Vikipetã gnwiki https://gn.wikipedia.org/wiki/Kuatia_%C3%91epyr%C5%A9ha MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Medio Mba'echĩchĩ Myangekõi Puruhára Puruhára myangekõi Vikipetã Vikipetã myangekõi Ta'ãnga Ta'ãnga myangekõi MediaWiki MediaWiki myangekõi Tembiecharã Tembiecharã myangekõi Pytyvõ Pytyvõ myangekõi Ñemohenda Ñemohenda myangekõi TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión 0 4939 137995 137853 2026-07-17T18:17:48Z ~2026-40320-49 23255 137995 wikitext text/x-wiki [[Ta'ãnga:Fiesta-San-Juan-Amancaes-Lima-1843.jpg|miniaturadeimagen|329x329px|San Juan Ára ary 1843 jave, táva Límame, Perũ retãme.]] '''San Juan Ára''' térã '''Huã Marangatu Ára''' haꞌe pe vyꞌaguasu ojejapóva hérape oñepyrũmavoi [[23 jasypoteĩ]] pyharépe. Oparupi ojejapo opaichagua [[temira'ã|temiraꞌã]], [[tembi'u|tembiꞌu]] ha [[ñembosarái]] imanduꞌávo upe karai marangatúre, tuichaitépeputo'ojegueromanduꞌa [[Európa]] ha [[Ñemby Amérika|Ñembyamérika]]<nowiki/>pe. Ojeꞌe ko vyꞌaguasu jeromanduꞌa oñepyrũhague ojapo 5.000 ary; uminegro'i iñarandúva recargarahy kuarahy hekoambueha mokõi ára peteĩ arýpe. Péicha, ko [[yvymbyte ñemby]] gotyo, oĩ peteĩ ára imbykyvéva ([[21 jasypoteĩ]]) ha ambue katu ipukuvéva ([[21 jasypakõi]]). Ojeꞌe avei upe árape heñóihague [[San Juan Bautista]] ha isy omomaiteihague ichupe tata rendýpe. Avei ojeꞌe tata oñemyendyha oñemombare ha oñembohetiaꞌévo kuarahy pytu, saꞌive ojopéva upe jave, ára mbykyvehaguére. Penekuera == Paraguái == Jepémo San Juan ára ndahaꞌéi [[Guarani]]kuéra mbaꞌeteete, jaꞌekuaa oikembaretehague ñane retã rekópe. Ág̃a katu pe mbaꞌe iporãvéva niko ndaikatuiha ñaikũmby San Juan Ára Guaraniꞌỹre. Iporã jaꞌe avei San Juan Ára og̃uahẽhague ñane retãme umi español ndive. Ára 24 pyharépe oñepyrũma ojejapo umi temiraꞌã. *Peteĩ [[ryguasume]] (uru) oñeñongatuvaꞌerã peteĩ koty iñipytũvape ha oĩvaꞌerã upépe, okaruꞌỹre, 24 aravo. Upéi, ára 24 asajépe, oñenohẽvaꞌerã okápe ha ojerevaꞌerã hese umi omendaséva, avati raỹi ipópe; ha upépe ryguasume okarúvo peteĩvagui, upéva haꞌehína upe omendátava pe arýpe. *Peteĩ ryguasume oñeñongatúvaꞌerã peteĩ koty iñipytũvape ha oĩvaꞌerã upépe, okaruꞌỹre, 24 aravo. Upéi, ára 24 asajépe, ojerahávaꞌerã chupe ambue kotýpe oĩhame ijerére: [[kuãirũ]], [[pirapire]], [[ryguasu rupi'a|ryguasu rupiꞌa]] ha [[okẽndavoka]]. Koꞌã irundy mbaꞌe ojehaitypóvaꞌerã avati raỹi apytépe. Ryguasume hoꞌuraẽramo avati, kuãirũ oĩhágui, upéva heꞌise ñemenda pe arýpe; hoꞌuraẽrõ avati, pirapire oĩhágui, upéva heꞌise ojerekotaha heta pirapire pe arýpe; hoꞌuraẽro avati, ryguasu rupiꞌa oĩhágui, péva katu naiporãi, heꞌise poꞌaꞌỹ pe arýpe; ha hoꞌúramo avati, okendavoka oĩhagui, upéva heꞌise óga pyahu ojerekotaha. *Ára 23, [[pyhare|pyharépe]], ojekutuvaꞌerã peteĩ kyse pakováre. Upéi ára 24 asaje jave ojehekýivo kyse pakovágui ikatúta oñemoñeꞌẽ hese ménarã térã tembirekorã réra ypy. *Ára 24 koꞌẽme, oñesẽvaꞌerã okápe ha ohasaraẽvévape oñeporanduvaꞌerã héra ha péva haꞌéta avei tembirekorã térã menarã réra (térã réra ypy). *Ára 23 pyharépe, oñemoĩvaꞌerã aramboha guýpe peteĩ [[itangecha]] pyahu ha koꞌẽvo oñenohẽvo itangecha aramboha guýgui ojehecháta ipype tembirekorã térã menarã raꞌãnga. *Ára 24 asaje, oñemondykývaꞌerã 24 jey tataindy ýpe ha upépe ikatúta oñemoñeꞌẽ menarã térã tembirekorã réra