Wikipedia gotwiki https://got.wikipedia.org/wiki/%F0%90%8C%B0%F0%90%8C%BD%F0%90%8C%B0%F0%90%8D%83%F0%90%8D%84%F0%90%8D%89%F0%90%8C%B3%F0%90%8C%B4%F0%90%8C%B9%F0%90%8C%BD%F0%90%8C%B9%F0%90%8C%BB%F0%90%8C%B0%F0%90%8C%BF%F0%90%8D%86%F0%90%8D%83 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Special Talk πŒ½πŒΉπŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ½πŒΉπŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΎπŒ° Wikipedia πŒΈπŒΉπƒ Wikipedia πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΎπŒ° π†πŒ΄πŒΉπŒ»πŒ° π†πŒ΄πŒΉπŒ»πŒΉπŒ½πƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΎπŒ° MediaWiki MediaWiki talk π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΎπŒ° πŒ·πŒΉπŒ»π€πŒ° πŒ·πŒΉπŒ»π€π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΎπŒ° πŒ·πŒ°πŒ½πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒ½πƒπ‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΎπŒ° TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 0 9275 49876 2026-11-06T05:31:37Z Westseax 13855 Well, enjoy it. 49876 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right;clear:right;width:24em;margin:0 0 1em 1em;border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;font-size:90%;border-collapse:collapse;" cellpadding="3" |+ style="font-size:125%;font-weight:bold;" | 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ |- | colspan="2" style="text-align:center;" | 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Flag of the United Kingdom (1-2).svg|frameless|alt=πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°π†πŒ°πŒ½πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ]]<br />πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°π†πŒ°πŒ½πŒ° |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Coat of arms of the United Kingdom (2022, both variants).svg|250px]]<br />πƒπŒΊπŒΉπŒ»πŒ³πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πƒ<br />πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒΈ 𐌱𐌹 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ (π„πŒ°πŒΉπŒ·πƒπ…πŒ°) 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΈ (𐌷𐌻𐌴𐌹𐌳𐌿𐌼𐌴𐌹) |- | style="vertical-align:top;" | πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ | ''β€žGod Save the Kingβ€œ'' (πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ 𐌱𐌹 πƒπŒΉπŒ³πŒΏ, 𐌽𐌹 𐌱𐌹 π…πŒΉπ„π‰πŒΈ; πŒ°πŒΉπŒ½πƒ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒΉπŒΈπƒ)<ref name="r1">"National Anthem", The Royal Family. https://www.royal.uk/encyclopedia/national-anthem</ref> [[File:United States Navy Band - God Save the Queen.ogg|God Save the King / Queen]] |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Europe-UK (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]] |- | style="vertical-align:top;" | πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„πŒ° πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ | 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰<br />51Β°30β€²N 0Β°7β€²W |- | style="vertical-align:top;" | πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° | πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπ‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° |- | style="vertical-align:top;" | π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ | (πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€π‰πƒ πŒΈπ‰πƒ π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πƒ π†πŒ»π‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒΈ;<ref name="r2">"List of declarations made with respect to treaty No. 148", Council of Europe. http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1</ref> πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπŒΊπŒΏπŒ»π‰πƒ 𐌳𐌿 𐌰𐌿𐌺𐌰𐌽 πŒΈπ‰πƒ;<ref name="r3">"Welsh language on GOV.UK – Content design: planning, writing and managing content – Guidance", gov.uk. https://www.gov.uk/guidance/content-design/welsh-language-on-gov-uk "Welsh language scheme", GOV.UK. https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-transport/about/welsh-language-scheme "Welsh language scheme", GOV.UK. https://www.gov.uk/government/organisations/home-office/about/welsh-language-scheme</ref> π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ° π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ» π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„πŒΉπƒ 𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 𐌹𐌽 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπŒΌ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ 𐌳𐌿 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³)<br />πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°; πŒΏπŒ»πƒπ„π‚πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°; π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°; πŒΊπ‰π‚πŒ½π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°; πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ° πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°; πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°; πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ° π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒ΄ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° |- | style="vertical-align:top;" | 𐌺𐌿𐌽𐌾𐌰 (2021) | 83,1% πˆπŒ΄πŒΉπ„πƒ; 8,6% πŒ°πƒπŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ; 3,7% πƒπ…πŒ°π‚π„πƒ; 2,7% πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ; 2,0% πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚<br />(πŒ²πŒΉπŒ»πƒπ„π‚πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πƒ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 2021; πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΏπƒπŒ»πŒ°πŒ²πŒΉπŒΈπŒ° 𐌳𐌿 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 2022; π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒ»πŒ»πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒΉπƒπ„ ONS πŒΌπŒΉπ„π‰πŒΈπƒ 21 πŒΌπŒ°π‚π„πŒΉπŒΏπƒ 2021)<ref name="r4">"Table 06: UK06 - Ethnic group by sex by age, United Kingdom", Census-based statistics UK: 2021, Office for National Statistics, 27 June 2025. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/censusbasedstatisticsuk2021</ref> |- | style="vertical-align:top;" | πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ (2021) | 46,6% π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½πƒ; 37,6% 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ; 6,0% πŒΉπƒπŒ»πŒ°πŒΌ; 1,6% πŒ·πŒΉπŒ½πŒ³πŒΏπŒΉπƒπŒΌ; 2,2% πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚; 5,9% 𐌽𐌹 𐌡𐌹𐌸𐌰𐌽<ref name="r5">"Table 07: UK07 - Religion by sex by age, United Kingdom", Census-based statistics UK: 2021, Office for National Statistics, 27 June 2025. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/censusbasedstatisticsuk2021</ref> |- | style="vertical-align:top;" | πŒ½πŒ°πŒΌπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ | πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπƒ; πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πƒ; πŒ±π‚πŒΉπ„ (πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΎπ‰) |- | style="vertical-align:top;" | π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ | πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌰𐌸𐌻𐌰 (πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ° πŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ, 𐌱𐌹 Vernon Bogdanor 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒΉπŒΌ,<ref name="r6">Bradbury, Jonathan, "Constitutional Policy and Territorial Politics in the UK: Volume 1: Union and Devolution 1997–2012", Policy Press, 2021. https://books.google.com/books?id=c3QWEAAAQBAJ&q=%2522union+state%2522+UK+unitary&pg=PA19</ref> πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπŒΆπ‰ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πŒ°π†πŒ°π‚ πŒ²πŒ°πŒ°π‚πŒ±πŒΎπŒ΄πŒΉπŒ½ 1990;<ref name="r7">Leith, Murray Stewart, "Political Discourse and National Identity in Scotland", Edinburgh University Press, 2012. https://books.google.com/books?id=PeBvAAAAQBAJ&q=Uk+%2522unitary+state%2522&pg=PA39</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌻𐌳𐌹𐌸 πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπŒΏπŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, 𐌰𐌺 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌹𐌸 πŒ°πŒ»πŒ³π‚πŒ΄πŒ·π„πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰ πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄)<ref name="r8">Gagnon, Alain-G.; Tully, "Multinational Democracies", Cambridge University Press, 2001. https://books.google.com/books?id=g0ahE2fTxS0C&q=%2522union+state%2522+UK+unitary&pg=PA47 Bogdanor, Vernon, "Constitutional Reform in the United Kingdom: Practice and Principles", Hart Publishing, 1998. https://books.google.com/books?id=YEEgDsCYmbQC&q=%2522union+state%2522+UK+unitary&pg=PA18</ref> |- | style="vertical-align:top;" | β€’ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ | charles III |- | style="vertical-align:top;" | β€’ π†π‚πŒΏπŒΌπŒ° πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πƒ | andy burnham |- | style="vertical-align:top;" | 𐌼𐌰𐌸𐌻 | Parliament |- | style="vertical-align:top;" | β€’ 𐌷𐌰𐌿𐌷𐌹𐌢𐌰 π‚πŒ°πŒΆπŒ½ | House of Lords |- | style="vertical-align:top;" | β€’ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚πŒΉπƒπ„πŒ° π‚πŒ°πŒΆπŒ½ | House of Commons |- ! colspan="2" style="background:#cfe3ff;text-align:center;" | πŒΏπƒπƒπŒ°π„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ |- | style="vertical-align:top;" | Laws in Wales Acts | 1535 𐌾𐌰𐌷 1542 |- | style="vertical-align:top;" | πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒ½πƒ π…πŒΉπ€πŒΎπ‰πŒ½π‰ | 24 πŒΌπŒ°π‚π„πŒΉπŒΏπƒ 1603 |- | style="vertical-align:top;" | π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒ³π‰πƒ | 22 πŒΎπŒΏπŒ»πŒΉπƒ 1706 |- | style="vertical-align:top;" | π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ | 1 πŒΌπŒ°πŒΉπŒΏπƒ 1707 |- | style="vertical-align:top;" | π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ | 1 πŒΎπŒ°πŒ½πŒΏπŒ°π‚πŒΉπŒΏπƒ 1801 |- | style="vertical-align:top;" | Irish Free State Constitution Act | 6 πŒ³πŒ΄πŒΊπŒ΄πŒΌπŒ±π‚πŒΉπƒ 1922 |- ! colspan="2" style="background:#cfe3ff;text-align:center;" | 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌴𐌹 |- | style="vertical-align:top;" | πŒ°πŒ»πŒ»πƒ (ONS πŒΌπŒΉπ„πŒ°πŒΈπƒ, πŒΏπŒ½π„πŒ΄ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉ; 𐌽𐌹 Crown Dependencies 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ) | 244.376 km<sup>2</sup> (94.356 sq mi)<ref name="r9">"Standard Area Measurements for Administrative Areas (December 2023) in the UK", Open Geography Portal, Office for National Statistics, 31 May 2024. https://geoportal.statistics.gov.uk/datasets/ons::standard-area-measurements-for-administrative-areas-december-2023-in-the-uk/about</ref><br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 78. |- ! colspan="2" style="background:#cfe3ff;text-align:center;" | 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹 |- | style="vertical-align:top;" | πŒΌπŒΉπ„π‰πŒΈ | πˆπŒ°πŒΉπ…πŒ° 69,5 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΏπŒ½πƒ (𐌼𐌹𐌳𐌿𐌼𐌰𐌹 2025)<br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 20. |- | style="vertical-align:top;" | πŒ²πŒΉπŒ»πƒπ„π‚πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ (2021) | 66.912.637<ref name="r4" /> |- | style="vertical-align:top;" | 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπ„πŒ°πŒΈ πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ | πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 48. |- ! colspan="2" style="background:#cfe3ff;text-align:center;" | π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏ |- | style="vertical-align:top;" | GDP (PPP) (2026) | $4,783 π„π‚πŒΉπŒ»πŒΉπ‰<ref name="r10">"World Economic Outlook Database (October 2026 Edition)", www.imf.org, International Monetary Fund, 13 October 2026. https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0)</ref><br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 10. |- | style="vertical-align:top;" | β€’ 𐌱𐌹 𐌲𐌿𐌼𐌹𐌽 | $68.476<ref name="r10" /><br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 33. |- | style="vertical-align:top;" | GDP (πŒ½πŒ°πŒΌπŒΉπŒ½πƒ) (2026) | $4,268 π„π‚πŒΉπŒ»πŒΉπ‰<ref name="r10" /><br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 5. |- | style="vertical-align:top;" | β€’ 𐌱𐌹 𐌲𐌿𐌼𐌹𐌽 | $61.108<ref name="r10" /><br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 21. |- | style="vertical-align:top;" | 𐌲𐌹𐌽𐌹 (2021) | 35,4 (πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰)<ref name="r11">"Income inequality", OECD Data, OECD. https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm</ref> |- | style="vertical-align:top;" | HDI (2023) | 0,946 (πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπŒΆπ‰)<ref name="r12">"Human Development Report 2025", United Nations Development Programme, 6 May 2025. https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf</ref><br />πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 13. |- ! colspan="2" style="background:#cfe3ff;text-align:center;" | πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ |- | style="vertical-align:top;" | π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏ | πƒπ„πŒ΄π‚πŒ»πŒΉπŒ½πŒ² (𐌾𐌰𐌷 β€žπ€πŒΏπŒ½πŒ³β€œ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 β€žπ€πŒΏπŒ½πŒ³ πƒπ„πŒ΄π‚πŒ»πŒΉπŒ½πŒ²β€œ; πƒπŒΏπŒΌπŒ°πŒΉ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΎπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 𐌲𐌹𐌱𐌰𐌽𐌳 πƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ πƒπŒΉπŒ»πŒΏπŒ±π‚πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚) (Β£)<br />GBP |- | style="vertical-align:top;" | πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΉ | UTC+0 (GMT) |- | style="vertical-align:top;" | β€’ πŒ°πƒπŒ°πŒ½πƒ | UTC+1 (BST; jah brukiΓΎ in ⟦Crown Dependencies⟧) |- | style="vertical-align:top;" | πŒ²πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ | dd/mm/yyyy (AD) (πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒΈ ISO 8601 yyyy-mm-dd 𐌳𐌿 π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ)<ref name="r13">"Formatting dates and times in data", gov.uk, HM Government, 9 August 2022. https://www.gov.uk/government/publications/open-standards-for-government/date-times-and-time-stamps-standard</ref> |- | style="vertical-align:top;" | πŒ»πŒ°πŒΈπ‰πŒ½πƒ π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ | +44 (𐌽𐌹 𐌹𐌽 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ°πŒΌ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼 πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½) |- | style="vertical-align:top;" | πŒΉπŒ½π„πŒ΄π‚πŒ½πŒ΄π„ | .uk (.𐌲𐌱 𐌰𐌿𐌺 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌻𐌳𐌰𐌽, πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ» πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒΈ) |} πƒπŒ° '''𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ''' ('''𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ''', 𐌾𐌰𐌷 '''πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°''') πŒΉπƒπ„ 𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ, π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ° πŒ°π† 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπŒ½πƒ π†πŒ°πƒπ„πŒΏπŒ±πŒ½πŒΎπŒ°. πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒ½πŒΎπŒ°πŒ½ πŒΈπŒΉπƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΉπƒ β€žπŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ πŒΉπƒπ„ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π†πŒ°πŒ»πŒΈπƒ: ''The Guardian'' 𐌾𐌰𐌷 ''The Telegraph'' 𐌲𐌰𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽𐌳 πŒΈπŒ°π„πŒ° πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ; πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ πƒπ„πŒΉπŒΊπŒ»πŒ° gov.uk π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ 𐌾𐌰𐌷 β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ, 𐌰𐌺 β€žπŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°β€œ.<ref name="r14">"Guardian style guide: U", The Guardian, 23 April 2021. https://www.theguardian.com/guardian-style-guide-u</ref><ref name="r15">"Places", The Telegraph, 25 July 2025. https://www.telegraph.co.uk/style-book/places/</ref><ref name="r16">"Style guide - A to Z - Guidance - GOV.UK", www.gov.uk. https://www.gov.uk/guidance/style-guide/a-to-z#great-britain</ref> 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ (𐌼𐌰𐌽𐌰, πŒ²πŒ°πŒΉπ‚πŒ½πƒπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΎπŒ°πŒΉπ‚πƒπŒ°πŒΉ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ, 𐌽𐌹 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ), 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹 πŒΏπ†πŒ°π‚ 69 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌹𐌽 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 2025. 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‰ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πƒ 𐌸𐌰𐌹𐌼 πƒπŒΌπŒ°πŒ»πŒΉπƒπ„πŒ°πŒΌ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ, π…πŒΉπ„πŒΏπŒ±πŒ½πŒΉ 244.376 km2. 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ° 𐌼𐌹𐌸 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ π‚πŒ°πŒΉπƒπ€πŒΏπŒ±πŒ»πŒΉπŒΊπŒ΄πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπƒπ„ πŒ±πŒΉπŒ²πŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ°π„πŒ»πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πƒπŒ°πŒΉπ…πƒ, πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ πŒΌπŒ°π‚πŒΉπƒπŒ°πŒΉπ…πŒ°, πŒΊπŒ΄πŒ»π„πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½; π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπŒΈ πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°. 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΉπƒπ„ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„πƒ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ; πŒ°πŒΉπŒ³πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ, πŒΊπŒ°π‚πŒ³πŒΉπ† 𐌾𐌰𐌷 πŒ±πŒ°πŒΉπŒ»π†πŒ°πƒπ„ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ. πŒΈπ‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ±πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½π‰πƒ πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΌπŒΎπŒ° πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒ»πŒ³πŒΎπŒ°. π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒΎπŒΉπŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌳𐌿𐌲𐌿𐌽𐌽𐌿𐌽 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 43 πŒ°π†πŒ°π‚ π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΏ; π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 383–410; πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ°π‡πŒ°πŒ½π‰πƒ 𐌳𐌿𐌲𐌿𐌽𐌽𐌿𐌽 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽 𐌽𐌴𐍈𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 450; πŒ½π‰π‚πŒΌπŒ°πŒ½π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒΎπŒΉπŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1066. πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌴 𐌲𐌰𐌼𐌹𐌽𐌸𐌹𐌳𐌰 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 17-πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ°, πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ. 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πƒ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1707 πƒπ…πŒ΄ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ. πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1800 𐌲𐌰𐌰𐌿𐌺𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1801. π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌲𐌰𐌸𐌻𐌰𐌿𐌷 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1922 πƒπ…πŒ΄ π†π‚πŒΉπŒΎπŒ° πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ; πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ 𐌽𐌰𐌼𐌽𐌴 π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 1927 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ 𐌽𐌿 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ. 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° π…πŒΏπŒ»πŒΈπŒΏπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„π‰ 𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π„πŒ° π†πŒ°πŒΏπ‚πŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ²π‰ πŒΏπ†πŒ°π‚ π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 19 𐌾𐌰𐌷 π†π‚πŒΏπŒΌπŒ°πŒ½πŒ° πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πƒ 20, πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ 𐌹𐌽 ''Pax Britannica'' (1815–1914). πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†π‰πŒ³πŒΉπŒ³πŒ° π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 19 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ°πŒΊπ‚πŒ°πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πƒ, πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ, 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌰 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒ·πƒπŒΎπŒ°πŒ½ πƒπ…πŒ΄ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒΈπ†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπ„πŒ°πŒΈπƒ. 𐌹𐌽 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1920 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌰 𐌱𐌹 π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒ° πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌹𐌽 𐌰𐌻𐌳𐌴𐌹𐌼. πŒΈπ‰πƒ 𐍄𐍅𐍉𐍃 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°π…πŒΉπŒ²π‰πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΎπŒ°πŒ½ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴 πŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ³πŒ° π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴. 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπƒπ„ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 𐌽𐌹 𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒ²πŒ°π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΉ (πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ, πƒπ„πŒ°πŒΏπ‰πƒ πŒ³π‰πŒΌπŒ°πŒ½πƒ, πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ, πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ)<ref name="r17">"What is the UK Constitution?", The Constitution Unit of UCL, 9 August 2018. https://www.ucl.ac.uk/constitution-unit/what-uk-constitution/what-uk-constitution</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‚πŒΉπŒΌ πƒπ„πŒ°πŒΏπ‰πŒΌ: 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³. πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πƒπŒ΄πŒΉπŒ½ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒΉπŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌼𐌹𐌸 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°. πŒΉπƒπ„ 𐌻𐌰𐌽𐌳 π†π‚πŒ°πŒΌπ…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽, 𐌹𐌽 𐌸𐌰𐌹𐌼 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„πŒ°πŒΌ 𐌱𐌹 πŒ½πŒ°πŒΌπŒ½π‰π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ… 𐌾𐌰𐌷 π†π‚πŒΏπŒΌπŒ° πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ. πƒπ…πŒ΄ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ° 𐌼𐌹𐌸 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌹𐌼 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ° π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°π†πŒ°πŒΉπŒ·π…πŒ΄ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌽𐌰 𐌸𐌹𐌢𐌴 πƒπ…πŒΉπŒ½πŒΈπŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ° πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ. πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ πŒΏπ†πŒ°π‚ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰, πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ 𐌹𐌽 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌳𐌿𐌸𐌰𐌹, 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻 π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒΉπ‚πŒ° 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴. πŒΉπƒπ„ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 𐌻𐌹𐌼 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌢𐌴 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ. == π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπŒΌπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ° == πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1707 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ β€žπŒΉπŒ½ 𐌰𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌱𐌹 𐌽𐌰𐌼𐌹𐌽 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒβ€œ (πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1800 πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒβ€œ).<ref name="r18">"The Treaty (act) of the Union of Parliament 1706", Scots History Online. http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html Barnett, Hilaire; Jago, Robert, "Constitutional & Administrative Law", Routledge, 2011. https://books.google.com/books?id=LYc1tSYonrQC&pg=PA165</ref> β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ π…πŒ°πƒ 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌷𐌿𐌽 πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒΈπƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌹𐌢𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ, πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ°πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπƒ πŒ½πŒ°πŒΌπ‰ 1707–1800 π…πŒ°πƒ β€žπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ.<ref name="r19">"After the political union of England and Scotland in 1707, the nation's official name became 'Great Britain'", ''The American Pageant, Volume 1'', Cengage Learning (2012); "From 1707 until 1801 ''Great Britain'' was the official designation of the kingdoms of England and Scotland". ''The Standard Reference Work: For the Home, School and Library, Volume 3'', Harold Melvin Stanford (1921); "In 1707, on the union with Scotland, 'Great Britain' became the official name of the British Kingdom, and so continued until the union with Ireland in 1801". ''United States Congressional serial set, Issue 10; Issue 3265'' (1895); Gascoigne, Bamber, "History of Great Britain (from 1707)", History World. http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?historyid=ab07</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹𐌽 𐌾𐌰𐌷 π†π‚πŒΉπŒΎπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πŒΏπƒπ†π‚πŒΉπŒΎπŒ°πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1922 πŒ²πŒ°πŒ½πŒ°πŒΌπ‰ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒΉπ†π„πŒΉπŒ³πŒ° πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1927 𐌳𐌿 β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒβ€œ.<ref name="r20">Cottrell, P., "The Irish Civil War 1922–23", Bloomsbury USA, 2008. https://archive.org/details/irishcivilwar00cott_573</ref> 𐌸𐌰𐌿𐌷 πƒπ…πŒ΄πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πƒ, πŒΈπ‰ π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°;<ref name="r21">S. Dunn; H. Dawson, "An Alphabetical Listing of Word, Name and Place in Northern Ireland and the Living Language of Conflict", Edwin Mellen Press, 2000 "Changes in the list of subdivision names and code elements", ISO 3166-2, International Organization for Standardization, 15 December 2011. http://www.iso.org/iso/iso_3166-2_newsletter_ii-3_2011-12-13.pdf</ref> πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³πŒ°πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ±π‰πŒΊπ‰ πŒ·πŒ°πŒΉπŒ·πŒ°πŒΉπ„ β€žπŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒΉβ€œ.<ref name="r22">"Countries within a country", Prime Minister's Office, 10 January 2003. http://www.number10.gov.uk/Page823</ref> NUTS 1 π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒΉπŒΈ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ β€žπŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ°β€œ;<ref name="r23">"Statistical bulletin: Regional Labour Market Statistics". http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_346117.xml "13.4% Fall In Earnings Value During Recession". http://www.gmb.org.uk/newsroom/fall-in-earnings-value-during-recession</ref> πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ³πŒ° β€žπŒ²πŒ°π…πŒΉβ€œ.<ref name="r24">Dunn, Seamus; Dawson, Helen, "An Alphabetical Listing of Word, Name and Place in Northern Ireland and the Living Language of Conflict", Edwin Mellen Press, 2000 Murphy, Dervla, "A Place Apart", Penguin, 1979</ref> πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ β€žπŒΌπŒ°πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πƒ π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½ πƒπŒ°πŒΊπŒΎπ‰πŒ½πƒβ€œ.<ref name="r25">Whyte, John; FitzGerald, "Interpreting Northern Ireland", Clarendon Press, 1991</ref> β€žπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ πŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒΉπŒΈ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°; πŒΉπƒπ„ πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πŒΌ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ.<ref name="r26">"Guardian Unlimited Style Guide", Guardian News and Media Limited, 19 December 2008. https://www.theguardian.com/styleguide/page/0,,184840,00.html "BBC style guide (Great Britain)", BBC News, 19 August 2002. http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/radio_newsroom/1099593.stm#g "Key facts about the United Kingdom", Government, citizens and rights, HM Government. http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517</ref><ref name="r27">New Oxford American Dictionary: "Great Britain: England, Wales, and Scotland considered as a unit. The name is also often used loosely to refer to the United Kingdom."</ref> β€žπŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³β€œ πŒΉπƒπ„ πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πŒΌ πŒΏπŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ΄πŒ·π„πƒ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒΈπƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ, πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ π†π‚πŒ°πŒΌ π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°π„πŒ°πŒΏπ‚πŒ½πŒΎπŒ°πŒΌ.<ref name="r28">"When people say England, they sometimes mean Great Britain, sometimes the United Kingdom, sometimes the British Isles β€” but never England." β€” George Mikes, "How To Be An Alien", Penguin, 1946 "England OR United Kingdom (UK)? | Vocabulary | EnglishClub", englishclub.com. https://www.englishclub.com/vocabulary/cw-uk-england.htm</ref> β€žπŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ,<ref name="r29">"Britain Meaning in the Cambridge English Dictionary", dictionary.cambridge.org. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/britain "Definition of Britain in English by Oxford Dictionaries", Oxford Dictionaries – English. https://en.oxforddictionaries.com/definition/britain</ref><ref name="r30">"Britain definition and meaning", collinsdictionary.com, Collins English Dictionary. https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/britain</ref> πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πŒΌ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ.<ref name="r31">"Britain – Definition for English-Language Learners", learnersdictionary.com, Merriam-Webster's Learner's Dictionary. http://learnersdictionary.com/definition/Britain</ref> πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ πƒπ„πŒΉπŒΊπŒ»πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπŒΈ β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° (𐌲𐌰𐌽𐌰𐌼𐌽𐌹𐌳𐌰 π†π‚πŒ°πŒΌ β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ 𐌳𐌿 β€žπŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊβ€œ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1961),<ref name="r32">"'Cold U.K.' Becomes British", The Times, 21 October 1961</ref><ref name="r33">"Style guide: A to Z", UK Government, 21 November 2024. https://www.gov.uk/guidance/style-guide/a-to-z</ref> 𐌰𐌺 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒΉπŒΌ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ πŒ±π‰πŒΊπ‰πŒΌ πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ·π…πŒ°πŒΈπŒ°π‚ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³.<ref name="r34">Permanent Committee on Geographical Names, "Toponymic guidelines for the United Kingdom", gov.uk, UK Government, 17 May 2023. https://www.gov.uk/government/publications/toponymic-guidelines</ref> πŒΈπŒ°π„πŒ° πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴 𐌽𐌰𐌼𐌽𐌴 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌹𐌼𐌹𐌸 β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ, β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€œ; πŒ°πŒΉπŒ½π‰ β€žπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πŒΏπƒπ†πŒ°π‚πŒ·πŒ°πŒΉπŒΈ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³.<ref name="r34" /> BBC π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ³πŒ° β€žπŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ πŒ°πŒΉπŒ½π‰ 𐌳𐌿 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ; 𐌽𐌿 πƒπ„πŒΉπŒΊπŒ»πŒ° πŒ°πŒΉπŒ½π‰ 𐌡𐌹𐌸𐌹𐌸 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ β€žπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°β€œ πŒΏπƒπ†πŒ°π‚πŒ·πŒ°πŒΉπŒΈ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³.<ref name="r35">"BBC News style guide – Names", BBC Academy, BBC. https://www.bbc.co.uk/academy/en/articles/art20130702112133537 "Alphabetical checklist", BBC News, BBC. https://www.bbc.co.uk/academy/journalism/news-style-guide/article/art20130702112133551</ref> β€žπŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπƒβ€œ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒΈ 𐌳𐌿 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ°πŒΌ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 𐌹𐌽 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 𐌳𐌿 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ½πŒΉπŒΈπŒΎπŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ.<ref name="r36">Bradley, Anthony Wilfred; Ewing, Keith D., "Constitutional and administrative law", Pearson Longman, 2007. https://books.google.com/books?id=HT_GS2zgN5QC&pg=PA36</ref> π†πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒΉπƒ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ; πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒ°πŒ°πŒ½πŒ³πŒ½πŒ°πŒΌ 𐌳𐌿 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌺𐌻𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1961 πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌱𐌹𐌳𐌾𐌰𐌽 πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, 𐌺𐌰𐌽𐌰𐌳𐌰 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰𐌹 πƒπŒ°πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ.<ref name="r37">Curran, James; Ward, "The Unknown Nation: Australia after Empire", Melbourne University Publishing, 2010</ref><ref name="r38">Ward, Stuart, "Untied kingdom: A Global History of the End of Britain", Cambridge University Press, 2023</ref> 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌰 πƒπŒΉπŒΊ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°πŒ½ πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊ, πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰, πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰, π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰,<ref name="r39">"Which of these best describes the way you think of yourself?", Northern Ireland Life and Times Survey 2010, ARK&nbsp;– Access Research Knowledge, 2010. http://www.ark.ac.uk/nilt/2010/Community_Relations/NINATID.html</ref> 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πƒπŒ°πŒΌπŒ°π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚.<ref name="r40">"Ethnicity and National Identity in England and Wales", Office for National Statistics. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/ethnicity/articles/ethnicityandnationalidentityinenglandandwales/2012-12-11 Schrijver, Frans, "Regionalism after regionalisation: Spain, France and the United Kingdom", Amsterdam University Press, 2006. https://books.google.com/books?id=u8gZklxHTMUC&pg=PA275</ref> == π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½ == === π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πƒ === [[File:Stonehenge2007 07 30.jpg|thumb|πƒπ„π‰πŒ½πŒ΄πŒ·πŒ΄πŒ½πŒ²πŒ΄, π…πŒΉπŒ»π„πƒπŒ·πŒΉπ‚πŒ΄: πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½π‰πŒ·π‚πŒΉπŒ½πŒ²πƒ, πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½π‰πƒ 𐌽𐌴𐍈𐌰 13 ft πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰πƒ]] πŒΊπ‚π‰πŒΌπŒ°πŒ½πŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌲𐌰𐌱𐌰𐌿𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πŒΈπ‰ 𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌹𐌽 π…πŒ΄πŒ²π‰πƒ 𐌽𐌴𐍈𐌰 30.000 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°; πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπƒ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽 πŒΉπƒπ„ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ΄πŒΉπƒ 𐌲𐌰𐌸𐌻𐌰𐌹𐌷𐌰𐌽 𐌽𐌴𐍈𐌰 11.500 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°.<ref name="r41">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/south_west/7069001.stm "Ancient skeleton was 'even older'] ". BBC News. 30 October 2007. Retrieved 27 April 2011.</ref><ref name="r42">"A 12,000-year story - revealing the history of settlers in Britain from the end of the Ice Age to the present day | University of Oxford", ox.ac.uk, 9 February 2018. https://www.ox.ac.uk/news/2018-02-09-12000-year-story-revealing-history-settlers-britain-end-ice-age-present-day</ref> 𐌹𐌽 πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹 π…πŒ°πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° πŒΊπŒ΄πŒ»π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒ°πŒΉπ…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°, πŒ³πŒ°πŒΏπ‚π€πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ.<ref name="r43">Koch, John T., "Celtic culture: A historical encyclopedia", ABC-CLIO, 2006. https://archive.org/details/celticculturehis00koch_128</ref> π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒΎπŒΉπŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 43 𐌾𐌰𐌷 400 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ πŒΏπ†πŒ°π‚ πƒπŒΏπŒΈπŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌹𐌼 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ°π‡πŒ°πŒ½π‰πŒ½πŒ΄ πŒΉπŒ½πŒ½πŒΏπ„πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ, πƒπŒ°πŒ΄πŒΉ 𐌲𐌰𐌱𐌹𐌽𐌳𐌰𐌽 πŒΈπ‰ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°π…πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ 𐌳𐌿 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒΊπ‰π‚πŒ½π…πŒ°πŒ»πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷, 𐌳𐌿 𐍈𐌴𐌹𐌻𐌰𐌹, 𐌷𐌴𐌽 π‰πŒ²πŒ»πŒ΄πŒ³πŒ³ (πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ° 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΏπŒΈπŒ° πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³).<ref name="r44">Davies, "The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales", University of Wales Press, 2008</ref> π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ°π‡πŒ°πŒ½πŒ΄ πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒ°π‚πŒ³ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 10.<ref name="r45">"Short Athelstan biography". https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/athelstan.shtml</ref> πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πƒ π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° (πŒ°πŒ»πŒ³π‰πƒ πŒΏπƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌰𐌽𐌰 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 5)<ref name="r46">Mackie, J.D., "A History of Scotland", Penguin, 1991. https://archive.org/details/historyofscotlan00mack_0/page/18 Campbell, Ewan, "Saints and Sea-kings: The First Kingdom of the Scots", Canongate, 1999</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 𐌼𐌹𐌸 π€πŒΉπŒΊπ„π‰πŒΌ 𐌳𐌿 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 9.<ref name="r47">Haigh, Christopher, "The Cambridge Historical Encyclopedia of Great Britain and Ireland", Cambridge University Press, 1990. https://archive.org/details/cambridgehistori0000unse_a9n8/page/30</ref> [[File:Roman Baths in Bath Spa, England - July 2006.jpg|thumb|alt=πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒ 𐌸𐌹𐌢𐌴 𐌱𐌰𐌳𐌴: π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπƒ π…πŒ°π„πŒΉπŒ½πƒ πŒ²π‚πŒ΄πŒ½πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌱𐌹 πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½π‰πŒΌ πŒ²πŒ°π‚πŒ³π‰πŒΌ πŒ²πŒ°πŒΉπŒ»π‰πŒΌ 𐌼𐌹𐌸 πƒπ„π‰πŒΈπŒΉπŒΌ. 