Wikipedia
hawiki
https://ha.wikipedia.org/wiki/Babban_shafi
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Midiya
Musamman
Tattaunawa
User
Tattaunawar user
Wikipedia
Tattaunawar Wikipedia
Fayil
Tattaunawar fayil
MediaWiki
Tattaunawar MediaWiki
Samfuri
Tattaunawar samfuri
Taimako
Tattaunawar taimako
Rukuni
Tattaunawar rukuni
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Duniya
0
2068
877554
835154
2026-07-06T07:09:36Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877554
wikitext
text/x-wiki
Gyara {{Databox}}
{{hujja}}
[[Fayil:Africa and Europe from a Million Miles Away.png|thumb|duniya]]
[[Fayil:Map of the world by the US Gov as of 2016 no legend.svg|thumb]]
'''Duniya:'''<ref>https://www.bbc.com/hausa</ref> (alama ce [[file:Earth symbol (bold).svg|16px|🜨|alt=]] da [[file:Globus cruciger (bold).svg|16px|♁]]) halitta ce daga cikin dumbun [[Duniyoyi|duniyoyin]] dake cikin sararin samaniya, ainihi samaniya.<ref>NASA. (2022). ''What Is Earth?'' Retrieved from: https://spaceplace.nasa.gov/earth/en/</ref><ref>National Geographic Society. (2021). ''Earth.'' Retrieved from: https://education.nationalgeographic.org/resource/earth/</ref>
Hakika wannan duniya da muke ciki yar karama ce idan aka misaltata da duniyar, Mushtari duniyar da muke ciki itace ta uku tsakaninta da [[Rana]] daga cikin abinda ake kira da turanci; [[Tsarin hasken rana]]. Kuma ita kadai ce a yanzu da aka samu halitta mai rai a cikinta.<ref>https://solarsystem.nasa.gov/planets/earth/overview/</ref><ref>https://www.britannica.com/place/Earth-planet</ref><ref>"Our Place in the Solar System." ''European Space Agency (ESA)'', 2023,
<nowiki>https://www.esa.int/kids/en/learn/Our_Universe/Our_place_in_space</nowiki>.</ref>
Ita kadaice koramu da [[Teku]] ke gudu a doronta amma sauran [[Duniyoyi|duniyoyin]] ko [[Iska]] babu a cikinsu, balle har akai ga samun abu mai rai. Wani ikon sai Ubangiji da ya iya yin amfani da misali a duniyar nan da halittun subuhana ke rayuwa a cikinta.<ref>https://www.voahausa.com/sauran-duniya</ref><ref>(Suratul Qaf: 9)</ref><ref>https://www.esa.int/Science_Exploration/Why_Earth_is_so_special</ref><ref>'''Qur'an (Surat Al-Anbiya', 21:30):'''
''"Shin waɗanda suka kafirta ba su ga cewa, lalle ne sammai da ƙasa suna dunkule, sai Muka raba su? Kuma Muka sanya daga ruwa duk wani abu mai rai?"''</ref>
[[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|center]]
[[File:Earth on December 16, 2021.png|center|upright=2|thumbnail|Hoton duniyar Earth kenan da na'urar Satellite, ta dauka ranar 16 ga watan Disamba, 2021]]
==Yankunan duniya guda bakwai:==
* [[Asiya]].
* [[Afirka]].
* [[Amurka ta Arewa]].
* [[Amurka ta Kudu]] .
* [[Antatika]].
* [[Turai]].
* [[Osheniya]].
==Manazarta;==
{{Reflist}}
[[Category:Duniya]]
kt1vnvdvode53nyve2pf1stge1c66ic
Ingila
0
2376
877632
835109
2026-07-06T09:58:53Z
Nura Bello
24854
877632
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Dunstanburgh Castle (6) - geograph.org.uk - 5023092.jpg|thumb|wani tsibirin Ingila]]
[[File:1991-04 England detail 01.jpg|thumb|ingila 1991]]
[[File:Somewhere in the Atlantic Ocean.jpg|thumb]]
[[File:Flag of England.svg|thumb|tambarin tutar kasar ingila]]
[[File:England&WalesMap1and2 Gutenberg.jpg|thumb|taswirar kasar ingila da kasr wales]]
[[Fayil:Warwick Castle May 2016.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:Salisbury Cathedral Nave, Wiltshire, UK - Diliff.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:Clarendon Building, Oxford, England - May 2010.jpg|thumb|uk]]
[[Fayil:C. 1832 England and Wales.jpg|thumb|Uk]]
'''Ingila''' kasa ce da ke cikin tarayyar [[Birtaniya|kasar Ingila]].<ref name=":2">Ripley 1869, p. 570</ref><ref>{{cite web |title=The Countries of the UK |url=http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp |publisher=statistics.gov.uk |access-date=1 February 2009 |author=Office for National Statistics (United Kingdom) |author-link=Office for National Statistics |archive-url=https://web.archive.org/web/20081220225201/http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp |archive-date=20 December 2008 |url-status=dead }}</ref> Tana da iyaka da ƙasar Wales zuwa yamma da kasar Scotland a arewacinta.<ref>Molyneaux 2015, pp. 6–7</ref><ref>Germania". Tacitus. Archived from the original on 16 September 2008. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>Angle". Oxford English Dictionary. Retrieved 5 September 2009.[dead link]</ref> Tekun Irish yana arewa maso yamma da yankin Tekun Celtic na [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] zuwa kudu maso,yamma.<ref>Crystal 2004, pp. 26–27</ref><ref>Forbes, John (1848). The Principles of Gaelic Grammar. Edinburgh: Oliver, Boyd and Tweeddale</ref><ref>Foster 1988, p. 9.</ref> An raba shi daga nahiyar Turai ta Tekun Arewa zuwa gabas da English Channel zuwa kudu.<ref>500,000 BC – Boxgrove". Current Archaeology. Current Publishing. 24 May 2007. Retrieved 20 December 2010.</ref><ref>Palaeolithic Archaeology Teaching Resource Box" (PDF). Palaeolithic Rivers of South-West Britain Project (2006). Archived from the original (PDF) on 5 May 2021. Retrieved 20 December 2010.; "Chalk east". A Geo East Project. Archived from the original on 5 March 2011. Retrieved 20 December 2010.</ref><ref>Oppenheimer 2006, p. 173.</ref> Ƙasar ta ƙunshi kashi biyar cikin takwas na tsibirin Biritaniya, wanda ke [[Tekun Atalanta|arewacin Tekun Atlantika]], kuma ya haɗa da ƙananan tsibirai sama da 100, kamar tsibirin Scilly da tsibirin Wight.<ref>"Tertiary Rivers: Tectonic and structural background". University of Cambridge. Retrieved 9 September 2009.</ref><ref>Oppenheimer 2006, p. 173</ref><ref>"Tertiary Rivers: Tectonic and structural background". University of Cambridge. Retrieved 9 September 2009.</ref>
[[Fayil:2014 Fields Swaledale Gunnerside.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:Leeds Castle, Kent, England 3 - May 09.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:Leeds Castle, Kent, England 3 - May 09.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:Town Hall, Yarmouth, England-LCCN2002708291 - Restoration.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:England 878.svg|thumb|Ingila]]
[[Fayil:England&WalesMap1and2 Gutenberg.jpg|thumb|ingila]]
[[Fayil:1954 Hungary 7–1 England, (association football friendly) Golden Team.jpg|thumb|uk]]
[[Fayil:EB1911 England - Geological map.jpg|thumb|uk]]
[[Fayil:Roman Baths in Bath Spa, England - July 2006.jpg|thumb|uk]]
[[Fayil:Broadway tower edit.jpg|thumb|ingila]]
Yankin da ake kira Ingila da farko mutane na zamani ne suka fara zama a lokacin Upper Paleolithic,<ref>Reid, Struan (1994). Inventions and Trade. P.8. James Lorimer & Company. <nowiki>ISBN 978-0-921921-30-1</nowiki>. Retrieved 23 December 2010</ref><ref>Function and significance of Bell Beaker pottery according to data from residue analyses". Retrieved 21 December 2010</ref><ref>Burke, Jason (2 December 2000). "Dig uncovers Boudicca's brutal streak". The Observer. London. Archived from the original on 22 October 2003. Retrieved 5 September 2009.</ref> amma ya ɗauki sunansa daga Angles, ƙabilar Jamusanci da taasamo sunanta daga yankin Anglia, wanda ya zauna a cikin ƙarni na 5th da 6th. Ingila ta zama kasa mai haɗin kai a cikin karni na 10 kuma tana da tasiri mai mahimmanci na al'adu da shari'a a duniya tun lokacin [[Age of Discovery]], wanda ya fara a cikin karni na 15.<ref>{{cite web |title=England – Culture |url=http://www.britainusa.com/sections/index_nt1.asp?i=41105&L1=41105&L2=41105&D=0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516162153/http://www.britainusa.com/sections/index_nt1.asp?i=41105&L1=41105&L2=41105&D=0 |archive-date=16 May 2008 |publisher=britainusa.com |access-date=1 February 2009}}</ref><ref>Cornelius Tacitus, The Annals". Alfred John Church, William Jackson Brudribh, Ed. Retrieved 22 December 2010.</ref><ref>Goldsworthy, Adrian (2016). Pax Romana: War, Peace and Conquest in the Roman World. Hachette UK. p. 276.</ref> [[Turanci|Harshen Ingilishi]], Cocin Anglican, da Dokokin Ingilishi — tushen tsarin dokokin gama gari na wasu ƙasashe da yawa a duniya—an bunƙasa a Ingila, kuma tsarin mulkin majalisar dokokin ƙasar ya sami karbuwa sosai daga wasu ƙasashe.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1038758.stm |title=Country profile: United Kingdom |publisher=news.bbc.co.uk |work=BBC News |access-date=1 February 2009 |date=26 October 2009}}</ref><ref>Bedoyere, Guy. "Architecture in Roman Britain". Heritage Key. Archived from the original on 3 July 2009. Retrieved 23 December 2010.; Philip, Robert (1860). The History of Progress in Great Britain. Vol. 2. Retrieved 23 December 2010.; Rees, Bob; Shute, Paul; Kelly, Nigel (2003). Medicine through time. Heinemann. <nowiki>ISBN 978-0-435-30841-4</nowiki>. Retrieved</ref><ref>Rankov 1994, p. 16</ref> [[Industrial Revolution|Juyin juya halin masana'antu]] ya fara ne a cikin ƙarni na 18 na Ingila, yana mai da al'ummarsa zuwa ƙasa ta farko mai ci gaban masana'antu a duniya.<ref>{{cite web |url=http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_Warming/Older/Industrial_Revolution.html |publisher=Ace.mmu.ac.uk |title=Industrial Revolution |access-date=1 February 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080427080826/http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_warming/older/Industrial_Revolution.html |archive-date=27 April 2008 }}</ref><ref>Wright 2008, p. 143</ref><ref>James, Edward. "Overview: Anglo-Saxons, 410 to 800". BBC. Retrieved 3 December 2010.</ref>
Ƙasar Ingila na da karancin tsaunuka da filayen ƙasar, musamman a tsakiya da kudancin Ingila. Koyaya, akwai tudu da tsaunuka a arewa (misali, gundumar Lake da Pennines ) da kuma a yamma (misali, Dartmoor da Shropshire Hills ). Babban birnin kasar shine [[Landan|London]],<ref>Lehane, Brendan (1968). Early Christian Christianity. John Murray.</ref><ref>Dark, Ken R. (2003). "Large-scale population movements into and from Britain south of Hadrian's Wall in the fourth to sixth centuries AD" (PDF). Archived from the original (PDF) on 1 June 2021. Retrieved 20 June 2020.; Martin, Toby F. (2015). The Cruciform Brooch and Anglo-Saxon England. Boydell and Brewer Press. pp. 174–178.; Coates, Richard. "Celtic whispers: revisiting the problems of the relation between Brittonic and Old English".; Kortlandt, Frederik (2018). "Relative Chronology" (PDF).; Fox, Bethany. "The P-Celtic Place Names of North-East England and South-East Scotland".</ref><ref>Härke, Heinrich (2011). "Anglo-Saxon Immigration and Ethnogenesis". Medieval Archaeology. 55 (1): 1–28. doi:10.1179/174581711X13103897378311. ISSN 0076-6097. S2CID 162331501.</ref> wanda ke da yanki mafi girma a cikin Burtaniya. Yawan jama'ar Ingila sun kai miliyan 56.3 kuma daga ciki sun ƙunshi kashi 84% na yawan jama'ar Burtaniya,<ref>Kirby 2000, p. 4.</ref><ref name="ONS-pop-ests-June2018">{{cite web|last1=Park|first1=Neil|date=24 June 2020|title=Population estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest#population-growth-in-england-wales-scotland-and-northern-ireland|website=www.ons.gov.uk|publisher=[[Office for National Statistics (United Kingdom)]]}}</ref><ref>Kirby 2000, p. 4.</ref> sun fi mayar da hankali sosai a kusa da London, Kudu maso Gabas, da gundumomi a cikin Midlands, Arewa maso Yamma, Arewa maso Gabas, da Yorkshire, waɗanda kowannensu ya haɓaka a matsayin manyan yankuna na masana'antu a lokacin Karni na 19.<ref name=2011census>[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf 2011 Census – Population and household estimates for England and Wales, March 2011] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf |date=2016-01-05 }}. Accessed 31 May 2013.</ref><ref>Lyon 1960, p. 23.</ref><ref>Overview: The Normans, 1066–1154". BBC. Retrieved 3 December 2010.</ref>
