વિકિસ્રોત guwikisource https://gu.wikisource.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા) વિશેષ ચર્ચા સભ્ય સભ્યની ચર્ચા વિકિસ્રોત વિકિસ્રોત ચર્ચા ચિત્ર ચિત્રની ચર્ચા મીડિયાવિકિ મીડિયાવિકિ ચર્ચા ઢાંચો ઢાંચાની ચર્ચા મદદ મદદની ચર્ચા શ્રેણી શ્રેણીની ચર્ચા પૃષ્ઠ પૃષ્ઠ ચર્ચા સૂચિ સૂચિ ચર્ચા સર્જક સર્જક ચર્ચા શ્રાવ્યપુસ્તક શ્રાવ્યપુસ્તક ચર્ચા TimedText TimedText talk વિભાગ વિભાગ ચર્ચા Event Event talk 104 73310 223286 223098 2026-07-12T16:14:27Z Amvaishnav 156 /* Proofread */ 223286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૬૬||સંસ્કાર કથાઓ}}<hr>'''</noinclude><br> <br> '''[ ૨૨ ] વિવેક દશમો નિધિ !''' <br> <br> {{gap}}{{મોટો અક્ષર|'''ઘ'''}}ણાં ઘણાં વર્ષો પહેલાં બનેલો આ બનાવ છે. એક વખત રાજહંસ રાષ્ટ્રપાલ વિચારમાં પડી ગયો. એની પુત્રી કુમારી રાજહંસી ઉમ્મર લાયક થઈ હતી. પણ એ પરણાવવી કોને ? પંખીની સૃષ્ટિમાં તો એને લાયક કોઈ મળે નહિ ! {{gap}}એણે બધાં પંખીને સંભારી સંભારીને ગણ્યાં. સૌથી પહેલા લીધો ગરૂડ. પણ બાપલ્યા રે! એ તો એટલુ ઉંચે ઉડનારો કે ન પૂછો વાત ! પોતાની પુત્રી એને પરણાવવી એ કાંઈ ઠીક નહિ ! એમ એક પછી એક બધાને સંભાર્યા : છેવટે બધા પંખીને સંભારતાં સંભારતાં એની આંખ મોર ઉપર ઠરી ! મોર કાંઈક ઠીક ! રૂપાતો તો ખરો ! માંહ્યલા ગુણ મા’દેવજી જાણે, પણ દેખાવે તો ઠીક ! {{gap}}એણે પોતાની પુત્રીનો સ્વયંવર રચ્યો. પંખી બધાં ત્યાં પોતપોતાનો ભભકો સજીને આવ્યાં. કાગડો આવ્યો. કેટલાંય પીંછાં ખેાસીને મોરની ચાલ ચાલતો કૂકડો આવ્યો, રોફ મારઓ કોયલ<noinclude></noinclude> c98sr3j5me4nc1m3j0qmn7xktwypbqr 104 73311 223287 223099 2026-07-12T16:21:09Z Amvaishnav 156 /* Proofread */ 223287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|સંસ્કાર કથાઓ||૬૭}}<hr>'''</noinclude>આવ્યો. પોતે કાળો. એટલે એણે મધુર આલાપ માંડ્યો ! બિચારું કબુતર પણ આવ્યું. પોતપોતાના મનમાં સૌ સવાશેર ! સૌને એમ કે વખત છે રાજહંસીકુમારી આપણને પસંદ કરે તો ! જાવું ખરું. આપણે ક્યાં કમ છીએ ? {{gap}}એટલે બધાં ત્યાં આવ્યાં તો ખરાં ! પણ કોઇ મોરને પહોંચી શકે? એની કલગી, એનાં રૂપ રંગ, એની જબરજસ્ત પિંછાની છટા, એની આંખ, એનો ટૌકો, એની પાસે બધાં ફિક્કાં લાગે ! {{gap}}રાજહંસીએ પણ મોરને જ પસંદ કર્યો એના પિતાને પણ એ ઠીક લાગ્યું. એણે એની વાત કબુલ રાખી. {{gap}}પણ બન્યું એવું કે મોરભાઈની પસદગી થઈ ને મોરભાઈ ફુલાયા ! એ તો માંડ્યાં નાચવા ! આમ જુએ ને નાચે! તેમ જુએ ને નાચે! એમને એમ કે મારા જેવો કોઈ રૂપાળા નથી ને કોઈ હોંશિયારે નથી ! {{gap}}બિચારા મોરભાઇ ! સમજે નહિ કે આ હું નાચું છું પણ પોત મારું ખુલ્લું થાય છે ! અત્યારે નાચવાનનો આ પ્રસંગ નથી, એ મોરભાઈ કાંઈ સમજે ને<noinclude></noinclude> k0po4d2vvuibqlho3b1l7liurq3lw7p 104 73312 223288 223100 2026-07-12T16:29:12Z Amvaishnav 156 /* Proofread */ 223288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૬૮||સંસ્કાર કથાઓ}}<hr>'''</noinclude>કારવે ! એ તો નાચવે જ ચડી ગયા ! {{gap}}રાજહંસે એ જોઇને બીજાં પંખીને પૂછ્યું : ‘આ નાચે છે કેમ ? અત્યારે તો એવો કોઈ પ્રસંગ નથી ! પંખીઓએ કહ્યું : ‘ તમારી પુત્રી મળવાથી એ હરખાઈ ગયો છે !’ ‘ ઓહો ! ત્યારે તો એનામાંથી વિવેકને ખસતાં વાર જ નથી થતી ! {{gap}}તાલ જોઈ ને રાષ્ટ્રપિતા રાજહંસ સમજી ગયો. મોરભાઈ દેખાય છે રૂપાળા પણ વાતમાં કાંઈ માલ નથી ! એણે તરત વિચાર ફેરવી તોળ્યો ! {{gap}}મોરભાઈ તો હવે ઢીલા પડી ગયા, નાચવું નાચવાને ઠેકાણે રહ્યું ને દોડ્યા રાજહંસ પાસે ! “ મારામાં શું ખામી દીઠી કે મને હવે નાપસંદ કરો છો મહેરબાન? શુ હું રૂપાળો નથી ? આ કલગીની તાલે કાઈ પંખીની કલગી છે ખરી ? મારા જેવાં રંગ રૂપ કોઈની પાસે છે? ને પીંછાં? ભારો એક પીંછાં કોઇ પાસે હોય તો બતાવો તો ખરા? શા માટે મને હવે નાપસંદ કરવામાં આવે છે?’ {{gap}}રાજહંસે જવાબ દીધો : 'હે મયૂરરાજ ! તમે રૂપાળા છો આંખે પણ નમણા છો. પીછાં તો<noinclude></noinclude> h2xz266mz3qeiot1yowlr8lj82thrny 104 73313 223289 223101 2026-07-12T16:36:59Z Amvaishnav 156 /* Proofread */ 223289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૬૯||સંસ્કાર કથાઓ}}<hr>'''</noinclude>તમારાં જ એ વાત પણ સાચી. પરંતુ અમે તો રહ્યા રાજહંસ. અમારે મન તો વિવેક–એ પહેલો ગુણનિધિ ! જેનામાં એ ન હોય એનાં રૂપ રંગ શોભા અને વિદ્યા બધાંય અમારે મન એક કોડીનાં ! અમે તો રાજહંસ ! મયૂરરાજ ! આપ હવે સીધાવો. કોઈ ઢેલ ગોતી કાઢો-રાજહંસી તો તમારે ત્યાં નહિ શોભે !’ <br><br> '''[૨૩] ધનનું રહસ્ય !''' <br><br> {{gap}}{{મોટો અક્ષર|'''એ'''}}ક માણસ પાસે ધણી જમીન હતી. હવે એક વખત, એવા તે માગ્યા મે વરસ્યા, કે એની જમીનમાં જાણે નર્યુંં સોનું પાક્યું એટલો બધો પાક થયો કે એને ક્યાં નાખવો એનો એને વિચાર થઇ પડ્યો. એણે વિચાર્યું કે જોઇતું અનાજ રાખી લેવું. અને બીજું વેચી મારીને રોકડા નગદ કરી લેવા ! એ નગદને દપટી દેવા ભોમાં. ને પછી નિરાંતે બેસીને ખાધા કરવું ! હવે આપણે કાંઈ મહેનત કરવી ને કારવવી ! ભગવાને આટલું બધું આપ્યુ છે તો ઘેર બેઠાં મજા ન કરીએ<noinclude></noinclude> clk4cqpx2huuoa1hf3qtxszbcclvkyc 104 73314 223290 223102 2026-07-12T16:43:57Z Amvaishnav 156 /* Proofread */ 223290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૭૦||સંસ્કાર કથાઓ}}<hr>'''</noinclude>એમ વિચાર કરીને એણે તો પોતાના આળસુ જીવનનો નકશો પણ ઘડી કાઢ્યો. સવારે મોડું ઊઠવું, ચા પણ નિરાંતે નવ – દસ વાગે પીવી. પછી જરા હરવું, ફરવું, ટેલવું. બજારેથી શાક લાવવું, જમવું, બપારે ખેંચી કાઢવી. સાંજે ફરવા જવું. દેવદર્શન કરી આવવાં. વાળુ કરીને સૂઈ જાવું ! {{gap}}બોલો ! આ જીંદગી કેવી મજાની? ક્યાંય કમાવા જાવું નહિ, કાંઈ મહેનત કરવી નહિ, ને નિરાંતે બેઠા હીંચક્યા કરવું ! {{gap}}ખરેખર એ માણસને લાગ્યું કે મેં તો સ્વર્ગ મેળવ્યું છે. {{gap}}એ પેાતાના સ્વર્ગનું સ્વપ્નું ઘડતો સુઈ ગયો. {{gap}}તે રાતે એને એક સ્વપ્નું આવ્યું. સ્વપ્નામાં એણે એક દેવદૂત જોયો. એણે કહ્યું : ‘ ભાઇ ! તેં તારું સમય પત્રક તો બરાબર ઘડી કાઢ્યું છે. પણ તે ભલે, દસ વર્ષ ચાલે એટલા નગદ ભોંમાં ભંડારી દીધા હાય, ને દસ વરસની મ્જાનો નકશો ઘડી કાઢ્યો હોય, પણ એમાં વાંધો એક જ છે. આવતી કાલે તારે જાવુ પડશે તો ? એનો તેં વિચાર કર્યો?’ {{gap}}'એ તો હું ભૂલી જ ગયો !' પેલા માણસે<noinclude></noinclude> dfggkps26j8f92ksg36zwfublv1faoi