Wikipedia glkwiki https://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA%CB%87_%D9%88%D9%84%DA%AF MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter مديا خاص گب کارگير کارگيرˇ گب Wikipedia مدي Wikipedia فاىل فاىلˇ گب مدياويکي مدياويکي گب قالب قالبˇ گب رانما رانما گب جرگه جرگه گب همزمت وؤت همزمت وؤتˇ گب ماجۊل ماجۊلˇ گب Event Event talk 0 4138 157847 157741 2026-06-29T14:46:11Z ~2026-37337-72 18694 157847 wikitext text/x-wiki '''....>اٚیرٚآٚن ٚ اٚتٚیک😎پٚتٚیک-نٚام، اٚیرٚآٚن''' '''بیبی خٚؤٚجٚیر تٚرٚن ادامان تاریخشاهر ۴تا تا دیودآٚر/اٚٓبٚد زٚندٚه اٚیسٚن، مٚآٚهٚ رٚخ شٚعبٚآٚنی پٚؤٚر و اٚسفٚندٚ هٚآٚدٚیاٚٓٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و مٚژگٚآٚن هٚآٚدٚیاٚٓٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و سٚینٚآٚ غٚیآٚثٚی حٚآٚفٚظٚی ۱۰۰صٚدٚ-مٚیٰن خٚدٚآٚئی پیلٚهٰ ترن وخشٚش کآٚسپٚیٚآٚنٚی''' یتا/ایتا خوجیر معرکه گتعه پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایران ٚ چاودار/رٰٚهٚبٚرٚ/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتری  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلٚکی دٚیلٚمٚآٚنٚی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.''' ايران ۱,۶۴۸,۳۳۱ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]] ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مکران دَریاٚ ؤ آٚرٚیٚآٚیی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛ [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته. بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته. ==نٚم== ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری هورٚ کشور ایسه. ==دهبآر: کلا ۲۲۶ ساموانداری چورنهچورنه== *مآعرلیکیآن ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۸۴۶ سال پیش جه ۱۵۹۹ دیلمی گیلک کاسپیانی ایرانی گهدسیتا *آرتا *[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]] *[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]] *[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] *[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] *[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] *دابوید Dabuyids *[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]] *[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]] *[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]] *[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]] *[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]] *[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]] *[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]] *[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]] *[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]] *[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]] *[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]] *[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]] *[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]] *[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]] *[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]] *گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) ==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه== دماوند کتل ۵۷۰۲ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری ==ایرآن ٚ میٰن هسآه خدآئی!== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات |- !۲۵ |آذربایجان||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي |- !۲ |کلسیاعی کوردستان||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي |- !۳ |[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي |- !۴ |سپاهان||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي |- !۵ |البروز||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي |- !۶ |[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي |- !۷ |[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي |- !۸ |[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي |- !۹ |[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي |- !۱۰ |[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي |- !۱۱ |[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي |- !۱۲ |[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي |- !۱۳ |[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي |- !۱۴ |[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي |- !۱۵ |[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي |- !۱۶ |[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي |- !۱۷ |[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي |- !۱۸ |[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي |- !۱۹ |[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي |- !۲۰ |[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي |- !۲۱ |[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي |- !۲۲ |[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي |- !۲۳ |[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي |- !۲۴ |[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي |- !۲۶ |[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي |- !۲۷ |[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي |- !۲۸ |[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي |- !۲۹ |[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي |- !۳۰ |[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي |- !۳۱ |[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي |- !۱ | [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي |- ! | | | | | | | | |} [[Category:سیاسی جوغرافی]] [[Category:دونیا کشورؤن]] [[Category:آسیا کشورؤن]] [[رده:جوغرافی]] [[رده :مردوم]] [[رده:تارئخ]] [[رده:حىاتي وانويسؤن]] [[جرگه:کشورؤن]] 2dt0vwvxe4mrdkvfeg8n1ivjbqtiops 157848 157847 2026-06-29T14:46:58Z NDG 17661 ویرایش [[Special:Contributions/~2026-37337-72|~2026-37337-72]] ([[User talk:~2026-37337-72|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Mtarch11|Mtarch11]] انجام داده بود واگردانده شد 157740 wikitext text/x-wiki {{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه | أصلي نام=ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري | عادي نام=ايران | بيدۊق ٚ تاتايي=Flag of Iran.svg | ميللي نشان ٚ تاتايي=Coat of arms of Iran.svg | ميللي شعار=''استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی'' | ميللي سۊرۊد= مهر خاوران {{سخ}} {{سخ}}[[File:Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga]] | نخشه=Iran (orthographic projection).svg | مرکز= [[تئران]] | پيله‌ترين شأر = | رسمي زوان =[[فارسي]] | رائج ٚ زوانان= ۵۳٪ [[فارسي]]{{سخ}}۱۸٪ [[آذربايجاني زوؤن|آذرباىجاني]] ؤ تۊرکي زوانان{{سخ}}۱۰٪ [[کۊردي زوؤن|کۊردي]]{{سخ}}۷٪ [[گيلکي]] ؤ [[گلکي]]{{سخ}}۶٪ [[لۊري زوؤن|لؤری]]{{سخ}}۲٪ [[بلۊچي زوؤن|بلۊچي]]{{سخ}}۲٪ [[عربي زوان|عربي]]{{سخ}}۲٪ باخي زوانان (أرمني، آسۊري، گۊرجي، لکي، سمناني، [[تالشي]]) | نژادان= فارس، آذرباىجاني، گيلک، مازندراني، کۊرد، لؤر، بلۊچ، عرب |دين=ايسلام (رسمي) |أهالي نام=ايراني | حکۊمت ٚ نؤع= ايسلامي جؤمۊري | حاکمان ٚ نؤع={{•}} رابر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر ٚ أولي معاون{{سخ}}{{•}} مجلس ٚ ريئيس{{سخ}}{{•}} قضائيه قوه ريئيس{{سخ}} {{•}} نگهبان ٚ شؤرا دبير{{سخ}} | حاکمان ٚ نام =مجتبی خامنه‌اي{{سخ}}مسعۊد پزشکیان{{سخ}}محمدرضا عارف{{سخ}}محمدباقر قاليباف{{سخ}}غلامحسین محسني اژه‌اي{{سخ}}أحمد جنتي |مقننه={{سخ}} |أعلا مجلس= نگهبان ٚ شؤرا |سفلا مجلس= ايسلامي شؤرا مجلس |تاريخي دؤره‌ئن={{•}}ماد{{سخ}}{{•}} هخامنشي‌ئن{{سخ}}{{•}}أشکاني‌ئن{{سخ}}{{•}} ساساني‌ئن{{سخ}}{{•}}[[بۊىه‌ئن]]{{سخ}}{{•}} [[صفوئن|صفوي‌ئن]]{{سخ}}{{•}}أفشاري‌ئن{{سخ}}{{•}}زنديان{{سخ}}{{•}}قاجاري‌ئن{{سخ}}{{•}}پهلوي‌ئن{{سخ}}{{•}} ۱۳۵۷ انقلاب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ تصويب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ اصلاح{{سخ}} |بنانهأن ٚ زمات= ۶۷۸ پ. م{{سخ}}۵۵۰ پ. م{{سخ}}۲۴۷ پ. م{{سخ}}۲۲۴ م{{سخ}}۹۳۴ م{{سخ}}۸۸۰{{سخ}}۱۱۱۴{{سخ}}۱۱۲۹{{سخ}}۱۱۷۵{{سخ}}۲۴ آذر ۱۳۰۴{{سخ}}۱۷ دی ۱۳۵۶ - ۲۲ بهمن ۱۳۵۷{{سخ}}۱۲ آذر ۱۳۵۸{{سخ}}۶ مرداد ۱۳۵۸ | پيلئکي = ۱,۶۴۸,۱۹۵ | پيلئکي رتبه=۱۸اؤم | آو ٚ درصد=۷/۰۷ | جمعيت ٚ سال=دی ۱۳۹۹ | جمعيت=۸۹,۴۶۸,۴۰۷ | جمعيت ٚ رتبه=۱۷اؤم | جمعيت ٚ تراکؤم=۵۰ نفر ايته کيلۊمتر مۊربع مئن<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_by_population_density</ref> | جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=۱۲۶اؤم | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=۲۰۱۹ | داخلي ناخالص ٚ تؤليد=۱/۰۰۷ تريليۊن دؤلار<ref name="imf">{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=. &br=1&c=429&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=49&pr.y=۱۰|title=Iran|publisher=International Monetary Fund|accessdate=۲۰۱۰–۰۴–۲۱| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYE7poS | archivedate = 06 May 2012}}</ref> | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=۱۸اؤم | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=۱۷/۶۶۲ دؤلار<ref>http://www.tabnak.ir/fa/news/264313/افزایش-سرانه-تولید-ناخالص-داخلی-ایران</ref> | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=۶۶اؤم | انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=۲۰۱۸ | انساني تؤسعه شاخص={{increase}} ۰/۷۹۷<ref name="HDI">{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211201210446/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf%7Ctitle=Human Development Report ۲۰۱۰|year=۲۰۱۰|publisher=United Nations|accessdate=5 November ۲۰۱۰| archiveurl = https://web.archive.org/web/20210614070129/https://www.webcitation.org/67SYERaMJ | archivedate = 06 May 2012}}</ref> | انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=۶۵اؤم | انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=<span style="color:#090;">بالا</span> | پۊل ٚ واحد=ريال | پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=IRR | زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي ۳:۳۰+ | تاوستاني زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي ۴:۳۰+ | utc=+۳:۳۰ | dst=+۴:۳۰ | کد بین‌المللی خودرو=[[IR]] | اينترنتي دامنه= [[ir.]] | تلفؤن ٚ پيش شۊماره=۹۸ | جيني= ۴۰/۰<ref name='CBI'>[https://web.archive.org/web/20110113052137/http://www.cbi.ir/page/5881.aspx CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹]. Retrieved 4 July 2009.</ref><span style="color:#fc0;">(متوسط)</span> | تقويم=خۊري تقويم | جيني سال=۲۰۱۶ | جيني رتبه=<span style="color:#fc0;">(متوسط)</span> | فرانئن ٚ ور = راست | برق ٚ وؤلتاژ= ۲۴۰~۲۲۰ | برق ٚ فرکانس= ۵۰ هرتز (یوروپلاگ، شوکو) }} '''ایران''' کي اۊن ٚ رسمي نام، '''ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري''' ايسه، ايته پيله کيشور خۊرخۊسي [[آسیا]] مئن ايسه. ايران ۱,۶۴۸,۱۹۵ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، مئني‌خۊرتاو ٚ دۊوؤمي پيله کيشوره. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ [[پاکستان]]، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج]] ؤ [[عۊمان ٚ دریا]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[عراق]] ؤ [[تۊرکيه]] سامانان-أ فأرسه. أ کيشور ايته استراتژيک ٚ جيگا مئن قرار بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊن ٚ نسا نهأ ايته مۊهم ٚ مسير نفت ٚ اينتقال ٚ وأسي ايسه. ايران ٚ جمعيت ۸۹,۵ ميليۊن نفر-أ دواره ؤ [[تئران]]، أ کيشور ٚ مرکز ؤ پيله‌ترين شأر ايسه. ايران ٚ رسمي زوان [[فارسي]] ايسه ولي أ کيشور ٚ دۊرۊن پۊر قؤم ؤ طاىفه زيوه ؤ هرته خۊشان ٚ مخصۊص زوان ؤ گۊىش ٚ أمرأ گب زنئده. ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري خۊ أساسي قانۊن ٚ مئن، ايسلام-أ ايران ٚ رسمي دين ؤ شيعه-یأ ني اۊن ٚ رسمي مذهب اعلام بۊگۊده ؤ مردۊم ني ويشتر هأ دين ؤ مذهب-أ دۊمبال کۊنئده. [[فاىل:Iran1.JPG|left|thumb|ایران]] ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني ايلام ؤ جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ فلات ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن [[پيله کۊرؤش]] هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. مقدۊني اسکندر چارته قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن ايران ؤ أ ايمپراتۊري-أ فتح بۊگۊده ؤ ايران ايته جه ىۊنان ٚ ايمپراتۊري مملکتان بۊبؤست. أشکاني‌ئن سه قرن ميلاد ٚ قبل سلۊکيان-أ کي ايته ىۊناني حکۊمت بۊ شکست بدأد ؤ دۊواره ايران ٚ حکۊمت اۊن ٚ بۊمي مردۊم ٚ دس دکفت. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد قۊدرت ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأد. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک رۊم ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن باعث بۊبؤسته بۊ کي ايران ضعيف ببه. هفتؤمي ميلادي قرن ٚ مئن مۊسلمانان ساساني ايمپراتۊري-أ فترکستد ؤ ايران-أ ساساني‌ئن ٚ جه بيگيتد ؤ ايسلام-أ اۊن ٚ مئن رواج بدأد. ايسلامي خلافت ٚ زمات ٚ جه تا سيزدهؤمي قرن، أدبي، علمي ؤ هۊنري کۊنۊشان ايران ٚ مئن رؤنق دأشتي ؤ ايران ٚ مردۊم [[ايسلام ٚ زرين زمات]] ٚ مئن پۊر تأثير دأشتيد. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان، ايسلام ٚ پسي بامؤد کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن تۊرکان کۊچ بۊگۊدئد ايران ؤ گلف گلف خۊشان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. سيزدهؤمي ميلادي قرن مؤغؤلان ايران-أ فترکستد ؤ ايلخانان ٚ حکۊمت کار ٚ سر بامؤ ؤ بأزين ني ايران تیمۊري ايمپراتۊري دس دکفت. [[صفوئن|صفوي‌ئن]] خۊشان ٚ دؤره مئن ايقتصاد-أ رؤنق بدأد ؤ ايران ٚ سامانسران-أ ايمن بۊگۊدئد. صفوي‌ئن ٚ زمات ٚ مئن بۊ کي ۹ قرن ٚ پسي ايته مستقل ؤ بۊمي حۊکۊمت ايران-أ خۊ دس بيگيته ؤ کيشور ٚ رسمي مذهب-أ شيعه بۊگۊده ؤ هۊ زمات تا هأسأ شيعه ايران ٚ غالب ٚ مذهب ايسه. صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر حؤکۊمت بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته. ۱۲۸۰ شمسي دهه مئن مشرۊطه جۊمبش ايران ٚ مئن قۊدرت بيگيفت ؤ مشرۊطه أساسي قانۊن ايران ٚ مئن ايجرا بۊبؤست. ۱۳۰۴ سال ٚ دۊرۊن پألوي حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رضاشا بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله ايصلاحات ايجاد ؤ کيشور ٚ زيرساخت تقويت بۊبؤست. محمدرضا پهلوي ني هأ سياست-أ خۊ دؤره مئن پيش بيگيته ؤ ايران ٚ ايقتصاد پۊر رؤشد ؤ رؤنق بيگيفت. بأزين ني اي سري دليلان ٚ وأسي مردۊم أ حۊکۊمت ٚ جه ناراضي بۊبؤستد تا أنکي ۱۳۵۷ سال ٚ مئن رؤح‌الله خؤمىني ايته ايسلامي اينقلاب ٚ أمرأ پادشايي حۊکۊمت-أ بيگاده ؤ ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري حۊکۊمت ايجاد بۊبؤسته. ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ شمسي سالان ٚ مئن عراق ايران ٚ أمرأ ايته پيله جنگ بۊگۊد کي ايران ٚ ايقتصاد ؤ مردۊم ٚ زيوش ٚ کیفيت ٚ سر پۊر منفي أثر بنأبۊ. هأسأ ايران ٚ رابر سید علي خامنه‌اي ايسه کي خؤمىني پسي رابر بۊبؤسته ؤ ايسلامي جؤمۊري دۊوؤمي رابر ايسه. ايران، مۊتحد ٚ ميللتان ٚ سازمان، ايقتصادي ايلجار ٚ سازمان، ايسلامي ايلجار ٚ سازمان ؤ اؤپک ٚ سازمان ٚ مئن عۊضوه ؤ خۊ منطقه مئن ايته جه پيله قۊدرتان ايسه. ايران خدماتي، صنعتي ؤ کيشاورزي بخشان ٚ مئن زيرساخت دأره کي أ کيشور ٚ ايقتصاد ٚ ىارايي-أ بۊجؤر بؤره ولي أ کيشور ٚ ايقتصاد ٚ پيله بخش هله نفت ؤ گاز ٚ سر تمرکؤز دأره ؤ مالي فساد ني جه باخي اۊن ٚ ايقتصاد ٚ ايرادان ايسه. ايران طبيعي منبعان ٚ نظر ٚ جه پۊر غني ايسه ؤ اؤپک ٚ عۊضوان ٚ مئن سوؤمي پيله نفت ٚ ذخيره-یأ دأره. ==نام== ایران واژهٔ [[باستان فارسی ]] مین «آئیریانا» (airya) و [[فارسی میانه]] مین به شکل «اِران» (erān) بو، و وجه شکل قدیم «airya nama» بیگیفته ببسته بو و به معنای «مردمان اصیل سرزمین » ایسه. ایران [[کردستان]] مین هنوز ایران با هو ایسم قدیمی «اِران» تلفظ به. ایر واژه مین به‌معنی «آزاده» و اونه جمع «ایران» به‌معنی «آزادگان» ایسه. ایران ایسم لغت مین به معنی «سرزمین آریاییان» ایسه و مدت‌ها قبل ان که [[ایسلام]] بایه اونه ایسم بومی ایران، اران، یا ایرانشهر بو. البته ۶۰۰ سال قبل میلاد جا تا ۱۳۱۴ ([[۱۹۳۵ (میلادی)|۱۹۳۵]]) تمام دنیا مین با ایسم «پرشیا» شناخته بوستی. ==تاريخ== ===قبل ایسلام دوره هان=== *[[ایلامیان]] (۳۲۰۰ سال ویشتر [[قبل میلاد|پ. م.]] - ۵۳۹ پ.م.) *[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «نخستین پادشاهی آریاییان ایران مین» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]] *[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا]] *[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] *[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] *[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] ===بعد ایسلام دوره هان=== *[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]] *[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]] *[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]] *[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]] *[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]] *[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]] *[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]] *[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]] *[[ایلخانان مغول]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]] *[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]] *[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]] *[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]] *[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]] *[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]] *[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه]] *[[نظام جمهوری اسلامی]] (۱۳۵۷ ه.خ. - تا الانی ) بنیان‌گذار [[روح الله موسوی خمینی]] ==جۊغرافي== ایران شرق جا با [[افغانستان]] و [[پاکستان]]؛ شمال شرقی جا با [[ترکمنستان]]، بخش میانی شمال جا با [[دریای کاسپین]]، شمال غربی مین با [[جمهوری آذربایجان]] و [[ارمنستان]]؛ غرب مین با [[ترکیه]] و [[عراق]]؛ و سرانجام جنوب جا با آبان [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] همسایه‌ ایسه. ایران دید طبیعی جا ، جه شمال به رود اترک، [[دریای کاسپین]] و [[ارس|رود ارس]]، خاور جا به کوهان [[هندوکش]] و کوهان باختری دره [[سند]]، باختر جا به دامنه‌هان باختری کوهان [[زاگرس]] و حوضه آبریز [[اروندرود]] و جنوب مین به [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] محدود ایسه . ایران نصف ویشتر کویری و نیمه کویری ایسه . حدود یک سوم ایران هم کوهستانی ایسه و بخش کوچکی جه ایران (شامل جلگهٔ جنوب [[دریای کاسپین]] و جلگهٔ [[خوزستان]]) هم جه جلگه‌هان حاصلخیز تشکیل ببوسته. ایران بلندترین کوه هم [[دماوند]] (۵۶۷۱ متر) ایسه. جی دید جوغرافیایی،ایران غربی‌ترین شهر [[کلیساکندی]]؛ شرقی‌ترین شهر [[جالق]]؛ شمالی‌ترین شهر [[پارس آباد]]؛ و جنوبی‌ترین شهر [[چابهار]] ایسه == غذا ؤ خۊراک == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center |- ! نام فارسی !! نام انگلیسی !! نوع !! ترکیبات اصلی !! تصویر |- | [[آش]] || Āsh || میان وعده || آب، سبزیجات، رشته، حبوبات || [[File:Ashe-jo.jpg|80px]] |- | [[اشکنه]] || Eshkenh || غذا || تخم مرغ، نان، پیاز، آب، ادویه || [[File:اشکنه خوراک ایرانی.jpg|80px|پیوند=Special:FilePath/اشکنه_خوراک_ایرانی.jpg]] |- | [[باقلاپلو]] || Baghla Polo || غذا || باقالا، برنج، سبزیجات، گوشت || [[File:Baghala polo.jpg|80px]] |- | [[بریان اصفهان|بریانی]] || Beryani || غذا || گوشت، روغن، نعنا، گردو || [[File:Iranianbyryani2.jpg|80px]] |- | [[ترشی]] || Torshi || چاشنی || میوه‌جات، سبزیجات، سرکه، آب || [[File:Mixed Pickles (9370-72).jpg|80px]] |- | [[حلوا]] || Halva || دسر || آب، آرد، شکر، هل، گلاب || [[File:Հալվա.jpg|80px]] |- | [[خاگینه]] || Khagine || دسر || تخم مرغ، نعنا، زردچوبه || |- | [[خورش]] || Khoresh || غذا || لپه، گوشت، آب، سیب‌زمینی ||[[پرونده:Gheyme.jpg|80px]] |- | [[سمبوسه]] || Sambose || غذا || نان، گوشت، سبزیجات، حبوبات ||[[پرونده:Samosachutney.jpg|80px]] |- | [[شربت]] || Sharbat || نوشیدنی || آب، شکر، طعم دهنده مصنوعی || |- | [[شله زرد]] || Shole Zard || دسر || آب، برنج، زعفران، ادویه‌جات ||[[پرونده:Eftar sholezard sangak.jpg|80px]] |- | [[آبگوشت]] || AbGosht || غذا || آب، گوشت، سبزیجات، حبوبات ||[[پرونده:Abgoosht.jpg|80px]] |- | [[شیربرنج]] || ShirBerenj || چاشنی || شیر، شکر، برنج، شیره||[[File:Risalamande.jpg|80px]] |- | [[شیرین پلو]] || Shirin Polo || غذا || برنج، پرتغال، زعفران، فلفل سیاه||[[پرونده:Stamps of Azerbaijan, 2005-701.jpg|80px]] |- | [[عدس پلو]] || Adas Polo || غذا || عدس، برنج، ادویه‌جات، سبزیجات ||[[پرونده:Adas polo.JPG|80px]] |- | [[حلیم]] || Halim || میان وعده || گندم، جو، عدس، گوشت ||[[پرونده:Hyderabadihaleem.JPG|80px]] |- | [[فرنی]] || Kheer || غذا || آردبرنج، گندم، شیر، شکر، زعفران ||[[پرونده:Kheer.jpg|80px]] |- | [[عدسی]] || Adasi || غذا || عدس، پیاز، نعنا، آرد، ادویه‌جات || |- | [[کاچی]] || Kachi || دسر || آرد، شکر، گلاب، روغن، زعفران ||[[پرونده:Kachi-ghaza.jpg|80px]] |- | [[کباب]] || Kabab || غذا || کباب، ادویه‌جات، خمیر نان ||[[پرونده:Kebab.jpg|80px]] |- | [[کله پاچه]] || KalePache || غذا || سر گوسفند، روغن، آب، ادویه‌جات ||[[پرونده:Khash (dish).jpg|80px]] |- | [[کلوچه]] || Koloche || میان وعده || آرد گندم، شکر، روغن ||[[پرونده:Chocolate chip cookies.jpg|80px]] |- | [[کوفته]] || Kofteh || غذا || سبزیجات، گوشت، آب، برنج ||[[پرونده:Koufte Ber.JPG|80px]] |- | [[آلبالوپلو]] || Albalo Polo || غذا || آلبالو، برنج، آب، سبزیجات ||[[پرونده:Ālbāloo polu (1).jpg|80px|پیوند=Special:FilePath/Ālbāloo_polu_(1).jpg]] |- | [[دلمه]] || Dolme || غذا || گوشت، سبزی، برگ مو، سیب زمینی ||[[پرونده:Yarpaq dolması.jpg|80px]] |- | [[دمپختک]] || Dampokhtak || غذا || برنج، رب، پیاز، روغن، فلفل ||[[پرونده:Dampokhtak.JPG|80px]] |- | [[رشته پلو]] || Reshte Polo || غذا || گوشت، پیاز، کشمش، خرما || |- | [[کوکو]] || KoKo || غذا || سبزیجات، تخم مرغ، آرد، سیب‌زمینی ||[[پرونده:Kookoo-sabzi.jpg|80px]] |- | [[زرشک پلو]] || Zershk Polo || غذا || مرغ، گوشت، برنج، رب، ادویه‌جات || [[پرونده:Zereshk polo.jpg|80px|پیوند=Special:FilePath/Zereshk_polo.jpg]] |- | [[سبزی پلو]] || Sabzi Polo || غذا || برنج، سبزیجات، زعفران، ماهی || [[پرونده:Sabzi polo.jpg|80px]] |- | [[کتلت]] || Kotlet || غذا || گوشت، سیب‌زمینی، پیاز، تخم مرغ || [[پرونده:Kotleta.JPG|80px]] |- | [[کلم پلو]] || Kalam Polo || غذا || کلم، برنج، سبزیجات || |- | [[کله جوش]] || KalJosh || غذا || پیاز، کشک، زردچوبه، روغن، گردو|| |- | [[لوبیا پلو]] || Loobiya Polo|| غذا || باسمانی، برنج، لوبیا سبز، گوشت || [[پرونده:Loobia Polo.jpg|80px]] |- | [[میرزاقاسمی]] || Mirza Ghassemi || غذا || بادنجان، ادویه‌جات، تخم مرغ، سبزیجات || [[پرونده:Mirza-Qasemi dish.jpg|80px]] |- | [[نخودپلو]] || Nokhod Polo || غذا || نخود، برنج، حبوبات، سبزیجات || |- | [[یتیمچه]] || Yatimche || غذا || بادنجان، گوجه، سیب‌زمینی، پیاز || |- |} ==ايران ٚ کيشوري تخسيمان== *'''ايران ۳۱ تا اۊستان دأره:''' [[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ نخشه]] {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !رچ!!اۊستان ٚ نام<ref>{یادکرد وب|عنوان=پورتال وزارت کشور - اخبار|نشانی=https://web.archive.org/web/20081120134847/http://www.moi.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=News&CategoryID=25bdb60a-cbea-4641-94ac-5ef525670863&LayoutID=b19583be-e43d-459b-8110-f0453f12adca&ID=53a487d9-11c1-4602-a48d-d3b834732cb1|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2008-11-20|بازبینی=2020-08-06}}</ref>!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات |- !۱ |[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي |- !۲ |[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي |- !۳ |[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي |- !۴ |[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي |- !۵ |[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]<ref>{یادکرد وب|عنوان=MehrNews.com - Iran, world, political, sport, economic news and headlines|نشانی=https://web.archive.org/web/20110920053536/http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2011-09-20|بازبینی=2020-08-06}}</ref>||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي |- !۶ |[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي |- !۷ |[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي |- !۸ |[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي |- !۹ |[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهرکرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي |- !۱۰ |[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]<ref name="الحاق طبس به خراسان جنوبی">تجدیدنظر در آمار دو استان مرتبط پس از الحاق شهرستان طبس در ۱۳۹۰ از استان یزد به خراسان جنوبی با توجه به داده‌های ۱۳۵۸</ref>||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي |- !۱۱ |[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|رضوي خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي |- !۱۲ |[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي |- !۱۳ |[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي |- !۱۴ |[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي |- !۱۵ |[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي |- !۱۶ |[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي |- !۱۷ |[[فارس ٚ اۊستان|فارس]]||هفتؤم||[[شيراز]]||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي |- !۱۸ |[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي |- !۱۹ |[[قۊم ٚ اۊستان|قۊم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قۊم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي |- !۲۰ |[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي |- !۲۱ |[[کرمان ٚ اۊستان|کرمان]]||هشتؤم||[[کرمان]]||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي |- !۲۲ |[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي |- !۲۳ |[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي |- !۲۴ |[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي |- !۲۵ |[[گيلان ٚ اۊستان|گيلان]]||أول||[[رشت]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي |- !۲۶ |[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي |- !۲۷ |[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي |- !۲۸ |[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي |- !۲۹ |[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي |- !۳۰ |[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي |- !