જટાયુ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="gu">
  <siteinfo>
    <sitename>વિકિપીડિયા</sitename>
    <dbname>guwiki</dbname>
    <base>https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા)</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">વિશેષ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">સભ્ય</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">સભ્યની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">વિકિપીડિયા</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">વિકિપીડિયા ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ચિત્ર</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ચિત્રની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">મીડિયાવિકિ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">મીડિયાવિકિ ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ઢાંચો</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ઢાંચાની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">મદદ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">મદદની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">શ્રેણી</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">શ્રેણીની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">વિભાગ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">વિભાગ ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>જટાયુ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60051</id>
    <revision>
      <id>906726</id>
      <parentid>841001</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rotondus</username>
        <id>58710</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* આ પણ જુઓ */ ઢાંચો</comment>
      <origin>906726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4367" sha1="tk274hglrcxjfzq8jgr2xqn5jjtteni" xml:space="preserve">[[ચિત્ર:Ravi_Varma-Ravana_Sita_Jathayu.jpg|thumb|right|જટાયુની પાંખો કાપતો રાવણ, [[રાજા રવિ વર્મા]]નું ચિત્ર |link=File:Ravi_Varma-Ravana_Sita_Jathayu.jpg]]

ભારતીય મહાકાવ્ય ''[[રામાયણ|રામાયણમાં]]'', '''જટાયુુ''' ([[સંસ્કૃત ભાષા|Sanskrit]]: जटायुः ''Jatāyu'', [[તમિલ ભાષા|Tamil]]: ''Chatayu'', થાઇ: ''Sadayu'', મલય: ''Jentayu'' અથવા ''Chentayu'', ઇન્ડોનેશિયન: ''Burung Jatayu'' એટલે કે &quot;જટાયુ પક્ષી&quot;) એ અરુણનો પુત્ર અને ગરુડનો ભત્રીજો છે. જટાયુ ગીધના રુપમાં, રાજા [[દશરથ]] (રામના પિતા)નો જૂનો મિત્ર છે. જટાયુ જ્યારે રાવણ સીતાનું હરણ કરીને લંકા લઇ જતો હોય છે ત્યારે સીતાને બચાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. જટાયુ બહાદુરીથી લડે છે પણ જટાયુ વૃદ્ધ હોવાથી રાવણ સામે ઘાયલ થાય છે. રામ અને લક્ષ્મણ સીતાને શોધવા જતી વખતે મૃત્યુ શૈયા પર પડેલા જટાયુને મળે છે અને તેમની લડાઇ અને રાવણ કઇ દિશામાં ગયો તેનું માર્ગદર્શન મેળવે છે.

જટાયુ અને તેનો ભાઇ સંપાતિ, જ્યારે જુવાન હોય છે ત્યારે ઊંચા ઉડવાની હોડ લગાવે છે. આ હોડમાં તેઓ એવી ઊંચાઇ પર પહોંચે છે કે જ્યાં સૂર્યની જ્વાળાઓ તેમની પાંખો બાળી નાખવાની શરુઆત કરે છે. પોતાના ભાઇને બચાવવામાં સંપાતિ પોતાની પાંખો ખોઇ બેસે છે અને ત્યાર પછીનું જીવન ધરતી પર જ ગુજારે છે.

જ્યારે જટાયુ ઘાયલ થઇને જમીન પર પડ્યો હોય છે અને ભગવાન રામ ત્યાં આવે છે, રામ તેને મોક્ષ આપે છે.

વાયકા અનુસાર લેપક્ષી એ જટાયુ ઘાયલ થઇને પડ્યો હોય છે એ જગ્યા છે. રામાર્કાલ મેટ્ટુ એ જટાયુના નિર્વાણનું સ્થળ ગણાય છે. રામે ''લે પક્ષી'' કહીને બોલાવેલું એથી એ સ્થળનું નામ લેપક્ષી પડ્યું છે.&lt;ref&gt;http://www.bangaloremirror.com/index.aspx?Page=article&amp;sectname=Specials%20-%20Trippin&amp;sectid=38&amp;contentid=2009100120091001181345687b8670cd2{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.lepakshitemple.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=52&amp;Itemid=27 |title=Lepakshi Temple - Lepakshi :: The Treasure House of Art and Sculpture&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2014-09-02 |archive-date=2012-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120328103155/http://www.lepakshitemple.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=52&amp;Itemid=27 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120328103155/http://www.lepakshitemple.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=52&amp;Itemid=27 |date=2012-03-28 }}&lt;/ref&gt;

== સંદર્ભ ==
&lt;references/&gt;

== આ પણ જુઓ ==
*''Dictionary of Hindu Lore and Legend'' (ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dhallapiccola
*''Ramayana'' (ISBN 0-89744-930-4) by C. Rajagopalachari

{{રામાયણ}}
{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:રામાયણ]]
[[શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો]]</text>
      <sha1>tk274hglrcxjfzq8jgr2xqn5jjtteni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>મીડિયાવિકિ:Gadget-refToolbarBase.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>70894</id>
    <revision>
      <id>906727</id>
      <parentid>425731</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T19:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>24133</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>906727</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="11681" sha1="kdju8pm2fcdxm36w9h7pn0ady5s2w2w" xml:space="preserve">/* jshint asi: true */
/* global mw, $, CiteTB, citeTemplate, citeErrorCheck */

if ( window.CiteTB === undefined ) {
  window.CiteTB = {
    &quot;Templates&quot; : {}, // All templates
    &quot;Options&quot; : {}, // Global options
    &quot;UserOptions&quot; : {}, // User options
    &quot;DefaultOptions&quot; : {}, // Script defaults
    &quot;ErrorChecks&quot; : {} // Error check functions
  };
}

if (typeof mw.usability == 'undefined') {
  mw.usability = {};
  mw.usability.getMsg = function(m) { return mw.messages.get(m); }
  mw.usability.addMessages = function(msgs) { mw.messages.set(msgs); };
}

// Object for cite templates
window.citeTemplate = function (templatename, shortform, basicfields, expandedfields) {
  // Properties
  this.templatename = templatename; // The template name - &quot;cite web&quot;, &quot;cite book&quot;, etc.
  this.shortform = shortform; // A short form, used for the dropdown box
  this.basic = basicfields; // Basic fields - author, title, publisher...
  // Less common - quote, archiveurl - should be everything the template supports minus the basic ones
  this.extra = expandedfields;

  this.incrementables = {};

  // Add it to the list
  CiteTB.Templates[this.templatename] = this;
  // Methods
  this.makeFormInner = function(fields, incrsetup) {
    var i=0;
    var trs = [];
    var autofills = []
    for (i=0; i&lt;fields.length; i++) {
      var fieldobj = fields[i];
      var field = labelfield = fieldobj.field;
      var ad = false;
      if (incrsetup &amp;&amp; fieldobj.increment_group) {
      		field = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', '1');
      		labelfield = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', '');
      		if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] &amp;&amp; !this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) {
      			// The object has been created, but not fully initialized
      			this.incrementables[fieldobj.increment_group]['fields'].push(fieldobj)
      		} else if (!this.incrementables[fieldobj.increment_group]) {
      			// Object not yet created
      			this.incrementables[fieldobj.increment_group] = {
      				'fields': [fieldobj],
      				'val':1,
      				'setup': false
      			};
      		} else if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] &amp;&amp; this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) {
      			// Fully initialized from a previous invocation of this function, just resetting the number
      			this.incrementables[fieldobj.increment_group].val = 1
      		}
      } else if (fieldobj.increment_group) {
      	// Adding a new row
      	incrval = this.incrementables[fieldobj.increment_group].val;
      	field = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', incrval.toString());
      	labelfield = fieldobj.field.replace('&lt;N&gt;', '');
      }
      if ($.inArray(field, CiteTB.getOption('autodate fields')) != -1 ) {
        im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Nuvola_apps_date.svg/20px-Nuvola_apps_date.svg.png');
        im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-insert-date')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-insert-date'));
        var ad = $('&lt;a /&gt;').attr('href', '#');
        ad.append(im);
        ad.attr('id', 'cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field);
        $( document ).on( 'click', '#cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field, CiteTB.fillAccessdate );
      }
	  