𐌹𐌽 πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²π‚πŒΏπŒ½πŒ³πŒ° πŒΉπƒπ„ πŒΈπ‰ πŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ…πŒ° πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½πƒ.|π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒπŒΊ 𐌱𐌰𐌸, πŒ±πŒ°π„πŒ·, πƒπ‰πŒΌπŒ΄π‚πƒπŒ΄π„: π…πŒ°πŒΉπŒ»πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½π‰ π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ]] πŒ½π‰π‚πŒΌπŒ°πŒ½π‰πƒ πŒΉπŒ½πŒ½πŒΏπ„πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌹𐌽 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1066, 𐌽𐌴𐌼𐌿𐌽 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒ²πŒ°πŒΎπŒΉπŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πŒ»πŒ°πŒΈπ‰πŒ³πŒ°πŒΉ 𐌹𐌽 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒ±π‚πŒΉπŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ·π…π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½π‰π‚πŒΌπŒ°πŒ½π‰π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΉπƒπŒΊπŒ° πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ;<ref name="r48">Ganshof, F.L., "Feudalism", University of Toronto, 1996. https://archive.org/details/feudalism0000gans_j4b5</ref> πƒπŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½π‰π‚πŒΌπŒ°πŒ½π‰ πŒ²πŒ°πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ π†π‚πŒ°πŒΈπŒΉπŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ³πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„πŒ° πŒΈπ‰ 𐌰𐌻𐌾𐌰𐌺𐌿𐌽𐌾𐌰𐌽 πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ.<ref name="r49">Chibnall, Marjorie, "The Debate on the Norman Conquest", Manchester University Press, 1999. https://books.google.com/books?id=qJl5Jm-IndUC&pg=PA115</ref> πŒΈπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½π‰πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 𐌲𐌰𐌾𐌹𐌿𐌺𐌰𐌹𐌸 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌰𐌺 𐌽𐌹 πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌲𐌰𐌾𐌹𐌿𐌺𐌰𐌽 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ πŒ°πŒ½πŒ³πƒπ„π‰πŒΈ π†π‚πŒΉπŒΎπŒ΄πŒΉ 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ„π‰πŒ³π‰πƒ 1320, 𐌹𐌽 πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ πŒ²πŒ°π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳.<ref name="r50">"The Declaration of Arbroath", NMS, 3 June 2023. https://www.nms.ac.uk/past-exhibitions/the-declaration-of-arbroath</ref> 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‚πŒΉπ€π€π‰πƒ (1215) π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒ±π‰πŒΊπ‰ 𐌡𐌹𐌸𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌷𐌿𐌽 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌽𐌹 πŒΉπƒπ„ πŒΏπ†πŒ°π‚ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ³π‰πƒ π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰πƒ.<ref name="r51">"Magna Carta", parliament.uk. https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/originsofparliament/birthofparliament/overview/magnacarta/ "The contents of Magna Carta", parliament.uk. https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/originsofparliament/birthofparliament/overview/magnacarta/magnacartaclauses/ "Magna Carta Key Facts", Britannica. https://www.britannica.com/summary/Magna-Carta-Key-Facts</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½π‰πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΈπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΈπ‰ πŒΊπŒ°πƒπŒΎπŒ° π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπƒ, π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌹𐌽 π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ°, 𐌹𐌽 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½; πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½π‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 𐌼𐌹𐌸 π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ°.<ref name="r52">Keen, Maurice. [https://www.bbc.co.uk/history/british/middle_ages/hundred_years_war_01.shtml "The Hundred Years' War"] . BBC History.</ref> πŒΈπ‰ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ²πŒ°πŒΉπŒ²π‚π‰πŒ½ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 π€π‚π‰π„πŒ΄πƒπ„πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΌπŒΌπŒ° 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰.<ref name="r53">[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/479892/Protestantism/41558/The-Reformation-in-England-and-Scotland The Reformation in England and Scotland] and [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/293754/Ireland/22978/The-Reformation-period Ireland: The Reformation Period & Ireland under Elizabeth I] , EncyclopΓ¦dia Britannica Online.</ref> πŒΈπ‰ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ³πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, πŒ²π‚πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπ…πŒ°πŒ³πŒ³πŒΎπŒΏ, 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌸𐌰 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 16, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, π†π‚πŒ°πŒΈπŒΉπŒ³πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ½πŒ°πŒΌπ‰ πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπŒ°πŒ±πŒ° π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ³πŒ° πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ.<ref name="r54">"English Reformation c1527-1590", The National Archives. https://www.nationalarchives.gov.uk/education/resources/the-english-reformation-c1527-1590/</ref> π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πƒ π†πŒΏπŒ»πŒ»π‰ 𐌲𐌰𐌳𐌰𐌹𐌻𐌾𐌰𐌽 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳;<ref name="r55">"British History in Depth&nbsp;– Wales under the Tudors", 5 November 2009. https://www.bbc.co.uk/history/british/tudors/wales_tudors_01.shtml</ref> πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌹𐌽 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌼𐌼𐌰 𐌲𐌰𐌱𐌹𐌽𐌳𐌾𐌰 𐌼𐌹𐌸 𐌸𐌹𐌢𐌰𐌹 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒΊπŒ°πƒπŒΎπŒ°πŒΉ.<ref name="r56">Nicholls, Mark, "A history of the modern British Isles, 1529–1603: The two kingdoms", Blackwell, 1999. https://archive.org/details/historyofmodernb0000nich</ref> 𐌹𐌽 πŒΏπŒ»πƒπ„π‚πŒΉπƒπŒΊπƒ πƒπŒ°π„πŒΉπŒΈ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 17 𐌽𐌰𐌼 πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ πŒΊπŒ°π„πŒ·π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ π‚πŒ΄πŒΉπŒΊπŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°π† πŒΈπ‰πƒ π€π‚π‰π„πŒ΄πƒπ„πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼 π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³.<ref name="r57">Canny, Nicholas P., "Making Ireland British, 1580–1650", Oxford University Press, 2003. https://archive.org/details/makingirelandbri00cann</ref> [[File:Adam de Colone (c.1572-1651) - James VI and I (1566–1625), King of Scotland (1567–1625), King of England and Ireland (1603–1625) - PG 2172 - National Galleries of Scotland.jpg|thumb|πŒΎπŒ°πŒΊπ‰πŒ±πŒΏπƒ 6 𐌾𐌰𐌷 1, πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 1567–1625, πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 1603–1625]] πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒΏπŒ½ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1603 𐌸𐌰𐌽 πŒΎπŒ°πŒΊπ‰πŒ±πŒΏπƒ 6 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒ°π‚πŒ±πŒΎπ‰πŒ³πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πŒ° πƒπ„π‰πŒ»πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπ…πŒ°π‚π€ πŒΉπƒ πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒ° 𐌳𐌿 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰; πŒΈπ‰ πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπŒΆπŒΏπŒ· πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰, πŒ·πŒ°πŒ±πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ° πƒπŒΉπŒ»πŒ±π‰πŒ½πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°, π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒ·πŒ°πŒΆπŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½πƒ.<ref name="r58">Ross, D. (2002). ''Chronology of Scottish History''. Glasgow: Geddes & Grosset. p. 56. ; Hearn, J. (2002). ''Claiming Scotland: National Identity and Liberal Culture''. Edinburgh University Press. p. 104. .</ref> π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 17 πŒ²πŒ°πŒ±πŒΉπŒ½πŒ³πŒ°πŒ½π‰πƒ π…πŒΉπŒ²π‰πƒ, πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒ³πŒΏπŒΈπƒπ…πŒΉπŒ²πƒ, πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌳𐌿 πŒΊπŒ°π‚πŒ»πŒΏπƒ 1 πŒΏπƒπŒ³πŒ°πŒΏπŒΈπŒΉπŒΈ 𐌾𐌰𐌷 𐌳𐌿 πƒπŒΊπŒ°πŒΌπŒΌπŒ°πŒ»πŒΉπŒ±πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ½ π‚πŒ°πŒΉπƒπ€πŒΏπŒ±πŒ»πŒΉπŒΊπŒ° πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ.<ref name="r59">"English Civil Wars". https://www.britannica.com/EBchecked/topic/187936/English-Civil-Wars; "Scotland and the Commonwealth: 1651–1660", Archontology.org, 14 March 2010. http://www.archontology.org/nations/uk/scotland/01_laws.php</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπƒ, 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°, π…πŒΏπŒ»πŒΈπŒ°πŒ²π‰ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1688, π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„πŒ΄πƒ 1689 (𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳) 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„πŒΉπƒ πŒΏπ†πŒ°π‚π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΉπƒ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 1689 (πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³) πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ΄πŒΉπŒ²πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°π„πŒ·π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°π‚πŒ±πŒΎπŒ°πŒ½πƒ; πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπ…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½.<ref name="r60">Lodge, Richard, "The History of England&nbsp;– From the Restoration to the Death of William III (1660–1702)", Read Books, 2007. https://books.google.com/books?id=EBSpvBxGyqcC</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒ (1660) πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ° 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌰; πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπ†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ, 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒΊπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°π‚πŒΉπŒ±πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½.<ref name="r61">"Tudor Period and the Birth of a Regular Navy", Royal Navy History, Institute of Naval History. http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two; Canny, Nicholas, "The Origins of Empire, The Oxford History of the British Empire Volume I", Oxford University Press, 1998. https://books.google.com/books?id=eQHSivGzEEMC</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΏπƒπ†πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ 1606, 1667 𐌾𐌰𐌷 1689 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒΈ 1705 πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πƒ (1706), πŒ²πŒ°πƒπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½π‰ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌱𐌰𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ°πŒΌ. === πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ === [[File:Articles of Union between England and Scotland 28 Jan 1707.png|thumb|πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, 28 𐌳𐌰𐌲 πŒΎπŒ°πŒ½πŒΏπŒ°π‚πŒΉπƒ 1707]] πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΉπŒ³πŒ° 𐌰𐌽𐌰 1 𐌳𐌰𐌲 πŒΌπŒ°πŒΉπŒΉπƒ 1707 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1707.<ref name="r62">"Articles of Union with Scotland 1707", UK Parliament. http://www.nationalarchives.gov.uk/pathways/citizenship/rise_parliament/docs/articles_union.htm; "Acts of Union 1707", UK Parliament. http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny; "Treaty (act) of Union 1706", Scottish History online. http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html</ref> πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½ πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ° πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ π‚π‰πŒ±πŒ΄π‚π„ π…πŒ°πŒ»π€π‰πŒ»πŒ΄, 𐌹𐌽 πƒπŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ 1721–1742. πŒΎπŒ°πŒΊπ‰πŒ±πŒΉπ„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΏπƒπƒπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπ‰πŒΊπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ°π†π„π‚πŒ° πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΎπŒ°πŒ½ πŒΈπ‰ πŒΊπŒ°π„πŒ·π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒ° πƒπ„πŒΉπŒΏπŒ°π‚π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒ° πŒ·πŒ°πŒ½π‰π…πŒ°π‚πŒΉπƒπŒΊπ‰; πŒΎπŒ°πŒΊπ‰πŒ±πŒΉπ„π‰πƒ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΏπ‚πŒ½πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ°π„ πŒΊπŒΏπŒ»π‰πŒ³πŒΉπŒ½ 1746, πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌽𐌰𐌿𐌳𐌹𐌱𐌰 πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπŒΉπƒπŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πŒ΄. πŒΈπ‰ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π†π‚πŒΉπŒΎπŒ°πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉ π…πŒΉπŒ²πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒΏπŒ½ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ; πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΉπ‚πŒ΄πŒΉπŒ½ πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ° 𐌳𐌿 πŒ°πƒπŒΉπŒ°, πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ 𐌳𐌿 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰.<ref name="r63">Library of Congress, [https://books.google.com/books?id=BQDgr_XvsHoC&pg=PA73 ''The Impact of the American Revolution Abroad''] , p. 73.</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ°π„πŒ»πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΈπŒΉπ…πŒΉπŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½, πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ 1662–1807, 𐌸𐌰𐌽 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπŒΉπƒ πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ° πŒ±πŒ΄π‚πŒΏπŒ½ 𐌽𐌰𐌿𐌷 3,3 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒ°π†π‚πŒΉπŒΊπŒ°πŒ½πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ, π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌳𐌿 πŒΊπŒ°π‚πŒΉπŒ±πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ°πŒΊπ‚πŒ°πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌰𐌿𐌷 𐌳𐌿 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒΊπŒ°.<ref name="r64">Morgan, Kenneth, "Slavery and the British Empire: From Africa to America", Oxford University Press, USA, 2007. https://books.google.com/books?id=SGcwgJz5rQMC&pg=PA12</ref><ref name="r65">Morgan, Kenneth, "Slavery and the British Empire: From Africa to America", Oxford University Press, US, 2007. https://books.google.com/books?id=SGcwgJz5rQMC&pg=PA15</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΏπƒπŒ±πŒ΄πŒΉπƒπŒ½πŒ°πŒΉ π†π‚πŒ°πŒΌ π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ°πŒΈπŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰ πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½ 1807 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπ…πŒΉ 1833 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ; πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ³πŒ° πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπ…πŒΉπŒΏπƒπ†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒ°πŒ½ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ·πŒ°π†π„πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ°π†π‚πŒΉπŒΊπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πƒ.<ref name="r66">[https://www.bbc.co.uk/devon/content/articles/2007/03/20/abolition_navy_feature.shtml Sailing against slavery] . BBC Devon. 2007.; Lovejoy, Paul E., "Transformations in Slavery: A History of Slavery in Africa", Cambridge University Press, 2000. https://archive.org/details/transformationsi0000love/page/290</ref> === 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ === [[File:Victoria in her Coronation robes.jpg|thumb|πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½π‰ π…πŒΉπŒΊπ„π‰π‚πŒΉπŒ° 𐌹𐌽 πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒπ…πŒ°πƒπŒΎπ‰πŒΌ]] 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΉπŒΆπŒΏπŒ· πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1800, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌰𐌽𐌰 1 𐌳𐌰𐌲 πŒΎπŒ°πŒ½πŒΏπŒ°π‚πŒΉπƒ 1801.<ref name="r67">"The Act of Union", Act of Union Virtual Library. http://www.actofunion.ac.uk/actofunion.htm#act</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπ‰πƒ πŒΏπƒπ†π‚πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΏπŒ·πŒ°πŒ½ 𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°π€π‰πŒ»πŒ΄π‰πŒ½πŒΉπƒπŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½ π…πŒΉπŒ²πŒΉπŒΌ (1792–1815) π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πƒπŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒ° πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ, 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πŒ°πŒ»πŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌽𐌴𐍈𐌰 1830.<ref name="r68">Tellier, L.-N. (2009). ''Urban World History: an Economic and Geographical Perspective''. Quebec: PUQ. p. 463. .</ref> πŒΈπ‰ ''Pax Britannica'' (1815–1914) πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 β€žπŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°π…πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½β€œ.<ref name="r69">Mathias, P., "The First Industrial Nation: the Economic History of Britain, 1700–1914", Routledge, 2001; Ferguson, Niall, "Empire: The rise and demise of the British world order and the lessons for global power", Basic Books, 2004. https://archive.org/details/empire00nial</ref><ref name="r70">McDougall, Walter A., "20th-century international relations", 4 May 2023. https://www.britannica.com/topic/20th-century-international-relations-2085155</ref><ref name="r71">Sondhaus, L. (2004). ''Navies in Modern World History''. London: Reaktion Books. p. 9. .</ref><ref name="r72">Porter, Andrew, "The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III", Oxford University Press, 1998. https://books.google.com/books?id=oo3F2X8IDeEC</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒΊπ‚πŒΉπŒΌπŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ π…πŒΉπŒ²πŒΎπŒ° (1853–1856), 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 𐌼𐌹𐌸 π‰πƒπŒΌπŒ°πŒ½πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° π‚πŒΏπƒπŒΎπŒ°;<ref name="r73">Benn, David Wedgwood, "The Crimean War and its lessons for today", International Affairs, March 2012</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΉπŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ° πŒΏπƒπƒπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ 1857 𐌽𐌰𐌼 π€πŒ°πŒ»πŒΌπŒ΄π‚πƒπ„π‰πŒ½πŒΉπƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°. πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ²πŒ°π† πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒ°πŒΊπ‚πŒ°πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒΌ πƒπ…πŒ΄ πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ°πƒπŒΉπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒ°π„πŒΉπŒ½πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒΊπŒ°.<ref name="r74">Porter, Andrew, "The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III", Oxford University Press, 1998. https://books.google.com/books?id=oo3F2X8IDeEC; Marshall, P.J., "The Cambridge Illustrated History of the British Empire", Cambridge University Press, 1996. https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC</ref> 𐌹𐌽 π…πŒΉπŒΊπ„π‰π‚πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ° (1837–1901) π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ π†π‚πŒΉπŒΎπŒ° πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 ''laissez-faire'' πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ³πŒ°πŒΉ. π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌴𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ (1832) πŒ²πŒ°πŒ°π‚πŒΌπŒ°πŒΉπŒ³πŒ° πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΉ; πƒπŒ° π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1884 πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒ²πŒ»πŒ°πŒ³πƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ πŒ²πŒ°π† πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌹𐌢𐌹𐌽 π…πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒΌ. πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΏπŒ½πŒ³π‰ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ°πŒ·πƒπŒΎπŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπ‰πŒ½ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πƒ πŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„πƒ.<ref name="r75">Tompson, Richard S., "Great Britain: a reference guide from the Renaissance to the present", Facts on File, 2003. https://books.google.com/books?id=H5kcJqmXk2oC&pg=PA63</ref> πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πƒ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 19 πŒΊπ‰πŒ½πƒπŒ΄π‚π…πŒ°π„πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ (πŒ³πŒΉπƒπ‚πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉ, Salisbury) πŒΏπƒπŒΌπŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌹𐌽 πŒ°π†π‚πŒΉπŒΊπŒ°πŒΉ, πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ β€žπƒπŒΊπŒ°πŒΏπŒ½π‰ πŒ°π†πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΈπŒ°πŒ½β€œ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌴𐌹𐌼 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒΎπŒΉπŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π‚πŒΏπƒπŒΎπŒ° 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒ°πƒπŒΉπŒ° (πƒπŒ° 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πƒπ€πŒΉπŒ»).<ref name="r76">Fromkin, David, "The Great Game in Asia", Foreign Affairs, 1980. https://www.jstor.org/stable/20040512</ref> 𐌺𐌰𐌽𐌰𐌳𐌰, πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ»πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰 πƒπŒ°πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒΏπŒ½ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒΉπŒ½π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°.<ref name="r77">Hosch, William L., "World War I: People, Politics, and Power", Britannica Educational Publishing, 2009</ref> π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ π…πŒ°πƒ πŒΏπƒπŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ 𐌽𐌴𐍈𐌰 1900.<ref name="r78">Zarembka, Paul, "Contradictions: Finance, Greed, and Labor Unequally Paid", Emerald Group Publishing, 2013. https://books.google.com/books?id=NSrwpggmHigC&pg=PP1</ref> πƒπŒ° πŒ΄πŒ³π…πŒ°π‚πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ° (1901–1910) πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ° πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ πŒΏπƒπŒ±πŒ΄πŒΉπƒπŒ½π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ·πŒ°πŒΉπŒΌπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πƒπ…πŒ΄ πŒ²πŒ°π‚πŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ°; πŒ°πŒΏπ‚πŒ±πŒ΄πƒπ†πŒ»π‰πŒ³πŒΏπƒ πŒΏπƒπƒπ„π‰πŒΈ 1900 π†π‚πŒ°πŒΌ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπ‰πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌸𐌰𐌹𐌼; π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ°πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½ π†π‚πŒΉπŒΎπ‰πŒ½ πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½.<ref name="r79">Sophia A. Van Wingerden, ''The women's suffrage movement in Britain, 1866–1928'' (1999) ch 1.</ref> === πŒΈπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°π…πŒΉπŒ²π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹 === [[File:Wreaths Are Laid at the Cenotaph, London During Remembrance Sunday Service MOD 45152052.jpg|thumb|πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπŒΏπŒ½πŒ½π‰πŒ³πŒ°πŒ²πƒ πŒΊπ‚πŒ°πŒ½πƒπ‰πƒπŒ»πŒ°πŒ²πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ°π„ 𐌸𐌰𐌹𐌼 π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ³πŒ°πŒΏπŒΈπŒ°πŒΉπŒΌ, 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰]] [[File:Spitfire and Hurricane in the Battle of Britain Memorial Flight.jpg|thumb|πƒπ€πŒΉπ„π†πŒΉπ‚πŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 Hurricane, π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒΏπŒ½πŒ³πƒπ†πŒ»πŒΏπŒ²πƒ]] πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰ πŒ²πŒ°πƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πŒΈπ‰ πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ 𐌹𐌽 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°π…πŒΉπŒ²πŒΎπŒ° (1914–1918), π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ°, π‚πŒΏπƒπŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 (π†π‚πŒ°πŒΌ 1917) 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ, πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ 𐌱𐌹 π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΎπŒ°.<ref name="r80">Turner, John (1988). ''Britain and the First World War''. London: Unwin Hyman. pp. 22–35. .</ref><ref name="r81">Westwell, I.; Cove, D. (eds) (2002). ''History of World War I, Volume 3''. London: Marshall Cavendish. pp. 698, 705. .</ref> πŒ²π‚π‰πŒ±πŒ°π…πŒΉπŒ²πƒ πŒΏπƒπŒ³πŒ°πŒΏπŒΈπŒΉπŒ³πŒ° π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ°πŒ»πŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒ΄; πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ 2,5 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΏπŒ½πŒ³π‰πŒ³πŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπŒΊπŒΏπŒ»πŒ°.<ref name="r81" /> πŒΈπ‰ πƒπŒ°π„πŒΉπŒΈ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1918 πŒ²πŒ°π† πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌼 πŒΏπƒπ†πŒΏπŒ»πŒ»πŒΎπŒ°πŒΉπŒΌ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΏπƒπ†πŒΏπŒ»πŒ»πŒΎπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ΅πŒΉπŒ½π‰πŒΌ.<ref name="r81" /> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 𐌳𐌿 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„πŒΉπƒ π†π‚πŒ°πŒΌπ…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπŒ±πŒ° π‚πŒ°πŒΈπŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌰𐌼 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° πŒΏπ†πŒ°π‚ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΎπŒ°πŒΌ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ 𐌾𐌰𐌷 π‰πƒπŒΌπŒ°πŒ½πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπ‰πŒΌ; πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ Lloyd πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΏπƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πƒπŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ…πŒ°, π†πŒΉπŒΌπ†π„πŒ° 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒ° πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ.<ref name="r82">Turner, J. (1988). ''Britain and the First World War''. Abingdon: Routledge. p. 41. .</ref> π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 1920 πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ° π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌰 πŒ·πŒ°πŒΏπƒπŒΎπŒ°πŒ½ BBC π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπŒ½πƒ;<ref name="r83">"100 years of radio since Marconi's big breakthrough", Ofcom, 15 June 2020. https://www.ofcom.org.uk/about-ofcom/latest/features-and-news/100-years-of-radio</ref><ref name="r84">Linfoot, Matthew, "History of the BBC: The origins of BBC Local Radio", BBC. https://www.bbc.com/historyofthebbc/research/local-radio</ref> πŒΏπŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ±πŒ°πŒΏπ‚π†π„πƒ π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°πƒπŒ΄πŒΉπŒ΅π… 𐌳𐌿𐌲𐌿𐌽𐌽𐌿𐌽 1929 𐌾𐌰𐌷 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚πŒΉπ„π‰ BBC π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°πƒπŒ°πŒΉπˆπŒ°πŒ½πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ 1936.<ref name="r85">"History of the BBC: 1920s", BBC. https://www.bbc.com/historyofthebbc/timelines/1920s</ref> πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ·πŒ°πŒΉπŒΌπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ πƒπŒ°πŒΊπŒΎπ‰πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌳𐌿 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹𐌽 πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 1921;<ref name="r86">SR&O 1921/533 of 3 May 1921.</ref> π…πŒΉπŒ²πƒ 𐌹𐌽 𐌽𐌿 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ π‚πŒ°πŒ½ 𐌾𐌿𐌽𐌴𐌹 1920β€“πŒΎπŒΏπŒ½πŒ΄πŒΉ 1922. π†π‚πŒΉπŒΎπŒ° πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πƒ (πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 1922, πŒΏπƒπ†πŒΏπŒ»πŒ»πŒΎπ‰ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 1931); πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒΏπƒπƒπ„π‰πŒΈ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ.<ref name="r87">"The Anglo-Irish Treaty, 6&nbsp;December 1921", CAIN Web Service. http://cain.ulst.ac.uk/issues/politics/docs/ait1921.htm</ref> πŒΈπ‰ πƒπŒ°π„πŒΉπŒΈ πƒπŒ°πŒΌπ‰ πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒΉπƒ 1928 πŒ²πŒ°π† πŒ΅πŒΉπŒ½π‰πŒΌ πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπƒ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½. πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ°πŒ»πŒ»πŒ°π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπ‰ π…πŒ°πƒ 1926. 𐍃𐍉 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ°π‚πŒΌπŒ°πŒΉπ‰ (1929–1932) πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ° πŒΏπŒ½π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπ‰πƒ 𐌽𐌰𐌿𐌷 3 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ, πŒΏπŒ½πƒπ„π‰πŒΈ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπƒπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ; 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌷𐌿𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ 1931.<ref name="r88">Rubinstein, W.D. (2004). ''Capitalism, Culture, and Decline in Britain, 1750–1990''. Abingdon: Routledge. p. 11. .</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° πŒΏπƒπƒπ„π‰πŒΈ 𐌰𐌽𐌰 πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ, π…πŒ΄π€πŒ½πŒΉπŒ³π‰ πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒΉπƒ;<ref name="r89">Edgerton, David, "Britain's War Machine", Penguin, 2012. https://www.penguin.co.uk/books/55731/britain-s-war-machine/9780141026107.html; "Britain's War Machine: Weapons, Resources and Experts in the Second World War", Reviews in History. https://reviews.history.ac.uk/review/1114</ref> 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌹𐌳𐌰 𐌹𐌽 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½ πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒΎπ‰πƒ πŒΉπŒ½πŒ½πŒΏπ„πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 𐌹𐌽 π€πŒ°πŒΏπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 1939 𐌾𐌰𐌷, 𐌼𐌹𐌸 πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ, π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ° 𐌽𐌰𐌿𐌷 πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ³π‚πŒΉπŒΏπƒπŒΏπŒ½.<ref name="r89" /> 𐌹𐌽 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1940 RAF πƒπŒΉπŒ²πŒΉπƒ π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ ''Luftwaffe''; πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ 𐌸𐌿𐌻𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒ±πŒ»πŒΉπ„πŒΆ. πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°, πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπ‰π…πŒΎπŒ΄π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1941. πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πƒπŒΉπŒ²π‰πƒ 𐌡𐌴𐌼𐌿𐌽 𐌹𐌽 π…πŒΉπŒ²πŒΎπŒ° πŒ°π„πŒ»πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½πƒ, πŒ°π†π‚πŒΉπŒΊπŒ°πŒ½πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ„πŒ°πŒ»πŒΎπ‰πƒ; πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° π…πŒ°πƒ πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰ 𐌳𐌿 πŒΉπŒ½πŒ½πŒΏπ„πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ πŒ½π‰π‚πŒΌπŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπ‰πƒ 1944; πƒπŒ° πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ³πŒ° πŒ±πŒΏπ‚πŒΌπŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπŒ²πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° π†π‚πŒΉπŒΈπŒ°πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ°π†πŒΏπŒ»πŒΊ π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ° π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πŒΎπŒ°π€πŒ°πŒ½. πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌲𐌰𐌸𐌰𐌹𐌷𐌿𐌽 𐌳𐌿 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ·πŒ°π„π„πŒ°πŒ½πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ.<ref name="r90">Septimus H. Paul, "Nuclear Rivals: Anglo-American Atomic Relations, 1941–1952", Ohio State U.P., 2000. https://books.google.com/books?id=fSZpgW-N628C&pg=PA1</ref> === πŒ°π†πŒ°π‚π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚ 20 === [[File:British Empire 1921.png|thumb|πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌹𐌽 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 1921]] 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπŒ΄ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌴 π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄ πŒ°π†πŒ°π‚π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°πŒΉπ‚πŒΈ;<ref name="r91">Doenecke, Justus D.; Stoler, "Debating Franklin D. Roosevelt's foreign policies, 1933–1945", Rowman & Littlefield, 2005. https://books.google.com/books?id=xdMF9rX6mX8C&pg=PA62; Kelly, Brian, "The Four Policemen and Postwar Planning, 1943–1945: The Collision of Realist and Idealist Perspectives", Indiana University of Pennsylvania. https://www.iup.edu/WorkArea/DownloadAsset.aspx?id=37681</ref> πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒ°πŒ½πŒ³πƒπ‰πŒΊπƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πƒπ„πŒ°πŒΈπŒΉπŒΌ, π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒ·πŒΏπŒ½π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ π‚πŒ°πŒΈπŒ° π†π‚πŒΉπŒΈπŒΉπ…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ° πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½ IMF, πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 NATO.<ref name="r92">"The "Special Relationship" between Great Britain and the United States Began with FDR", Roosevelt Institute, 22 July 2010. http://rooseveltinstitute.org/special-relationship-between-great-britain-and-united-states-began-fdr; "Remarks by the President Obama and Prime Minister Cameron in Joint Press Conference", The White House, 22 April 2016. https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2016/04/22/remarks-president-obama-and-prime-minister-cameron-joint-press</ref> πŒ²πŒ°πƒπ…πŒΉπŒ»π„πŒΉπŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌸𐌻𐌰𐌹𐌷𐌰𐌽𐌰 π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΌπŒ°π‚πƒπŒ·πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπŒΎπŒ°,<ref name="r93">"Britain to make its final payment on World War II loan from U.S.", The New York Times, 28 December 2006. https://www.nytimes.com/2006/12/28/business/worldbusiness/28iht-nazi.4042453.html</ref> πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒ° πŒΈπ‰ πŒ°πŒ»πŒ»π‰ π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½ πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ πŒΏπƒπ†π‚πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΏπŒ·πŒ°πŒ½ πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°.<ref name="r94">Reynolds, David, "Britain's War Machine by David Edgerton – review", The Guardian, 17 April 2011. https://www.theguardian.com/books/2011/apr/17/britains-war-machine-david-edgerton-review</ref> πŒΈπ‰ πŒΏπƒπŒ±πŒ΄πŒΉπƒπŒ½π‰πƒ πŒ°π„π„πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ°πŒΏπ‚πŒ±πŒ΄πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ 𐌲𐌰𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€πŒΏπŒ½ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‚πŒ°π„πŒΎπ‰ πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ·πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ.<ref name="r95">Francis, Martin, "Ideas and policies under Labour, 1945–1951: Building a new Britain", Manchester University Press, 1997</ref><ref name="r96">Lee, Stephen J., "Aspects of British political history, 1914–1995", Routledge, 1996. https://archive.org/details/aspectsbritishpo00lees</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌺𐌿𐌽𐌾𐌰𐌼 𐌾𐌰𐌷 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ πŒ²πŒ°πƒπ…πŒΉπŒ»π„πŒΉπŒ³πŒ° πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πƒ πŒΏπŒ½πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ²;<ref name="r97">Brown, Judith, "The Twentieth Century, The Oxford History of the British Empire Volume IV", Oxford University Press, 1998. https://books.google.com/books?id=CpSvK3An3hwC p. 319.</ref><ref name="r98">Louis, Wm. Roger, "Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez and Decolonization", I.B. Tauris, 2006. https://books.google.com/books?id=NQnpQNKeKKAC p. 337.</ref><ref name="r99">Abernethy, David, "The Dynamics of Global Dominance, European Overseas Empires 1415–1980", Yale University Press, 2000. https://books.google.com/books?id=ennqNS1EOuMC p. 146.</ref> 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰 𐌾𐌰𐌷 π€πŒ°πŒΊπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒΏπŒ½ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 1947<ref name="r100">Larres, Klaus, "A companion to Europe since 1945", Wiley-Blackwell, 2009. https://books.google.com/books?id=7D66_9YOof4C&pg=PA118</ref> 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚π‰πƒ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ 𐌹𐌽 πŒΈπ‚πŒΉπŒΌ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°, π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ 𐌹𐌽 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ.<ref name="r101">"Country List", Commonwealth Secretariat, 19 March 2009. http://www.thecommonwealth.org/Templates/System/YearbookHomePage.asp?NodeID=152099&load=countrylist</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ½πƒπŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ (π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π… Hurricane, 1952); πƒπŒ° πƒπŒΏπŒ΄πŒΆπŒ½πŒ°πŒΏπŒΈπƒ 1956 πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΏπ‚πŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ. πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒΏπƒπ†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ, πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπŒΎπ‰πƒπŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1950, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 𐌺𐌿𐌽𐌾𐌰𐌼 𐌾𐌰𐌷 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ.<ref name="r102">Julios, Christina, "Contemporary British identity: English language, migrants, and public discourse", Ashgate, 2008. https://books.google.com/books?id=s3RQ4dsFEkoC&pg=PA84</ref> πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πƒ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ πŒ°π†πŒ°π†π„π‰πŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ°, π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΎπŒ°π€πŒ°πŒ½. 𐌹𐌽 1969 π…πŒ°πƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° πŒΏπƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πƒπŒΎπŒ΄π‚πŒ° 𐌳𐌿 18.<ref name="r103">Loughran, Thomas; Mycock, "A coming of age: how and why the UK became the first democracy to allow votes for 18-year-olds", Contemporary British History, 3 April 2021. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13619462.2021.1890589</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ²πŒ°πƒπ„π‰πŒΈ π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ (1954) 𐌾𐌰𐌷 EFTA (1960), πŒ°π†πŒΉπŒ³πŒ³πŒΎπŒ° EFTA 𐌳𐌿 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌰𐌽 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ 1973 (1975 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ: 67% 𐌳𐌿 π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½),<ref name="r104">"1975: UK embraces Europe in referendum", BBC News. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/6/newsid_2499000/2499297.stm</ref> 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ²πŒ°πƒπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πƒ 1993. πŒΈπ‰ πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ, πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ³πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ π†π‚πŒ°πŒΌ πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1960, 𐌲𐌰𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽𐌳 πƒπ…πŒ΄ πŒΏπƒπŒ³πŒ°πŒΏπŒΈπŒΎπŒ°πŒ½ 𐌼𐌹𐌸 πŒ²π‰πŒ³πŒΉπŒ½ π†π‚πŒΉπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπŒ½ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒΎπŒ° 1998. πŒ°π†πŒ°π‚ 1970 πŒ²πŒ°πƒπ…πŒΉπŒ»π„πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ, Thatcherōs πŒΊπ‰πŒ½πƒπŒ΄π‚π…πŒ°π„πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1980 π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ³πŒ° πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πƒπŒ»πŒ°πŒ²πŒΎπŒ°πŒ½, πŒΏπƒπ†π‚πŒΉπŒΈπ‰πŒ½ (πƒπŒ° 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πƒπŒΊπŒ΄πŒΉπ‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 1986), πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒπŒΏπƒπ†π‚πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΏπŒ·πŒ°πŒ½.<ref name="r105">Aughey, Arthur, "The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement", Routledge, 2005. https://archive.org/details/politicsnorthern00augh; "The troubles were over, but the killing continued. Some of the heirs to Ireland's violent traditions refused to give up their inheritance." Holland, Jack, "Hope against History: The Course of Conflict in Northern Ireland", Henry Holt, 1999. https://archive.org/details/hopeagainsthisto00holl/page/221; Elliot, Marianne (2007). ''The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University.'' University of Liverpool Institute of Irish Studies, Liverpool University Press. p. 2. .</ref><ref name="r106">Dorey, Peter, "British politics since 1945", Blackwell, 1995</ref> 𐌹𐌽 1982 πŒ°π‚πŒ²πŒ΄πŒ½π„πŒΉπŒ½πŒΎπŒ° πŒΉπŒ½πŒ½πŒΏπ„πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒΉπŒ³πŒ° πƒπŒΏπŒΈπŒ° πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 π†πŒ°πŒ»πŒΊπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ°πŒΉπ…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πƒπŒ° 10-π…πŒΉπŒΊπ‰πŒ½πƒ π†πŒ°πŒ»πŒΊπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπŒ²πƒ, 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° πƒπŒΉπŒ²πŒΉπƒ; πŒ±πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒ°πŒ½πŒ³πƒπ„π‰πŒΈπŒΏπŒ½ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 2013. πŒ°πŒ»πŒ΄π… πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πƒπŒ°πŒΉπ…πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ° 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽 π†π‚πŒ°πŒΌ 1984.<ref name="r107">Griffiths, Alan; Wall, Stuart, "Applied Economics", Financial Times Press, 2007. http://vig.pearsoned.co.uk/catalog/uploads/Griffiths_C01.pdf</ref> πŒ²πŒΉπŒ±π‚πŒ°πŒ»π„πŒ°π‚, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒπŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ,<ref name="r108">"Peace and Friendship Treaty of Utrecht between Spain and Great Britain"</ref> πŒΏπƒπƒπ„π‰πŒΈ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ½πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 πƒπ€πŒ°πŒΉπŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 2002. πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ πŒ²πŒ°πƒπ„π‰πŒΈπŒΏπŒ½ π†πŒ°πŒΏπ‚ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌰𐌽𐌰 πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 20,<ref name="r109">Keating, Michael, "Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom", Publius: The Journal of Federalism, 1 January 1998</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽𐌳𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ΄πƒ πŒΌπŒ°πŒ½πƒπ‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰πƒ. 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΏπƒπƒπ„π‰πŒΈ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 π†π‚πŒΏπŒΌπŒ°π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌼 𐌾𐌰𐌷 NATO.<ref name="r110">McCourt, David, "Britain and World Power Since 1945: Constructing a Nation's Role in International Politics", University of Michigan Press, 2014. https://books.google.com/books?id=lwpOnwEACAAJ&q=Britain+and+World+Power+Since+1945:+Constructing+a+Nation%27s+Role+in+International+Politics</ref> === πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚ 21 === [[File:Johnson signed Brexit Withdrawal Agreement.jpg|thumb|πŒ±π‰π‚πŒΉπƒ πŒΎπ‰πŒ·πŒ½πƒπ‰πŒ½ 𐌼𐌴𐌻𐌹𐌸 πŒ±π‚πŒ΄π‡πŒΉπ„ πŒ°π†πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½, 2020]] 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ β€žπ…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πŒ°πŒ²πŒΉπƒβ€œ<ref name="r111">McSmith, Andy, "The inside story of how Tony Blair led Britain to war in Iraq", Independent, 5 July 2016. https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/chilcot-report-iraq-war-inquiry-tony-blair-george-bush-us-uk-what-happened-a7119761.html</ref> 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°π†πŒ²πŒ°πŒ½πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½; πƒπŒ° πŒΉπ‚πŒ°πŒ΅πŒΏπŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπŒ²πƒ, πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒ±πŒ»πŒ°πŒΉπ‚, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒΈπ‰ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒπŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„ 𐌹𐌽 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒΉ.<ref name="r112">Adams, Tim, "'A beautiful outpouring of rage': did Britain's biggest ever protest change the world?", The Observer, 11 February 2023. https://www.theguardian.com/uk-news/2023/feb/11/slugs-iraq-war-london-protest-2003-legacy</ref> 𐍃𐍉 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ (2007–2010) πƒπŒ»π‰πŒ· πŒΈπ‰ 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽,<ref name="r113">"Quarterly National Accounts – National accounts aggregates (ABMI Gross Domestic Product: chained volume measures: Seasonally adjusted Β£m, constant prices)", Office for National Statistics, 20 December 2013. http://www.ons.gov.uk/ons/datasets-and-tables/data-selector.html?cdid=ABMI&dataset=qna&table-id=A2</ref> πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 πŒΏπŒ½πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ²πŒ° π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„π‰πŒΈ.<ref name="r114">Harari, Daniel, "Low growth: The economy's biggest challenge", House of Commons Library, 16 July 2024. https://commonslibrary.parliament.uk/low-growth-the-economys-biggest-challenge/#:~:</ref><ref name="r115">Rees, Tom; Atkinson, "A Lost Decade Worse Than Japan's Threatens to Change UK Forever", Bloomberg News, 12 March 2023. https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-03-12/a-lost-decade-worse-than-japan-s-threatens-to-change-uk-forever</ref> πƒπŒ° Cameron–Clegg 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 2010 πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ° πŒΈπ‰ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒπŒΏπƒπŒ»πŒΏπƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌳𐌿 𐌼𐌹𐌽𐌢𐌽𐌰𐌽 πŒΈπ‰ πƒπŒΊπŒΏπŒ»π‰πƒ.<ref name="r116">"What is austerity and where could 'eye-watering' cuts fall now?", BBC News, 7 November 2022. https://www.bbc.com/news/63304224</ref> 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌰𐌽𐌰 πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° 2014 55,3% πŒΊπ‰πƒπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌳𐌿 π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ.<ref name="r117">"Scottish independence referendum – Results", BBC News. https://www.bbc.co.uk/news/events/scotland-decides/results</ref> 𐌹𐌽 2016 51,9% πŒΊπ‰πƒπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌳𐌿 πŒ°π†πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ;<ref name="r118">Witte, Griff; Adam, "In stunning decision, Britain votes to leave the E.U.", The Washington Post, 24 June 2016. https://www.washingtonpost.com/world/britons-head-to-the-polls-for-historic-vote-on-eu/2016/06/23/0d466fb0-34a7-11e6-ab9d-1da2b0f24f93_story.html</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ°π†πŒΉπŒ³πŒ³πŒΎπŒ° 2020<ref name="r119">"Brexit: New era for UK as it completes separation from European Union", BBC News, 1 January 2021. https://www.bbc.com/news/uk-politics-55502781</ref> 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°β€“πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒ°πŒ»πŒ±π‰πŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„ 𐌳𐌿𐌲𐌿𐌽𐌽𐌿𐌽 𐌰𐌽𐌰 1 𐌳𐌰𐌲 πŒΌπŒ°πŒΉπŒΉπƒ 2021.<ref name="r120">"The EU-UK Trade and Cooperation Agreement". https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/relations-non-eu-countries/relations-united-kingdom/eu-uk-trade-and-cooperation-agreement_en</ref><ref name="r121">"Free Trade Agreements EU-UK". https://rtais.wto.org/UI/PublicShowRTAIDCard.aspx?rtaid=1137</ref> 𐍃𐍉 COVID-19 πƒπŒΉπŒΏπŒΊπŒ΄πŒΉ πƒπŒ»π‰πŒ· π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ 𐌹𐌽 2020–2021;<ref name="r122">"Coronavirus (COVID-19) in the UK", gov.uk, Government of the United Kingdom. https://coronavirus.data.gov.uk/</ref><ref name="r123">"Coronavirus and the impact on output in the UK economy: April 2020", ons.gov.uk, Government of the United Kingdom. https://www.ons.gov.uk/economy/grossdomesticproductgdp/articles/coronavirusandtheimpactonoutputintheukeconomy/april2020</ref><ref name="r124">Walker, Andrew, "Coronavirus: UK economy could be among worst hit of leading nations, says OECD", BBC News, 10 June 2020. https://www.bbc.com/news/business-52991913</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌻𐌰𐌽𐌳 πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΎπŒ°πŒ½ πŒ²πŒ°πŒΊπŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ³π‰ COVID-19 πŒ»πŒ΄πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒ½, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ° πŒΏπƒπŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½.<ref name="r125">"Landmark moment as first NHS patient receives COVID-19 vaccination", NHS, 8 December 2020. https://www.england.nhs.uk/2020/12/landmark-moment-as-first-nhs-patient-receives-covid-19-vaccination/</ref><ref name="r126">"Oxford University/AstraZeneca COVID-19 vaccine approved", UK Government. https://www.gov.uk/government/news/oxford-universityastrazeneca-covid-19-vaccine-approved</ref> == πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΉ == [[File:MODIS - Great Britain and Northern Ireland - 2012-06-04 during heat wave (cropped).jpg|thumb|πŒ·πŒΉπŒΌπŒΉπŒ½πŒ°πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒ πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° πƒπŒ·πŒ΄π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³]] πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌽𐌴𐍈𐌰 244.376 km2, πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ° 242.741 km2.<ref name="r9" /> 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄<ref name="r127">Oxford English Dictionary: "British Isles: a geographical term for the islands comprising Great Britain and Ireland with all their offshore islands including the Isle of Man and the Channel Islands."</ref> 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ°, πƒπŒ° πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πƒπŒ°π„πŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΌπŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πƒ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r9" /> πŒΉπƒπ„ 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°π„πŒ»πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πƒπŒ°πŒΉπ…πŒΉπƒ; πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πŒΉπƒ πŒΉπƒπ„ 𐌹𐌽𐌽𐌿𐌷 35 km πŒ°π† πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ° π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ° πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΌπŒ°π‚πŒΉπƒπŒ°πŒΉπ…πƒ.<ref name="r128">"United Kingdom", The World Factbook, Central Intelligence Agency. https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom</ref> 𐌼𐌰𐌽𐌰, πŒΎπŒ°πŒΉπ‚πƒπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΉπ‚πŒ½πƒπŒ°πŒΉ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌴𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌸 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌰𐌹 𐌰𐌺 𐌽𐌹 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ; πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒΈ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ° 𐌸𐌹𐌢𐌴. 𐌼𐌰𐌽𐌰 𐌻𐌹𐌲𐌹𐌸 𐌹𐌽 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ; πŒΎπŒ°πŒΉπ‚πƒπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΉπ‚πŒ½πƒπŒ°πŒΉ 𐌻𐌹𐌲𐌰𐌽𐌳 π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ° πŒ°π† πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ° π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ°. πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΏπŒ½πŒ½π‰πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ Greenwich 𐌹𐌽 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπŒ°π„πŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰πƒπ„π‚πŒ΄πŒΉπŒΊ, πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½π‰ 𐌰𐌽𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„ πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰πƒπ„π‚πŒ΄πŒΉπŒΊπŒΉπƒ 1884.<ref name="r129">ROG Learning Team, "The Prime Meridian at Greenwich", Royal Museums Greenwich, 23 August 2002. http://www.rmg.co.uk/explore/astronomy-and-time/astronomy-facts/history/the-prime-meridian-at-greenwich</ref><ref name="r130">"Greenwich Royal Observatory: How the Prime Meridian line is actually 100 metres away from where it was believed to be", Independent, 13 August 2015. https://www.independent.co.uk/news/science/greenwich-royal-observatory-how-the-prime-meridian-line-is-actually-100-metres-away-from-where-it-10452386.html</ref> πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌻𐌹𐌲𐌹𐌸 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 49Β° 𐌾𐌰𐌷 61Β° 𐌽 𐌾𐌰𐌷 9Β° 𐍅 𐌾𐌰𐌷 2Β° 𐌴. πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 499 km πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ° 𐌼𐌹𐌸 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ π‚πŒ°πŒΉπƒπ€πŒΏπŒ±πŒ»πŒΉπŒΊπŒ΄πŒΉπƒ<ref name="r128" /> 𐌾𐌰𐌷 650 km πƒπ„π‚πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ.<ref name="r131">"Northern Ireland Coastal and Marine Forum", Northern Ireland Coastal and Marine Forum. https://library2.nics.gov.uk/pdf/dard/2014/EEUD.pdf</ref> πƒπ„π‚πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄ πŒΉπƒπ„ 𐌽𐌴𐍈𐌰 31.368 km, πŒΈπŒ°π‚πŒΏπŒ· 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° 17.820 km,<ref name="r132">Darkes, Giles, "How long is the UK coastline?", The British Cartographic Society, January 2008. http://www.cartography.org.uk/default.asp?contentID=749</ref> 𐌸𐌰𐌿𐌷 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ (πƒπ„π‚πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ³πŒΎπŒ°).<ref name="r133">Weiner, Sophie, "Why it's Impossible to Accurately Measure a Coastline", Popular Mechanics, 3 March 2018. https://www.popularmechanics.com/science/environment/a19068718/why-its-impossible-to-accurately-measure-a-coastline/</ref> πƒπŒ° πŒΊπŒ°πŒ½πŒ°πŒ»πƒπŒ·πŒΏπŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΉ (50 km, 38 km πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ π…πŒ°π„πŒΉπŒ½) πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ»πŒ°πŒ²πŒ²πŒ²πŒΉπƒπ„π‰ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚π…πŒ°π„πŒΉπŒ½πƒ 𐌷𐌿𐌻𐌿𐌽𐌳𐌹 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r134">"The Channel Tunnel", Eurotunnel. http://www.eurotunnel.com/ukcP3Main/ukcCorporate/ukcTunnelInfrastructure/ukcInfrastructure</ref> π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒπƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒ½πŒ³: πŒΊπŒ΄πŒ»π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ±π‚πŒ΄πŒΉπŒ³π‰πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±π‰ π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒ, πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ»πŒ°πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ πŒ±π‰πŒΊπ‰π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒ, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°π„πŒ»πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†πŒΏπŒΊπ„π‰ 𐌲𐌰𐌼𐌴𐌽𐌲𐌹𐌳𐌰 π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°πŒ»πŒ΄πŒ³π‰πŒ½πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπŒΉπŒΊπŒ»πŒ°π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒ.<ref name="r135">Dinerstein, Eric; Olson, "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm", BioScience, 2017</ref> π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπŒ·πŒ°πŒΉπ„ 3,25 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒ·πŒ΄πŒΊπ„πŒ°π‚πŒ° 2023, 13% πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ.<ref name="r136">"Woodland Statistics, Key findings", Forest Research. https://www.forestresearch.gov.uk/tools-and-resources/statistics/statistics-by-topic/woodland-statistics/</ref> === π…πŒ΄πŒ³π‚πŒ° === π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒΉπƒπ„ 𐌼𐌹𐌻𐌳𐌾𐌰, πŒΊπŒ°πŒ»πŒ³πƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹 π‚πŒΉπŒ²πŒ½πŒ° 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌼 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ.<ref name="r128" /> πŒ·πŒΉπ„π‰ 𐌽𐌹 πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πŒ·πŒ½πŒ°πŒΉπ…πŒΎπŒΉπŒΈ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 0 C 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ·πŒ»πŒ°πŒΏπ€πŒΉπŒΈ 30 C.<ref name="r137">"Hottest day of each year from 1900", trevorharley.com. https://www.trevorharley.com/hottest-day-of-each-year-from-1900.html; "Coldest day of each year from 1900", trevorharley.com. https://www.trevorharley.com/coldest-days-of-each-year-from-1900.html</ref> πŒΉπŒ½πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπ‰ 𐌷𐌰𐌿𐌷𐌰𐌹𐌼 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒ»πŒΏ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πƒπŒ°πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒΊπŒ°πŒ»πŒ³πŒ° π…πŒ΄πŒ³π‚πŒ°; πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒΉπƒπ„ πŒΌπŒ΄πŒ²πŒΉπŒ½πŒΎπ‰πŒΊπŒ°πŒ»πŒ³πŒ°, π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΎπŒ° π„πŒΏπŒ½πŒ³π‚πŒ°.<ref name="r138">"English: A map of KΓΆppen climate types in the United Kingdom (SVG version)", 9 August 2016. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:UK_K%C3%B6ppen.svg</ref> π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°πƒπŒΏπŒΈπŒ° π…πŒΉπŒ½πŒ³πƒ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πŒ³ πŒΌπŒΉπŒ»πŒ³πŒΎπ‰, π†πŒΏπŒΊπ„π‰ πŒ°π„πŒ»πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ΄πŒ³π‚πŒ°;<ref name="r128" /> πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒΈ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°πŒΏπ‚πƒπŒΏπŒ±πƒ, πŒΏπŒ½π„πŒ΄ π†πŒΉπŒ»πŒΏ π‚πŒΉπŒ²πŒ½πŒ° πŒ³π‚πŒΉπŒΏπƒπŒΉπŒΈ 𐌹𐌽 π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°. π…πŒ°π‚πŒΌπ‰ π‚πŒΉπŒ½πŒ½π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ°πŒΏπ‚πŒ±πŒ΄πƒπ‚πŒΉπŒ½πŒ½π‰πŒ½ 𐌲𐌹𐌱𐌹𐌸 πŒΌπŒΉπŒ»πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πƒ π…πŒΉπŒ½π„π‚πŒΏπŒ½πƒ, π†πŒΏπŒΊπ„πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌰𐌽𐌰 𐌷𐌰𐌿𐌷𐌰𐌹𐌼 πƒπ„πŒ°πŒ³πŒΉπŒΌ. πƒπŒΏπŒΌπ‚πŒΏπƒ πŒΉπƒπ„ π…πŒ°π‚πŒΌπŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒΊπŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°; πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ° 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌹𐌸 π†πŒΉπŒ»πŒΏ πƒπŒ½πŒ°πŒΉπ… 𐌹𐌽 π…πŒΉπŒ½π„π‚πŒΏ 𐌾𐌰𐌷 𐌳𐌿 πŒ°πŒ½πŒ°πƒπ„π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ πƒπŒΏπŒΌπ‚πŒΏπƒ.<ref name="r139">"Atlantic Ocean Circulation (Gulf Stream)", UK Climate Projections, Met Office. http://ukclimateprojections.metoffice.gov.uk/23152</ref> πƒπŒΏπŒ½πŒ½π‰ π…πŒ°πƒ 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ 1.339,7 πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 1971–2000<ref name="r140">"UK 1971–2000 averages", Met Office. http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/uk.html</ref> 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒΉπŒΈ π†π‚πŒ°πŒΌ 1.200 𐌳𐌿 𐌽𐌴𐍈𐌰 1.580 πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πƒ.<ref name="r141">"UK temperature, rainfall and sunshine time series", Met Office. https://www.metoffice.gov.uk/research/climate/maps-and-data/uk-temperature-rainfall-and-sunshine-time-series</ref> π…πŒ΄πŒ³π‚πŒ°π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²π‰πƒ; πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ 2023 πŒΌπŒ°π„πƒπ…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπƒ π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΏπƒπŒ΅πŒΉπŒΈπŒ°πŒ³πŒ° πŒΈπŒΉπƒ.<ref name="r142">Smeeton, George, "Families hit by Β£605 food bill as extreme weather and energy crisis bites", Energy & Climate Intelligence Unit, 28 November 2023. https://eciu.net/media/press-releases/2023/families-hit-by-605-food-bill-as-extreme-weather-and-energy-crisis-bites</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ π†πŒΉπŒΌπ†π„πŒ° 𐌰𐌽𐌰 180 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒΉπƒ 2024.<ref name="r143">"2024 Environmental Performance Index", Environmental Performance Index. https://epi.yale.edu/measure/2024/EPI</ref> π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„πƒ 𐌽𐌿𐌻𐌻𐌰 πŒΏπƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ·πŒΉπ„π‰ πŒ²πŒ°πƒπŒ΄ 𐌱𐌹 2050.<ref name="r144">Shepheard, Marcus, "UK net zero target", Institute for Government, 20 April 2020. https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainers/net-zero-target#:~:text=In%20June%202019%2C%20parliament%20passed,to%201990%20levels%20by%202050.&text=Prior%20to%20this%2C%20the%20UK,1990%20levels%2C%20also%20by%202050.</ref> === πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπŒΈπŒ°πŒ±π‰πŒΊπŒ° === [[File:uk topo en.jpg|thumb|πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΉ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ]] '''𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳''' πŒΉπƒπ„ 53% πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ (130.395 km2).<ref name="r145">"England&nbsp;– Profile", BBC News, 11 February 2010. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/7327029.stm</ref> π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌻𐌰𐌲𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳,<ref name="r146">Latimer Clarke Corporation Pty Ltd, "United Kingdom – Atlapedia Online", Atlapedia.com. http://www.atlapedia.com/online/countries/unitedki.htm</ref> 𐌼𐌹𐌸 𐌷𐌰𐌿𐌷𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° π„πŒ΄πŒ΄πƒβ€“πŒ΄π‡πŒ΄πƒπ„π‚πŒ΄πŒΉπŒΊπŒΉπƒ. 𐌻𐌰𐌲𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰: πŒΊπ‰π‚πŒ½π…πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰 π…πŒΉπŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπƒ, πƒπŒΏπŒΈπŒ° 𐌷𐌰𐌿𐌷𐌰, πŒ½π‰π‚π†π‰πŒ»πŒΊ πŒ±π‚π‰πŒ°πŒ³πƒ; 𐌷𐌰𐌿𐌷𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰: 𐌻𐌰𐌺𐌴 District, π€πŒ΄πŒ½πŒ½πŒΉπŒ½πŒ΄πƒ, Yorkshire πŒ³πŒ°πŒ»πŒ΄πƒ, πŒ΄π‡πŒΌπ‰π‰π‚, πŒ³πŒ°π‚π„πŒΌπ‰π‰π‚. πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ°πŒ·π…π‰πƒ: π„πŒ·πŒ°πŒΌπŒ΄πƒ, Severn, πŒ·πŒΏπŒΌπŒ±πŒ΄π‚. πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΉ Scafell π€πŒΉπŒΊπŒ΄ (978 m); πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒΉπƒπŒ»πŒ΄ 𐍉𐍆 π…πŒΉπŒ²πŒ·π„. '''πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³''' πŒΉπƒπ„ 32% (78.772 km2),<ref name="r147">"Scotland Facts", Scotland Online Gateway. http://www.scotland.org/about/fact-file/index.html</ref> 𐌼𐌹𐌸 𐌽𐌴𐍈𐌰 800 πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ (πŒ·πŒ΄πŒ±π‚πŒΉπŒ³πŒ΄πƒ, Orkney, πƒπŒ·πŒ΄π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³)<ref name="r148">Winter, Jon, "The complete guide to the ... Scottish Islands", Independent, 1 June 2000. https://www.independent.co.uk/travel/uk/the-complete-guide-to-the--scottish-islands-633851.html</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπƒπ„ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΎπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌻𐌰𐌽𐌳. πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ³π…πŒ΄πŒ»πŒ»πŒ΄π‚πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΎπŒ° (Cairngorms, Loch πŒ»π‰πŒΌπ‰πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 π„πŒ·πŒ΄ Trossachs, 𐌱𐌴𐌽 Nevis 𐌰𐌽𐌰 1.345 m,<ref name="r149">"Great Britain's tallest mountain is taller", Ordnance Survey Blog, Ordnance Survey, 18 March 2016. https://www.ordnancesurvey.co.uk/blog/2016/03/britains-tallest-mountain-is-taller</ref> πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄<ref name="r150">"Ben Nevis Weather", Ben Nevis Weather. http://www.bennevisweather.co.uk/index.asp</ref>). '''π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³''' πŒΉπƒπ„ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 9% (20.779 km2),<ref name="r151">"Profile: Wales", BBC News, 9 June 2010. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/6233450.stm</ref> π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΎπ‰, πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰ 𐌹𐌽 πƒπŒΏπŒΈπŒ°. πƒπŒ½π‰π…πŒ³π‰πŒ½πŒΉπŒ° 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πƒπŒ½π‰π…πŒ³π‰πŒ½ (Yr Wyddfa, 1.085 m), πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΉ.<ref name="r146" /> 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΏπ†πŒ°π‚ 1.680 mi πƒπ„π‚πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ<ref name="r132" /> 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ Anglesey (''Ynys MΓ΄n''). '''πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³''' (14.160 km2), πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒ°π† 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΊπŒ°πŒ½πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, πŒΉπƒπ„ π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰. 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ»π‰πŒΏπŒ²πŒ· 𐌽𐌴𐌰𐌲𐌷 (388 km2, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΌπŒ°π‚πŒΉπƒπŒ°πŒΉπ…πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄),<ref name="r152">"Geography of Northern Ireland", University of Ulster. http://cain.ulst.ac.uk/ni/geog.htm</ref> πŒ»π‰πŒΏπŒ²πŒ· πŒ΄π‚πŒ½πŒ΄ (πŒΏπ†πŒ°π‚ 150 πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ) 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒΉπŒ°πŒ½π„'𐍃 Causeway, πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ UNESCO. πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΉ: Slieve πŒ³π‰πŒ½πŒ°π‚πŒ³, 𐌹𐌽 πŒΌπ‰πŒΏπ‚πŒ½πŒ΄π†πŒ°πŒΉπ‚πŒ²πŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒΌ (852 m).<ref name="r146" /> == π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ == πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπƒπ„ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ<ref name="r153">[http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/HowtheMonarchyworks/Whatisconstitutionalmonarchy.aspx The British Monarchy, "What is constitutional monarchy?"] . Retrieved 17 July 2013; [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ "United Kingdom"] CIA ''The World Factbook''. Retrieved 17 July 2013</ref> πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ π…πŒ΄πƒπ„πŒΌπŒΉπŒ½πƒπ„πŒ΄π‚πŒΉπƒ πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ.<ref name="r154">Stepan, Alfred; Linz, "Democratic Parliamentary Monarchies", Journal of Democracy, 2014. http://muse.jhu.edu/content/crossref/journals/journal_of_democracy/v025/25.2.stepan.html</ref> πŒΉπƒπ„ πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒ³πŒΏπŒΈπƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπ„πŒ°πŒΈπƒ<ref name="r155">Lewer, Andrew, "The UK is one of the most centralised advanced democracies – it's time that changed", New Statesman, 5 May 2021. https://www.newstatesman.com/spotlight/2021/05/the-uk-is-one-of-the-most-centralised-advanced-democracies-its-time-that-changed</ref><ref name="r156">"Centralisation Nation: Britain's system of local government and its impact on the national economy", Centre for Cities. https://www.centreforcities.org/?post_type=publication&p=40951</ref> 𐌼𐌹𐌸 πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πŒ½<ref name="r157">"Parliamentary Sovereignty", parliament.uk. https://www.parliament.uk/site-information/glossary/parliamentary-sovereignty</ref> πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½π‰πŒ½ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°, πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒ. πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌡𐌹𐌼𐌹𐌸 πŒΏπƒ πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒ, πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒΊπŒ»πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒΉπ‚πŒ³πŒΎπŒ° πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½π‰ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌰𐌹, πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· 𐌸𐌰𐌽𐌴𐌹 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπƒπŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ°;<ref name="r158">Polly Botsford, "Relationship between UK Crown and law in focus as Carolean era begins", International Bar Association. https://www.ibanet.org/Relationship-between-UK-Crown-and-law-in-focus-as-Carolean-era-begins</ref><ref name="r159">"Interpretation Act 1978 (c. 30, s. 10)", The National Archives. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1978/30/section/10</ref><ref name="r160">"Parliament", parliament.uk. https://www.parliament.uk/about/how/role</ref> π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ Maurice πƒπŒΏπŒ½πŒΊπŒΉπŒ½ 𐌡𐌰𐌸 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰ π†πŒΏπŒ»πŒ»πŒΎπŒΉπŒΈ β€žπŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ 𐌹𐌽 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒΉπŒΌ πƒπ„πŒ°πŒΈπŒΉπŒΌ π…πŒ΄πƒπŒΉ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ„π‰πŒ³π‰πƒβ€œ. πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ²πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΉπŒ·π„πƒ πŒΉπƒπ„ πŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„πƒ 𐌳𐌿 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΌ.<ref name="r161">"Royal Assent", parliament.uk. https://www.parliament.uk/about/how/laws/passage-bill/lords/lrds-royal-assent</ref> 𐍃𐍉 𐌽𐌹 𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌰 πŒ²πŒ°π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΌ, πŒ³π‰πŒΌπŒ°πŒ½πƒπŒ±π‰πŒΊπ‰πŒΌ, π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒΌ;<ref name="r162">Carter, Sarah, "A Guide To the UK Legal System", University of Kent at Canterbury. http://www.llrx.com/features/uk2.htm#UK%20Legal%20System</ref> πƒπŒ° πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπƒπŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌹𐌼𐌹𐌸 πŒ²π‚πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπ…πŒ°πŒ³πŒ³πŒΎπŒΏ: π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, π…πŒΉπ„π‰πŒΈπŒΉπƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒΉπ„π‰πŒ³.<ref name="r163">See ''R (Miller) v Prime Minister'' [2019] UKSC 41 (Parliamentary sovereignty), ''R (UNISON) v Lord Chancellor'' [2017] [http://www.bailii.org/uk/cases/UKSC/2017/51.html UKSC 51] , [67] ff (rule of law), ''R (Animal Defenders International) v Secretary of State for Culture Media and Sport'' [2008] UKHL 15, [48] (democracy), ''R v Lyons'' [2002] [https://www.bailii.org/uk/cases/UKHL/2002/44.html UKHL 44] , [27] (international law).</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΊπŒ°π‚πŒ»πŒΏπƒ 3 πŒΉπƒπ„ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 14 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ β€žπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒβ€œ. πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌰𐌻𐌻𐌰 πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πƒπ…πŒ΄ 𐌲𐌰𐌻𐌴𐌹𐌺𐌴𐌹 πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒ, β€žπŒ²π‚πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπ…πŒ°πŒ³πŒ³πŒΎπŒΏ 𐌳𐌿 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉβ€œ,<ref name="r164">Robert Blackburn, "The Constitutional Role and Working of the Monarchy in the United Kingdom", Jahrbuch des ΓΆffentlichen Rechts der Gegenwart, 2022. https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/publications/the-constitutional-role-and-working-of-the-monarchy-in-the-united</ref> 𐌰𐌺 πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπƒ, πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπ‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰ πŒΏπ†πŒ°π‚π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 𐌱𐌹 π‚πŒ°πŒΈπŒ° π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄. πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 β€žπ‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰ 𐌳𐌿 π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒ½ π†π‚πŒ°πŒΈπŒΉπŒΈπƒ, π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰ 𐌳𐌿 πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒΉπŒ·π„π‰ 𐌳𐌿 π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½β€œ<ref name="r165">Bagehot, Walter (1867). ''The English Constitution''. London: Chapman and Hall. p. 103.</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°π†π„π‰πƒ πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπƒ: πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ (πƒπŒ°πŒ΄πŒΉ πƒπŒΊπŒ°πŒ» 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽 πŒ²πŒ°π„π‚πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ), 𐌲𐌹𐌱𐌰𐌽 πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ π…πŒΏπŒ»πŒΈπŒΏπŒ½πƒ, 𐌾𐌰𐌷 𐌹𐌽 πƒπŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²π‰πƒ πŒΏπƒπ†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³, πŒ°πŒ½πŒ³πƒπŒ°πŒΊπŒ°πŒ½ πŒΏπƒπŒ»πŒ΄πŒΉπƒπŒ°πŒ½ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒ°πŒ½, πŒ°π†πŒ·πŒ°πŒ±πŒ°πŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ²πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΉπŒ·π„ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½ πŒΏπŒ½π…πŒΉπ„π‰πŒ³π‰ πŒ±π‚πŒΏπŒΊ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒ΄.<ref name="r166">David Torrance, "The Crown and the Constitution", House of Commons Library. https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-8885/CBP-8885.pdf</ref> πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒΉπƒπ„ 𐌷𐌰𐌿𐌱𐌹𐌸 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ.<ref name="r167">"The Government, Prime Minister and Cabinet", Public services all in one place, Directgov. http://direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/UKgovernment/Centralgovernmentandthemonarchy/DG_073444</ref> π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ, πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 π‚πŒ°πŒΈπŒ° πƒπŒ°πŒ΄πŒΉ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒΉπŒΈ 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒΈ, π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ π‚πŒ°πŒΈ, πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΎπŒΉπŒΈ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒΈπŒ°π„πŒ° π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒπ‚πŒ°πŒΈ 𐌲𐌹𐌱𐌹𐌸 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒΈ 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌰𐌹.<ref name="r168">Tim Durrant, "Cabinet", Institute for Government, 25 March 2020. https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainer/cabinet</ref><ref name="r169">"Parliament and Government", UK Parliament. https://www.parliament.uk/about/how/role/relations-with-other-institutions/parliament-government/</ref><ref name="r170">Vernon Bogdanor, "The Monarchy and the Constitution, Chapter 3 – The Basic Constitutional Rules: Influence and the Prerogative", Clarendon Press, 1995. https://books.google.com/books?id=mN6SzMefot4C</ref> 𐌽𐌴𐍈𐌰 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒ° π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πƒ, 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹 π†π‚πŒ°πŒΌ 1905;<ref name="r171">Blick, Andrew; Jones, "The Institution of Prime Minister – History of government", gov.uk, 1 January 2012. https://history.blog.gov.uk/2012/01/01/the-institution-of-prime-minister</ref><ref name="r172">Brown, Jack, "The Prime Ministers", Hodder & Stoughton, 2020</ref> π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 1968;<ref name="r173">"Minister for the Civil Service", gov.uk. https://www.gov.uk/government/ministers/minister-for-the-civil-service</ref> π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 2019.<ref name="r174">Woodcock, Andrew, "Boris Johnson accused of 'cynical rebranding' after appointing himself 'Minister for the Union'", Independent, 26 July 2021. https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/boris-johnson-minister-union-scotland-independence-referendum-snp-a9022356.html; "Minister for the Union", gov.uk. https://www.gov.uk/government/ministers/minister-for-the-union</ref> 𐌱𐌹 πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒ»πŒΉπŒΌ 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ, πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ²πŒ°π„π‚πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ.<ref name="r175">"The Cabinet Manual", gov.uk, October 2011. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/60641/cabinet-manual.pdf</ref><ref name="r176">Norton, Philip, "Governing Britain: Parliament, Ministers and Our Ambiguous Constitution", Manchester University Press, 2020</ref> 𐌰𐌽𐌰 20 𐌳𐌰𐌲 πŒΎπŒΏπŒ»πŒΉπƒ 2026 πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒΉπƒπ„ Andy πŒ±πŒΏπ‚πŒ½πŒ·πŒ°πŒΌ, πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ°πŒΏπ‚πŒ±πŒ΄πƒ. πŒΈπ‰ πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπŒ° πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 14 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰 πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒ πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°.<ref name="r177">Palan, Rolen, "Legacies of Empire: Imperial Roots of the Contemporary Global Order", Cambridge University Press, 2015. https://books.google.com/books?id=76QyCgAAQBAJ&dq=%22British+overseas+territories%22+%22crown+dependencies%22+UK+%22British+crown%22&pg=PA48</ref> πƒπŒ° V-𐌳𐌴𐌼 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒπŒΌπŒ΄πŒ» 2026 πŒ±πŒΉπŒ²πŒ°π„ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ.<ref name="r178">"Democracy Report 2026, Unraveling The Democratic Era?". https://v-dem.net/documents/75/V-Dem_Institute_Democracy_Report_2026_lowres.pdf</ref> === πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ° === [[File:Houses of Parliament in 2022 (cropped).jpg|thumb|alt=πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πƒπŒ°πŒ½πŒ³π‰πŒ½π†πŒ°π‚π…πŒΉπŒ³π‰ πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ πŒ²π‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ²πŒ°π„πŒ°π…πŒΉπŒ³πŒΉπƒ π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° πŒ±π‚πŒ°πŒΏπŒ½πŒ°πŒΉ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒΉ. πƒπŒ° πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ½πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πƒ πŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ…π‰πƒ, 𐌾𐌰𐌷 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πˆπŒ΄πŒΉπŒ»π‰πƒπŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ…πŒ°.