil e idir follaiseach fiù's cò th'ann Villegas aig toiseach toiseachaidh an [[Leabhar|leabhair]].
A dh' aindeoin sin, ged-tà, tha corra teacsa seanchasail ann, air an sgrìobhadh anns an treas phearsa. Cuideachd tha pìosan goirid ruisg ann, a nì iomsgaradh eadar am monolog fhèin agus criomagan [[rosg|ruisg]] a leughadh tu aig an àm (stuth as an [[rèidio]] agus na meadhannan, sanasan-reic, pìosan air an sgrìobhadh ann am bathar, 's a leithid), a chleachdas an [[sgrìobhadair]] airson meòrachadh a dhèanamh mu bheatha nan daoine, le fìor cho-theagsa sòisealta nan caractar ann am Madrid aig an àm ud air cùl-gnothaich. Fhad 's a tha seo uile a' tachairt, thathar a' sealltainn dhuinn iomadh caractar eile, às gach diofar àite sa cho-chomainn: [[uachdaran]] beairteach agus daoine bochd macanta nam measg, is chan eil fios aig gin dhuibh gu bheil cùis-mhulaid gu bhith ann.
Mu dheireadh thall, a bharrachd air an structar trìbilte sin, chithear monolog an uncail Jeronimo (Spainntis:''Monólogo del tío Jerónimo'') bràthair-athar a tha a' gabhail ri [[Dàrna Poblachd na Spàinne|Riaghaltas Poblachdach]] na [[dùthaich|dùthcha]].<ref>[https://web.archive.org/web/20210709182329/https://www.academia.edu/37340566/Introspecci%C3%B3n_en_la_novela_de_Camilo_Jos%C3%A9_Cela_San_Camilo_1936 academia.edu]</ref> 'S ann anns a' mhonolog 's a tha seo far a bhios bràthair-athar a' beachdachadh air na trì beusan diadhaireach mar a thogras e: creideas anns a' bheatha, dòchas a' bhàis agus cathrannas nan daoine agus, gu seachd-àraidh, cùl a chur air adhbharaicheas. A thaobh [[poileataigs|phoileataigs]], tha e dìreach a’ gabhail ris a bhith reusanta modaratach agus beachdan eastramach a seachnadh.
Nochd an nobhail 's a tha seo ann an liosta nan ceud nobhailean as fhèarr air an sgrìobhadh sa [[Spàinntis]] anns an [[20mh linn]], a rèir a' phàipeir naidheachd Tòraidheach El Mundo.<ref>[https://www.elmundo.es/elmundolibro/2001/01/13/anticuario/979503106.html elmundolibro.com]</ref> Thathar daonnan a' fàgail air Cela nach eil co-fhaireachadh aige agus seo a leughar aig amannan san nobhail, anns an dòigh a bhruidhinneas e mu na daoine bochda agus [[boireannach|boireannaich]], gu seachd-àraidh [[Strìopachas|striopaich]] a tha e a' faicinn mar rudan an àite daoine.<ref>[https://web.archive.org/web/20240620190029/https://cvc.cervantes.es/ensenanza/biblioteca_ele/aepe/pdf/revista_38-39_21-22_91/revista_38-39_21-22_91_10.pdf Instituto Cervantes]</ref>
==Iomraidhean==
[[Roinn-seòrsa:Leabhraichean]]
[[Roinn-seòrsa:Litreachas]]
[[Roinn-seòrsa:Nobhailean]]
[[Roinn-seòrsa:An Spàinn]]
tjj2l0wfjy9700q4w7tez6e27eowm5v
Naum Landkof
0
40263
584097
567545
2026-11-02T00:24:38Z
InternetArchiveBot
23657
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
584097
wikitext
text/x-wiki
{{Bogsa eachdraidh-bheatha}}
B' e [[matamataigear]] [[An Ucràin|Ucràineach]]/[[An t-Aonadh Sobhiatach|Sobhiatach]]/[[Iosrael|Iosraeleach]] a bh' ann an '''Naum Samiylovitch Landkof''' ([[Ucràinis]]: ''Наум Самійлович Ландкоф'', [[Ruisis]]: ''Наум Самойлович Ландкоф'', [[Kharkiv]], [[20 am Faoilleach]] [[1915]] - Iosrael, [[2004]]).<ref>[https://esu.com.ua/search_articles.php?id=53153 Енциклопедія Сучасної України]</ref> Bhuinneadh e do [[teaghlach|theaghlach]] [[Bùirdeasachd|bùirdeasach]] [[Iùdhachd|Iùdhach]]. Thug Landkof ceum ann an [[1937]] agus fhuair e [[dotaireachd]] on [[Oilthigh]] Taras Shevchenko ann an [[Kyiv]] ann an [[1940]] leis an [[tràchdas]] ''Некоторые свойства неправильных точек обобщенной задачи Дирихле'' ([[Gàidhlig]]: Cuid de fheartan puingean neo-riaghailteach den duilgheadas Dirichlet coitcheann). Chaidh ainmeachadh na [[ollamh]] ann an [[1968]]. Chuir e seachad [[bliadhna|bliadhnaichen]] aig obair ann an [[Rostov na Donu]]. Dh' inmrich e gu [[Beersheba]] an dèidh sin. Bha [[Volodymyr Marchenko]] ([[1948]]), [[Oleksandr Ermenko]] ([[1979]]) agus [[Vladimir Kadets]] ([[1985]]) nan [[oileanach|oileanaich]] fo Landkop.<ref>[https://web.archive.org/web/20220518173709/https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=52129 Mathematics Geneology Project]</ref>
== Obair ==
*О разрешимости обобщенной задачи Дирихле, Изв. АН СССР. Сер. Математика. Т. 11. (Mu Fhuaslachas an Duilgheadas Coitcheann Dirichlet, [[1947]]).
*Аппроксимация непрерывных функций гармоническими. // Матем. сб, Т. 25. (Tuairmse mu Ghnìomhan Leantainneach le Feadhainn Harmonic, [[1949]]).
*О преобразовании Фурье некоторых классов обобщенных функций. // Докл. АН СССР, Т. 147. (Mun Chruth-atharrachadh Fourier Cuid de Chlasaichean Ghnìomhan Coitcheann, [[1962]])
*Основы современной теории потенциала. [[Mosgo|Москва]], «Наука», — 515 с (Bun-bheachdan Teòiridh Comas an Latha An-diugh, [[1966]]). — 515 с.
*Введение в теорию вероятностей. Харьков, (Ro-ràdh gu Teòiridh Coltachd, [[1968]]).
== Iomraidhean ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Landkof, Naum}}
{{Smachd ùghdarrais}}
[[Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin]]
[[Roinn-seòrsa:An Ucràin]]
[[Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat]]
[[Roinn-seòrsa:Iosrael]]
[[Roinn-seòrsa:Matamataig]]
[[Roinn-seòrsa:Daoine à Iosrael]]
n6lrdrfvr2x0ai5pyv57k5x2zebbgm5