      if (fieldobj.autofillid) {
        var autotype = fieldobj.autofillid;
        im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/20px-System-search.svg.png');
        im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt'));
        var ad = $('&lt;a /&gt;').attr('href', '#');
        ad.append(im);
        ad.attr('id', 'cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype);
        autofills.push('#cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype);
      }
      
      if (fieldobj.increment_button) {
        var incrtype = fieldobj.increment_group;
        im = $('&lt;img /&gt;').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Nuvola_action_edit_add.svg/20px-Nuvola_action_edit_add.svg.png');
        im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-increment-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-increment-alt'));
        var ad = $('&lt;a /&gt;').attr('href', '#');
        ad.append(im);
        ad.attr('id', 'cite-incr-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+incrtype);
      }
	  
      var display = mw.usability.getMsg('cite-'+labelfield+'-label');
      if (typeof display !== 'string') {
      	if (fieldobj.label) {
      		display = CiteTB.fixStr(fieldobj.label);
      	} else {
      		display = CiteTB.fixStr(labelfield)
      	}
      }
      var tooltip = fieldobj.tooltip ? $('&lt;abbr /&gt;').attr('title', mw.usability.getMsg(fieldobj.tooltip)).html('&lt;sup&gt;?&lt;/sup&gt;') : false;
      
      var input = '';
      if (ad) {
        input = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:85%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
      } else {
        input = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:100%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
      }
      input.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field);
	  if (fieldobj.autofillprop) {
	  	classname = 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+fieldobj.autofillprop
	    if (fieldobj.increment_group) {
	    	input.addClass('cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-incr-'+fieldobj.increment_group);
	    	classname+='-'+this.incrementables[fieldobj.increment_group].val.toString();
	    }
	    input.addClass(classname);
	  }
      var label = $('&lt;label /&gt;');
      label.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field).text(display);
      if (tooltip) {
        label.append(tooltip);
      }
      var style = 'text-align:right; width:20%;';
      if (i%2 == 1) {
        style += ' padding-left:1em;';
      } else {
        var tr = $('&lt;tr /&gt;');
      }
      var td1 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; /&gt;').attr('style', style);
      td1.append(label);
      tr.append(td1);
      var td2 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;width:30%&quot; /&gt;');
      td2.append(input);
      if (ad) {
        td2.append(ad);
      }
      tr.append(td2);
      if (i%2 == 0) {
        trs.push(tr);
      }
    }
    var needsetup = false;
    for (g in this.incrementables) {
    	if (!this.incrementables[g].setup) {
    		needsetup = true;
    		$( document ).on( 'click', '#cite-incr-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+g, CiteTB.incrementFields );
        	this.incrementables[g].setup = true;
    	}
    }
    if (needsetup || $.isEmptyObject(this.incrementables)) {
    	for(i=0; i&lt;autofills.length; i++) {
    		$( document ).on( 'click', autofills[i], CiteTB.initAutofill );
    	}	
    }
    return trs;
  
  }
  
  // gives a little bit of HTML so the open form can be identified
  this.getInitial = function() {
    var hidden = '&lt;input type=&quot;hidden&quot; class=&quot;cite-template&quot; value=&quot;' + this.templatename + '&quot;/&gt;';
    return hidden;
  }
  
  // makes the form used in the dialog boxes
  this.getForm = function() {
    var main = $(&quot;&lt;div class='cite-form-container' /&gt;&quot;);
    var form1 = $('&lt;table style=&quot;width:100%; background-color:transparent;&quot; class=&quot;cite-basic-fields&quot; /&gt;');
    var i=0;
    var trs = this.makeFormInner(this.basic, true);
    for (var i=0; i&lt;trs.length; i++) {
      form1.append(trs[i]);
    }
    
    var form2 = $('&lt;table style=&quot;width:100%; background-color:transparent; display:none&quot; class=&quot;cite-extra-fields&quot;&gt;');
    trs = this.makeFormInner(this.extra, true);
    for (var i=0; i&lt;trs.length; i++) {
      form2.append(trs[i]);
    }    
    main.append(form1).append(form2);
    
    var form3 = $('&lt;table style=&quot;width:100%; background-color:transparent;padding-top:1em&quot; class=&quot;cite-other-fields&quot;&gt;');
    var tr = $('&lt;tr /&gt;');
    var td1 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;text-align:right; width:20%&quot; /&gt;');
    var label1 = $('&lt;label /&gt;');
    label1.attr('for', &quot;cite-&quot;+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name').text(mw.usability.getMsg('cite-name-label'));
    td1.append(label1);
    var td2 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;width:30%&quot; /&gt;');
    var input1 = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:100%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
    input1.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name');
    td2.append(input1);
    var td3 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;text-align:right; padding-left:1em; width:20%&quot;&gt;');
    var label2 = $('&lt;label /&gt;');
    label2.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group').text(mw.usability.getMsg('cite-group-label'));
    td3.append(label2);
    var td4 = $('&lt;td class=&quot;cite-form-td&quot; style=&quot;width:30%&quot; /&gt;');
    var input2 = $('&lt;input tabindex=&quot;1&quot; style=&quot;width:100%&quot; type=&quot;text&quot; /&gt;');
    input2.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group');
    td4.append(input2);
    tr.append(td1).append(td2).append(td3).append(td4);
    form3.append(tr);
    main.append(form3);
    var extras = $('&lt;div /&gt;');
    extras.append('&lt;input type=&quot;hidden&quot; class=&quot;cite-form-status&quot; value=&quot;closed&quot; /&gt;');
    var hidden = $('&lt;input type=&quot;hidden&quot; class=&quot;cite-template&quot; /&gt;');
    hidden.val(this.templatename);
    extras.append(hidden);
    var span1 = $('&lt;span class=&quot;cite-preview-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;');
    span1.text(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview'));
    extras.append(span1).append('&lt;div class=&quot;cite-ref-preview&quot; style=&quot;padding:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
    var span2 = $('&lt;span class=&quot;cite-prev-parsed-label&quot; style=&quot;display:none;&quot; /&gt;');
    span2.text(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label'));
    extras.append(span2).append('&lt;div class=&quot;cite-preview-parsed&quot; style=&quot;padding-bottom:0.5em; font-size:110%&quot; /&gt;');
    var link = $('&lt;a href=&quot;#&quot; class=&quot;cite-prev-parse&quot; style=&quot;margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue&quot; /&gt;');
    link.text(mw.usability.getMsg('cite-form-parse'));
    extras.append(link);    
    main.append(extras);
    
    return main;
  }
}

/* Class for error checks
    FIXME: DOCS OUT OF DATE
   type - type of error check - current options:
    * 'refcheck' - apply a function on each ref individually
      * function should accept a ref object, return a string
    * 'reflist' - apply a function on the entire ref list
      * function should accept an array of ref objects, return an array of strings
    * 'search' - apply a function ro the page text
      * function should accept the page text as a string, return an array of strings
   The strings returned by the function should be valid HTML
   
   func - The function described above
   testname - Name of the error check, must not contain spaces
   desc - A short description of the test
*/

window.citeErrorCheck = function (obj) {
  this.obj = obj
  CiteTB.ErrorChecks[this.obj.testname] = this;
  
  this.run = function() {
    var errors = [];
    switch(this.obj['type']) {
      case &quot;refcheck&quot;:
        CiteTB.loadRefs();
        for(var i=0; i&lt;CiteTB.mainRefList.length; i++) {
          var e = this.obj.func(CiteTB.mainRefList[i]);
          if (e) {
            errors.push(e);
          }
        }
        break;
      case &quot;reflist&quot;:
        CiteTB.loadRefs();
        errors = this.obj.func(CiteTB.mainRefList);
        break;
      case &quot;search&quot;:
        var func = this.obj.func
        CiteTB.getPageText(function(text) {
          errors = func(text);
        });
        break;
    }
    return errors;
  }
  
  this.getRow = function() {
    var row = $(&quot;&lt;li /&gt;&quot;);
    var check = $(&quot;&lt;input type='checkbox' name='cite-err-test' /&gt;&quot;);
    check.attr('value', this.obj.testname);
    var label = $(&quot;&lt;label /&gt;&quot;).html(mw.usability.getMsg(this.obj.desc));
    label.attr('for', this.obj.testname); 
    row.append(check).append(' &amp;ndash; ').append(label);
    return row;
  }
}
$('head').trigger('reftoolbarbase');</text>
      <sha1>kdju8pm2fcdxm36w9h7pn0ady5s2w2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:અનુપજી ઈસવરજી</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155504</id>
    <revision>
      <id>906721</id>
      <timestamp>2026-11-02T13:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>14116</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો</comment>
      <origin>906721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="fpvwf5nt2hbg56qc6nz4lcoyq5lyez0" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=અનુપજી ઈસવરજી}}

