Wikipedia
guwwiki
https://guw.wikipedia.org/wiki/Weda_Tangan
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Media
Vonọtaun
Hodidọ
Zinzantọ
Zinzantọ hodidọ
Wikipedia
Wikipedia hodidọ
Wepo
Wepo hodidọ
MediaWiki
MediaWiki hodidọ
Ohia
Ohia hodidọ
Alọgọ
Alọgọ hodidọ
Adà
Adà hodidọ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Afọ
0
76
45086
22864
2026-07-10T18:16:55Z
~2026-22643-79
2482
45086
wikitext
text/x-wiki
[[Wepo:Gray1240.png|thumb|Afọ]]
'''Afọ''' yin nuhe nọ yin yiyizan nado hẹnnu dote. Ohẹ̀ lẹ po gbẹtọvi lẹ po nọ tindo afọ awe. Onu devo lẹ taidi tavo, ojan lẹ lọsu tindo afọ lẹ nado hẹn yé dote. Kanlin lẹ nọ saba tindo afọ awe kavi ẹnẹ, kanlin he nọ tindo ohu to nẹgbe lẹ taidi ovẹ́ kavi oló nọ tindo afọ ẹnẹ, ṣigba nutogbẹ̀ flinflin devo lẹ taidi ayẹyẹ kavi aklekle lẹ nọ tindo afọ ṣidopo, ṣiatọn kavi wiawe podọ [[Kanlin|Kanlin]] kavi owanvu flinflin delẹ tin he nọ tindo afọ susu.
[[Adà:Lẹnunnuyọnẹn]]
do4h2obzz5cu88au2ih2lanctktignm
Alọnuzọnwiwa
0
132
45078
32766
2026-07-10T18:07:16Z
~2026-22643-79
2482
45078
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alọnuzọnwiwa''' wẹ [[azọ́n]] he gbẹtọ lẹ nọ plọn bo nọ yi [[alọ]] do wa lẹ. Mahopọnna dé he [[azọ́n]] lọ sinyẹn sọ [[alọ]] wẹ yé nọ zan po azọnwanu devo lẹ po dó wazọn lọ.
'''Alọnuzọnwatọ''' wẹ mehe ko plọn [[azọ́n]], bo sọ yín nuyọnẹntọ de bo nọ yi alọtata podo [[azọnwanu]] lẹ po do nọ wazọn bosọ nọ basi nuzinzan lẹ.
Alọzọn susu wẹ tin to [[Gbagli]], [[alọnuzọn]] delẹ wẹ:
*Amazọnwiwa
*Fọtodide
*Whevihuhu
*[[Glezọn]]
*[[Afọpatitọ]]
*Avọtitọ
*Oda pipa
*Oda bibla
*Ozàn linlọn
*Ozẹ́n bibasi
776m4dj9s4ipbm1j31tol5xqs18dgt9
Awulẹpamẹ
0
152
45091
26797
2026-07-11T10:38:41Z
~2026-22643-79
2482
45091
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Awulẹpamẹ''' yin fihe gbẹtọ lẹ nọ yi nado basi klọwe mẹdetiti tọn. Ehe bẹ afọdaitẹn, awulilẹ, alọkiklọ po numẹkiklọ po hẹn. Ohọ lọ mẹ sọgan bẹ sinhẹnnu hẹn. To [[Amẹlika]], awulẹpamẹ nọ saba zẹẹmẹdo ohọ he do afọdaitẹn. To oto susu mẹ, afọdaitẹn wẹ e nọ yin yiylọdọ.
==Otàn==
To [[owhe]] 3000 die jẹnukọnna wiwa klisti tọn, Otò de nọ saba do ohọ vonọtaun de na gbẹtọ lẹ nido lawu to finẹ. To whedelẹnu, e nọ yin ada [[nuwiwa]] sinsẹn tọn de. Bẹsọn [[owhe]] 1600, awulilẹ to gbangba ma sọ yin alọkẹyi ba. To ojlẹ ehe mẹ, gbẹtọ lẹ nọ basi awulẹpa do ohọ yetọn mẹ.
==Alọdlẹndonu lẹ==
5iopf8vdidy3m4bxfwuh2ng6g159h0s
Awà
0
153
45093
19402
2026-07-11T10:41:39Z
~2026-22643-79
2482
45093
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Awà''' yin dopo to awutugonu kanlín kavi agahún tọn mẹ he nọ dike e nọ zlọn.
==Awà kanlin tọn==
Awà yin nutitengbe he nọ gọalọna kanlin taidi óhẹ lẹ na ye nido zlọn. To whenuena yé ho awà yetọn lẹ, yé nọ zlọn sọn kọmẹ. [[Kanlin]] he tindo awà lẹ wẹ óhẹ, toké po owán delẹ po. Awà óhẹ lẹ tọn gọna ofún lẹ. Awà toké tọn yin awuwlena po ayu po. E ma yin ohẹ lẹpo po kanlin he tindo awà lẹpo po wẹ sọgan zlọn.
<gallery>
Image:Flight.gull.arp.600pix.jpg|ohẹ.
Image:Maybug.jpg|Awà owánvu tọn.
Image:Swan.spreads.wings.arp.jpg|Awà tọmẹpápá tọn.
Image:Pteropus vampyrus1.jpg|Awà toké tọn.
</gallery>
==Awà he yin bibasi po alọ po==
[[Wepo:Wing.two.arp.600pix.jpg|thumb|Awà agahún tọn.]]
Agahún lọsu tindo awà lẹ. Awà agahún tọn ma nọ whan, otẹn dopo mẹ wẹ e nọte do, ṣigba awà lọ lẹ nọ gọalọna agahún na e nido zlọn eyin e họnwezun ganji.