|π…πŒ΄πƒπ„πŒΌπŒΉπŒ½πƒπ„πŒ΄π‚πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ, πƒπŒΉπ„πŒ»πƒ 𐌱𐌰𐌹 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌸𐌴 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ]] πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 650 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ, πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπ‰πƒ πŒΊπŒΉπŒΏπƒπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌽𐌰 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒ»πŒΉπŒΌ 𐌱𐌹 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 𐌳𐌿 π†πŒΉπŒΌπ† πŒΎπŒ΄π‚πŒ°.<ref name="r179">"General elections", parliament.uk. https://www.parliament.uk/about/how/elections-and-voting/general</ref> πŒΊπ‰πŒ½πƒπŒ΄π‚π…πŒ°π„πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΏπ‚πŒ±πŒ΄πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1920 (π„π…π‰πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°); πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πƒπŒΉπ„πŒ»πŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌺 πŒ°πŒΉπ… 𐌽𐌹 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπŒΆπ‰πƒ 𐌸𐌰𐌹𐌼 πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΌπŒΌπŒ΄πŒ·.<ref name="r180">Raymond, C, "Why British Politics is Not a Two-Party System", Queen's University Belfast, 2016. https://pureadmin.qub.ac.uk/ws/portalfiles/portal/107735631/The_United_Kingdom_is_Not_a_Two_Party_System.pdf</ref> πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 2020 πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΈπ‰ π„π…π‰πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌳𐌿 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π‰πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ.<ref name="r181">"Sir John Curtice: Election results show politics in the UK has fragmented", BBC News, 8 May 2026. https://www.bbc.com/news/articles/ce8p4yn448vo</ref> === πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΈπŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ === [[File:United Kingdom labelled map7 vector.svg|thumb|πŒΈπ‰ π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ]] 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹𐌽 𐌳𐌿 πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ°πŒΌ 𐌳𐌿𐌲𐌿𐌽𐌽𐌿𐌽 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌹𐌽 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ°πŒΉ 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹𐌰𐌻𐌳𐌴𐌹𐌽 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌰 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌹𐌽 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰𐌹 𐌰𐌻𐌳𐌴𐌹𐌽.<ref name="r182">Hackwood Frederick William: ''The Story of the Shire, Being the Lore, History and Evolution of English County Institutions'' (1851)</ref> πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ‚πŒ°πŒΈπ‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒΏπŒ½ 𐌱𐌹 πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΌ: 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 1888, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 1889, πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 1898, πƒπ…πŒ° 𐌽𐌹 πŒΉπƒπ„ πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΈ 𐌹𐌽 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ<ref name="r183">United Nations Economic and Social Council, "Ninth UN Conference on the standardization of Geographical Names", UN Statistics Division, August 2007. http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/UNGEGN/docs/9th-uncsgn-docs/report%20of%209th%20uncsgn%20n0750902%20en.pdf</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‰ πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπ‰πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰.<ref name="r184">Dewart, Megan, "The Scottish Legal System", Bloomsbury Academic, 2019. https://books.google.com/books?id=XW_EtwEACAAJ; "The justice system and the constitution", Courts and Tribunals Judiciary. https://www.judiciary.uk/about-the-judiciary/our-justice-system/jud-acc-ind/justice-sys-and-constitution/#:~:text=The%20United%20Kingdom%20has%20three,of%20Union%201707%20and%201800.</ref><ref name="r185">Barlow, I.M., "Metropolitan Government", Routledge, 1991</ref> '''𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳''': π†πŒΉπŒ»πŒΏπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½; πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πŒΉπƒπ„ 𐌽𐌹𐌿𐌽 π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒπŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ°.<ref name="r186">"Welcome to the national site of the Government Office Network", Government Offices. http://www.gos.gov.uk/national</ref> 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½π‰ π‚πŒ°πŒΈ 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ π†π‚πŒ°πŒΌ 2000 (πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½ 1998).<ref name="r187">"A short history of London government", Greater London Authority. http://www.london.gov.uk/london-life/city-government/history.jsp</ref> '''πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³''': 32 π‚πŒ°πŒΈπŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ° π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π†πŒ°πŒ»πŒΈπ‰πƒ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌴𐌹𐌽 (πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ²π‰π…, πŒ°πŒΉπŒ³πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ, πŒ°πŒ±πŒ΄π‚πŒ³πŒ΄πŒ΄πŒ½, 𐌳𐌿𐌽𐌳𐌴𐌴 πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰; 𐌷𐌹𐌲𐌷𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌳𐌰𐌹𐌻 πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒΉπƒ 𐌰𐌺 πŒ°πŒΉπŒ½π‰ πŒΏπ†πŒ°π‚ 200.000 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴); 1.223 π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r188">"STV in Scotland: Local Government Elections 2007", Political Studies Association. http://www.psa.ac.uk/2007/pps/Bennie.pdf</ref> '''π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³''': 22 πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπ‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ (𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°π‚πŒ³πŒΉπ†, πƒπ…πŒ°πŒ½πƒπŒ΄πŒ°, πŒ½πŒ΄π…π€π‰π‚π„) πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ π‚πŒ°πŒΈπŒ°πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½πŒΉπŒ½ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒΈπŒ°; πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ° π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 𐌱𐌹 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ½.<ref name="r189">"Unitary authorities", Welsh Government, 2014. http://gov.wales/topics/localgovernment/local-authorities/?lang=en</ref> '''πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³''': π†π‚πŒ°πŒΌ 2015, 11 πŒ²πŒ°π…πŒΉπ‚πŒ°πŒΈπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½π‰πƒ 𐌱𐌹 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌹 π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ πƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½πŒ°πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 𐌲𐌰𐌼𐌹𐌽𐌸𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒΌ (πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ·πŒ°π†π„πƒ, πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒ²πŒ°πŒΏπŒΌπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ, πŒ°πŒΏπ‚π„πŒΉπŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ, πŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ…π‰πƒ),<ref name="r190">Devenport, Mark, "NI local government set for shake-up", BBC News, 18 November 2005. http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/4449092.stm</ref> π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ 26 πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ 1973 𐌱𐌹 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπƒπŒ°π„πŒΉπŒΈπŒ° 2008.<ref name="r191">"Foster announces the future shape of local government", Northern Ireland Executive, 13 March 2008. http://www.northernireland.gov.uk/news/news-doe/news-doe-130308-foster-announces-the.htm</ref> === πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ === [[File:Council of Nations and Regions (54059219744) (cropped).jpg|thumb|πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒΊπŒ΄πŒΉπ‚ πƒπ„πŒ°π‚πŒΌπŒ΄π‚ πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„πŒΎπŒΉπŒΈ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πƒ π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ]] πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ 𐌷𐌰𐌹𐌳𐌿 π†π‚πŒ°πŒΌ 1999 πŒ²πŒ°π† πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ πƒπŒΉπŒ»πŒ±π‰πŒ½πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌳𐌿 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΌ πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒΌ;<ref name="r192">"Devolution of powers to Scotland, Wales and Northern Ireland", United Kingdom Government. https://www.gov.uk/devolution-of-powers-to-scotland-wales-and-northern-ireland#devolved-administrations; "Country Overviews: United Kingdom", Transport Research Knowledge Centre. http://www.transport-research.info/web/countryprofiles/uk.cfm</ref> πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ πŒΉπƒπ„ πŒ°π„ πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°, π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷, 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, π…πŒΉπŒ²π‰πŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πŒΌ (𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°, πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ, πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ).<ref name="r193">Le Sueur, Andrew; Sunkin, "Public Law: Text, Cases, and Materials", Oxford University Press, 2023. https://books.google.com/books?id=6sLDEAAAQBAJ&dq=Le+sueur+Public+Law%C2%A0fifth+edition&pg=PR3</ref> 𐍃𐍉 πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πŒ½ πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ, β€žπŒ°πŒΉπŒ½ 𐌸𐌹𐌢𐌴 πƒπ…πŒΉπŒ½πŒΈπŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³π‰πŒ½πŒ΄ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ΄ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉβ€œ.<ref name="r194">"The progress of devolution - Erskine May - UK Parliament", erskinemay.parliament.uk. https://erskinemay.parliament.uk/section/4537/the-progress-of-devolution</ref><ref name="r195">"David Mundell speech: 20 years of Scottish devolution", GOV.UK. https://www.gov.uk/government/news/david-mundell-speech-20-years-of-scottish-devolution</ref> π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒπŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ 𐌽𐌹 πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ°, πƒπ…πŒ° πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° π…πŒ΄πƒπ„πŒΌπŒΉπŒ½πƒπ„πŒ΄π‚ πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉ 𐌹𐌽 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒ°πŒ½ πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½, πƒπŒ΄πŒ½πŒ΄πŒ³πŒ³ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌴𐌹𐌽,<ref name="r196">Burrows, N., "Unfinished Business: The Scotland Act 1998", The Modern Law Review, 1999; Elliot, M., "United Kingdom: Parliamentary sovereignty under pressure", International Journal of Constitutional Law, 2004</ref> 𐌸𐌰𐌿𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 2016 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 2017 πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ β€žπƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒ½ 𐌳𐌰𐌹𐌻 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ½πŒ°πŒΌπ‰β€œ.<ref name="r197">"Scotland Act 2016", Gov.uk. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2016/11/part/1/crossheading/the-scottish-parliament-and-the-scottish-government#:~:text=(1)The%20Scottish%20Parliament%20and,the%20United%20Kingdom's%20constitutional%20arrangements.</ref><ref name="r198">"Wales Act 2017". https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2017/4/section/1/enacted</ref> πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πƒ π…πŒ΄πƒπŒΉ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° πŒ°πŒ²πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΈπƒ πŒΏπŒ½π„πŒ΄ πŒ±πŒ°πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒ°πŒ½π‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒΌ,<ref name="r199">Gamble, A., "The Constitutional Revolution in the United Kingdom", Publius, 2006</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ²πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΈπŒΉπŒΆπ‰ 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ, πˆπŒ°π‚πŒΎπŒΉπŒΆπŒΏπŒ· πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ πƒπ„π‰πŒΈ 𐌰𐌽𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ° 𐌼𐌹𐌸 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ.<ref name="r200">Meehan, E., "The Belfast Agreement – Its Distinctiveness and Points of Cross-Fertilization in the UK's Devolution Programme", Parliamentary Affairs, 1999</ref> π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 2020 𐌲𐌰𐌱𐌹𐌽𐌳𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒπŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³π‰πŒ½πŒ΄ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ΄. ==== 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 ==== 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌽𐌹 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½;<ref name="r201">"English devolution", Institute for Government, 21 June 2024. https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainer/english-devolution#:~:text=After%201997%20Labour%20governments%20devolved,assembly%20were%20created%20in%202000.</ref> πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ 𐌳𐌿 πŒ²πŒ°π…πŒΉπ†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½π‰πŒΌ 𐌳𐌿𐌲𐌰𐌽𐌽 1998.<ref name="r202">"Devolution explained", Local Government Association. https://www.local.gov.uk/topics/devolution/devolution-hub/devolution-explained</ref> 𐍃𐍉 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ (πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½), πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΉπŒ³πŒ° πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½ 1998, 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½πŒ°πŒ½πŒ° π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ πƒπŒ°πŒ΄πŒΉ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπŒΈ π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³. πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ (π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πŒ²πŒ°π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπŒΉπƒ, πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒΉπƒ 2009) π†π‚πŒ°πŒ»πŒ΄π„πŒ°πŒ½πŒ³ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πŒΌ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌾𐌰𐌽 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³π‰πŒ½πƒ 𐌳𐌿 π…πŒ΄πŒ²π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ‚πŒ°πŒΈ;<ref name="r203">"English devolution", Institute for Government, 6 March 2023. https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainer/english-devolution</ref> πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πƒ (π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πŒΏπƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒΉπƒ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπƒ 2023) πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ 𐌰𐌺 πŒ°πŒΉπŒ½π‰ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒ°πŒ½π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°π‚πŒ°πŒΈπ‰πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπŒ°πŒΉπŒΌ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°πŒΌ.<ref name="r204">"Combined County Authorities – key differences to Combined Authorities", Local Government Lawyer, 6 April 2023. https://www.localgovernmentlawyer.co.uk/governance/314-governance-a-risk-articles/53464-combined-county-authorities-key-differences-to-combined-authorities</ref> ==== πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ ==== [[File:First Minister meets Prime Minister (53840421342).jpg|thumb|πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πƒπ„πŒ°π‚πŒΌπŒ΄π‚ πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„πŒΎπŒΉπŒΈ 𐌸𐌰𐌽𐌰 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½ π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ Swinney]] π†π‚πŒ°πŒΌ 1999 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ 𐌼𐌹𐌸 πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΉ πŒΏπ†πŒ°π‚ 𐌰𐌻𐌻𐌰 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ 𐌽𐌹 πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒΈ πŒ°π„ π…πŒ΄πƒπ„πŒΌπŒΉπŒ½πƒπ„πŒ΄π‚;<ref name="r205">"Devolved and Reserved Powers", parliament.scot, Scottish Parliament. https://www.parliament.scot/about/how-parliament-works/devolved-and-reserved-powers</ref><ref name="r206">"Scotland's Parliament&nbsp;– powers and structures", BBC News, 8 April 1999. http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/scotland_99/the_scottish_parliament/310036.stm</ref> 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰πŒ½ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³π‰πŒ½ πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ, 𐌼𐌹𐌸 π†πŒΏπŒ»πŒ»πŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ, π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ, 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽, 𐌷𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹𐌽, πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒΌ, πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒπŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒ²πŒ°π„πŒΉπŒΌπ‚πŒΎπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ.<ref name="r207">"Devolved and Reserved Matters - Visit & Learn Scottish Parliament", 22 July 2017. http://www.parliament.scot/visitandlearn/Education/18642.aspx</ref> πŒΈπ‰ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 2012 𐌾𐌰𐌷 2016 𐌲𐌰𐌰𐌿𐌺𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ (π†πŒΏπŒ»πŒ»πŒ° πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒπƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ° 𐌰𐌽𐌰 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½, πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ·πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°, πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΉπƒπƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°, πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒΉπƒπƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°, πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°πŒ°π†πŒΉπŒ³πŒ³πŒΎπŒ°πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°, πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°π†πŒ°πŒΉπŒ·π‰πŒ½πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ) 𐌾𐌰𐌷 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπƒ (𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰𐌹𐌼, π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ, πŒ°πŒ½πŒ°πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒ πŒ°πŒ»πŒ΄π… 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΈπŒΉπƒπŒ»πŒ΄πŒΉπƒπŒ΄πŒΉ).<ref name="r208">"What the Scottish Government does", Scottish Government. https://www.gov.scot/about/what-the-government-does/</ref><ref name="r205" /> π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 2020 𐌲𐌰𐌱𐌹𐌽𐌳𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒπŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ. πƒπŒ° πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΉπƒπ„ SNP πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ<ref name="r209">"Humza Yousaf's precarious position puts the SNP – and Scotland – at a crossroads", Institute for Government, 26 April 2024. https://www.instituteforgovernment.org.uk/comment/humza-yousaf-snp-scotland-crossroads</ref> πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ° πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ Swinney. 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 2014 55,3% πŒΊπŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πƒπŒΉπŒ»πŒ±πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°, 44,7% π†πŒ°πŒΏπ‚. πƒπŒ° πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 129 MSP, π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 𐌾𐌰𐌷 πƒπ‰πŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· π‚π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ, π‚πŒ°πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπŒ°.<ref name="r208" /> ==== π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ ==== π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°, πŒΈπ‰ πƒπŒ΄πŒ½πŒ΄πŒ³πŒ³, π†π‚πŒ°πŒΌ 1999. πƒπŒ΄πŒ½πŒ΄πŒ³πŒ³πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ° πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ°πŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ»πŒΉπŒΌπŒ΄πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ πŒΏπŒ½π„πŒ΄ 2026, 𐌸𐌰𐌽 π†πŒ°πƒπ„π‰π…πŒ΄πŒ½πŒΎπ‰πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌻𐌹𐌼𐌴 π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ 60 𐌳𐌿 96 (16 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 πƒπŒΉπŒ±πŒΏπŒ½πŒ»πŒΉπŒΌπŒ΄). πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΈπŒ°πŒΏπ‚πƒπŒΏπŒ±πƒ 𐌸𐌰𐌽 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ;<ref name="r210">"Structure and powers of the Assembly", BBC News, 9 April 1999. http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/wales_99/the_welsh_assembly/309033.stm</ref> 𐌼𐌰𐌲 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° π‚πŒ°πŒ·π„πŒΎπŒ°πŒ½ πŒΏπ†πŒ°π‚ 𐌰𐌻𐌻𐌰 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ 𐌽𐌹 πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒΈ πŒ°π„ π…πŒ΄πƒπ„πŒΌπŒΉπŒ½πƒπ„πŒ΄π‚. πƒπŒ° π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΉπƒπ„ π€πŒ»πŒ°πŒΉπŒ³ Cymru πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ° π‚πŒ·πŒΏπŒ½ πŒ°π€ πŒΉπ‰π‚π…πŒ΄π‚π„πŒ·. ==== πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ ==== πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³πŒ° 𐌰𐌽𐌰 πŒ²π‰πŒ³πŒΉπŒ½ π†π‚πŒΉπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπŒ½ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒΎπŒ° 1998, πƒπŒ°πŒ΄πŒΉ πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒ° πŒΈπ‰ 30-πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒ²πŒ°πŒΏπŒΌπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ, πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΊπ‰πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³πŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ: πŒΈπ‰ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒ½ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½.<ref name="r211">"Good Friday Agreement: What is it?", BBC News, 3 April 2023. https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-61968177</ref> 𐍃𐍉 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌹 π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ πƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½πŒ°πŒΉ; πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒΉπŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ.<ref name="r212">"Devolution of powers to Scotland, Wales and Northern Ireland", GOV.UK, 8 May 2019. https://www.gov.uk/guidance/devolution-of-powers-to-scotland-wales-and-northern-ireland</ref> 𐍃𐍉 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½ πŒΉπƒπ„ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπ‰πŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπ‰πŒ½;<ref name="r213">"Your Executive", Northern Ireland Executive, 25 September 2015. https://www.northernireland.gov.uk/topics/your-executive</ref> πƒπŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉπƒ.<ref name="r214">"Stormont: Why were NI leaders given unequal job titles?", BBC News, 15 May 2022. https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-61393736</ref><ref name="r215">"Northern Ireland Executive: Ministerial Code", 28 September 2015. https://www.northernireland.gov.uk/topics/your-executive/ministerial-code</ref> === πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ === [[File:Trump-Starmer bilateral 2025-02-27-16-07.jpg|thumb|πƒπ„πŒ°π‚πŒΌπŒ΄π‚ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒ³π‰πŒ½πŒ°πŒ»πŒ³ π„π‚πŒΏπŒΌπ€ πŒ·πŒ°πŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³, π†πŒ°πŒ±π‚πŒΏπŒ°π‚πŒΉπŒΏπƒ 2025]] πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπƒπ„ πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ 𐌻𐌹𐌼 π‚πŒ°πŒΈπŒΉπŒ½πƒ π†π‚πŒΉπŒΈπŒΉπ…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ NATO, AUKUS, πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ, G7, G20, OECD, WTO, πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π‚πŒ°πŒΈπŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 OSCE.<ref name="r216">May, Theresa, "Prime Minister's letter to Donald Tusk triggering Article 50", 29 March 2017. https://www.gov.uk/government/publications/prime-ministers-letter-to-donald-tusk-triggering-article-50/prime-ministers-letter-to-donald-tusk-triggering-article-50</ref> πƒπŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π‚πŒ°πŒΈ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ 𐌹𐌽 πŒΏπ†πŒ°π‚ 100 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼. πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΏπƒπƒπ„π‰πŒΈ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ, πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ, 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΉ.<ref name="r217">Paul, T.V.; Wirtz, "Balance of Power: Theory and Practice in the 21st century", Stanford University Press, 2004. https://books.google.com/books?id=9jy28vBqscQC&pg=PA59</ref><ref name="r218">"United Kingdom country profile", BBC News, 10 May 2012. https://www.bbc.com/news/world-europe-18023389</ref> 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 β€žπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰β€œ 𐌼𐌹𐌸 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πƒπ„πŒ°πŒΈπŒΉπŒΌ 𐌾𐌰𐌷 β€žπŒ΄πŒ½π„πŒ΄πŒ½π„πŒ΄ cordialeβ€œ 𐌼𐌹𐌸 π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ°, 𐌲𐌰𐌳𐌰𐌹𐌻𐌾𐌰𐌽 πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ½πƒπ…πŒ΄π€πŒ½πŒ΄ 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌰 𐌼𐌹𐌸 𐌱𐌰;<ref name="r219">Swaine, Jon, "Barack Obama presidency will strengthen special relationship, says Gordon Brown", The Telegraph, 13 January 2009. https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/4226246/Barack-Obama-presidency-will-strengthen-special-relationship-says-Gordon-Brown.html</ref><ref name="r220">Kirchner, Emil Joseph; Sperling, "Global Security Governance: Competing Perceptions of Security in the 21st century", Routledge, 2007</ref> 𐍃𐍉 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°π€π‰π‚π„πŒΏπŒ²πŒ°πŒ»πŒΎπŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ 𐍃𐍉 πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌱𐌹𐌽𐌳𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹 π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ. 𐌼𐌹𐌸 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ 𐌲𐌰𐌳𐌰𐌹𐌻𐌾𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πƒπŒ°πŒΌπ‰ π…πŒ΄πŒ²π‰πƒπŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ° 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„ 𐌾𐌰𐌷 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π‚πŒ°πŒΈ. πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ, π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπŒ°π„πŒΉπŒΈ, πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ±πŒΉπŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌾𐌰𐌽𐌳 πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ πŒΉπƒ.<ref name="r221">The Committee Office, House of Commons, "DFID's expenditure on development assistance", UK Parliament, 19 February 2009. http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/cm200809/cmselect/cmintdev/220/22007.htm</ref> === π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒΌπŒ°πŒ·π„πƒ === [[File:United Kingdom overseas military installations and operations.png|thumb|πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπŒ²π‰πƒ]] πŒΈπ‰ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ°πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ°π…πŒ°πŒΉπ‚π‰πƒ (πƒπŒΊπŒΉπ€πŒ°πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ), πƒπŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ° πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒ,<ref name="r222">"Ministry of Defence", Ministry of Defence. http://www.mod.uk/DefenceInternet/Home</ref> πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπŒ³π‰πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°π‚πŒ°πŒΈπŒ° πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ°πŒΌπŒΌπŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒ°πŒ½. πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒπŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πƒ, 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 𐌻𐌹𐌼𐌴 πƒπ…πŒ°π‚πŒ°πŒ½πŒ³ π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…πŒ°.<ref name="r223">"Speaker addresses Her Majesty Queen Elizabeth II", UK Parliament, 30 March 2012. http://www.parliament.uk/business/news/2012/march/speaker-addresses-hm-the-queen</ref> 𐌸𐌰𐌹 π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπ†πŒ°π‚πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰, πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ πŒ°πŒ»πŒ»πŒ°πŒΉπŒΌπ†π‚πŒΉπŒΈπŒΏ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ π†π‚πŒΉπŒΈπŒ°πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½, 𐌾𐌰𐌷 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌾𐌰𐌽𐌳 𐌹𐌽 NATO (𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπŒ°πŒΉπŒ°πŒ½πŒ³πƒπ„π‰πŒΈπŒ°πŒ·πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΉ), 𐌸𐌰𐌹𐌼 π†πŒΉπŒΌπ†πŒΌπŒ°πŒ·π„πŒ΄ π…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπƒπƒπŒ°π„πŒΉπŒΈπŒΉπŒΌ, RIMPAC 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌴𐌹𐌽𐌹𐌼. πŒΏπ†πŒ°π‚πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ πŒ²πŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°π„πŒΉπŒΌπ‚πŒΎπ‰πƒ: Ascension πŒΉπƒπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒ±πŒ°πŒ·π‚πŒ°πŒΉπŒ½, 𐌱𐌴𐌻𐌹𐌢𐌴, πŒ±π‚πŒΏπŒ½πŒ΄πŒΉ, 𐌺𐌰𐌽𐌰𐌳𐌰, πŒΊπŒΏπ€π‚π‰πƒ, πŒ³πŒΉπŒ΄πŒ²π‰ Garcia, π†πŒ°πŒ»πŒΊπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ, πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒΎπŒ°, πŒ²πŒΉπŒ±π‚πŒ°πŒ»π„πŒ°π‚, Kenya, π‰πŒΌπŒ°πŒ½, πŒ΅πŒ°π„πŒ°π‚, πƒπŒΉπŒ½πŒ²πŒ°π€πŒΏπ‚.<ref name="r224">"House of Commons Hansard", UK Parliament. https://publications.parliament.uk/cgi-bin/newhtml_hl?DB=semukparl&STEMMER=en&WORDS=raf%20diego%20garcia&ALL=RAF&ANY=&PHRASE=%22Diego%20Garcia%20%22&CATEGORIES=&SIMPLE=&SPEAKER=&COLOUR=red&STYLE=s&ANCHOR=50221w33.html_spnew0&URL=/pa/cm200405/cmhansrd/vo050221/text/50221w33.htm#50221w33.html_spnew0; "House of Commons Hansard Written Answers for 17 Jun 2013 (pt 0002)", Publications.parliament.uk. https://publications.parliament.uk/pa/cm201314/cmhansrd/cm130617/text/130617w0002.htm#13061746000236</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌰 πŒΈπ‰ πƒπŒΉπŒ±πŒΏπŒ½π„πŒ° 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 π†πŒΉπŒΌπ†π„πŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 2025 (SIPRI, IISS);<ref name="r225">"Trends in Military Expenditure 2025", Stockholm International Peace Research Institute, April 2026. https://www.sipri.org/sites/default/files/2026-04/2604_milex_2025.pdf#page=2</ref><ref name="r226">"The Military Balance 2026: Global defence spending", IISS. https://www.iiss.org/publications/the-military-balance/2026/the-military-balance-2026/global-defence-spending/</ref> 2024 π…πŒ΄π€πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ π…πŒ°πƒ 𐌽𐌴𐍈𐌰 2,3% πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ.<ref name="r227">"Rishi Sunak vows to boost UK defence spending to 2.5% of GDP by 2030", BBC News, 24 April 2024. https://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-68880171</ref> πŒ°π†πŒ°π‚πŒΊπŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπŒ½π…πŒΉπŒ²πŒΎπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ β€žπŒΈπ‰ πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„π‰ πŒ½πŒ°πŒΏπŒ³πŒΉπŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„π‰πŒ½ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒβ€œ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒ½πŒ³ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌴𐌹𐌽𐌰𐌹.<ref name="r228">''UK 2005: The Official Yearbook of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland''. Office for National Statistics. p. 89.</ref> === π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πƒπ„π‰πŒΈπŒ° === [[File:Middlesex Guildhall (cropped).jpg|thumb|πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ, πƒπŒ° πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒ° πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ·πŒ»πŒ°πŒΏπ€πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ°]] 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌽𐌹 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌼𐌼𐌰 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°, πŒΏπŒ½π„πŒ΄ 𐍃𐍉 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…π‰πƒ 1706 πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ° πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ;<ref name="r18" /> πŒΈπ‰ πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπŒ° π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ. πƒπŒ° πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπƒπŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ²πŒ°π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπ‰ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπŒ°πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌹𐌽 πŒΌπŒ΄πŒ½π‰πŒΈπŒ° π‰πŒΊπ„π‰πŒ±π‚πŒΉπƒ 2009.<ref name="r229">"UK Supreme Court judges sworn in", BBC News, 1 October 2009. http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8283939.stm; "Constitutional reform: A Supreme Court for the United Kingdom", Department for Constitutional Affairs, July 2003. http://www.dca.gov.uk/consult/supremecourt/supreme.pdf</ref> πƒπŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ°πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒΈπŒΉπƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌸𐌰𐌹𐌼 πƒπŒ°πŒΌπŒΉπŒ½ 𐌻𐌹𐌼𐌴 πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° 𐌳𐌿 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ, πŒΏπ†πŒ°π‚πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπŒΌ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r230">"Role of the JCPC", Judicial Committee of the Privy Council. http://www.jcpc.uk/about/role-of-the-jcpc.html</ref> πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ (𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³) 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°,<ref name="r231">Bainham, Andrew, "The international survey of family law: 1996", Martinus Nijhoff, 1998. https://books.google.com/books?id=AF303DEl0MkC&pg=PA298</ref> πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒ»πŒ³πƒ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°πŒΌ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r232">"Common Law", Britannica, 19 May 2024. https://www.britannica.com/topic/common-law</ref> πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌰𐌹𐌼 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ°πŒΉπŒΌ πƒπ„πŒ°πŒΏπŒΉπŒΌ: π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπŒ°πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ°, πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒΉπƒ (πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ) 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° (π†πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒ½π‰πƒ).<ref name="r233">"The Australian courts and comparative law", Australian Law Postgraduate Network. http://www.alpn.edu.au/node/66</ref> πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πŒΉπƒπ„ 𐌲𐌰𐌼𐌴𐌽𐌲𐌹𐌳𐌰 πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ- 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒΉπƒ; πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰ πƒπ„πŒ°πŒΏπ‰πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πƒπŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„πŒΉπƒ (πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ)<ref name="r234">"Court of Session&nbsp;– Introduction", Scottish Courts. http://www.scotcourts.gov.uk/session/index.asp</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΈπŒΉπƒ (π†πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒ½π‰πƒ);<ref name="r235">"High Court of Justiciary&nbsp;– Introduction", Scottish Courts. http://www.scotcourts.gov.uk/justiciary/index.asp</ref> πƒπŒ° πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπŒ°πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ 𐌳𐌿 πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ.<ref name="r236">"House of Lords&nbsp;– Practice Directions and Standing Orders Applicable to Civil Appeals", UK Parliament. https://publications.parliament.uk/pa/ld199697/ldinfo/ld08judg/bluebook/bluebk03.htm</ref> 𐍃𐍉 π†πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒ½π‰πŒ²πŒ°πƒπ„π‰πŒΈπŒ° 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰ π†π‚πŒ°πŒ΅πŒΉπƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ°πŒ²πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΉπŒ·π„ 𐌳𐌿 πƒπŒΏπŒΌπŒ°πŒΉπŒΌ π†πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒ½π‰πŒΌ.<ref name="r237">Lovett, Jo; Hales, "What can We Learn from Police Data About Timeliness in Rape and Serious Sexual Offence Investigations in England and Wales?", International Criminology, 2022</ref> 𐌲𐌰𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌰 π†πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒ½πŒ° 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰𐌹 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ° 1981–1995 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ 66% π†π‚πŒ°πŒΌ 1995 𐌳𐌿 2015.<ref name="r238">"Crime in England and Wales, Year Ending June 2015", UK Government Web Archive, Office for National Statistics. http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_419450.pdf</ref> π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒπ…πŒΉπ„π‰πŒΈ 𐌲𐌹𐌱𐌹𐌸 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„π‰ πŒΌπŒΉπŒΆπŒ³π‰πŒ½, 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 28 𐌳𐌰𐌲𐌴 πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒπŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ½πƒ, πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ½πƒ, πŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ½πƒπƒπ‰πŒΊπŒ½πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπŒ²πŒΉπŒ±πŒΉπŒ½πƒ. πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπ‰πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π†π‚πŒ°πŒΌ 2014 𐌾𐌰𐌷 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ π†π‚πŒ°πŒΌ 2020;<ref name="r239">Wratten, Marcus, "Tom Allen to host vital new BBC show marking 10th anniversary of same-sex marriage", PinkNews, 3 July 2023. https://www.thepinknews.com/2023/07/03/tom-allen-bbc-my-big-gay-wedding-same-sex-marriage/</ref> πŒΈπŒ°π„πŒ° LGBT πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπŒ΄πŒΉ πŒΉπƒπ„ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰.<ref name="r240">"The 203 Worst (& Safest) Countries for LGBTQ+ Travel in 2023", Asher & Lyric, 5 June 2023. https://www.asherfergusson.com/lgbtq-travel-safety/</ref><ref name="r241">R. Flores, Andrew, "Social Acceptance of LGBTI People in 175 Countries and Locations", Williams Institute. https://williamsinstitute.law.ucla.edu/publications/global-acceptance-index-lgbt/</ref> π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ±π‚πŒ΄π‡πŒΉπ„, π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉβ€“πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πƒπŒ°πŒΊπŒΎπ‰πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒ³πŒ°πŒ½πŒ³ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„πŒ°πŒΉ, πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΈπŒ°π„πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ π†π‚πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ°πŒΏπŒ° 𐌾𐌰𐌱𐌰𐌹 𐌱𐌹𐌳𐌾𐌰𐌳𐌰, πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πŒ°π„ PCA 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌷𐌰𐌲𐌰.