ypy. *Ára 23 pyharépe, oñemoĩvaꞌerã aramboha guýpe mokõi avati raꞌỹi. Peteĩva oguerahávaꞌerã peteĩva mborayhu jára réra ha ambuéva katu ambue mborayhu jára réra. Ára 24 koꞌẽme, ojepovyvy ha oñenohẽvaꞌerã peteĩ avati raꞌỹi aramboha guýgui; ha upe térã oñenohẽva haꞌe mena térã tembirekorã réra. Oĩháicha umi temiraꞌã, oĩ avei umi ñembosarái San Juan árapente oñehaꞌãva. Péicha, og̃uahẽvo pyhare, opavave ijaty San Juan-hápe ha oike opaichagua ñembosaráipe héra Guarani meméva. *Tata ári jehasa * Yvyra sỹi oguerekóva huꞌãme, jopóiramo: pirapire, ao pyahu térã peteĩ ryguasu kaꞌẽ *Kambuchi jejoka *Páila jeheréi *''Pelota'' tata *Tóro Kandil *Ñemenda okára o ''casamiento'' koygua *''Carrera'' vosa * Kure ñembohuguái *Judas kái *Mbokavícho Koꞌã ñembosarái oiko aja peteĩ kuñakarai imbaꞌekuaáva omoñeꞌẽ kuña ha kuimbaꞌépe ipo ha oikuaauka chupekuéra mbaꞌépa oikóta hekovekuéragui tenondeve gotyo. Huguápe katu peteĩ atymbopuha ohenduka purahéi ñanembaꞌetéva, umi ikyreꞌỹvéva; ha opapotávo pe vyꞌaguasu, opavave osẽ ojeroky vyꞌa ha tetiaꞌépe. Umi jeroky apytépe oĩ pe hérava “solíto” ha ambuéva. === Tembiꞌu === Oĩháicha temiraꞌã ha ñembosarái, oĩ avei tembiꞌu San Juan árapente ojejapóva. * [[Mbeju]] * [[Chipa]] (aramirõ, ''mestizo'', soꞌo, kavure, piru ha ambuéva) * [[Pirambujape|''Pastel'']] [[mandi'o|mandiꞌo]] * [[Chicharõ]] ''trenzado'' * Chicharõ huꞌitĩ * [[Pajagua]] ''mascada'' * [[Sopa paraguaya|''Sopa paraguaya'']] * [[Chipa guasu]] * [[Mbusia]] ha [[butifarra|''butifarra'']] * [[So'o|Soꞌo]] jukysy * Soꞌo josopy – sójo * Ryguasu kaꞌẽ * [[Vori vori|Vorivori]] ryguasu Pyharepyterã oñembopupu ''caldo'' ava (San Juan Bautista ha Misiones-pe katu ojejapo ''batiburrillo''); ha oñembosyry (''bebidas'') hag̃ua oĩ guaripóla, aloha ha kojói haku porãva. Maheꞌẽ – mbaꞌeheꞌẽ (''postres'') apytépe katu jajuhukuaa: eíra [[kesu|kesúre]], eíra [[manduvi|manduvíre]], andai [[kamby]], [[arapaho]], kamby arro ha kandial. [[Ñemohenda:Arete]] ccz0wbbjxs7i03q5lyq21iw250nmms2 0 8596 137996 135108 2026-07-17T18:19:10Z InternetArchiveBot 14761 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137996 wikitext text/x-wiki {{tava | nombre = Campos dos Goytacazes | nombre-original = Campos dos Goytacazes | foto = Campos.jpg‎ | fotoinfo = Campos dos Goytacazes rembe'y (Paraíba do Sul Ysyry) | brrasõ = Brasao-CamposRJ.png | poyvi = Bandeira-camposdosgoytacazes.jpg <!-- Tenda --> | yvy ra'anga = RiodeJaneiro Municip CamposdosGoytacazes.svg | pais = {{BRA}} | prov/dep = [[Rio de Janeiro (tetãvore)|Rio de Janeiro]] | estado ={{BRA|RJ}} | fundación =[[28 jasyapy]] [[1835]] | poblacion = 477.208 (2013) | territorio = 4.031,910 | densidad = 106,6 | ISO = | altitud = 14 | coor = {{coor dms|21|45|14|S|41|19|26|W}} | sitio_web =[http://www.campos.rj.gov.br/ campos.rj.gov.br] |}} '''Campos dos Goytacazes''' ha'e peteĩ táva [[Pindorama]] pegua, táva rendakue tuichavéva tetãvore [[Rio de Janeiro (tetãvore)|Rio de Janeiro]] pegua. Ko távape oiko 477.208 tavayguakuéra (ary [[2013]] jave) ha oguereko peteĩ yvy pehẽngue 4.031,910 km² nunga. Moñepyrũ: [[28 jasyapy]] [[1835]] == Joaju == Páhina web: [https://web.archive.org/web/20200916185327/http://www.campos.rj.gov.br/ campos.rj.gov.br] [[Ñemohenda:Rio de Janeiro táva]] cah6x52hka477dl8bokush2dp8wcdfv 0 13703 137997 131056 2026-07-18T11:11:17Z Birkho 23258 + firma 137997 wikitext text/x-wiki {{Ficha de persona | imagen = Immanuel Kant - Gemaelde 1.jpg | tamaño = 220px | descripción = <small>Immanuel Kant (1768), por Johann Gottlieb Becker, Schiller-Nationalmuseum, [[Marbach am Neckar]], [[Alemáña]].