46gvauk47p906fmmch05dwty5aq0jvk
Awọntin
0
155
45074
26393
2026-07-10T18:03:47Z
~2026-22643-79
2482
45074
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Awọntin''' yin awutugonu he nọ dike na gbẹtọvi po [[Kanlin|kanlin]] lẹ ni sewan. Awọntin sọ nọ gọalọ na kanlin nadọ gbọ. E do ada dẹlẹ he nọ hẹn nado wazọn bo sẹ owẹn do apọnmẹ. To gbẹtọ go, awọntin tin nukọn to ota [[nukunmẹ]]. Huhlọn awọntin tọn dopodopo sọgbe hẹ kanlin dopodopo. Di apajlẹ, Avun sin awọntin tindo huhlọn nuwhẹnwan tọn hugan gbẹtọ. Awọntin tindo huhlọn nado flin owan donu voovo 50,000. Awọntin yin nujọnu na agbasalilo. Awọntin tindo nugopipe lọ nado de diho sọn jẹhọn he nọ yin gbingbọn mẹ. Awọntin tindo nugopipe delẹ he zọn bọ e sọgan whlẹn owan pọn. Eyin awọntin tindo nuhahun de, Agbasa blebu wẹ nọ yin bibẹpla. Di apajlẹ, eyin awọntin tindo nuhahun alinpọn tọn, e nọ hẹn vẹawu nado gbọ, damlọn kavi vo sọn lanmẹ. Ninọmẹ devo lẹ sọgan yinuwa do awọntin ji taidi hundidi sọn awọntin mẹ.
==Alọdlẹndonu lẹ==
[[Adà: Awutugonu lẹ]]
md4agfowlceu6h5ctx3utnme5c4ezfp
Democracy
0
260
45092
5558
2026-07-11T10:39:04Z
~2026-22643-79
2482
45092
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Democracy''' zẹmẹdo osẹndai gbẹtọ lẹ tọn, yinkọ lọ yin yiyizan to aliho voovo mẹ to tonudọgbẹ to fihe gbẹto lẹ sọgan tindo mahẹ, to tito de sọgan bẹpla dehe ye nọ deanana agbegbe yetọn do ji. To egbezangbe aliho susu mẹ ehe sọgan yin bibasi te.
# Gbẹtọ lẹ nọ basi dide gando osẹn yọyọ lẹ go, bo nọ diọ dehe ko dẹn to aimẹ lẹ, ehe nọ saba yin yiylọ dọ democracy tlọlọ tọn (''Direct Democracy'').
# Mẹlẹ nọ de nukọntọ, nukọntọ ehe lẹ nọ basi gbemima yetọn gando osẹn go. Ehe nọ saba yin yiylọ dọ ''Representative Democracy''. Aliho he mẹ ye nọ yin dide te nọ yin yiylọ dọ Vobibla. Vobibla nọ wa aimẹ to titoji kavi yin mẹhe to ọtẹn aṣẹpipa tọn mẹ yin matintọ
# To whedelẹnu, gbẹtọ lẹ nọ bayi osẹn yọyọ lẹ kavi diọ dehe ko to ayimẹ lẹ. Ehe nọ saba nọ yin yiyizan taidi ''Referendum'', ehe nọ tindo sọha godonọnamẹtọ lẹ tọn.
# Gbẹtọ he nọ saba su kavi whe, ehe nọ saba sọawuhia, di apajlẹ, yin ye to ''Jury by Trial'', ehe nọ yin yinyọnẹn do ''Sortition'' kavi ''Allotment''. To whẹho delẹ mẹ, jury lọ wẹ nọ basi dide kanbiọ vlavo gbẹtọ lọ wa nuylakan kavi lala. To Europe trial po jury po nọ saba yin yiyizan na ninọmẹ he yin walọgblezọn ylankan lẹ, dehe taidi akọhiho, alẹnu bibasi.
Nado lẹzun stable democracy, ayimatẹn nọ saba yi ninọmẹ he nọ yin democratic consolidation. Democratic yin ada awetọ dictatorship tọn, ninọmẹ tonudidọ de he mẹ huhlọn nọ yin zize do mẹdopo ji nado dugan do togbo dopo ji. Awugbopo political pluralism, gbẹtọ lẹ nọ mahẹ to tonudọgbẹ pẹvipẹvi lẹ mẹ po tito mẹde didohia tọn vude.
Ninọmẹ tonudidọ tọn yin gbẹtọ lẹ ko blavo po, mẹhe yin dide bo biọ họmẹ. Aliho he mẹ ehe nọ yin bibasi nọ bọawu. Mẹhe yin dide po ovo po lọ nọ yin dide. vlavo, tonudọgbẹ he yin dide lọ to tonudọgbẹ dopo mẹ, kakati nado de mẹde Gbẹtọ lẹ nọ blavo na tonudọgbẹ de mẹhe na yin nukọntọ.
Susu to mẹhe nọ yin dide lẹ mẹ dona jẹ yanwle delẹ kọn. Ye do nuhudo nado jẹ owhe delẹ kọn kavi tonudọgbẹ lẹ wẹ na bayi gbemima vlavo eyin ye penugo nado wa gbeta lọ kọn kavi hẹn azọn denamẹ yetọn di.
01b7ldugzl4rsfwx1hbi6gzs0inoh1t
Gbéyantọ
0
327
45085
26108
2026-07-10T18:15:39Z
~2026-22643-79
2482
45085
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gbéyantọ''' yin mẹhe nọ yi zungbomẹ nado din kanlin bo hui. [[Kanlin]] po gbẹtọvi lẹ po nọ yangbé na [[Nududu|nududu]]. Sọn hohowhenu gbọn wẹ gbẹtọvi lẹ ko nọ yangbé. Ye nọ zan owhán, todin gbẹtọ lẹ nọ zan óso po ogá po. Mẹdelẹ no hu kanlin na nuzinzan devo lẹ taidi na avọ kavi adọtẹn. kavi nado do yẹyigona owhe de kavi nado sa. To fidelẹ, gbeyinyan tindo osẹn delẹ. Gbeyinyan sogan yin nudagbe nado de kanlin ylankan lẹ po. Gbeyinyan ko zọn bọ kanlin delẹ ma yọn mọ ba.
==Alọdlẹndo lẹ==
pfil1i9gs9a1e23te5ffsz7690vgy8u
Họmẹsì
0
369
45080
28599
2026-07-10T18:10:06Z
~2026-22643-79
2482
45080
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Họmẹsì''' yin whekanlin de bo nọ nọ họmẹ, e taìdì ovẹ gbamẹ tọn. Ṣìgba họmẹsi whe taun, na eyindọ e wa klo hugan, kiklo e tọn ma nọ hugan fẹnsu, e do nukun awe, [[afọ]] awe to nukọn awe to godo e bayi [[afọ]] ẹnẹ, e sọ do [[osí]] gli de, e nọ wun owan flinflin lẹ du, whẹpodo e do nọ mọ ye du e nọ ṣọ ye ganji bọ ye nọ lẹndọ e ma yin nugbẹte de, ye nọ wa dọn sẹpọ ẹ, e na wa gbọn mọ dali bo ṣẹ wunwun ye du ji. E nọ tẹdo ado go kavi ozaji go po alọpahomẹ etọn po afọpahomẹ etọn po, e ma sọ nọ flẹ kavi jai gbede.