-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૩, ૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)</text>
      <sha1>fpvwf5nt2hbg56qc6nz4lcoyq5lyez0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:અલપેશ ભાઈ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155505</id>
    <revision>
      <id>906722</id>
      <timestamp>2026-11-02T15:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>14116</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો</comment>
      <origin>906722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="299" sha1="avyekofmk79pfrl4cu15ujxxkp79645" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=અલપેશ ભાઈ}}

-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૨૦:૩૬, ૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)</text>
      <sha1>avyekofmk79pfrl4cu15ujxxkp79645</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155506</id>
    <revision>
      <id>906723</id>
      <timestamp>2026-11-02T15:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>પાકિસ્તાનના કરાચીમાં આવેલું એક જાહેર સંગ્રહાલય</comment>
      <origin>906723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10854" sha1="c5yi3z2k1bn449ikjvrzjjew9ovl2ep" xml:space="preserve">{{Infobox museum
| name             = પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય
| native_name      = {{nq|قومی عجائب گھر پاکِستان}}
| native_name_lang = ઉર્દૂ
| image            = PK_Karachi_asv2020-02_img32_National_Museum.jpg
| caption          = આગળનો દેખાવ, રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય, કરાચી.
| image_size       = 250
| coordinates      = {{coord|24.8527|67.0178|type:landmark_region:PK|format=dms|display=inline,title}}
| established      = ૧૯૫૦
| dissolved        = 
| location         = ડો. ઝિયાઉદ્દીન અહેમદ રોડ, [[કરાચી]], [[સિંધ]]
| type             = કલા સંગ્રહાલય
| visitors         = 
| director         = 
| curator          = 
| public_transit   = 
| website          = 
| logo             = 
| former_name      = 
}}
'''પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય''' એ પાકિસ્તાનના કરાચીમાં આવેલું એક જાહેર સંગ્રહાલય છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sindh Tourism Development Corporation - National Museum of Pakistan, Karachi|url=https://www.stdc.gos.pk/index.php/tours/all-locations/item/97-national-museum-of-pakistan-karachi|access-date=2021-02-10|website=www.stdc.gos.pk|language=en-gb|archive-date=2024-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615031532/https://stdc.gos.pk/index.php/tours/all-locations/item/97-national-museum-of-pakistan-karachi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયની સ્થાપના ૧૯૫૧માં ફ્રેર હોલ (Frere Hall) ખાતે કરવામાં આવી હતી, જેણે તે સમયે બંધ થઈ ગયેલા વિક્ટોરિયા મ્યુઝિયમનું સ્થાન લીધું હતું.&lt;ref name=&quot;DAWN&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/135921/karachi-few-people-visit-national-museum|title=KARACHI: Few people visit national museum|date=August 21, 2003|website=DAWN.COM}}&lt;/ref&gt; ફ્રેર હોલનું નિર્માણ ૧૯મી સદીમાં સિંધના કમિશનર સર બાર્ટલ ફ્રેરના સન્માનમાં ૧૮૬૫માં કરવામાં આવ્યું હતું. સંગ્રહાલયના ઉદ્ઘાટન બાદ, પાકિસ્તાન સરકારે ૧૯૫૦માં એક સલાહકાર પરિષદની રચના કરી હતી. આ પરિષદનું મુખ્ય કાર્ય સંગ્રહાલયને નવી વસ્તુઓ મેળવવા તેમજ પ્રાચીન કલાકૃતિઓ અને કલાત્મક કૃતિઓની ખરીદી દ્વારા તેના સંગ્રહને સમૃદ્ધ બનાવવા અંગે સલાહ આપવાનું હતું. ૧૯૫૯માં, વાસ્તુકાર એફ.એ. ખાને એક નવા સંગ્રહાલય માટેની યોજના રજૂ કરી. આ યોજના મુજબ, એક આધુનિક ઇમારતનું નિર્માણ કરવાનું હતું જેમાં સ્થાનિક સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે. તેમણે એવી આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ સંગ્રહાલય 'આપણા ભવ્ય સાંસ્કૃતિક વારસાનું સાચું પ્રતિનિધિત્વ' કરશે.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Qasmi |first=A.U. |title=Qaum, Mulk, Sultanat: Citizenship and National Belonging in Pakistan |publisher=Stanford University Press. |year=2024 |isbn=978-1503637283 |location=Stanford. |pages=336-7}}&lt;/ref&gt; ૧૯૭૦માં, આ સંગ્રહાલયને બર્ન્સ ગાર્ડન (Burns Garden) ખાતે આવેલા વર્તમાન પરિસરમાં ખસેડવામાં આવ્યું હતું.&lt;ref name=&quot;DAWN&quot;/&gt;

== ગેલેરીઓ ==
[[Image:Mohenjo-daro Priesterkönig.jpeg|thumb|right|150px|સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિની એક પ્રતિષ્ઠિત કલાકૃતિ 'પ્રીસ્ટ-કિંગ' (પુજારી-રાજા); ઈ.સ. પૂર્વે ૨૪૦૦–૧૯၀၀; સોપસ્ટોન (સ્ટીયાટાઇટ); ઊંચાઈ: ૧૭.૫ સેમી (૬૩⁄૪ ઇંચ); નેશનલ મ્યુઝિયમ ઓફ પાકિસ્તાન (કરાચી)
]]
૧૯૭૦માં સંગ્રહાલયમાં ફક્ત ચાર ગેલેરીઓ હતી. સમય જતાં સંગ્રહાલયનો વિકાસ થયો, હાલમાં આ ઇમારતમાં &quot;કુરાન ગેલેરી&quot; સહિત અગિયાર ગેલેરીઓ છે. રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયમાં કુરાનની ૩૦૦થી વધુ નકલો છે, જેમાંથી લગભગ ૫૨ દુર્લભ હસ્તપ્રતો પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. સંગ્રહાલયમાં પાકિસ્તાનના સાંસ્કૃતિક વારસાને લગતી વસ્તુઓનો મહત્વપૂર્ણ સંગ્રહ પણ છે. અન્ય ગેલેરીઓમાં સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિની કલાકૃતિઓ, ગાંધાર સભ્યતા શિલ્પો, ઇસ્લામિક કલા, લઘુચિત્ર ચિત્રો, પ્રાચીન સિક્કા અને પાકિસ્તાનના રાજકીય ઇતિહાસનું દસ્તાવેજીકરણ કરતી હસ્તપ્રતો પ્રદર્શિત થાય છે. આધુનિક પાકિસ્તાનના ચાર પ્રાંતોમાં રહેતા વિવિધ વંશીય જૂથોના જીવન-કદના મૂર્તિઓ સાથે એક એથનોલોજિકલ (માનવવંશશાસ્ત્રીય) ગેલેરી પણ છે.

