Wiktionary glwiktionary https://gl.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:P%C3%A1xina_principal MediaWiki 1.48.0-wmf.3 case-sensitive Media Especial Conversa Usuario Conversa usuario Wiktionary Conversa Wiktionary Ficheiro Conversa ficheiro MediaWiki Conversa MediaWiki Modelo Conversa modelo Axuda Conversa axuda Categoría Conversa categoría Apéndice Conversa apéndice TimedText TimedText talk Módulo Conversa módulo Evento Evento Discussão ácido 0 45031 756711 736384 2026-11-06T20:21:33Z Calq 1922 756711 wikitext text/x-wiki apz7awarbq7nzy1y5bil8bgykyoyb68 resina 0 49404 756720 654275 2026-11-06T21:09:54Z Calq 1922 756720 wikitext text/x-wiki g3sl786wpq3lgd87atvphwgd5e9rtyb aldehido 0 58083 756695 659980 2026-11-06T19:02:42Z Calq 1922 756695 wikitext text/x-wiki g0g5zwv0bgi99lqw0h0o3i7mh78g3zl 756699 756695 2026-11-06T19:14:56Z Calq 1922 756699 wikitext text/x-wiki 74xrhejlzsxujofbee72mgzkqeiu2k0 goma arábiga 0 60209 756693 567426 2026-11-06T18:49:39Z Calq 1922 756693 wikitext text/x-wiki 0mcgik0v8h7n2qif79hnbxrw9vr5atj chat sauvage 0 83368 756732 628231 2026-11-07T11:35:35Z Calq 1922 756732 wikitext text/x-wiki cta06rncxmwviigg5o86xbjq704ley8 base 0 90821 756713 743444 2026-11-06T20:38:05Z Calq 1922 756713 wikitext text/x-wiki 8tya98ajjqbeekbigvlvt2hnj3kh01z ADN 0 105971 756676 689077 2026-11-06T12:26:46Z Calq 1922 756676 wikitext text/x-wiki hw4mjzswdmh7gjsbd3xdkxkhcioh353 ácido desoxirribonucleico 0 116072 756675 715041 2026-11-06T12:17:41Z Calq 1922 756675 wikitext text/x-wiki bszwycjbnbhkgirm01rg65pn547qp71 ácido ribonucleico 0 116081 756678 742137 2026-11-06T14:23:51Z Calq 1922 756678 wikitext text/x-wiki i929o8gphfb9pcem03h2v7iswzgzyzy ARN 0 116082 756679 715056 2026-11-06T14:25:03Z Calq 1922 756679 wikitext text/x-wiki ngsiwkn0cfqmu2p51599kjiwvfup1t9 alcohol etílico 0 117592 756704 718397 2026-11-06T19:45:11Z Calq 1922 756704 wikitext text/x-wiki qtqf7gi72os0apb849xb6l9ejatlvgl etanol 0 117594 756703 734302 2026-11-06T19:38:32Z Calq 1922 756703 wikitext text/x-wiki 5zdsim28hhe4pwlvs08u9xvsuclzv7q arabinosa 0 119565 756691 722993 2026-11-06T18:41:14Z Calq 1922 756691 wikitext text/x-wiki bbxlpjs0mnsryl0bv52wyyd2bbipkqx San Marcos 0 122473 756730 729543 2026-11-07T11:32:41Z Calq 1922 756730 wikitext text/x-wiki 4r27rdzqeq0pggfxa9xy2wf22ymn1uo San Marco 0 122474 756733 729544 2026-11-07T11:36:28Z Calq 1922 756733 wikitext text/x-wiki g378q63lymt9ghro79u9ip7vkmg2mnh éster 0 123223 756706 731364 2026-11-06T19:59:01Z Calq 1922 756706 wikitext text/x-wiki mh6ibdbfyve3he7zer8b7uofc9jgyzl esterificación 0 123224 756707 731367 2026-11-06T20:04:47Z Calq 1922 756707 wikitext text/x-wiki 3jt964oxzgm2ewju1a05ymar7uldkwz esterificar 0 123225 756708 