Ni dọ ye tlẹ gba ohọ bo bayi oza etọn mlẹnmlẹn họmẹsi na biọ họmẹ janwẹ.
r4p2bgnmuhpn75yh7e7iotwmilrbv15
Jijọho
0
411
45075
26101
2026-07-10T18:04:49Z
~2026-22643-79
2482
45075
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jijọho''' yin ojlẹ he Avun kavi awhan depope ma tin. To ada he gblo mẹ, Jijọho zẹmẹdo ninọmẹ kọndopọ tọn abọẹ kavi whiwhẹ he ma yin aliglọnna gbọn nudepope dali, di whẹndo dé he ma do nuhe na wluii. Gbẹtọ susu lẹ pò tito lẹ po jlo Jijọho. Ogbẹ dopo he yin didoai nado hẹn Jijọho wa to Akọta lẹ ṣẹnṣẹn podọ nado hẹn podo wa na awhan lẹ wẹ, Alẹnu Akọta lẹ tọn. To whẹkẹwhan tintan godo whenue e ma glọnalina whẹkẹwhan awetọ, e yin adadiọna po kọndopọ Akọta lẹ tọn po he tẹnpọn nado hẹn aihọn tin to Jijọho mẹ. Ehe zẹmẹdo dọ eyin Akọta de yin awhantọn gbọn Akọta Devo dali bọ e ma yin ewọ wẹ dinho hagbẹ he po lẹ na yiavun naẹ. Aliho ehe mẹ wẹ kọndopọ akọta lẹ tọn yiavunlọ na South Korea po Kuwait po te to whenue ye yin awhantọn. Martin Luther pẹvi kan to weklanhanmẹ etọn sọn ganhọ Birmingham tọn mẹ dọmọ Jijọho nugbo ma yin dọ hunyanhunyan ma na tin gbà, ṣigba awusọhia whẹdida dodo tọn dona tin. To hogbe devomẹ Jijọho nugbonugbo hugan dọ nuhahun ma tin, amọ mẹtọnhopọn dona tin, enẹ wẹ nọ hẹn Jijọho wa. Afred Nobel dowatọ Ajọ whemẹwhemẹ tọn na nunina Vonọtaun de (''Nobel prize'') na mẹhe wá nususu nado hẹn jijọho tin to aihọn mẹ lẹ.
==Nuyise Sinsẹn Tọn Po Jijọho Po==
Buddhist lẹ yise dọ alọ sọgan jẹ Jijọho go eyin yajiji lẹpo doalọte. Nado mọdọ yajiji doalọte bọ Jijọho hẹnai mẹsusu tẹnpọn nado hodo nuplọnmẹ he yin yiylọdọ, [[Nugbo]] Gigonọ Ẹnẹ́ Júù Lẹ tọn po Klistiani lẹ tọn po. Yise dọ Jijọho nugbo tọn nọ wa sọn haṣinṣan mẹdetiti tọn hẹ Jiwheyẹwhe po mẹ. Jésù Klisti he yin yiylọdọ Ahọvi Jijọho tọn to owe Isaiah tọn mẹ dọmọ yẹn jo Jijọho ṣie dó na mi, yẹn na Jijọho ṣie mi, yẹn ma na mi to aliho he mẹ aihọn nọ na mẹ te gba. Mí dike ahun mítọn biọ bẹwhlu mẹ blo, mi dibu blo. Jòhánù 14:27.
==Jijọho Ahunmẹtọn==
2y3lz5gcs6fm17vutqpxuylmphzhbcl
Nugbo
0
548
45084
26096
2026-07-10T18:13:38Z
~2026-22643-79
2482
45084
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nugbo''' yin Nudepope he Sọgbe (nuhe jọ) kavi pẹvide to e mẹ. É sọgan yin hodọdopọ nugbo. Oho kavi Nuhe ma yin nugbo yin lalo kavi Ovọ. Nuhe yin nugbo jọ; ṣigba nuhe yin lalo ma jọ. Aristotle sọ; Nado dọ nuhe ma jọ kavi Nuhe ma yin nugbo yin lalo., Podọ Nado dọ nuhe yin mọ yin nugbo. Mọdopolọ ọjọ dé sọgan yin sọdọ dó Lehe nulẹ tin te dai, ehe sọgan yin nugbo eyin é gbẹ to mọ kakajẹ din. Nugbo yin dide sọn hogbe ehelẹ mẹ to yovogbemẹ, trìewp, trèuwp, trywp, trewpe mẹ.
Zẹẹmẹ susu lẹ wẹ ko yin bibasi na Nugbo, delẹ to e mẹ die:
#Nado dindona eyin hodidọ dé sọ̀gbe.
#Nado dindonanu to Whenue kanbiọ kavi Nuhahun dé fọndote.
#Nuyonentọ susu lẹ wẹ ko de linlẹn yetọn tọ́n gando Ehe go.
==Apajlẹ==
*Nugbo wẹ dọ Avun yin [[Kanlin]] dé, E ma yin nugbo (lalo) dọ Avun yin jinukun dé.
*Eyin Nugbo dọ ohẹ dodo nọ yin mimọ to mauritiọsi (na Nugbo tọn é ma yin mimọ to filẹpo). É mayin nugbo dọ ohẹ dodo tin.
*E mayin nugbo dọ yunikọnu tin, E yin nugbo dọ yunikọnu matin.
==Yinkọ devo lẹ==
Nuhe ma yin nugbo yin lalo. Nugbo daa didọ̀ sọ nọ yin yiylọdọ lalo. Eyin mẹde dọ nugbo, mi sọgan ylọ mẹlọ dọ Nugbonọ, hodidọ he ma bẹ Nugbo hẹn nọ yin yiylọdọ lalo eyin mẹhe to holọ dọ yọnẹn dọ oho lọ ma yin Nugbo. Mẹhe to Nuhe mayin nugbo dọ sọgan yin yiylọdọ lalonọ.