۳۱ |[[ىزد ٚ اۊستان|ىزد]]<ref name="الحاق طبس به خراسان جنوبی">تجدیدنظر در آمار دو استان مرتبط پس از الحاق شهرستان طبس در ۱۳۹۰ از استان یزد به خراسان جنوبی با توجه به داده‌های ۱۳۵۸</ref>||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي |} ==مردۊم== پیشینهٔ تاریخی تمدن ایران واگرده به تمدنان [[عیلام]]، [[شهر سوخته]]، [[جیرفت]] و... ، ولی اون شروع تاریخ سیاسی جی آغاز ایران حکومت پادشاهی زمان [[ماد]] مین ایسه. شاهنشاهی ماد، ایران نخسین شاهنشاهی بو و هناویسی به عنوان ایران شروع تاریخ شاهنشاهی درنظر بیگیفته ببسته. ایران امروزه جه اقوام زیادی من جمله :[[فارس]]،[[مردم آذری‌|آذربایجانی(آذری)]]، [[مردم کرد|کرد]]،[[بلوچ]]، [[مردم مازندرانی|مازندرانی(مازنی)]]، [[گیلک]]، [[قشقایی]]، [[عرب]]، [[لک]]، [[تالشی]]، [[ترکمن]]، و [[یهودی]] تشکیل ببوسته. ایران مین حدود ۲۰ تا زوان و ۱۱۰ تا گویش زبانی رواج داره و ایران پیله ترین گروه‌هان زوانیا [[فارسی]]، [[ترکی آذربایجانی]]، [[کردی]]، [[زبان ترکمنی|ترکمنی]]، [[گیلکی]]، [[زبان مازندرانی|مازندرانی]]، [[زبان خلجی|خلجی]]، [[تالشی]]، [[لری]]، [[گویش بختیاری|بختیاری]]، [[عربی]]، [[بلوچی]]، [[لکی]]، [[دیلمی]]، [[تاتی]]، [[زبان ارمنی|ارمنی]]، [[آشوری]]، [[مندایی]]، [[زبان گرجی|گرجی]]، [[عبری]]، [[کلدانی]] و غیره تشکیل دهه . ایران زوان رسمی و ایداری فارسی ایسه. [[فارسی]] ایته جه زوانان شاخیه [[هند و اروپایی]] ایسه . براساس اصل پانزدهم [[ایران قانون اساسی ]] کتابان درسی باید با ا زوان و خط ببه ، ولی ایستفاده جه زوانان محلی و قومی مطبوعات مین و رسانان گروهی و درس دان اوشان ادبیات مدارس مین ، کنار زوان فارسی آزاد ایسه. ==سربس== {{ایران اوستانان}} [[Category:سیاسی جوغرافی]] [[Category:دونیا کشورؤن]] [[Category:آسیا کشورؤن]] [[رده:جوغرافی]] [[رده :مردوم]] [[رده:تارئخ]] [[رده:حىاتي وانويسؤن]] [[جرگه:کشورؤن]] kl3cbobh39fb1oxub5gdoot43vx8rey 157849 157848 2026-06-29T14:48:25Z ~2026-37337-72 18694 157849 wikitext text/x-wiki '''....>اٚیرٚآٚن ٚ اٚتٚیک😎پٚتٚیک-نٚام، اٚیرٚآٚن''' '''بیبی خٚؤٚجٚیر تٚرٚن ادامان تاریخشاهر ۴تا تا دیودآٚر/اٚٓبٚد زٚندٚه اٚیسٚن، مٚآٚهٚ رٚخ شٚعبٚآٚنی پٚؤٚر و اٚسفٚندٚ هٚآٚدٚیاٚٓٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و مٚژگٚآٚن هٚآٚدٚیاٚٓٚن سیآٚهٚکل مٚحٚلٚه و سٚینٚآٚ غٚیآٚثٚی حٚآٚفٚظٚی ۱۰۰صٚدٚ-مٚیٰن خٚدٚآٚئی پیلٚهٰ ترن وخشٚش کآٚسپٚیٚآٚنٚی''' یتا/ایتا خوجیر معرکه گتعه پیله دئباری ساموٚان/کٚشور ایسه گ زیمیۆ هۆرۆ گیوشه و/ڤ مجیک ایسه. '''ایران ٚ چاودار/رٰٚهٚبٚرٚ/شاه/میرزا🐦‍🔥آراد غیآثی شرفمیرزآئی حآفظی هآدیآن سیآهکل محله شرپشآه اعلوی شعبآنی پور دهبنه نآصراعلوی پآگآهمیرزآیی خردآد دیآ ورفنه پور سیآهکلمآرلیکی سیکلمآئرلیکی شآده ای سپردآنی مآهآنی بأ194.444سنتیمییتری  بۊرز آبآدی حآفظ  و/ڤ اٍعمآد ڤ/و زید ای چآودآرشرفمیرزآشآهخسرو-پنآه/وآوریت اٰنآر کآسپیگیلکمزدیسنآئیفآرسیکآرمانیزرتشئ گیلٚکی دٚیلٚمٚآٚنٚی ایرآنی🐦‍🔥 ایسه.''' ايران ۱,۶۴۸,۳۳۱ هزرمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، هورٚ ‌خۊرتاو ٚ اوٚلی پيله سامان بی. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري|کلسیاه اٚذرپادگان]] ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپئن ٚ دریا|کاٚٓسپیئن دَریآ]] ، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ پاکستان، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج|کاسپی شاخاوٚ/ویئر/سما]] ؤ مکران دَریاٚ ؤ آٚرٚیٚآٚیی دَریاٚ [[خۊرخۊس]] ٚ جه عراق ؤ [[تۊرکيه]] سامان داٚهشتیبیٚ. ایٚ کيشور ايته موٚهم ٚ جيگا میان بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊنوٚ میان یتا موٚهم ٚ نفت ٚ اينتقال ٚ رهوٚ ایسه ک گته لوٚتکاوانٚ وأسي جه اش رد ابن. ايران ٚ جمهٚعیت ,۹۴ ميليۊن اوٚدم ایسهونوٚ ک اویر نین ایرانوٚ بیرو؛ [[سياکل ٚ شأرستان|سیاهکل]] ایرانوٚ میان ڤ پیلاه‌ترين شأر ایسه؛ یتا شاهر ک مردمونوش [[کاسپئن ٚ دریا|نانجهونو]] هوٚرو میان چکوٚنن. ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني مارلیکوٚ ايلام ؤ ارتا/جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ کتلوانوٚ فلت ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن پيله کۊرؤش هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. ایرانی أشکاني‌ئنوٚ بماندوٚ سلۊکيان-أ کي ایتا/یتا ایرانی حکۊمت بۊنوٚ جم جم بئوده بۆ. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد پاریاوی ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأبوٚن. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک ایتالیو ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن بۊبؤسته بۊ کي ايرانوٚ لور ایخد پاریاو ابهوٚ. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان مٚث ایرانی-کاسپی-گیلک-دیلمیوٚان ال بویه بمانددوٚ عرپستانوٚ بوٚردن جه بر تا سعودیه. مزدیسناو ٚ با بامؤدنوٚ کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن گلف گلف سلجوقیان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. ايرانی تیمۊري پس ایرانی ايمپراتۊريوٚ دس دکفته. بیلهی صفویون خۊشان ٚ شیت بۆن، صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر پاریاو بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته مث کلسیایی تالش، جه جومله اورو هیرکاونی داموٚانان. ۱۴۹۸ سل ٚ دۊرۊن پاٚهلوی حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رزاشاه بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله لوار ايجاد ؤ کيشور ٚ بن جاسئدهانۆ پاریاوتر بۊبؤست. ۱۵۵۲ سال ٚ مئن ایروٚنی کاسپی گیلک پیلّآٚه آراد بمابوٚ پاریاوی ایرانوٚ هگیته. ==نٚم== ايرانوٚ نام جه اریایی بمابوٚ چو تموٚم امی موٚردوٚمون اریایی ایسنوٚ ایرانوٚ نام منی دهه اریاییانوٚ دیباری/دئباري سامان. ایران دیباردرتری هورٚ کشور ایسه. ==دهبآر: کلا ۲۲۶ ساموانداری چورنهچورنه== *مآعرلیکیآن ک کاسپی مارلیک کاسپی گیلک بوٚ، ۷۸۴۶ سال پیش جه ۱۵۹۹ دیلمی گیلک کاسپیانی ایرانی گهدسیتا *آرتا *[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]] *[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ|پیله کوروش]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا|خشایارشاه]] *[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] *[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] *[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] *دابوید Dabuyids *[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]] *[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]] *[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]] *[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]] *[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]] *[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]] *[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]] *[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]] *[[ایلخانان مغول|ایلخانان]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]] *[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]] *[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]] *[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]] *[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]] *[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]] *[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه|رزا مازرونی شاه]] *گت آرادوٚ دولت (جه ۲۵۸۳ - تٚ الانی ) ==دماوند یتا کاسپی گیلک کتل ایسه== دماوند کتل ۵۷۰۲ جور شوئه [[کاسپئن ٚ دریا|کاسپی دریاوٚ]] جه ری ==ایرآن ٚ میٰن هسآه خدآئی!== {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !رچ!!اۊستان ٚ نام!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات |- !۲۵ |آذربایجان||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي |- !۲ |کلسیاعی کوردستان||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي |- !۳ |[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي |- !۴ |سپاهان||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي |- !۵ |البروز||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي |- !۶ |[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي |- !۷ |[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي |- !۸ |[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي |- !۹ |[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهأرکۊرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي |- !۱۰ |[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي |- !۱۱ |[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|مئني خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي |- !۱۲ |[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي |- !۱۳ |[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي |- !۱۴ |[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي |- !۱۵ |[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي |- !۱۶ |[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي |- !۱۷ |[[پارسیپانی (نيۊجرسي)|پارس🐕]]||هفتؤم||خلیج🧕🏿عربی||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي |- !۱۸ |[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي |- !۱۹ |[[قؤم ٚ اۊستان|قؤم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قؤم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي |- !۲۰ |[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي |- !۲۱ |[[کرمان ٚ اۊستان|کارمان]]||هشتؤم||کارمون||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي |- !۲۲ |[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي |- !۲۳ |[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر کوروش]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي |- !۲۴ |[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي |- !۲۶ |[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي |- !۲۷ |[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي |- !۲۸ |[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي |- !۲۹ |[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي |- !۳۰ |[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي |- !۳۱ |[[ىزد ٚ اۊستان|يٚزد]]||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي |- !۱ | [[گيلان|كاسپي گيلان]]||أول||[[سياکل ٚ شأرستان|سیآهکل]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي |- ! | | | | | | | | |} [[Category:سیاسی جوغرافی]] [[Category:دونیا کشورؤن]] [[Category:آسیا کشورؤن]] [[رده:جوغرافی]] [[رده :مردوم]] [[رده:تارئخ]] [[رده:حىاتي وانويسؤن]] [[جرگه:کشورؤن]] 2dt0vwvxe4mrdkvfeg8n1ivjbqtiops 157850 157849 2026-06-29T14:48:34Z Codename Noreste 15478 ویرایش [[Special:Contributions/~2026-37337-72|~2026-37337-72]] ([[User talk:~2026-37337-72|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:NDG|NDG]] انجام داده بود واگردانده شد 157740 wikitext text/x-wiki {{کيشور ٚ اطلاعات ٚ جعبه | أصلي نام=ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري | عادي نام=ايران | بيدۊق ٚ تاتايي=Flag of Iran.svg | ميللي نشان ٚ تاتايي=Coat of arms of Iran.svg | ميللي شعار=''استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی'' | ميللي سۊرۊد= مهر خاوران {{سخ}} {{سخ}}[[File:Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga]] | نخشه=Iran (orthographic projection).svg | مرکز= [[تئران]] | پيله‌ترين شأر = | رسمي زوان =[[فارسي]] | رائج ٚ زوانان= ۵۳٪ [[فارسي]]{{سخ}}۱۸٪ [[آذربايجاني زوؤن|آذرباىجاني]] ؤ تۊرکي زوانان{{سخ}}۱۰٪ [[کۊردي زوؤن|کۊردي]]{{سخ}}۷٪ [[گيلکي]] ؤ [[گلکي]]{{سخ}}۶٪ [[لۊري زوؤن|لؤری]]{{سخ}}۲٪ [[بلۊچي زوؤن|بلۊچي]]{{سخ}}۲٪ [[عربي زوان|عربي]]{{سخ}}۲٪ باخي زوانان (أرمني، آسۊري، گۊرجي، لکي، سمناني، [[تالشي]]) | نژادان= فارس، آذرباىجاني، گيلک، مازندراني، کۊرد، لؤر، بلۊچ، عرب |دين=ايسلام (رسمي) |أهالي نام=ايراني | حکۊمت ٚ نؤع= ايسلامي جؤمۊري | حاکمان ٚ نؤع={{•}} رابر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر{{سخ}}{{•}} ريئيس جؤمۊر ٚ أولي معاون{{سخ}}{{•}} مجلس ٚ ريئيس{{سخ}}{{•}} قضائيه قوه ريئيس{{سخ}} {{•}} نگهبان ٚ شؤرا دبير{{سخ}} | حاکمان ٚ نام =مجتبی خامنه‌اي{{سخ}}مسعۊد پزشکیان{{سخ}}محمدرضا عارف{{سخ}}محمدباقر قاليباف{{سخ}}غلامحسین محسني اژه‌اي{{سخ}}أحمد جنتي |مقننه={{سخ}} |أعلا مجلس= نگهبان ٚ شؤرا |سفلا مجلس= ايسلامي شؤرا مجلس |تاريخي دؤره‌ئن={{•}}ماد{{سخ}}{{•}} هخامنشي‌ئن{{سخ}}{{•}}أشکاني‌ئن{{سخ}}{{•}} ساساني‌ئن{{سخ}}{{•}}[[بۊىه‌ئن]]{{سخ}}{{•}} [[صفوئن|صفوي‌ئن]]{{سخ}}{{•}}أفشاري‌ئن{{سخ}}{{•}}زنديان{{سخ}}{{•}}قاجاري‌ئن{{سخ}}{{•}}پهلوي‌ئن{{سخ}}{{•}} ۱۳۵۷ انقلاب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ تصويب{{سخ}}{{•}}أساسي قانۊن ٚ اصلاح{{سخ}} |بنانهأن ٚ زمات= ۶۷۸ پ. م{{سخ}}۵۵۰ پ. م{{سخ}}۲۴۷ پ. م{{سخ}}۲۲۴ م{{سخ}}۹۳۴ م{{سخ}}۸۸۰{{سخ}}۱۱۱۴{{سخ}}۱۱۲۹{{سخ}}۱۱۷۵{{سخ}}۲۴ آذر ۱۳۰۴{{سخ}}۱۷ دی ۱۳۵۶ - ۲۲ بهمن ۱۳۵۷{{سخ}}۱۲ آذر ۱۳۵۸{{سخ}}۶ مرداد ۱۳۵۸ | پيلئکي = ۱,۶۴۸,۱۹۵ | پيلئکي رتبه=۱۸اؤم | آو ٚ درصد=۷/۰۷ | جمعيت ٚ سال=دی ۱۳۹۹ | جمعيت=۸۹,۴۶۸,۴۰۷ | جمعيت ٚ رتبه=۱۷اؤم | جمعيت ٚ تراکؤم=۵۰ نفر ايته کيلۊمتر مۊربع مئن<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sovereign_states_and_dependent_territories_by_population_density</ref> | جمعيت ٚ تراکؤم ٚ رتبه=۱۲۶اؤم | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سال=۲۰۱۹ | داخلي ناخالص ٚ تؤليد=۱/۰۰۷ تريليۊن دؤلار<ref name="imf">{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=. &br=1&c=429&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=49&pr.y=۱۰|title=Iran|publisher=International Monetary Fund|accessdate=۲۰۱۰–۰۴–۲۱| archiveurl = http://www.webcitation.org/67SYE7poS | archivedate = 06 May 2012}}</ref> | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ رتبه=۱۸اؤم | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه=۱۷/۶۶۲ دؤلار<ref>http://www.tabnak.ir/fa/news/264313/افزایش-سرانه-تولید-ناخالص-داخلی-ایران</ref> | داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ سرانه رتبه=۶۶اؤم | انساني تؤسعه شاخص ٚ سال=۲۰۱۸ | انساني تؤسعه شاخص={{increase}} ۰/۷۹۷<ref name="HDI">{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211201210446/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf%7Ctitle=Human Development Report ۲۰۱۰|year=۲۰۱۰|publisher=United Nations|accessdate=5 November ۲۰۱۰| archiveurl = https://web.archive.org/web/20210614070129/https://www.webcitation.org/67SYERaMJ | archivedate = 06 May 2012}}</ref> | انساني تؤسعه شاخص ٚ رتبه=۶۵اؤم | انساني تؤسعه شاخص ٚ وضع=<span style="color:#090;">بالا</span> | پۊل ٚ واحد=ريال | پۊل ٚ واحد ٚ کؤد=IRR | زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي ۳:۳۰+ | تاوستاني زمات ٚ جيگا=ىۊتي‌سي ۴:۳۰+ | utc=+۳:۳۰ | dst=+۴:۳۰ | کد بین‌المللی خودرو=[[IR]] | اينترنتي دامنه= [[ir.]] | تلفؤن ٚ پيش شۊماره=۹۸ | جيني= ۴۰/۰<ref name='CBI'>[https://web.archive.org/web/20110113052137/http://www.cbi.ir/page/5881.aspx CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹]. Retrieved 4 July 2009.