સંગ્રહાલય પાસે મોહેં-જો-દડોના સ્થળેથી મળી આવેલા સીલ (મુદ્રાઓ) અને પૂતળાંઓનો સંગ્રહ છે. આ મૂર્તિઓમાં કહેવાતા 'પ્રીસ્ટ-કિંગ' (પુજારી-રાજા), પકવેલી માટીના (ટેરાકોટા) રમકડાં અને અનેક સ્ટેમ્પ મુદ્રાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેમાં તે હિજરી કાળના મળી આવેલા કેટલાક પ્રાચીન સિક્કા અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય નાયકોની કેટલીક વ્યક્તિગત વસ્તુઓ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે: કાયદે-આઝમની પેન, કફલિંક્સ (કફ્સ) અને તલવાર; અલ્લામા ઈકબાલની વ્યક્તિગત ખુરશી અને પેન; તેમજ લિયાકત અલી ખાનની વ્યક્તિગત અત્તરની શીશી, ઘડિયાળ અને લાકડી.

અહીં એવી ગેલેરીઓ પણ છે જે મુસ્લિમો દ્વારા બનાવવામાં આવતા અને ઉપયોગમાં લેવાતા કપડાં, માટીના વાસણો અને કાચની વસ્તુઓ તેમજ તેને બનાવવા માટે વપરાતા સાધનો અને યંત્રો પ્રદર્શિત કરે છે.

== સંગ્રહ ==
આ સંગ્રહાલયમાં ૫૮,૦૦૦ જૂના સિક્કાઓ (જેમાંના કેટલાક ૭૪ અલ-હિજરી કાળના છે) અને ઉત્તમ સ્થિતિમાં સચવાયેલી સેંકડો શિલ્પકૃતિઓનો સંગ્રહ છે. પુરાતત્વ અને સંગ્રહાલય વિભાગના આશરે ૭૦,૦૦૦ પ્રકાશનો, પુસ્તકો અને અન્ય વાંચન સામગ્રી પણ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયમાં ખસેડવામાં આવી છે, જેથી સામાન્ય જનતા તેને જોઈ શકે. રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય દર વર્ષે રાષ્ટ્રીય દિવસો અને અન્ય પ્રસંગોએ લગભગ એક ડઝન જેટલા પ્રદર્શનોનું આયોજન કરે છે.

== સુવિધાઓ ==
સંગ્રહના જતન માટે, સંગ્રહાલયમાં એક સંરક્ષણ પ્રયોગશાળા (કન્ઝર્વેશન લેબોરેટરી) પણ છે. સંગ્રહાલયના પરિસરમાં ૨૫૦ લોકો બેસી શકે તેટલી ક્ષમતા ધરાવતું એક સભાગૃહ (ઓડિટોરિયમ) પણ આવેલું છે.

== સંદર્ભ==
{{Reflist}}

==બાહ્ય કડીઓ==
{{Commons category|National Museum of Pakistan|પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય}}
*[https://web.archive.org/web/20070221003125/http://www.karachicity.gov.pk/museum.asp કરાચીનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]
*[http://www.caroun.com/Museums/Pakistan/NationalMuseumofPakistan.html પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]
*[https://www.dawn.com/news/206739/karachi-quran-gallery-stays-closed-as-termites-spread નેશનલ મ્યુઝિયમ અંગે 'ડેઈલી ડૉન'નો અહેવાલ]</text>
      <sha1>c5yi3z2k1bn449ikjvrzjjew9ovl2ep</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>906724</id>
      <parentid>906723</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[શ્રેણી:સંગ્રહાલય]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>906724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10906" sha1="0p8mke8mct9ioj15d0mqau95oflfvt2" xml:space="preserve">{{Infobox museum
| name             = પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય
| native_name      = {{nq|قومی عجائب گھر پاکِستان}}
| native_name_lang = ઉર્દૂ
| image            = PK_Karachi_asv2020-02_img32_National_Museum.jpg
| caption          = આગળનો દેખાવ, રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય, કરાચી.
| image_size       = 250
| coordinates      = {{coord|24.8527|67.0178|type:landmark_region:PK|format=dms|display=inline,title}}
| established      = ૧૯૫૦
| dissolved        = 
| location         = ડો. ઝિયાઉદ્દીન અહેમદ રોડ, [[કરાચી]], [[સિંધ]]
| type             = કલા સંગ્રહાલય
| visitors         = 
| director         = 
| curator          = 
| public_transit   = 
| website          = 
| logo             = 
| former_name      = 
}}
'''પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય''' એ પાકિસ્તાનના કરાચીમાં આવેલું એક જાહેર સંગ્રહાલય છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sindh Tourism Development Corporation - National Museum of Pakistan, Karachi|url=https://www.stdc.gos.pk/index.php/tours/all-locations/item/97-national-museum-of-pakistan-karachi|access-date=2021-02-10|website=www.stdc.gos.pk|language=en-gb|archive-date=2024-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615031532/https://stdc.gos.pk/index.php/tours/all-locations/item/97-national-museum-of-pakistan-karachi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયની સ્થાપના ૧૯૫૧માં ફ્રેર હોલ (Frere Hall) ખાતે કરવામાં આવી હતી, જેણે તે સમયે બંધ થઈ ગયેલા વિક્ટોરિયા મ્યુઝિયમનું સ્થાન લીધું હતું.&lt;ref name=&quot;DAWN&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/135921/karachi-few-people-visit-national-museum|title=KARACHI: Few people visit national museum|date=August 21, 2003|website=DAWN.COM}}&lt;/ref&gt; ફ્રેર હોલનું નિર્માણ ૧૯મી સદીમાં સિંધના કમિશનર સર બાર્ટલ ફ્રેરના સન્માનમાં ૧૮૬૫માં કરવામાં આવ્યું હતું. સંગ્રહાલયના ઉદ્ઘાટન બાદ, પાકિસ્તાન સરકારે ૧૯૫૦માં એક સલાહકાર પરિષદની રચના કરી હતી. આ પરિષદનું મુખ્ય કાર્ય સંગ્રહાલયને નવી વસ્તુઓ મેળવવા તેમજ પ્રાચીન કલાકૃતિઓ અને કલાત્મક કૃતિઓની ખરીદી દ્વારા તેના સંગ્રહને સમૃદ્ધ બનાવવા અંગે સલાહ આપવાનું હતું. ૧૯૫૯માં, વાસ્તુકાર એફ.એ. ખાને એક નવા સંગ્રહાલય માટેની યોજના રજૂ કરી. આ યોજના મુજબ, એક આધુનિક ઇમારતનું નિર્માણ કરવાનું હતું જેમાં સ્થાનિક સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે. તેમણે એવી આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ સંગ્રહાલય 'આપણા ભવ્ય સાંસ્કૃતિક વારસાનું સાચું પ્રતિનિધિત્વ' કરશે.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Qasmi |first=A.U. |title=Qaum, Mulk, Sultanat: Citizenship and National Belonging in Pakistan |publisher=Stanford University Press. |year=2024 |isbn=978-1503637283 |location=Stanford. |pages=336-7}}&lt;/ref&gt; ૧૯૭૦માં, આ સંગ્રહાલયને બર્ન્સ ગાર્ડન (Burns Garden) ખાતે આવેલા વર્તમાન પરિસરમાં ખસેડવામાં આવ્યું હતું.&lt;ref name=&quot;DAWN&quot;/&gt;