==Nugbo po Lalo po to nulinlẹn po nuyise po mẹ==
Etẹwẹ yin Nugbo? Pontiu Pilatu (Johanu 18:38)
Nugbo yin dopo to nuyinyọnẹn to nulẹpọn mẹ. Awetọ yin lalo. To òhiá mẹ Nugbo nọ yin kinkan dole,T, T kavi I. Aristotle wẹ yin mẹtintan he yi nulinlẹn dó whlẹpipazọn mẹ enọ yin yiylọdọ (propositional logic) nulẹnpọn Devo lẹ nọ bẹ nulinlẹn matimatiiki tọn kavi yẹhiadonu lẹ hẹn. Boolean algebra sọ bẹ lalo po Nugbo po hẹn.
Kanṣiṣa he tin to oyọnẹn nubibiọ po Numimọ po nukun po ṣẹnṣẹn nọ yin yiyizan gbọn oyọnẹn jowamọnu lẹ po nuyise lẹunuyọnẹn lẹ dali.
==Weda he sẹpọ yedelẹ==
==Nugbo titengbe lẹ==
==Nujọnu yinyin Nugbo tọn==
==Veritasi==
==Alọdlendonulẹ==
7s8j85lnexzzr0gu1c62jafwx72rfny
Odanflo
0
561
45081
25347
2026-07-10T18:10:33Z
~2026-22643-79
2482
45081
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Odanflo'''. Odan ma nọ do awà, mọwẹ e ma sọ nọ do [[afọ]], enẹwẹ zọn bọ ayu etọn do nọ tli bo sọ nọ do huhlọn bo ma sọ nọ tlẹn ni e to dindọnẹn. Odan de lẹ nọ dọnẹn gbọn atin he [[Agbasa]] etọn ma mlẹn bo ṣi kanṣanklan dé go. Odan delẹ sọ nọ dọn ayu yetọn gbọn aigba zannu tọn de ji.
==Nuhe zọn bọ oflo Odan tọn do nọ tli sọmọ.==
Odan wunmẹwunmẹ wẹ tin, oflo delẹ tọn sọ nọ tli hugan devo lẹ tọn. Ṣigba nude tin he ye nọ yi do di yede lẹ, oflo kavi ayu yetọn nọ tli to gbonu bo nọ bọ̀ to homẹ̀.
==Nuhe zọn bọ e do wa yin nujọnu sọmọ.==
Dodinnanutọ he yinkọ e tọn nọ yin ''Marie Cristin Klein'' dindona ẹn bo wa tadonakọn bo dọmọ nudepope he tli to gbonu bo sọ wa bọ to homẹ, nọ do huhlọn taun, é sọ nọ nọte gligli do fihe ye jlo dọ ni nọte do, nuhewutu fide biọ homẹ, bọ fide tọnjẹgbonu nìyẹn.
Nujọnu ehe gando odanflo go wẹ nọ zọn bọ adọmẹ Odan tọn nọ tẹ do aigba ganji, e sọ nọ gọalọ na ẹn nado dọn gbọn aigba he ma mlẹn ji, mọdopolọ eyin ye to didọn gbọn zannu de he ma mlẹn de ji ye ma nọ gbleawu kavi dọ ayu yetọn ni tlẹn. Nujọnu devo die, osun awe kavi osun atọn-atọn gblamẹ wẹ ye nọ diọ oflo yetọn, enẹ sọ nọ zọn bọ ayu kavi oflo yetọn nọ tli bo sọ nọ nọte ganji to fikanṣanklan lẹ. Odanflo sọgan yin yiyizan na nu susu, di apajlẹ ye nọ yí do tẹ́ odò na afọpa, e nọ zọn bọ gbẹtọ ma na dli jai, mọdopolọ ye nọ yi do basi okan dé he nọ yin yiyizan to azọnwhe lẹ nado dọn atin kavi agban pinpẹn lẹ. Nususu gbẹ sọ tin gando '''Odanflo''' go.
fa2ql42hib3dafgbg32z01hhtrx0gjc
Osẹnsisa
0
602
45087
19451
2026-07-10T18:18:34Z
~2026-22643-79
2482
45087
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Osẹnsisa''' wẹ nado yi osẹn dó dé yẹdide dé kavi nado sanudo Ohọ, Ado, kavi Ògán de nado hẹn ẹn yọnwhanpẹ. Osẹn wunmẹwunmẹ wẹ tin bọ yé nọ yi dó sanu, delẹ to emẹ wẹ osẹn osinọ, osẹn aminọ, po osẹn odẹnọ dé po. Nudetọ delẹ nọ zan wekantin, devo lẹ sọ nọ zan Akan podọ ga wekannu devo lẹ.
Yẹdide je yọnwhanpẹ lẹ mọ saba yin zizesẹdo yẹdidehọsa lẹ taidi dehe ye bọ ylọdọ ''National Gallery'' to [[London]] po Louvre po to [[Paris]] fie yẹdide he diyin hugan to aihọn lọ blebu mẹ yin tẹ, yẹdide lọ wẹ yé nọ ylọdọ Mona Lisa. Leonardo da Vinci wẹ yinkọ mẹhe de yẹdide lo ton mọ yin.
Yẹdide se sẹdotẹn wunmẹwunmẹ lẹ wẹ yin lẹdo aihọn pé bọ yẹdide he ye yi osẹn dó doaṣọna lẹ tin to ye mẹ.
Vogbigbọn tin to nudide po Yẹdide po mẹ. Nudide lẹ nọ dó lehe nude tin te do hia, ṣigba Yẹdide lẹ nọ dó nujọnu yinyin nudide de tọn hia. Enẹwẹzọn bọ ni azọn ma fo to Yẹdide deji ema nọ yọnwhanpẹ nado pọn.
Azọn debọdodego Ẹnẹ wẹ nọ yin wiwà whẹpo Yẹdide de do nọ yọnpọn:
#Awuwiwle: Osẹnsatọ he nọ yi osẹn dó dé yẹdide dé nọ wleawuna owhlẹ daho de,bo nọ yi osẹn wéwé dó sa ẹ. Enẹgodo e nọ jo e dó bọ e nọ hu ganji. Osẹn wewe lọ nọ hẹn yọnbasi na nupọntọ lẹ nado mọ whanpẹ yẹdide lọ tọn ganji.
#Numima: Nado yi osẹn dó dé yẹdide dagbe de, owhlẹ daho lẹ nọ yin mima dó tẹnmẹ voovo po nukantin dé po nado sa sẹndo fi voovo lẹ na eni dó yọnpọn.