</small> | nombre de nacimiento = Immanuel Kant | fecha de nacimiento = [[22 jasyrundy]] [[1724]] | lugar de nacimiento = [[Königsberg]], [[Tavetã Purúsia|Purúsia]] <small>(ko'ágã [[Kaliningrado]], [[Rrúsia]])</small> | fecha de fallecimiento = [[12 jasykõi]] [[1804]] (79&nbsp;ary) | lugar de fallecimiento = [[Königsberg]], [[Purúsia]] | residencia = [[Königsberg]] | nacionalidad = Purusiagua | alma máter = [[Mbo'ehaorusu Königsberg pegua]] | ocupación = | obras = ''Crítica de la razón pura'', ''Crítica de la razón práctica'', ''Crítica del juicio'', ''Prolegómenos a toda metafísica futura que pueda presentarse como ciencia'' | conocido = | religión = | padres = [[Johann Georg Kant]], [[Anna Regina Reuter]] | firma = Unterschrift Immanuel Kant deutscher Philosoph der Aufklärung.svg | cabecera = no }} '''Immanuel Kant''' ([[22 jasyrundy]] [[1724]]-[[12 jasykõi]] [[1804]]) ha'e akue peteĩ [[Arandupykuaaty|arandupykuaatýre]] ha [[tembikuaaty|tembikuaatýre]] oñemoarandúva [[Purúsia]] pegua, ha'e omba'apo oiko aja [[Európa|Európape]] pe [[Ára Mba'ekuaáva]].<ref name=":27">{{cita enciclopedia|url=https://iep.utm.edu/kantview/|title=Immanuel Kant|encyclopedia=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|accessdate=30 de mayo de 2021|enciclopedia=|apellidos=Jankowiak|nombre=Tim|enlaceautor=|editor=|isbn=|página=}}</ref><ref name="McCormick">{{cita enciclopedia|url=https://www.iep.utm.edu/kantmeta/|title=Immanuel Kant: Metaphysics|last=McCormick|first=Matt|encyclopedia=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|accessdate=20 de febrero de 2019|enciclopedia=|apellidos=|nombre=|enlaceautor=|editor=|isbn=|página=}}</ref><ref name=":6">{{Citation|title=Immanuel Kant|título-trad=|last=Rohlf|first=Michael|enlaceautor=|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2020/entries/kant/|access-date=27 de mayo de 2020|edition=Spring 2020|sined=|date=2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|en=|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|enlace-editor=|cita=|encyclopedia=[[The Stanford Encyclopedia of Philosophy]]}}</ref><ref name=":7">{{Cita web|url=https://www.marxists.org/encyclopedia/people/k/a.htm#kant-immanuel|título=Glossary of People: Kant|fechaacceso=2020-09-27|sitioweb=www.marxists.org|editorial=[[Marxists Internet Archive]] Encyclopedia}}</ref> Omoñepyrũ va'ekue ko [[temimo'ã reko Alemañagua]], arandupykuaaty mba'eguasuitéva ku tetãme. Ojehechakuaa Kant oĩha umi iñaranduvéva apytépe [[Ára Ko'ãgagua|Európa ko'ãguaguápe]] ha arandupykuaatýpe.<ref name="McCormick" /><ref name=":6" /><ref name="Brittanica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Immanuel-Kant|title=Immanuel Kant {{!