</ref><span style="color:#fc0;">(متوسط)</span> | تقويم=خۊري تقويم | جيني سال=۲۰۱۶ | جيني رتبه=<span style="color:#fc0;">(متوسط)</span> | فرانئن ٚ ور = راست | برق ٚ وؤلتاژ= ۲۴۰~۲۲۰ | برق ٚ فرکانس= ۵۰ هرتز (یوروپلاگ، شوکو) }} '''ایران''' کي اۊن ٚ رسمي نام، '''ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري''' ايسه، ايته پيله کيشور خۊرخۊسي [[آسیا]] مئن ايسه. ايران ۱,۶۴۸,۱۹۵ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، مئني‌خۊرتاو ٚ دۊوؤمي پيله کيشوره. ايران [[خۊرخۊس|خۊرخۊسي]] [[کلسيا]] جه [[آذرباىجان ٚ جؤمۊري]] ؤ [[أرمنستان]]، [[کلسيا]] جه [[کاسپي دریا]]، [[خۊرتاو|خۊرتاوي]] [[کلسيا]] جه [[تۊرکمنستان]]، خۊرتاو ٚ جه [[أفغانستان]] ؤ [[پاکستان]]، [[نسا]] جه [[فارس ٚ خليج]] ؤ [[عۊمان ٚ دریا]] ؤ [[خۊرخۊس]] ٚ جه [[عراق]] ؤ [[تۊرکيه]] سامانان-أ فأرسه. أ کيشور ايته استراتژيک ٚ جيگا مئن قرار بيگيته‌دره ؤ هؤرمؤز ٚ تنگه کي اۊن ٚ نسا نهأ ايته مۊهم ٚ مسير نفت ٚ اينتقال ٚ وأسي ايسه. ايران ٚ جمعيت ۸۹,۵ ميليۊن نفر-أ دواره ؤ [[تئران]]، أ کيشور ٚ مرکز ؤ پيله‌ترين شأر ايسه. ايران ٚ رسمي زوان [[فارسي]] ايسه ولي أ کيشور ٚ دۊرۊن پۊر قؤم ؤ طاىفه زيوه ؤ هرته خۊشان ٚ مخصۊص زوان ؤ گۊىش ٚ أمرأ گب زنئده. ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري خۊ أساسي قانۊن ٚ مئن، ايسلام-أ ايران ٚ رسمي دين ؤ شيعه-یأ ني اۊن ٚ رسمي مذهب اعلام بۊگۊده ؤ مردۊم ني ويشتر هأ دين ؤ مذهب-أ دۊمبال کۊنئده. [[فاىل:Iran1.JPG|left|thumb|ایران]] ايران ٚ مئن باستاني تمدؤناني ايلام ؤ جيرؤفت ٚ مأنستن نهأبۊد. أول بار کي ايران ٚ فلات ايته حکۊمت ٚ جير متحد بۊبؤست ماد ٚ پادشاهي زمات ٚ مئن بۊ کي اۊن ٚ تاريخ هفتصد سال ميلاد ٚ قبل-أ واگرده. شش قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن [[پيله کۊرؤش]] هخامنشي ايمپراتۊري-أ بنا بۊگۊده ؤ ايته جه تاريخ ٚ پيله‌ترين ايمپراتۊريان-أ چأگۊده. مقدۊني اسکندر چارته قرن ميلاد ٚ قبل ٚ مئن ايران ؤ أ ايمپراتۊري-أ فتح بۊگۊده ؤ ايران ايته جه ىۊنان ٚ ايمپراتۊري مملکتان بۊبؤست. أشکاني‌ئن سه قرن ميلاد ٚ قبل سلۊکيان-أ کي ايته ىۊناني حکۊمت بۊ شکست بدأد ؤ دۊواره ايران ٚ حکۊمت اۊن ٚ بۊمي مردۊم ٚ دس دکفت. ميلادي سۊوؤمي قرن ٚ مئن ساساني‌ئن بامؤد قۊدرت ٚ سر ؤ چارصد سال ٚ ره ايران ٚ مئن حکۊمت بۊگۊدئد ؤ مزديسنا-یأ خۊشان ٚ أصلي دين قرار بدأد. ايران ساساني‌ئن ٚ زمات هميشک رۊم ٚ أمرأ جنگ دۊبۊ ؤ هأن باعث بۊبؤسته بۊ کي ايران ضعيف ببه. هفتؤمي ميلادي قرن ٚ مئن مۊسلمانان ساساني ايمپراتۊري-أ فترکستد ؤ ايران-أ ساساني‌ئن ٚ جه بيگيتد ؤ ايسلام-أ اۊن ٚ مئن رواج بدأد. ايسلامي خلافت ٚ زمات ٚ جه تا سيزدهؤمي قرن، أدبي، علمي ؤ هۊنري کۊنۊشان ايران ٚ مئن رؤنق دأشتي ؤ ايران ٚ مردۊم [[ايسلام ٚ زرين زمات]] ٚ مئن پۊر تأثير دأشتيد. نؤهؤمي ميلادي قرن ٚ مئن دۊواره ايراني حۊکۊمتان، ايسلام ٚ پسي بامؤد کار ٚ سر ؤ دهؤمي قرن ٚ مئن تۊرکان کۊچ بۊگۊدئد ايران ؤ گلف گلف خۊشان ٚ ره ايران ٚ مئن حۊکۊمت ني تشکيل بدأد. سيزدهؤمي ميلادي قرن مؤغؤلان ايران-أ فترکستد ؤ ايلخانان ٚ حکۊمت کار ٚ سر بامؤ ؤ بأزين ني ايران تیمۊري ايمپراتۊري دس دکفت. [[صفوئن|صفوي‌ئن]] خۊشان ٚ دؤره مئن ايقتصاد-أ رؤنق بدأد ؤ ايران ٚ سامانسران-أ ايمن بۊگۊدئد. صفوي‌ئن ٚ زمات ٚ مئن بۊ کي ۹ قرن ٚ پسي ايته مستقل ؤ بۊمي حۊکۊمت ايران-أ خۊ دس بيگيته ؤ کيشور ٚ رسمي مذهب-أ شيعه بۊگۊده ؤ هۊ زمات تا هأسأ شيعه ايران ٚ غالب ٚ مذهب ايسه. صفوي‌ئن ٚ پسي، زندي‌ئن ؤ أفشاري‌ئن ايران ٚ سر حؤکۊمت بۊگۊدئد. قاجاري‌ئن ٚ زمات، ايران رۊسيه أمرأ ور دکفت ؤ اۊشان ٚ جنگان ٚ مئن ايران پۊر جه خۊ شأران ؤ اۊستانان-أ دواخته. ۱۲۸۰ شمسي دهه مئن مشرۊطه جۊمبش ايران ٚ مئن قۊدرت بيگيفت ؤ مشرۊطه أساسي قانۊن ايران ٚ مئن ايجرا بۊبؤست. ۱۳۰۴ سال ٚ دۊرۊن پألوي حۊکۊمت کار ٚ سر بامؤ کي اۊن ٚ بنانئأنکس ني رضاشا بۊ. أ دؤره ايران ٚ مئن پيله ايصلاحات ايجاد ؤ کيشور ٚ زيرساخت تقويت بۊبؤست. محمدرضا پهلوي ني هأ سياست-أ خۊ دؤره مئن پيش بيگيته ؤ ايران ٚ ايقتصاد پۊر رؤشد ؤ رؤنق بيگيفت. بأزين ني اي سري دليلان ٚ وأسي مردۊم أ حۊکۊمت ٚ جه ناراضي بۊبؤستد تا أنکي ۱۳۵۷ سال ٚ مئن رؤح‌الله خؤمىني ايته ايسلامي اينقلاب ٚ أمرأ پادشايي حۊکۊمت-أ بيگاده ؤ ايران ٚ ايسلامي جؤمۊري حۊکۊمت ايجاد بۊبؤسته. ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ شمسي سالان ٚ مئن عراق ايران ٚ أمرأ ايته پيله جنگ بۊگۊد کي ايران ٚ ايقتصاد ؤ مردۊم ٚ زيوش ٚ کیفيت ٚ سر پۊر منفي أثر بنأبۊ. هأسأ ايران ٚ رابر سید علي خامنه‌اي ايسه کي خؤمىني پسي رابر بۊبؤسته ؤ ايسلامي جؤمۊري دۊوؤمي رابر ايسه. ايران، مۊتحد ٚ ميللتان ٚ سازمان، ايقتصادي ايلجار ٚ سازمان، ايسلامي ايلجار ٚ سازمان ؤ اؤپک ٚ سازمان ٚ مئن عۊضوه ؤ خۊ منطقه مئن ايته جه پيله قۊدرتان ايسه. ايران خدماتي، صنعتي ؤ کيشاورزي بخشان ٚ مئن زيرساخت دأره کي أ کيشور ٚ ايقتصاد ٚ ىارايي-أ بۊجؤر بؤره ولي أ کيشور ٚ ايقتصاد ٚ پيله بخش هله نفت ؤ گاز ٚ سر تمرکؤز دأره ؤ مالي فساد ني جه باخي اۊن ٚ ايقتصاد ٚ ايرادان ايسه. ايران طبيعي منبعان ٚ نظر ٚ جه پۊر غني ايسه ؤ اؤپک ٚ عۊضوان ٚ مئن سوؤمي پيله نفت ٚ ذخيره-یأ دأره. ==نام== ایران واژهٔ [[باستان فارسی ]] مین «آئیریانا» (airya) و [[فارسی میانه]] مین به شکل «اِران» (erān) بو، و وجه شکل قدیم «airya nama» بیگیفته ببسته بو و به معنای «مردمان اصیل سرزمین » ایسه. ایران [[کردستان]] مین هنوز ایران با هو ایسم قدیمی «اِران» تلفظ به. ایر واژه مین به‌معنی «آزاده» و اونه جمع «ایران» به‌معنی «آزادگان» ایسه. ایران ایسم لغت مین به معنی «سرزمین آریاییان» ایسه و مدت‌ها قبل ان که [[ایسلام]] بایه اونه ایسم بومی ایران، اران، یا ایرانشهر بو. البته ۶۰۰ سال قبل میلاد جا تا ۱۳۱۴ ([[۱۹۳۵ (میلادی)|۱۹۳۵]]) تمام دنیا مین با ایسم «پرشیا» شناخته بوستی. ==تاريخ== ===قبل ایسلام دوره هان=== *[[ایلامیان]] (۳۲۰۰ سال ویشتر [[قبل میلاد|پ. م.]] - ۵۳۹ پ.م.) *[[ماد]] (آغاز قرن هشتم پ. م. - ۵۵۰ پ. م.) «نخستین پادشاهی آریاییان ایران مین» ؛ بنیان‌گذار [[دیاکو]] ؛ پادشاه نامدار [[هووخشتره]] *[[هخامنشیان]] (۵۵۹ پ. م. - ۳۳۰ پ. م.) بنیان‌گذار [[کورش بزرگ]] ؛ پادشاهان نامدار [[داریوش یکم]] و [[خشایارشا]] *[[سلوکیان]] (۳۳۰ پ. م. - ۱۲۹ پ. م.) بنیان‌گذار [[سلوکوس یکم]] *[[اشکانیان]] (۲۵۶ پ. م. - ۲۲۴ م.) «استقلال ایران سلوکیان جا » ؛ بنیان‌گذار [[اشک یکم]] ؛ پیله شهریاران [[مهرداد یکم]] و [[ارد یکم]] *[[ساسانیان]] (۲۲۴ م. - ۶۵۲ م.) بنیان‌گذار [[اردشیر بابکان]] ؛ پیله شهریاران [[شاپور یکم]]، [[شاپور دوم]] و [[انوشیروان]] ===بعد ایسلام دوره هان=== *[[طاهریان]] (۲۰۶ - ۲۵۹ [[هجری قمری|ه. ق.]]) بنیان‌گذار [[طاهر بن حسین ذوالیمینین]] *[[صفاریان]] (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار [[یعقوب بن لیث صفاری]] *[[سامانیان]] (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار [[اسماعیل سامانی]] *[[زیاریان]] (۳۱۵ - ۴۶۲ ه.ق.) بنیان‌گذار [[مرداویج]] زیار زای ؛ شهریار نامدار [[قابوس بن وشمگیر]] *[[بوییان]] (۳۲۰ - ۴۴۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[عمادالدوله علی]] ؛ پیله شهریار [[عضدالدوله]] *[[غزنویان]] (۳۸۸ - ۵۵۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[سلطان محمود غزنوی]] *[[سلجوقیان]] (۴۲۹ - ۵۱۱ ه.ق.) بنیان‌گذار [[طغرل بیک]] ؛ پیله شهریاران [[ملکشاه]] و [[سلطان سنجر]] *[[خوارزمشاهیان]] (۴۷۰ - ۶۱۷ ه.ق.) بنیان‌گذار انوشتکین غرجه ؛ شهریار نامدار [[سلطان محمد]] *[[ایلخانان مغول]] (۶۵۴ - ۷۳۶ ه.ق.) بنیان‌گذار [[هلاکو خان]] *[[تیموریان]] (۷۷۱ - ۹۰۳ ه.ق.) بنیان‌گذار [[تیمور گورکانی]] *[[صفویان]] (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[شاه اسماعیل یکم]] ؛ پیله شهریار [[شاه عباس یکم]] *[[افشاریان]] (۱۱۴۸ - ۱۲۱۰ ه.ق.) بنیان‌گذار [[نادرشاه]] *[[زندیان]] (۱۱۶۳ - ۱۲۰۹ ه.ق.) بنیان‌گذار [[کریمخان زند]] *[[قاجار]] (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه.ق.) بنیان‌گذار [[آقامحمدخان]] ؛ شهریار نامی [[ناصرالدین شاه]] *[[پهلوی]] (۱۳۴۵ ه.ق./ ۱۳۰۴ [[هجری خورشیدی|ه.خ.]] - ۱۳۵۷ ه.خ.) بنیان‌گذار [[رضا شاه]] *[[نظام جمهوری اسلامی]] (۱۳۵۷ ه.خ. - تا الانی ) بنیان‌گذار [[روح الله موسوی خمینی]] ==جۊغرافي== ایران شرق جا با [[افغانستان]] و [[پاکستان]]؛ شمال شرقی جا با [[ترکمنستان]]، بخش میانی شمال جا با [[دریای کاسپین]]، شمال غربی مین با [[جمهوری آذربایجان]] و [[ارمنستان]]؛ غرب مین با [[ترکیه]] و [[عراق]]؛ و سرانجام جنوب جا با آبان [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] همسایه‌ ایسه. ایران دید طبیعی جا ، جه شمال به رود اترک، [[دریای کاسپین]] و [[ارس|رود ارس]]، خاور جا به کوهان [[هندوکش]] و کوهان باختری دره [[سند]]، باختر جا به دامنه‌هان باختری کوهان [[زاگرس]] و حوضه آبریز [[اروندرود]] و جنوب مین به [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] محدود ایسه . ایران نصف ویشتر کویری و نیمه کویری ایسه . حدود یک سوم ایران هم کوهستانی ایسه و بخش کوچکی جه ایران (شامل جلگهٔ جنوب [[دریای کاسپین]] و جلگهٔ [[خوزستان]]) هم جه جلگه‌هان حاصلخیز تشکیل ببوسته. ایران بلندترین کوه هم [[دماوند]] (۵۶۷۱ متر) ایسه. جی دید جوغرافیایی،ایران غربی‌ترین شهر [[کلیساکندی]]؛ شرقی‌ترین شهر [[جالق]]؛ شمالی‌ترین شهر [[پارس آباد]]؛ و جنوبی‌ترین شهر [[چابهار]] ایسه == غذا ؤ خۊراک == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center |- ! نام فارسی !! نام انگلیسی !! نوع !! ترکیبات اصلی !! تصویر |- | [[آش]] || Āsh || میان وعده || آب، سبزیجات، رشته، حبوبات || [[File:Ashe-jo.jpg|80px]] |- | [[اشکنه]] || Eshkenh || غذا || تخم مرغ، نان، پیاز، آب، ادویه || [[File:اشکنه خوراک ایرانی.jpg|80px|پیوند=Special:FilePath/اشکنه_خوراک_ایرانی.jpg]] |- | [[باقلاپلو]] || Baghla Polo || غذا || باقالا، برنج، سبزیجات، گوشت || [[File:Baghala polo.jpg|80px]] |- | [[بریان اصفهان|بریانی]] || Beryani || غذا || گوشت، روغن، نعنا، گردو || [[File:Iranianbyryani2.jpg|80px]] |- | [[ترشی]] || Torshi || چاشنی || میوه‌جات، سبزیجات، سرکه، آب || [[File:Mixed Pickles (9370-72).jpg|80px]] |- | [[حلوا]] || Halva || دسر || آب، آرد، شکر، هل، گلاب || [[File:Հալվա.jpg|80px]] |- | [[خاگینه]] || Khagine || دسر || تخم مرغ، نعنا، زردچوبه || |- | [[خورش]] || Khoresh || غذا || لپه، گوشت، آب، سیب‌زمینی ||[[پرونده:Gheyme.jpg|80px]] |- | [[سمبوسه]] || Sambose || غذا || نان، گوشت، سبزیجات، حبوبات ||[[پرونده:Samosachutney.jpg|80px]] |- | [[شربت]] || Sharbat || نوشیدنی || آب، شکر، طعم دهنده مصنوعی || |- | [[شله زرد]] || Shole Zard || دسر || آب، برنج، زعفران، ادویه‌جات ||[[پرونده:Eftar sholezard sangak.jpg|80px]] |- | [[آبگوشت]] || AbGosht || غذا || آب، گوشت، سبزیجات، حبوبات ||[[پرونده:Abgoosht.jpg|80px]] |- | [[شیربرنج]] || ShirBerenj || چاشنی || شیر، شکر، برنج، شیره||[[File:Risalamande.jpg|80px]] |- | [[شیرین پلو]] || Shirin Polo || غذا || برنج، پرتغال، زعفران، فلفل سیاه||[[پرونده:Stamps of Azerbaijan, 2005-701.jpg|80px]] |- | [[عدس پلو]] || Adas Polo || غذا || عدس، برنج، ادویه‌جات، سبزیجات ||[[پرونده:Adas polo.JPG|80px]] |- | [[حلیم]] || Halim || میان وعده || گندم، جو، عدس، گوشت ||[[پرونده:Hyderabadihaleem.JPG|80px]] |- | [[فرنی]] || Kheer || غذا || آردبرنج، گندم، شیر، شکر، زعفران ||[[پرونده:Kheer.jpg|80px]] |- | [[عدسی]] || Adasi || غذا || عدس، پیاز، نعنا، آرد، ادویه‌جات || |- | [[کاچی]] || Kachi || دسر || آرد، شکر، گلاب، روغن، زعفران ||[[پرونده:Kachi-ghaza.jpg|80px]] |- | [[کباب]] || Kabab || غذا || کباب، ادویه‌جات، خمیر نان ||[[پرونده:Kebab.jpg|80px]] |- | [[کله پاچه]] || KalePache || غذا || سر گوسفند، روغن، آب، ادویه‌جات ||[[پرونده:Khash (dish).jpg|80px]] |- | [[کلوچه]] || Koloche || میان وعده || آرد گندم، شکر، روغن ||[[پرونده:Chocolate chip cookies.jpg|80px]] |- | [[کوفته]] || Kofteh || غذا || سبزیجات، گوشت، آب، برنج ||[[پرونده:Koufte Ber.JPG|80px]] |- | [[آلبالوپلو]] || Albalo Polo || غذا || آلبالو، برنج، آب، سبزیجات ||[[پرونده:Ālbāloo polu (1).jpg|80px|پیوند=Special:FilePath/Ālbāloo_polu_(1).jpg]] |- | [[دلمه]] || Dolme || غذا || گوشت، سبزی، برگ مو، سیب زمینی ||[[پرونده:Yarpaq dolması.jpg|80px]] |- | [[دمپختک]] || Dampokhtak || غذا || برنج، رب، پیاز، روغن، فلفل ||[[پرونده:Dampokhtak.JPG|80px]] |- | [[رشته پلو]] || Reshte Polo || غذا || گوشت، پیاز، کشمش، خرما || |- | [[کوکو]] || KoKo || غذا || سبزیجات، تخم مرغ، آرد، سیب‌زمینی ||[[پرونده:Kookoo-sabzi.jpg|80px]] |- | [[زرشک پلو]] || Zershk Polo || غذا || مرغ، گوشت، برنج، رب، ادویه‌جات || [[پرونده:Zereshk polo.jpg|80px|پیوند=Special:FilePath/Zereshk_polo.jpg]] |- | [[سبزی پلو]] || Sabzi Polo || غذا || برنج، سبزیجات، زعفران، ماهی || [[پرونده:Sabzi polo.jpg|80px]] |- | [[کتلت]] || Kotlet || غذا || گوشت، سیب‌زمینی، پیاز، تخم مرغ || [[پرونده:Kotleta.JPG|80px]] |- | [[کلم پلو]] || Kalam Polo || غذا || کلم، برنج، سبزیجات || |- | [[کله جوش]] || KalJosh || غذا || پیاز، کشک، زردچوبه، روغن، گردو|| |- | [[لوبیا پلو]] || Loobiya Polo|| غذا || باسمانی، برنج، لوبیا سبز، گوشت || [[پرونده:Loobia Polo.jpg|80px]] |- | [[میرزاقاسمی]] || Mirza Ghassemi || غذا || بادنجان، ادویه‌جات، تخم مرغ، سبزیجات || [[پرونده:Mirza-Qasemi dish.jpg|80px]] |- | [[نخودپلو]] || Nokhod Polo || غذا || نخود، برنج، حبوبات، سبزیجات || |- | [[یتیمچه]] || Yatimche || غذا || بادنجان، گوجه، سیب‌زمینی، پیاز || |- |} ==ايران ٚ کيشوري تخسيمان== *'''ايران ۳۱ تا اۊستان دأره:''' [[File:Map of Iran with province names and neighboring land.svg|300px|thumb|center|ایران ٚ اۊستانان ٚ نخشه]] {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !رچ!!اۊستان ٚ نام<ref>{یادکرد وب|عنوان=پورتال وزارت کشور - اخبار|نشانی=https://web.archive.org/web/20081120134847/http://www.moi.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=News&CategoryID=25bdb60a-cbea-4641-94ac-5ef525670863&LayoutID=b19583be-e43d-459b-8110-f0453f12adca&ID=53a487d9-11c1-4602-a48d-d3b834732cb1|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2008-11-20|بازبینی=2020-08-06}}</ref>!!