#Osẹnvọsado osẹn ji: Todin osẹn sinmẹ wunmẹwunmẹ lẹ nọ yin sisa dó yedelẹ ji nado hẹn yẹdide lọ wá aimẹ. Bọ todin yẹdide ko to sisẹpọ nujọnu de.
#Nujijlado tẹnmẹ: Fi ehe wẹ nọ hẹn azọn he su hugan to azọn lọ lẹ po mẹ, na fi wẹ yẹdide lọ nọ yin vivọjlado te bọ e dó nọ yọnpọn.
==Alọdlẹndonu lẹ==
0iing0t3gcz8jpfs2baq06g6kn431si
Otàngblo
0
603
45083
44965
2026-07-10T18:13:08Z
~2026-22643-79
2482
45083
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Otàngblo''' nọ dlẹnalọdo bẹplidopọ otàn voovo he ma do dodonu nugbo de he gbẹtọgun lẹ nọ dọ kavi nupinplọn gandọ otàngblo mọnkọ lẹ go. Lẹdo otàn lọ tọn he nọ basi zẹẹmẹ jọwamọnu, otàn po nuyiwa lẹ po. E sọgan sọ dlẹnalọdo nupinplọn gandọ otàngblo mọnkọ go. Otàngblo yin otàn he ma yin nugbo. E zẹẹmẹdo dọ e na gbẹ yin zẹẹmẹ basina. Otàngblo sọgan yin yọyọ kavi hoho. Kandai sọgan nọ ma tin dọ e ji, sigba ada delẹ to otàngblo mẹ sọgan yin nugbo. E sọgan yin yinyọnẹn eyin mẹho de pintan lọ na yọpọvu lẹ. Otàngblo delẹ nọ bẹjẹeji taidi otan nugbo ṣigba dile gbẹtọ lẹ to didọ bosọ to vivọdọ nude lẹ sọgan yin didiọ to emẹ, enẹ nọ zọn bọ nugbo lọ ma nọ họnwun ba. Nudẹlẹ sọgan ko yin didiọ gbọn nuṣiwa dali kavi nado hẹn fọnjlodotenamẹ wutu. Aṣa lẹpọ wẹ tindọ otàngblo etọn. Otàn he gando Glẹki po yẹwhẹ Lomu tọn po go yin otàngblo. Gbẹtọ lẹ no tindo yise to nujijo hoho lẹ he gando nudida po kanlin po go. Di apajlẹ, yẹwhe greek ton [[Zeus]] tindo huhlọn do hinhọn ji. Whedepope he yewhe [[Zeus]] jlo nude, e nọ zan nudida delẹ nado do huhlọn etọn hia. Modopolọ, sogbẹ hẹ otàngblo Hindu tọn. Hẹvioso wẹ yin homẹgblẹ India tọn, yèdọ ogan yẹwhe lẹpọ tọn, Azọnwanu huhlọnnọ etọn daho lọ we Hẹvioso, e yin didọ dọ mẹdepopẹ ma sọgan họngan to whenue e zan azọnwanu ehe do pehẹ mẹde. Devo wẹ yẹwhẹ Egipt tọn, Atum he yin didọ dọ ewọ wẹ da nulẹpo to wẹkẹ lọ mẹ.
== Nuhe otàngblo bẹhẹn lẹ ==
Aṣa lẹpo wẹ tindo otàngblo yẹtọn sọn ojlẹ dindẹn die, nupinplọn gando otàngblo go bẹ nususu hẹn taidi otàn hoho lẹ sinsẹn, otàn do lehe ogbẹ lọ wa aimẹ gbọn po nudida tintan lẹ po. Otàngblo nọ tindo huhlọn po nuyiwadomẹji he sinyẹn taun enẹ lọ wẹ na ko yin whẹwhinwhẹn he wutu e do gbẹ nọ tin to aimẹ dile ojlẹ lẹ to yiyi, to whedelẹnu e nọ yi [[owhe]] fọtọn lẹ. Nuhe tin to e mẹ tintengbe wẹ yin yẹwhe po huhlọn jowamọ gbẹtọvi tọn. To lẹdo delẹ mẹ, nujijọ he ko wayi, otàn hoho lẹ nọ zọn bọ ye nọ pọn otàngblo di nugbo.
== Pọndohlan otàn lẹ tọn do otàngblo ji ==
Na nugbọ tọn otàngblo nọ yin pinpọnhlan taidi nuhe ma jọ, tanpintọ lẹ lẹndọ otàngblo gando nujijọ he ko wa yin ṣiṣakadopọ po ohia sinsinyẹn he tindo zẹẹmẹ lẹ po, kavi ko yin didiọ, kavi ko yin tẹnsẹna dile ojlẹ to yiyi. Aliho dopo nado lẹnnupọn do otàngblo ji wẹ nado pọn otàngblo hlan di lalo.
== Dodinnanu dogọ lẹ ==
f2zbacx0atgict4mugs2rm9kdjkjmvv
Towhan
0
730
45076
28282
2026-07-10T18:05:30Z
~2026-22643-79
2482
45076
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Towhan''' yin awhan de he bẹ to akọ awe kavi akọ susu ṣẹnṣẹn to oto dopolọ mẹ. Whẹwhinwẹn susu wẹ nọ hẹn towhan de wa aimẹ, ṣigba awe wẹ nọ yawu fọn dote.
Tintan wẹ yindọ, eyin akọ voovo lẹ ma kọngbedopọ dọ mẹde ni deanana ye kavi eyin ye ma kọngbedopọ gando lehe oto lọ na yin anadena gbọn, eyin tonudọgbẹ awe ma kọngbedopọ gando mẹhe na nọ deanana oto lọ go kavi na kọdetọn ovo bibla tọn go, ehe sọgan dekọtọn dó awhan mẹ eyin ada awe lẹ ma sọgan kọngbedopọ.