[[Fayil:Gloucester Cathedral High Altar, Gloucestershire, UK - Diliff.jpg|thumb|Uk]]
[[Kingdom of England|Masarautar Ingila]] - wacce bayan 1535 ta hada da Wales - ta daina zama wata kasa ta daban a ranar 1 ga watan Mayu 1707, lokacin da Ayyukan Tarayyar Turai suka aiwatar da sharuddan da aka amince da su a cikin Yarjejeniyar Tarayyar a shekarar da ta gabata, wanda ya haifar da kawancen siyasa tare da Masarautar Scotland don ƙirƙirar Mulkin Biritaniya.<ref>{{Cite book |first=William E. |last=Burns |title=A Brief History of Great Britain |page=[https://books.google.com/books?id=Fjf4YynnC90C&pg=PT21#v=onepage xxi]}}; {{cite web |url=http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny |title=Acts of Union 1707 |website=parliament.uk |access-date=27 January 2011}}</ref><ref>Norman invasion word impact study". BBC News. 20 February 2008. Retrieved 3 December 2010.</ref><ref>Crouch 2006, pp. 2–4</ref> A cikin 1801, Biritaniya ta haɗe da Masarautar Ireland (ta hanyar wata Dokar Tarayyar) ta zama [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|Burtaniya ta Burtaniya da Ireland]]. A cikin shekarar 1922 Ƙasar 'Yanci ta Irish ta balle daga Ƙasar Ingila, wanda ya kai ga canza sunan na biyu zuwa Ƙasar Burtaniya ta Burtaniya da Arewacin Ireland.<ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/europe/ireland/articles/the-partition-of-ireland-a-short-history/|title=The Partition Of Ireland: A Short History|last=Phelan|first=Kate|website=Culture Trip|date=4 October 2016|access-date=20 May 2019|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827140219/https://theculturetrip.com/europe/ireland/articles/the-partition-of-ireland-a-short-history/|url-status=dead}}</ref><ref>Bartlett 1999, p. 124</ref><ref>Edward I (r. 1272–1307)". Royal.gov.uk. Archived from the original on 24 June 2008. Retrieved 21 September 2009.</ref>
== Asali ==
Sunan "Ingila" ya samo asali ne daga Tsohon Turanci sunan {{Lang|ang|Englaland}} , wanda ke nufin " Land of the Angles ".<ref>{{cite dictionary |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=England |title=England |dictionary=Online Etymology Dictionary |access-date=21 July 2010}}</ref><ref>Fowler 1967, p. 208.</ref><ref>Ziegler 2003, p. 230; Goldberg 1996, p. 4.</ref> Angles na ɗaya daga cikin ƙabilun Jamusawa waɗanda suka zauna a Biritaniya a lokacin [[Early Middle Ages]].<ref>Crofton 2007, p. 111.</ref><ref>Richard III (r. 1483–1485)". Royal.gov.uk. Archived from the original on 10 July 2008. Retrieved 21 September 2009.</ref><ref>"Royal Navy History, Tudor Period and the Birth of a Regular Navy". Archived from the original on 18 January 2012. Retrieved 24 December 2010.; Smith, Goldwin. England Under the Tudors. Forgotten Books. p. 176. <nowiki>ISBN 978-1-60620-939-4</nowiki>. Retrieved 26 December 2010.</ref> Angles sun fito ne daga yankin Anglia a yankin Bay of Kiel (jahar Schleswig-Holstein ta Jamus a yanzu) na [[Tekun Baltic]].<ref>{{harvnb|Ripley|1869|p=570}}.</ref><ref>Scruton 1982, p. 470.</ref><ref>From the 1944 Clark lectures by C. S. Lewis; Lewis, English Literature in the Sixteenth Century (Oxford, 1954) p. 1, OCLC 256072</ref> Farkon amfani da kalmar, kamar yadda " {{Lang|ang|Engla londe}} ", yana cikin fassarar ƙarshen ƙarni na tara zuwa Tsohon Turanci na Bede 's ''History Ecclesiastical History of the English People.''<ref>"Tudor Parliaments". Spartacus Educational. Retrieved 4 April 2021.</ref><ref>Scruton 1982, p. 470.</ref><ref>Ordahl, Karen (2007). Roanak:the abandoned colony. Rowman & Littlefield publishers Inc. <nowiki>ISBN 978-0-7425-5263-0</nowiki>. Retrieved 24 December 2010.</ref> Daga nan sai aka yi amfani da kalmar ta wata ma’ana ta dabam da ta zamani, ma’ana “ƙasar da turawan Ingila ke zaune”, kuma ta haɗa da mutanen Ingilishi a yankin da ke kudu maso gabashin Scotland a yanzu amma a lokacin yana cikin masarautar Ingila ta Northumbria.<ref>Oliver Cromwell (English statesman)". Encyclopædia Britannica. Retrieved 8 August 2009.</ref><ref>Hay, Denys. "The term 'Great Britain' in the Middle Ages" (PDF). ads.ahds.ac.uk. Archived from the original (PDF) on 25 March 2009. Retrieved 19 February 2009.</ref><ref>Lyndsey Bakewell, "Changing scenes and flying machines: re-examination of spectacle and the spectacular in Restoration theatre, 1660–1714" (PhD. Diss. Loughborough University, 2016).</ref> ''Anglo-Saxon Chronicle'' ya rubuta cewa Littafin Domesday na shekarar 1086 ya hade dukan Ingila, ma'ana mulkin Ingila, amma bayan 'yan shekaru bayan ''Tarihi'' ya bayyana cewa Sarki Malcolm III ya fita "daga Scotlande zuwa Lothian a Ingila", don haka amfani da shi.{{Sfn|Molyneaux|2015}}<ref>Adler, Philip J.; Pouwels, Randall L. (2007). World Civilization. Cengage Learning. p. 340. <nowiki>ISBN 978-0-495-50262-3</nowiki>. Retrieved 24 December 2010.</ref><ref>Democracy Live: Black Rod". BBC. Retrieved 6 August 2008; Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Black Rod" . Encyclopædia Britannica. Vol. 4 (11th ed.). Cambridge University Press</ref>
Maganar farko da aka tabbatar game da Angles tana faruwa a cikin aikin ƙarni na 1 na Tacitus, ''Jamusanci'', wanda kalmar [[Harshen Latin|Latin]] {{Lang|lat|Anglii}} ana amfani da shi.<ref>London's Burning: The Great Fire". BBC News. Retrieved 25 September 2009.</ref><ref name="Fordham">{{cite web |url=http://www.fordham.edu/halsall/basis/tacitus-germanygord.html |title=Germania |publisher=[[Tacitus]] |access-date=5 September 2009 |archive-date=16 September 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916075339/http://www.fordham.edu/halsall/basis/tacitus-germanygord.html |url-status=dead }}</ref><ref>The History Press | The Stuarts". thehistorypress.co.uk. Retrieved 11 April 2021.</ref> Ma’anar asalin sunan kabila ita kanta malamai sun yi sabani da shi; an ba da shawarar cewa ya samo asali ne daga siffar tsibirin Angeln, siffar ''angular''.<ref>{{cite dictionary |url=http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50075354?single=1&query_type=word&queryword=Angle&first=1&max_to_show=10 |title=Angle |dictionary=[[Oxford English Dictionary]] |access-date=5 September 2009}}{{dead link|date=October 2017|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref><ref>The first Parliament of Great Britain". Parliament</ref><ref>Gallagher 2006, p. 14.</ref> Ta yaya kuma me ya sa aka samu kalmar da aka samo daga sunan ƙabilar da ba ta da ma'ana fiye da sauran, irin su Saxon, don amfani da ƙasar gaba ɗaya kuma ba a san mutanenta ba,<ref>Hudson, Pat. "The Workshop of the World". BBC. Retrieved 10 December 2010.</ref><ref>Office for National Statistics 2000, p. 5; McNeil & Nevell 2000, p. 4.</ref><ref>McNeil & Nevell 2000, p. 9.; Birmingham City Council. "Heritage". visitbirmingham.com. Archived from the original on 26 April 2012. Retrieved 4 October 2009.</ref> amma ga alama wannan yana da alaƙa da al'adar (custom of calling the Germanic people in Britain ''Angli Saxones)'' ko Ingilishi Saxon don bambanta su da Saxons na nahiyar (Eald-Seaxe) na Old Saxony tsakanin kogin Weser da Eider a Arewacin Jamus.<ref>{{harvnb|Crystal|2004| pp=26–27}}</ref><ref>Manchester – the first industrial city". Entry on Sciencemuseum website. Archived from the original on 9 March 2012. Retrieved 17 March 2012.</ref><ref>Regency | British Architectural Dates and Styles | Property | UK | Mayfair Office". mayfairoffice.co.uk. Archived from the original on 17 April 2021. Retrieved 8 April 2021.</ref> A cikin Scottish Gaelic, wani harshe wanda ya haɓaka a tsibirin Burtaniya, kabilar Saxon ta ba da sunan su ga kalmar Ingila ( {{Lang|gla|Sasunn}}.<ref>{{cite book |last=Forbes |first=John |title=The Principles of Gaelic Grammar |year=1848 |publisher=Oliver, Boyd and Tweeddale |location=Edinburgh}}</ref><ref>Bennet, Geoffrey (2004). The Battle of Trafalgar. England: Pen & Sword Books Limited, CPI UK, South Yorkshire.</ref><ref>Colley 1992, p. 1</ref>); haka ma, sunan Welsh na harshen Ingilishi shine " {{Lang|cym|Saesneg}} ". Sunan soyayya ga Ingila shine Loegria, wanda ke da alaƙa da kalmar Welsh don Ingila, {{Lang|cym|Lloegr}} , kuma ya shahara ta amfani da shi a cikin almara Arthurian . Hakanan ana amfani da ''Albion'' ga Ingila,<ref>{{Harvard citation no brackets|Foster|1988}}.</ref><ref>Department of History – Napoleonic Wars". 28 July 2014. Archived from the original on 28 July 2014. Retrieved 8 April 2021</ref><ref>Haggard, Robert F. (2001). The persistence of Victorian liberalism:The Politics of Social Reform in Britain, 1870–1900. Greenwood Publishing. p. 13. <nowiki>ISBN 978-0-313-31305-9</nowiki>. Retrieved 26 December 2010.</ref> ko da yake ainihin ma'anarsa ita ce tsibirin Biritaniya gaba ɗaya.<ref>Cox 1970, p. 180.</ref><ref>Cox 1970, p. 180.</ref><ref>Golley, John (10 August 1996). "Obituaries: Air Commodore Sir Frank Whittle". The Independent. London. Retrieved 2 December 2010.</ref>
== Tarihi ==
=== Fara tarihin ===
Shaidar farko da aka sani na kasancewar ɗan adam a yankin da aka fi sani da Ingila yanzu ita ce ta Homo magabata, tun kimanin shekaru 780,000 da suka wuce.<ref>Clark, Steed & Marshall 1973, p. 1; Wilson & Game 2002, p. 55.</ref><ref>Gallagher 2006, pp. 10–11.</ref><ref>Reitan 2003, p. 50</ref> Mafi dadewar kasusuwan da aka gano a Ingila sun kasance tun shekaru 500,000 da suka gabata.<ref>The coming of the Tudors and the Act of Union". BBC Wales. BBC News. 2009. Retrieved 9 September 2009.</ref><ref>Kenny, English & Hayton 2008, p. 3; Ward 2004, p. 180</ref><ref>Keating, Michael (1 January 1998). "Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom". Publius: The Journal of Federalism. 28 (1): 217.</ref> An san mutane na zamani sun zauna a yankin a lokacin Upper Paleolithic, kodayake an kafa matsugunan dindindin a cikin shekaru 6,000 da suka gabata.<ref>United Kingdom" CIA The World Factbook]. Retrieved 13 April 2021</ref><ref>The Act of Union between England and Scotland". Historic UK. Retrieved 25 December 2023.</ref><ref>Sherman, Jill; Andrew Norfolk (5 November 2004). "Prescott's dream in tatters as North East rejects assembly". The Times. London. Archived from the original on 25 May 2010. Retrieved 5 September 2009.</ref> Bayan zamanin ƙanƙara na ƙarshe kawai manyan dabbobi masu shayarwa irin su mammoths, bison da ulun karkanda suka rage.<ref>UK Renewable Energy Roadmap Crown copyright, July 2011" (PDF).; "RenewableUK News website article". Archived from the original on 9 May 2015</ref><ref>Britain produced record amount of wind power in 2022, National Grid says". Reuters. 6 January 2023. Retrieved 8 May 2023.</ref> Kusan shekaru 11,000 da suka wuce, lokacin da dusar ƙanƙara ta fara ja da baya, mutane sun sake mamaye yankin; binciken kwayoyin halitta ya nuna cewa sun fito ne daga arewacin yankin Iberian Peninsula.<ref>"Deputy Prime Minister launches first-ever Mayoral Council"</ref><ref>"Lists of MPs". Parliament.uk. Retrieved 21 May 2009</ref><ref>Cabinet Office (26 March 2009). "Devolution in the United Kingdom". cabinetoffice.gov.uk. Retrieved 16 August 2009</ref> Matsayin teku ya yi ƙasa da na yanzu kuma an haɗa Biritaniya ta gadar ƙasa zuwa Ireland da Eurasia.<ref>The Common Law in the British Empire". H-net.msu.edu. 19 October 2000. Retrieved 20 August 2011.</ref><ref>Fafinski 2007, p. 60.</ref><ref>Common Law". The People's Law Dictionary. ALM Media Properties. Retrieved 5 October 2013.</ref> Yayin da tekuna ke tashi, an raba shi da Ireland shekaru 10,000 da suka wuce kuma daga Eurasia bayan shekaru biyu.<ref>Fafinski 2007, p. 127.</ref><ref>Constitutional reform: A Supreme Court for the United Kingdom" (PDF). DCA.gov.uk. Archived from the original (PDF) on 17 January 2009. Retrieved 5 September 2009</ref><ref>Fafinski 2007, p. 67.</ref>