اۊستان ٚ کؤد!!مرکز!!تأسيس!!پيلئکي!!جمعيت (۱۳۹۵ سال)!!اۊستان ٚ جيگا ايران ٚ نخشه مئن!!اۊستان ٚ مرکز ٚ مختصات |- !۱ |[[خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرتاوي آذرباىجان]]||سوؤم||[[تبريز]]||۱۳۱۶||۴۵,۶۵۰||۳,۹۰۹,۶۵۲||[[پرونده:IranEastAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۸,۰۵۲۴۶۷۵°کلسيايي{{سخ}}۴۶,۲۸۴۹۹۲۷°خۊرتاوي |- !۲ |[[خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان|خۊرخۊسي آذرباىجان]]||چارؤم||[[اۊرۊميه]]||۱۳۱۶||۳۷,۴۱۱||۳,۲۶۵,۲۱۹||[[پرونده:IranWestAzerbaijan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۵۲۹۶۰۷۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۵,۰۴۶۵۴۸۷°خۊرتاوي |- !۳ |[[أردبيل ٚ اۊستان|أردبيل]]||بيس ؤ چارؤم||[[أردبيل]]||۱۳۷۲||۱۷,۸۰۰||۱,۲۷۰,۴۲۰||[[پرونده:IranArdabil-SVG.svg|80px]]||۳۸,۲۴۶۴۷۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۲۹۵۰۵۲° خۊرتاوي |- !۴ |[[ايصفهان ٚ اۊستان|ايصفهان]]||دهؤم||[[اصفهان]]||۱۳۱۶||۱۰۷,۰۲۹||۵,۱۲۰,۸۵۰||[[پرونده:IranEsfahan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۶۵۱۳۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۷۹۱۲° خۊرتاوي |- !۵ |[[ألبۊرز ٚ اۊستان|ألبۊرز]]<ref>{یادکرد وب|عنوان=MehrNews.com - Iran, world, political, sport, economic news and headlines|نشانی=https://web.archive.org/web/20110920053536/http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2011-09-20|بازبینی=2020-08-06}}</ref>||سي‌اؤم||[[کرج]]||۱۳۸۹||۵,۸۳۳||۲,۷۱۲,۴۰۰||[[پرونده:IranAlborz-SVG.svg|80px]]||۳۵,۸۲۱۴۳۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۹۶۲۴۸۶° خۊرتاوي |- !۶ |[[ايلام ٚ اۊستان|ايلام]]||شانزدهؤم||[[ايلام]]||۱۳۵۳||۲۰,۱۳۳||۵۸۰,۱۵۸||[[پرونده:IranIlam-SVG.svg|80px]]||۳۳,۶۳۸۵۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۲۶۴۹° خۊرتاوي |- !۷ |[[بۊشهر ٚ اۊستان|بۊشهر]]||هيجدهؤم||[[بۊشهر]]||۱۳۵۲||۲۲,۷۴۳||۱,۱۶۳,۴۰۰||[[پرونده:IranBushehr-SVG.svg|80px]]||۲۸,۹۲۲۰۴۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۸۳۳۰۹۲° خۊرتاوي |- !۸ |[[تئران ٚ اۊستان|تئران]]||بيس ؤ سوؤم||[[تئران]]||۱۳۵۷||۱۲,۹۸۱|| ۱۳,۲۶۷,۶۳۷||[[پرونده:IranTehran-SVG.svg|80px]]||۳۵,۶۹۹۷۳۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۳۳۸۰۵° خۊرتاوي |- !۹ |[[چارمحال ؤ بختياري اۊستان|چارمحال ؤ بختياري]]||چاردهؤم||[[شهرکرد]]||۱۳۵۲||۱۶,۳۳۲||۹۴۷,۷۶۳||[[پرونده:IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg|80px]]||۳۲,۳۵۵۵۹۴۲°کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۲۷۴۲۶۷°خۊرتاوي |- !۱۰ |[[نسايي خۊراسان ٚ اۊستان|نسايي خۊراسان]]<ref name="الحاق طبس به خراسان جنوبی">تجدیدنظر در آمار دو استان مرتبط پس از الحاق شهرستان طبس در ۱۳۹۰ از استان یزد به خراسان جنوبی با توجه به داده‌های ۱۳۵۸</ref>||بيس ؤ نؤهؤم||[[بيرجند]]||۱۳۸۳||۱۵۱,۱۹۳||۷۶۸,۸۹۸||[[پرونده:IranSouthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۲,۸۴۶۲۱۵۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۲۹۱۱۴۲۲° خۊرتاوي |- !۱۱ |[[رضوي خۊراسان ٚ اۊستان|رضوي خۊراسان]]||نؤهؤم||[[مشهد]]||۱۳۱۶||۱۱۸,۸۵۴||۶,۴۳۴,۵۰۱||[[پرونده:IranRazaviKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۳° کلسيايي{{سخ}} ۵۹,۶° خۊرتاوي |- !۱۲ |[[کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستان|کلسيايي خۊراسان]]||بيس ؤ هشتؤم||[[بۊجنۊرد]]||۱۳۸۳||۲۸,۴۳۴||۸۶۳,۰۹۲||[[پرونده:IranNorthKhorasan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۴۵۲۴۳۸۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۳۲۳۵۱۷۷°خۊرتاوي |- !۱۳ |[[خۊزستان ٚ اۊستان|خۊزستان]]||شيشؤم||[[أهواز]]||۱۳۱۶||۶۴,۰۵۵||۴,۷۱۰,۵۰۹||[[پرونده:IranKhuzestan-SVG.svg|80px]]||۳۱,۵۳۱۷۱۶۲° کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۸۸۰۳۲۸۱° خۊرتاوي |- !۱۴ |[[زنجان ٚ اۊستان|زنجان]]||نۊزدهؤم||[[زنجان]]||۱۳۵۲||۲۱,۷۷۳||۱,۰۵۷,۴۶۱||[[پرونده:IranZanjan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۶۷۰۹۴° کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۴۸۵۱۱۱° خۊرتاوي |- !۱۵ |[[سمنان ٚ اۊستان|سمنان]]||بیسؤم||[[سمنان]]||۱۳۵۵||۹۷,۴۹۱||۷۰۲,۳۶۰||[[پرونده:IranSemnan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۵۷۲۲۶۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۳۹۶۰۴۹° خۊرتاوي |- !۱۶ |[[سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان|سيستان ؤ بلۊچستان]]||ىازدهؤم||[[زاهدان]]||۱۳۳۶||۱۸۰,۷۲۶||۲,۷۷۵,۰۱۴||[[پرونده:IranSistanBaluchistan-SVG.svg|80px]]||۲۹,۴۵۴۵۷۸۶°کلسيايي{{سخ}} ۶۰,۸۵۳۶۴۷°خۊرتاوي |- !۱۷ |[[فارس ٚ اۊستان|فارس]]||هفتؤم||[[شيراز]]||۱۳۱۶||۱۲۲,۶۰۸||۴,۸۵۱,۲۷۴||[[پرونده:IranFars-SVG.svg|80px]]||۲۹,۶۴۹۶۸۸۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۲,۵۰۸۸۶۹۶°خۊرتاوي |- !۱۸ |[[قزوين ٚ اۊستان|قزوين]]||بيس ؤ شيشؤم||[[قزوين]]||۱۳۷۶||۱۵,۵۶۷||۱,۲۷۳,۷۶۱||[[پرونده:IranQazvin.svg|80px]]||۳۶,۲۶۶۸۱۹° کلسيايي{{سخ}} ۵۰,۰۰۳۸۱۱° خۊرتاوي |- !۱۹ |[[قۊم ٚ اۊستان|قۊم]]||بيس ؤ پنجؤم||[[قۊم]]||۱۳۷۵||۱۱,۵۲۶||۱,۲۹۲,۲۸۳||[[پرونده:IranQom.svg|80px]]||۳۴,۶۴۳۷۱۱° کلسيايي{{سخ}}۵۰,۸۹۰۶۴° خۊرتاوي |- !۲۰ |[[کۊردستان ٚ اۊستان|کۊردستان]]||دوازدهؤم||[[سنندج]]||۱۳۳۷||۲۹,۱۳۷||۱,۶۰۳,۰۱۱||[[پرونده:IranKurdistan-SVG.svg|80px]]||۳۵,۳۰۲۹۴۲۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۷,۰۰۲۶۳۱۲°خۊرتاوي |- !۲۱ |[[کرمان ٚ اۊستان|کرمان]]||هشتؤم||[[کرمان]]||۱۳۱۶||۱۸۱,۷۸۵||۳,۱۶۴,۷۱۸||[[پرونده:IranKerman-SVG.svg|80px]]|| ۳۰,۲۸۰۲۷° کلسيايي{{سخ}} ۵۷,۰۶۷۰۲° خۊرتاوي |- !۲۲ |[[کرمانشاه اۊستان|کرمانشاه]]||پنجؤم||[[کرمانشاه]]||۱۳۱۶||۲۴,۹۹۸||۱,۹۵۲,۴۳۴||[[پرونده:IranKermanshah-SVG.svg|80px]]||۳۴,۳۴۶۴۸۱° کلسيايي{{سخ}} ۴۶,۴۲۰۵۵۹° خۊرتاوي |- !۲۳ |[[کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد ٚ اۊستان|کۊهگيلۊىه ؤ بؤىر أحمد]]||هيفدهؤم||[[ىاسۊج]]||۱۳۵۵||۱۵,۵۰۴||۷۱۳,۰۵۲||[[پرونده:IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg|80px]]||۳۰,۶۵۷۰۵۷ کلسيايي{{سخ}} ۵۱,۶۰۰۲۹۴ خۊرتاوي |- !۲۴ |[[گۊلستان ٚ اۊستان|گۊلستان]]||بيس ؤ هفتؤم||[[گۊرگان]]||۱۳۷۶||۲۰,۳۶۷||۱,۸۶۸,۸۱۹||[[پرونده:IranGolestan-SVG.svg|80px]]||۳۶,۸۶۳۳۹۱۴°کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۴۴۸۵۷۸۲°خۊرتاوي |- !۲۵ |[[گيلان ٚ اۊستان|گيلان]]||أول||[[رشت]]||۱۳۱۶||۱۴,۰۴۲||۲,۵۳۰,۶۹۶||[[پرونده:IranGilan-SVG.svg|80px]]||۳۷,۲۲۳۴۳۱°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۳۵۵۰۹۱°خۊرتاوي |- !۲۶ |[[لؤرستان ٚ اۊستان|لؤرستان]]||پانزدهؤم||[[خۊرۊم آباد]]||۱۳۵۲||۲۸,۲۹۴||۱,۷۶۰,۶۴۹||[[پرونده:IranLorestan-SVG.svg|80px]]||۳۳,۴۶۶۶۶۶۷°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۳۵°خۊرتاوي |- !۲۷ |[[مازندران ٚ اۊستان|مازندران]]||دۊوؤم||[[ساري]]||۱۳۱۶||۲۳,۸۴۲||۳,۲۸۳,۵۸۲||[[پرونده:IranMazandaran-SVG.svg|80px]]||۳۶,۵۶۵۸۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۳,۰۵۹۷۲۲۲°خۊرتاوي |- !۲۸ |[[مرکزي اۊستان|مرکزي]]||صيفرؤم||[[أراک]]||۱۳۲۶||۲۹,۱۲۷||۱,۴۲۹,۴۷۵||[[پرونده:IranMarkazi-SVG.svg|80px]]||۳۴,۰۸۰۰۱۱۲°کلسيايي{{سخ}} ۴۹,۶۷۷۲۳۳۴°خۊرتاوي |- !۲۹ |[[هؤرمؤزگان ٚ اۊستان|هؤرمؤزگان]]||بيس ؤ دۊوؤم||[[بندرعباس]]||۱۳۴۶||۷۰,۶۹۷||۱,۷۷۶,۴۱۵||[[پرونده:IranHormozgan-SVG.svg|80px]]||۲۷,۱۸۳۳۳۳۳°کلسيايي{{سخ}} ۵۶,۲۶۶۶۶۶۷°خۊرتاوي |- !۳۰ |[[همدان ٚ اۊستان|همدان]]||سيزدهؤم||[[همدان]]||۱۳۵۲||۱۹,۳۶۸||۱,۷۳۸,۲۳۴||[[پرونده:IranHamadan-SVG.svg|80px]]||۳۴,۸۰۶۵°کلسيايي{{سخ}} ۴۸,۵۱۶۲۴۷۲°خۊرتاوي |- !۳۱ |[[ىزد ٚ اۊستان|ىزد]]<ref name="الحاق طبس به خراسان جنوبی">تجدیدنظر در آمار دو استان مرتبط پس از الحاق شهرستان طبس در ۱۳۹۰ از استان یزد به خراسان جنوبی با توجه به داده‌های ۱۳۵۸</ref>||بيس ؤ ىکؤم||[[ىزد]]||۱۳۵۲||۷۳,۴۷۷ ||۱,۱۳۸,۵۳۳||[[پرونده:IranYazd-SVG.svg|80px]]||۳۱,۸۹۶۶۱° کلسيايي{{سخ}} ۵۴,۳۶۰۶۸° خۊرتاوي |} ==مردۊم== پیشینهٔ تاریخی تمدن ایران واگرده به تمدنان [[عیلام]]، [[شهر سوخته]]، [[جیرفت]] و... ، ولی اون شروع تاریخ سیاسی جی آغاز ایران حکومت پادشاهی زمان [[ماد]] مین ایسه. شاهنشاهی ماد، ایران نخسین شاهنشاهی بو و هناویسی به عنوان ایران شروع تاریخ شاهنشاهی درنظر بیگیفته ببسته. ایران امروزه جه اقوام زیادی من جمله :[[فارس]]،[[مردم آذری‌|آذربایجانی(آذری)]]، [[مردم کرد|کرد]]،[[بلوچ]]، [[مردم مازندرانی|مازندرانی(مازنی)]]، [[گیلک]]، [[قشقایی]]، [[عرب]]، [[لک]]، [[تالشی]]، [[ترکمن]]، و [[یهودی]] تشکیل ببوسته. ایران مین حدود ۲۰ تا زوان و ۱۱۰ تا گویش زبانی رواج داره و ایران پیله ترین گروه‌هان زوانیا [[فارسی]]، [[ترکی آذربایجانی]]، [[کردی]]، [[زبان ترکمنی|ترکمنی]]، [[گیلکی]]، [[زبان مازندرانی|مازندرانی]]، [[زبان خلجی|خلجی]]، [[تالشی]]، [[لری]]، [[گویش بختیاری|بختیاری]]، [[عربی]]، [[بلوچی]]، [[لکی]]، [[دیلمی]]، [[تاتی]]، [[زبان ارمنی|ارمنی]]، [[آشوری]]، [[مندایی]]، [[زبان گرجی|گرجی]]، [[عبری]]، [[کلدانی]] و غیره تشکیل دهه . ایران زوان رسمی و ایداری فارسی ایسه. [[فارسی]] ایته جه زوانان شاخیه [[هند و اروپایی]] ایسه . براساس اصل پانزدهم [[ایران قانون اساسی ]] کتابان درسی باید با ا زوان و خط ببه ، ولی ایستفاده جه زوانان محلی و قومی مطبوعات مین و رسانان گروهی و درس دان اوشان ادبیات مدارس مین ، کنار زوان فارسی آزاد ایسه. ==سربس== {{ایران اوستانان}} [[Category:سیاسی جوغرافی]] [[Category:دونیا کشورؤن]] [[Category:آسیا کشورؤن]] [[رده:جوغرافی]] [[رده :مردوم]] [[رده:تارئخ]] [[رده:حىاتي وانويسؤن]] [[جرگه:کشورؤن]] kl3cbobh39fb1oxub5gdoot43vx8rey 14 4240 157945 10469 2026-06-30T11:00:19Z NVNkz 18507 /* */ 157945 wikitext text/x-wiki [[جرگه:کشوری واوین‌پندی‌ئن]] i1mkdn578q5r2z9tie6udskk3qom8sk 0 10161 157854 40294 2026-06-29T17:00:40Z NVNkz 18507 ایجاد شده به‌واسطهٔ ترجمهٔ صفحهٔ «[[:mzn:Special:Redirect/revision/118071|اردیبهشت]]» 157854 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}'''اردیبهشت''' هجری شمسی، ره دووهومین ما هَسّه و تبری [[اول اردیبهشت|۲۷]] [[سیا (ماه)|ارکه ما]] - [[سی و یکم اردیبهشت|۲۷]] [[دیا|ده ما]] جه بِرایری کِنده ii7388x1b3h756puh0c12bb62v87pvn 157855 157854 2026-06-29T17:01:11Z NVNkz 18507 157855 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}'''اردیبهشت''' هجری شمسی، ره دووهومین ما هَسّه و تبری [[اول اردیبهشت|۲۷]] [[سیا (ماه)|ارکه ما]] - [[سی و یکم اردیبهشت|۲۷]] [[دیا|ده ما]] جه بِرایری کِنده. belttke4yfe4hy9xcibfdiybrbwwh74 0 10167 157941 39516 2026-06-30T10:55:35Z NVNkz 18507 ایجاد شده به‌واسطهٔ ترجمهٔ صفحهٔ «[[:mzn:Special:Redirect/revision/157340|مرداد]]» 157941 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:left; margin-right: 1em; text-align:center;" |- style="background:#b3ccff; text-align:center;" | colspan="1" |[[تیر (ماه)|<< ]] | colspan="5" |'''[[مرداد]]''' | colspan="1" |[[شهریور| >>]] |- style="background:#b3ccff; text-align:center;" | width="14%" |[[شمبه|ش]] | width="14%" |[[ىکشمبه|ی]] | width="14%" |د | width="14%" |[[سۊشمبه|س]] | width="14%" |[[چارشمبه|چ]] | width="14%" |[[پنجشمبه|پ]] | width="14%" |[[جۊمه|ج]] |- style="text-align:center;" |۳۱ |  |  |  |  |۱ |۲ |- style="text-align:center;" |۳ |۴ |۵ |۶ |۷ |۸ |۹ |- style="text-align:center;" |۱۰ |۱۱ |۱۲ |۱۳ |۱۴ |۱۵ |۱۶ |- style="text-align:center;" |۱۷ |۱۸ |۱۹ |۲۰ |۲۱ |۲۲ |۲۳ |- style="text-align:center;" |۲۴ |۲۵ |۲۶ |۲۷ |۲۸ |۲۹ |۳۰ |- style="background: lightblue" | colspan="7" align="center" bgcolor="#b3ccff" |'''۱۴۰۵ شمسی''' |} {{مرداد}}'''مرداد''' هجری شمسی ره پنجمین ما هَسّه و تبری [[۱ مرداد|۳۰ نوروز ما]] - [[سی و یکم مرداد|۳۰ فردینه ما]] جه بِرایری کِنده [[جرگه:تارئخ]] ro0827znapb3ym58l5m4604gwbxjfqr 157942 157941 2026-06-30T10:55:55Z NVNkz 18507 157942 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:left; margin-right: 1em; text-align:center;" |- style="background:#b3ccff; text-align:center;" | colspan="1" |[[تیر (ماه)|<< ]] | colspan="5" |'''[[مرداد]]''' | colspan="1" |[[شهریور| >>]] |- style="background:#b3ccff; text-align:center;" | width="14%" |[[شمبه|ش]] | width="14%" |[[ىکشمبه|ی]] | width="14%" |د | width="14%" |[[سۊشمبه|س]] | width="14%" |[[چارشمبه|چ]] | width="14%" |[[پنجشمبه|پ]] | width="14%" |[[جۊمه|ج]] |- style="text-align:center;" |۳۱ |  |  |  |  |۱ |۲ |- style="text-align:center;" |۳ |۴ |۵ |۶ |۷ |۸ |۹ |- style="text-align:center;" |۱۰ |۱۱ |۱۲ |۱۳ |۱۴ |۱۵ |۱۶ |- style="text-align:center;" |۱۷ |۱۸ |۱۹ |۲۰ |۲۱ |۲۲ |۲۳ |- style="text-align:center;" |۲۴ |۲۵ |۲۶ |۲۷ |۲۸ |۲۹ |۳۰ |- style="background: lightblue" | colspan="7" align="center" bgcolor="#b3ccff" |'''۱۴۰۵ شمسی''' |} {{مرداد}}'''مرداد''' هجری شمسی ره پنجمین ما هَسّه و تبری [[۱ مرداد|۳۰ نوروز ما]] - [[سی و یکم مرداد|۳۰ فردینه ما]] جه بِرایری کِنده. [[جرگه:تارئخ]] n6cd4fkmdaadov33r3tiirt9s3i4nms 0 10303 157857 40041 2026-06-29T17:03:28Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[اول اردیبهشت]] را به [[۱ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40041 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' یک [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 12 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==بیرون پیوندان== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] awaujxnwcy59ibve1k1zodsrc4zr9o4 157859 157857 2026-06-29T17:03:36Z NVNkz 18507 /* */ 157859 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' یک [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 12 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]].''