== ગેલેરીઓ ==
[[Image:Mohenjo-daro Priesterkönig.jpeg|thumb|right|150px|સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિની એક પ્રતિષ્ઠિત કલાકૃતિ 'પ્રીસ્ટ-કિંગ' (પુજારી-રાજા); ઈ.સ. પૂર્વે ૨૪૦૦–૧૯၀၀; સોપસ્ટોન (સ્ટીયાટાઇટ); ઊંચાઈ: ૧૭.૫ સેમી (૬૩⁄૪ ઇંચ); નેશનલ મ્યુઝિયમ ઓફ પાકિસ્તાન (કરાચી)
]]
૧૯૭૦માં સંગ્રહાલયમાં ફક્ત ચાર ગેલેરીઓ હતી. સમય જતાં સંગ્રહાલયનો વિકાસ થયો, હાલમાં આ ઇમારતમાં &quot;કુરાન ગેલેરી&quot; સહિત અગિયાર ગેલેરીઓ છે. રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયમાં કુરાનની ૩૦૦થી વધુ નકલો છે, જેમાંથી લગભગ ૫૨ દુર્લભ હસ્તપ્રતો પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. સંગ્રહાલયમાં પાકિસ્તાનના સાંસ્કૃતિક વારસાને લગતી વસ્તુઓનો મહત્વપૂર્ણ સંગ્રહ પણ છે. અન્ય ગેલેરીઓમાં સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિની કલાકૃતિઓ, ગાંધાર સભ્યતા શિલ્પો, ઇસ્લામિક કલા, લઘુચિત્ર ચિત્રો, પ્રાચીન સિક્કા અને પાકિસ્તાનના રાજકીય ઇતિહાસનું દસ્તાવેજીકરણ કરતી હસ્તપ્રતો પ્રદર્શિત થાય છે. આધુનિક પાકિસ્તાનના ચાર પ્રાંતોમાં રહેતા વિવિધ વંશીય જૂથોના જીવન-કદના મૂર્તિઓ સાથે એક એથનોલોજિકલ (માનવવંશશાસ્ત્રીય) ગેલેરી પણ છે.

સંગ્રહાલય પાસે મોહેં-જો-દડોના સ્થળેથી મળી આવેલા સીલ (મુદ્રાઓ) અને પૂતળાંઓનો સંગ્રહ છે. આ મૂર્તિઓમાં કહેવાતા 'પ્રીસ્ટ-કિંગ' (પુજારી-રાજા), પકવેલી માટીના (ટેરાકોટા) રમકડાં અને અનેક સ્ટેમ્પ મુદ્રાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેમાં તે હિજરી કાળના મળી આવેલા કેટલાક પ્રાચીન સિક્કા અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય નાયકોની કેટલીક વ્યક્તિગત વસ્તુઓ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે: કાયદે-આઝમની પેન, કફલિંક્સ (કફ્સ) અને તલવાર; અલ્લામા ઈકબાલની વ્યક્તિગત ખુરશી અને પેન; તેમજ લિયાકત અલી ખાનની વ્યક્તિગત અત્તરની શીશી, ઘડિયાળ અને લાકડી.

અહીં એવી ગેલેરીઓ પણ છે જે મુસ્લિમો દ્વારા બનાવવામાં આવતા અને ઉપયોગમાં લેવાતા કપડાં, માટીના વાસણો અને કાચની વસ્તુઓ તેમજ તેને બનાવવા માટે વપરાતા સાધનો અને યંત્રો પ્રદર્શિત કરે છે.

== સંગ્રહ ==
આ સંગ્રહાલયમાં ૫૮,૦૦૦ જૂના સિક્કાઓ (જેમાંના કેટલાક ૭૪ અલ-હિજરી કાળના છે) અને ઉત્તમ સ્થિતિમાં સચવાયેલી સેંકડો શિલ્પકૃતિઓનો સંગ્રહ છે. પુરાતત્વ અને સંગ્રહાલય વિભાગના આશરે ૭૦,૦૦૦ પ્રકાશનો, પુસ્તકો અને અન્ય વાંચન સામગ્રી પણ રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયમાં ખસેડવામાં આવી છે, જેથી સામાન્ય જનતા તેને જોઈ શકે. રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય દર વર્ષે રાષ્ટ્રીય દિવસો અને અન્ય પ્રસંગોએ લગભગ એક ડઝન જેટલા પ્રદર્શનોનું આયોજન કરે છે.

== સુવિધાઓ ==
સંગ્રહના જતન માટે, સંગ્રહાલયમાં એક સંરક્ષણ પ્રયોગશાળા (કન્ઝર્વેશન લેબોરેટરી) પણ છે. સંગ્રહાલયના પરિસરમાં ૨૫૦ લોકો બેસી શકે તેટલી ક્ષમતા ધરાવતું એક સભાગૃહ (ઓડિટોરિયમ) પણ આવેલું છે.

== સંદર્ભ==
{{Reflist}}

==બાહ્ય કડીઓ==
{{Commons category|National Museum of Pakistan|પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય}}
*[https://web.archive.org/web/20070221003125/http://www.karachicity.gov.pk/museum.asp કરાચીનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]
*[http://www.caroun.com/Museums/Pakistan/NationalMuseumofPakistan.html પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]
*[https://www.dawn.com/news/206739/karachi-quran-gallery-stays-closed-as-termites-spread નેશનલ મ્યુઝિયમ અંગે 'ડેઈલી ડૉન'નો અહેવાલ]

[[શ્રેણી:સંગ્રહાલય]]</text>
      <sha1>0p8mke8mct9ioj15d0mqau95oflfvt2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ચર્ચા:પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય</title>
    <ns>1</ns>
    <id>155507</id>
    <revision>
      <id>906725</id>
      <timestamp>2026-11-02T15:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-gu</comment>
      <origin>906725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="cifj86xsiu87js22edfxltvagz8wk8h" xml:space="preserve">{{એશિયાઈ માસ પ્રતિયોગિતા ૨૦૨૬}}</text>
      <sha1>cifj86xsiu87js22edfxltvagz8wk8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ચર્ચા:Halaman Utama</title>
    <ns>1</ns>
    <id>155508</id>
    <revision>
      <id>906728</id>
      <timestamp>2026-11-02T22:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58533-25</username>
        <id>89827</id>
      </contributor>
      <comment>tiki tiki tiki tung tung tung sahor vames a lot a lot like Yara yaraથી શરૂ થતું નવું પાનું બનાવ્યું</comment>
      <origin>906728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="5nixpiw1dr4awpfkwowqm0btr03jzv5" xml:space="preserve">tiki tiki tiki tung tung tung sahor vames a lot a lot like Yara yara</text>
      <sha1>5nixpiw1dr4awpfkwowqm0btr03jzv5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>906734</id>
      <parentid>906728</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:18:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>પાનું દૂર કરવા પ્રસ્તાવ</comment>
      <origin>906734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="9l8wm6sc0b59o5s5rjzjqb3u1k8ljiu" xml:space="preserve">{{હટાવો}}
tiki tiki tiki tung tung tung sahor vames a lot a lot like Yara yara</text>
      <sha1>9l8wm6sc0b59o5s5rjzjqb3u1k8ljiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:Ead be at</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155509</id>
    <revision>
      <id>906729</id>
      <timestamp>2026-11-03T02:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>14116</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો</comment>
      <origin>906729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="283" sha1="delna8pe8v604fvfaju98wuqx2dd6dg" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Ead be at}}