Al'adun Beaker ya zo a kusan 2,500 BC, yana gabatar da sha da tasoshin abinci da aka gina daga yumbu, da kuma tasoshin da aka yi amfani da su azaman rage tukwane don narkar da tagulla.<ref>Lord Chancellor and Secretary of State for Justice". GOV.UK</ref><ref>New record high prison population". BBC News. 8 February 2008. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>Crime over the last 25 years" (PDF). HomeOffice.gov.uk. Archived from the original (PDF) on 24 March 2009. Retrieved 5 September 2009.</ref> A wannan lokacin ne aka gina manyan abubuwan tarihi na Neolithic kamar Stonehenge (phase III) da Avebury. Ta hanyar dumama gwangwani da tagulla, waɗanda ke da yawa a yankin, al'adun Beaker mutane sun yi tagulla, daga baya kuma baƙin ƙarfe daga ƙarfe.<ref>Offender management statistics quarterly: April to June 2022". GOV.UK. Retrieved 14 November 2022</ref><ref>Redcliffe-Maud & Wood 1974</ref><ref>Encyclopædia Britannica 2002, p. 100</ref> Haɓaka narkewar baƙin ƙarfe ya ba da damar gina ingantattun gonaki, haɓaka aikin gona (misali, tare da filayen Celtic), da kuma samar da ingantattun makamai.<ref>abcounties.com (26 June 2013). "The problem of 'county confusion' – and how to resolve it". Association of British Counties. Retrieved 17 September 2023</ref><ref>Singh 2009, p. 53.</ref><ref>Cooper, Hilary (29 March 2011). "Tiers shed as regional government offices disappear". The Guardian. London. Retrieved 16 June 2011.</ref>
A lokacin Iron Age, al'adun Celtic, wanda ya samo asali daga al'adun Hallstatt da La Tène, sun zo daga tsakiyar Turai. Brythonic shine yaren magana a wannan lokacin. Al'umma ta kasance kabilanci;<ref>Axford 2002, p. 315.</ref><ref>English Channel". Encyclopædia Britannica. britannica.com. 2009. Retrieved 15 August 2009</ref><ref>History". EuroTunnel.com. Archived from the original on 16 November 2008. Retrieved 5 September 2009.</ref> A cewar Ptolemy's Geographia akwai kusan kabilu 20 a yankin. Kamar sauran yankuna a gefen daular, Biritaniya ta daɗe tana jin daɗin haɗin gwiwar kasuwanci da Romawa.<ref>Severn Bore and Trent Aegir". Environment Agency. Archived from the original on 22 November 2010. Retrieved 5 December 2010.</ref><ref>The River Severn". BBC. Retrieved 5 December 2010</ref><ref>River Thames and London (England)". London Evening Standard. London. Retrieved 17 August 2009.[dead link]</ref> Julius Kaisar na Jamhuriyar Roma ya yi ƙoƙari ya mamaye sau biyu a cikin 55 BC; ko da yake bai yi nasara ba, ya yi nasarar kafa wani sarki abokin ciniki daga Trini antes.<ref>North West England & Isle of Man: climate". Met Office. Archived from the original on 5 June 2011. Retrieved 5 December 2010.</ref><ref>World Regional Geography. Joseph J. Hobbs. 2008</ref><ref>Pennines". Smmit Post. Retrieved 8 September 2009</ref>
=== Tsohon tarihi ===
Romawa sun mamaye Biritaniya a shekara ta 43 miladiyya a zamanin sarki Claudius,<ref>National Parks – About us". nationalparks.gov.uk. Archived from the original on 27 October 2010. Retrieved 5 December 2010.</ref><ref>"What is the Climate like in Britain?". Woodlands Kent. Archived from the original on 14 January 2010. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>"Record high temperatures verified". Met Office. Retrieved 22 March 2023.</ref> daga baya kuma suka mamaye yawancin Biritaniya, kuma yankin ya shiga cikin daular Roma a matsayin lardin Britaniya.<ref>Ornithology, British Trust for (4 February 2020). "It's official – the Wren is our commonest bird". BTO. Retrieved 2 December 2022.</ref><ref>Historic England (2015). "Richmond Park (397979)". Research records (formerly PastScape). Retrieved 3 May 2015.</ref><ref>Secretary of State for Environment, Food and Rural Affairs – GOV.UK". gov.uk. Retrieved 3 April 2021</ref> Mafi sanannun ƙabilu na asali waɗanda suka yi ƙoƙarin yin tsayayya su ne Catuvellauni wanda Caratacus ya jagoranta.<ref>Mammals in Britain's cities: A spotter's guide – in pictures | Urban wildlife". The Guardian. 17 May 2012</ref><ref>2011 Census – Built-up areas". ONS. Retrieved 5 February 2014.</ref><ref>Secretary of State for Environment, Food and Rural Affairs – GOV.UK". gov.uk. Retrieved 3 April 2021</ref> Daga baya, boren da Boudica, Sarauniyar Iceni ta jagoranta, ya ƙare da kisan kai da Boudica ya yi bayan shan kaye a yakin Watling.<ref>Natural England: Designated sites". Archived from the original on 25 August 2021. Retrieved 20 July 2020.</ref><ref>Environment Agency". GOV.UK. Retrieved 3 April 2021.</ref><ref>Environment Agency". GOV.UK. Retrieved 3 April 2021</ref> Marubucin wani bincike na Roman Biritaniya ya nuna cewa daga 43 AD zuwa 84 AD,<ref>Historic England (2015). "Richmond Park (397979)". Research records (formerly PastScape). Retrieved 3 May 2015</ref><ref>Secretary of State for Environment, Food and Rural Affairs – GOV.UK". gov.uk. Retrieved 3 April 2021.</ref><ref>2011 Census – Built-up areas". ONS. Retrieved 5 February 2014.</ref> mahara na Romawa sun kashe a wani wuri tsakanin mutane 100,000 zuwa 250,000 daga al'umma mai kila 2,000,000.<ref>2011 Census – Built-up areas". ONS. Retrieved 5 February 2014.</ref><ref>Mammals in Britain's cities: A spotter's guide – in pictures | Urban wildlife". The Guardian. 17 May 2012</ref><ref>Fenton, Trevor (12 December 2018). Regional economic activity by gross value added (balanced), UK: 1998 to 2017 (Report). Office for National Statistics.</ref> Wannan zamanin ya ga al'adun Greco-Romawa sun yi galaba tare da gabatar da dokar Romawa,<ref>The Welfare State – Never Ending Reform". BBC News. Retrieved 17 September 2009.</ref><ref>The Welfare State – Never Ending Reform". BBC News. Retrieved 17 September 2009.</ref><ref>Office for National Statistics. "Regional Accounts". statistics.gov.uk. Archived from the original on 26 August 2009. Retrieved 17 September 2009.</ref> gine-ginen Romawa, magudanar ruwa, magudanar ruwa, yawancin kayan noma da siliki.<ref>The Global Financial Centres Index" (PDF). City of London Policy Resources Committee. Archived from the original (PDF) on 7 October 2009. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>"London Has Officially Become the Technology Capital of Europe". BrainStation. 21 July 2021. Retrieved 10 July 2023</ref><ref>Willems, Michiel (20 June 2021). "Unicorn nest: UK hits milestone of 100 $1bn tech companies, more than rest of Europe combined". CityAM. Retrieved 17 September 2023</ref> A cikin karni na 3, Sarkin sarakuna Septimius Severus ya mutu a Eboracum (yanzu York), inda daga baya aka yi shelar Constantine a matsayin sarki bayan karni daya.<ref>The Bank's relationship with Parliament". BankofEngland.co.uk. Archived from the original on 8 July 2009. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>England Exports". EconomyWatch.com. Archived from the original on 5 January 2012. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>World Guide – England – Economy Overview". World Guide. Intute. Archived from the original on 2 August 2009. Retrieved 9 September 2009.</ref>
Akwai muhawara game da lokacin da aka fara gabatar da Kiristanci; bai wuce karni na 4 ba, tabbas da yawa a baya. A cewar Bede,<ref>Economy of the United Kingdom" (PDF). PTeducation. Archived from the original (PDF) on 23 November 2009. Retrieved 8 October 2009.</ref><ref>Coal | Mines and quarries | MineralsUK". MineralsUK. Archived from the original on 20 July 2016. Retrieved 7 July 2016.</ref><ref>Gascoin, J. "A reappraisal of the role of the universities in the Scientific Revolution", in Lindberg, David C. and Westman, Robert S., eds (1990), Reappraisals of the Scientific Revolution. Cambridge University Press. p. 248. <nowiki>ISBN 0-521-34804-8</nowiki>.</ref> Eleutherius ne ya aiko da masu wa’azi daga Roma bisa roƙon sarki Lucius na Biritaniya a shekara ta 180 miladiyya,<ref>Spratt, H. P. (1958). "Isambard Kingdom Brunel". Nature. 181 (4626): 1754–1755. Bibcode:1958Natur.181.1754S. doi:10.1038/1811754a0. S2CID 4255226.</ref><ref>English Inventors and Inventions". English-Crafts.co.uk. Archived from the original on 15 April 2010. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>The formal title as adopted in the royal charter" (PDF). royalsociety.org.</ref> domin su sasanta bambance-bambancen da suka shafi bukukuwan Gabas da Yamma, waɗanda ke damun Ikilisiya. Akwai hadisai da ke da alaƙa da Glastonbury suna da'awar gabatarwa ta hanyar Yusufu na Arimathea, yayin da wasu ke da'awar ta hanyar Lucius na Biritaniya.<ref>Hunter, Michael. "Royal Society". Encyclopædia Britannica. Retrieved 24 February 2018.</ref><ref>Caroe, Gwendy (1985). The Royal Institution : an informal history. Final chapter by Alban. London: J. Murray. <nowiki>ISBN 0719542456</nowiki>.</ref><ref>Hunter, Michael. "Royal Society". Encyclopædia Britannica. Retrieved 24 February 2018.</ref> A shekara ta 410, a lokacin daular Rumawa ta koma baya,<ref>Metric system was British". BBC News. 13 July 2007. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>Metric system was British". BBC News. 13 July 2007. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>Metric system was British". BBC News. 13 July 2007. Retrieved 5 September 2009.</ref> Birtaniya ta kasance cikin fallasa a karshen mulkin Romawa a Biritaniya da kuma janyewar rundunan sojojin Romawa, don kare iyakokin nahiyar Turai da kuma shiga yakin basasa.<ref>Castells, M.; Hall, P.; Hall, P.G. (2004). Technopoles of the World: the Making of Twenty-First-Century Industrial Complexes. London: Routledge. pp. 98–100. <nowiki>ISBN 0-415-10015-1</nowiki>.</ref><ref>International comparison of the UK research base, 2022" (PDF). Archived from the original (PDF) on 5 March 2023. Retrieved 11 March 2023. (last checked 11 March 2023)</ref><ref>Cambridge remains most intensive science and technological cluster in the world". University of Cambridge. 20 September 2023. Retrieved 4 December 2023.</ref> Ƙungiyoyin addinin Kirista na Celtic da ƙungiyoyin mishan sun bunƙasa. Wannan zamanin na Kiristanci ya sami tasiri ga tsohuwar al'adun Celtic a cikin hankali, tsarin mulki, ayyuka da tiyoloji.<ref>Department for Science, Innovation and Technology". GOV.UK. Retrieved 12 February 2023.</ref><ref>UK Parliament 2007, p. 175</ref><ref>Lesley, Lewis (1983). "Runcorn – A Rapid Transit New Town?". Built Environment. 9 (3/4): 234. JSTOR 23286723.</ref> “Ikilisiyoyi” na gida sun kasance a tsakiya a cikin al’ummar zuhudu kuma shugabannin zuhudu sun fi zama kamar sarakuna, a matsayin takwarorina,<ref>White 2002, p. 63.</ref><ref>Crossrail's giant tunnelling machines unveiled". BBC News. 2 January 2012.</ref> maimakon a cikin tsarin mafi girman tsarin cocin da Romawa ke mamayewa.<ref>Runcorn New Town – 7.3 Transport". rudi.net. Archived from the original on 18 October 2014. Retrieved 24 July 2020.</ref><ref>27 September 1825 – Opening of the Stockton and Darlington Railway". The Stockton and Darlington Railway. Archived from the original on 7 October 2013. Retrieved 5 October 2013</ref><ref>Home page | Office of Rail and Road". orr.gov.uk. Archived from the original on 28 August 2020. Retrieved 21 May 2021</ref>