<ref name="r120" /><ref name="r242">"Disputes under the Trade and Cooperation Agreement", Institute for Government, November 2021. https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainer/disputes-trade-and-cooperation-agreement</ref><ref name="r243">"Sandeel fishing ban to remain in place", BBC, 2 May 2025. https://www.bbc.co.uk/news/articles/ckgrwxxzxkjo</ref> 𐍃𐍉 πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒ°πŒ»πŒ±π‰πŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„πƒ β€žπŒΏπƒπ†πŒΏπŒ»πŒ»πŒΎπ‰ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΌπŒΌπŒ΄πŒ· 𐌾𐌰𐌷 πŒ²π‰πŒ³πŒ° π„π‚πŒΉπŒ²πŒ²π…πŒ°β€œ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°.<ref name="r244">"Good Faith in Public Law", ox.ac.uk, 20 January 2022. https://www.law.ox.ac.uk/news/2022-01-20-good-faith-public-law</ref> πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 π…πŒΉπŒ½πŒ³πƒπ‰π‚πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΈπŒ°, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πƒπŒ°πŒΊπŒΎπ‰πƒ πŒΈπŒ°π‚πŒ΄πŒΉ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒΈ πŒΈπŒ°π‚π† πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌰𐌽𐌳 𐌳𐌿 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ πƒπ„πŒ°πŒΏπŒ°, 𐌸𐌰𐌿𐌷 𐍃𐍉 πƒπ„π‰π‚πŒΌπ‰πŒ½π„πŒ·πŒ΄πŒΌπŒ΄πŒ» 𐌼𐌰𐌲 πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒ½πƒ. == 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹 == [[File:Bank junction - 2020-09-20 (2).jpg|thumb|πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπŒΈπ‰πŒΌ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌱𐌰𐌽𐌺 Junction; 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ]] πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†π‚πŒ°πŒΌπ…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒ 𐌰𐌿𐌳𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽.<ref name="r245">Thane, Pat, "The Origins of the British Welfare State", The Journal of Interdisciplinary History, 2019</ref><ref name="r246">Griffiths, Alan; Wall, "Applied Economics", 16 July 2011. http://www.ftms.edu.my/pdf/Download/UndergraduateStudent/BusinessEconomics/BC215001S%20-%20BE%20Key%20Text%20-%20Applied%20Economics.pdf</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπƒ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ π…πŒ°πƒ 𐌽𐌴𐍈𐌰 Β£2,819 π„π‚πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπ‰πŒ½π‰πƒ 2025,<ref name="r10" /> π†πŒΉπŒΌπ†π„πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ. πƒπ„πŒ΄π‚πŒ»πŒΉπŒ½πŒ² πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ³πŒ° πŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°π†π„π‰πƒπŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπƒ πŒ°π†πŒ°π‚ πƒπŒ° πŒ³π‰πŒ»πŒ»πŒ°π‚, πŒ΄πŒΏπ‚π‰ 𐌾𐌰𐌷 yen,<ref name="r247">"World Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves", IMF Data. https://data.imf.org/regular.aspx?key=41175</ref> πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· 𐌻𐌰𐌲𐌲𐌰 πƒπ„π‰πŒΈπŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌹 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ²πŒ°πŒ½πŒ°πŒΌπ‰. π†π‚πŒ°πŒΌ 2022 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ<ref name="r248">"Exports of goods and services (BoP, current US$)", World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/BX.GSR.GNFS.CD?end=2024&most_recent_value_desc=true</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ<ref name="r249">"Imports of goods and services (current US$)", World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/NE.IMP.GNFS.CD?most_recent_value_desc=true</ref> π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒ΄. 𐌸𐌰𐌿𐌷 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ° 𐌿𐌽𐌲𐌰𐌻𐌴𐌹𐌺𐌴𐌹 πŒ³πŒ°πŒΉπŒΉπŒ»πŒΉπƒ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ,<ref name="r250">Francis-Devine, Brigid, "House of Commons Research Briefing on Income inequality in the UK.", UK Parliament. https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-7484/</ref><ref name="r251">"Inequality – Income inequality – OECD Data", theOECD. http://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm</ref> HDI π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰, 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπŒ½πŒ²πŒ°πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒπŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπŒΉπŒ³πŒ°. 𐌹𐌽 2025 πŒΏπŒ½π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π…πŒ°πƒ 4,7%<ref name="r252">Labiak, Mitchell; Smith, "UK jobs market weakens as unemployment rate rises", www.bbc.com, 17 July 2025. https://www.bbc.com/news/articles/cg754negn75o</ref> 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ 𐌳𐌿 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌽𐌰 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌰𐌽 1,1%.<ref name="r253">"GDP quarterly national accounts, UK", Office for National Statistics, 2026. https://www.ons.gov.uk/economy/grossdomesticproductgdp/bulletins/quarterlynationalaccounts/octobertodecember2025</ref> HM πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒΉπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½, πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒπƒπŒΊπŒ°π„π„πŒΉπƒπ†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒ°πŒ½, πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒΈ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ‚πŒ°πŒΈ; πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒ 𐌳𐌿 πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½, π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπ†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½. π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒΉπŒΈ πƒπ„πŒ΄π‚πŒ»πŒΉπŒ½πŒ² πƒπŒΉπŒ»πŒΏπŒ±π‚ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°πŒ½πƒ; π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌹𐌽 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌼𐌰𐌲𐌿𐌽 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½ πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ»πŒΏπŒ±π‚πŒ±π‰πŒΊπŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌱𐌰𐌹 πŒ²πŒ°πƒπ„π‰πŒΈπŒ°πŒ½πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° πƒπŒΉπŒ»πŒΏπŒ±π‚πŒ±π‰πŒΊπŒ°πŒ½πƒ. [[File:Bank-of-England.jpg|thumb|π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ, πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ‚πŒ°πŒΆπŒ½ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ]] === π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ === [[File:British Airways Concorde G-BOAC 03.jpg|thumb|Concorde, πŒΏπ†πŒ°π‚πƒπ…πŒΉπŒ½πŒΈπŒ° πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°πƒπŒΊπŒΉπ€]] πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„π‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌽𐌴𐍈𐌰 80% GVA 2023.<ref name="r254">Hutton, Georgina, "Industries in the UK", UK Parliament: House of Commons Library, 3 October 2024. https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-8353/</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 2023<ref name="r255">"Service exports (BoP, current US$)", World Bank Open Data. https://data.worldbank.org/indicator/BX.GSR.NFSV.CD?most_recent_value_desc=true&year_high_desc=false</ref> 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒ΄ 2024.<ref name="r256">"UK leads world in financial services trade surplus", TheCityUK, 15 January 2025. https://www.thecityuk.com/news/uk-leads-world-in-financial-services-trade-surplus/</ref> 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 37,8% πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒπŒ²πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπƒπŒ²πŒ°π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ (2022),<ref name="r257">"BIS Triennial Survey of Foreign Exchange and Over-The-Counter Interest Rate Derivatives Markets in April 2025 – UK Data", Bank of England, 30 September 2025. https://www.bankofengland.co.uk/news/2025/september/bis-triennial-survey-of-foreign-exchange-and-over-the-counter-interest-rate-derivatives-markets</ref> πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒπŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πƒ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ<ref name="r258">Florida, Richard, "The Economic Power of Cities Compared to Nations", Bloomberg, 16 March 2017. https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-16/top-metros-have-more-economic-power-than-most-nations</ref> 𐌾𐌰𐌷 𐌼𐌹𐌸 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰𐌹 πŒΎπŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒ°πŒΉ πƒπŒ° πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 𐌼𐌹𐌸 𐌸𐌹𐌢𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½;<ref name="r259">"World Cities 2024", GaWC. https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/</ref> π…πŒ°πƒ πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπ„πŒ°πŒΈπŒ΄ π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ° 2025, πŒ°πŒΉπŒ³πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ (πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ) 29.<ref name="r260">"GFCI 36 Rank - Long Finance", www.longfinance.net. https://www.longfinance.net/programmes/financial-centre-futures/global-financial-centres-index/gfci-36-explore-the-data/gfci-36-rank/</ref> π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° 𐌹𐌽 2024 π…πŒ°πƒ π„πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ 𐌱𐌹 π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°;<ref name="r261">"World Bank Open Data", World Bank Open Data. https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true</ref> π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 8% π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 8,6% π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒΉπƒ 𐌹𐌽 𐌰𐌽𐌳𐌹 2024.<ref name="r262">"Manufacturing industries: Economic indicators", House of Commons Library, 22 May 2025. https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/sn05206/</ref> 𐌹𐌽 2017 𐍃𐍉 πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰πŒ²πŒ°π…πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ (12,6% 𐌾𐌰𐌷 11,8%), 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„ (2,8%).<ref name="r263">Hennik Research. [http://www.themanufacturer.com/wp-content/uploads/2017/01/Annual-Manufacturing-Report-2017-Final-Version.pdf ''Annual Manufacturing Report: 2017'' (Dec. 2016)]</ref> π‚πŒ΄πŒΉπƒπ‰πŒ½ πŒΉπƒπ„ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰;<ref name="r264">Chan, Kelvin, "King Charles' coronation is bringing millions of tourists and a cash infusion to London but it probably won't save the British economy", fortune.com, 25 April 2023. https://fortune.com/2023/04/25/king-charles-coronation-tourists-money-london-british-economy/</ref> πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 5,9% GVA 2019<ref name="r265">"DCMS Economic Estimates 2019 (provisional): Gross Value Added", gov.uk. https://www.gov.uk/government/statistics/dcms-economic-estimates-2019-gross-value-added/dcms-economic-estimates-2019-provisional-gross-value-added</ref> 𐌾𐌰𐌷 Β£111 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 2018.<ref name="r266">"UK's Creative Industries contributes almost Β£13 million to the UK economy every hour", UK Government, 2020. https://www.gov.uk/government/news/uks-creative-industries-contributes-almost-13-million-to-the-uk-economy-every-hour</ref> Lloyd'𐍃 𐍉𐍆 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ π„π‚πŒ°πŒΏπŒ½πƒπŒΎπŒ°πŒ·πŒ°π†π„π‚πŒ°π„π‚πŒ°πŒΏπŒ½πƒπŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ°πŒΈπƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ;<ref name="r267">"Lloyd's of London – value proposition", Lloyd's of London. https://www.lloyds.com/about-lloyds/value-proposition-coverholder</ref> WPP πŒΉπƒπ„ 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ π†π‚πŒ°πŒΌπŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πŒ½πŒ΄ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ;<ref name="r268">"Rankings 2025 - Creative 100", WARC. https://www.warc.com/creative/rankings/creative-100</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπƒπ„ 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ π†π‚πŒ°πŒ±πŒΏπŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ°πŒΈπŒ΄ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒ½πŒ°π„πŒΉ, 𐌼𐌹𐌸 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚ US$2 π„π‚πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπ‰πŒ½π‰πƒ 2023, πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ.<ref name="r269">"Retail", great.gov.uk. https://www.great.gov.uk/international/content/investment/sectors/retail/</ref><ref name="r270">"Households and NPISHs Final consumption expenditure (current US$)", World Bank Group. https://data.worldbank.org/indicator/NE.CON.PRVT.CD?year_high_desc=true</ref> πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ πŒ»πŒ΄π…πŒΉπƒ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ°πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π….<ref name="r271">"Employee owned businesses - What the evidence tells us". https://employeeownership.co.uk/resources/what-the-evidence-tells-us/</ref> π…πŒ°πŒ²πŒ½π‰πƒπŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ Β£47 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ (12% π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ΄πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πŒ΄); 2024 π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° π…πŒ°πƒ 779.584 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ½πŒ΄π…πŒ°πŒ²πŒ½π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 125.649 πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½π…πŒ°πŒ²πŒ½π‰πƒ, 8 πŒ°π† 10 πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½π‰πƒ.<ref name="r272">"SMMT Motor Industry Facts 2025", SMMT, 15 May 2025. https://www.smmt.co.uk/smmt-motor-industry-facts-2025/</ref> 𐌽𐌰𐌼𐌽𐌰 πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌼𐌹𐌽𐌹, πŒΎπŒ°πŒ²πŒΏπŒ°π‚, π‚π‰πŒ»πŒ»πƒ-Royce, Bentley, π‚πŒ°πŒ½πŒ²πŒ΄ Rover;<ref name="r273">"Best British cars: Top 50 all-time greatest British-built cars revealed - page 2", Auto Express, 19 November 2020. https://www.autoexpress.co.uk/best-cars-vans/351729/best-british-cars-top-50-all-time-greatest-british-built-cars-revealed/page-2</ref> 1,59 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒ°πŒΉ 2024 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ πƒπŒ° πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ 2023.<ref name="r274">"Combustion Engines", OEC - The Observatory of Economic Complexity. https://oec.world/en/profile/hs/combustion-engines</ref> π…πŒ°πŒ²πŒ½πŒ°π‚πŒΉπŒ½πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒΈ 𐌽𐌴𐍈𐌰 Β£10 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°;<ref name="r275">"UK motorsport industry in pole position for F1's 70th anniversary", UK Government, 2020. https://www.gov.uk/government/news/uk-motorsport-industry-in-pole-position-for-f1s-70th-anniversary</ref> πƒπŒΉπŒ±πŒΏπŒ½ πŒ°π† πŒ°πŒΉπŒ½πŒ»πŒΉπ† π†π‰π‚πŒΌπŒΏπŒ»πŒ° 1 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ. πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ, πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌽𐌴𐍈𐌰 Β£30 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ;<ref name="r276">"United Kingdom - Country Commercial Guide: Aerospace and Defense", International Trade Administration, 3 November 2023. https://www.trade.gov/country-commercial-guides/united-kingdom-aerospace-and-defense</ref><ref name="r277">Tovey, Alan, "Britain's aerospace sector soars amid fears Brexit could clip its wings", The Telegraph, 29 June 2016. https://www.telegraph.co.uk/business/2016/06/29/britains-aerospace-sector-soars-amid-fears-brexit-could-clip-its</ref> πŒ·πŒΉπŒΌπŒΉπŒ½πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° π…πŒ°πƒ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπƒ Β£17,5 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 2020/21 𐌼𐌹𐌸 𐌽𐌴𐍈𐌰 48.800 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉπŒΌ,<ref name="r278">"UK space sector income reaches Β£17.5 billion as jobs and services grow", UKspace, 27 March 2023. https://www.ukspace.org/uk-space-sector-income-reaches-17-5-billion-as-jobs-and-services-grow/</ref><ref name="r279">"UK space sector income reaches Β£17.5 billion as jobs and services grow", gov.uk, 29 March 2023. https://www.gov.uk/government/news/uk-space-sector-income-reaches-175-billion-as-jobs-and-services-grow</ref> 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ·πŒΉπŒΌπŒΉπŒ½πŒ°πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ 𐌡𐌰𐌸 2023 πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπŒ°π„πŒΎπŒΉπŒΈ Β£1,6 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌹𐌽 πŒ·πŒΉπŒΌπŒΉπŒ½πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ.<ref name="r280">"New funding to support space exploration using Moon resources and nuclear power". https://www.gov.uk/government/news/new-funding-to-support-space-exploration-using-moon-resources-and-nuclear-power</ref> πŒ°πŒΊπ‚πŒ°πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰, π†πŒΉπŒ»πŒΏ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ²π‰πŒ³πŒ°, 𐌲𐌹𐌱𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹 𐌽𐌴𐍈𐌰 60% πŒΌπŒ°π„πƒ πŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„πŒ΄ (73% 𐌸𐌹𐌢𐌴 𐌹𐌽 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰 π…πŒ°πŒ·πƒπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄) 𐌼𐌹𐌸 0,9% π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ (292.000); 𐌽𐌴𐍈𐌰 𐍄𐍅𐍉𐍃 πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπ‰πŒ½πƒ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°, πŒ°πŒΉπŒ½πƒ πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπŒ° πŒ°πŒΊπ‚πƒ.<ref name="r281">"UK Food Security Index 2024", Department for the Environment Food & Rural Affairs. https://www.gov.uk/government/publications/uk-food-security-index-2024/uk-food-security-index-2024;"Agricultural workforce in England at 1 June 2023", Department for the Environment Food & Rural Affairs. https://www.gov.uk/government/statistics/agricultural-workforce-in-england-at-1-june/agricultural-workforce-in-england-at-1-june-2023</ref> π†πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒ½ πŒΉπƒπ„ πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰ 𐌰𐌺 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰, 𐌼𐌹𐌸 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 49% πŒ²π‰πŒ³πŒ°πŒ±πŒ° πŒ²πŒ°π†πŒ°πŒ·πŒ°πŒ½π‰ 2020;<ref name="r282">"Sustainable fisheries: fish stocks harvested within safe limits", JNCC. https://jncc.gov.uk/our-work/ukbi-b2-sustainable-fisheries</ref> πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒπ…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπƒ π…πŒ°πƒ Β£211 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 2021.<ref name="r283">"Marine accounts, natural capital, UK: 2021", ONS, 6 April 2021. https://www.ons.gov.uk/economy/environmentalaccounts/bulletins/marineaccountsnaturalcapitaluk/2021</ref> πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒπŒ²πŒ°πŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΊπŒ°πŒΏπŒ»πƒ, πŒ°πŒ»πŒ΄π…, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ²πŒ°πƒ, π„πŒΉπŒ½, πŒΊπŒ°πŒ»πŒΊπƒπƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½πƒ, πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπƒπŒ΄π‚π„πƒ, πƒπŒ°πŒ»π„, πŒ»πŒ°πŒΉπŒΌπƒ, πŒΊπ‚πŒΉπŒ³πŒ°, gypsum, πŒ»πŒ°πŒΏπŒΈπƒ, πƒπŒΉπŒ»πŒΉπŒΊπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΊπ‚πŒ°πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°.<ref name="r284">"Coal", BGS Minerals UK. http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/mines/coal/home.html</ref> === 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌹 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π‚πŒ±πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° === [[File:Cambridge Science Park Napp.jpg|thumb|Cambridge Science π€πŒ°π‚πŒΊ; πƒπŒ° Cambridge-πŒ·π‰π€πŒ° πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π‚πŒ±πƒπƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ πŒ·π‰π€πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ]] 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πƒπŒ° πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒπ…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 17; πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ° πƒπŒ° π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒπ…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 18.<ref name="r285">Gascoin, J. "A reappraisal of the role of the universities in the Scientific Revolution", in Lindberg, David C. and Westman, Robert S., eds (1990), ''Reappraisals of the Scientific Revolution''. Cambridge University Press. p. 248. .</ref><ref name="r286">Reynolds, E.E.; Brasher, N.H. (1966). ''Britain in the Twentieth Century, 1900–1964''. Cambridge University Press. p. 336.</ref> 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌰: Isaac πŒ½πŒ΄π…π„π‰πŒ½ (πŒ»πŒ°πŒ²π‰πƒ πˆπŒ°π‚πŒ±π‰πŒ½πƒ, πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πŒ²πŒ°πŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒπŒ½πŒΉπŒ½πƒ),<ref name="r287">Burtt, E.A. (2003) 1924.[https://books.google.com/books?id=G9WBMa1Rz_kC&pg=PA207 ''The Metaphysical Foundations of Modern Science''] . Mineola, NY: Courier Dover. p. 207. .</ref> Charles πŒ³πŒ°π‚π…πŒΉπŒ½ (π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½ πŒ½πŒ°π„πŒΏπ‚πŒΉ), πŒΎπŒ°πŒΌπŒ΄πƒ Clerk πŒΌπŒ°π‡π…πŒ΄πŒ»πŒ» (πŒ°πŒ»πŒ³πƒ πŒ»πŒΉπŒ²π‚π‰πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπƒ) 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„πŒ΄π€πŒ·πŒ΄πŒ½ πŒ·πŒ°π…πŒΊπŒΉπŒ½πŒ² (𐌷𐌹𐌼𐌹𐌽𐌰𐌺𐌿𐌽𐌸𐌹, πŒΊπ…πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒ° πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πŒ²πŒ°πŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒπŒ½πŒΉπŒ½πƒ, πƒπ…πŒ°π‚π„πŒ°πŒ·πŒΏπŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΎπ‰πƒ).<ref name="r288">Hatt, C. (2006). [https://books.google.com/books?id=BVBvehqrAPQC ''Scientists and Their Discoveries''] . London: Evans Brothers. pp. 16, 30 and 46. .</ref> πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒ 𐌳𐌿 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌰, 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌹𐌽 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π‚πŒ±πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒΈ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π‚πŒ±πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°. πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰πƒπŒΊπ‰πŒ»π‰πƒ πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒ°πŒ½πŒ³ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒπŒ²πŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌳𐌿 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌾𐌰𐌽 𐌼𐌹𐌸 π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°πŒΉ.<ref name="r289">Castells, M.; Hall, P.; Hall, P.G. (2004). ''Technopoles of the World: the Making of Twenty-First-Century Industrial Complexes''. London: Routledge. pp. 98–100. .</ref> 𐌹𐌽 2022 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ 6,0% πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌼𐌴𐌻𐌴 πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 8,8% 𐌲𐌰𐌡𐌹𐌸𐌰𐌽𐌴 (π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 G7 𐌾𐌰𐌷 πŒ±π‚πŒ°πŒΆπŒΉπŒ», China, 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰, π‚πŒΏπƒπŒΎπŒ°, πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ΄πŒ°) 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌹𐌽 πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒπŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°.<ref name="r290">"International comparison of the UK research base, 2025", GOV.UK. https://www.gov.uk/government/publications/international-comparison-of-the-uk-research-base-2025/international-comparison-of-the-uk-research-base-2025</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌼𐌴𐌻𐌴 πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΌπŒ΄πŒ»π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒ, ''Nature'', ''British Medical Journal'' 𐌾𐌰𐌷 ''The Lancet''.<ref name="r291">McCook, Alison, "Is peer review broken?", The Scientist, 2006. http://gaia.pge.utexas.edu/Good/Materials/scientist_02_28_2006.htm</ref> π†π‚πŒ°πŒΌ 2024 πƒπŒ° πŒΈπŒ°π‚πŒ±πƒπŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ π…πŒ°πƒ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπƒ US$1,2 π„π‚πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπ‰πŒ½π‰πƒ, πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒΈπ‰ π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°;<ref name="r292">Greenberg, Elizabeth, "UK Innovation Economy Worth a Combined $1.2 trillion", Digit News, 14 January 2025. https://www.digit.fyi/uk-innovation-economy-worth-a-combined-1-2-trillion/</ref> Cambridge π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 𐌳𐌿 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½ πŒ²π‰πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΈπŒ°π‚πŒ±πƒπŒ²π‚πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπ…πŒ°πŒ³πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r293">"UK tech sector retains #1 spot in Europe and #3 in world as sector resilience brings continued growth", gov.uk, 21 December 2022. https://www.gov.uk/government/news/uk-tech-sector-retains-1-spot-in-europe-and-3-in-world-as-sector-resilience-brings-continued-growth</ref> 𐍃𐍉 AI-π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° πŒΉπƒπ„ 𐍃𐍉 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ 𐌱𐌹 π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°<ref name="r294">"UK AI sector most valuable in Europe, new report reveals", Holyrood, 11 June 2024. https://www.holyrood.com/news/view,uk-ai-sector-most-valuable-in-europe-new-report-reveals</ref> 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ π†πŒΉπŒΌπ†π„πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 𐌹𐌽 πƒπ„πŒ°πŒ½π†π‰π‚πŒ³πŒΉπƒ 2026 AI-π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ<ref name="r295">"Which countries are leading in AI? | Stanford HAI", hai.stanford.edu. https://hai.stanford.edu/ai-index/global-vibrancy-tool</ref> 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ°πŒΉπŒ·πƒπ„πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒΉπŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 2025 𐌾𐌰𐌷 2026.<ref name="r296">"GII Innovation Ecosystems & Data Explorer 2025", WIPO. https://www.wipo.int/gii-ranking/en/united-kingdom</ref><ref name="r297">Dutta, Soumitra; Lanvin, "Global Innovation Index 2025: Innovation at a Crossroads", World Intellectual Property Organization, 2025. https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/index.html</ref><ref name="r298">World Intellectual Property Organization, "WIPO Global Innovation Index 2026: Switzerland, Sweden, US, Republic of Korea and Singapore Top Ranking; AI Reshaping Innovation Investments as Deep Science Startups Top $7.6 Trillion", www.wipo.int, September 29, 2026. https://www.wipo.int/pressroom/en/articles/2026/article_0014.html</ref><ref name="r299">World Intellectual Property Organization, "Global Innovation Index 2026: Powering Entrepreneurs at the Frontier of Science", World Intellectual Property Organization, 2026-09-29. https://tind.wipo.int/record/59194</ref> === π…πŒ΄πŒ²π‰πƒ === [[File:An LNER Azuma train on the East Coast Railway Line, geograph 6275180 by Walter Baxter.jpg|thumb|πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπ‰π…πŒΉπŒ²πŒ° π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π…πŒ°πŒ²πŒ½πƒ, πŒ΄πŒ°πƒπ„ Coast 𐌼𐌰𐌹𐌽 𐌻𐌹𐌽𐌴, πŒ½π‰π‚π„πŒ·πŒΏπŒΌπŒ±πŒ΄π‚πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³]] [[File:London City Airport Sunset.jpg|thumb|πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°πƒπŒΊπŒΉπ€ πŒ°π†πƒπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πŒ°π„ πŒ»π‰πŒ½πŒ³π‰πŒ½ City πŒ°πŒΉπ‚π€π‰π‚π„]] π…πŒ°πŒ²πŒ½π‰πƒ π‚πŒΉπŒ½πŒ½πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌰𐌽𐌰 𐌷𐌻𐌴𐌹𐌳𐌿𐌼𐌹𐌽; π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΏπŒ½πŒ³πŒΉ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ mi, yd 𐌾𐌰𐌷 mph; π…πŒ°πŒ²πŒ½π‰πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 𐌰𐌽𐌰 π„πŒ°πŒΉπŒ·πƒπ…πŒΉπŒ½. πƒπŒ° π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½πŒ°π„πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 29.145 mi πŒ·πŒ°πŒΏπŒ±πŒΉπŒ³π‰π…πŒΉπŒ²πŒ΄, 2.173 mi πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰π…πŒΉπŒ²πŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 213.750 mi πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½π‰π…πŒΉπŒ²πŒ΄.<ref name="r128" /> πƒπŒ° M25 𐌱𐌹 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒπŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r300">Moran, Joe, "Reading the Everyday", Routledge, 16 November 2005. https://archive.org/details/readingeveryday00mora</ref> π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 41,7 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°π†π„π‰πƒ π…πŒ°πŒ²πŒ½πŒ΄ 2024.<ref name="r301">"General facts and figures about roads and road use". https://www.racfoundation.org/motoring-faqs/mobility</ref> πƒπŒ° π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒπŒ½πŒ°π„πƒ πŒΉπƒπ„ 10.072 mi. πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ° π…πŒ°πƒ π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒΈ 1994–1997, πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΏπŒ½πŒ³π‰ π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ π†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄; πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ° πŒΉπƒπ„ π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΏπŒ·πŒ°πŒ½πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ 𐌳𐌿 πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°. 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ½ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒ½ π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒπ‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 2017.<ref name="r302">Sylvain Duranton; AgnΓ¨s Audier, "The 2017 European Railway Performance Index", Boston Consulting Group, 18 April 2017. https://www.bcg.com/en-ch/publications/2017/transportation-travel-tourism-2017-european-railway-performance-index.aspx</ref> πŒ΄πŒΏπ‚π‰πƒπ„πŒ°π‚ π‚πŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΈ πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπŒ°β€“π€πŒ°π‚πŒΉπƒπŒ°<ref name="r303">"London to Paris Trains", Eurostar. https://www.eurostar.com/uk-en/train/london-to-paris</ref> πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒΊπŒ°πŒ½πŒ°πŒ»πƒπŒ·πŒΏπŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΉ (23,5 mi, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉ 𐌷𐌿𐌻𐌿𐌽𐌳𐌹 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ);<ref name="r304">"Channel Tunnel, Tunnel, Europe", Britannica, 10 May 2024. https://www.britannica.com/topic/Channel-Tunnel</ref> πŒ»πŒ΄πƒπŒ·πŒΏπ„π„πŒ»πŒ΄ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΉπŒΈ π…πŒ°πŒ²πŒ½πŒ°πŒ½πƒ. 𐍃𐍉 πŒ΄πŒ»πŒΉπŒΆπŒ°πŒ±πŒ΄π„πŒ·πŒ»πŒΉπŒ½πŒΉ, πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ° 𐌱𐌹 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌹𐌽 πŒ΄πŒ»πŒΉπŒΆπŒ°πŒ±πŒ΄π„πŒ· 2 2016, πŒΏπƒπŒ»πŒΏπŒΊπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° 2022.<ref name="r305">"Crossrail's giant tunnelling machines unveiled", BBC News, 2 January 2012. https://www.bbc.co.uk/news/av/uk-16289051; Leftly, Mark, "Crossrail delayed to save Β£1bn", Independent, 29 August 2010. https://www.independent.co.uk/news/business/news/crossrail-delayed-to-save-1631bn-2064629.html</ref><ref name="r306">"Crossrail to become the Elizabeth line in honour of Her Majesty the Queen", Transport for London. https://tfl.gov.uk/info-for/media/press-releases/2016/february/crossrail-to-become-the-elizabeth-line-in-honour-of-her-majesty-the-queen</ref> πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰ πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπ‰ 2 (πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒ²πŒ°π„πŒΉπŒΌπ‚πŒΎπŒ°πŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ 2019) 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌾𐌹𐌸 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 𐌾𐌰𐌷 πŒ±πŒΉπ‚πŒΌπŒΉπŒ½πŒ²πŒ·πŒ°πŒΌ, 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌰𐌲𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΏπƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌳𐌿 225 mph.<ref name="r307">"What is HS2", HS2. https://www.hs2.org.uk/what-is-hs2</ref><ref name="r308">"HS2 Trains", HS2. https://www.hs2.org.uk/building-hs2/trains/</ref> π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 4 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ π…πŒ°πŒ²πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²π‰πƒ 2023, 1,8 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌹𐌽 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰𐌹;<ref name="r309">"Transport Statistics Great Britain: 2023 Domestic Travel", gov.uk, 19 December 2024. https://www.gov.uk/government/statistics/transport-statistics-great-britain-2024/transport-statistics-great-britain-2023-domestic-travel</ref> πƒπŒ° π‚πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° π…πŒ°πŒ²πŒ½πƒ 𐌼𐌹𐌸 π„π…πŒ°πŒΉπŒΌ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπŒΈπ‰πŒΌ πŒΉπƒπ„ π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πƒ πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ.<ref name="r310">"Our Collection", icons.org.uk. http://www.icons.org.uk/theicons/index.html</ref> πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ πŒ½πŒ°π„πƒ π‚πŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΈ πŒΏπ†πŒ°π‚ 6.800 πŒ³πŒ°πŒ²πŒ΄πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²π‰πƒ 𐌰𐌽𐌰 πŒΏπ†πŒ°π‚ 700 π…πŒΉπŒ²π‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌽𐌴𐍈𐌰 6 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ π†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ.<ref name="r311">[http://www.tfl.gov.uk/corporate/modesoftransport/1548.aspx London Buses], Transport for London. Accessed 10 May 2007.</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌴𐌼𐌿𐌽 𐌽𐌴𐍈𐌰 292,5 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ π†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ 2024; πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πŒ·πŒ΄πŒ°π„πŒ·π‚π‰π… (83,9 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ), Gatwick (43,2 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ) 𐌾𐌰𐌷 Manchester (30,8 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ).<ref name="r312">"Size of Reporting Airports 2024", Civil Aviation Authority. https://www.caa.co.uk/Documents/Download/11910/4d230d1f-dab6-4c1a-992a-431b9cca89a2/16918</ref> πŒ·πŒ΄πŒ°π„πŒ·π‚π‰π…, 15 mi π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ, πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ„π‰ πŒ»πŒΏπ†π„πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΈπƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπŒΆπŒΏπŒ·; πŒΉπƒπ„ 𐌷𐌰𐌿𐌱𐌹𐌸 𐌳𐌿 πŒ±π‚πŒΉπ„πŒΉπƒπŒ· Airways 𐌾𐌰𐌷 Virgin Atlantic.<ref name="r313">"Heathrow 'needs a third runway'", BBC News, 25 June 2008. http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/7472432.stm; "Statistics: Top 30 World airports", Airports Council International, July 2008. http://www.aci.aero/aci/aci/file/Press%20Releases/2008/TOP30_International%20Passengers_2007.pdf</ref><ref name="r314">"BMI being taken over by Lufthansa", BBC News, 29 October 2008. http://news.bbc.co.uk/2/hi/7697261.stm</ref> 𐌹𐌽 2023, 18,3 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ π†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ π†πŒ°π‚πŒΏπŒΈ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· π‚πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 18,1 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉ.<ref name="r315">"Transport Statistics Great Britain: 2023 International Travel", gov.uk, 19 December 2024. https://www.gov.uk/government/statistics/transport-statistics-great-britain-2024/transport-statistics-great-britain-2023-international-travel</ref> === πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ° === 𐌹𐌽 2021 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ πƒπŒ° 14. πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπƒπŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° 22. πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ;<ref name="r316">"United Kingdom Energy Profile", U.S. Energy Information Administration. https://www.eia.gov/international/overview/country/GBR</ref> BP 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ·πŒ΄πŒ»πŒ», 𐍄𐍅𐍉𐍃 𐌸𐌹𐌢𐌴 πƒπŒ°πŒΉπŒ·πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πŒ½πŒ΄ πŒ°πŒ»πŒ΄π… 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πƒπŒΉπƒ 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌸𐌴, πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ.<ref name="r317">Mason, Rowena, "Let the battle begin over black gold", The Telegraph, 24 October 2009. https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/6424030/Let-the-battle-begin-over-black-gold.html; Heath, Michael, "RBA Says Currency Containing Prices, Rate Level 'Appropriate' in Near Term", Bloomberg, 26 November 2010. https://www.bloomberg.com/news/2010-11-25/rba-s-stevens-says-inflation-unlikely-to-fall-much-further.html</ref> [[File:Ardrossan's fan club. - panoramio.jpg|thumb|π…πŒΉπŒ½πŒ³πŒ°πƒπŒ½πŒ΄π…πŒ°πŒ½πƒ πŒ°π„ πŒ°π‚πŒ³π‚π‰πƒπƒπŒ°πŒ½, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³]] πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒΉπƒπŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ° πŒ²πŒ°π† 51% πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒ»πŒΉπŒ²π‚π‰πƒ 2024; π…πŒΉπŒ½πŒ³πƒ π…πŒ°πƒ 𐍃𐍉 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌰𐌽𐌰 30%.<ref name="r318">"Britain's Electricity Explained: 2024 Review", NESO. https://www.neso.energy/news/britains-electricity-explained-2024-review</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰πŒ½ πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπ…πŒΉπŒ½πŒ³πŒ°πŒΊπ‚πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ, πŒ°π† Yorkshire.<ref name="r319">"Wind energy in the UK: June 2021", UK Government, 14 June 2021. https://www.ons.gov.uk/economy/environmentalaccounts/articles/windenergyintheuk/june2021</ref> 𐌹𐌽 2023 𐌽𐌹𐌿𐌽 πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ½πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌲𐌴𐌱𐌿𐌽 𐌽𐌴𐍈𐌰 15% πŒ»πŒΉπŒ²π‚π‰πƒ, 𐌼𐌹𐌸 π„π…πŒ°πŒΉπŒΌ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ πŒ²πŒ°π„πŒΉπŒΌπ‚πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπŒΆπŒ°πŒ½πƒ π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒΈπŒ»πŒ°πŒΏπŒ·πŒ°πŒ½πŒ°πŒ½πƒ;<ref name="r320">"Nuclear Power in the United Kingdom", World Nuclear Association. https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-t-z/united-kingdom.aspx</ref><ref name="r321">"Nuclear Power in the United Kingdom", World Nuclear Association, April 2013. http://www.world-nuclear.org/info/inf84.html</ref><ref name="r322">"Nuclear energy: What you need to know", UK Government. https://www.gov.uk/government/news/nuclear-energy-what-you-need-to-know</ref> πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ½ πŒ²πŒ°π† 𐌽𐌴𐍈𐌰 25% 𐌹𐌽 πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1990. πƒπŒ° π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ π†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπƒπŒ°π„πŒΎπŒΉπŒΈ 𐌹𐌽 πƒπŒΌπŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒπŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒ°πƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ° 2023 𐌰𐌽𐌳𐌹 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ° 𐌼𐌹𐌸 πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌳𐌿 β€žπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ°πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒΉπŒ³π‰ πŒ½πŒ°π„πƒπŒ²πŒ°πŒΌπ‰πŒ³π‰ π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ½ 𐌱𐌹 2040β€œ.