731405 2026-11-06T20:08:42Z Calq 1922 756708 wikitext text/x-wiki 2gb3k4znkr9v36irpphlqcfb41e8ugz fenol 0 123240 756710 731407 2026-11-06T20:18:10Z Calq 1922 756710 wikitext text/x-wiki 9fkw3l0g41jrdp37cimxslcogypel1q benceno 0 123241 756712 737682 2026-11-06T20:29:04Z Calq 1922 756712 wikitext text/x-wiki m11e0altuzgiytpoq35oh45evze7io3 benzoe 0 123243 756718 731410 2026-11-06T20:56:51Z Calq 1922 756718 wikitext text/x-wiki 9h886ye3zrr4cvhhyqcj0js1sklwj6m benxuí 0 123244 756716 731415 2026-11-06T20:48:27Z Calq 1922 756716 wikitext text/x-wiki 0lwj09u7234ku34m0cwyo4cmw5k3pqx bálsamo 0 123246 756719 731417 2026-11-06T21:06:37Z Calq 1922 756719 wikitext text/x-wiki ko6n3bu1euu00m1xj6ubyn119jzi5tx etílico 0 124508 756705 734268 2026-11-06T19:50:40Z Calq 1922 756705 wikitext text/x-wiki 9oembfw3qmn6fyc9mr7n7kqsp2vdrzw terremoto 0 124786 756738 756627 2026-11-07T11:54:45Z Calq 1922 756738 wikitext text/x-wiki l314bxh28j5l6m03zn7epap4eazwdaw ácido fosfórico 0 125513 756686 736388 2026-11-06T16:34:32Z Calq 1922 756686 wikitext text/x-wiki k5ore2eh2fnty8clg8sd0343j0benn7 ácido ortofosfórico 0 125516 756687 736398 2026-11-06T16:39:03Z Calq 1922 756687 wikitext text/x-wiki s2yiqep6wyyxpt2jp21nz38pdmlmgz2 fosfato 0 125518 756685 739646 2026-11-06T16:25:10Z Calq 1922 756685 wikitext text/x-wiki iejp469h89076t1hrrhe9yuc5u66bki glicerina 0 125525 756717 736406 2026-11-06T20:53:16Z Calq 1922 756717 wikitext text/x-wiki 4d1weq3tu5cq4lfvb65acg1yfv61oig glicerol 0 125526 756715 736408 2026-11-06T20:42:59Z Calq 1922 756715 wikitext text/x-wiki l515ghlqgemv2f1ozqbvx3j8i6exw2c hidrólise 0 126804 756709 740174 2026-11-06T20:13:27Z Calq 1922 756709 wikitext text/x-wiki mg6gvxvc1d61iv7mli0jp9v1zg9li0t acético 0 127308 756701 741110 2026-11-06T19:22:40Z Calq 1922 756701 wikitext text/x-wiki 51epdy2hfahwh8pt4419c62ucrzw90n ácido acético glacial 0 127309 756702 741059 2026-11-06T19:29:59Z Calq 1922 756702 wikitext text/x-wiki o0vjl7cyds43keb5lcswc62xjg05x4o acetaldehido 0 127319 756696 741091 2026-11-06T19:07:53Z Calq 1922 756696 wikitext text/x-wiki qp6ywu5sk3q1vu2nt79l9t9jvvcw20y aldehído acético 0 127320 756697 741085 2026-11-06T19:13:42Z Calq 1922 756697 wikitext text/x-wiki objfaps6v9khdjpskz5q65vd11d5sr0 756698 756697 2026-11-06T19:13:51Z Calq 1922 756698 wikitext text/x-wiki exxzz8ro9nzylveiptuagvocwrjcec8 aldehido acético 0 127324 756700 741090 2026-11-06T19:18:00Z Calq 1922 756700 wikitext text/x-wiki g7qxytxh4j6tcqunqj431r8oswti7gl ácido nucleico 0 127811 756677 742120 2026-11-06T14:17:21Z Calq 1922 756677 wikitext text/x-wiki oi774gnfpnh3xesx1lk8x1xec850ge4 nucleótido 0 127812 756682 742125 2026-11-06T14:56:18Z Calq 1922 756682 wikitext text/x-wiki 44xwlywizvz0ux9h25p1q2n8m7tr6lm