=== Tsakanin Zamani ===
Janyewar sojojin Roman ya bar Birtaniyya a bude ga mamayar maguzawa,<ref>Proctor, Darrell (24 November 2020). "UK Undergoing 'Remarkable Shift' in Power Generation". POWER Magazine. Retrieved 11 April 2021.</ref><ref>"Delta Expects New Slots To Foster Growth At Heathrow Airport". The Wall Street Journal. 23 February 2011. Archived from the original on 13 May 2011. Retrieved 23 March 2011.</ref><ref>Proctor, Darrell (24 November 2020). "UK Undergoing 'Remarkable Shift' in Power Generation". POWER Magazine. Retrieved 11 April 2021.</ref> mayaka masu ruwa da tsaki daga arewa maso yammacin nahiyar Turai, musamman Saxon, Angles,<ref>Minister of State (Minister for Business, Energy and Clean Growth) – GOV.UK". gov.uk. Retrieved 24 October 2020</ref><ref>Department for Energy Security & Net Zero – GOV.UK". gov.uk. Retrieved 3 April 2021</ref><ref name=":0">2022 EPI Results". Environmental Performance Index. 3 June 2020. Archived from the original on 21 June 2023. Retrieved 5 July 2023.</ref><ref name=":0" /> Jutes da Frisians wadanda suka dade suna kai farmaki ga gabar tekun lardin Romawa. Daga nan sai wadannan kungiyoyi suka fara daidaitawa da yawa a cikin karni na biyar da na shida, tun daga farko a gabashin kasar.<ref>UK net zero target". Institute for Government. 20 April 2020. Retrieved 20 November 2020.</ref><ref>BBC History on William Beveridge". BBC News. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>NHS Expenditure in England" (PDF). House of Commons Library. Archived from the original (PDF) on 23 April 2010. Retrieved 5 September 2009.</ref>
== Mulki ==
=== Siyasa ===
Ingila wani bangare ne na Burtaniya, tsarin mulkin tsarin mulki tare da tsarin majalisa.<ref>Budget 2008, Chapter C" (PDF). HM Treasury. 3 March 2008. Archived from the original (PDF) on 1 October 2008. Retrieved 5 September 2009</ref><ref>NHS costs and exemptions". Department of Health. Retrieved 5 September 2009.[dead link]</ref><ref>Office for National Statistics. "Life expectancy". statistics.gov.uk. Archived from the original on 25 May 2009. Retrieved 20 July 2009.</ref> Ba a sami gwamnatin Ingila ba tun 1707, lokacin da Ayyukan Tarayyar 1707,<ref>United Nations Department of Economic and Social Affairs. "World Population Prospects: Analytical Report for the 2004". United Nations. Archived from the original on 7 August 2009. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>Office for National Statistics (2011). "Ethnicity and National Identity in England and Wales 2011". Statistics.gov.uk. Retrieved 5 October 2013.</ref><ref>Office for National Statistics (2011). "Ethnicity and National Identity in England and Wales 2011". Statistics.gov.uk. Retrieved 5 October 2013.</ref> da ke aiwatar da sharuddan Yarjejeniyar Tarayyar, sun shiga Ingila da Scotland don kafa Masarautar Burtaniya.<ref>Centre for Population and Urban Research, Monash University. "Australian Population: Ethnic Origins" (PDF). Archived from the original (PDF) on 19 July 2011. Retrieved 29 July 2009.</ref><ref>Inmigración británica en Chile". Galeon.com. Archived from the original on 22 August 2009. Retrieved 29 July 2009</ref><ref>Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories". Statistics Canada. 2 April 2008. Archived from the original on 1 November 2009. Retrieved 29 July 2009</ref> Kafin tarayyar Ingila ta kasance karkashin masarautarta da majalisar dokokin Ingila.<ref>Burke, Jason (9 October 2005). "An Englishman's home is his casa as thousands go south". The Guardian. London. Retrieved 5 September 2009.; Travis, Alan; Sarah Knapton (16 November 2007). "Record numbers leave the country for life abroad". The Guardian. London. Retrieved 8 August 2009.</ref><ref>One in four Britons claim Irish roots". BBC News. 16 March 2001. Retrieved 26 November 2010.</ref><ref>British Immigration Map Revealed". BBC News. 7 September 2005. Retrieved 5 September 2009.</ref>
Hotunan ginin hasken ruwa na rectangular, wanda aka nuna a cikin ruwa. Ginin yana da hasumiyai da yawa ciki har da ɗaya a kowane ƙarshen.<ref>Paton, Graeme (1 October 2007). "One fifth of children from ethnic minorities". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 14 August 2014</ref><ref>Population of England and Wales". Gov.uk. 22 December 2022.</ref><ref name=":1">Shepherd, Jessica (22 June 2011). "Almost a quarter of state school pupils are from an ethnic minority". The Guardian. London. Retrieved 17 January 2014.</ref><ref name=":1" /> Hasumiyar da ke hannun dama ta haɗa da fuskar agogo mai haske.<ref>Leppard, David (10 April 2005). "Immigration rise increases segregation in British cities". The Times. London. Archived from the original on 11 February 2008. Retrieved 8 August 2009.</ref><ref>Cornish people formally declared a national minority along with Scots, Welsh and Irish". The Independent. 23 April 2014. Archived from the original on 24 April 2014. Retrieved 23 April 2014.</ref><ref>QS204EW – Main language, Office for National Statistics 2011 Census. Retrieved 21 July 2015.</ref>
Majalisar dokokin Burtaniya ce ke tafiyar da mulkin Ingila kai tsaye, duk da cewa wasu kasashen Burtaniya sun mika mulki.<ref>Mujica, Mauro E. (19 June 2003). "English: Not America's Language?". The Globalist. Washington, DC. Archived from the original on 17 January 2008. Retrieved 1 February 2009.</ref><ref>QS205EW – Proficiency in English". Office for National Statistics 2011 census. Retrieved 20 July 2015. Out of the 51,005,610 residents of England over the age of three, 50,161,765 (98%) can speak English "well" or "very well"</ref><ref>QS205EW – Proficiency in English". ''Office for National Statistics 2011 census''. Retrieved 20 July 2015. <q>Out of the 51,005,610 residents of England over the age of three, 50,161,765 (98%) can speak English "well" or "very well"</q></ref> An yi muhawara kan yadda za a daidaita wannan a Ingila. Da farko an shirya cewa za a raba yankuna daban-daban na Ingila,<ref>English language history". Yaelf. Archived from the original on 13 February 2010. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>South West – Cornish Language". Government Office South West. Archived from the original on 13 October 2008. Retrieved 17 September 2009.</ref><ref>Government Offices for the English Regions. "Cornish language". gos.gov.uk. Archived from the original on 12 January 2016. Retrieved 22 September 2009.; "The Cornish Language Development Project – Evaluation – Final Report". Hywel Evans, Aric Lacoste / ERS. p. 20. Archived from the original on 7 October 2013. Retrieved 5 October 2013.</ref> amma sakamakon kin amincewa da shawarar da Arewa maso Gabas ta yi a zaben raba gardama na 2004, ba a aiwatar da hakan ba.<ref name=":2" /><ref>Dugan, Emily (6 September 2009). "The Cornish: They revolted in 1497, now they're at it again". The Independent. London. Archived from the original on 19 August 2018. Retrieved 17 September 2009.; "Cornish in Schools". Cornish Language Partnership. 2009. Archived from the original on 7 October 2013. Retrieved 5 October 2013.</ref><ref>On being a Cornish "Celt": changing Celtic heritage and traditions" (PDF). University of Exeter. Archived from the original (PDF) on 20 September 2009. Retrieved 1 February 2009.</ref> A cikin 2024, an kafa wata ƙungiya ta gwamnatin Ingila kaɗai, wacce aka sani da Majalisar Magajin Gari ta Ingila, don haɗa ministoci daga Gwamnatin Burtaniya, Magajin Garin Landan da shugabannin hukumomin haɗin gwiwa.<ref>Lipsett, Anthea (26 June 2008). "Number of primaries teaching foreign languages doubles". The Guardian. London. Retrieved 23 September 2009.</ref><ref>British Sign Language gets official status after 19 years of campaigning". ITV News. 6 May 2022. Retrieved 14 June 2023</ref><ref>British Sign Language gets official status after 19 years of campaigning". ITV News. 6 May 2022. Retrieved 14 June 2023</ref>
A cikin House of Commons wanda shi ne ƙananan majalisar dokokin Birtaniya da ke a fadar Westminster, akwai 'yan majalisa 543 (MPs) na mazabu a Ingila, daga cikin 650.<ref>Church of England". BBC. Retrieved 4 December 2010</ref><ref>Table KS209EW 2011 Census: Religion, local authorities in England and Wales". Office for National Statistics. 11 December 2012. Retrieved 22 May 2017.</ref><ref>In depth history of the Church of England". Church of England. Retrieved 25 January 2017. <q>The religious settlement that eventually emerged in the reign of Elizabeth gave the Church of England the distinctive identity that it has retained to this day. It resulted in a Church that consciously retained a large amount of continuity with the Church of the Patristic and Medieval periods in terms of its use of the catholic creeds, its pattern of ministry, its buildings and aspects of its liturgy, but which also embodied Protestant insights in its theology and in the overall shape of its liturgical practice. The way that this is often expressed is by saying that the Church of England is both 'catholic and reformed.'</q></ref> Ingila dai tana da wakilai 347 daga jam'iyyar Labour, 116 daga jam'iyyar Conservative, 65 daga jam'iyyar Liberal Democrats, 5 na Reform UK sai hudu na Green Party na Ingila da Wales.<ref>Global Anglicanism at a Crossroads". PewResearch.org. 19 June 2008. Archived from the original on 13 August 2011. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>"People here 'must obey the laws of the land'". The Daily Telegraph. London. 9 February 2008. Archived from the original on 10 January 2022. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>The Methodist Church". BBC News. Retrieved 5 September 2009.</ref>
=== Doka ===
Tsarin doka na Ingilishi, wanda aka haɓaka tsawon ƙarni, shine tushen dokar gama gari<ref name=":3">An Independent Academic Study on Cornish" (PDF). p. 8. Archived from the original on 2 November 2019. Retrieved 26 December 2010.</ref><ref name=":3" /><ref>United Kingdom – History of the Flag". FlagSpot.net. Retrieved 5 September 2009.</ref> da ake amfani da su a yawancin ƙasashen Commonwealth<ref>"From Expulsion (1290) to Readmission (1656): Jews and England" (PDF). Goldsmiths.ac.uk. Archived from the original (PDF) on 21 July 2011. Retrieved 1 February 2009</ref><ref>United Kingdom – History of the Flag". FlagSpot.net. Retrieved 5 September 2009.</ref><ref>Office for National Statistics. "Religion". Statistics.gov.uk. Archived from the original on 7 July 2009. Retrieved 5 September 2009.</ref> da Amurka (sai dai Louisiana). Duk da kasancewarsa na Burtaniya a halin yanzu, tsarin shari'a na kotunan Ingila da Wales ya ci gaba, a karkashin yarjejeniyar Tarayyar, a matsayin tsarin shari'a daban da wanda ake amfani da shi a Scotland.<ref>2011 ONS results". Retrieved 28 October 2017</ref><ref>Gearon 2002, p. 246</ref><ref>West 2003, p. 28.</ref> Babban jigon dokar Ingilishi shi ne, alkalan da ke zaune a kotuna ne suka yi ta, suna yin amfani da hankali da sanin ilimin shari’a – stare decisis – ga hujjojin da ke gabansu.<ref>West 2003, p. 28.</ref>