-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૦૮:૧૨, ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)</text>
      <sha1>delna8pe8v604fvfaju98wuqx2dd6dg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155510</id>
    <revision>
      <id>906730</id>
      <timestamp>2026-11-03T04:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>પાકિસ્તાનના [[મીરપુર ખાસ]]માં મળી આવેલી [[બ્રહ્મા]]ની ૫મી અથવા ૬ઠ્ઠીની એક મહત્વપૂર્ણ કાંસ્ય અથવા પિત્તળની પ્રતિમા</comment>
      <origin>906730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8368" sha1="3mhznrc4dke0t48dxgdtxh397cmu8m8" xml:space="preserve">{{Infobox artifact
|image = Brahma mirpur khas.jpg
|name = મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા
|image_caption = કરાચીમાં [[પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય|પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]]માં પ્રદર્શિત મીરપુર ખાસની બ્રહ્માની પ્રતિમા
|material = કાંસ્ય/તાંબુ
|size = Height: 95 cm&lt;br /&gt; Width: 53 cm&lt;br /&gt; Depth: 24 cm
|writing =
|created = 
|period = આશરે ૫મી કે ૬ઠ્ઠી સદી
|place = [[સિંધ]]માંથી મળી આવેલ
|id =
|registration = 
}}
'''મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા''' એ [[મીરપુર ખાસ]]માં મળી આવેલી [[બ્રહ્મા]]ની ૫મી અથવા ૬ઠ્ઠીની એક મહત્વપૂર્ણ કાંસ્ય અથવા પિત્તળની પ્રતિમા છે જે ગુપ્ત કાળ દરમિયાન આધુનિક [[પાકિસ્તાન]]ના [[સિંધ]]માં બનાવવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;Indian Art of the Gupta Age: From Pre-classical Roots to the Emergence of Medieval Trends, Editors Śrīrāma Goyala, Śaṅkara Goyala, Kusumanjali Book World, 2000, p. 85&lt;/ref&gt; તે બ્રહ્માની સૌથી પ્રાચીન ધાતુની પ્રતિમા છે,&lt;ref&gt;Essays on Buddhist, Hindu, Jain Iconography &amp; Epigraphy, Gouriswar Bhattacharya, International Centre for Study of Bengal Art, 2000, p. 236&lt;/ref&gt; અને તે જે કળા શૈલીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તેનું એકમાત્ર જાણીતું પ્રતિનિધિ ઉપલબ્ધ ઉદાહરણ છે.&lt;ref&gt;&quot;Early Brass Image of Bodhisattva&quot;, J.C. Harle, in ''South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe Held in Paris'', J. E. Van Lohuizen-De Leeuw, BRILL, 1979, p. 134&lt;/ref&gt; તેને ગુપ્ત કાળની &quot;એક અતુલ્ય કલાત્મક રચના&quot; તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.&lt;ref&gt;''Arts of Asia'', Volume 4, Publisher Arts of Asia, 1974, p. 110, &quot;The immense artistic creation of the period was distinguished by the exercise of greater restraint, elegance of form and spiritual expression&quot;.&lt;/ref&gt;

આ પ્રતિમા [[મીરપુર ખાસ]] નજીકના એક ખેતરમાંથી મળી આવી હતી, જેનો પ્રથમ અહેવાલ ૧૯૨૯માં હેન્રી કાઉસેન્સ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.&lt;ref&gt;The Antiquities of Sind: With Historical Outline, Henry Cousens, Bhartiya Publishing House, 1929 - Sindh (Pakistan) p.10&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sind Quarterly, Volume 8, Contributor Shah Abdul Latif Cultural Society, Publisher	Mazhar Yusuf, 1980, p.24 &quot;absolutely magnificent brass image of Brahma (7i) from the neighbourhood of Mirpur Khas&quot;.&lt;/ref&gt;
કેટલાક અહેવાલો અનુસાર તે બ્રાહ્મણાબાદમાંથી મળી આવી હોવાનું પણ કહેવાય છે.&lt;ref&gt;Five deities of Panchopasana, G. Bhattacharya, in Studies in Hindu and Buddhist Art edited by P. K. Mishra, p. 199-200&lt;/ref&gt; તે હાલમાં [[કરાચી]] ખાતે આવેલા [[પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય|પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]]માં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે.

ગુપ્ત કળાની આટલી મોટી ધાતુની મૂર્તિઓ ખૂબ જ ઓછી બચી છે, અને તેમાંય હિન્દુ વિષયવસ્તુ ધરાવતી મૂર્તિઓ તો અત્યંત વિરલ છે. તાંબાની મિશ્રધાતુની વસ્તુઓમાં સામાન્ય રીતે બને છે તેમ, આ મૂર્તિની સામગ્રીના વર્ણનમાં પણ તફાવત જોવા મળે છે; તેને કાંસું, પીતળ, તાંબુ અને પ્લેટેડ કાંસું (ગિલ્ટ બ્રોન્ઝ) જેવા વિવિધ નામોથી ઓળખવામાં આવે છે. જો તેની પર સોનાનો ઢોળ ચડાવવામાં આવ્યો હોય, તો પણ હવે તેનો બહુ ઓછો ભાગ બાકી રહ્યો છે.

== વિવરણ ==
[[File:Brahma_from_Mirpur_Khas,_Cover_South_Asian_Archaeology_1975_Conference.png|thumb|right|Brahma from Mirpur-Khas on the cover of South Asian Archaeology 1975 proceedings]]

ચાર મસ્તક ધરાવતી બ્રહ્માની આ કાંસ્ય પ્રતિમાની ઊંચાઈ ૩ ફૂટથી વધુ છે. સ્વતંત્ર શિલ્પ તરીકે બ્રહ્મા સામાન્ય રીતે ચાર મસ્તકવાળા હોય છે, પરંતુ ભીંત-શિલ્પો (reliefs)માં તેઓ ઘણીવાર ત્રણ મસ્તકવાળા જોવા મળે છે. અહીં તેમને બે હાથ સાથે ઊભેલા દર્શાવવામાં આવ્યા છે; તેમણે ધોતી અને યજ્ઞોપવીત ધારણ કરેલાં છે, પરંતુ તેમના શરીરે કોઈ આભૂષણો નથી.&lt;ref&gt;Indian Costume, Govind Sadashiv Ghurye, Popular Prakashan, 1966, Figure 100.&lt;/ref&gt; વાસુદેવ શરણ અગ્રવાલ તેને &quot;આ સમયગાળાની ધાતુ-ઢલાઈ કળાનો એક અત્યંત ઉત્કૃષ્ટ નમૂનો&quot; ગણાવે છે.&lt;ref&gt;Indian Art - Volume 2, Vasudeva Sharana Agrawala, Prithivi Prakashan, 1977, Page 43&lt;/ref&gt; શ્રીરામ અને શંકર ગોયલ તેને &quot;ગુપ્તકાલીન ધાતુ-શિલ્પીઓની કલાત્મક પ્રતિભાનું સાચું સ્મારક&quot; કહે છે.&lt;ref&gt;Indian Art of the Gupta Age: From Pre-classical Roots to the Emergence of Medieval Trends, Editors Śrīrāma Goyala, Śaṅkara Goyala, Kusumanjali Book World, 2000, p. 85&lt;/ref&gt; સિંધમાં પ્રાપ્ત ગુપ્તકાલીન કલાના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ તરીકે તેને ઓળખવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;Vakataka - Gupta Age Circa 200-550 A.D., Ramesh Chandra Majumdar, Anant Sadashiv Altekar, Motilal Banarsidass Publ., 1967, p. 435&lt;/ref&gt;

આ કલાકૃતિ સૂચવે છે કે સિંધ એ ધાતુકામનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર હતું.&lt;ref&gt;Objects of Translation: Material Culture and Medieval &quot;Hindu-Muslim&quot; Encounter, Finbarr Barry Flood, Princeton University Press, 2009,  p. 50&lt;/ref&gt; [[મીરપુર ખાસ]] ખાતેથી પ્રાપ્ત બ્રહ્માની આ પ્રતિમાનો ઉપયોગ કલા-ઇતિહાસકારો દ્વારા ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતી અન્ય કલાકૃતિઓ સાથે તુલના કરવા માટે વ્યાપકપણે કરવામાં આવ્યો છે.&lt;ref&gt;South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe Held in Paris, J. E. Van Lohuizen-De Leeuw
BRILL, 1979. The image of the Brahma from Mirpur Khas is on the cover. [https://books.google.com/books?id=H2GW1PTHQ1YC link]&lt;/ref&gt;