<ref name="r323">Belderbos, Harriet, "UKAEA implementing the UK's fusion energy strategy", Open Access Government, 7 March 2024. https://www.openaccessgovernment.org/ukaea-implementing-the-uks-fusion-energy-strategy/174384/;"UK nuclear fusion reactor sets new world record for energy output". https://www.newscientist.com/article/2415909-uk-nuclear-fusion-reactor-sets-new-world-record-for-energy-output/</ref> 𐌹𐌽 𐌰𐌽𐌳𐌹 2023 πŒΌπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ²πŒ°πŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 1,1 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΌπŒ΄ πŒ°πŒ»πŒ΄π…πŒ²πŒ°πŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ²πŒ°π†πŒ°πŒ·πŒ°πŒ½πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 𐌼𐌰𐌲𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹𐌽 πŒ²πŒ°πƒ 𐌾𐌰𐌷 2,3 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΌπŒ΄ πŒ°πŒ»πŒ΄π…;<ref name="r324">"UK Oil and Gas Reserves and Resources", North Sea Transition Authority. https://www.nstauthority.co.uk/media/vtjkyqnf/uk-reserves-and-resources-report-as-at-end-2023.pdf</ref> πŒ²πŒ°πƒπŒΏπƒπŒΌπŒ°πŒΉπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ πŒΉπƒπ„ 𐌽𐌴𐍈𐌰 π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ πƒπŒΉπŒ½πŒΈπŒ΄ 𐌼𐌹𐌽𐌽𐌹𐌢𐌰 𐌸𐌰𐌽 πŒ°π„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πƒ LNG, 𐌱𐌹 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒ³πŒΉπŒ½.<ref name="r325">"North Sea oil and gas claims fact-checked", BBC, 22 January 2024. https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-67945281</ref> πƒπŒ° πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„π‰ πŒΊπŒ°πŒΏπŒ»πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ 𐌲𐌰𐌻𐌿𐌺𐌹𐌳𐌰 𐌹𐌽 πŒΌπŒ΄πŒ½π‰πŒΈπŒ° πƒπŒ΄π€π„πŒ΄πŒΌπŒ±π‚πŒΉπƒ 2024.<ref name="r318" /> 𐌽𐌹 πŒΉπƒπ„ π†π‚πŒ°πŒΊπŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπƒπŒ²πŒ°πƒπƒπŒ»πŒ°πŒ·πŒ°πŒ½ 𐌸𐌰𐌿𐌷 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πƒ, πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰πƒπŒ²πŒ°πŒΏπ‚πƒ.<ref name="r326">"UK's last fracking wells to be filled with cement despite dwindling gas stocks", City AM, 29 January 2025. https://www.cityam.com/uks-last-fracking-wells-to-be-filled-with-cement-despite-dwindling-gas-stocks/</ref> === π…πŒ°π„πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½ === πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ 𐌳𐌿 πŒ·π‚πŒ°πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ°π„π‰ 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½ πŒΉπƒπ„ 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌼; 96% πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒ΄ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌰𐌽𐌰 π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ½πŒ°π„πƒ 2022.<ref name="r327">"Sewage Treatment in the UK", assets.publishing.service.gov.uk, DEFRA, March 2022. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/69582/pb6655-uk-sewage-treatment-020424.pdf</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π…πŒ°π„π‰πŒ½πŒΉπŒΌπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ°πƒ 16.406 πŒΌπŒ΄πŒ²πŒ°πŒ»πŒΉπ„π‚πŒ΄ πŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ 2007.<ref name="r328">"Environment Agency". http://www.environment-agency.gov.uk/research/library/data/112185.aspx</ref> 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 10 πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ πŒ²πŒ°π…πŒΉπ…πŒ°π„πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 13 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ πƒπŒΌπŒ°πŒ»π‰πƒ β€žπŒ°πŒΉπŒ½π‰π…πŒ°π„π‰β€œ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ; πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°π„π‰ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°π„π‰.<ref name="r329">"About Us", niwater.com. https://www.niwater.com/about</ref> == πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ == [[File:Elderly British Couple.jpg|thumb|πŒ°πŒ»πŒ³πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°π…πŒΉπŒ³π‰πŒ½πƒ; 𐌽𐌴𐍈𐌰 24% 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 60 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 𐌰𐌻𐌳𐌰]] πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2021 𐌹𐌽 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ π…πŒ°πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒ³πŒ° 𐌳𐌿 2022 𐌹𐌽 COVID-19; ONS πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽 𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ 2021 66.912.637 πƒπ…πŒ°πƒπ…πŒ΄ 𐌰𐌻𐌻𐌰 πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌰𐌽𐌰 21 𐌳𐌰𐌲 πŒΌπŒ°π‚π„πƒ 2021.<ref name="r4" /> πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‰ π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³π‰πŒ½ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰πŒ½ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‰ 22. 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ. πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½ 2012–2013 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³π‰ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 2014–2015;<ref name="r330">"Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland, Mid-2015", Office for National Statistics, 23 June 2016. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest</ref> π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2001–2011 π…πŒ°πƒ 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ 0,7% 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°.<ref name="r331">"Population estimates for the UK, England, Wales, Scotland and Northern Ireland: mid-2021", Office for National Statistics, 21 December 2022. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/mid2021</ref> πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ°πƒ 𐌽𐌴𐍈𐌰 69,5 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 2025, 𐌼𐌹𐌸 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ 1998 πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° 2020.<ref name="r332">Hymas, Charles; Corfe, "UK population growth slumps to lowest in 30 years", The Telegraph, 1 October 2026. https://www.telegraph.co.uk/news/2026/10/01/uk-population-growth-lowest-three-decades/</ref> π†π‚πŒ°πŒΌ 2011, πŒΏπ†πŒ°π‚ 100 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°, πƒπŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 0–14 πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 31% 𐌳𐌿 18% 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ 65+ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πŒΏπƒπƒπ„πŒ°πŒ· π†π‚πŒ°πŒΌ 5% 𐌳𐌿 16%.<ref name="r331" /> πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒ°πŒ»πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ°πƒ 41,7 𐌹𐌽 2018.<ref name="r128" /> πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2021 πŒ²πŒ°π† πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 5,48 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 3,1 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 1,9 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ.<ref name="r331" /> {{UK population table}} 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌰 56 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 2021, 𐌽𐌴𐍈𐌰 84% πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ, 𐌾𐌰𐌷 434 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴/km2 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 2021, 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ, πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰𐌹<ref name="r333">"United Kingdom country profile", BBC News, 10 May 2012. https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18023389</ref><ref name="r334">"United Kingdom - Country Profile | OpenFactBook World Factbook", openfactbook.org. https://openfactbook.org/countries/united-kingdom/</ref> 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°.<ref name="r335">Khan, Urmee, "England is most crowded country in Europe", The Telegraph, 16 September 2008. https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/2967374/England-is-most-crowded-country-in-Europe.html</ref> πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒπŒ²πŒ°π…πŒΉ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ, 14,9 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 2024.<ref name="r336">"Major Agglomerations". http://citypopulation.de/en/world/agglomerations</ref> {| class="wikitable sortable" |+ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌱𐌹 πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ° ({{UK subdivision statistics year}})<ref name="r9" /> |- ! rowspan=2 | πŒ²πŒ°π…πŒΉ ! colspan=2 | πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ ! colspan=2 | πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ ! rowspan=2 | 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹 𐌰𐌽𐌰 km2 |- ! (km2) ! (%) ! 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 ! (%) |- | πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° || 8.581 || 6% || 2.683.040 || 5% || 313 |- | πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° || 14.108 || 11% || 7.516.113 || 13% || 533 |- | Yorkshire 𐌾𐌰𐌷 πŒ·πŒΏπŒΌπŒ±πŒ΄π‚ || 15.404 || 12% || 5.541.262 || 10% || 360 |- | πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° || 15.624 || 12% || 4.934.939 || 9% || 316 |- | π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° || 12.998 || 10% || 6.021.653 || 11% || 463 |- | πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ || 19.116 || 15% || 6.398.497 || 11% || 335 |- | 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 || 1.572 || 1% || 8.866.180 || 15% || 5.640 |- | πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ° || 19.072 || 15% || 9.379.833 || 16% || 492 |- | πƒπŒΏπŒΈπŒ°π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ° || 23.836 || 18% || 5.764.881 || 10% || 242 |- ! 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 ! 130.310 ! 100% ! 57.106.398 ! 100% ! 438 |} πƒπŒ° πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒΉπƒπŒΈπŒ°πŒΏπ‚πŒ±πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πƒ 1,53 𐌹𐌽 2021,<ref name="r337">"Vital statistics: population and health reference tables", Office for National Statistics. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/vitalstatisticspopulationandhealthreferencetables</ref> π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ°π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒΉπƒ 1964 2,95,<ref name="r338">Boseley, Sarah, "The question: What's behind the baby boom?", The Guardian, 14 July 2008. https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2008/jul/14/familyandrelationships.women</ref> 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 1815 6,02<ref name="r339">Roser, Max, "Total Fertility Rate around the world over the last centuries", Our World in Data, Gapminder Foundation, 2014. https://ourworldindata.org/grapher/children-born-per-woman?year=1800&country=GBR</ref> 𐌾𐌰𐌷 𐌸𐌹𐌢𐌰𐌹 πŒ°π†π„π‚πŒ°π†πŒΏπŒ»πŒ»πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½ 2,1. 𐌹𐌽 2011 47,3% πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπ‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πŒ΅πŒΉπŒ½π‰πŒΌ 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°π†π„πŒ°πŒΉπŒΌ.<ref name="r340">[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&plugin=0&language=en&pcode=tps00018 Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table]. Eurostat (26 February 2013). Retrieved 12 July 2013.</ref> ONS 2015: 1,7% 𐌸𐌹𐌢𐌴 π†π‚πŒ°πŒΌ 16+ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πƒπŒΉπŒΊ πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πƒπŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½, πŒ΅πŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒπŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 π„π…πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½ (2,0% π…πŒ°πŒΉπ‚πŒ΄, 1,5% πŒ΅πŒΉπŒ½π‰πŒ½πƒ); 4,5% πŒ°πŒ½πŒ³πŒ·π‰π†πŒΏπŒ½ β€žπŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚β€œ, β€žπŒ½πŒΉ π…πŒ°πŒΉπ„β€œ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 𐌽𐌹 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ·π‰π†πŒΏπŒ½.<ref name="r341">"Sexual identity, UK: 2015 – Experimental Official Statistics on sexual identity in the UK in 2015 by region, sex, age, marital status, ethnicity and NS-SEC", Office for National Statistics, 5 October 2016. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/sexuality/bulletins/sexualidentityuk/2015</ref> πƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 2001–2008 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 65.000–300.000 π„π‚πŒ°πŒ½πƒπŒ²πŒ΄πŒ½πŒ³πŒ΄π‚ 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴.<ref name="r342">"Research report 27: Trans research review", equalityhumanrights.com. http://www.equalityhumanrights.com/about-us/our-work/key-projects/trans-inequalities-reviewed/introduction-to-the-review</ref> {{Largest Urban Areas of the United Kingdom}} === πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπŒΉπƒ === πŒ±πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 𐌼𐌴𐌽𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ²πŒ°π…πŒ΄πŒΉπƒπ‰πŒ½ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽𐌳𐌰𐌽𐌴 π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 12: πŒΊπŒ΄πŒ»π„π‰πƒ, π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒ, πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ°π‡πŒ°πŒ½π‰πƒ, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΌπŒ°πŒ½πŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ½π‰π‚πŒΌπŒ°πŒ½π‰πƒ; πƒπŒ° π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌼𐌰𐌲 π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½ πƒπŒ° πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„πŒ° πŒ²πŒ°π…πŒ΄πŒΉπƒπ‰.<ref name="r343">"Welsh people could be most ancient in UK, DNA suggests", BBC News, 19 June 2012. https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-18489735</ref> πŒΏπŒ½πˆπŒ΄πŒΉπ„π‰ πŒΉπŒ½πŒ½π†πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌻𐌰𐌽𐌲𐌰 π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°: Liverpool 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½ πƒπ…πŒ°π‚π„πŒ°πŒ½ 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽 πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ (π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 1730 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ)<ref name="r344">Winder, Robert, "Bloody Foreigners: The Story of Immigration to Britain", Little, Brown Book, 2010. https://books.google.com/books?id=7ORcaQIgdcEC&q=combed&pg=PT94; Costello, Ray, "Black Liverpool: The Early History of Britain's Oldest Black Community 1730–1918", Picton Press, 2001</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½ πŒΊπŒΉπŒ½πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½ 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌸 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ (πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 19).<ref name="r345">"Culture and Ethnicity Differences in Liverpool&nbsp;– Chinese Community", ChambrΓ© Hardman Trust. http://www.mersey-gateway.org/server.php?show=ConWebDoc.1369</ref> 𐌹𐌽 2021, 83,1% π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πˆπŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒΉ, 8,6% πŒ°πƒπŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ°πƒπŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ, 3,7% πƒπ…πŒ°π‚π„πŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πƒπ…πŒ°π‚π„πŒ°πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ, 2,7% πŒ²πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ½πŒ²πŒΉπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 2,0% πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r4" /> πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π†πŒ°πŒ»πŒΈπƒ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒΉπŒΈ π†πŒΉπŒ»πŒΏ: 46,2% πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ π…πŒ°πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΏπŒ½πˆπŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒΉ 𐌼𐌹𐌽𐌽𐌹𐌢𐌴𐌹𐌽 2021,<ref name="r346">"Regional ethnic diversity", Office for National Statistics, 22 December 2022. https://www.ethnicity-facts-figures.service.gov.uk/uk-population-by-ethnicity/national-and-regional-populations/regional-ethnic-diversity/latest/</ref> π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 10% 𐌹𐌽 πƒπŒΏπŒΈπŒ°π…πŒΉπƒπ„π‚πŒ°, πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³,<ref name="r346" /> πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³<ref name="r347">"Ethnicity", National Records of Scotland, 4 February 2025. https://www.scotlandscensus.gov.uk/census-results/at-a-glance/ethnicity/</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³.<ref name="r348">"MS-B01: Ethnic group", Northern Ireland Statistics and Research Agency, 30 November 2023. https://www.nisra.gov.uk/system/files/statistics/census-2021-ms-b01.xlsx</ref> === πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ === [[File:United Kingdom foreign born population by country of birth.png|thumb|πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ½πŒ° πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌱𐌹 πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°, πŒ°π€π‚πŒΉπŒ»πŒΉπƒ 2007β€“πŒΌπŒ°π‚π„πƒ 2008]] [[File:British expats countrymap.svg|thumb|πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΉ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° 𐌱𐌹 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰, 2006]] πŒΉπŒ½πŒ½πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌾𐌹𐌸 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌴𐌹𐌽;<ref name="r349">"Immigration and births to non-British mothers pushes British population to record high", London Evening Standard, 21 August 2008. https://www.standard.co.uk/news/immigration-and-births-to-nonbritish-mothers-pushes-british-population-to-record-high-6816318.html</ref><ref name="r350">"Migration: How many people come to the UK and how are the salary rules changing?", BBC News, 23 May 2024. https://www.bbc.com/news/uk-48785695</ref> πŒ°π„πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ° 𐌸𐌹𐌢𐌴 𐌹𐌽𐌽𐌲𐌰𐌲𐌲𐌰𐌽𐌳𐌰𐌽𐌴 πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ° 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌽𐌴𐍈𐌰 𐌷𐌰𐌻𐌱𐌰 π…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒΉπƒ 1991–2001. 𐌹𐌽 2014, 27% 𐌻𐌹𐌱𐌰𐌽𐌳𐌰𐌽𐌴 πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπ‰πƒ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ°πŒΉπŒΈπŒ΄πŒΉπƒ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°.<ref name="r351">"Births in England and Wales: 2014", Office for National Statistics, 15 July 2015. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/birth-summary-tables--england-and-wales/2014/index.html</ref> πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πƒπ…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπŒΈπƒ πŒΏπƒπƒπ„πŒ°πŒ· 𐌽𐌴𐍈𐌰 208.000 𐌹𐌽 2013 (πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ π†π‚πŒ°πŒΌ 1962), πŒΏπƒπŒ³π‚πŒΉπŒΏπƒπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ 𐌳𐌿 𐌽𐌴𐍈𐌰 125.800 𐌹𐌽 2014; 2009–2013 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ 195.800 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°. πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 2024: π€πŒ°πŒΊπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½, 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰, πŒ½πŒΉπŒ²πŒ΄π‚πŒΉπŒ°, π€πŒ·πŒΉπŒ»πŒΉπ€π€πŒΉπŒ½πŒ΄πƒ, πŒ±πŒ°πŒ½πŒ²πŒ»πŒ°πŒ³πŒ΄πƒπŒ·, πŒΉπ„πŒ°πŒ»πŒΉπŒ°, π„πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°, π‚π‰πŒΌπŒ°πŒ½πŒΉπŒ°, πŒΉπ‚πŒ°πŒ½. πŒ²πŒΉπ†π„πƒ πŒ±πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπŒ½πƒ (πŒ°πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽 πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πƒπŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ)<ref name="r352">Blinder, Scott, "Settlement in the UK", The Migration Observatory, University of Oxford, 11 June 2014. http://www.migrationobservatory.ox.ac.uk/briefings/settlement-uk</ref> π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌽𐌴𐍈𐌰 154.700 𐌹𐌽 2013.<ref name="r353">Blinder, Scott, "Naturalisation as a British Citizen: Concepts and Trends", The Migration Observatory, University of Oxford, 27 March 2015. http://www.migrationobservatory.ox.ac.uk/sites/files/migobs/Briefing%20-%20Naturalisation%20as%20a%20British%20Citizen%20-%20Concepts%20and%20Trends_0.pdf</ref> πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³π‰ πŒΉπŒ½πŒ½πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ·πŒ»πŒ°πŒΏπŒ· πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ 860.000 𐌹𐌽 2023 (πŒΉπŒ½πŒ½πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 1,326 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ, πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 466.000), π…πŒ°πƒ 431.000 𐌹𐌽 2024 (948.000 𐌹𐌽𐌽, 517.000 πŒΏπ„)<ref name="r354">"Long-term international migration, provisional: year ending December 2024", gov.uk, 22 May 2025. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/internationalmigration/bulletins/longterminternationalmigrationprovisional/yearendingdecember2024</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ 𐌳𐌿 222.900 𐌹𐌽 12 πŒΌπŒ΄πŒ½π‰πŒΈπŒ΄ 𐌳𐌿 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 2025, 𐌲𐌹𐌱𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹 πŒΈπ‰ πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπ…πŒ°πŒ·πƒπ„πŒ΄πŒΉπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ 1998 πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ° 2020.<ref name="r332" /> πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ π…πŒ°πƒ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πƒ 𐌹𐌽 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 19: π†π‚πŒ°πŒΌ 1815–1930 𐌽𐌴𐍈𐌰 11,4 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌿𐌽 πŒ°π† πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° 𐌾𐌰𐌷 7,3 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒ°π† πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³;<ref name="r355">Hammar, Tomas, "European Immigration Policy: A Comparative Study", Cambridge University Press, 1985. https://www.cambridge.org/core/books/european-immigration-policy/10B639425685B0C101619FA11522C409</ref><ref name="r356">Richards, Eric, "The genesis of international mass migration: The British case, 1750-1900", Manchester University Press, 2018. https://www.jstor.org/stable/j.ctvnb7rj2</ref> 𐌰𐌽𐌳𐌹 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 20 𐌽𐌴𐍈𐌰 300 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπŒΉπƒ 𐌻𐌹𐌱𐌰𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r356" /> 𐌹𐌽 2006 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 5,5 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ½πŒ΄ πŒ±πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°, πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, πƒπ€πŒ°πŒΉπŒ½πŒΎπŒ°, 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πƒπ„πŒ°πŒΈπŒΉπŒΌ 𐌾𐌰𐌷 𐌺𐌰𐌽𐌰𐌳𐌰.<ref name="r357">Sriskandarajah, Dhananjayan; Drew, "Brits Abroad: Mapping the scale and nature of British emigration", Institute for Public Policy Research, 11 December 2006. http://www.ippr.org/publicationsandreports/publication.asp?id=509</ref><ref name="r358">"Brits Abroad: world overview", BBC. http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/default.stm; Casciani, Dominic, "5.5&nbsp;m Britons 'opt to live abroad'", BBC News, 11 December 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6210358.stm</ref><ref name="r359">"Brits Abroad: Country-by-country", BBC News, 11 December 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6161705.stm</ref> === π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° === πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° πŒΉπƒπ„ 𐌹𐌽 πƒπŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒΉ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐍃𐍉 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ π‚π‰πŒ³πŒΉπŒ³πŒ°;<ref name="r360">"English language&nbsp;– Government, citizens and rights", Directgov. http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012519</ref><ref name="r361">Mac Sithigh, DaithΓ­, "Official status of languages in the UK and Ireland", Common Law World Review, 17 May 2018. https://pureadmin.qub.ac.uk/ws/portalfiles/portal/141540053/Status_OA_Feb_2018.pdf</ref> πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒΉπŒΈ πŒΈπ‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r362">British Council "British Council &#124; the UK's international culture and education organisation". https://www.britishcouncil.org/ (last checked 6 February 2023)</ref><ref name="r363">"About BBC Learning English", BBC. https://www.bbc.com/learningenglish/english/hygiene</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π‰ πŒ³πŒΉπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΊπ„πŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½π‰πƒ; 𐌰𐌽𐌳𐌽𐌹𐌼𐌰𐌽𐌰 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ πŒΉπƒπ„ πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏπŒ±πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒΉπŒ³πŒ° 𐌼𐌹𐌸 πŒΏπƒπŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½π‰πŒΌ πƒπŒΏπŒΈπŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒΌ π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ.<ref name="r364">"British English Pronunciations", OED. https://www.oed.com/information/understanding-entries/pronunciation/british-english-pronunciations/?tl=true</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ³πŒΉπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΊπ„πŒ΄: πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰, π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰; πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πƒ: πŒ±π‚πŒΏπŒΌπŒΌπŒΉπŒ΄, Cockney, πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ³πŒΉπŒ΄, Mancunian, Scouse, π…πŒ΄πƒπ„ Country, Yorkshire 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π†πŒ°πŒ»πŒΈπ‰πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ²π‰ πŒ»πŒΏπŒ½πŒ³πŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰.<ref name="r365">"10 British dialects you need to know", EF. https://www.ef.com/wwen/blog/language/british-dialects-you-need-to-know/</ref> [[File:Bilingual welcome sign Newry.jpg|thumb|π„π…πŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰β€“πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πƒ 𐌹𐌽 Newry]] πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπ‰πƒ πŒ°πŒΉπ…πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒΊπŒ΄πŒ»π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πƒ π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°: π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰, πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰. πŒΊπ‰π‚πŒ½π…πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ°, πŒ²πŒ°πƒπ…πŒΏπŒ»π„πŒ°πŒ½πŒ° 𐍃𐍉 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 18, π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ πŒΏπƒπŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒΉπŒ³πŒ° 𐌼𐌹𐌸 π†πŒ°π…πŒ°πŒΌπŒΌπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒΉπŒΌπ‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πŒΌ π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ.<ref name="r366">Track, Robert Lawrence; Stockwell, Peter, "Language and Linguistics: The Key Concepts", Routledge, 2007. https://books.google.com/books?id=oLx9AgAAQBAJ&q=%E2%80%9Cthese+people+speak+the+dead+language+as+a+second+language%E2%80%9D&pg=PA63; "Framework Convention for the Protection of National Minorities, Strasbourg, 1.II.1995", Council of Europe. http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/157.htm; "European Charter for Regional or Minority Languages, Strasbourg, 5.XI.1992", Council of Europe. http://conventions.coe.int/treaty/en/Treaties/Html/148.htm</ref><ref name="r2" /> 𐌹𐌽 2021 538.300 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 3+ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ (17,8%) π‚π‰πŒ³πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰<ref name="r367">"Welsh language in Wales (Census 2021)", gov.wales, 6 December 2022. https://gov.wales/welsh-language-wales-census-2021-html</ref> 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌴𐍈𐌰 200.000 π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ πŒ±πŒ°πŒΏπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳.<ref name="r368">Wynn Thomas, Peter, "Welsh today", Voices, BBC, March 2007. https://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/welsh.shtml</ref> 𐌹𐌽 2021 12,4% 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌴𐌳𐌿𐌽 πƒπŒΏπŒΌπ‰ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 10,4% πƒπŒΏπŒΌπ‰ πŒΏπŒ»πƒπ„πŒ΄π‚πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰.<ref name="r369">"Census 2021: Main statistics for Northern Ireland". https://www.nisra.gov.uk/system/files/statistics/census-2021-main-statistics-for-northern-ireland-phase-1-statistical-bulletin-language.pdf</ref> 𐌹𐌽 2001 πŒΏπ†πŒ°π‚ 92.000 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 𐌹𐌽 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ (πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π‚ 2%) 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌴𐌳𐌿𐌽 πƒπŒΏπŒΌπ‰ πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰, 𐌾𐌰𐌷 72% 𐌹𐌽 πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ·πŒ΄πŒ±π‚πŒΉπŒ³πŒ΄πƒ;<ref name="r370">"Scotland's Census 2001&nbsp;– Gaelic Report", General Register Office for Scotland. http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/scotlands-census-2001-gaelic-report.html</ref> πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ° πŒΏπƒπŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ²πŒ°πŒ΄πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌾𐌰𐌽𐌳.<ref name="r371">"Local UK languages 'taking off'", BBC News, 12 February 2009. http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/7885493.stm</ref> πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ (πŒ°π† π†π‚πŒΏπŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ° πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰) 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπŒ»πƒπ„πŒ΄π‚πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ½πŒΉπŒΌπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒΉπŒΌ π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΌ.<ref name="r2" /><ref name="r372">"Language Data&nbsp;– Scots", European Bureau for Lesser-Used Languages. http://www.eurolang.net/index.php?option=com_content&task=view&id=2449&Itemid=52&lang=en</ref> 𐌽𐌴𐍈𐌰 151.000 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒ΄π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°π€π‚πŒΉπŒ»πŒΉπƒ 2020.<ref name="r373">Brown, Hannah, "'People are dying because of this': Calls for UK Gov to follow Scotland with sign language interpreter at Covid-19 briefing", The Scotsman, 23 April 2020. https://www.scotsman.com/news/politics/people-are-dying-because-calls-uk-gov-follow-scotland-sign-language-interpreter-covid-19-briefing-2547989</ref> 𐌹𐌽 2013, 95% πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π…πŒ°πƒ πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒΌπ‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πŒΌ π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπ†πŒ°π‚ 5% π‚π‰πŒ³πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌹𐌽𐌽𐌲𐌰𐌲𐌲𐌰𐌽𐌳𐌰𐌽𐌴 π‚πŒ°πŒΆπŒ³π‰πƒ,<ref name="r374">"Languages across Europe: United Kingdom", BBC. https://www.bbc.co.uk/languages/european_languages/countries/uk.shtml</ref> πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒ°πƒπŒΉπƒπŒΊπ‰ (π€πŒΏπŒ½πŒΎπŒ°πŒ±πŒΉ, πŒΏπ‚πŒ³πŒΏ, 𐌱𐌴𐌽𐌲𐌰𐌻𐌹, Sylheti, 𐌷𐌹𐌽𐌳𐌹, π€πŒ°πŒ·πŒ°π‚πŒΉπ€π‰π„πŒ·π…πŒ°π‚πŒΉ, π„πŒ°πŒΌπŒΉπŒ», πŒ²πŒΏπŒΎπŒ°π‚πŒ°π„πŒΉ).<ref name="r375">Carl Skutsch (2013). ''Encyclopedia of the World's Minorities''. pp.1261. Routledge. Retrieved 3 December 2020.</ref> π€π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ°πƒ πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 𐌹𐌽 2011 (546.000 π‚π‰πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ).<ref name="r376">Booth, Robert, "Polish becomes England's second language", The Guardian, 30 January 2013. https://www.theguardian.com/uk/2013/jan/30/polish-becomes-englands-second-language</ref> 𐌹𐌽 2019 𐌽𐌴𐍈𐌰 πŒΈπ‚πŒΉπŒΎπŒ° π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚πŒ³π‰πŒ½πƒ πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½πŒΉπƒ 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌴 π‚π‰πŒ³πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†πŒ°π…πŒ°πŒΌπŒΌπŒ° 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 𐌽𐌹 π…πŒ°πŒΉπŒ·π„.<ref name="r377">"The teenagers who translate for their parents", BBC News, 23 April 2019. https://www.bbc.co.uk/news/av/uk-47982494</ref> === πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ === [[File:Westminster Abbey St Peter.jpg|thumb|π…πŒ΄πƒπ„πŒΌπŒΉπŒ½πƒπ„πŒ΄π‚ Abbey, 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰; πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πƒπŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌴]] π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒπŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΏπ†πŒ°π‚ 1.400 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°.<ref name="r378">Cannon, John, ed. (2nd edn., 2009). [https://books.google.com/books?id=TYnfhTq2M7EC&pg=PA144 ''A Dictionary of British History'']. Oxford University Press. p. 144. .</ref> π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌽𐌰𐌿𐌷 πƒπŒΉπŒΊ πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³ π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒ, 𐌰𐌺 πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 𐌳𐌿 πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½ πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπ‰ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 20<ref name="r379">Field, Clive D. (November 2009). [http://www.brin.ac.uk/wp-content/uploads/2011/12/development-of-religious-statistics.pdf "British religion in numbers"]. BRIN Discussion Series on Religious Statistics, Discussion Paper 001. Retrieved 7 March 2015.</ref> 𐍈𐌰𐌽 πŒΉπŒ½πŒ½πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πŒΉπƒπŒ»πŒ°πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½π‰πƒ,<ref name="r380">Yilmaz, Ihsan (2005). [https://books.google.com/books?id=ryrD2YODzxUC&pg=PA291 ''Muslim Laws, Politics and Society in Modern Nation States: Dynamic Legal Pluralisms in England, Turkey, and Pakistan'']. Aldershot: Ashgate Publishing. pp. 55–56. .</ref> πŒ²πŒ°πŒ½πŒΉπŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°πŒ½πƒ 𐌳𐌿 πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²π‰πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ²π‰,<ref name="r381">Brown, Callum G. (2006). [https://books.google.com/books?id=ryrD2YODzxUC&pg=PA291 ''Religion and Society in Twentieth-Century Britain'']. Harlow: Pearson Education. p. 291. .</ref> πŒΏπƒπ†π‚πŒ°π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„πŒΉπŒ³π‰<ref name="r382">Norris, Pippa; Inglehart, Ronald (2004). [https://books.google.com/books?id=dto-P2YfWJIC&pg=PA84 ''Sacred and Secular: Religion and Politics Worldwide'']. Cambridge University Press. p. 84. .</ref> 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ°π†πŒ°π‚π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰.<ref name="r383">Fergusson, David (2004). [https://books.google.com/books?id=Owz4aBSEINgC&pg=PA94 ''Church, State and Civil Society'']. Cambridge University Press. p. 94. .</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2021, 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³: π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒ 46,2%, πŒΉπƒπŒ»πŒ°πŒΌ 6,5%, πŒ·πŒΉπŒ½πŒ³πŒΏπŒΉπƒπŒΌ 1,7%, πƒπŒΉπŒΊπŒ·πŒΉπƒπŒΌ 0,9%, πŒ±πŒΏπŒ³πŒ³πŒ·πŒΉπƒπŒΌ 0,5%, πŒΎπŒΏπŒ³πŒ°πŒΉπƒπŒΌ 0,5%, πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚π‰πƒ 0,6%, 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 37,2%, 𐌽𐌹 πŒ°πŒ½πŒ³πŒ·πŒ°π†πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 6,0%.<ref name="r384">Roskams, Michael, "Religion, England and Wales: Census 2021", Office for National Statistics, 29 November 2022. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/religion/bulletins/religionenglandandwales/census2021</ref> πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³: πŒΊπŒ°π„πŒ·π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 42,3%, π€π‚π‰π„πŒ΄πƒπ„πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ½πƒ π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒ 37,7%, πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 1,3%, 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 17,4%, 𐌽𐌹 πŒ΅πŒΉπŒΈπŒ°πŒ½π‰ 1,6%.<ref name="r385">"MS-B19: Religion", Northern Ireland Statistics and Research Agency, 30 November 2023. https://www.nisra.gov.uk/system/files/statistics/census-2021-ms-b19.xlsx</ref> πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ (2022): 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 51,1%, πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 20,4%, πŒΊπŒ°π„πŒ·π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 13,3%, πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ½πƒ π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒ 5,1%, πŒΌπŒΏπƒπŒ»πŒΉπŒΌπŒ°πŒ½πƒ 2,2%, πŒ·πŒΉπŒ½πŒ³πŒΏπƒ 0,6%, πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ½πƒ 1,2%, 𐌽𐌹 πŒ΅πŒΉπŒΈπŒ°πŒ½π‰ 6,2%.<ref name="r386">"Scotland's Census 2022 - Ethnic group, national identity, language and religion", National Records of Scotland, 21 May 2024. https://www.scotlandscensus.gov.uk/2022-reports/scotland-s-census-2022-ethnic-group-national-identity-language-and-religion/</ref> 𐌹𐌽 πƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ π„πŒ΄πŒ°π‚π†πŒΏπŒ½πŒ³ 2007 πŒ°πŒΉπŒ½πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπƒ 𐌰𐌽𐌰 π„πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπŒ½ 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌹𐌳𐌰 𐌳𐌿 πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½ π…πŒΉπŒΊπ‰πŒ½ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπŒΆπŒΏπŒ·.<ref name="r387">"United Kingdom: New Report Finds Only One in 10 Attend Church", News.adventist.org, 4 April 2007. http://news.adventist.org/2007/04/uite-kigom-ew-report-fis-oly-oe-i-10-atte-church.html</ref> 𐌼𐌹𐌸 2001 𐌾𐌰𐌷 2011 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΌ π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½π‰πƒπƒπŒΉπŒΊπŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ πŒΏπƒπŒ³π‚πŒ°πŒΏπƒ 12% 𐍈𐌰𐌽 𐌽𐌹 πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ π„π…πŒ°πŒΉπŒΌ πƒπŒΉπŒ½πŒΈπŒ°πŒΌ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌹𐌳𐌰; πŒΌπŒΏπƒπŒ»πŒΉπŒΌπŒ°πŒ½πƒ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„, 𐌳𐌿 𐌽𐌴𐍈𐌰 5%.<ref name="r388">Philby, Charlotte, "Less religious and more ethnically diverse: Census reveals a picture of Britain today", Independent, 12 December 2012. https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/less-religious-and-more-ethnically-diverse-census-reveals-a-picture-of-britain-today-8406506.html</ref> πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³πŒ° 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ΄πŒΉ 𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½π‰πŒ½, 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ πŒΉπƒ πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° π†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½πŒ³πƒ.