Babban kotunan Ingila da Wales ne ke jagorantar tsarin kotun, wanda ya kunshi kotun daukaka kara, da babbar kotun shari'a kan shari'o'in farar hula, da kotun kararrakin laifuka<ref>Secretary of State for Education – GOV.UK". gov.uk</ref>. Kotun kolin Burtaniya ita ce babbar kotun da ke shari'ar laifuka da farar hula a Ingila da Wales. An ƙirƙira shi a cikin 2009 bayan sauye-sauyen tsarin mulki, tare da ɗaukar ayyukan shari'a na Majalisar Ubangiji. Hukuncin Kotun Koli yana da nauyi a kan kowace kotun da ke cikin manyan mukamai, wanda dole ne ta bi umarninta<ref>National Curriculum". Retrieved 8 July 2020</ref>
Sakataren shari’a na kasa shi ne ministan da ke da alhakin shari’a, tsarin kotu da gidajen yari da gwaji a Ingila.<ref>OECD: PISA 2018" (PDF).</ref> Laifukan sun karu tsakanin 1981 zuwa 1995 amma ya ragu da kashi 42% a cikin 1995-2006.[99] Yawan fursunonin sun ninka a lokaci guda, wanda ya ba shi ɗayan mafi girman adadin fursuna a Yammacin Turai a 147 a cikin 100,000.<ref>Independent Schools in the United Kingdom". 2009. Archived from the original on 29 August 2009</ref> Ma'aikatar Kurkuku ta Mai Martaba, tana ba da rahoto ga Ma'aikatar Shari'a, tana kula da yawancin gidajen yari, tana da fursunoni 81,309 a Ingila da Wales har zuwa Satumba 2022.<ref>Gearon 2002, p. 102.</ref>
Rarraba na Ingila sun ƙunshi matakai har huɗu na ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa, waɗanda aka sarrafa ta nau'ikan ƙungiyoyin gudanarwa da aka ƙirƙira don dalilai na ƙaramar hukuma.<ref>Watson, Judith; Church, Andrew (2009). "The Social Effects of Travel to Learn Patterns – A Case Study of 16–19 Year Olds in London". Local Economy: The Journal of the Local Economy Policy Unit. 24 (5): 389–414.</ref>
A wajen yankin London, matakin mafi girma na Ingila shine gundumomi 48 na bikin.<ref>United Kingdom Parliament. "Innovation, Universities, Science and Skills Committee Contents". publications.parliament.uk. Retrieved 16 September 2009.</ref> Ana amfani da waɗannan da farko azaman ƙirar yanki. Daga cikin waɗannan, 38 sun haɓaka a hankali tun tsakiyar zamanai; An sake gyara su zuwa 51 a 1974 zuwa adadinsu na yanzu a 1996.<ref>Financial support for higher education students". commonslibrary.parliament.uk. House of Commons Library. 31 January 2024.</ref> Kowannensu yana da Lieutenant da Babban Sheriff; Ana amfani da waɗannan mukamai don wakiltar masarautar Burtaniya a cikin gida. Wasu larduna, irin su Herefordshire, an raba su ne kawai zuwa wuraren farar hula. Yankin sarauta na Berkshire da gundumomin birni suna da matsayi daban-daban ga sauran gundumomin bikin.<ref>The Frameworks for Higher Education Qualifications of UK Degree-Awarding Bodies" (PDF). November 2014. p. 17. Archived from the original (PDF) on 5 March 2016. Retrieved 4 November 2016.</ref>
=== Hotuna ===
<gallery>
Stonehenge2007_07_30.jpg|alt=Sun shining through row of upright standing stones with other stones horizontally on the top.|thumb| Stonehenge, abin tunawa na Neolithic
Maiden_Castle,_Dorchester..jpg|thumb| Duban ginshiƙan ginin tudun Maiden Castle, Dorset, kamar yadda suke kallo a yau
</gallery>
==Manazarta==
{{reflist}}
4biuqnwyn0qcb1xcwt97z9bm3bvo1hs
Rasha
0
3379
877181
877065
2026-07-05T13:59:06Z
Hon.Mubarak
45736
877181
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A cikin karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta a 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A ali 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
m1dga0e3yl764356f3voq4i4v1qy4f8
877182
877181
2026-07-05T13:59:52Z
Hon.Mubarak
45736
877182
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A cikin karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta a 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A ali 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta a 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
c2lcrdzahe8cet17mrozzsyj1x36k2m
877183
877182
2026-07-05T14:01:03Z
Hon.Mubarak
45736
877183
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A cikin karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta a 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A alif 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta a 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
1tos6npotx41mj1wrpnjd2iq5gmx3q3
877184
877183
2026-07-05T14:01:53Z
Hon.Mubarak
45736
877184
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A cikin karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta a 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A alif 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta al 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
kgtuzhzm04tru9ga8nt45iug0fzhrr3
877185
877184
2026-07-05T14:03:46Z
Hon.Mubarak
45736
877185
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A cikin karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta al 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A alif 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta al 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
cbdz6qfxuhn4dta6zhm0zwhru5fsfhp
877186
877185
2026-07-05T14:04:27Z
Hon.Mubarak
45736
877186
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A cikin karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta al 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A alif 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta ali 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
tpnyjt0npc3dgp4zyt2u9z29ljesmp2
877188
877186
2026-07-05T14:05:21Z
Hon.Mubarak
45736
877188
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta al 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A alif 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta ali 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shine harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
46eq05kfimvjrnxfapjs1cpltdpkr0j
877192
877188
2026-07-05T14:35:50Z
Hon.Mubarak
45736
877192
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg|thumb|rashs]]
[[Fayil:Russian Imperial Family 1913.jpg|thumb|ahalin rasha]]
'''Rasha''' : Ƙasa ce dake cikin nahiyar Turai da kuma [[Asiya]] ta Arewa. Tana da girma da kuma yawan jama'a.babban birnin ƙasar itace - birnin [[Moscow]].
== Tarihi ==
=== Tsakanin Zamani ===
A karni na 7-9th, kabilun Slavic na Gabas sun zauna a nan, wadanda kuma suka yi hijira daga yankin [[Ukraniya]] na zamani zuwa yammacin [[Rasha]] na zamani. A tsakiyar zamanai, ƙasashen biyu sun kasance ɓangare na ƙasa ɗaya, babban birnin wanda shine Kyiv.A cikin karni na 12, Kievan Rus ya fara tarwatse a cikin manyan hukumomi daban-daban. A cikin karni na 12, Yuri Drohoruky, ɗan 6th na Kiev yarima ''Volodymyr Monomakh'', bai yi da'awar kursiyin ba, don haka ya tashi ya mamaye ƙasashe a arewa maso gabas.
Don haka, a tsakiyar karni na 12, kabilun Slavic sun sami kansu a cikin ƙasashen tsakiyar Rasha. Kafin isowarsu, ƙabilun da ke kusa da Finn na zamani sun zauna a yankin Moscow, wanda Dolgoruky ya kafa a matsayin ƙaramin yanki. Yaƙi ya barke tsakanin Masarautar Vladimir-Suzdal (Rus ta Tsakiya) da Kyiv, wanda ya kai ga rabuwar [[Moscow]] da Kyivan Rus' <ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>।
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexandr Nevsky - mahaifin na farko yarima na Moscow]]
Bayan da Batu ya mamaye a 1240, shugaban na arewa principalities, Alexander Nevsky, ya zama Batu ta renon ɗa, da kuma Alexander shiga cikin yaki a gefen Horde kai ga dansa Daniil mai shekaru 16 ya zama sarki na farko na Moscow, wanda ya haifar da ci gaban Rasha ta zamani. Wani babban birni na zamanin da a cikin Rasha na zamani shi ne Veliky Novgorod, wanda kullum yana yaƙi da Moscow kuma Moscow ta ci nasara a alif 1478 kawai.
Mutanen Ukrainiyan da Belarushiyanci na gaba a ƙarshe sun rabu da Russia na gaba a cikin karni na 14, sun zama wani ɓangare na Grand Duchy na Lithuania (har zuwa karni na 18, waɗannan mutanen biyu sun kasance kusa, kuma kalmomin Ukrainiyan da Belarushiyanci har ma yanzu sun zo daidai da 84%).A karshen karni na 15, Golden Horde ya tarwatsa zuwa cikin Crimean Khanate, Astrakhan da Kazan Khanates, da kuma Muscovite jihar, wanda ya ci gaba da yaƙe-yaƙe na ta'addanci ga tsoffin abokanta da makwabta, da farko a kan Grand Duchy na Lithuania. An yi yaƙe-yaƙe na birnin Smolensk akai-akai. Mutanen Rasha sun fito ne daga kabilun Slavic na Gabas kuma suka kafa wata kasa ta daban a lokacin mulkin Muscovite a karni na 15-17. A lokacin ne hanyoyin Ukraine da Rasha suka rabu<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>.
=== Sabon Zamani ===
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Rasha a cikin karni na 15]]
A karni na 15 da 16, an kafa tushe da fitattun mutanen Ukrainiyan - Zaporizhian Cossacks, mayaƙan da suka kare al'ummah daga hare-haren da makwabta. Mutanen Rasha na zamani sun zo Ukraine ne a karni na 17, kuma a lokacin gwagwarmayar neman 'yancin kai na Ukraniya da juriya ga mamayewar Poland karkashin jagorancin Bogdan Khmelnytsky, an sanya hannu kan wata yarjejeniya da Rasha a shekara ta 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>.
Ba a ƙidaya 'yan Ukraniya a cikin 'yan ƙasa a hukumance ba kuma ana aika su akai-akai, duka Cossacks da manoma, don tilasta yin aiki a cikin Rasha, wanda hakan ya saba wa yarjejeniyar 1654. ('Yan Ukrain 10,000 sun mutu daga yanayin rashin tsabta yayin ginin Canal Ladoga).
Wannan ya haifar da boren Hetman Ivan Mazepa a shekara ta al 1708, wanda ya yanke dangantaka da Rasha kuma yana so ya shiga ƙarƙashin kariyar Sweden<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref>.
A alif 1775, Rasha ta lalata Ukrainiyan Cossacks da sansaninsu, Sich, wanda ya haifar da bautar da jama'a na Ukrainiyan da tsarin Russification - lalatar da harshen Ukrainian da al'ada.
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Dokar da Ministan Harkokin Cikin Gida na Rasha Pyotr Valuev ya ba da umarnin haramta amfani da harshen Ukrainiyan (1863).]]
Misalai mafi ban mamaki na irin waɗannan manufofin sune Dokar Ems (Эмский указ) da dokar Minista Pyotr Valuev (Валуевский циркуляр), wanda ya haramta wa Ukrainiyawa amfani da harshensu na asali<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>.
=== Karni na 20 ===
1914 Emperor Nicholas II ya hana bikin cika shekaru 100 na haifuwar fitaccen marubucin Ukrainiyan Taras Shevchenko a cikin Daular Rasha<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>.
A farkon shekara ta alif 1917 juyin juya halin watan Fabrairu karkashin jagorancin Alexander Kerchsky ya hambarar da mulkin masarautu ya mai da kasar Rasha jamhuriya, wanda ya baiwa al'ummomin da aka zalunta a baya damar yin fafutukar kwato 'yancinsu<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>.
Bayan hawansa mulki, Lenin ya shelanta yakin basasa a tsohuwar daular Rasha, wanda ya hada da yakin 1917-1921 tsakanin Ukraniya da Soviet Rasha, wanda ya kai ga raba Ukraniya tsakanin Poland da Rasha (daga 1922, Tarayyar Soviet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>.
A cikin 1932-1933, gwamnatin Soviet karkashin Joseph Stalin ta gabatar da Holodomor (yunwa), wanda yawancin ƙasashe a duniya suka amince da kisan kare dangi na mutanen Ukrainiyan, wanda ya yi sanadiyar mutuwar kusan mutane miliyan 10<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>.
A cikin 1937, NKVD (daga baya aka sake masa suna Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida ta Tarayyar Soviet) ta harbe mafi yawan masu hankali, al'adu da kimiyya na Ukrainiyan, kuma a asirce sun binne gawarwakin su a cikin dajin Bykivnyan, inda aka gina wani abin tunawa bayan rushewar Tarayyar Soviet <ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Taswirar sansanin taro na Gulag]]
A cikin 1941-1945, Nazis sun mamaye ƙasar gaba ɗaya, kuma kowane 5th farar hula Ukrainiyan ya mutu.