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==بیرون پیوندان== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] bwivv24vw3f32c3gi2d10t2thyn09vp 0 10304 157872 40043 2026-06-29T17:29:58Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوم اردیبهشت]] را به [[۲ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40043 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' دوی [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 13 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 69o8albv3jo71m3qgfptkiqb443acqg 0 10305 157870 52336 2026-06-29T17:29:21Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سوم اردیبهشت]] را به [[۳ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 52336 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' سه [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 14 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقات== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 9avq9cl4l9w074ijmz5pkwnduxom30z 0 10306 157868 39596 2026-06-29T17:27:20Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[چارم اردیبهشت]] را به [[۴ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 39596 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' چار [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 15 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 533er1emwown7mhmesm7r9b8709z7ye 0 10307 157866 54231 2026-06-29T17:25:58Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[پنجم اردیبهشت]] را به [[۵ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 54231 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' پنج [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 16 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== تولد زیبا ترین زن جهان (شیما) ملقب به نماد عشق ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 97n4cdcy504c8t7ahokqs3ngny87ya2 0 10308 157861 56488 2026-06-29T17:24:28Z NVNkz 18507 ایجاد شده به‌واسطهٔ ترجمهٔ صفحهٔ «[[:mzn:Special:Redirect/revision/119062|۶ اردیبهشت]]» 157861 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}{{ده ما}}'''۶ اردیبهشت''' هجری شمسی، مساوی '''۲ ده ما''' تبری تقویم == دکته کارون == == بزابئی یون == == بمردون == [[جرگه:تارئخ]] [[جرگه:سیا ما روزان]] [[جرگه:اردیبهشت روزان]] 1m2zcpxp5zf1ddaasdd3z7ejbvcp4d3 157862 157861 2026-06-29T17:24:41Z NVNkz 18507 157862 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}{{ده ما}}'''۶ اردیبهشت''' هجری شمسی، مساوی '''۲ ده ما''' تبری تقویم . == دکته کارون == == بزابئی یون == == بمردون == [[جرگه:تارئخ]] [[جرگه:سیا ما روزان]] [[جرگه:اردیبهشت روزان]] 1cbid3yimv1235llma9jaldxpodbjql 157863 157862 2026-06-29T17:24:52Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[ششم اردیبهشت]] را به [[۶ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157862 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}{{ده ما}}'''۶ اردیبهشت''' هجری شمسی، مساوی '''۲ ده ما''' تبری تقویم . == دکته کارون == == بزابئی یون == == بمردون == [[جرگه:تارئخ]] [[جرگه:سیا ما روزان]] [[جرگه:اردیبهشت روزان]] 1cbid3yimv1235llma9jaldxpodbjql 157865 157863 2026-06-29T17:25:12Z NVNkz 18507 157865 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}'''۶ اردیبهشت''' هجری شمسی، مساوی '''۲ ده ما''' تبری تقویم . == دکته کارون == == بزابئی یون == == بمردون == [[جرگه:تارئخ]] [[جرگه:سیا ما روزان]] [[جرگه:اردیبهشت روزان]] pssgb3efsacv18znxni311iy3runvj4 0 10309 157874 52351 2026-06-29T17:31:50Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفتم اردیبهشت]] را به [[۷ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 52351 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' هفت [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 18 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 1mhkozhqicoygphnxqpepqzzkcnrukj 0 10310 157876 25452 2026-06-29T17:36:33Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هشتم اردیبهشت]] را به [[۸ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25452 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' هشت [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 19 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] brhbwzg8umpfetx4g4np10jks9ltlq7 157878 157876 2026-06-29T17:37:44Z NVNkz 18507 /* */ 157878 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' ۸ [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با ۱۹ سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] qlw2vo8jro4g1m5uaul1ryczeesma5e 0 10311 157879 39998 2026-06-29T17:38:59Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[نهم اردیبهشت]] را به [[۹ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 39998 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' نه [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 20 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== سال 1297 ا روز مین دوکتر [[محمد معین]] [[رشت]] مین به دونیا بومو. ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] qwpdctogjck9vo165c3m2983qmqx6iu 0 10312 157881 40000 2026-06-29T17:40:14Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دهم اردیبهشت]] را به [[۱۰ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40000 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' ده [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 21 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] e0pzuc88ca8e6kpturcavq9aduu8wwz 0 10313 157883 40003 2026-06-29T17:40:57Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[یازدهم اردیبهشت]] را به [[۱۱ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40003 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 11 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 22 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== سالˇ 1383 هجری خورشیدی - ا روزˇ مین [[کیومرث صابری فومنی]] بمرده . ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] iwz73p0afhgiife47cs63wx6l0y2zar 0 10314 157885 40005 2026-06-29T17:41:16Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوازدهم اردیبهشت]] را به [[۱۲ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40005 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 12 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 23 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 7eti83h5l185khw7875yrfdbm1ad6xu 0 10315 157887 40006 2026-06-29T17:42:22Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سیزدهم اردیبهشت]] را به [[۱۳ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40006 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 13 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 24 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 1zdx8you5ahh78ao9y36ywpznmcxy58 0 10316 157889 40010 2026-06-29T17:42:41Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[چاردهم اردیبهشت]] را به [[۱۴ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40010 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 14 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 25 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] a6iigq23f6u2l9u94rxj3cvol5qtn8i 0 10318 157891 40014 2026-06-29T17:43:34Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[شانزدهم اردیبهشت]] را به [[۱۶ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40014 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 16 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 27 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] shvxub3p9r2afcuiado9n7px7vm9fay 0 10319 157893 43549 2026-06-29T17:43:52Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفدهم اردیبهشت]] را به [[۱۷ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 43549 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 17 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با [[سیا ما ۲۸]] [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] c7ufmg06dn2rqlffido4nlymhqpwodc 0 10321 157895 25464 2026-06-29T17:44:42Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[نوزدهم اردیبهشت]] را به [[۱۹ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25464 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 19 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 30 سیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{سیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : سیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] gu8p6hayhfu3p3yuprv0k2tn28a49jj 0 10322 157897 25465 2026-06-29T17:44:58Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیستم اردیبهشت]] را به [[۲۰ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25465 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 20 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 1 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] ir0l4rgbhyb4lorjcvval4xgsphh147 0 10323 157899 25579 2026-06-29T17:45:16Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و یکم اردیبهشت]] را به [[۲۱ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25579 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 21 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 2 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== سالˇ 1339 هجریˇ خورشیدی - ا روزˇ مئن [[دولت]] وقت ایسم اوستان یکوما به اوستانˇ [[گیلان]] تغییر بدا.[http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 توشکه] ==تولدان== ==مرگان== ==بیرون پیوندان== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] k3zht61ykhyeckllc2lumlzqzjgdkhl 0 10324 157901 25467 2026-06-29T17:45:53Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و دوم اردیبهشت]] را به [[۲۲ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25467 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 22 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 3 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] ogh58u7udlnwpkbpar8vnrgb829e9je 0 10325 157903 51742 2026-06-29T17:46:08Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و سوم اردیبهشت]] را به [[۲۳ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 51742 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 23 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 4 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== مهران شاهینی ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] k0zb3nvjfnsdmsw08zx8b9u214mm25m 0 10326 157905 26300 2026-06-29T17:46:26Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و چهارم اردیبهشت]] را به [[۲۴ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 26300 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 24 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 5 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== سالˇ 1309 ه ش - ا روزˇ مئن [[حسین محجوبی]] نقاش به دونیا بومو. ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] 1r563wpxmeudggkd30kv0ea4bcr1j4s 0 10327 157907 51109 2026-06-29T17:46:53Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و پنجم اردیبهشت]] را به [[۲۵ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 51109 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 25 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 6 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== * [[لياٰل عبۊد]] ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] knt82p7i8xkfagjtmva8m2p9mpexy5y 0 10328 157909 25475 2026-06-29T17:47:10Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و ششم اردیبهشت]] را به [[۲۶ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25475 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 26 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 7 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] d2slhwqzm6txiduuqsq2fbk2e9sajwy 0 10329 157911 25476 2026-06-29T17:47:25Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و هفتم اردیبهشت]] را به [[۲۷ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25476 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 27 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 8 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] mox3vm4zy8w080hgw8yrib5w69cfqil 0 10330 157913 25477 2026-06-29T17:48:02Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و هشتم اردیبهشت]] را به [[۲۸ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25477 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 28 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 9 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] == متن عنوان == 1nk72lxk1kgkjg0a28xxbz66l0vujdn 0 10331 157915 25478 2026-06-29T17:48:17Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و نهم اردیبهشت]] را به [[۲۹ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25478 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 29 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 10 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] b65i5yxrj0mfjwxivrtpziyv088gprg 0 10332 157917 25479 2026-06-29T17:48:33Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سی ام اردیبهشت]] را به [[۳۰ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 25479 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 30 [[اردیبهشت]] خورشیدی موساویˇ با 11 دیا ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{اردیبهشت}} {{دیا}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : دیا ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:اردیبهشت روزان]] a38mz5vr3umiajg23f3xziac7c4kvy3 0 10333 157853 25480 2026-06-29T16:53:23Z NVNkz 18507 ایجاد شده به‌واسطهٔ ترجمهٔ صفحهٔ «[[:mzn:Special:Redirect/revision/121582|۳۱ اردیبهشت]]» 157853 wikitext text/x-wiki {{اردیبهشت}}{{ده ما}}'''۳۱ اردیبهشت''' هجری شمسی، مساوی '''۲۷ ده ما''' تبری تقویم == دکته کارون == == بزابئی‌یون == == بمردون == scsdobg6i40duyu216rdvfvrgxj8im6 0 10446 157960 61082 2026-06-30T11:36:06Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوازدهم تیر]] را به [[۱۲ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 61082 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 12 [[تیر (ماه)| تیر]] خورشیدی موساویˇ با 25 ورفنه ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{تیر}} {{ورفنه}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : ورفنه روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:تیر روزان]] nal1x3aava324snfhigila0lg711eon 0 10447 157962 40062 2026-06-30T11:38:23Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سیزدهم تیر]] را به [[۱۳ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40062 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 13 [[تیر (ماه)| تیر]] خورشیدی موساویˇ با 26 ورفنه ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{تیر}} {{ورفنه}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== سال 1350 - ا روز دورون دوکتر [[محمد معین]] بمره. ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : ورفنه روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:تیر روزان]] jj7i6hyxi1str3gc7fucuk98y98cfog 0 10460 157919 40075 2026-06-29T17:51:57Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و ششم تیر]] را به [[۲۶ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40075 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 26 [[تیر (ماه)| تیر]] خورشیدی موساویˇ با 9 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{تیر}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:تیر روزان]] [http://www.example.com عنوان پیوند] jedmtr9c33yib5upwmyuq15x61k1xbh 0 10465 157851 52468 2026-06-29T16:51:07Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سی و یکم تیر]] را به [[۳۱ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 52468 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 31 [[تیر (ماه)| تیر]] خورشیدی موساویˇ با 14 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{تیر}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== رضا ساکی ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:تیر روزان]] == متن عنوان == d57yc19dbevgmil4tewxnqjrol22c5t 0 10466 157923 40081 2026-06-29T18:14:57Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[اول مرداد]] را به [[۱ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40081 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 1 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 15 اسفندار [[گالشی تقویم|گالشی]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} == ایتفاقان == == تولدان == == مرگان == == توشکه == {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده:اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] lswfihglzxhfrtx4l5l4ydz250rjcx6 0 10467 157925 40082 2026-06-29T18:27:35Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوم مرداد]] را به [[۲ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40082 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 2 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 16 اسفندار [[گالشی تقویم|گالشی]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} == ایتفاقان == == تولدان == == مرگان == == توشکه == {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده:اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] 4vmo5re3alhmr2h0aobvsupi7ymp2rp 0 10468 157927 40083 2026-06-30T10:52:06Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سوم مرداد]] را به [[۳ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40083 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 3 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 17 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] mwald2wv8qc666s80iueldp3yh9cf6i 0 10469 157931 40084 2026-06-30T10:53:09Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[پنجم مرداد]] را به [[۵ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40084 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 5 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 19 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] p4oz07c4bhg6dgew230x8k0wwr8eh2n 0 10470 157933 40085 2026-06-30T10:53:30Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[ششم مرداد]] را به [[۶ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40085 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 6 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 20 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== سالˇ 1348 هجریˇ شمسی - ا روزˇ مئن [[زنجان]] ، اوستان [[گیلان]] جا جودا وابو. [http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 توشکه] ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] 8hvgrisemxubl3m5e25edkyibnf9314 0 10471 157935 40086 2026-06-30T10:53:47Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفتم مرداد]] را به [[۷ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40086 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 7 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 21 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] == متن عنوان == n8l1jv43orpntj3rqkbv52oshgcw9iq 0 10472 157937 40087 2026-06-30T10:54:04Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هشتم مرداد]] را به [[۸ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40087 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 8 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 22 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] tn8hy5871xt5qh7fmjv1v682wrscy7z 0 10473 157939 40088 2026-06-30T10:54:22Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[نهم مرداد]] را به [[۹ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40088 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 9 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 23 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] 7xpbo9hh3mblleomws4kegz4dm30tea 0 10474 157943 40089 2026-06-30T10:56:38Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دهم مرداد]] را به [[۱۰ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40089 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 10 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 24 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] 8opnayojqlzewxut9m5xvh1uv3w01xa 0 10475 157929 40090 2026-06-30T10:52:26Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[چارم مرداد]] را به [[۴ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40090 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 4 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 18 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] == متن عنوان == qow37hti6i9ajhfvri44k7vk94sozua 0 10476 157946 40091 2026-06-30T11:02:42Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[یازدهم مرداد]] را به [[۱۱ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40091 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 11 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 25 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] [http://www.example.com عنوان پیوند] nj68lklt0ioyhq4s105equ13hd2akdn 0 10477 157948 40092 2026-06-30T11:02:59Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوازدهم مرداد]] را به [[۱۲ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40092 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 12 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 26 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] eatxleetfex9a1i1bsan0yrp3zjjhtd 0 10478 157950 40093 2026-06-30T11:03:22Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سیزدهم مرداد]] را به [[۱۳ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40093 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 13 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 27 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] da9phpjl4n3shbdwkh53d4kr8pxg0qh 0 10480 157952 40095 2026-06-30T11:04:07Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[پانزدهم مرداد]] را به [[۱۵ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40095 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 15 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 29 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] pgx49m6qfiivjoazih6mh2k6sg7j92i 0 10481 157921 40096 2026-06-29T17:52:49Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[شانزدهم مرداد]] را به [[۱۶ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40096 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 16 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 30 اسفندار [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{اسفندار}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : اسفندار روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] dq301f0hlgbm2n0zk8loaminw4yzvdv 0 10482 157954 40097 2026-06-30T11:05:37Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفدهم مرداد]] را به [[۱۷ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40097 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 17 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 1 نوروز ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{نوروز ما}} ==ایتفاقان== ==تولدان== ==مرگان== ==توشکه== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : نوروز ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] 3tnktucaci1muly9g50uqsbrfomsygj 0 10483 157956 40098 2026-06-30T11:19:47Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هیجدهم مرداد]] را به [[۱۸ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 40098 wikitext text/x-wiki {{ناقص}} ''' 18 [[مرداد]] خورشیدی موساویˇ با 2 نوروز ما [[گالشی تقویم | گالشی ]] .''' {{مرداد}} {{نوروز ما}} ==ایتفاقان== ==تولدان== با سلام به مردم شهید پرورشیخ علیکلایه امیدوارم همیشه سلامت و کار کشاورزی پور برکتی داشته باشید شمی جان قربون ==مرگان== ==بیرون پیوندان== {{هجری شمسی ماهان}} {{گالشی ماهان}} [[رده : نوروز ما روزان]] [[رده:تارئخ]] [[رده:مرداد روزان]] h1wsky76y6nuzie67mi1gchy3vt6n91 0 10750 157958 22372 2026-06-30T11:20:42Z NVNkz 18507 /* */ 157958 wikitext text/x-wiki {{Delete}} #REDIRECT [[چاردهم مرداد]] c8adjpejnpof240c1zfmj2vdwv9bn0v 0 10849 157856 62696 2026-06-29T17:02:20Z NVNkz 18507 /* */ 157856 wikitext text/x-wiki {{سیا}} جه 21 [[فروردین]] تا 19 [[اردیبهشت]]. ==پیوندان== [https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx] [http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85] [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85_%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C ویکی فارسی] {{گالشی ماهان}} {{هجری شمسی ماهان}} [[رده:تارئخ]] [[رده:دانش]] [[category:گالشی تقويم]] eh2gr52ezz318aavuuuwxj3exp1115j 0 10850 157860 62695 2026-06-29T17:04:33Z NVNkz 18507 /* */ 157860 wikitext text/x-wiki {{دیا}} جه 20 [[اردیبهشت]] تا 18 [[خرداد]]. == پیوندان == [https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx] [[گیلکی تقویم]] [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85_%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C ویکی فارسی] {{گالشی ماهان}} {{هجری شمسی ماهان}} [[جرگه:تارئخ]] [[جرگه:دانش]] [[جرگه:گالشی تقويم]] 9txrn88z0b1unttonackuue4bq89urk 0 63296 157852 2026-06-29T16:51:07Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سی و یکم تیر]] را به [[۳۱ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157852 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۳۱ تیر]] 3yfphb6ggbphmtuslee9p3xzc02rwqq 0 63297 157858 2026-06-29T17:03:28Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[اول اردیبهشت]] را به [[۱ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157858 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱ اردیبهشت]] s4cx744dyycg7c3hs3z4zhyfx8byi95 0 63298 157864 2026-06-29T17:24:52Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[ششم اردیبهشت]] را به [[۶ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157864 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۶ اردیبهشت]] svp0t9bzle667ytxq72sxljf1va07vf 0 63299 157867 2026-06-29T17:25:58Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[پنجم اردیبهشت]] را به [[۵ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157867 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۵ اردیبهشت]] mz26tkht3aqu7ajpq9nk2ve849cfsdv 0 63300 157869 2026-06-29T17:27:20Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[چارم اردیبهشت]] را به [[۴ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157869 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۴ اردیبهشت]] clzh4gnsuljcfkogauuf6eeyo8nr48c 0 63301 157871 2026-06-29T17:29:21Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سوم