Whẹwhinwhẹn awetọ wẹ yindọ, eyin ogbẹ gbẹtọ lẹ tọn de ma jlo na yin hagbẹ togbo lọ tọn ba, ehe yin yinyọnẹn di awhan klandovo tọn. Mẹdelẹ he nọ nọ ada togan devo tọn ji sọgan jlo mẹdekannujẹ nado deanana yede di togbó de. Togbogan sọn oto pẹvi devo mẹ he ma hunhomẹ dọ ada de ni klan sọn oto lọ go, ehe sọgan dekọntọn dó awhan mẹ, whedelẹnu mẹhe jlo na jẹvo lẹ ma jlo nado ze oto yọyọ blebu do ai ṣigba bo jlo nado mọ [[mẹdekannujẹ]] yi nado tindo oto he ye na deanana na yedetiti lẹ, ehe nọ jọ whedelẹnu eyin akọ voovo lẹ wẹ tin to otò dopolọ mẹ. Towhan sọgan zindonukọn na owhe susu na eyindọ nuhẹngbletọ mẹhutọ de yin aganwhan, bọ e ma jlo na johodo. E nọ zọn bọ towhan nọ yin hinhẹn vantan to plaun mẹ. Towhan sọgan bẹ to akọ awe ṣẹnṣẹn ṣigba bọ ada voovo lẹ na klan bọ ada yọyọ ehe lẹ na bẹ awhan po yede po. Ada he ma tindo mima to awhan mẹ to bẹjẹeji sọgan wa yin yiylọ do awhan mẹ po awubibọ po bọ yé na to avun ho nado basi hihọna yede sọn ada he to awhanfun lẹ si. Towhan po akọ voovo lẹ po he to awhanfun hẹ yede lẹ po ko jọ pọn bọ to whedelẹnu oto aganu tọn lẹ ko gọalọ na ada voovo he to awhanfun lẹ kavi jonọto voovo lẹ ni nọgodo na otò voovo lẹ, ehe nọ dekọtọn do towhan susu lẹ mẹ.
==Alọdlẹndonu lẹ==
mrvbwby3uxtvimed5st74o43c867v6n
Zẹndido
0
792
45077
19197
2026-07-10T18:06:45Z
~2026-22643-79
2482
45077
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zẹndido''' wẹ nado yi Oko kavi Obọ po okọyinyan po dó Basi nuzinzan dé.
Zẹndotọ lẹ nọ basi onu susu lẹ taidi Ozẹn, Kọfo, kavi nuhe nọ hẹn Aṣọ yọn to họmẹ lẹ. Fihe yé nọ Basi Zẹndido ehelẹ te nọ yin yiylọdọ Zẹndotẹn. Zẹndido sọ sọgan yin alọnuzọn aṣọdonanu wọn dé. Nuhe zẹndotọ dé nọ Basi lẹ nọ yin bibasi po ọkọ dé po he yé nọ Yan po nudevo lẹpò nado na yé nuhe din yé té, enẹgodo yé nọ yi miyọn dó da nuhe yé to bibasi lọ to nudanu he nọ yin Kiln dé mẹ. Miyọn nọ zon bọ Oko lọ nọ sinyẹn. Enẹgodo zẹndotọ lọ nọ yi osẹn zan nado hẹn ẹn lodo bosọ yọnpọn bọ nọ wa zee dó miyọn mẹ dévo. Miyọn lọ sọ nọ hẹn ẹn didun họn, bosọ yọnwhanpẹ nado pọn bosọ sọgan hẹn Osin. Zẹndotọ dé lẹ nọ Basi nuhe mayọn na yizan lẹ bo yin bosiọ dé kavi nudide devo lẹ. Mọjanwẹ zẹndotọ devo lẹ nọ zan osẹn, yélẹ wẹ nọ Basi Tọzẹn lẹ po Nudazẹn lẹ po.
==Whenuho gándo Zẹndido go==
Zẹndido ko tin sọn whenu dindẹn gbọn. dopo to apajlẹ he mi dọ lẹ mẹ wẹ dehe tin to ''Eastern-Europe'', he ko tin sọn owhe 25,000 diẹ wayi. Bosiọ yọnnusi dé tọn wẹ he nọ yin ''Venus of Dolni Vestonice'', sọn palaeolithic sìtè tò oto ''Moravia'', he to Czech Republic mẹ. E na ko yin bibasi taidi Yẹsu didena bosiọ Vijiji tọn. Yẹdide mọnkọtọn devo lẹ sọ gbẹ yin pọọ. Sọn whenuena Glelilẹ ko yin nujọnu bọ Họgbigba ko wa lẹzun onu tangan to otò daho lẹ mẹ wẹ yẹdide wunmẹwunmẹ lẹ ko wa gbayipe to Zẹndotẹn susu lẹ.
==Zẹndotẹn lẹ==
Zẹndotẹn lẹ wẹ nọ yin yiylọdọ ''Stroke-on-Trent'' to otogbo ''England'' tọn mẹ, podọ whedelẹnu yé sọ nọ ylọẹdọ ''Staffordshire Potteries''. Otò pevi ṣidopo (6) wẹ yé nọ yi oyin zẹndotẹn ehe tọn dó ylọ tòdin. Yelẹ wẹ: ''Tunstall, Burslem, Hanley, Stroke, Fenton po Longton'' po. Fi ehelẹ wẹ adọ Zẹndido yovo lẹ tọn jẹ egbehe. Fi ehe dó nuzinzan Zẹndido tọn lẹ taidi Oko, Obọ, Ojẹ, po miyọnkan lẹ po. Sindo daho lẹ mẹ wẹ yé nọ hẹn ozẹn he yé Basi lẹ gbọn dó yi fihe yé na saẹ tẹ kavi zan ẹ te lẹ. Ozẹn susu lẹ wẹ yin bíbẹ sọyi otò devo lẹ mẹ hugan owhe 200 sọn 1760 jẹ 1960. Àmọ́ to wẹkẹwhan awetọ godo, oto ''[[China]]'' tọn wa Basi Oka lẹ po Lọba lẹ po bo dó hẹn ajọgble na Azọnwhe ''Stroke pottery Industry'' tọn.