A cikin 1960s-1980s, gwamnatin Soviet ta aiwatar da danniya a kan 'yan adawa, ta tura su gidajen yari tare da sanya su a asibitocin tabin hankali, shahararren ɗan adawa daga Ukraniya shine Vasyl Stus <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.
A cikin 1985-1991, Tarayyar Soviet ta rushe, kuma a ranar 24 ga Agusta, 1991, Ukraniya ta ayyana 'yancin kai.
=== Karni na 21 ===
Bayan wa'adi na uku na Vladimir Putin, wanda ya hau kan karagar mulki a shekara ta 2012, Rasha ta fara aiwatar da mugunyar murkushe 'yancin fadin albarkacin baki, lamarin da ya fi daukar hankali shi ne wani yaro dan birnin Ufa da aka tura gidan yarin da ake tsare da yara kanana saboda yunkurin lalata fadar Kremlin a wani wasan kwamfuta.Bugu da kari, jim kadan bayan hawansa karagar mulki, ya fara tattara sojoji a kusa da kan iyaka da gabashin Ukraniya tare da kaddamar da wani gagarumin yakin neman bayanai kan kasar.
Don ci gaba da rike madafun iko, shugaban kasar Ukraniya na lokacin Viktor Yanukovych ya bukaci Putin da ya aika da sojoji tare da mamaye kasar Ukraniya, bayan da ya fara kwance damarar iyakar kasar a shekarar 2013, lamarin da ya haifar da zanga-zangar da aka fi sani da Euromaidan.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Sojojin Rasha sun lalata filin jirgin saman Donetsk a shekarar 2014]]
A ranar 20 ga Fabrairu, 2014, yayin da Yanukovych ke Kyiv, Rasha ta fara aikin mamaye Crimea a kudancin Ukraniya, sannan ta ba da tsaro ga Yanukovych a cikin jirginsa. A ranar 12 ga Afrilu, 2014, Rasha ta fara yaƙi a gabashin Ukraniya lokacin da dakarun da ke karkashin jagorancin jami'in Ma'aikatar Tsaro ta Tarayya ta Rasha na Rasha Igor Girkin suka mamaye birnin Sloviansk. A ranar 13 ga Afrilu, 2014, Ukraniya ta kaddamar da aikin yaki da ta'addanci <ref>
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref>
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref>
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref>
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>.
Har zuwa 2022, Rasha, ta hanyar 'yar tsana "Jamhuriyar Jama'ar Donetsk", ta kaddamar da yakin basasa da Ukraniya, wanda a shekarar 2022 ya rikide zuwa yakin basasa. A shekarar 2022, an gudanar da zanga-zangar adawa da yaki da dama a duk fadin kasar Rasha, wadanda jami'an tsaro suka dakile<ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. A Ukraniya, Rasha na aikata munanan laifukan yaki, kamar harba wuraren da jama'a ke zaune, [[Kewaye Mariupol|da lalata gaba daya garuruwa irin su Mariupol]], da kuma azabtar da fararen hula saboda ra'ayinsu na goyon bayan Ukraniya, ciki har da azabtarwa a cikin ginshiki na gine-ginen da aka mamaye a Kherson. Babban laifi kan fararen hula a Ukraniya shi ne harbin da aka yi a Bucha, wanda aka yi a watan Maris 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>.
[[File:Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 002.png|thumb|220px|Tankin Rasha mai alamar Z ana aika zuwa Ukraniya]]
Masanin kimiyyar siyasa na Rasha Timofey Sergeytsev, a cikin labarinsa mai suna "Abin da Ya Kamata Rasha Ta Yi da Ukraniya," ({{Lang-ru|Что Россия должна сделать с Украиной ?}}) ya yi kira ga kashe-kashen jama'a. Amurka Timothy Snyder ya kira "littafin Rasha game da kisan kare dangi.<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>."
== Ɓangaren da; ==
Ƙasar Rasha ta na yankin arewacin [[Asiya]] zagaye da [[tekun Pasific]] da kuma [[tekun Atlantic]].
Tsawon ƙasar Rasha daga yamma zuwa gabas ya Kai (10,000 km )daga arewa zuwa kudu - fiye da( 4,000 km.)
== Gwamnatin kasar da manufofin kasashen waje ==
[[File:Vladimir Putin (2022-02-24).jpg|thumb|220px|Putin a daya daga cikin jawabinsa ga al'ummar kasar]]
[[File:Russian MT-LB in Ukraine marked "Z".jpg|thumb|220px|Kayan aikin sojan Rasha mai alamar z]]
[[File:Refugee civilians in Mariupol.jpg|thumb|220px|Yaran Ukraniya sun buya daga harin bama-bamai da kuma hare-haren da Rasha ke kaiwa a Mariupol da ke kewaye]]
A cikin sabon tarihin gwamnatin Rasha, ta haifar da manyan yaƙe-yaƙe da ƙasashe da yawa: a kan Chechnya daga 1994-1996 da kuma 1999-2009, a kan Georgia a 2008, da kuma a kan Ukraniya a 2014 wanda ya ci gaba har yanzu kuma ya koma wani mamayewa na soja a 2022 wanda ya zama yaƙi mafi girma a Turai tun 1945. Baya ga mummunar mu’amala da sojojin Ukraniya da aka kama, a kan shawarar Putin da kansa, an aikata manyan laifuffuka, galibi a kan fararen hula na Ukraniya. Mafi shahararrun laifuffukan da aka aikata a 2022 sun haɗa da: kisan gillar da aka shirya a wajen birnin Kiev da sojojin Rasha suka shirya da kuma kewayen Mariupol. Bugu da ƙari, an ƙirƙiri tsarin da ake kira sansanonin tacewa, inda sojojin Rasha da hukumomin tsaro ke azabtar da ’yan ƙasar Ukraniya saboda ra’ayoyinsu na goyon bayan Ukraniya da adawa da mamayewa, suna kuma yanke jarfa masu alamar Ukraniya. An rubuta lokuta na azabtarwa da kisan gillar ’yan ƙasar Ukraniya masu jin yaren Ukraniya, ciki har da yara — an yi wa yara fyade da harbe su a gaban iyayensu, suna kuma tura su zuwa Rasha da sanya su a gidajen marayu. A lokacin yaƙin Rasha da Ukraniya, a ranar 8 ga Yuli, 2024, bisa umarnin Vladimir Putin da kansa, sojojin Rasha sun kai hare-haren makami mai linzami a kan garuruwan Ukraniya kuma da gangan suka lalata babban asibitin yara na daji na ƙasar<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |title='You can’t imagine the conditions' — Accounts emerge of Russian detention camps |archive-date=2022-05-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518223022/https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |title=Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps' |archive-date=2022-05-21 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521032436/https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |title=Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’ |archive-date=2022-07-18 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718081707/https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newyorker.com/ |title=Russia’s «Filtration Camps» in Eastern Ukraine |archive-date=2009-11-27 |access-date=2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127184826/http://www.newyorker.com/ |url-status=live }}</ref><ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/07/10/kak-obstreliali-okhmatdet Как обстреляли «Охматдет»]</ref><ref>[https://theins.ru/news/272952 Удар по детской больнице в Киеве был нанесен российской крылатой ракетой Х-101, установил Bellingcat с помощью 3D-модели]</ref> <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/07/08/chislo-zhertv-rossiiskogo-udara-poukraine-viroslo-do37-chelovek-a136176 Число жертв российского удара по Украине выросло до 37 человек]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Putin ya tafka magudi a sakamakon zaɓen shugaban ƙasa kuma tare da taimakon masu laifi da Hukumar Tsaro ta Tarayyar Rasha ya kawar da abokan hamayyarsa na siyasa. Daga cikin shahararrun waɗanda aka kashe a lokacin mulkinsa akwai: Alexander Litvinenko (wanda aka kashe a 2006), wanda ya bayyana dalla-dalla yadda Putin, lokacin da yake aiki a FSB, ya shirya fashewar gine-gine a duk faɗin Rasha, yana mai cewa hare-haren ’yan ta’adda ne na Chechnya, kuma a kan wannan dalili Rasha ta fara yaƙe-yaƙe biyu a kan Chechnya. Boris Nemtsov (wanda aka kashe a 2015), wanda ya nuna adawa da mamayar Rasha a Ukraniya<ref>[https://zona.media/article/2024/10/08/navalnaya «Кто бы знал, что фамилия будет людей превращать в нелюдей». История украинки Ирины Навальной, приговоренной к 8 годам по делу о теракте]</ref>.
[[File:Навальный 13.jpg|thumb|200px|Alexei Navalny, babban abokin adawar Putin na siyasa, wanda ya ba da shawarar a sauya gwamnati a Rasha da kuma kawo karshen yake-yaken da ta faro. An kashe shi bisa umarnin Putin.]]
Shugaban Ukraniya na lokacin ya kira Nemtsov “mai kishin ƙasar Rasha kuma babban abokin Ukraine.” Alexei Navalny (wanda ya mutu a 2024) da ’yan ƙungiyarsa ta “Gidauniyar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa,” waɗanda aka sani da binciken cin hanci da rashawa da kuma binciken laifukan yaƙin Rasha a wasu ƙasashe. Wata ’yar Ukraniya mai suna Irina Navalnaya, wadda ke yankin da Rasha ta mamaye, an yanke mata hukuncin ɗaurin shekaru 8 saboda kawai sunanta Navalna. Wata matashiyar mai zane ta Rasha mai suna Dasha Skochilenko an kore ta daga aiki kuma an tura ta gidan yari saboda ƙirƙirar zane-zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya. Bugu da ƙari, wasu matasa biyu daga makarantar sakandare a Nizhny Novgorod, malaminsu da kansa ya ba da su ga hukumomin tsaro saboda kalaman adawa da yaƙi, bayan haka aka tura su zuwa wurin tsare yara. A gaba ɗaya, a lokacin mulkin Putin, dubban yara a Rasha an tura su gidan yari saboda dalilai na siyasa da goyon bayan Ukraniya. Sanannen al’amarin wata ƙaramar yarinya mai suna Masha Moskaleva, wadda ta ƙirƙiri zane na adawa da yaƙi don goyon bayan Ukraniya a cikin yanayin laifukan Rasha, bayan haka aka azabtar da mahaifinta kuma aka yanke masa hukuncin ɗaurin shekaru 2<ref>{{Cite web |url=https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |title=Убитый в Буче местный житель оказался родственником Алексея Навального |access-date=2025-08-31 |archive-date=2022-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422191612/https://www.moscowtimes.ru/2022/04/19/ubitii-v-buche-mestnii-zhitel-okazalsya-rodstvennikom-alekseya-navalnogo-a19656 |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2023/11/16/khudozhnitsu-sashu-skochilenko-prigovorili-k-7-godam-kolonii-po-delu-ob-antivoennykh-tsennikakh-news Художницу Сашу Скочиленко приговорили к 7 годам колонии по делу об антивоенных ценниках]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |title=В России директор школы донесла силовикам на воспитанников за разговор на кухне о войне в Украине |access-date=2025-08-31 |archive-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919083950/https://zmina.info/ru/news-ru/v-rossii-direktor-shkoly-donesla-silovikam-na-vospitannikov-za-razgovor-na-kuhne-o-vojne-v-ukraine/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[https://meduza.io/news/2024/10/15/otets-mashi-moskalevoy-narisovavshey-antivoennyy-risunok-vyshel-na-svobodu-ego-prigovorili-k-dvum-godam-kolonii-po-delu-o-diskreditatsii-armii Отец Маши Москалевой, нарисовавшей антивоенный рисунок, вышел на свободу. Его приговорили к двум годам колонии по делу о «дискредитации» армии]</ref>.
==Siyasa;==
Ƙasar Rasha na ɗaya daga cikin manyan ƙasashe a siyasar duniya.
[[File:Map of federal subjects of Russia (2014).svg||thumb|Taswirar Rasha. Rawaya: oblast, Kore: jamhuriya, lemu: krai, shudi: autonomous okrug, ja: babban birni, purple: autonomous oblast]]
[[File:2010 Moscow Victory Day Parade-40.jpeg|thumb|[[Kremlin Moscow]]]]
[[File:Vladimir Putin 8 November 2000-1.jpg|thumb|Shugaban Rasha [[Vladimir Putin]] da [[Akhmad Kadyrov]], tsohon shugaban yan aware na Chechen 2000]]
[[File:RIAN archive 172139 Dmitry Medvedev visits Kazan.jpg|thumb|Shugaban Rasha Dmitry Medvedev da Shugaban Tatarstan Mintimer Shaimiyev a [[Kazan]], babban birnin [[Tatarstan]], 2011]]
[[Fayil:Christian wedding in Russia.jpg|thumb|aure a russia]]
[[Fayil:Spb 06-2017 img42 Krestovsky Stadium.jpg|thumb|filin wasa a rasha]]
== Birnin, tare da yawan mutane fiye da 1000000 ==
*[[Moscow]] .