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>3mhznrc4dke0t48dxgdtxh397cmu8m8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>906731</id>
      <parentid>906730</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>Fair Use Image Removed</comment>
      <origin>906731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8190" sha1="j0q0ipkmcka89fwfgx8d7cujogw1wh4" xml:space="preserve">{{Infobox artifact
|image = Brahma mirpur khas.jpg
|name = મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા
|image_caption = કરાચીમાં [[પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય|પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]]માં પ્રદર્શિત મીરપુર ખાસની બ્રહ્માની પ્રતિમા
|material = કાંસ્ય/તાંબુ
|size = Height: 95 cm&lt;br /&gt; Width: 53 cm&lt;br /&gt; Depth: 24 cm
|writing =
|created = 
|period = આશરે ૫મી કે ૬ઠ્ઠી સદી
|place = [[સિંધ]]માંથી મળી આવેલ
|id =
|registration = 
}}
'''મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા''' એ [[મીરપુર ખાસ]]માં મળી આવેલી [[બ્રહ્મા]]ની ૫મી અથવા ૬ઠ્ઠીની એક મહત્વપૂર્ણ કાંસ્ય અથવા પિત્તળની પ્રતિમા છે જે ગુપ્ત કાળ દરમિયાન આધુનિક [[પાકિસ્તાન]]ના [[સિંધ]]માં બનાવવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;Indian Art of the Gupta Age: From Pre-classical Roots to the Emergence of Medieval Trends, Editors Śrīrāma Goyala, Śaṅkara Goyala, Kusumanjali Book World, 2000, p. 85&lt;/ref&gt; તે બ્રહ્માની સૌથી પ્રાચીન ધાતુની પ્રતિમા છે,&lt;ref&gt;Essays on Buddhist, Hindu, Jain Iconography &amp; Epigraphy, Gouriswar Bhattacharya, International Centre for Study of Bengal Art, 2000, p. 236&lt;/ref&gt; અને તે જે કળા શૈલીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તેનું એકમાત્ર જાણીતું પ્રતિનિધિ ઉપલબ્ધ ઉદાહરણ છે.&lt;ref&gt;&quot;Early Brass Image of Bodhisattva&quot;, J.C. Harle, in ''South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe Held in Paris'', J. E. Van Lohuizen-De Leeuw, BRILL, 1979, p. 134&lt;/ref&gt; તેને ગુપ્ત કાળની &quot;એક અતુલ્ય કલાત્મક રચના&quot; તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.&lt;ref&gt;''Arts of Asia'', Volume 4, Publisher Arts of Asia, 1974, p. 110, &quot;The immense artistic creation of the period was distinguished by the exercise of greater restraint, elegance of form and spiritual expression&quot;.&lt;/ref&gt;

આ પ્રતિમા [[મીરપુર ખાસ]] નજીકના એક ખેતરમાંથી મળી આવી હતી, જેનો પ્રથમ અહેવાલ ૧૯૨૯માં હેન્રી કાઉસેન્સ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.&lt;ref&gt;The Antiquities of Sind: With Historical Outline, Henry Cousens, Bhartiya Publishing House, 1929 - Sindh (Pakistan) p.10&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sind Quarterly, Volume 8, Contributor Shah Abdul Latif Cultural Society, Publisher	Mazhar Yusuf, 1980, p.24 &quot;absolutely magnificent brass image of Brahma (7i) from the neighbourhood of Mirpur Khas&quot;.&lt;/ref&gt;
કેટલાક અહેવાલો અનુસાર તે બ્રાહ્મણાબાદમાંથી મળી આવી હોવાનું પણ કહેવાય છે.&lt;ref&gt;Five deities of Panchopasana, G. Bhattacharya, in Studies in Hindu and Buddhist Art edited by P. K. Mishra, p. 199-200&lt;/ref&gt; તે હાલમાં [[કરાચી]] ખાતે આવેલા [[પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય|પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]]માં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે.

ગુપ્ત કળાની આટલી મોટી ધાતુની મૂર્તિઓ ખૂબ જ ઓછી બચી છે, અને તેમાંય હિન્દુ વિષયવસ્તુ ધરાવતી મૂર્તિઓ તો અત્યંત વિરલ છે. તાંબાની મિશ્રધાતુની વસ્તુઓમાં સામાન્ય રીતે બને છે તેમ, આ મૂર્તિની સામગ્રીના વર્ણનમાં પણ તફાવત જોવા મળે છે; તેને કાંસું, પીતળ, તાંબુ અને પ્લેટેડ કાંસું (ગિલ્ટ બ્રોન્ઝ) જેવા વિવિધ નામોથી ઓળખવામાં આવે છે. જો તેની પર સોનાનો ઢોળ ચડાવવામાં આવ્યો હોય, તો પણ હવે તેનો બહુ ઓછો ભાગ બાકી રહ્યો છે.

== વિવરણ ==
ચાર મસ્તક ધરાવતી બ્રહ્માની આ કાંસ્ય પ્રતિમાની ઊંચાઈ ૩ ફૂટથી વધુ છે. સ્વતંત્ર શિલ્પ તરીકે બ્રહ્મા સામાન્ય રીતે ચાર મસ્તકવાળા હોય છે, પરંતુ ભીંત-શિલ્પો (reliefs)માં તેઓ ઘણીવાર ત્રણ મસ્તકવાળા જોવા મળે છે. અહીં તેમને બે હાથ સાથે ઊભેલા દર્શાવવામાં આવ્યા છે; તેમણે ધોતી અને યજ્ઞોપવીત ધારણ કરેલાં છે, પરંતુ તેમના શરીરે કોઈ આભૂષણો નથી.&lt;ref&gt;Indian Costume, Govind Sadashiv Ghurye, Popular Prakashan, 1966, Figure 100.&lt;/ref&gt; વાસુદેવ શરણ અગ્રવાલ તેને &quot;આ સમયગાળાની ધાતુ-ઢલાઈ કળાનો એક અત્યંત ઉત્કૃષ્ટ નમૂનો&quot; ગણાવે છે.&lt;ref&gt;Indian Art - Volume 2, Vasudeva Sharana Agrawala, Prithivi Prakashan, 1977, Page 43&lt;/ref&gt; શ્રીરામ અને શંકર ગોયલ તેને &quot;ગુપ્તકાલીન ધાતુ-શિલ્પીઓની કલાત્મક પ્રતિભાનું સાચું સ્મારક&quot; કહે છે.&lt;ref&gt;Indian Art of the Gupta Age: From Pre-classical Roots to the Emergence of Medieval Trends, Editors Śrīrāma Goyala, Śaṅkara Goyala, Kusumanjali Book World, 2000, p. 85&lt;/ref&gt; સિંધમાં પ્રાપ્ત ગુપ્તકાલીન કલાના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ તરીકે તેને ઓળખવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;Vakataka - Gupta Age Circa 200-550 A.D., Ramesh Chandra Majumdar, Anant Sadashiv Altekar, Motilal Banarsidass Publ., 1967, p. 435&lt;/ref&gt;

આ કલાકૃતિ સૂચવે છે કે સિંધ એ ધાતુકામનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર હતું.&lt;ref&gt;Objects of Translation: Material Culture and Medieval &quot;Hindu-Muslim&quot; Encounter, Finbarr Barry Flood, Princeton University Press, 2009,  p. 50&lt;/ref&gt; [[મીરપુર ખાસ]] ખાતેથી પ્રાપ્ત બ્રહ્માની આ પ્રતિમાનો ઉપયોગ કલા-ઇતિહાસકારો દ્વારા ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતી અન્ય કલાકૃતિઓ સાથે તુલના કરવા માટે વ્યાપકપણે કરવામાં આવ્યો છે.&lt;ref&gt;South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe Held in Paris, J. E. Van Lohuizen-De Leeuw
BRILL, 1979. The image of the Brahma from Mirpur Khas is on the cover. [https://books.google.com/books?id=H2GW1PTHQ1YC link]&lt;/ref&gt;

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>j0q0ipkmcka89fwfgx8d7cujogw1wh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>906732</id>
      <parentid>906731</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>Infobox artifact Hidden</comment>
      <origin>906732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8249" sha1="e9xyfbutnogqmaqhn5dxn4rne1uuzpt" xml:space="preserve">&lt;!--{{Infobox artifact
|image = Brahma mirpur khas.jpg
|name = મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા
|image_caption = કરાચીમાં [[પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય|પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]]માં પ્રદર્શિત મીરપુર ખાસની બ્રહ્માની પ્રતિમા
|material = કાંસ્ય/તાંબુ
|size = Height: 95 cm&lt;br /&gt; Width: 53 cm&lt;br /&gt; Depth: 24 cm
|writing =
|created = 
|period = આશરે ૫મી કે ૬ઠ્ઠી સદી
|place = [[સિંધ]]માંથી મળી આવેલ
|id =
|registration = 
}}---&gt;
[[File:Brahma mirpur khas.jpg|thumb|right|300px]]