==Alọdlẹndonu lẹ==
kfmr9g3wtj8dthpjnw18y66roaq4nsz
Bese
0
867
45082
28694
2026-07-10T18:11:06Z
~2026-22643-79
2482
45082
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bese''' yin kanlin pẹvi de he sọgan yin mimọ to ogbàmẹ, e tindo [[afọ]] ẹnẹ, awe to nukọn bọ awe sọ to godo ṣigba e ma nọ zinzọnlin, kakatimọ e nọ lọ́n tlaun tlaun. E tindo nukun awe, dopodopo klo taidi akotokun, e nọ yinwanna fihe miọn tọ́ntọ́n podọ enẹwẹ zọn bọ eyin mì tlẹ mọn ẹn to ageji, e na yin fihe miọn taun de. Ewọ ma nọ do ofún to [[agbasa]] go kakatimọ ayú wẹ e nọ do, ayú etọn sọ nọ tli taun, e ma nọ bọawu nado yí alọ do tlẹn ayú etọn. [[Agbasa]] etọn ma sọ nọ mlẹn ṣigba e ṣi kanṣanklan, e nọ dù owán flinflin lẹ. Bese nọ dẹkàn mọnkọ, enẹwẹ zọn bọ eyin a tlẹ zìn opò do e kavi dlan ẹn yì fídindẹn, kleun wẹ e na sọ fọn ṣite.
Bese [[Aflika]] tọn he ye nọ ylọdọ ''Bullfrog'' lẹ kẹdẹ wẹ [[asu]] lẹ nọ diga hugan [[asi]] lẹ te.
== Alọdlẹndonu lẹ ==
4dp3on03pxdizp5s58jgsqh976onmeh
Wikiwezẹhomẹ
0
1070
45090
44767
2026-07-10T18:54:36Z
~2026-22643-79
2482
45090
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Wikiwezẹhomẹ''' yin [[azọ́n]] vonọtaun de to ọdinatẹ wiki tọn ji, kavi bẹplidopọ zẹẹmẹ hogbe hunkọhunkọ lẹ tọn to wiki hunkọhunkọ lẹ ji, mọdopolọ ogbè susu lẹ wẹ ko tin to Wikiwezẹhomẹ ji to egbe.
==Otàn wikiwezẹhomẹ tọn==
To azan wiawetọ, [[Awewesun]], [[owhe]] 2002 wẹ Wikiwezẹhomẹ yin sisedai sọn Daniel Alston po [[Larry Sanger]] po. Sọn [[owhe]] 2002 kaka jẹ 2004 Glẹnsigbe kẹ́dẹ́ wẹ tin to wikiwezẹhomẹ ji, whẹṣo Flansegbe po Polishgbe wa tọn to azán gbanewheawe, Whejisun [[owhe]] 2004, e baí ogbe atọ̀n to Wikiwezẹhomẹ ji to whelọnu, amọ todin ogbe 183 wẹ ko tin to Wikiwezẹhomẹ ji, [[gungbe]] (guw) lọsú ko biọ ẹmẹ to [[owhe]] 2021.
tvxjdq0ioiles1h6a559dzh0buz3esh
Akuẹ
0
1071
45096
30742
2026-07-11T10:47:42Z
~2026-22643-79
2482
45096
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Nudepope he mede yi do họnu wẹ nọ yin '''akuẹ''' e singan yin nutindo taidi [[whenu]], [[Kanlin|kanlin]], avọ towe lẹ, kavi akuẹ́ titengbe tọn po mọmọ lẹpo.
Akuẹ wunkọwunkọ lẹ wẹ tin lẹdo aihọn pé bọ Otò dopodopo wẹ tindo akuẹ etọn lẹ taidi apajlẹ́ Otò [[Amẹlika]] tọn nọ zan [[Dollar]], [[Naijilia]] nọ zan [[Naira]], [[Benẹ]] nọ zan [[CEFA]] po mọmọ po sọyi.
==Otàn bẹjẹẹji akuẹ tọn==
To hohowhenu gbẹtọvi lẹ ma nọ họnu kavi sanu po akuẹ titengbe tọn po, kakatimọ ye nọ diọnu na yede lẹ wẹ di apajlẹ mẹhe do gbàdó po mẹhe do gali gan diọnu hẹ yede
gyrsh6r0noqt09w7tzmzsmqkjb7j171
Otànwe
0
1077
45089
19847
2026-07-10T18:53:01Z
~2026-22643-79
2482
45089
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Otànwe lẹ''' yin owe delẹ he tindo otàn gaa de he yin kinkan do emẹ.
Ye yin azọ́n nukinkan he ye haji lẹn tọn bọ e ma yin nujijọ jọun dé tọn. Ye nọ diga hugan otàn gli lẹ po otànwe lẹ po.
Wunmẹwunmẹ etọn lẹ wẹ tin. Taidi apajlẹ, otàn he bẹ owù hẹn lẹ tin, taidi ''[[Treasure Island]]'' gbọn [[Robert Louis Stevenson]] dali.
Otàn he dobu lẹ taidi Mary Shelley's ''Frankenstein'' sọ tin.
Otànwe lẹnunnuyọnẹn tọn he ma yin nujijọ jọun tọn lẹ lọsu sọ tin taidi Dune gbọn Frank Herbert dali, podọ otànwe nukikodonamẹ tọn lẹ taidi Tom Sawyer gbọn Mark Twain dali.
Otànwe to Glensigbe mẹ nọ saba yin ewhe gbau nukinkan gaa he yi 60,000. Delẹ nọ diga taun, bo nọ yin nukinkan he hugan 150,000. Otànwe nọ saba tindo weda kanweko kavi humọ.
Otànwe tintan lẹ yin kinkan to hugan owhe 300 die wayi.
Mẹdelẹ dọdọ ''Don Quixote'' he Miguel de Cervantes kan wẹ otànwe tintan.
E yin zinzinjẹgbonu to tintan whenu to owhe 1605 tọn mẹ.
==Otànwe wunmẹ he tin lẹ==
Otànwe wunmẹwunmẹ susu lẹ wẹ tin. Delẹ to emẹ wẹ:
*Campus
*Crime fiction
*Fantasy
*Gothic
*Horror
*Romance
*Spy
*Thriller
*Science fiction
*Speculative
*Western
*Picaresque
*Gothic Novel
*Sentimental Novel
*Weird fiction
==Alọdlẹndonu lẹ==
bdseyiev0n1l020ii8wnxy2xuk4n9zl
Nukunmẹ
0
1167
45079
25332
2026-07-10T18:08:21Z
~2026-22643-79
2482
45079
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nukunmẹ''' yin awutugonu [[agbasa]] tọn he tin to ota nukọn. Eyin awutugonu he gbẹtọ lẹ nọ yawu mọ. To nukunmẹ wẹ awutugonu devo lẹ taidi awutugonu numimọ tọn, awutugonu nusise tọn po awutugonu nuwhlẹ́npọn tọn tin te. Titengbe na kanlin [[afọ]] ẹnẹ nọ lẹ, nukunmẹ yetọn wẹ yin onu tintan he nọ sọawuhia na aihọn lọ, enẹwutu wẹ awutugonu nulẹnpọn tọn po awọnnu tọn po do tin to finẹ.