*[[Saint-Petersburg]] .
*[[Novosibirsk]] .
*[[Ekaterinburg]] .
*[[Kazan]] .
*[[Krasnoyarsk]].
*[[Nizhny Novgorod]] .
*[[Cheliábinsk]] .
*[[Ufa]].
*[[Krasnodar]].
*[[Samara]] .
*[[Rostov-on-Don]] .
*[[Omsk]] .
*[[Voronezh]].
*[[Perm]].
*[[Volgograd]] .
== Gine-gine; ==
[[File:Saint Basil Cathedral, Moscow.jpg|thumb|left|upright|Cocin ''Saint Basil's Cathedral'' a ''Red Square'', [[Moscow]], daya daga cikin fitattun alamun kasar]]
[[Fayil:Standard of the President of the Russian Federation (1993).png|thumb|russia]]
[[Fayil:Moscow, Russia, Tsaritsyno, Lawns.jpg|thumb|garin mosko a rasha]]
'''Gine-ginen Rasha; A''' ɗaya hannun, masu tasowa na ƙasa hadisai da fari na katako, gine, a daya bangaren, a dutse da tubali gine-gine ibada ya bi wani hadisi wanda tushen ankafa shi a farkon cikin Byzantine Empire, sa'an nan kuma zuwa ga Gabas Slavic Jihar Kievan Rus.
Bayan faduwar Kiev, gine-gine tarihin Rasha ya ci gaba a cikin mulkoki Vladimir-Suzdal da Novgorod, da kuma wadannan kasashen:Rasha mulki, Rasha Empire, Tarayyar Soviet da kuma na zamani Rasha. Da dama daga cikin mafi Tsarin cikin Kremlin kuma domin gina na Moscow Kremlin kawo Italiyanci gine-ginen.
[[File:Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|thumb|Cocin ''Saint Isaac Cathedral]]
==Hotuna;==
<gallery>
File:Novosibirsk_KrasnyPr_Opera_Theatre_07-2016.jpg|Novosibirsk
File:Grot_pavilion_in_Tsarskoe_Selo.jpg|Rasha
File:SamaraVokzal.JPG|Samara
File:Kazan_Kremlin._Qol%C5%9F%C3%A4rif_Mosque_P8111875_2200.jpg|Kazan
File:%D0%9E%D1%82%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0_(%D0%96%D0%94,_5).jpg|Vladimir Putin, Shugaban Kasar
File:%D0%A1%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA._%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%85_%D0%90%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0._04.02.2018.jpg|Lokacin Sanyi
File:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%BE%D1%87%D0%B8_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%B2.jpg|Bakin Teku,Rasha
Fayil:ViewOfMoscowRiver1.jpeg|Kogin Moscow, Rasha
Fayil:Moscow-City_28-03-2010_2.jpg|Moscow International Business Center
Fayil:VDNKh_Allee.jpg|Avenue
Fayil:%D0%9F%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0.jpg|Church of St George, Rasha
File:Flag of Russia.svg|[[File:Milestone, Rash - geograph.org.uk - 1813594.jpg|thumb]]Tutar kasar Rasha
File:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|Rasha gashi na makamaiflag
</gallery>
== Manazarta ==
{{Turai}}
[[Category:Tūrai]]
[[Category:Rasha]]
3lepasahsczrnwcvdw81ak5vikmoq7l
Chile
0
3602
877633
747754
2026-07-06T10:07:14Z
Nura Bello
24854
877633
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Chile, Viña del Mar, Recreo (46836308154).jpg|thumb|kasar chile]]
'''Chile''', <ref>Chile". Retrieved 12 March 2025</ref> a hukumance Jamhuriyar Chile,<ref>Compendio estadístico 2006" (PDF). Instituto Nacional de Estadísticas. October 2006. Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 29 November 2007.</ref><ref>Chile country profile". BBC News. 17 October 2023. Archived from the original on 11 April 2023. Retrieved 17 October 2023.</ref> ƙasa ce a yammacin Kudancin Amurka.<ref>Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Archived from the original on 24 March 2021. Retrieved 11 October 2020</ref><ref>Our World in Data". Archived from the original on 12 January 2024. Retrieved 11 January 2024.</ref><ref>World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Chile)". International Monetary Fund. 10 October 2024. Archived from the original on 10 December 2024. Retrieved 9 November 2024.</ref> Ita ce kasa mafi kusa da kudanci a duniya kuma mafi kusa da Antarctica,<ref>In 2021 they will bid for roads that unite Antofagasta with Caldera and Iquique". 13 March 2019. Archived from the original on 23 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>115 nuevos km de autopistas". Plataforma Urbana. Archived from the original on 11 July 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>Omnilineas. "Omnilineas website". Archived from the original on 19 February 2014. Retrieved 17 February 2014</ref> tana shimfida wani kunkuntar kasa tsakanin tsaunukan Andes da Tekun Pasifik.<ref>Report for Selected Countries and Subjects". IMF.</ref><ref>Inequality – Income inequality". OECD. Archived from the original on 1 July 2022. Retrieved 25 July 2021.</ref><ref>Human Development Report 2025" (PDF). United Nations Development Programme. 6 May 2025. Archived (PDF) from the original on 6 May 2025. Retrieved 6 May 2025.</ref> Chile tana da yawan jama'a miliyan 17.5 kamar na sabuwar ƙidayar jama'a a cikin 2017 kuma tana da yanki na murabba'in murabba'in kilomita 756,102 (291,933 sq mi),<ref>Wells, John C. (2008). Longman Pronunciation Dictionary (3rd ed.). Longman. <nowiki>ISBN 978-1-4058-8118-0</nowiki>.</ref><ref>Resutados Censo 2017" (PDF). National Statistics Institute. 1 January 2018. Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 18 January 2017.</ref><ref>Elecciones, sufragio y democracia en Chile (1810–2012)". Memoria Chilena (in Spanish). National Library of Chile. Archived from the original on 6 June 2021. Retrieved 20 June 2021.</ref> yana raba iyakoki tare da [[Peru]] zuwa arewa, Bolivia zuwa arewa maso gabas, [[Argentina]] zuwa gabas, da Drake Passage zuwa kudu. Kasar ta kuma mallaki tsibiran Pasifik da dama,<ref>Sufragio femenino universal". Memoria Chilena (in Spanish). National Library of Chile. Archived from the original on 27 June 2021. Retrieved 20 June 2021.</ref><ref>Desarrollo y dinámica de la población en el siglo XX". Memoria Chilena (in Spanish). National Library of Chile. Archived from the original on 11 July 2021. Retrieved 20 June 2021.</ref><ref>Salazar, Gabriel; Pinto, Julio (2002). Historia contemporánea de Chile III. La economía: mercados empresarios y trabajadores. LOM Ediciones. [ISBN missing]. Pages 124–125.</ref> da suka hada da Juan Fernández, Isla Salas y Gómez, Desventuras, da Easter Island, kuma tana da'awar kimanin murabba'in kilomita 1,250,000 (480,000 sq mi) na Antarctica a matsayin yankin Antarctic na Chile.<ref>"Cómo se construyó la Constitución de 1980". Pauta. 30 November 2019. Archived from the original on 12 January 2025. Retrieved 12 January 2025</ref><ref>Villalobos, Sergio; Silva, Osvaldo; Silva, Fernando; Estelle, Patricio (1974). Historia De Chile (14th ed.). Editorial Universitaria. <nowiki>ISBN 956-11-1163-2</nowiki>. Pages 773–775.</ref><ref>History of our constitutions". Government of Chile. Archived from the original on 24 July 2024. Retrieved 12 January 2025.</ref> Babban birni kuma babban birnin Chile shine, babban birni kuma babban birni na Chile shine, Santiago.<ref>Ffrench-Davis, Ricardo (2002). Economic reforms in Chile: from dictatorship to democracy. Ann Arbor, Mich: Univ. of Michigan Press. <nowiki>ISBN 9780472112326</nowiki>.</ref><ref>Country profile: Chile". BBC News. 16 December 2009. Archived from the original on 14 January 2010. Retrieved 31 December 2009.</ref><ref>Human and income poverty: developing countries". UNDP. Archived from the original on 12 February 2009.</ref>
[[Ispaniya|Spain]] ta ci kuma ta mallaki yankin a tsakiyar karni na shekau 16, ta maye gurbin mulkin Inca; duk da haka, sun kasa cin nasara kan ’yan kabilar Mapuche masu cin gashin kansu da suke zaune a yanzu kudu da tsakiyar Chile.<ref>World Development Indicators". World Bank. 17 April 2012. Archived from the original on 26 December 2018. Retrieved 12 May 2012.</ref><ref>"La Incógnita Sobre el Origen de la Palabra Chile". Chile.com. 15 June 2000. Archived from the original on 15 April 2009. Retrieved 17 December 2009</ref><ref>Picunche (people)". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 22 November 2009. Retrieved 17 December 2009.</ref> Chile ta fito a matsayin jumhuriya mai ƙarfi a cikin 1830s bayan ayyana 'yancin kai daga Spain a 1818.<ref>Encina, Francisco A.; Leopoldo Castedo (1961). Resumen de la Historia de Chile. Vol. I (4th ed.). Santiago: Zig-Zag. p. 44. Archived from the original on 5 February 2009.</ref><ref>"Chile". Encyclopedia Americana. Grolier Online. 2005. Archived from the original on 21 July 2002. Retrieved 2 March 2005. The name Chile is of Native American origin, meaning possibly 'ends of the earth' or simply 'sea gulls'.</ref><ref>Hudson, Rex A., ed. (1995). "Chile: A Country Study". GPO for the Library of Congress. Archived from the original on 25 June 2015. Retrieved 27 February 2005.</ref> A cikin karni na 19, Chile ta sami babban ci gaban tattalin arziki da yanki, wanda ya kawo ƙarshen juriyar Mapuche a cikin 1880s kuma ta sami yankin arewacinta na yanzu a yakin Pacific (1879-83)<ref>chiri in English - Quechua-English Dictionary". Glosbe</ref><ref>This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Chile". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press. derived, it is said, from the Quichua chiri, cold, or tchili, snow</ref><ref>Chile (república)". Enciclopedia Microsoft Encarta Online. 2005. Archived from the original on 10 May 2008. Retrieved 26 February 2005. The region was then known to its native population as Tchili, a Native American word meaning 'snow</ref> ta hanyar cin nasara akan Peru da Bolivia. A cikin karni na 20, har zuwa 1970s, Chile ta gudanar da tsarin dimokuradiyya<ref>Pearson, Neale J. (2004). "Chile". Grolier Multimedia Encyclopedia. Scholastic Library Publishing. Archived from the original on 10 February 1999. Retrieved 2 March 2005. Chile's name comes from an Indian word, Tchili, meaning 'the deepest point of the Earth'.</ref><ref>Appletons' annual cyclopaedia and register of noteworthy events of the year: 1900. New York: Appletons. p. 87</ref><ref>de Olivares, Miguel; González, SJ (1864) [1736]. "Historia de la Compañía de Jesús en Chile". Colección de historiadores de Chile y documentos relativos a la historia nacional. Vol. 4. Santiago: Imprenta del Ferrocarril.</ref> kuma ta sami saurin haɓakar yawan jama'a da ƙauyuka,<ref>Insight Guides: Chile. Langenscheidt Publishing Group. 2002. p. 27. <nowiki>ISBN 978-981-234-890-6</nowiki>. Archived from the original on 21 February 2024. Retrieved 14 July 2013.</ref><ref>Bower, Bruce (26 December 2015). "People roamed tip of South America 18,500 years ago". Science News. p. 10. Archived from the original on 10 May 2020. Retrieved 26 December 2015.</ref><ref>"Development and Breakdown of Democracy, 1830–1973". Country Studies. Library of Congress. 31 March 1994. Archived from the original on 9 July 2011. Retrieved 21 April 2009.</ref> yayin da take dogaro da ƙari ga fitarwa daga haƙar ma'adinai na tagulla don tallafawa tattalin arzikinta.<ref>Silva Castro, Raúl (1953). Censo de 1813. Santiago: Imprenta Chile. p. 370. Archived from the original on 18 August 2024. Retrieved 18 August 2024 – via Biblioteca Nacional de Chile.</ref><ref>Eyzaguirre, Jaime (1967). Breve historia de las fronteras de Chile. Editorial Universitaria.