'''મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા''' એ [[મીરપુર ખાસ]]માં મળી આવેલી [[બ્રહ્મા]]ની ૫મી અથવા ૬ઠ્ઠીની એક મહત્વપૂર્ણ કાંસ્ય અથવા પિત્તળની પ્રતિમા છે જે ગુપ્ત કાળ દરમિયાન આધુનિક [[પાકિસ્તાન]]ના [[સિંધ]]માં બનાવવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;Indian Art of the Gupta Age: From Pre-classical Roots to the Emergence of Medieval Trends, Editors Śrīrāma Goyala, Śaṅkara Goyala, Kusumanjali Book World, 2000, p. 85&lt;/ref&gt; તે બ્રહ્માની સૌથી પ્રાચીન ધાતુની પ્રતિમા છે,&lt;ref&gt;Essays on Buddhist, Hindu, Jain Iconography &amp; Epigraphy, Gouriswar Bhattacharya, International Centre for Study of Bengal Art, 2000, p. 236&lt;/ref&gt; અને તે જે કળા શૈલીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તેનું એકમાત્ર જાણીતું પ્રતિનિધિ ઉપલબ્ધ ઉદાહરણ છે.&lt;ref&gt;&quot;Early Brass Image of Bodhisattva&quot;, J.C. Harle, in ''South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe Held in Paris'', J. E. Van Lohuizen-De Leeuw, BRILL, 1979, p. 134&lt;/ref&gt; તેને ગુપ્ત કાળની &quot;એક અતુલ્ય કલાત્મક રચના&quot; તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.&lt;ref&gt;''Arts of Asia'', Volume 4, Publisher Arts of Asia, 1974, p. 110, &quot;The immense artistic creation of the period was distinguished by the exercise of greater restraint, elegance of form and spiritual expression&quot;.&lt;/ref&gt;

આ પ્રતિમા [[મીરપુર ખાસ]] નજીકના એક ખેતરમાંથી મળી આવી હતી, જેનો પ્રથમ અહેવાલ ૧૯૨૯માં હેન્રી કાઉસેન્સ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.&lt;ref&gt;The Antiquities of Sind: With Historical Outline, Henry Cousens, Bhartiya Publishing House, 1929 - Sindh (Pakistan) p.10&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sind Quarterly, Volume 8, Contributor Shah Abdul Latif Cultural Society, Publisher	Mazhar Yusuf, 1980, p.24 &quot;absolutely magnificent brass image of Brahma (7i) from the neighbourhood of Mirpur Khas&quot;.&lt;/ref&gt;
કેટલાક અહેવાલો અનુસાર તે બ્રાહ્મણાબાદમાંથી મળી આવી હોવાનું પણ કહેવાય છે.&lt;ref&gt;Five deities of Panchopasana, G. Bhattacharya, in Studies in Hindu and Buddhist Art edited by P. K. Mishra, p. 199-200&lt;/ref&gt; તે હાલમાં [[કરાચી]] ખાતે આવેલા [[પાકિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય|પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય]]માં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે.

ગુપ્ત કળાની આટલી મોટી ધાતુની મૂર્તિઓ ખૂબ જ ઓછી બચી છે, અને તેમાંય હિન્દુ વિષયવસ્તુ ધરાવતી મૂર્તિઓ તો અત્યંત વિરલ છે. તાંબાની મિશ્રધાતુની વસ્તુઓમાં સામાન્ય રીતે બને છે તેમ, આ મૂર્તિની સામગ્રીના વર્ણનમાં પણ તફાવત જોવા મળે છે; તેને કાંસું, પીતળ, તાંબુ અને પ્લેટેડ કાંસું (ગિલ્ટ બ્રોન્ઝ) જેવા વિવિધ નામોથી ઓળખવામાં આવે છે. જો તેની પર સોનાનો ઢોળ ચડાવવામાં આવ્યો હોય, તો પણ હવે તેનો બહુ ઓછો ભાગ બાકી રહ્યો છે.

== વિવરણ ==
ચાર મસ્તક ધરાવતી બ્રહ્માની આ કાંસ્ય પ્રતિમાની ઊંચાઈ ૩ ફૂટથી વધુ છે. સ્વતંત્ર શિલ્પ તરીકે બ્રહ્મા સામાન્ય રીતે ચાર મસ્તકવાળા હોય છે, પરંતુ ભીંત-શિલ્પો (reliefs)માં તેઓ ઘણીવાર ત્રણ મસ્તકવાળા જોવા મળે છે. અહીં તેમને બે હાથ સાથે ઊભેલા દર્શાવવામાં આવ્યા છે; તેમણે ધોતી અને યજ્ઞોપવીત ધારણ કરેલાં છે, પરંતુ તેમના શરીરે કોઈ આભૂષણો નથી.&lt;ref&gt;Indian Costume, Govind Sadashiv Ghurye, Popular Prakashan, 1966, Figure 100.&lt;/ref&gt; વાસુદેવ શરણ અગ્રવાલ તેને &quot;આ સમયગાળાની ધાતુ-ઢલાઈ કળાનો એક અત્યંત ઉત્કૃષ્ટ નમૂનો&quot; ગણાવે છે.&lt;ref&gt;Indian Art - Volume 2, Vasudeva Sharana Agrawala, Prithivi Prakashan, 1977, Page 43&lt;/ref&gt; શ્રીરામ અને શંકર ગોયલ તેને &quot;ગુપ્તકાલીન ધાતુ-શિલ્પીઓની કલાત્મક પ્રતિભાનું સાચું સ્મારક&quot; કહે છે.&lt;ref&gt;Indian Art of the Gupta Age: From Pre-classical Roots to the Emergence of Medieval Trends, Editors Śrīrāma Goyala, Śaṅkara Goyala, Kusumanjali Book World, 2000, p. 85&lt;/ref&gt; સિંધમાં પ્રાપ્ત ગુપ્તકાલીન કલાના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ તરીકે તેને ઓળખવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;Vakataka - Gupta Age Circa 200-550 A.D., Ramesh Chandra Majumdar, Anant Sadashiv Altekar, Motilal Banarsidass Publ., 1967, p. 435&lt;/ref&gt;

આ કલાકૃતિ સૂચવે છે કે સિંધ એ ધાતુકામનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર હતું.&lt;ref&gt;Objects of Translation: Material Culture and Medieval &quot;Hindu-Muslim&quot; Encounter, Finbarr Barry Flood, Princeton University Press, 2009,  p. 50&lt;/ref&gt; [[મીરપુર ખાસ]] ખાતેથી પ્રાપ્ત બ્રહ્માની આ પ્રતિમાનો ઉપયોગ કલા-ઇતિહાસકારો દ્વારા ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતી અન્ય કલાકૃતિઓ સાથે તુલના કરવા માટે વ્યાપકપણે કરવામાં આવ્યો છે.&lt;ref&gt;South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe Held in Paris, J. E. Van Lohuizen-De Leeuw
BRILL, 1979. The image of the Brahma from Mirpur Khas is on the cover. [https://books.google.com/books?id=H2GW1PTHQ1YC link]&lt;/ref&gt;

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>e9xyfbutnogqmaqhn5dxn4rne1uuzpt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ચર્ચા:મીરપુર ખાસના બ્રહ્મા</title>
    <ns>1</ns>
    <id>155511</id>
    <revision>
      <id>906733</id>
      <timestamp>2026-11-03T04:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-gu</comment>
      <origin>906733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="cifj86xsiu87js22edfxltvagz8wk8h" xml:space="preserve">{{એશિયાઈ માસ પ્રતિયોગિતા ૨૦૨૬}}</text>
      <sha1>cifj86xsiu87js22edfxltvagz8wk8h</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>