To gbẹtọ go, Nukunmẹ nọ bẹ oda ahọ̀nnukọn, nukunda, nukun, [[awọntin]], [[otó]], awọnnu, awọnnutó, adú po alaká po hẹn.
==Alọdlẹndonu lẹ==
lbfg9a2p8hk5azkycdnqorz9hch8k19
Alọnuzọ́n
0
1458
45088
26171
2026-07-10T18:51:11Z
~2026-22643-79
2482
45088
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alọnuzọ́n''' yin nuyiwa nujọnu tọn he sọgan hẹn mẹdopodopo nado wa nude do mọ nude yi vlavo akuẹ he ye sọgan yizan nado họ nude. Alọnuzọ́n sọgan zẹẹmẹdo [[azọ́n]] he dona yin wiwa, di apajlẹ, [[azọ́n]] delẹ tin he dona yin wiwa to owhé lọ gbe taidi nuyinyan, nukiklọ, nulẹ sisẹdo po mọmọ po. Alọnuzọ́n sọgan sọ zẹẹmẹdo [[azọ́n]] he mẹde nọ wa nado mọ akuẹ. Hogbe lọ Alọnuzọ́n sogan yin yiyizan whenue mẹde wazọn na mẹdevo taidi "Mẹyidoazọ́nmẹ" he nọ yin akuẹ su na. Di apajlẹ, mẹplọntọ, [[azọ́n]] etọn wẹ nado plọn [[ovi]] lẹ kavi mẹho lẹ. Ohunkuntọ, [[azọ́n]] etọn wẹ nado kun mẹlẹ yi fide he ye jei. Miyọnṣitọ tọn wẹ nado ṣi nudepope he yi miyọn. Ogbẹ́ alọgọnamẹtọ lẹdo aihọn pe tọn (International labour Congress), [[azọ́n]] etọn wẹ nado hẹn ninọmẹ gbẹtọ lẹ tọn pọnte. E lẹzun Ogbẹ́ daho de to United Nations to owhe 1946. Alọnuzọ́n delẹ tin he ma nọ tọn akuẹ susu.
==Alọdlẹndonu lẹ==
5xtx2kcf6bqow7xq2vikipuu11p03ro
Jijizan
0
1897
45098
28915
2026-07-11T11:07:57Z
~2026-22643-79
2482
45098
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jijizan''' wẹ gbeegbe [[Ovi|ovi]] pẹvi de tọ́n sọn ohò onọ̀ etọn tọn mẹ, e sọgan yin gbẹtọ kavi [[kanlin]], ehe wẹ bẹjẹeji ogbẹ̀ tọn na gbẹtọvi, [[kanlin]], atin kavi nutogbẹ̀ devo lẹ.
6jakorz055hbcojveaxb05203bwue9k
Asu
0
1901
45094
28729
2026-07-11T10:46:41Z
~2026-22643-79
2482
45094
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Asu''' yin mẹhe ko wlealọ. "Wlealọ" zẹẹmẹdo dọosẹn kẹalọyi dọmọ omẹ awe sọgan yin "kinkọndopọ". To alọwle lọ whenu, asu lọ nọ yin yiylọdọ asisunọ yọyọ. Sọgbe hẹ nuyise klistiani kavi judaism tọn, asu de sọgan tindo [[asi]] dopo. Sọgbe hẹ nuyise malẹnu lẹ tọn, asu sọgan tindo [[asi]] diblayi ẹnẹ nkọ.
==Weda he gando e go lẹ==
* [[Alọwle]]
* [[Asi]]
==Alọdlẹndonu lẹ==
7wfaoyhd7qylfpdwntl4hez42bvyagh
Asi
0
1961
45095
29487
2026-07-11T10:47:14Z
~2026-22643-79
2482
45095
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Asi''' yin yọnnu he ko wlealọ. "Wlealọ" zẹẹmẹdo dọ osẹn kẹalọyi na omẹ awe ni yin "kinkọndopọ". To alọwle lọ whenu asi lọ nọ yin yiylọdọ ai yọyọ.
To oto delẹ mẹ podọ to ojlẹ delẹ wayi, diọdo ko tin na nuhe gando asi nẹmu [[asu]] de sọgan tindo sọgbe hẹ osẹn. To hohowhenu, sọha tangan de matin na asi nẹmu he mẹde sọgan tindo to oto delẹ mẹ. Sọgbe hẹ nuyise klistiani tọn po sinsẹ̀n ju po tọn, asu de sọgan tindo asi dopo. Sọgbe he nuyise malẹnu lẹ tọn, asu de sọgan tindo ai diblayi ẹnẹ nkọ.
Yinkọ vonọtaun delẹ tin na asi de taidi Ahọsi, yin ahọlu sin asi, yọnnu he asu ko kudo nọ yin yiylọdọ asuṣiọsi.
==Weda he gando e go lẹ==
* Alọwle
* Asu
* Gbẹdai
==Alọdlẹndonu lẹ==
t46i2xl2vc5iq6evlbzm1ax1yc40uru
Onọ̀
0
1992
45097
30196
2026-07-11T11:05:53Z
~2026-22643-79
2482
45097
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Onọ̀''' he sọ nọ yin mẹjitọ yọnnu. Onọ̀ de nọ jivi to whenue e mọ oho godo. Oho nọ yin na ojlẹ de enẹ wẹ osun ṣiẹnnẹ. Eyin yọnnu de ko zẹ ojlẹ aflanmẹ yinyin etọn go bo gbẹ jivi kavi e yi tọṣiọvi de taidi [[ovi]] janwẹ, Onọ̀ de wẹ e gbẹ yin. [[Ovi]] he ye yi taidi [[ovi]] de gbẹ yin dopo to hagbẹ whẹndo mẹlọ tọn mẹ.
==Anọ̀ nina ovi==
To ovi [[jiji]] godo, anọ̀ nina [[ovi]] de yin aliho nujọnu tọn de nado penukundo [[ovi]] lọ go.
==Yinkọ devo lẹ na onọ̀==
Màmá, Iya po mọmọ po
==Alọdlẹndonu lẹ==
dbw2a0i8bwcw79gwh7x9xy8q5uu0i5f