Wikipeetia gucwiki https://guc.wikipedia.org/wiki/Ee%27iyalaaya_a%27la%C3%BClaas%C3%BC MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Ayaakuwapülee Analayaapülee kasa Yootirawaa Ka'yataayakalü Yootirawaa nümaa ka'yataayakalü Wikipeetia Yootirawaa süchiki Wikipeetia Anaajaalaa Yootirawaa süchiki anaajaalaa MediaWiki Yootirawaa süchiki MediaWiki Anouktia sukua'ipa Yootirawaa süchiki anouktia akua'ipa Akaaliijiaa Yootirawaa süchiki akaaliijiaa Akotchajülee sünülia Yootirawaa süchiki akotchajülee anülia TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión 0 466 18820 12764 2026-10-26T00:08:32Z Faunaram 3046 /* */ 18820 wikitext text/x-wiki [[Anaajaalaa:Flag of Falcón.svg|thumb|[[Panteera]] Patkonjatü.]] [[Anaajaalaa:Falcon in Venezuela (+claimed).svg|thumb|[[Maapa]] Patkonjatü.]] [[File:Zoológico de Paraguaná en 2024.jpg|thumb|275x275px|''Paraguaná Zoological Park]] Tü '''Mma'ipakat Patkon''' (Alijunaiki: ''Estado Falcón'') jiia wanee mma'ipakat saakaje 23 (Piama Shiiki sumaa Apünüin) mma'ipakat yaa [[Wenesueela]]. [[Akotchajülee sünülia:Sukua'ipamaajatü Wenesueela]] 71vgbupnfc21yfru35sfxopaps9kogg 0 518 18819 15931 2026-10-25T22:23:00Z Apüshana25 1922 /* */ 18819 wikitext text/x-wiki [[Anaajaalaa:Chelonia mydas is going for the air.jpg|thumb|Sa'wainrü.]] '''Sa'wainrü''' ([[alijunaiki]]: ''Tortuga de mar'') son parte de una superfamilia de tortugas de mar. Consta de dos familias actuales, ''Cheloniidae'' y ''Dermochelyidae'', que incluyen siete u ocho especies. Algunas especies viven en casi todos los océanos y hacen grandes migraciones como la tortuga verde, la tortuga boba o la tortuga laúd. Las tortugas marinas pueden vivir de 150 a 200 años según su especie. Pueden alcanzar 27 km/h a 35 km/h nadando en el mar. Las tortugas no tienen dientes, porque los han reemplazado por picos cortantes en la parte superior de su boca. Además no tienen oídos externos, sino un oído interno, muy eficiente. Los pulmones pueden contener la respiración a la tortuga por aproximadamente 10 minutos, entonces suben a la superficie para respirar. Sa'wainru wanee wuchí ekünajui shinalusu palaa nüpüshi chii molokonakai jee müsia jime tüü nüpüshi esü süpüla aipiruain shia e akaratse chira sa'wainkai piama shiki polo'o shikimüin juya katüin no'u shinalu tüü palaaka kawatirashi süka nütüna wanee wuchii kalee atachi waima nületshe shirooku palaaka tüü nirukuko jemetu'sü ma'in nnojotsu kasain apütanüin nünain jamüsa'a tüü nütaka asijanüsü otta müsia tüü naüsüka anasü sümüin ayule'e makasain shunuin, oonojo [[Akotchajülee sünülia:Wuchiirua otta mürülü]] kh6v4t0ojkz79ez4g1jjtl93t2cz7hw 0 566 18814 10146 2026-10-25T21:10:23Z Aliz2024 2072 /* */ 18814 wikitext text/x-wiki [[Anaajaalaa:Raw sugar closeup.jpg|thumbnail|right|Suukala]] '''Suukala''' ([[alijunaiki]]: azúcar, [[inküleenaiki]]: sugar) tü suukalaka Shia wanee wunulia püsiasü