<ref name="r389">"The History of the Church of England", The Church of England, 2004. http://www.cofe.anglican.org/about/history/</ref><ref name="r390">"Queen and Church of England", British Monarchy Media Centre. http://www.royalinsight.gov.uk/output/Page4708.asp</ref> πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΉπƒπ„ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰, π†π‚πŒΉπŒΎπŒ° πŒ°π† πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°; πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌰 𐌻𐌹𐌼 𐌾𐌰𐌷 πƒπ…πŒ°π‚πŒΉπŒΈ 𐌱𐌹 πŒ°πŒ½πŒ°πƒπ„π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ β€žπŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒ½ π€π‚π‰π„πŒ΄πƒπ„πŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌲𐌰𐌻𐌰𐌿𐌱𐌴𐌹𐌽 𐌾𐌰𐌷 Presbyteriskō πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½πƒπ†π‚πŒ°πŒΏπŒΎπŒΉπŒ½π‰πŒ½β€œ.<ref name="r391">"Queen and the Church", The British Monarchy (Official Website). http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/QueenandChurch/History.aspx</ref><ref name="r2" /><ref name="r392">"Our structure", churchofscotland.org.uk, 22 February 2010. https://www.churchofscotland.org.uk/about-us/our-structure</ref> πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ 𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πƒ πŒ»πŒ°πŒΏπƒπŒΉπŒ³πŒ° 1920 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ 1870, πƒπ…πŒ° πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌽𐌹 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ²πŒ°πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³πŒ° πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½.<ref name="r393">Weller, Paul (2005). [https://books.google.com/books?id=tHc88PzAPLMC&pg=PA80 ''Time for a Change: Reconfiguring Religion, State, and Society'']. London: Continuum. pp. 79–80. .</ref> πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ°πŒΉ πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»π‰πƒ π‡π‚πŒΉπƒπ„πŒΎπŒ°πŒ½πŒ΄ (2001): 62% πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ, 13,5% πŒΊπŒ°π„πŒ·π‰πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ, 6% Presbyteriskans, 3,4% πŒΌπŒ΄π„πŒ·π‰πŒ³πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r394">Peach, Ceri, [https://books.google.com/books?id=i6ER_z8gcD4C "United Kingdom, a major transformation of the religious landscape"], in H. Knippenberg. ed. (2005). ''The Changing Religious Landscape of Europe''. Amsterdam: Het Spinhuis. pp. 44–58. .</ref> === πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ === πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ°, 𐌼𐌹𐌸 πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΌπŒΌπŒ° 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰. 𐌽𐌴𐍈𐌰 38% πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πŒΉπƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·π‰πƒπŒΊπ‰πŒ»πŒ°πŒΉ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπŒΎπŒΉπƒπƒπŒΊπ‰πŒ»πŒ°πŒΉ πŒ²π‚πŒ°πŒ³πŒΏ, πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ.<ref name="r395">"The Most Educated Countries in the World", Yahoo Finance, 24 September 2012. https://finance.yahoo.com/news/the-most-educated-countries-in-the-world.html;_ylt=AlaWy8IcyeBaviKi7_.WJyhE6odG;_ylu=X3oDMTJrY2d2NGZyBG1pdANDeFMgRmluYW5jaWFsbHkgRml0IEFydGljbGUgQXJ0aWNsZSBCb2R5IFByb2QEcG9zAzMEc2VjA01lZGlhQXJ0aWNsZUJvZHlBc3NlbWJseQ--;_ylg=X3oDMTNjdGVoaXJqBGludGwDdXMEbGFuZwNlbi11cwRwc3RhaWQDY2IyOTRhMGEtYmY2OS0zYTdlLThlYTUtZWFlNTU3YWI1ZTc3BHBzdGNhdANleGNsdXNpdmVzfGZpbmFuY2lhbGx5Zml0BHB0A3N0b3J5cGFnZQ--;_ylv=3?page=1; "And the World's Most Educated Country Is...", 27 September 2012. https://newsfeed.time.com/2012/09/27/and-the-worlds-most-educated-country-is/</ref> π‰π‡π†π‰π‚πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 Cambridge 𐍈𐌰𐌽 𐌾𐌰𐌷 𐍈𐌰𐌽 πƒπŒΉπŒ½πŒ³ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r396">"The Times Higher Education World University Rankings 2024", 25 September 2023. https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2024/world-ranking</ref><ref name="r397">"QS World University Rankings 2024". https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2024</ref> πƒπŒΊπ‰πŒ»πŒΉπƒπŒΌπŒΉπŒΆπŒ³π‰πŒ½ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³: 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰ πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒπŒΌπŒΉπŒΆπŒ³π‰ 𐌳𐌿 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΎπŒ°πŒΌ, 𐌲𐌰𐌲𐌿𐌻𐌳𐌰𐌽𐌰 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ° πŒ°πŒΉπŒ½π‰ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌰𐌹𐌼 πŒΏπ†πŒ°π‚ πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπƒ;<ref name="r398">"Repaying your student loan", gov.uk. https://www.gov.uk/repaying-your-student-loan/what-you-pay</ref> πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π„πŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽𐌳𐌰𐌹𐌼 πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ°πŒΌ πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπŒΆπ‰ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 𐌽𐌹 πŒΌπŒΉπŒΆπŒ³π‰πŒ½. πƒπŒΏπŒΌπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ·πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒπŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒ πŒ»πŒ°πŒΉπƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πƒπ„π‰πŒΈπŒΉπŒ½πƒ; πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπŒΆπŒΏπŒ· πŒ»πŒ΄πŒΊπŒ΄πŒΉπƒ π…πŒ°πƒ πŒ΅πŒΉπŒΈπŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 2017 πŒ²πŒ°πŒ·πŒ»πŒ°πŒΉπ†πŒΎπŒ°πŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ Β£230.000 𐌹𐌽 πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ.<ref name="r399">"Undergraduate Tuition Fess and Student Loans", UCAS, 20 October 2014. https://www.ucas.com/money-and-student-life/money/student-finance/undergraduate-tuition-fees-and-student-loans</ref><ref name="r400">"More undergraduate medical education places", gov.uk. https://www.gov.uk/government/news/more-undergraduate-medical-education-places</ref> 𐌹𐌽 PISA 2022 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ 15-πŒΎπŒ΄π‚πŒ° πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ° π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 14. 𐌹𐌽 πŒ»πŒΉπƒπŒ°πŒ½, π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌰, 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ½ 494 π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° OECD 478.<ref name="r401">"PISA 2022 UK Results", OECD, 4 December 2023. https://www.oecd.org/publication/pisa-2022-results/country-notes/united-kingdom-9c15db47#chapter-d1e11</ref> === 𐌷𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹 === [[File:QEUH.jpg|thumb|𐌡𐌿𐌴𐌴𐌽 πŒ΄πŒ»πŒΉπŒΆπŒ°πŒ±πŒ΄π„πŒ· University πŒ·π‰πƒπ€πŒΉπ„πŒ°πŒ», πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ²π‰π…, NHS πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³]] πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπƒπŒ·πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπŒ²πŒ°πŒ²πŒΉπŒ±πŒ°πŒ½ 𐌳𐌿𐌲𐌰𐌽𐌽 𐌼𐌹𐌸 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ·πŒ°πŒΉπŒ»πŒΎπŒΉπƒ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΎπŒ° 1948,<ref name="r402">"The foundation of the NHS", The National Archives. https://www.nationalarchives.gov.uk/explore-the-collection/stories/the-foundation-of-the-nhs/</ref> πƒπ…πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌴𐌹 πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ³πŒ° β€žπŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ΄πŒΉπŒ½πƒβ€œ.<ref name="r403">Gill, Martha, "To those who claim the NHS has turned into a British religion, I say: keep the faith", The Observer, 9 July 2023. https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/jul/09/nhs-british-religion-keep-faith-nhs-at-75</ref><ref name="r404">"Is the NHS our new national religion? – Religion Media Centre", religionmediacentre.org.uk, 14 April 2020. https://religionmediacentre.org.uk/news/is-the-nhs-our-new-national-religion/</ref> 𐌷𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹 πŒΉπƒπ„ πŒΏπ†πŒ°π‚πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ°: NHS 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, NHS πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, 𐌷𐌰𐌹𐌻𐌴𐌹 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ†π‚πŒΉπƒπŒ°πŒ·π„πƒ 𐌹𐌽 πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 NHS π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, 𐌼𐌹𐌸 πŒ°πŒΉπŒ²πŒΉπŒ½π‰πŒ½ π†π‚πŒΉπŒΈπ‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷. π†π‚πŒΉπƒπŒ°πŒ·π„πƒ πŒΉπƒπ„ 𐌳𐌿 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌼 πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉπŒΌ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼, π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†π‚πŒΉπŒΎπŒ° 𐌰𐌽𐌰 πŒΈπŒ°πŒΏπ‚π†π„πŒ΄πŒΉπƒπƒπ„πŒ°πŒΈπŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌲𐌿𐌻𐌳𐌰𐌽𐌰 π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹 πƒπŒΊπŒ°π„π„πŒ°. πƒπŒ° WHO πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†π‚πŒΉπƒπŒ°πŒ·π„ π†πŒΉπŒΌπ†π„πŒ°π„πŒ΄πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπ„πŒ΄πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ 2000.<ref name="r405">Haden, "The world health report 2000&nbsp;– Health systems: improving performance", World Health Organization, 2000. https://archive.org/details/worldhealthrepor00worl; World Health Organization, "Measuring overall health system performance for 191 countries", New York University. http://pages.stern.nyu.edu/~wgreene/Statistics/WHO-COMP-Study-30.pdf</ref> 𐌲𐌰𐌲𐌹𐌱𐌰 πŒΉπƒπ„ π†πŒΉπŒ»πŒΏ π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ 1979.<ref name="r406">Fisher, Peter, "The NHS from Thatcher to Blair", NHS Consultants Association. http://www.healthp.org/node/71</ref> OECD π†πŒ°πŒ·π‚πŒ° 2018 (π‚πŒ°πŒ·πŒ½πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΏπŒΌπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπ†π‚πŒΉπƒπŒ°πŒ·π„) πŒ²πŒ°π† πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌲𐌰𐌲𐌹𐌱𐌰 Β£3.121 𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌽𐌰 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌰𐌽;<ref name="r407">"Swindells: They aren't 'your' patients", Health Service Journal, 24 September 2019. https://www.hsj.co.uk/policy-and-regulation/swindells-they-arent-your-patients/7025988.article?</ref> 𐌹𐌽 2017 π…πŒ°πƒ Β£2.989, 𐌽𐌴𐍈𐌰 OECD πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰.<ref name="r408">"How does UK healthcare spending compare with other countries?", Office of National Statistics, 29 August 2019. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/healthandsocialcare/healthcaresystem/articles/howdoesukhealthcarespendingcomparewithothercountries/2019-08-29</ref> πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³π‰πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ²πŒ΄πŒ½πŒ΄π‚πŒ°πŒ» Medical Council, πŒ½πŒΏπ‚πƒπŒΉπŒ½πŒ² 𐌰𐌽𐌳 Midwifery Council 𐌾𐌰𐌷 Royal Colleges; πŒΏπ†πŒ°π‚π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒΉπƒπ„ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° (𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳), πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉπƒπŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ, πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΎπŒ°.<ref name="r409">"'Huge contrasts' in devolved NHS", BBC News, 28 August 2008. http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7586147.stm; Triggle, Nick, "NHS now four different systems", BBC News, 2 January 2008. http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7149423.stm</ref> == πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ == πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³ πŒΈπ‰ πŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½, π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴, πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπ‰πƒ πŒ²πŒ°πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ, π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ½πƒ. πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΏπ†πŒ°π‚π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπŒΈ 𐌹𐌽 π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ°πŒΉ, πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒΉπ„π‰πŒΈ π†π‚πŒΏπŒΌπŒ°πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπŒ΄, πŒ½πŒ°πŒΏπŒ·π…πŒΉπƒπ‰ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³π‰πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπ‰πƒ, πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, 𐌺𐌰𐌽𐌰𐌳𐌰, 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰 πƒπŒ°πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πƒπŒ°πŒΌπ‰ πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½π‰ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒ.<ref>Ferguson, 2004, p. 307</ref> π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†π‚πŒΏπŒΌπŒ°πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπ‰πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 𐌼𐌹𐌸 𐌲𐌰𐌼𐌰𐌹𐌽𐌾𐌰𐌽 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πŒ½ πŒ°π‚πŒ±πŒΎπŒ°.<ref name="r410">"The Commonwealth", New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade. https://www.mfat.govt.nz/en/peace-rights-and-security/the-commonwealth/</ref><ref name="r411">"Commonwealth of Nations", UK Parliament. https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliament-and-empire/contemporary-context/</ref><ref name="r412">Mazrui, Ali Al Amin; Taylor, "Anglo-African Commonwealth", Pergamon, 1967</ref> πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2024 πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπ‰ 𐌹𐌽 β€žπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„πŒ°πŒΉπŒΌ π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌβ€œ, πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πƒπ„πŒ°πŒΈπŒΉπŒΌ 𐌾𐌰𐌷 China.<ref name="r413">"Most Influential Countries", U.S. News & World Report. https://www.usnews.com/news/best-countries/most-influential-countries</ref> === πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒ°πŒΉπŒΊπ‰πƒπ€πŒΉπŒ» === πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ, 𐌼𐌰𐌽𐌰 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°πŒ½πŒ°πŒ»πƒπŒ°πŒ·π…πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰πƒ, π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌹𐌽 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ°πŒΉ. 𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌰 πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ 669 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌱𐌿𐌲𐌹𐌳𐌰𐌹 𐌹𐌽 2022, πŒΌπŒ΄πŒ»πƒπ†πŒ°πŒΏπ‚.<ref name="r414">"UK publishing industry reports record-breaking year in 2022", The Guardian, 17 April 2023. https://www.theguardian.com/books/2023/apr/17/uk-publishing-industry-reports-record-breaking-year-in-2022</ref> πŒ±πŒ°π‚πŒ½πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌳𐌰𐌽𐌹𐌴𐌻 πŒ³πŒ΄π†π‰πŒ΄, Rudyard πŒΊπŒΉπ€πŒ»πŒΉπŒ½πŒ², πŒ»πŒ΄π…πŒΉπƒ Carroll, πŒ±πŒ΄πŒ°π„π‚πŒΉπ‡ π€π‰π„π„πŒ΄π‚, 𐌰. 𐌰. 𐌼𐌹𐌻𐌽𐌴, 𐌴𐌽𐌹𐌳 Blyton, 𐌾. 𐍂. 𐍂. π„π‰πŒ»πŒΊπŒΉπŒ΄πŒ½, π‚π‰πŒ°πŒ»πŒ³ 𐌳𐌰𐌷𐌻, Terry Pratchett 𐌾𐌰𐌷 𐌾. 𐌺. π‚π‰π…πŒ»πŒΉπŒ½πŒ², πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ ''Harry Potter'' πŒΉπƒπ„ 𐍃𐍉 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„π†π‚πŒ°πŒ±πŒΏπŒ²πŒΉπŒ³πŒ° πŒ±π‰πŒΊπ‰π‚πŒ°πŒΈπŒ° πŒ°πŒΉπ….<ref name="r415">"Best-selling Book Series Of All Time", Wordsrated, 20 July 2023. https://wordsrated.com/best-selling-book-series-of-all-time-statistics/</ref> π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌ πƒπŒ·πŒ°πŒΊπŒ΄πƒπ€πŒ΄πŒ°π‚πŒ΄ πŒΉπƒπ„ 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌼 πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° πƒπ…πŒ΄ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πŒ»πŒ°πŒΉπŒΊπ‰πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ»πŒΉπŒΏπŒΈπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ;<ref name="r416">"William Shakespeare (English author)", EncyclopΓ¦dia Britannica. https://www.britannica.com/EBchecked/topic/537853/William-Shakespeare; "MSN Encarta Encyclopedia article on Shakespeare". http://encarta.msn.com/encyclopedia_761562101/Shakespeare.html; "William Shakespeare", TheFreeDictionary.com, Columbia Electronic Encyclopedia. http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Shakespeare%2c+William</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ»πŒ°πŒΉπŒΊπ‰πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒ π…πŒ°πƒ 𐌻𐌹𐌱𐌰𐌽𐌳𐌴𐌹 π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌹𐌢𐌰𐌹 πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½, 𐌼𐌹𐌸 π‚πŒΏπŒΌπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ π…πŒ°πŒΏπ‚π„πŒΉπŒΌ. πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ°πŒ½πƒ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ: Geoffrey Chaucer (''The Canterbury Tales''), π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌ π…π‰π‚πŒ³πƒπ…π‰π‚π„πŒ· 𐌾𐌰𐌷 π‚π‰πŒΌπŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ πŒ»πŒΉπŒΏπŒΈπŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ, Charles Dickens, 𐌷. G. π…πŒ΄πŒ»πŒ»πƒ, πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ π‰π‚π…πŒ΄πŒ»πŒ», πŒ°πŒ»πŒ³π‰πŒΏπƒ Huxley, 𐌹𐌰𐌽 π†πŒ»πŒ΄πŒΌπŒΉπŒ½πŒ². πŒ°πŒ²πŒ°π„πŒ·πŒ° Christie πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„π†π‚πŒ°πŒ±πŒΏπŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 𐌹𐌽 𐌰𐌻𐌻𐌰 π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°.<ref name="r417">"Mystery of Christie's success is solved", The Telegraph, 19 December 2005. https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1505799/Mystery-of-Christies-success-is-solved.html</ref> π„π…πŒ°πŒ»πŒΉπ† 𐌸𐌹𐌢𐌴 25 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ 𐌹𐌽 BBC πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ° πŒ³π‰πŒΌπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ 100 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπŒ΄ πŒ±π‰πŒΊπŒ΄ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ΅πŒΉπŒ½π‰πŒΌ (πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ πŒ΄πŒ»πŒΉπ‰π„, Virginia π…π‰π‰πŒ»π†, Charlotte 𐌾𐌰𐌷 Emily πŒ±π‚π‰πŒ½π„Γ«, Mary Shelley, 𐌾𐌰𐌽𐌴 πŒ°πŒΏπƒπ„πŒ΄πŒ½, πŒ³π‰π‚πŒΉπƒ πŒ»πŒ΄πƒπƒπŒΉπŒ½πŒ², 𐌢𐌰𐌳𐌹𐌴 πƒπŒΌπŒΉπ„πŒ·).<ref name="r418">Ciabattari, Jane, "The 25 greatest British novels", BBC Culture, December 2015. https://www.bbc.com/culture/article/20151204-the-25-greatest-british-novels</ref> πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ: πŒ°π‚π„πŒ·πŒΏπ‚ Conan Doyle, π…πŒ°πŒ»π„πŒ΄π‚ Scott, 𐌾. M. πŒ±πŒ°π‚π‚πŒΉπŒ΄, π‚π‰πŒ±πŒ΄π‚π„ πŒ»π‰πŒΏπŒΉπƒ Stevenson (''Treasure Island'' πŒ²πŒ°πƒπŒΊπ‰π€ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°π…πŒ°π‚πŒΎπ‰πƒ 𐌱𐌹𐌻𐌰𐌹𐌸), πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ»πŒΉπŒΏπŒΈπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ π‚π‰πŒ±πŒ΄π‚π„ πŒ±πŒΏπ‚πŒ½πƒ, πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ 𐌷𐌿𐌲𐌷 MacDiarmid 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌴𐌹𐌻 M. 𐌲𐌿𐌽𐌽, 𐌾𐌰𐌷 𐌹𐌰𐌽 π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 𐌹𐌰𐌹𐌽 πŒ±πŒ°πŒ½πŒΊπƒ. πŒ°πŒΉπŒ³πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ π…πŒ°πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πŒ±π‰πŒΊπŒ΄ UNESCO.<ref name="r419">"Edinburgh, United Kingdom, UNESCO City of Literature", Unesco, 2004. http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/creativity/creative-industries/creative-cities-network/literature/edinburgh</ref> π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒ 𐌲𐌰𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒΈπ‰ πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„π‰ 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌰𐌽 𐌻𐌹𐌿𐌸𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πƒ, ''Y Gododdin'' (πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 6, πŒΊπŒΏπŒΌπŒ±π‚πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰), 𐌼𐌹𐌸 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌳𐌿 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽 πŒ°π‚π„πŒ·πŒΏπ‚;<ref name="r420">"Early Welsh poetry", BBC Wales. https://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/language_poetry.shtml</ref> Geoffrey 𐍉𐍆 πŒΌπ‰πŒ½πŒΌπ‰πŒΏπ„πŒ· πŒΏπƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπ‰ πƒπŒ°πŒ²πŒΎπŒ°.<ref name="r421">Lang, Andrew, "History of English Literature from Beowulf to Swinburne", Wildside Press, 2003. https://books.google.com/books?id=dKJiPyyTevgC</ref> Dafydd πŒ°π€ Gwilym (''fl.'' 1320–1370) πŒΉπƒπ„ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ° πƒπ…πŒ΄ 𐌰𐌹𐌽 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰πŒ½πŒ΄ πŒ»πŒΉπŒΏπŒΈπŒ°π‚πŒΎπŒ΄ πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒΉπŒ½πƒ 𐌹𐌽 πŒΉπƒ 𐌰𐌻𐌳𐌴𐌹𐌽.<ref name="r422">"Dafydd ap Gwilym", Academi.org, 2011. http://www.academi.org/dafydd-ap-gwilym-eng</ref> 𐌳𐌰𐌽𐌹𐌴𐌻 π‰π…πŒ΄πŒ½ πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒ³πŒ° πŒΈπ‰ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ±π‰πŒΊπŒ°, ''Rhys Lewis'' (1885). πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ πŒ»πŒΉπŒΏπŒΈπŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ: Dylan π„πŒ·π‰πŒΌπŒ°πƒ 𐌾𐌰𐌷 𐍂. 𐍃. π„πŒ·π‰πŒΌπŒ°πƒ (πŒ²πŒ°πŒΊπŒΏπƒπŒ°πŒ½πƒ 𐌳𐌿 πŒ½π‰πŒ±πŒ΄πŒ» 1996); πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 20 πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ Richard Llewellyn 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°π„πŒ΄ π‚π‰πŒ±πŒ΄π‚π„πƒ.<ref name="r423">"True birthplace of Wales's literary hero", BBC News, 5 December 1999. http://newsalerts.bbc.co.uk/1/low/wales/551486.stm</ref><ref name="r424">"Kate Roberts: Biography", BBC Wales. https://www.bbc.co.uk/wales/northwest/halloffame/arts/kateroberts.shtml</ref> πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„π†π‚πŒΉπŒΎπ‰πŒ½πŒ³πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ πŒΉπƒπ„ πŒ±πŒ°πŒΉπŒ»π†πŒ°πƒπ„πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ½πƒ C. 𐍃. πŒ»πŒ΄π…πŒΉπƒ (''The Chronicles of Narnia'').<ref name="r425">"The Chronicles of Narnia Book Series Statistics", Wordsrated, 19 July 2023. https://wordsrated.com/the-chronicles-of-narnia-book-series-statistics/</ref> πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌰𐌽 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πƒ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ Oscar π…πŒΉπŒ»πŒ³πŒ΄,<ref name="r426">Varty, Anne, "A Preface to Oscar Wilde", Routledge, 2014; "Oscar Wilde", Cengage. https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/english-literature-19th-cent-biographies/oscar-wilde</ref> πŒ±π‚πŒ°πŒΌ πƒπ„π‰πŒΊπŒ΄π‚ (''Dracula'')<ref name="r427">Moss, Joyce, "British and Irish Literature and Its Times: The Victorian Era to the Present (1837–)", Gale Group, 2001. https://archive.org/details/isbn_9780787637286</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ πŒ±πŒ΄π‚πŒ½πŒ°π‚πŒ³ πƒπŒ·πŒ°π….<ref name="r428">Holroyd, Michael, "Bernard Shaw, Volume 2: 1898–1918: The Pursuit of Power", Chatto & Windus, 1989. https://archive.org/details/bernardshaw00holr/page/384; "G B Shaw", Discovering Literature: 20th century, British Library. https://www.bl.uk/people/g-b-shaw</ref> πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ½πŒ°πŒ½πƒ πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ, πŒΏπƒπŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ, πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΎπ‰πƒπŒ΄π€πŒ· Conrad,<ref name="r429">Middleton, Tim, "Joseph Conrad", Routledge, 2006. https://books.google.com/books?id=Azd1f8NBpUoC&pg=PA159</ref> 𐍄. 𐍃. πŒ΄πŒ»πŒΉπ‰π„,<ref name="r430">Cooper, John Xiros, "The Cambridge Introduction to T. S. Eliot", Cambridge University Press, 2006. https://books.google.com/books?id=XqmNjQzhwV4C&pg=PA111</ref> πŒΊπŒ°πŒΆπŒΏπ‰ πŒΉπƒπŒ·πŒΉπŒ²πŒΏπ‚π‰,<ref name="r431">Sim, Wai-chew, "Kazuo Ishiguro", Routledge, 2009. https://books.google.com/books?id=WcKLAgAAQBAJ&pg=PT201</ref> πƒπŒ°πŒ»πŒΌπŒ°πŒ½ π‚πŒΏπƒπŒ·πŒ³πŒΉπŒ΄<ref name="r432">"Salman Rushdie", Oxford Reference, Oxford University Press. https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100433765</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒ΄πŒΆπ‚πŒ° π€π‰πŒΏπŒ½πŒ³.<ref name="r433">Campbell, James, "Home from home", The Guardian, 17 May 2008. https://www.theguardian.com/books/2008/may/17/poetry3; Nadel, Ira, "Ezra Pound: A Literary Life", Palgrave Macmillan, 2004. https://books.google.com/books?id=ECiGDAAAQBAJ&pg=PA90</ref> === π†π‚π‰πŒ³πŒ΄πŒΉ === πƒπŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΉπƒπ„ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπƒ 𐌱𐌹 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ π†π‚π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πŒ½ (πŒ°πŒΉπŒ½π‰ 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌹 πŒ²πŒ°π†πŒ°πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπŒ° πŒΉπƒπ„ πŒ²π‰πŒΈπƒ) 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ β€žπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½π‰π†π‚π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½β€œ.<ref name="r434">Fieser, James, "A bibliography of Scottish common sense philosophy: Sources and origins", Thoemmes Press, 2000. http://www.rrbltd.co.uk/bibliographies/scottish_v5_bibliog.pdf</ref> π†π‚πŒ°πŒ·πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πŒ½πŒ΄πŒΉπƒ: πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ Locke, πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ Berkeley (πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰, πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊ πŒΏπŒ½π„πŒ΄ πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ π…πŒ°πƒ 𐌸𐌰𐌽 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ) 𐌾𐌰𐌷 David 𐌷𐌿𐌼𐌴; πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπŒΊπ‰πŒ»πŒ°: 𐌳𐌿𐌲𐌰𐌻𐌳 πƒπ„πŒ΄π…πŒ°π‚π„, π„πŒ·π‰πŒΌπŒ°πƒ π‚πŒ΄πŒΉπŒ³, π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌ πŒ·πŒ°πŒΌπŒΉπŒ»π„π‰πŒ½. Jeremy πŒ±πŒ΄πŒ½π„πŒ·πŒ°πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ πƒπ„πŒΏπŒ°π‚π„ 𐌼𐌹𐌻𐌻 (''Utilitarianism'') πŒΏπƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΈπ‰ πŒ½πŒΏπ„πŒ°π†π‚π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½.<ref name="r435">Palmer, Michael, "Moral Problems in Medicine: A Practical Coursebook", Lutterworth Press, 1999. https://books.google.com/books?id=s7y5MJOuN30C&pg=PA66; Scarre, Geoffrey, "Utilitarianism", Routledge, 1995. https://books.google.com/books?id=8A4xLnzfqYwC&pg=PA82</ref> === πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ·π„πŒ΄πŒΉ === πƒπŒ° BBC (πŒ²πŒ°πƒπ„π‰πŒΈπŒ°πŒ½πƒ 1922) πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπ‰πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒ²πŒΏπŒ»πŒ³πŒ°πŒ½πŒ° π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ,<ref name="r436">"BBC: World's largest broadcaster & Most trusted media brand", Media Newsline. http://www.medianewsline.com/news/151/ARTICLE/4930/2009-08-13.html</ref><ref name="r437">"Digital license", Prospect. http://www.prospectmagazine.co.uk/?p=64654</ref><ref name="r438">"About the BBC&nbsp;– What is the BBC", BBC Online. https://www.bbc.co.uk/info/purpose/what.shtml</ref> 𐌲𐌰𐌲𐌿𐌻𐌳𐌰𐌽𐌰 𐌹𐌽 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰 π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 π†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°πƒπŒ°πŒΉπˆπŒ°πŒ½πŒ»πŒ°πŒΏπŒ±πŒ°.<ref name="r439">"BBC: World's largest broadcaster & Most trusted media brand", Media Newsline, 13 August 2009. http://www.medianewsline.com/news/151/ARTICLE/4930/2009-08-13.html; "TV Licence Fee: facts & figures", BBC Press Office, April 2010. https://www.bbc.co.uk/pressoffice/keyfacts/stories/licencefee.shtml</ref> πƒπŒ° BBC πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°πŒ½πŒ³πŒ±πŒ°πŒ·π„πŒΉ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†πŒ°πŒΉπ‚π‚πŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ, 𐌹𐌽 πŒΏπ†πŒ°π‚ 40 π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ°πŒΌ.<ref name="r440">"Microsoft Word – The Work of the BBC World Service 2008–09 HC 334 FINAL.doc". https://publications.parliament.uk/pa/cm200910/cmselect/cmfaff/334/334.pdf</ref><ref name="r441">"News in your language – BBC News", BBC. https://www.bbc.co.uk/ws/languages; "BBC World Service", Facebook.com. https://www.facebook.com/pages/category/Media-News-Company/bbcworldservice/about</ref> ITV πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒΉπŒΈ 11 𐌸𐌹𐌢𐌴 15 πŒ²πŒ°π…πŒΎπŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΎπŒ°π‚πŒ΄ ITV πŒ½πŒ°π„πƒ;<ref name="r442">"Publications & Policies: The History of ITV", ITV.com. http://www.itv.com/aboutitv/publications-policies</ref> Sky πŒΉπƒπ„ πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰.<ref name="r443">"Direct Broadcast Satellite Television", News Corporation. http://www.newscorp.com/operations/dbst.html</ref> πŒ±π‰πŒΊπ‰πƒπŒ±πŒ»πŒ°πŒΈπ‰: ''Daily Mail'', ''The Guardian'', ''The Telegraph'', ''The Times'', ''Financial Times''.<ref name="r444">"ABCs: National daily newspaper circulation September 2008", The Guardian, 10 October 2008. https://www.theguardian.com/media/table/2008/oct/10/abcs-pressandpublishing</ref> πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°πŒ±πŒ»πŒ°πŒΈπ‰ 𐌼𐌹𐌸 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒΏπƒπŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒ΄πŒΉπŒ½: ''The Spectator'', ''The Economist'', ''New Statesman'', ''Radio Times''. [[File:Media City Footbridge and BBC Offices (geograph 2685261).jpg|thumb|MediaCityUK, πƒπŒ°πŒ»π†π‰π‚πŒ³, 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 Manchester, πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπ…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πƒ πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰]] 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΉπŒΈ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ·π„πŒ΄πŒΉπŒ½; MediaCityUK 𐌹𐌽 Manchester πŒΉπƒπ„ 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπ‰, 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΉπŒ³πŒΉπŒ½πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ, πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ²π‰π… 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒ°π‚πŒ³πŒΉπ† πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ π†πŒ°πŒΏπ‚ πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³.<ref name="r445">William, D. (2010). [https://books.google.com/books?id=7yg45P35KDMC ''UK Cities: A Look at Life and Major Cities in England, Scotland, Wales and Northern Ireland'']. Eastbourne: Gardners Books. , pp. 22, 46, 109 and 145.</ref> πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌲𐌹𐌱𐌹𐌸 𐌽𐌴𐍈𐌰 Β£20 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒΉπŒΈ 167.000.<ref name="r446">"Publishing", Department of Culture, Media and Sport. http://www.culture.gov.uk/what_we_do/creative_industries/3280.aspx</ref> 𐌹𐌽 2015 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒ³πŒ° 2.710 𐌼𐌴𐌻𐌰 𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½ 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽𐌳𐌰𐌽𐌴, πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ 𐌸𐌹𐌢𐌴 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌢𐌴 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌴.<ref name="r447">"Annual Report 2015–2016", internationalpublishers.org, International Publishers Association, 2016. https://www.internationalpublishers.org/images/reports/Annual_Report_2016/IPA_Annual_Report_2015-2016_interactive.pdf</ref> 𐌹𐌽 2010, 82,5% π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ πŒΉπŒ½π„πŒ΄π‚πŒ½πŒ΄π„πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ, πƒπŒ° πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ° πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πƒ 𐌹𐌽 𐌸𐌰𐌹𐌼 20 𐌻𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼 𐌼𐌹𐌸 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ.<ref name="r448">"Top 20 countries with the highest number of Internet users", Internet World Stats. http://www.internetworldstats.com/top20.htm</ref> πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ video-πƒπ€πŒΉπŒ»-π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…πŒ° πŒΉπƒπ„ πŒΈπŒ°π„πŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ; π†π‚πŒ°πŒΌ 2022 πŒΉπƒ πŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ°πŒΈπƒ πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΏπ‚π‰π€πŒ°πŒΉ 𐌱𐌹 𐌱𐌿𐌲𐌾𐌰𐌽, π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ°πŒ³πŒ°πŒΏπ‚π‰ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒΎπŒ°,<ref name="r449">Dring, Christopher, "European console and PC game sales fall 7.1% in 2022", GamesIndustry.biz, 12 January 2023. https://www.gamesindustry.biz/european-console-and-pc-game-sales-fall-71-over-2021</ref> 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒ° πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ πŒ°π†πŒ°π‚ πŒΎπŒ°π€πŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹𐌼 πƒπ„πŒ°πŒΈπŒΉπŒΌ.<ref name="r450">"About the UK Video Games Industry", TIGA. https://tiga.org/about-tiga-and-our-industry/about-uk-video-games-industry</ref> === πƒπŒ°πŒΉπ…πŒΉπŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒ΄πŒΉ === [[File:Angel of the North - 6150534524.jpg|thumb|𐌰𐌽𐌲𐌴𐌻 𐍉𐍆 π„πŒ·πŒ΄ πŒ½π‰π‚π„πŒ· π†π‚πŒ°πŒΌ Antony Gormley, π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πƒ πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ]] 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰𐌹 πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ: π‚π‰πŒΌπŒ°πŒ½π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌ 𐌱𐌻𐌰𐌺𐌴, πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ Constable, πƒπŒ°πŒΌπŒΏπŒ΄πŒ» π€πŒ°πŒ»πŒΌπŒ΄π‚, 𐌾. M. 𐍅. π„πŒΏπ‚πŒ½πŒ΄π‚; πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΎπŒ°πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒΎπ‰πƒπŒ·πŒΏπŒ° Reynolds 𐌾𐌰𐌷 Lucian π†π‚πŒ΄πŒΏπŒ³; πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΌπŒ΄πŒ»πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ π„πŒ·π‰πŒΌπŒ°πƒ πŒ²πŒ°πŒΉπŒ½πƒπŒ±π‰π‚π‰πŒΏπŒ²πŒ· 𐌾𐌰𐌷 𐌻. 𐍃. Lowry; 𐌷𐌰𐌽𐌳𐌿𐌾𐌰𐌷𐌺𐌿𐌽𐌸𐌾𐌰 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰ π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌ πŒΌπ‰π‚π‚πŒΉπƒ; Francis Bacon; 𐍀𐍉𐍀 πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒ π€πŒ΄π„πŒ΄π‚ 𐌱𐌻𐌰𐌺𐌴, Richard πŒ·πŒ°πŒΌπŒΉπŒ»π„π‰πŒ½, David Hockney; π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ²πŒ°πŒΈπŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒΉπƒ πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒΉπƒ πŒ°π‚π„ & 𐌻𐌰𐌽𐌲𐌿𐌰𐌲𐌴;<ref name="r451">Tate, "Art & Language – Art Term | Tate", Tate. https://www.tate.org.uk/art/art-terms/a/art-language</ref> πŒ²πŒΉπŒ»πŒ±πŒ΄π‚π„ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄; πŒ·π‰π…πŒ°π‚πŒ³ πŒ·π‰πŒ³πŒ²πŒΊπŒΉπŒ½; πƒπ„πŒ°πŒΉπŒ½πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ Antony Gormley, πŒ°πŒ½πŒΉπƒπŒ· πŒΊπŒ°π€π‰π‰π‚, Henry πŒΌπ‰π‰π‚πŒ΄. πƒπŒ° Saatchi Gallery πŒ²πŒ°πŒΈπ‚πŒ°π†πƒπ„πŒΉπŒ³πŒ° β€žπŒΎπŒΏπŒ²πŒ²πŒ°πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒ½πƒβ€œ 𐌹𐌽 πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1980 𐌾𐌰𐌷 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1990, 𐌾𐌰𐌷 𐌳𐌰𐌼𐌹𐌴𐌽 πŒ·πŒΉπ‚πƒπ„, Chris π‰π†πŒΉπŒ»πŒΉ, Rachel π…πŒ·πŒΉπ„πŒ΄π‚πŒ΄πŒ°πŒ³, Tracey 𐌴𐌼𐌹𐌽, πŒΌπŒ°π‚πŒΊ π…πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπŒ½πŒ²πŒ΄π‚, Steve McQueen, πƒπŒ°πŒΌ Taylor-π…π‰π‰πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 Chapman πŒ±π‚π‰πŒΈπ‚πŒΎπŒΏπƒ. πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌰𐌺𐌰𐌳𐌴𐌼𐌹 𐌹𐌽 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 πŒΉπƒπ„ 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰ πƒπŒ°πŒΉπ…πŒΉπŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒ΄πŒΉπƒ. πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒΉπƒπƒπŒΊπ‰πŒ»π‰πƒ: University 𐍉𐍆 π„πŒ·πŒ΄ πŒ°π‚π„πƒ πŒ»π‰πŒ½πŒ³π‰πŒ½ (πƒπŒ°πŒΉπŒ·πƒ πƒπŒΊπ‰πŒ»π‰πƒ, 𐌾𐌰𐌷 Central πƒπŒ°πŒΉπŒ½π„ πŒΌπŒ°π‚π„πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 Chelsea), πŒ²π‰πŒ»πŒ³πƒπŒΌπŒΉπ„πŒ·πƒ, πƒπŒ»πŒ°πŒ³πŒ΄ (UCL), πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ²π‰π… School 𐍉𐍆 πŒ°π‚π„, Royal College 𐍉𐍆 πŒ°π‚π„, π‚πŒΏπƒπŒΊπŒΉπŒ½ School (π‰π‡π†π‰π‚πŒ³); πƒπŒ° Courtauld πŒΉπŒ½πƒπ„πŒΉπ„πŒΏπ„πŒ΄ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒΈ πŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒΉπƒπ†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒΉπƒ. πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰πƒ πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒΉπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°: πŒ½πŒ°π„πŒΉπ‰πŒ½πŒ°πŒ» Gallery, πŒ½πŒ°π„πŒΉπ‰πŒ½πŒ°πŒ» π€π‰π‚π„π‚πŒ°πŒΉπ„ Gallery, π„πŒ°π„πŒ΄ πŒ±π‚πŒΉπ„πŒ°πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π„πŒ°π„πŒ΄ πŒΌπ‰πŒ³πŒ΄π‚πŒ½ (𐍃𐍉 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ πƒπŒ°πŒΉπˆπŒ°πŒ½πŒ° 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰 πŒ»πŒΉπŒΏπ†π‰πŒ³πŒΉπƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ, 𐌽𐌴𐍈𐌰 4,7 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ πƒπŒ°πŒΉπˆπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πŒ΄ 𐌰𐌽𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°).<ref name="r452">Bayley, Stephen, "The startling success of Tate Modern", The Times, 24 April 2010. http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/visual_arts/article7105032.ece</ref> === πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ === [[File:Royal Albert Hall, BBC Proms 2017.jpg|thumb|𐌸𐌰𐌹 π€π‚π‰πŒΌπƒ, πŒΊπŒ»πŒ°πƒπƒπŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒΉπƒ πŒ³πŒ°πŒ²πƒ πŒ°π„ Royal πŒ°πŒ»πŒ±πŒ΄π‚π„ 𐌷𐌰𐌻𐌻, 𐌲𐌰𐌱𐌿𐌽𐌳𐌰𐌽 𐌼𐌹𐌸 Henry π…π‰π‰πŒ³]] πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ: πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ (𐌻𐌹𐌿𐌸𐌰 𐌼𐌹𐌸 πƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½π‰πŒΌ, πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ° πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ 𐌼𐌹𐌸 πŒ·πŒ°π‚πŒΌπ‰πŒ½πŒΉπŒΊπƒ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒΈπŒΏπŒ»π‰πŒΌ);<ref name="r453">"Songs of England". https://www.english-heritage.org.uk/visit/inspire-me/songs-of-england</ref> πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ (π€πŒΉπ€π‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒΉπŒΈπŒΏπŒ»π‰πŒΌ, πŒ·πŒ»πŒ°πŒΏπ€πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄ πŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ°πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ);<ref name="r454">"The influence of traditional Scottish Music". https://www.visitscotland.com/things-to-do/events/music-festivals/traditional-folk</ref> π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ (πŒ·πŒ°πŒΉπ‚π€π‰πŒΌ, πƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½π‰πƒπŒ°πŒΌπŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ, π†πŒΉπŒ»πŒΏ 𐌹𐌽 π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰);<ref name="r455">"Celtic connections: the story of folk music in Wales", 17 February 2020. https://www.wales.com/culture-and-sport/music-and-performance/roots-and-shoots-welsh-folk-music</ref> πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ (π†πŒΉπŒΈπŒΏπŒ»π‰πŒΌ 𐌾𐌰𐌷 π€πŒ»πŒΏπ„π‰πŒΌ, πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰β€“πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ½πŒ²πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ).<ref name="r456">"Why you should experience traditional music in Ireland". https://www.ireland.com/en-us/magazine/music/traditional-music/</ref> π„πŒΏπŒ³π‰π‚πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ½πŒΉπƒ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ: π„πŒ·π‰πŒΌπŒ°πƒ π„πŒ°πŒ»πŒ»πŒΉπƒ, πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ Taverner, π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌ Byrd, π‰π‚πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³π‰ πŒ²πŒΉπŒ±πŒ±π‰πŒ½πƒ, πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ πŒ³π‰π…πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³. πŒ°π†πŒ°π‚ πŒ°π†π„π‚πŒ°πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπƒ Henry Purcell πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒΉπŒ³πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ π†π‚πŒ°πŒΌ πŒΌπŒ°πƒπŒΊπ‰πƒ, πŒ°πŒ½πŒ³π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ³π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 𐌻𐌹𐌿𐌸𐌴, πŒ°π†πŒ°π‚ 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌴𐌹 π„πŒ·π‰πŒΌπŒ°πƒ πŒ°π‚πŒ½πŒ΄. πŒ·πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒ»πƒ ''Zadok the Priest'' (𐌳𐌿 πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ 2 πŒΊπŒ°πƒπŒΎπ‰πŒ½πŒ²πŒ°πŒ²π‚π‰πŒ±πƒ) π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ πŒΈπŒ°π„πŒ° πƒπŒΉπŒ³πŒΏπŒ½πƒ πƒπŒ°πŒ»πŒ±π‰πŒ½πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌴; πŒΉπƒ π‰π‚πŒ°π„π‰π‚πŒΉπ‰πƒ πƒπŒΏπŒ½πƒπŒ΄πŒΉ ''Messiah'' π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌹𐌽 πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉ π‚πŒ°πŒΆπŒ³πŒ°πŒΉ.<ref name="r457">"British Citizen by Act of Parliament: George Frideric Handel", UK Parliament, 20 July 2009. http://www.parliament.uk/parliamentary_publications_and_archives/parliamentary_archives/handel_and_naturalisation.cfm; Andrews, John, "Handel all'inglese", Playbill, 14 April 2006. http://www.playbillarts.com/features/article/4236.html</ref> 𐌹𐌽 πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒΎπŒ΄π‚πŒΉπƒ 19 πŒ°π‚π„πŒ·πŒΏπ‚ Sullivan 𐌾𐌰𐌷 𐍅. 𐍃. πŒ²πŒΉπŒ»πŒ±πŒ΄π‚π„ 𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 Savoy-π‰π€πŒ΄π‚π‰πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ΄πŒ³π…πŒ°π‚πŒ³ πŒ΄πŒ»πŒ²πŒ°π‚ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒΉπŒ³πŒ° π†πŒΉπŒ»πŒΏ. πŒ°π†πŒ°π‚πŒΈπŒ°πŒ½ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒΈπ‰ 𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ: Gustav πŒ·π‰πŒ»πƒπ„, π‚πŒ°πŒ»π€πŒ· Vaughan π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌπƒ, 𐌱𐌴𐌽𐌾𐌰𐌼𐌹𐌽 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ΄πŒ½ (π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒΉπƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π‰π€πŒ΄π‚π‰πƒ). πŒ°π†πŒ°π‚π…πŒΉπŒ²πŒΉπƒ: π€πŒ΄π„πŒ΄π‚ πŒΌπŒ°π‡π…πŒ΄πŒ»πŒ» Davies (Orkney), πŒ·πŒ°π‚π‚πŒΉπƒπ‰πŒ½ πŒ±πŒΉπ‚π„π…πŒΉπƒπ„πŒ»πŒ΄ (πƒπŒ°πŒ²πŒΎπŒ°π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒΉπƒ), πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ Tavener (πŒ°πŒΉπŒΊπŒΊπŒ»πŒ΄πƒπŒΎπ‰πŒ½).<ref name="r458">Iemperley, Nicholas, "Great Britain", 2002. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.O006236; Banfield, Stephen; Russell, "England (i)", 2001. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.40044; Lewis, Geraint; Davies, "Wales", 2001. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.41108; Elliott, Kenneth; Collinson, "Scotland", 2001. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.40113; White, Harry; Carolan, "Ireland", 2011. https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.13901; "British 20th century composers", BBC. https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/zdjw7p3/revision/1</ref> πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒΎπŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ°πŒ»π†πŒΉπŒ΄ πŒ±π‰πŒ΄, Bryn π„πŒ΄π‚π†πŒ΄πŒ», πŒΊπŒ°π„πŒ·πŒ΄π‚πŒΉπŒ½πŒ΄ πŒΎπŒ΄πŒ½πŒΊπŒΉπŒ½πƒ, Michael 𐌱𐌰𐌻𐌻, Roderick π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌπƒ, π‚πŒΏπƒπƒπŒ΄πŒ»πŒ» π…πŒ°π„πƒπ‰πŒ½, πƒπŒ°π‚πŒ°πŒ· πŒ±π‚πŒΉπŒ²πŒ·π„πŒΌπŒ°πŒ½; π†πŒΉπŒΈπŒΏπŒ»π‰πŒ½πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπŒ°πŒ½πƒ Nicola πŒ±πŒ΄πŒ½πŒ΄πŒ³πŒ΄π„π„πŒΉ 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌹𐌲𐌴𐌻 Kennedy.<ref name="r459">"30 of the greatest violinists on record", Gramophone, 21 June 2022. https://www.gramophone.co.uk/features/article/30-of-the-greatest-violinists-on-record;"Katherine Jenkins has officially sold the most classical albums this century", Classic FM, 1 January 2020. https://www.classicfm.com/radio/shows-presenters/classic-fm-chart/katherine-jenkins-most-classical-albums/;"Who is Roderick Williams, the British baritone and composer at the King's coronation?", Classic FM, 6 May 2023. https://www.classicfm.com/discover-music/roderick-williams-composer-baritone-singing-roles/;"Michael Ball", English National Opera, 23 February 2024. https://www.eno.org/artists/michael-ball-2/;"Alfie Bow", Classic FM. https://www.classicfm.com/artists/alfie-boe/;"Sarah Brightman facts", Smooth Radio, 11 July 2023. https://www.smoothradio.com/news/music/sarah-brightman-age-husband-songs/</ref> β€žπ€π‰π€πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒβ€œ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΎπŒ°πŒ³πŒ° 𐌹𐌽 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½ 𐌹𐌽 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1950 π†π‚πŒ°πŒΌ β€žrock 𐌰𐌽𐌳 π‚π‰πŒ»πŒ»β€œ 𐌲𐌰𐌼𐌴𐌽𐌲𐌹𐌳𐌰 𐌼𐌹𐌸 β€žπŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°πŒΉ πŒΎπŒΏπŒ²πŒ²πŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒ°β€œ;<ref name="r460">R. Middleton, et al., [http://www.oxfordmusiconline.com/public/book/omo_gmo "Pop"], ''Grove music online'', retrieved 14 March 2010.</ref> 𐌸𐌰𐌹 πŒ±πŒ΄πŒ°π„πŒ»πŒ΄πƒ 𐌾𐌰𐌷 π‚π‰πŒ»πŒ»πŒΉπŒ½πŒ² πƒπ„π‰πŒ½πŒ΄πƒ πŒ±π‚πŒ°πŒ·π„πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐍀𐍉𐍀 𐌳𐌿 π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° 𐌹𐌽 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1960.<ref name="r461">"Pop", [http://www.oxfordmusiconline.com/public/book/omo_t237 ''The Oxford Dictionary of Music''], retrieved 9 March 2010.</ref> πŒ±πŒΉπ‚πŒΌπŒΉπŒ½πŒ²πŒ·πŒ°πŒΌ πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πƒπ…πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΉπƒ (Black πƒπŒ°πŒ±πŒ±πŒ°π„πŒ·, πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1960).<ref name="r462">Allsop, Laura, "Birmingham, England ... the unlikely birthplace of heavy metal", CNN, 1 July 2011. http://www.cnn.com/2011/WORLD/europe/07/01/birmingham.home.of.metal/index.html Bentley, David, "Midlands rocks! How Birmingham's industrial heritage made it the birthplace of heavy metal", Birmingham Post, 4 June 2013. http://www.birminghampost.co.uk/whats-on/music/birmingham-birthplace-of-heavy-metal-4031445</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰πƒ π†πŒ»π‰πŒΊπŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ·πŒ°π‚πŒ³ rock,<ref name="r463">"The Rolling Stones | Biography & History", AllMusic. https://www.allmusic.com/artist/the-rolling-stones-mn0000894465/biography</ref> π‚πŒ°πŒ²πŒ° rock, heavy πŒΌπŒ΄π„πŒ°πŒ»,<ref name="r464">Tom Larson, "History of Rock and Roll", Kendall/Hunt Pub., 2004. https://books.google.com/books?id=vGJ7XmA8rjIC&pg=PA183</ref> space rock, 𐌲𐌻𐌰𐌼 rock,<ref name="r465">"Glam Rock". http://encarta.msn.com/dictionary_561509274/glam_rock.html</ref> Gothic rock,<ref name="r466">"NME Originals: Goth", NME, 2004. https://www.nme.com/originals/4</ref> psychedelic rock<ref name="r467">"Pop/Rock Β» Psychedelic/Garage", AllMusic. https://www.allmusic.com/subgenre/psychedelic-garage-ma0000002800</ref> 𐌾𐌰𐌷 π€πŒΏπŒ½πŒΊ rock,<ref name="r468">Charles M. Young, "Rock is Sick and Living in London", 20 October 1977. https://www.rollingstone.com/feature/a-report-on-the-sex-pistols-119989/</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΏπƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ½πŒ΄π‰ πƒπ‰πŒΏπŒ» 𐌾𐌰𐌷 πŒ³πŒΏπŒ±πƒπ„πŒ΄π€.<ref name="r469">Henderson, Alex (1 August 2003). [https://web.archive.org/web/20101104165122/http://allmusic.com/explore/essay/british-soul-t2160 British Soul]. Allmusic. Retrieved 6 March 2011.; [http://www.allmusic.com/style/dubstep-ma0000004465 AllMusic – Dubstep] "Absorbed and transfigured elements of techno, drum'n' bass and dub"; Goldman, Vivien, "Local Groove Does Good: The Story Of Trip-Hop's Rise From Bristol", NPR, 31 January 2012. https://www.npr.org/sections/therecord/2012/01/31/142607358/local-groove-does-good-the-story-of-trip-hops-rise-from-bristol</ref> πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„πŒ°πŒ½πƒ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ π‚πŒ°π€πŒ΅πŒΉπŒΈπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ Stormzy, πŒΊπŒ°πŒ½π‰, Yxng 𐌱𐌰𐌽𐌴, π‚πŒ°πŒΌπŒΆ, πŒ»πŒΉπ„π„πŒ»πŒ΄ πƒπŒΉπŒΌπŒΆ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπŒ΄π€π„πŒ°.<ref name="r470">"5 U.K. Rappers Primed to Take Over America in 2018". https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/uk-rappers-to-watch-2018-8097878/</ref> [[File:The SSE Hydro arena - geograph.org.uk - 6725739.jpg|thumb|OVO Hydro, πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ²π‰π…, π‚πŒ°πŒΆπŒ½ π†πŒ°πŒΏπ‚ 14.500]] 𐌸𐌰𐌹 πŒ±πŒ΄πŒ°π„πŒ»πŒ΄πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„π†π‚πŒ°πŒ±πŒΏπŒ²πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ π†πŒ»π‰πŒΊ (πŒΏπ†πŒ°π‚ 1 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³ 𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴) 𐌾𐌰𐌷 𐌰𐌻𐌻𐌰𐌹𐌼 πŒ·πŒ°πŒΉπ„πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ 𐌹𐌽 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒ°.<ref name="r471">"1960–1969", EMI Group. http://www.emimusic.com/about/history/1960-1969/#</ref><ref name="r472">"Paul At Fifty", 8 June 1992. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,975715-2,00.html</ref><ref name="r473">[https://books.google.com/books?id=rdU1xtIWJz0C Most Successful Group] ''The Guinness Book of Records'' 1999, p. 230. Retrieved 19 March 2011.</ref><ref name="r474">"Beatles a big hit with downloads", Belfast Telegraph, 25 November 2010. http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/music/news/beatles-a-big-hit-with-downloads-15013117.html</ref> 𐌸𐌰𐌹 π‚π‰πŒ»πŒ»πŒΉπŒ½πŒ² πƒπ„π‰πŒ½πŒ΄πƒ, π€πŒΉπŒ½πŒΊ Floyd, 𐌡𐌿𐌴𐌴𐌽, 𐌻𐌴𐌳 πŒΆπŒ΄π€π€πŒ΄πŒ»πŒΉπŒ½, 𐌱𐌴𐌴 πŒ²πŒ΄πŒ΄πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ΄πŒ»π„π‰πŒ½ πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒΉπŒΆπŒΏπŒ· π†π‚πŒ°πŒ±πŒΏπŒ²πŒΎπŒ°πŒ½ 200 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΌπŒ°πŒ½πŒ°πŒ²πŒΉπŒΆπ‰πƒ 𐌼𐌴𐌻𐌰𐌳𐌰𐌹𐌻𐌴.<ref name="r475">"British rock legends get their own music title for PlayStation3 and PlayStation2", EMI, 2 February 2009. http://www.emimusic.com/news/2009/singstar-queen-to-be-launched-by-sony-computer-entertainment-europe; Khan, Urmee, "Sir Elton John honoured in Ben and Jerry ice cream", The Telegraph, 17 July 2008. https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2305273/Sir-Elton-John-honoured-in-Ben-and-Jerry-ice-cream.html; Alleyne, Richard, "Rock group Led Zeppelin to reunite", The Telegraph, 19 April 2008. https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1562875/Rock-group-Led-Zeppelin-to-reunite.html; "Floyd 'true to Barrett's legacy'", BBC News, 11 July 2006. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/5170644.stm; Holton, Kate, "Rolling Stones sign Universal album deal", Reuters, 17 January 2008. https://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSL1767761020080117; Walker, Tim, "Jive talkin': Why Robin Gibb wants more respect for the Bee Gees", Independent, 12 May 2008. https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/jive-talkin-why-robin-gibb-wants-more-respect-for-the-bee-gees-826116.html</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„ πŒ°π…πŒ°π‚πŒ³πƒ (BPI) 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚π‰ π…πŒΉπŒ½πŒ½πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌸𐌰𐌹 π…πŒ·π‰, David πŒ±π‰π…πŒΉπŒ΄, Eric Clapton, π‚π‰πŒ³ πƒπ„πŒ΄π…πŒ°π‚π„, 𐌸𐌰𐌹 Police 𐌾𐌰𐌷 π†πŒ»πŒ΄πŒ΄π„π…π‰π‰πŒ³ Mac (πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΌπŒ΄π‚πŒΉπƒπŒΊπ‰).<ref name="r476">[https://www.theguardian.com/news/datablog/2012/feb/22/brit-awards-winners-list-2012 "Brit awards winners list 2012: every winner since 1977"]. ''The Guardian'' (London). Retrieved 28 February 2012.</ref> πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†πŒ»π‰πŒΊπŒ°πŒ½πƒ: πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²πŒ΄ Michael, π‰πŒ°πƒπŒΉπƒ, Spice πŒ²πŒΉπ‚πŒ»πƒ, π‚πŒ°πŒ³πŒΉπ‰πŒ·πŒ΄πŒ°πŒ³, Coldplay, Arctic Monkeys, π‚π‰πŒ±πŒ±πŒΉπŒ΄ π…πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°πŒΌπƒ, Amy π…πŒΉπŒ½πŒ΄πŒ·π‰πŒΏπƒπŒ΄, πƒπŒΏπƒπŒ°πŒ½ Boyle, 𐌰𐌳𐌴𐌻𐌴, 𐌴𐌳 πƒπŒ·πŒ΄πŒ΄π‚πŒ°πŒ½, πŒ»πŒ΄π…πŒΉπƒ Capaldi, π‰πŒ½πŒ΄ Direction, Harry Styles, 𐌳𐌿𐌰 πŒ»πŒΉπ€πŒ°.<ref name="r477">"Harry Styles Has Weathered the Post-Boy Band Storm Better Than Most", Consequence of Sound, 12 January 2020. https://consequence.net/2020/01/harry-styles-solo-career/; Paul, Larisha, "10 Years of One Direction: The Story of the World's Biggest Boy Band, Told With the Fans Who Made It Happen", 16 July 2020. https://www.billboard.com/music/pop/one-direction-ten-year-anniversary-fan-interviews-9419436/; Corner, Lewis, "Adele, Coldplay biggest-selling UK artists worldwide in 2011", Digital Spy, 16 February 2012. http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a366130/adele-coldplay-biggest-selling-uk-artists-worldwide-in-2011.html; Magliola, Anna Sky, "Ed Sheeran's career journey: From street busker to global superstar", PlanetRadio.co.uk, 30 November 2022. https://planetradio.co.uk/hits-radio/entertainment/celebrity/ed-sheeran-career-timeline/; "Dua Lipa, 77.5M Monthly listeners", Spotify, 6 May 2024. https://open.spotify.com/artist/6M2wZ9GZgrQXHCFfjv46we</ref> 𐌹𐌽 2024 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ π…πŒ°πƒ πƒπŒ° πŒΈπ‚πŒΉπŒ³πŒΎπ‰ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒ°πŒΌπŒ°π‚πŒΊπŒ°πŒΈπƒ πŒ°π†πŒ°π‚ πŒ²πŒ°πŒ°πŒΉπŒ½πŒΉπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπ„πŒ°πŒΈπŒ°πŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΎπŒ°π€πŒ°πŒ½;<ref name="r478">Paine, Andre, "IFPI report reveals EU risks falling behind in global market - UK still among top music exporters", Music Week, 10 September 2024. https://www.musicweek.com/labels/read/ifpi-report-reveals-eu-risks-falling-behind-in-global-market-uk-still-among-top-music-exporters/090424</ref> 𐌹𐌽 2021 π…πŒ°πƒ πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπƒπ„π‰ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒ°πŒΏπ„πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒ°π‚πŒ΄πŒΉπƒ.<ref name="r479">Savage, Mark, "British music exports reach a record high", BBC, 16 June 2021. https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272</ref> Liverpool-π†πŒ»π‰πŒΊπŒ°πŒ½πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 54 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒ½πƒ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰πŒ½πƒ 𐌷𐌿𐌽𐌳𐌰𐌲𐌰𐌲𐌲𐌴, πŒΈπ‰ πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ 𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ.<ref name="r480">Hughes, Mark, "A tale of two cities of culture: Liverpool vs Stavanger", Independent, 14 January 2008. https://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/a-tale-of-two-cities-of-culture-liverpool-vs-stavanger-770076.html?r=RSS</ref> πŒ²πŒ»πŒ°πƒπŒ²π‰π… π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΈ UNESCO πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒ²πƒ πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πŒΉπƒ 2008.<ref name="r481">"Glasgow gets city of music honour", BBC News, 20 August 2008. http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/7570915.stm</ref> Manchester πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒ³πŒ° acid πŒ·π‰πŒΏπƒπŒ΄ 𐌾𐌰𐌷, π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌼𐌹𐌳𐌾𐌰𐌹 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1990, πŒ±π‚πŒΉπ„π€π‰π€; 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰 𐌾𐌰𐌷 πŒ±π‚πŒΉπƒπ„π‰πŒ» πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ²πŒ°πŒ±πŒΏπŒ½πŒ³πŒ°πŒ½π‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 πŒ³π‚πŒΏπŒΌ 𐌰𐌽𐌳 πŒ±πŒ°πƒπƒ 𐌾𐌰𐌷 π„π‚πŒΉπ€ πŒ·π‰π€ π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰πŒΌ.<ref name="r482">"Out of the melting pot: The origins and evolution of drum'n'bass", Red Bull, 25 June 2020. https://www.redbull.com/gb-en/history-of-drum-and-bass-music</ref> πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ³πŒ°πŒ½πƒπŒ°πƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ° πŒ°π† πƒπ…πŒ°π‚π„πŒ°πŒΉπŒΌ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ·πŒ»πŒ°πŒΏπ„πƒπƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½π‰πƒ πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ 𐌾𐌰𐌷 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1960 𐌾𐌰𐌷 70 πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°πŒ°πŒ»πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒπ†πŒ°π‚πŒ°πŒΌπŒ°πŒ½πŒ½πŒ΄ π…πŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ,<ref name="r483">"Parties, protest and police: the neglected histories of UK dance music", Dazed, 3 August 2023. https://www.dazeddigital.com/music/article/60511/1/ed-gillet-new-book-party-lines-politics-history-uk-dance-music-clubbing</ref> 𐌼𐌹𐌸 Chicago πŒ·π‰πŒΏπƒπŒ΄ 𐌾𐌰𐌷 πŒ³πŒ΄π„π‚π‰πŒΉπ„ techno πŒ²πŒ°πŒΈπŒ°πŒΉπŒ·πƒπŒ½πŒ°πŒΉ. πƒπ€πŒ΄πŒ³πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°πŒΌ 1980 rave-πƒπŒΉπŒ³πŒ°πŒΏ 𐌾𐌰𐌷 Acid πŒ·π‰πŒΏπƒπŒ΄ 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌿𐌽 𐌳𐌿 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· πŒ»πŒ°πŒΉπŒΊπ‰πƒ 𐌼𐌴𐌻𐌰 (πƒπŒΌπŒ°π‚π„ 𐌴'𐍃 ''πƒπŒ΄πƒπŒ°πŒΌπŒ΄'𐍃 π„π‚πŒ΄πŒ΄π„'', π„πŒ·πŒ΄ Prodigy'𐍃 ''Charly'')<ref name="r484">"Rave", Oxford Music Online, 20 January 2001. https://www.oxfordmusiconline.com/search?q=rave</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπ‰ Balearic πƒπ„πŒΉπŒ±πŒ½πŒ° πŒ°π† 𐌹𐌱𐌹𐌢𐌰, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ UK πŒ²πŒ°π‚πŒ°πŒ²πŒ΄, πƒπ€πŒ΄πŒ΄πŒ³ πŒ²πŒ°π‚πŒ°πŒ²πŒ΄, πŒ³π‚πŒΏπŒΌ 𐌰𐌽𐌳 πŒ±πŒ°πƒπƒ, 𐌾𐌿𐌽𐌲𐌻𐌴, Trance 𐌾𐌰𐌷 πŒ³πŒΏπŒ±πƒπ„πŒ΄π€. πŒ·πŒ°πŒΏπŒ·πŒΉπƒπ„π‰πƒ π†πŒ»π‰πŒΊπŒ°πŒ½πƒ: 808 πƒπ„πŒ°π„πŒ΄, π‰π‚πŒ±πŒΉπ„πŒ°πŒ», π„πŒ·πŒ΄ Prodigy, πŒΏπŒ½πŒ³πŒ΄π‚π…π‰π‚πŒ»πŒ³, π‚π‰πŒ½πŒΉ πƒπŒΉπŒΆπŒ΄, πŒ»πŒ΄π†π„π†πŒΉπŒ΄πŒ»πŒ³, Massive Attack, Groove πŒ°π‚πŒΌπŒ°πŒ³πŒ°, Fatboy πƒπŒ»πŒΉπŒΌ, π†πŒ°πŒΉπ„πŒ·πŒ»πŒ΄πƒπƒ, πŒ±πŒ°πƒπŒ΄πŒΌπŒ΄πŒ½π„ πŒΎπŒ°π‡π‡, Chemical πŒ±π‚π‰π„πŒ·πŒ΄π‚πƒ, Disclosure, Calvin πŒ·πŒ°π‚π‚πŒΉπƒ, π†π‚πŒ΄πŒ³ 𐌰𐌲𐌰𐌹𐌽;<ref name="r485">"Mixmag's Greatest Dance Act of all Time Revealed", 19 January 2012. http://www.mixmag.net/words/news/mixmags-greatest-dance-act-revealed;"Fred Again: who is the DJ who has thousands queuing for a 'secret rave' at the Sydney Opera House?", The Guardian, 26 February 2024. https://www.theguardian.com/music/2024/feb/27/fred-again-dj-sydney-opera-house-secret-show-tickets-sell-out-profile-bio-details</ref> πŒ³πŒΎπƒ: 𐌾𐌿𐌳𐌲𐌴 πŒΎπŒΏπŒ»πŒ΄πƒ, π€πŒ΄π„πŒ΄ π„π‰πŒ½πŒ², Carl Cox, π€πŒ°πŒΏπŒ» π‰πŒ°πŒΊπŒ΄πŒ½π†π‰πŒ»πŒ³, πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ πŒ³πŒΉπŒ²π…πŒ΄πŒ΄πŒ³, πƒπŒ°πƒπŒ·πŒ°.<ref name="r486">"Top 100 DJs Poll results 2003". http://djmag.com/top100chart.asp</ref> === πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒπƒπ€πŒΉπŒ» === πŒ°πŒ»π†π‚πŒ΄πŒ³ Hitchcock (''Vertigo'', πƒπŒΏπŒΌπŒ°πŒΉπŒΌ πŒ³π‰πŒΌπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ πƒπŒ° πŒ²π‰πŒ³πŒΉπƒπ„πŒ° πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒπƒπ€πŒΉπŒ» πŒ°πŒΉπ…)<ref name="r487">"Vertigo is named 'greatest film of all time'", BBC News, 2 August 2012. https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-19078948</ref> 𐌾𐌰𐌷 David 𐌻𐌴𐌰𐌽 (''Lawrence of Arabia'') πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌹𐌽 𐌸𐌰𐌹𐌼 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ·πŒ°πŒΆπŒΎπŒ°πŒ½πŒ°πŒΉπŒΌ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΌ;<ref name="r488">"The Directors' Top Ten Directors", British Film Institute. http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/directors-directors.html</ref> πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒ°πŒ½πƒ πŒ»πŒ΄πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ Christopher πŒ½π‰πŒ»πŒ°πŒ½, πƒπŒ°πŒΌ πŒΌπŒ΄πŒ½πŒ³πŒ΄πƒ, Steve McQueen, Richard Curtis, Danny Boyle, Tony Scott, Ridley Scott.<ref name="r489">"The 24 Best British Directors of All Time", Movieweb, 13 May 2023. https://movieweb.com/best-british-directors-of-all-time/</ref><ref name="r490">"Top 22 U.K. Film Directors", IMDb. https://www.imdb.com/list/ls062383258/</ref><ref name="r491">"5 of the best ... Richard Curtis films", The Times, 17 April 2024. https://www.thetimes.com/culture/tv-radio/article/5-of-the-best-richard-curtis-films-tzxx9fv2h</ref><ref name="r492">"The UK's top 50 film directors", Televisual, 23 May 2012. https://www.televisual.com/news/the-uk-s-top-50-film-directors_bid-357/</ref> 𐍄𐍅𐍉𐍃 𐌸𐌹𐌢𐌴 πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ²πŒ°πŒ²π‚π‰πŒ±πŒΉπŒ³π‰πŒ½πŒ΄ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌴𐌹𐌽𐌴, ''Harry Potter'' 𐌾𐌰𐌷 ''James Bond'', πƒπŒΉπŒ½πŒ³ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰π…πŒ°πŒΏπ‚πŒ·π„π‰πƒ.<ref name="r493">"Harry Potter becomes highest-grossing film franchise", The Guardian, 11 September 2007. https://www.theguardian.com/film/2007/sep/11/jkjoannekathleenrowling</ref> 𐌹𐌽 2019 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒπƒπ€πŒΉπŒ» 𐌲𐌴𐌱𐌿𐌽 𐌽𐌴𐍈𐌰 Β£10,3 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ, 28,7% πŒΈπŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒπƒπ€πŒΉπŒ»πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒ;<ref name="r494">"UK Film Industry Statistics 2023", 10 April 2023. https://www.socialfilms.co.uk/blog/uk-film-industry-statistics</ref> 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ Β£1,25 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΎπŒ°π‚πŒ³π‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌽𐌴𐍈𐌰 176 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ 𐌹𐌽𐌽𐌲𐌰𐌲𐌲𐌰𐌽𐌳𐌰𐌼.<ref name="r495">"The UK box office in 2019". https://www2.bfi.org.uk/sites/bfi.org.uk/files/downloads/bfi-uk-box-office-2019.pdf</ref> πŒ²πŒ°π‚πŒ³πƒπ‚πŒΏπŒΌπƒ 𐌳𐌿 π…πŒ°πŒΏπ‚πŒΊπŒΎπŒ°πŒ½ π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ° 𐌳𐌿 6,9 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½π‰πƒ ft2 𐌹𐌽 2023, 𐌼𐌹𐌸 1 πŒΌπŒΉπŒ»πŒΉπŒΎπ‰πŒ½ 𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒΎπŒ΄π‚πŒ°.<ref name="r496">"UK Film and Television Studios Market Report", Knight Frank. https://content.knightfrank.com/research/2439/documents/en/uk-film-and-television-studios-market-2023-10567.pdf</ref> πŒΈπ‰ BAFTA πŒ±πŒΉπŒ»πŒ°πŒΉπŒΈπƒπŒ²πŒ΄πŒ±πŒ°πŒ½πƒ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌻𐌳𐌰𐌽𐌰 π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ±π‚πŒΉπ„πŒΉπƒπŒ· Academy 𐍉𐍆 π†πŒΉπŒ»πŒΌ 𐌰𐌽𐌳 Television πŒ°π‚π„πƒ.<ref name="r497">"Baftas fuel Oscars race", BBC News, 26 February 2001. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/1190562.stm</ref> === πŒΌπŒ°π„πƒ === [[File:Fish, chips and mushy peas.jpg|thumb|π†πŒΉπƒπŒΊ 𐌾𐌰𐌷 chips 𐌼𐌹𐌸 πƒπŒΉπ„π‚π‰πŒ½, tartar sauce 𐌾𐌰𐌷 mushy peas]] πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΌπŒ°π„πƒ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΎπŒΉπŒΈ 𐌻𐌰𐌽𐌳, 𐌱𐌰𐌿𐌰𐌽, πŒΉπŒ½πŒ½πŒ²πŒ°πŒ²πŒ²πƒ, πŒΊπŒ°πŒΏπ€π‰πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒΊπŒΏπŒ½πŒΎπŒ°π…πŒ°πŒ»πŒ³πŒΏπ†πŒ½πŒΉ. πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΌπŒ°π„πƒ π…πŒ°πƒ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ³πŒ° π†π‚πŒ°πŒΌ πŒ°πŒΉπŒ½π†πŒ°πŒ»πŒΈπŒ΄πŒΉπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 π„π‚πŒ°πŒΏπŒ°πŒΉπŒ½ 𐌰𐌽𐌰 πŒ²π‰πŒ³π‰πŒ½ π…πŒ°πŒΏπ‚πƒπ„π…π‰πŒ½;<ref name="r498">Else, David, "Inghilterra", EDT srl, 2007</ref> πƒπŒ° πƒπŒΏπŒ½πŒ½π‰πŒ½πƒπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ½π‰πŒΌπŒ°π„πƒ (πŒ½πŒ°πŒΏπ„πŒ°πŒΌπŒΉπŒΌπŒΆ, 𐌻𐌰𐌼𐌱, 𐌷𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πƒπ…πŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΌπŒΉπŒΌπŒΆ 𐌼𐌹𐌸 πŒ²π‚πŒ°πƒπŒΌπŒ°π„πŒΎπŒ°πŒΌ, Yorkshire π€πŒΏπŒ³πŒ³πŒΉπŒ½πŒ² 𐌾𐌰𐌷 gravy) πŒΉπƒπ„ π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΎπŒΉπŒΈπƒ, 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌹𐌼𐌢𐌰𐌷𐌻𐌰𐌹𐌱𐌰𐌼 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„π‰π…πŒΎπŒ°πŒΌ. YouGov-πƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2019 πŒ±πŒΉπŒ²πŒ°π„ πŒΏπ†πŒ°π‚ 80% 𐌲𐌰𐌻𐌴𐌹𐌺𐌰𐌽𐌳 πƒπŒΏπŒ½πŒ½π‰πŒ½πƒπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ πŒΊπŒ°πŒΏπ‚πŒ½π‰πŒΌπŒ°π„πƒ, Yorkshire π€πŒΏπŒ³πŒ³πŒΉπŒ½πŒ², π†πŒΉπƒπŒΊ 𐌾𐌰𐌷 chips, crumpets 𐌾𐌰𐌷 πŒΈπŒ°π„πŒ° π†πŒΏπŒ»πŒ»πŒ° πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ πŒΌπŒ°πŒΏπ‚πŒ²πŒΉπŒ½πƒπŒΌπŒ°π„πƒ.<ref name="r499">"Classic British cuisine ranked by Britons", 11 June 2019. https://yougov.co.uk/topics/consumer/articles-reports/2019/06/12/classic-british-cuisine-ranked-britons</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 π†πŒΉπŒ»πŒΏ π†πŒΏπŒ»πŒ»πŒ° πŒΌπŒ°π„πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌼𐌴𐌻𐌰 (''The Good Food Guide'', ''πŒ·πŒ°π‚πŒ³πŒ΄πŒ½'𐍃''); 𐌹𐌽 2025 197 πŒΌπŒ°π„πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌳𐌴𐌳𐌿𐌽 Michelin πƒπ„πŒ°πŒΉπ‚πŒ½π‰, π„πŒ°πŒΉπŒ·πŒΏπŒ½ 𐌼𐌹𐌸 πŒΈπ‚πŒΉπŒΌ.<ref name="r500">"United Kingdom", Michelin Guide. https://guide.michelin.com/en/gb/restaurants/all-starred</ref> πƒπŒΏπ„πŒΎπ‰πƒ πŒΌπŒ°π„πŒΎπŒ°πŒΌ πƒπŒΉπŒ½πŒ³ π†πŒΉπŒ»πŒΏ; πŒ°π†πŒ°π‚πŒΌπŒΉπŒ³πŒΎπŒΉπƒπŒ³πŒ°πŒ²πŒΉπƒ π„πŒ΄ π†π‚πŒ°πŒΌ 𐌽𐌴𐍈𐌰 1840.<ref name="r501">"The tea-rific history of Victorian afternoon tea", The British Museum. https://www.britishmuseum.org/blog/tea-rific-history-victorian-afternoon-tea</ref> πƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 𐌹𐌽 πŒΎπŒΏπŒ»πŒΉπƒ 2024 πŒ±πŒΉπŒ²πŒ°π„ 3% π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ π…πŒΉπŒ»πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒ½πƒ 𐌽𐌹 πŒΌπŒ°π„πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌼𐌹𐌼𐌢, 6% 𐌽𐌹 πŒΌπŒ°π„πŒΎπŒ°πŒ½ 𐌼𐌹𐌼𐌢, 13% πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπ‰ πƒπŒΏπ„πŒΉπŒ³πŒ°πŒ½πƒ.<ref name="r502">"Dietary choices of Brits (e.g. vegeterian, flexitarian, meat-eater etc)", YouGov.co.uk, 8 July 2024. https://yougov.co.uk/topics/society/trackers/dietery-choices-of-brits-eg-vegeterian-flexitarian-meat-eater-etc</ref> 𐍃𐍉 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒΏπƒπŒΌπŒ΄π‚πŒΉπŒ³πŒ° 𐌺𐌿𐌽𐌸𐌹 πŒΉπŒ½πŒ³πŒΉπƒπŒΊπŒ°πŒΉπŒΆπ‰πƒ πŒΌπŒ°π„πƒ, πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ΄πŒ½πŒ²πŒΉπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πƒπ…πŒ΄ 𐌷𐌰𐌽𐌰 π„πŒΉπŒΊπŒΊπŒ° πŒΌπŒ°πƒπŒ°πŒ»πŒ°.<ref name="r503">"Robin Cook's chicken tikka masala speech", The Guardian, 19 April 2001. https://www.theguardian.com/world/2001/apr/19/race.britishidentity; BBC E-Cyclopedia, "Chicken tikka masala: Spice and easy does it", BBC, 20 April 2001. http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/02/99/e-cyclopedia/1285804.stm</ref> 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ²πŒ°πƒπ„πŒΉπŒ²π‰πƒπ‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΎπŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° πƒπ…πŒ΄ π€πŒ°πŒ»πŒ΄ 𐌰𐌻𐌴, 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰 π€πŒ°πŒ»πŒ΄ 𐌰𐌻𐌴, πŒ±πŒΉπ„π„πŒ΄π‚, πŒ±π‚π‰π…πŒ½ 𐌰𐌻𐌴, π€π‰π‚π„πŒ΄π‚ 𐌾𐌰𐌷 πƒπ„π‰πŒΏπ„; πŒ·πŒ°πŒ½πŒ³πŒΏπŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΌπŒ°πŒ»π‰ πŒ±πŒ°πŒΉπ‚πŒΎπŒ°π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° π…πŒ°πŒ·πƒπŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ πƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΌπŒΎπ‰ πŒΏπ†πŒ°π‚ π„π…πŒ°πŒΉ π„πŒΉπŒ²πŒΎπŒΏπƒ πŒΎπŒ΄π‚πŒ°.<ref name="r504">"A guide to British Beer", Expatica. https://www.expatica.com/uk/lifestyle/food-drink/british-beer-469903/</ref> πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚πŒ° πŒ³π‚πŒΉπŒ²πŒΊπŒ°: πƒπŒΊπ‰π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ whisky, πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒΉπƒπŒΊπ‰ π…πŒ΄πŒΉπŒ½, 𐌲𐌹𐌽, perry, cider. === πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒπƒπ€πŒΉπŒ» === [[File:City vs United FA Cup final 2023.jpg|thumb|FA Cup-πŒ²πŒ°πŒΌπ‰π„ 2023, Wembley πƒπ„πŒ°πŒ³πŒΉπŒΏπŒΌ, Manchester City π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° Manchester πŒΏπŒ½πŒΉπ„πŒ΄πŒ³]] [[File:Old 18th tee lr.jpg|thumb|π‰πŒ»πŒ³ Course πŒ°π„ St πŒ°πŒ½πŒ³π‚πŒ΄π…πƒ, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπƒπ„πŒ°πŒΈπƒ πŒ²π‰πŒ»π†πƒ]] π†π‰π„πŒΏπŒ±πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, π„πŒ΄πŒ½πŒ½πŒΉπƒ, π„πŒ°πŒ±πŒ»πŒ΄ π„πŒ΄πŒ½πŒ½πŒΉπƒ, πŒ±πŒ°πŒ³πŒΌπŒΉπŒ½π„π‰πŒ½, rugby πŒΏπŒ½πŒΉπ‰πŒ½, rugby 𐌻𐌴𐌰𐌲𐌿𐌴, rugby sevens, πŒ²π‰πŒ»π†, πŒ·π‚π‰πŒΈπƒπ…πŒΉπŒ²πƒ, πŒ½πŒ΄π„πŒ±πŒ°πŒ»πŒ», π…πŒ°π„π‰π€π‰πŒ»π‰, 𐌻𐌰𐌽𐌳-hockey, πŒ±πŒΉπŒ»πŒ»πŒΉπŒ°π‚πŒ³πƒ, πŒ³πŒ°π‚π„πƒ, π‚π‰πŒΈπƒ, π‚π‰πŒΏπŒ½πŒ³πŒ΄π‚πƒ 𐌾𐌰𐌷 cricket π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌰𐌹𐌸𐌸𐌰𐌿 πŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»π‰ πŒΏπƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πŒΉπŒ³πŒ΄πŒ³πŒΏπŒ½ 𐌹𐌽 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΎπŒ°πŒΉ, 𐌼𐌹𐌸 𐌼𐌰𐌽𐌰𐌲𐌰𐌹𐌼 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰𐌹𐌼 πƒπŒΉπŒ³πŒΉπŒΌ πƒπŒ°π„πŒΉπŒ³πŒ°πŒΉπŒΌ 𐌹𐌽 π…πŒΉπŒΊπ„π‰π‚πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ π†π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°. 𐌹𐌽 2012 IOC-π‚πŒ°πŒΈπŒΎπŒ°πŒ½πŒ³πƒ Jacques π‚π‰πŒ²πŒ²πŒ΄ πŒ·πŒ°πŒΉπŒ·πŒ°πŒΉπ„ πŒΈπ‰ β€žπŒ°πŒ»πŒ»πŒ°πŒΉπŒΌ πŒΊπŒΏπŒ½πŒΈπ‰ πƒπ…πŒ΄ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπƒπ„πŒ°πŒΈ πŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒΉπƒ πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒπƒπ€πŒΉπŒ»πŒΉπƒβ€œ, πŒΈπŒ°π‚πŒ΄πŒΉ πŒ°πŒ·π„πŒ°πŒΏπŒ³πŒ°πŒ·πŒ°πŒ»πŒ³πŒ°πŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²π‰πŒ³πŒ°πƒπ€πŒΉπŒ» π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„π‰ 𐌲𐌰𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌰𐌹 π…πŒ΄πƒπŒΏπŒ½ 𐌾𐌰𐌷 πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒπƒπ€πŒΉπŒ» 𐌲𐌰𐌲𐌲𐌹𐌳𐌰 𐌹𐌽 πƒπŒΊπ‰πŒ»π‰πƒπŒ»πŒ°πŒΉπƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ°πŒΉ.<ref name="r505">"Opening Ceremony of the Games of the XXX Olympiad", Olympic.org, 27 July 2012. http://www.olympic.org/Documents/Games_London_2012/London_2012_Opening_ceremony_Speech_Jacques_Rogge.pdf</ref><ref name="r506">Mehaffey, John, "Unparalleled Sporting History", Reuters. http://uk.reuters.com/article/uk-oly-preview-ad-idUKBRE86M0I720120723</ref> π†π‰π„πŒΏπŒ±πŒ°πŒ»πŒΎπŒ° πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ³πŒ° πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒπƒπ€πŒΉπŒ» (πƒπ‰πŒΊπŒ΄πŒΉπŒ½πƒ 2003).<ref name="r507">"Rugby Union 'Britain's Second Most Popular Sport'", Ipsos-Mori, 22 December 2003. http://www.ipsos-mori.com/researchpublications/researcharchive/928/Rugby-Union-Britains-Second-Most-Popular-Sport.aspx</ref> FIFA 𐌺𐌰𐌽𐌽𐌾𐌹𐌸 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 πƒπ…πŒ΄ πŒ²πŒ°πŒ±πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπƒπƒπ„πŒ°πŒΈ πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπ†π‰π„πŒΏπŒ±πŒ°πŒ»πŒΎπŒΉπŒ½πƒ; πƒπŒ° π†π‰π‰π„πŒ±πŒ°πŒ»πŒ» Association πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒ°πŒ»πŒ³πƒπŒΉπƒπ„πŒ°, 𐌾𐌰𐌷 πŒ΄πŒ±πŒ΄πŒ½πŒ΄πŒΆπŒ΄π‚ Cobb Morley 𐌼𐌴𐌻𐌹𐌳𐌰 πŒΈπ‰ π…πŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 1863.<ref name="r508">Rudd, Alyson, "The father of football deserves much more", The Times, 7 April 2008. http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article3694775.ece; "Sheffield FC: 150 years of history", FIFA, 24 October 2007. https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=621801.html</ref> πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπ‰πƒ πŒ·πŒ°πŒΉπŒΌπŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ° π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ°, πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ†πŒ»π‰πŒΊ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒπŒ½πŒ°π„πƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπƒπ„ 𐌻𐌹𐌼 πŒΉπŒ½π„πŒ΄π‚πŒ½πŒ°π„πŒΉπ‰πŒ½πŒ°πŒ» π†π‰π‰π„πŒ±πŒ°πŒ»πŒ» Association πŒ±π‰πŒ°π‚πŒ³ 𐌼𐌹𐌸 FIFA. πƒπŒ° π€π‚πŒ΄πŒΌπŒΉπŒ΄π‚ 𐌻𐌴𐌰𐌲𐌿𐌴 πŒΉπƒπ„ πƒπŒ° πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„ πƒπŒ°πŒΉπˆπŒ°πŒ½πŒ° π†π‰π„πŒΏπŒ±πŒ°πŒ»πŒΎπŒΉπŒ½πƒπŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπƒ 𐌹𐌽 πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒ°πŒΉ.<ref name="r509">Ebner, Sarah, "History and time are key to power of football, says Premier League chief", The Times, 2 July 2013. http://www.thetimes.co.uk/tto/public/ceo-summit/article3804923.ece</ref> πƒπŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ π…πŒ°πƒ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌰𐌽𐌰 30 𐌳𐌰𐌲 πŒ½π‰π…πŒ΄πŒΌπŒ±π‚πŒΉπƒ 1872.<ref name="r510">Mitchell, Paul, "The first international football match", BBC Sport Scotland, November 2005. https://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0012/index.shtml</ref> πŒΈπ‰ π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ πƒπŒΉπŒ½π„πŒ΄πŒΉπŒ½π‰ π…πŒΉπŒ²πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰ πŒΏπ„πŒ°πŒ½πŒ°.<ref name="r511">Harlow, Phil, "Why is there no GB Olympics football team?", BBC Sport, 5 August 2008. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/football/7529807.stm</ref> Rugby πŒΏπŒ½πŒΉπ‰πŒ½ π…πŒ°πƒ πƒπŒ° πŒ°πŒ½πŒΈπŒ°π‚ πŒΌπŒ°πŒΉπƒπ„πŒ²πŒ°πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πŒ³πŒ° (2003).<ref name="r507" /> πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΉπŒ³πŒ° 𐌹𐌽 Rugby-πƒπŒΊπ‰πŒ»πŒ°πŒΉ, Warwickshire; πƒπŒ° π†π‚πŒΏπŒΌπŒΉπƒπ„πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ π…πŒ°πƒ 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 π…πŒΉπŒΈπ‚πŒ° πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌰𐌽𐌰 27 𐌳𐌰𐌲 πŒΌπŒ°π‚π„πƒ 1871.<ref name="r512">"Six ways the town of Rugby helped change the world", BBC News, 1 February 2014. https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-coventry-warwickshire-25946757</ref><ref name="r513">Godwin, Terry; Rhys, "The Guinness Book of Rugby Facts & Feats", Guinness Superlatives, 1981</ref> 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π†π‚πŒ°πŒ½πŒΊπŒΎπŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ„πŒ°πŒ»πŒΉπŒ° 𐌻𐌰𐌿𐌷𐌼𐌿𐌽𐌾𐌰𐌽𐌳 πŒΈπŒ°π„πŒ° πƒπŒ°π„ πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ; π‚πŒ°πŒΆπŒ½πŒ° 𐌹𐌽 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπ„πŒΉπŒΏπ‚πŒ°πŒ½πŒ³ πƒπŒΏπŒ½πŒ³π‚π‰.<ref name="r514">Louw, Jaco; Nesbit, Derrick, "The Girlfriends Guide to Rugby", South Publishers, 2008. https://books.google.com/books?id=0-IiowvNomMC&pg=PA95</ref> πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπŒ°πŒΌπŒΌπŒ° π†πŒΉπŒ³π…π‰π‚ πŒΎπŒ΄π‚πŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒ·πŒ°πŒΉπŒΌπŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒ π†πŒ»π‰πŒΊ, 𐌸𐌰𐌹 πŒ±π‚πŒΉπ„πŒΉπƒπŒ· 𐌰𐌽𐌳 πŒΉπ‚πŒΉπƒπŒ· πŒ»πŒΉπ‰πŒ½πƒ, π†πŒ°π‚πŒ°πŒΉπŒΈ πŒ°πŒΏπƒπ„π‚πŒ°πŒ»πŒΎπŒ°, 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌰 πƒπŒ°πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΏπŒΈπŒ°πŒ°π†π‚πŒΉπŒΊπŒ°. 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ 𐌷𐌰𐌹𐌷𐌰𐌻𐌳 πƒπŒΏπŒΌπ‚πŒΏπƒ Olympia 𐌹𐌽 1908, 1948 𐌾𐌰𐌷 2012, πŒ°πŒ»πŒ»πŒ°πŒ½πƒ 𐌹𐌽 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰𐌹. πŒ±πŒΉπ‚πŒΌπŒΉπŒ½πŒ²πŒ·πŒ°πŒΌ 𐌷𐌰𐌹𐌷𐌰𐌻𐌳 πŒ²πŒ°πŒΌπŒ°πŒΉπŒ½πŒΈπ‰πƒ πŒ»πŒ΄πŒΉπŒΊπ‰πƒ 2022, πŒΈπ‰ πƒπŒΉπŒ±πŒΏπŒ½πŒ³π‰ πƒπŒΉπŒ½πŒΈ πŒΈπŒ°π„πŒ΄πŒΉ πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒΉπƒπŒΊπ‰ 𐌻𐌰𐌽𐌳 𐌷𐌰𐌹𐌷𐌰𐌻𐌳 (𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ πŒ°πŒΉπŒ½πŒ·π…πŒ°π‚πŒΎπ‰ 𐌱𐌹 πŒΌπŒΉπŒ½πŒ½πŒΉπƒπ„πŒΉπŒ½ 𐌰𐌹𐌽𐌰𐌼𐌼𐌰 πƒπŒΉπŒ½πŒΈπŒ°).<ref name="r515">"The journey of India in Commonwealth Games in 2022", The Times of India. https://timesofindia.indiatimes.com/readersblog/allaboutsports/the-journey-of-india-in-commonwealth-games-in-2022-44477/</ref> === π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ½πƒ === [[File:Queen Elizabeth II Platinum Jubilee 2022 - Platinum Pageant (52123378222).jpg|thumb|πŒΏπŒ½πŒΉπ‰πŒ½ Jack π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½πƒ 𐌰𐌽𐌰 π„πŒ·πŒ΄ 𐌼𐌰𐌻𐌻, 𐌻𐌿𐌽𐌳𐌿𐌽𐌾𐌰]] πŒΈπ‰ π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰ πŒΉπƒπ„ 𐍃𐍉 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰ (πŒΏπŒ½πŒΉπ‰πŒ½ Jack).<ref name="r516">"Union Jack or Union Flag?", The Flag Institute. https://www.flaginstitute.org/wp/uk-flags/the-union-jack-or-the-union-flag</ref> πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΉπŒ³πŒ° 1606 πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ· 𐌰𐌽𐌰𐌻𐌰𐌲𐌾𐌰𐌽 πŒΈπ‰ π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½ πŒ°πŒ²πŒ²πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ (πƒπŒ° πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰ πŒ²πŒ΄π‰π‚πŒ²) 𐌰𐌽𐌰 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ (πƒπŒ° πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπ‰ πŒ°πŒ½πŒ³π‚πŒ΄πŒ°πƒ) 𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌹𐌳𐌰 1801 𐌼𐌹𐌸 π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½ πŒ°πŒΉπ‚πŒΈπŒΉπŒ½πƒ Patrick.<ref name="r517">"college-of-arms.gov.uk", The College of Arms. https://www.college-of-arms.gov.uk/resources/union-flag-approved-designs</ref> π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌽𐌹 πŒΉπƒπ„ πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ³π‰ πŒΏπŒ½π„πŒ΄ π…πŒ°πƒ 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳 π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰 πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πŒ²πŒ°π‚πŒ³πŒΉ πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΉπŒ³πŒ°; πŒΏπƒπŒ½πŒΉπŒΏπŒΎπŒΉπƒ 𐌼𐌹𐌸 π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒ°πŒΉ π…πŒ°πƒ πŒ²πŒ°πŒΌπŒΉπ„π‰πŒ³πŒ° 2007.<ref name="r518">"Welsh dragon call for Union flag", BBC News, 27 November 2007. http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7114248.stm</ref> πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπƒπŒ°πŒ²πŒ²π…πƒ πŒΉπƒπ„ β€žπŒ²π‰πŒ³ Save π„πŒ·πŒ΄ πŒΊπŒΉπŒ½πŒ²β€œ, 𐌼𐌹𐌸 β€žπŒ΅πŒΏπŒ΄πŒ΄πŒ½β€œ 𐌹𐌽 πƒπ„πŒ°πŒΈ β€žπŒΊπŒΉπŒ½πŒ²β€œ 𐌸𐌰𐌽 πƒπŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³πŒ°πŒ½πƒ πŒΉπƒπ„ πŒ΅πŒΉπŒ½π‰. 𐌰𐌲𐌲𐌻𐌰𐌽𐌳, π…πŒ°πŒ»πŒΉπŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌾𐌰𐌷 πƒπŒΊπ‰π„πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌽𐌳 πƒπŒ΄πŒΉπŒ½πŒ° πŒΈπŒΉπŒΏπŒ³π‰πƒπ„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ½πƒ 𐌾𐌰𐌷 π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½πƒ. πŒ½πŒ°πŒΏπ‚πŒΈπŒ°πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³ 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΉπŒ½πƒ, π†πŒΉπŒ»πŒΏ πŒ²πŒ°πŒ³πŒ°πŒΉπŒ»πŒΉπŒ³π‰πƒ 𐌼𐌹𐌸 πŒΉπ‚πŒ°πŒ»πŒ°πŒ½πŒ³πŒΉπƒ π‚πŒ°πŒΉπƒπ€πŒΏπŒ±πŒ»πŒΉπŒΊπŒ΄πŒΉπƒ, 𐌰𐌺 𐌽𐌹 πŒ°πŒΉπŒ²πŒΉπŒ½π‰ π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½.<ref name="r519">Minahan, James, "The Complete Guide to National Symbols and Emblems", ABC-CLIO, 2009. https://books.google.com/books?id=jfrWCQAAQBAJ</ref> π†πŒ°πŒΏπ‚πŒ° 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 πŒ»πŒΉπ…πŒ° 𐌾𐌰𐌷 πŒ°πŒΉπŒ½πŒ°πŒ·πŒΏπ‚πŒ½πŒ° 𐌾𐌰𐌷 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 π…πŒ°πŒ»πŒΉπƒπŒΊπŒΉπŒ½ πŒ³π‚πŒ°πŒΊπŒΉπŒ½, πƒπŒ° πŒ·πŒΏπŒ½πŒ³πƒπŒΌπŒΉπŒΊπŒΉπŒ»πƒ πŒΉπƒπ„ πŒ±π‚πŒΏπŒΊπŒΉπŒΈπƒ 𐌾𐌰𐌷 πŒ²πŒ°π„πŒ°πŒΉπŒΊπŒ½πŒΎπŒΉπŒΈπƒ 𐌼𐌹𐌸 𐌸𐌰𐌹 𐌲𐌰𐌰𐌹𐌽𐌹𐌳𐌰𐌹 π†πŒ°πŒ½πŒΉπ‰πŒ½.<ref name="r520">Baker, Steve, "Picturing the Beast", University of Illinois Press, 2001</ref> 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 πŒ±π‚πŒΉπ„π„πŒ°πŒ½πŒΉπŒ° 𐌷𐌰𐌱𐌰𐌹𐌸 πŒ²πŒ°πƒπŒΊπŒ°π€πŒΎπŒ°πŒ½πƒ: πŒ±π‚πŒΉπ„πŒ°πŒ½πŒ½πŒΉπŒ°<ref name="r521">"Britannia on British Coins", Chard. http://www.24carat.co.uk/britanniaframe.html</ref><ref name="r522">"Britannia". https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/britannia</ref> 𐌾𐌰𐌷 πŒΎπ‰πŒ·πŒ½ 𐌱𐌿𐌻𐌻.<ref name="r523">"Who is John Bull", The Library of Congress. https://www.loc.gov/wiseguide/jan04/johnbull.html</ref> == π…πŒΉπƒπŒ°πŒ½πŒ³πŒ΄πŒΉπŒ½πƒ == {{Reflist}} 5n4mhg959mdu1tmqhlweilte0ai25fp