nucleósido 0 127816 756681 742127 2026-11-06T14:50:57Z Calq 1922 756681 wikitext text/x-wiki aogd1n4r84kqyqr23efrof6588pj7xl ribosa 0 127819 756689 742135 2026-11-06T17:26:59Z Calq 1922 756689 wikitext text/x-wiki sicgucj9znuj449rydqxhceyf3x21g2 756731 756689 2026-11-07T11:35:06Z Calq 1922 756731 wikitext text/x-wiki nkyvcr29q8j2jnw5u0azc0psuzh4zj5 aldosa 0 127822 756694 742145 2026-11-06T18:55:21Z Calq 1922 756694 wikitext text/x-wiki mzo0cl81ag3otejr4yjpospj2zbrm6r benzoico 0 127981 756714 742540 2026-11-06T20:39:13Z Calq 1922 756714 wikitext text/x-wiki fp73cjx5sr92s2i6fqytzpcwrn35rmf base nitroxenada 0 128304 756680 743347 2026-11-06T14:32:34Z Calq 1922 756680 wikitext text/x-wiki 79jytup6344ksolq9a05cwm9wmg5gj1 polinucleótido 0 128305 756690 743349 2026-11-06T18:33:24Z Calq 1922 756690 wikitext text/x-wiki ka4xop9oyhgee43uin07ywq8wapaz71 A Portela de Lamas 0 130253 756734 747377 2026-11-07T11:41:10Z Calq 1922 756734 wikitext text/x-wiki tph5lcsnw3g3vhegsbvrj7zkpvsy0c4 monosacárido 0 130296 756692 747451 2026-11-06T18:48:09Z Calq 1922 756692 wikitext text/x-wiki 5t0edwbxqwksc64e8g3o0t8qcahf1fi San Bartolomeu 0 134198 756721 755802 2026-11-07T10:54:27Z Calq 1922 756721 wikitext text/x-wiki ir8rr8lelzuo4eqtot15tf4igzlzxlg Millarada 0 134576 756727 756575 2026-11-07T11:21:12Z Calq 1922 756727 wikitext text/x-wiki 0kw5m757ahp4kb21oue3x86pvx2oy45 756728 756727 2026-11-07T11:21:24Z Calq 1922 756728 wikitext text/x-wiki mp1orvlrdipvprig5cf3zzhf5695w3x sismográfico 0 134603 756683 756634 2026-11-06T14:59:46Z Calq 1922 756683 wikitext text/x-wiki 7kxxhsl9wsut4rszxmc2mrr5vqijin1 ribonucleósido 0 134616 756684 2026-11-06T15:01:15Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} [[Ficheiro:Adenosine.svg|miniatura|dereita|220px|Estrutura química da [[adenosina]], un [[ribonucleósido]] formado pola unión da [[adenina]] coa [[ribosa]].]] {{etim|de ''{{gl|ribo-}}'' e ''{{gl|nucleósido}}''.|gl}} {{pronuncia||gl}} {{son|||gl}} {{-substm-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' {{VarN|ribonucleósido||s}} # ({{sem|Bioquímica|gl}}) {{Gl|nucleósido}} constituído por unha molécula de {{gl|ribosa}} unida mediante un {{gl|enlace N-glicosídico}} a unha {{gl|b... 756684 wikitext text/x-wiki c1fr80y3di18d9brtnzkg2ui9src7u0 ribonucleótido 0 134617 756688 2026-11-06T16:49:13Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} [[Ficheiro:Ribonucleotide General.png|miniatura|dereita|300px|Estrutura xeral dun [[ribonucleótido]], constituído por unha [[base nitroxenada]], unha molécula de [[ribosa]] e un ou varios grupos [[fosfato]].]] {{etim|de ''{{gl|ribo-}}'' e ''{{gl|nucleótido}}''.