}} Biography, Philosophy, Books, & Facts|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=27 de mayo de 2020}}</ref> Ha'e heñói ha omano táva [[Königsberg]]-pe, Purúsia retãme, ku táva ko'ágã ojehero [[Kaliningrado]] ha ojejuhu [[Rrúsia]] retãme. Kant rembiapópe oporandu mbohapy mba'e iñarandupykuaatýva<ref name=":24">{{Cita web|url=https://encyclopaedia.herdereditorial.com/wiki/Recurso:Kant:_tres_cuestiones_fundamentales|título=Kant: tres cuestiones fundamentales - Encyclopaedia Herder|fechaacceso=2021-03-03|sitioweb=encyclopaedia.herdereditorial.com|idioma=es}}</ref><ref name=":30">''Crítica de la razón pura'', «Doctrina trascendental del método», cap. 2, secc. 2 (A 805 / B 833).</ref> ha umi mbohapy porandúgui heñói hembiapo tuicháva: «''Mba'e ikatu aikuaa?''» oĩ iñaranduka hérava ''Crítica de la razón pura'',<ref name="razonpura">{{Cita libro|apellido=Izuzquiza Otero|apellido2=Corellano Aznar|apellido3=Frechilla García|apellido4=Peña Calvo|apellido5=Villamayor Lloro|nombre=Ignacio|nombre2=Luis|nombre3=Ana Rosa|nombre4=José Vicente|nombre5=Santiago|año=2008|título=Filosofía y ciudadanía|en=La Filosofía|capítulo=La Filosofía y el ser humano|edición=Manuel Andaluz|lugar=Madrid|editorial=Grupo Anaya Sociedad Anónima|apellido-editor=Achón|apellido-editor2=Álvarez|nombre-editor=Elena|nombre-editor2=Gema|isbn=9788466773195|fechaacceso=15 de febrero de 2017}}</ref> omombe'úva mba'éichapa ñane apytu'ũ omba'apo ha oimo'ã; «''Mba'e ajapo va'erã?''» oĩ iñarandukakuéra hérava ''Crítica de la razón práctica'' ha ''Metafísica de las costumbres'' ha «''Mba'e ikatu aha'arõ?''» pe iñarandukápe ''Crítica del juicio''. Ã mbohapy porandu ikatu oñemombykymi peteĩ porandúme: «''Mba'épa pe yvypóra?''» Kant tuicha omba'apo [[tembikuaaty|tembikuaatýre]], hákatu oñemoaranduite avei [[Tekoiterape|tekoiterapére]], [[Marangatu (arandupykuaaty)|tekoporã]] ñehesa'ỹijóre, [[Jeroviapy|jeroviapýre]], [[Jokuaikuaa|jokuaikuaáre]] ha [[marandeko]] ñehesa'ỹijóre. Ha'e he'i avei [[Kuarahy Ypykatu]] oñepyrũ va'ekue peteĩ arai guasu ijapu'áva ha ipopenóvape, ko'ãga jaikuaa ndojavyiha ha ohesa'ỹijo porãiteha.<ref name="McCormick" /><ref name=":6" /><ref>{{cite journal|url=http://wrap.warwick.ac.uk/id/eprint/59913|title=Kant on Empiricism and Rationalism|last1=Vanzo|first1=Alberto|date=January 2013|journal=History of Philosophy Quarterly|volume=30|issue=1|pages=53–74}}</ref> A Kant ñeimo'ã mba'eguasuite [[Alemáña]] retãme upe aja. Umi karai arandu ambuéva [[Fichte]], [[Friedrich Schelling|Schelling]], [[Hegel]] ha [[Arthur Schopenhauer|Schopenhauer]] ombotuicha ha omoporã Kant ñeimo'ã ha upe rehe omohenda pe [[temimo'ã reko Alemañagua]]. == Mandu'apy == {{listaref}} == Joajuha == {{commonscat|Winston Churchill|Winston Churchill}} [[Ñemohenda:Tekove Alemañagua]] s4cmhyt6whr2eckyzeha0d7nuxdmoe4 0 14413 137994 120058 2026-07-17T17:22:24Z InternetArchiveBot 14761 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137994 wikitext text/x-wiki '''Asumiko Nakamura''' (中村 明日美子 ''Nakamura Asumiko''^{[[Hapõñe'ẽ|?]]}, [[Hapõ]], [[5 jasyteĩ]] [[1979]] jave) ha’e peteĩ kuña mánga apohára [[Hapõ|hapõygua]].<ref>{{Cita web |url=https://natalie.mu/comic/artist/2256 |title=Archive copy |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220523131759/https://natalie.mu/comic/artist/2256 |archivedate=2022-05-23 |accessdate=2022-05-23 }}</ref> Epáñame oñemoherakuãva’ekue ha oñemoherakuã gueteri hembiapo.<ref>https://www.listadomanga.es/autor.php?id=1396</ref> == Mandu’apykuéra == <references /> [[Ñemohenda:Tekove Hapõgua]] kfkujhul8g5jspaof2igb0satootrt8