etnajunusu sunain kañarushi amolujunusu süpula sakain oüjolu ,kepein sakasu sawa niküin shi wayuu arüleejuin murut [[Akotchajülee sünülia:Eküülükana]] dmoyuyd41mzg7bv7g7i72dl63x9tnnu 18815 18814 2026-10-25T21:30:26Z Aliz2024 2072 /* */ 18815 wikitext text/x-wiki [[Anaajaalaa:Raw sugar closeup.jpg|thumbnail|right|Suukala]] '''Suukala''' ([[alijunaiki]]: azúcar, [[inküleenaiki]]: sugar) tü suukalaka Shia wanee wunulia püsiasü etnajunusu sunain kañarushin sunulia eesü sülu maka supushua amolujunusu süpula sakain oüjolu ,kepein saakasü sawa niküin shi wayuu arüleejui aijunusu süma koko,süü koüjit otta leechi süpula sujuituin püsiasü. Ayawatunuijutuinja Shia sulia sülaanain apasüsu ayule [[Akotchajülee sünülia:Eküülükana]] 3hbkr3aee1bh6tc0hbvibz9l4xm0lii 0 1138 18816 14161 2026-10-25T21:58:06Z Aliz2024 2072 /* */ 18816 wikitext text/x-wiki '''Ala'ala''' ([[alijunaiki]]: ''araguato'') [[File:Ala'ala (88565).jpg|thumb|Arawaatü]]chi ala'ala münakalü nia chi arawaatükei otta niain Ala'ala alinüikei satkaatü mürütkatü supushuwaale Poloo jarai suluu tü mapakattü Wenesueweera. Kepiashin sünain wattainnali sünainje poloo otta poloo jarai, akumalaashin Sou jieyü,toolüyu ,tepichi aluwatasü nütuma chi Ala'ala Miyo'u nia chi aimajakei tü nupushikat akumujaanasü sukaipa sou süna nutakat sünain ishoin Shia otta nüpuna mütsia [[Akotchajülee sünülia:Wuchiirua otta mürülü]] o4t1n96huurrcsgxnt62pmnehll0o1l 0 1183 18817 14836 2026-10-25T22:00:12Z Tesoro2024 1176 18817 wikitext text/x-wiki '''José Ángel Fernández Silva''' wayuu Uliiana .jemeishi palawai'pou,wajiiru ,enero'ulu 23 juya 1961 . Wulerijewaa nii Numaa nushii .ku'yamai puesiiairua.niulu'uin sociolokoo jee magister junain antropología sulu'u universidad del Zulia .ekirajushi nia junain wayuunaiki julu'u upelkaa .mma'upunaa a'yatashi junain jushajia wayuunaiki. Eerajünushi süka Checheküchi. Mioushi sümaain wanee apushii sa'inrujutu nümaa chi nuuwala jeemejirakai waanawa nümaa, suunulia nii Teresa Silva wayuu uliiana, nünulia nüshii Nectario Fernández wayuu Jayaliyu. == Shi'ipajee sukua'ipa == <references/> [[Akotchajülee sünülia:Süchikimaajatü wayuuirua]] 7t8hu8o1y0zafbvjld4z9zub3xxzdzc 0 1571 18818 18375 2026-10-25T22:06:18Z Mile2025 2346 /* */ 18818 wikitext text/x-wiki '''Paralu''' ([[alijunaiki]]: ''?'') tü mma pararúka anülia yalasü naatoüje'esü chi jasaikai ayajuy wattasaliia moujuin suulu paraa lu'u shia wane mma pasa'nain sü sünain turaa mma kanuliaka. Ayajuy jee uleeri, sawa'nasü. Wopuje'e súnain ,otta wuinpeje'erü shia palaaka. süümain wayuu .kojutsü makuwaipa naamuin, yo'otshi, suuka tu nanütkika,ayatashi Sunain Aaruule'eja oolojot, apunaja'a, akumaja'a waireinya tu wayuu jietka, akumaja'usu,súsu, sui, oso'onüsüü, maima Shiipa'a Eirüku yalaka yaa pa'aralü,uliana,ipuana, jayaliyuu,apushana, epieyuu [[Akotchajülee sünülia:Woumainkalü]] 1ltlp83eiwex45y4ytghmjbavbf31yn