|gl}} {{pronuncia||gl}} {{son|||gl}} {{-substm-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' {{VarN|ribonucleótido||s}} # ({{sem|Bioquímica|gl}}) {{Gl|nucleótido}} constituído por unha {{gl|base nitroxenada}}, xeralmente... 756688 wikitext text/x-wiki 3oarzdx91sfj9iz15bnqmm1wc5z7ost Valiñaxemia 0 134618 756722 2026-11-07T11:00:20Z Calq 1922 Nova páxina: {{-gl-}} {{etim|posiblemente de ''*Vallina Gemina'', en alusión a unha valiña considerada xemelga doutra próxima pola semellanza da súa forma e disposición.<ref>Andrade Figueiras, Xosé Antón et al. (2018): ''[https://www.ieb.gal/wp-content/uploads/andando-por-bergantinos-no19-marzo-2018-parroquias-de-langueiron-e-xornes.pdf Parroquias de Langueirón e Xornes]'', Andando por Bergantiños, n.º 19, Instituto de Estudos Bergantiñáns, páx. 24.</ref>|gl}} {{pronuncia||gl}... 756722 wikitext text/x-wiki fqutg7hcgzhxvkdoms7o2up1bopoujx San Bartolomeu de Pereira 0 134619 756723 2026-11-07T11:06:02Z Calq 1922 Nova páxina: {{-gl-}} [[Ficheiro:Igrexa_de_Pereira,_Forcarei.jpg|miniatura|Igrexa de San Bartolomeu de Pereira]] [[Ficheiro:Mapa_de_situación_da_parroquia_no_seu_concello_cos_nomes_dos_concellos_-_Pereira,_Forcarei.png|miniatura|Localización no concello de Focarei.]] {{etim|de ''{{gl|San Bartolomeu}}'', advocación da parroquia, e o topónimo ''{{gl|Pereira}}''.|gl}} {{pronuncia||gl}} {{son|||gl}} {{-topon-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' # ({{sem|Toponimia de Galicia|gl}}) {{Gl|parroquia}} do c... 756723 wikitext text/x-wiki md9yw0dkje4473dkr06b37a3a8hzgu6 756726 756723 2026-11-07T11:12:26Z Calq 1922 756726 wikitext text/x-wiki b3a1fpvj5x7x8jz3d26c0gq1qa55vm4 Nercellas 0 134620 756724 2026-11-07T11:07:16Z Calq 1922 Nova páxina: {{-gl-}} {{etim||gl}} {{pronuncia||gl}} {{son|||gl}} {{-topon-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' # {{sem|Toponimia de Galicia|gl}} {{Gl|lugar}} da parroquia de {{gl|Pereira}} ({{gl|San Bartolomeu de Pereira}}), no concello de {{gl|Forcarei}}, na provincia de {{gl|Pontevedra}}. #* {{ver|{{Galipedia|Nercellas, Pereira, Forcarei}}}}. {{-nomep-|gl}} '''{{PAGENAME}}''' #{{Gl|apelido}}.<ref>[https://apelidosgalicia.org/nercellas-1688 «Nercellas»], en ''Apelidos de Galicia'', con datos topo... 756724 wikitext text/x-wiki cwikgm675eabzir52ul4gkwl22m4gzk 756725 756724 2026-11-07T11:07:36Z Calq 1922 756725 wikitext text/x-wiki gja0grnj26ax3gyxe21ddt6w7judl5l Fixó 0 134621 756729 2026-11-07T11:23:08Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|para o lugar de Calo, en Teo, Paulo Martínez Lema propón unha forma anterior ''*Foxó'', procedente do latín tardío ''*FOGĬŎLŬ(M)'', diminutivo de ''*FOGĬŬ(M)'', do que procede o galego ''{{gl|foxo}}''. O paso de ''o'' a ''i'' na primeira sílaba explicaríase pola influencia da consoante palatal seguinte.