اردیبهشت]] را به [[۳ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157871 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۳ اردیبهشت]] nvjsuxqy0top1rk2943vkbxn4mygh6l 0 63302 157873 2026-06-29T17:29:58Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوم اردیبهشت]] را به [[۲ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157873 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲ اردیبهشت]] 2lpo9ei82xqc7jjyizh8bsvpkf3ivr0 0 63303 157875 2026-06-29T17:31:50Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفتم اردیبهشت]] را به [[۷ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157875 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۷ اردیبهشت]] ewmf2r3ozyo9ukr2hlxvuo1cehob42a 0 63304 157877 2026-06-29T17:36:33Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هشتم اردیبهشت]] را به [[۸ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157877 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۸ اردیبهشت]] 8vhw8q3lxp3ukj39pd6pjsgpt8i4nt7 0 63305 157880 2026-06-29T17:38:59Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[نهم اردیبهشت]] را به [[۹ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157880 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۹ اردیبهشت]] 1lzk37wpulm6qkljvkqok4v4wo6e6vv 0 63306 157882 2026-06-29T17:40:14Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دهم اردیبهشت]] را به [[۱۰ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157882 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۰ اردیبهشت]] n3gmn6hs5singamy9isnsdw8cpxmdl1 0 63307 157884 2026-06-29T17:40:57Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[یازدهم اردیبهشت]] را به [[۱۱ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157884 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۱ اردیبهشت]] 6gxzp0zir8ggasjlx1pgtio5qnzrft6 0 63308 157886 2026-06-29T17:41:16Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوازدهم اردیبهشت]] را به [[۱۲ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157886 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۲ اردیبهشت]] gnnfhn225v25dx0ka8heichj4kikmie 0 63309 157888 2026-06-29T17:42:22Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سیزدهم اردیبهشت]] را به [[۱۳ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157888 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۳ اردیبهشت]] 0tx33wghgem6uu6bqsamxt8vcpaxenj 0 63310 157890 2026-06-29T17:42:41Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[چاردهم اردیبهشت]] را به [[۱۴ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157890 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۴ اردیبهشت]] 12d137jnd60uah6vh8nn0bwkuz2q1i9 0 63311 157892 2026-06-29T17:43:34Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[شانزدهم اردیبهشت]] را به [[۱۶ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157892 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۶ اردیبهشت]] d8ve1ms3gm6umvlsg3wto2azscmukum 0 63312 157894 2026-06-29T17:43:52Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفدهم اردیبهشت]] را به [[۱۷ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157894 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۷ اردیبهشت]] r47hiz1gwnhr1w4w5rvnnmbi1sgv4xd 0 63313 157896 2026-06-29T17:44:42Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[نوزدهم اردیبهشت]] را به [[۱۹ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157896 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۹ اردیبهشت]] j7r6q47bi4p6ywfd6jxrfcp68ptafcz 0 63314 157898 2026-06-29T17:44:59Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیستم اردیبهشت]] را به [[۲۰ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157898 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۰ اردیبهشت]] d2x5fjewhv43zonb6n014n1ar2yneqv 0 63315 157900 2026-06-29T17:45:16Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و یکم اردیبهشت]] را به [[۲۱ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157900 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۱ اردیبهشت]] cp1tdbzfj7aln781rnva6mb6ohbig0j 0 63316 157902 2026-06-29T17:45:53Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و دوم اردیبهشت]] را به [[۲۲ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157902 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۲ اردیبهشت]] b0lsq6mqnbffft6do9ndutp9fmjzq9s 0 63317 157904 2026-06-29T17:46:08Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و سوم اردیبهشت]] را به [[۲۳ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157904 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۳ اردیبهشت]] nwhgsywf93punkphfktqxkrbk6mz8xr 0 63318 157906 2026-06-29T17:46:26Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و چهارم اردیبهشت]] را به [[۲۴ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157906 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۴ اردیبهشت]] 0n5m0rsokmv2zrluzidhvj1hbhfkxv4 0 63319 157908 2026-06-29T17:46:53Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و پنجم اردیبهشت]] را به [[۲۵ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157908 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۵ اردیبهشت]] mumoa6ykctknrt1apaqvd7hnnjh5c1u 0 63320 157910 2026-06-29T17:47:10Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و ششم اردیبهشت]] را به [[۲۶ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157910 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۶ اردیبهشت]] nxx3fdsi87mmop21cp2gknjn3oonr08 0 63321 157912 2026-06-29T17:47:25Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و هفتم اردیبهشت]] را به [[۲۷ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157912 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۷ اردیبهشت]] o76xy89ytm033nsu16lp1z2cjye8wro 0 63322 157914 2026-06-29T17:48:02Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و هشتم اردیبهشت]] را به [[۲۸ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157914 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۸ اردیبهشت]] b50v9lp0d55dxgtkqv6e8dd8z6ju0vu 0 63323 157916 2026-06-29T17:48:17Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و نهم اردیبهشت]] را به [[۲۹ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157916 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۹ اردیبهشت]] 1a7lrod5i16c5d415gr87qzo8umljiw 0 63324 157918 2026-06-29T17:48:33Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سی ام اردیبهشت]] را به [[۳۰ اردیبهشت]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157918 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۳۰ اردیبهشت]] lnaohzg63lugc075a7bgukv9n4sottg 0 63325 157920 2026-06-29T17:51:57Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[بیست و ششم تیر]] را به [[۲۶ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157920 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲۶ تیر]] aqw3m4or3blmzvijci848pjuiwbsy4j 0 63326 157922 2026-06-29T17:52:49Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[شانزدهم مرداد]] را به [[۱۶ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157922 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۶ مرداد]] pf10xtsv5444wibxyh5k4siuj3vl0w7 0 63327 157924 2026-06-29T18:14:57Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[اول مرداد]] را به [[۱ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157924 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱ مرداد]] gjv2fc0vp3thbe9e47765bbejwcgc6c 0 63328 157926 2026-06-29T18:27:35Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوم مرداد]] را به [[۲ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157926 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۲ مرداد]] ggyagr2a96dlmb530wj6wa0xs29n844 0 63329 157928 2026-06-30T10:52:06Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سوم مرداد]] را به [[۳ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157928 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۳ مرداد]] exn76to6crsyeztk7j7v060bugzukzd 0 63330 157930 2026-06-30T10:52:26Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[چارم مرداد]] را به [[۴ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157930 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۴ مرداد]] ewl1vvzihvp6xbvvkw5bppvefj2zaa4 0 63331 157932 2026-06-30T10:53:09Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[پنجم مرداد]] را به [[۵ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157932 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۵ مرداد]] 0i7hpj8amo4qhfm799ekl0ju7ulcqph 0 63332 157934 2026-06-30T10:53:30Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[ششم مرداد]] را به [[۶ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157934 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۶ مرداد]] elvwva23oy0zlm3hm2eihjzer5jvu1k 0 63333 157936 2026-06-30T10:53:47Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفتم مرداد]] را به [[۷ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157936 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۷ مرداد]] gvl53rayzn356r8jjgbtxbq62rkh62v 0 63334 157938 2026-06-30T10:54:04Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هشتم مرداد]] را به [[۸ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157938 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۸ مرداد]] d3uljcb4ptopgyyqf1ssbcx56n38u8y 0 63335 157940 2026-06-30T10:54:22Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[نهم مرداد]] را به [[۹ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157940 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۹ مرداد]] b4chp5z0sbezn02vvf4b0be1uidu7sw 0 63336 157944 2026-06-30T10:56:38Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دهم مرداد]] را به [[۱۰ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157944 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۰ مرداد]] jpotgthwna18txwishj5bvqzcuzbwpp 0 63337 157947 2026-06-30T11:02:42Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[یازدهم مرداد]] را به [[۱۱ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157947 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۱ مرداد]] d8dt6tqn9fmeso3ketup6lzeeyg68gj 0 63338 157949 2026-06-30T11:02:59Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوازدهم مرداد]] را به [[۱۲ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157949 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۲ مرداد]] 7c83u7w8b1jpuuvbbkz40fpz69qgfbg 0 63339 157951 2026-06-30T11:03:22Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سیزدهم مرداد]] را به [[۱۳ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157951 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۳ مرداد]] 27ssgsk439hp5j1eh3f732d9k68g84w 0 63340 157953 2026-06-30T11:04:07Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[پانزدهم مرداد]] را به [[۱۵ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157953 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۵ مرداد]] j247k7lu7eib9buizseavfueu3drepm 0 63341 157955 2026-06-30T11:05:37Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هفدهم مرداد]] را به [[۱۷ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157955 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۷ مرداد]] lyyihbg66ep2yt2cu1976efw5hodl7o 0 63342 157957 2026-06-30T11:19:47Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[هیجدهم مرداد]] را به [[۱۸ مرداد]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157957 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۸ مرداد]] 1om6lm3thf1r94iqasydtz0ygrg1bqa 0 63343 157959 2026-06-30T11:25:24Z NVNkz 18507 ایجادشده به‌واسطهٔ ترجمهٔ بخش آغازین صفحهٔ «[[:mzn:Special:Redirect/revision/176876|۳۰ ژوئن]]» 157959 wikitext text/x-wiki '''{{formatnum:30}} ژوئن''' روزی هسه که [[میلادی تقویم|گریگوری تقویم]] دله، هر سالِنه {{formatnum:{{#expr:30+151}}}} روز کَفِنه و اگه سال [[کبیسه]] بوئه، روز إستِنه. {{formatnum:30}} ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، {{formatnum:{{#expr:365-(30+151)}}}} روز کار دارنه. but9b6hganccry307nu7d2b1dx56szp 0 63344 157961 2026-06-30T11:36:06Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[دوازدهم تیر]] را به [[۱۲ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157961 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۲ تیر]] ka6xirk9c2pe8pzi26tdn11adql54id 0 63345 157963 2026-06-30T11:38:23Z NVNkz 18507 NVNkz صفحهٔ [[سیزدهم تیر]] را به [[۱۳ تیر]] که تغییرمسیر بود منتقل کرد 157963 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[۱۳ تیر]] 9y9kfjhra2o3b0rnxdsklbgdc5g7eyo 0 63346 157964 2026-06-30T11:44:20Z NVNkz 18507 ایجادشده به‌واسطهٔ ترجمهٔ بخش آغازین صفحهٔ «[[:mzn:Special:Redirect/revision/327996|A]]» 157964 wikitext text/x-wiki '''A''' یا '''a''' اولین حرفی هسته که [[لاتین خط]] دله وجود دارنه. ونه خوردِ حرف ره تونی دِ جور بنویسین: a و ɑ. وه اتا [[چمردار حرف]] هسته و «آ» یا «اَ ــَـ» ونگ ره درکنده. 9o7tvx6ymmd1oy4iudy3g3un28c8uu9