<ref>Martínez Lema, Paulo: «[https://www.gencat.cat/llengua/BTPL/ICOS2011/132.pdf Toponomástica, documentación medieval y fenomenología ling... 756729 wikitext text/x-wiki 9f8w6l059gijf7szpdl1fx62nls0j3b Fixón 0 134622 756735 2026-11-07T11:45:20Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|para o lugar de Negros, en Redondela, Cora Represas relaciona o topónimo con ''{{gl|foxo}}'', do latín ''FOVEU(M)'', e explica a aparición da vogal ''i'' pola influencia da consoante palatal. Podería aludir a un foxo de grandes dimensións ou a unha estrutura destinada á caza do lobo.<ref>Represas, Cora: «[https://toponimia.redondela.gal/pdf/toponimia_negros_web.pdf Toponimia de Negros]», Concello de Redondela, 2022, páx. 13.</ref> Para o lugar de S... 756735 wikitext text/x-wiki sq8fnzeanxj99svdlbm4vc4smvrr6t0 Fixós 0 134623 756736 2026-11-07T11:49:00Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} [[Ficheiro:StaMartaFixós1.jpg|miniatura|Igrexa parroquial de Santa Marta de Fixós, no concello de Lugo.]] {{etim|para o lugar de Santa Marta de Fixós, no concello de Lugo, Carlos Vázquez García propón unha orixe nun derivado do baixo latín ''FOGIUS'', relacionado co latín ''fovea'', 'foxo', posiblemente co sufixo aumentativo ''-ŌNE'', a través da forma reconstruída ''*FOGIONES''. O topónimo podería aludir á existencia de grandes foxos empregados para... 756736 wikitext text/x-wiki fe4utcg0b7ek9rmxw5xil84hb710ynk Santiago de Pardesoa 0 134624 756737 2026-11-07T11:52:49Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} [[Ficheiro:Igrexa de Pardesoa, Forcarei.jpg|miniatura|Igrexa parroquial de Santiago de Pardesoa, no concello de Forcarei.]] {{etim|de ''{{gl|Santiago}}'', advocación da parroquia, e o topónimo ''{{gl|Pardesoa}}''. Para este último, Calros Solla propón unha orixe na expresión latina ''parĭēte sōla'', 'parede soa', que podería facer referencia aos restos dunha construción antiga e illada.<ref>Solla, Calros: «[https://www.tabeirosmontes.com/novas/a-chousa-... 756737 wikitext text/x-wiki 85exeedoqhokev4y7fks9klfe2fr9nb Acivedo 0 134625 756739 2026-11-07T11:57:40Z Calq 1922 Nova páxina: {{-glref-}} {{etim|probablemente de ''{{gl|acivo}}'', variante de ''{{gl|acivro}}'', e o sufixo abundancial ''{{gl|-edo}}'', procedente do latín ''-ĒTUM''. É un fitotopónimo que faría referencia a un lugar onde abundan ou abundaban os acivros (''Ilex aquifolium'').<ref>Carrasco, Lorena; Navaza, Gonzalo: «[https://www.edu.xunta.gal/centros/iesbeade/?q=system/files/Toponimia_de_Beade.pdf Toponimia do Val de Fragoso. Beade]», Universidade de Vigo, 2014, páxs. 39-40, voz... 756739 wikitext text/x-wiki 9tvma3auhr9gdgoe81i3rcrgf5jpipv