</ref><ref>Lagos Carmona, Guillermo (1985). Los Títulos Históricos: Historia de Las Fronteras de Chile. Andrés Bello. (p. 197) We note that the Loa river is at 22 degrees and that Baleato, in 1793, indicated 21.5 degrees for the beginning of the Kingdom of Chile, with the Loa at its mouth in the Pacific. (...) (p. 540) According to the Map of Cano y Olmedilla, the limit of the Kingdom of Chile "(...) through the desert of Atacama (...) From here it turns to the S., S.E., S.E., and S., keeping in general this last course until near the 29° parallel, from where it takes a S.E. direction. SE. and S., generally keeping this last course until the vicinity of the 29° parallel, from where it takes a S.E. direction, skirting to the east the 'Province of Cuyo' which, of course, appears to be included in the territory of the Kingdom of Chile. In the latitude of 32°30' the line turns to the S.W. until reaching the Quinto river, which, as the legend says 'communicates by channels with the Saladillo in time of floods'. It follows the river down to the meridian 316°, counting to the E. of Tenerife, where it turns a stretch until it reaches the Hueuque-Leuvu river (or Barrancas river) at 371/2° latitude. From here it runs along the river for a stretch to the S.E., and then turns to the E. and falls into the Atlantic Sea in the vicinity of parallel 37° between Cape Lobos and Cape Corrientes", "a little north of the current Mar del Plata". (...) (p. 543) In this document it is seen that those of the province of Cuyo end to the south at the source of the Diamante River, and that from that point to the east, the dividing line goes to the point where the Quinto River crosses the road that goes from Santiago to Buenos Aires.</ref><ref>Amunátegui, Miguel Luis (1985). Títulos de la República de Chile a la soberanía i dominio de la Estremidad. Archived from the original on 12 November 2022. Retrieved 14 November 2022.</ref> A cikin shekarun 1960 da 1970, kasar ta yi fama da mummunar tashe-tashen hankula na siyasa na hagu da dama, wanda ya kai ga juyin mulkin 1973 na Chile wanda ya hambarar da gwamnatin Salvador Allende ta dimokiradiyya ta hagu.<ref>Morla Vicuña, Carlos (1903). Estudio histórico sobre el descubrimiento y conquista de la Patagonia y de la Tierra del Fuego. Leipzig: F. A. Brockhaus.</ref><ref>Caivano, Tommaso (1 April 1882). "Storia della guerra d'America fra Chilì, il Perù e la Bolivia" (in Italian). Torino: Ermanno Loescher – via Internet Archive.</ref><ref>Silva Castro, Raúl (1953). Censo de 1813. Santiago: Imprenta Chile. p. 370. Archived from the original on 18 August 2024. Retrieved 18 August 2024 – via Biblioteca Nacional de Chile</ref> Wannan ya biyo bayan mulkin kama-karya na soja na hannun dama na shekaru 16 a karkashin Augusto Pinochet, wanda aka yi Kundin Tsarin Mulki na 1980 na Chile tare da shawarwari na Hukumar Ortúzar da kuma sauye-sauyen siyasa da tattalin arziki da yawa,<ref>Intercolonial Intimacies: Relinking Latin/o America to the Philippines. 1898-1964 By Paula C. Park Archived 1 November 2022 at the Wayback Machine (INTRODUCTION: Residual Intercolonial Intimacies across the "Hispanic" Pacific)</ref><ref>Eyzaguirre, Jaime (1967). Breve historia de las fronteras de Chile (in Spanish). Editorial Universitaria.</ref><ref>ateo Martinic Beros (1971). Presencia de Chile en la Patagonia austral 1843 – 1879 (in Spanish). Editorial Andrés Bello. Archived from the original on 31 March 2023. Retrieved 8 December 2022.</ref> kuma ya haifar da mutuwar fiye da 3,000 ko bacewar.<ref>Historia de la Isla de Pascua: Su Incorporación y Su Conflicto Con La Williamson & Balfour. Daños Patrimoniales, Pretensiones Internacionales e Independentismos". Archived from the original on 21 March 2023. Retrieved 26 January 2024</ref><ref>William Sater, Chile and the United States: Empires in Conflict, Athens, GA; University of Georgia Press, <nowiki>ISBN 0-8203-1249-5</nowiki> p.51</ref><ref>Baten, Jörg (2016). A History of the Global Economy. From 1500 to the Present. Cambridge University Press. p. 137.</ref> An kawo karshen mulkin a shekarar 1990, bayan zaben raba gardama a shekarar 1988, kuma kawancen hagu na tsakiya ya gaje shi, wanda ya mulki har zuwa 2010.<ref>Fowler, Will (1996). Authoritarianism in Latin America since independence. University of Virginia: Greenwood Press. pp. 30–96. <nowiki>ISBN 0-313-29843-2</nowiki>.</ref><ref>Frazier, Lessie Jo (17 July 2007). Salt in the Sand: Memory, Violence, and the Nation-State in Chile, 1890 to the Present. Duke University Press. pp. 163–184. <nowiki>ISBN 978-0-8223-4003-4</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref><ref>Mares, David; Francisco Rojas Aravena (2001). The United States and Chile: Coming in from the Cold. Routledge. p. 145. <nowiki>ISBN 978-0-415-93125-0</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref>
Chile kasa ce mai karfin tattalin arziki kuma tana daya daga cikin kasashen da suka fi karfin tattalin arziki da zamantakewa a Kudancin Amurka.<ref>Trento, Joseph J. (2005). The Secret History of the CIA. Carroll & Graf Publishers. p. 560. <nowiki>ISBN 978-0-7867-1500-8</nowiki>. Archived from the original on 19 March 2015. Retrieved 14 July 2013.</ref><ref>Lois Hecht Oppenheim (2007). Politics in Chile: Socialism, Authoritarianism, and Market Democracy. Westview Press. p. 52. <nowiki>ISBN 978-0-7867-3426-9</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref><ref>De Vylder, Stefan (5 March 2009). Allende's Chile: The Political Economy of the Rise and Fall of the Unidad Popular. Cambridge University Press. <nowiki>ISBN 978-0-521-10757-0</nowiki>.</ref> Har ila yau, Chile ta yi aiki mai kyau a yankin dangane da dorewar kasa da ci gaban dimokuradiyya.<ref>Allende wins the elections: first coup attempt". Grace.evergreen.edu. Archived from the original on 7 January 2008. Retrieved 17 December 2009</ref><ref>riedman, Norman (1 March 2007). The Fifty-Year War: Conflict and Strategy in the Cold War. Naval Institute Press. pp. 367–368. <nowiki>ISBN 978-1-59114-287-4</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref><ref>Qureshi, Lubna Z. (2009). Nixon, Kissinger, and Allende: U.S. Involvement in the 1973 Coup in Chile. Lexington Books. pp. 86–97. <nowiki>ISBN 978-0-7391-2655-4</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref> Chile memba ce ta Majalisar Dinkin Duniya, Community of Latin American and Caribbean States (CELAC), da Pacific Alliance, kuma ta shiga OECD a 2010.<ref>Report on CIA Chilean Task Force activities". Chile and the United States: Declassified Documents relating to the Military Coup, 1970–1976. The National Security Archive: Electronic Briefing Books (George Washington University). Archived from the original on 11 February 2010. Retrieved 11 March 2010.</ref><ref>Covert Action In Chile 1963–1973, Staff Report Of The Select Committee To Study Governmental Operations With Respect To Intelligence Activities". Federation of American Scientists. Archived from the original on 3 October 2009. Retrieved 17 December 2009.</ref><ref>Tightening the Belt". Time. 7 August 1972. Archived from the original on 22 October 2010.</ref>
== Ilimin kalmomi ==
Akwai ra'ayoyi daban-daban game da asalin kalmar Chile. A cewar masanin tarihin Spain na karni na 17 Diego de Rosales,<ref>Transition to Democracy in Latin America: The Role of the judiciary" (PDF). Yale University. Archived from the original (PDF) on 19 August 2013.</ref><ref>Soto, Óscar (1999). El último día de Salvador Allende. Aguilar. <nowiki>ISBN 978-956-239-084-2</nowiki>.[page needed]</ref><ref>Equipo Nizkor – CIA Activities in Chile – September 18, 2000". Derechos.org. Archived from the original on 13 May 2008. Retrieved 17 December 2009.</ref> Incas ya kira kwarin Aconcagua Chili ta hanyar cin hanci da rashawa na sunan wani shugaban kabilar Picunche (cacique)<ref>Ahumada, Eugeno. Chile: La memoria prohibida</ref><ref>Kissinger and Chile: the Declassified Record". The National Security Archive. 16 September 2013. Archived from the original on 17 September 2013. Retrieved 16 September 2013.</ref><ref>Lewis, Anthony (27 February 1975). "The Kissinger Doctrine". The New York Times. Archived from the original on 12 September 2022. Retrieved 8 May 2024.</ref> da ake kira Tili, wanda ya mulki yankin a lokacin cin nasarar Incan a karni na 15.<ref>Juan Paulo Iglesias (25 August 2023). "Sebastián Hurtado, historiador: "Estados Unidos no tuvo participación directa en el Golpe, pero sí quería que Allende cayera"" (in Spanish). La Tercera. Archived from the original on 12 September 2024. Retrieved 12 January 2025.</ref><ref>Hurtado, Sebastián (10 October 2016). "Chile y Estados Unidos, 1964-1973. Una nueva mirada". Nuevo Mundo Mundos Nuevos (in Spanish). doi:10.4000/nuevomundo.69698.</ref><ref>Dinges, John. "Operation Condor". latinamericanstudies.org. Columbia University. Archived from the original on 22 July 2018. Retrieved 6 July 2018.</ref> Wata ka’idar kuma ta nuna kamanceceniya da kwarin Aconcagua da na kwarin Casma da ke Peru, inda akwai wani gari da kwarin mai suna Chili.<ref>Flashback: Caravan of Death". BBC. 25 July 2000. Archived from the original on 26 February 2008. Retrieved 11 March 2008.</ref><ref>Ministerio del Interior (3 August 1999). "Ministerio del Interior, Programa de Derechos Humanos – ddhh_rettig". Ddhh.gov.cl. Archived from the original on 23 December 2009. Retrieved 17 December 2009.</ref><ref>Sintesis Ok" (PDF). Archived from the original (PDF) on 27 July 2007. Retrieved 17 December 2009.</ref>
Wasu ka'idoji sun ce Chile na iya samun sunanta daga kalmar 'yan asalin ƙasar Amirka ma'ana ko dai 'ƙarshen duniya' ko 'gudun ruwa';<ref>Eva Vergara (18 August 2015). Chile Recognizes 9,800 More Pinochet Victims Archived 31 December 2015 at the Wayback Machine. The Associated Press via The Huffington Post. Retrieved 25 August 2015.</ref><ref>Pamela Constable; Arturo Valenzuela (1993). A Nation of Enemies: Chile Under Pinochet. W W Norton & Company Incorporated. p. 150. <nowiki>ISBN 978-0-393-30985-0</nowiki>.</ref><ref>Klein, Naomi (1 April 2010). The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism. Henry Holt and Company (2007). p. 85. <nowiki>ISBN 978-1-4299-1948-7</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref> daga kalmar Mapuche chilli, wanda ke iya nufin 'inda ƙasar ta ƙare'"<ref>Huneeus, Carlos (3 September 2009). "Political Mass Mobilization against Authoritarian Rule: Pinochet's Chile, 1983–88". In Adam Roberts; Timothy Garton Ash (eds.). Civil Resistance and Power Politics:The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present. Oxford University Press. pp. 197–212. <nowiki>ISBN 978-0-19-161917-5</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013.</ref><ref>Christian, Shirley (16 December 1989). "Man in the News: Patricio Aylwin; A Moderate Leads Chile". The New York Times. Archived from the original on 29 July 2018. Retrieved 28 July 2018.</ref><ref>Christian, Shirley (16 December 1989). "Man in the News: Patricio Aylwin; A Moderate Leads Chile". The New York Times. Archived from the original on 29 July 2018. Retrieved 28 July 2018.</ref> ko daga Quechua chiri,<ref>Moderate socialist Lagos wins Chilean presidential election". CNN. 16 January 2000. Archived from the original on 6 May 2008.</ref><ref>Reel, Monte (12 March 2006). "Bachelet Sworn in As Chile's President". The Washington Post. Archived from the original on 1 July 2017. Retrieved 22 August 2017.</ref><ref>Reel, Monte (12 March 2006). "Bachelet Sworn in As Chile's President". The Washington Post. Archived from the original on 1 July 2017. Retrieved 22 August 2017.</ref> 'sanyi',<ref>Michelle Bachelet sworn in as Chile's president". BBC News. 11 March 2014. Archived from the original on 12 March 2014. Retrieved 12 August 2021.</ref><ref>Chile election: Conservative Piñera elected president". BBC News. 18 December 2017. Archived from the original on 18 December 2017. Retrieved 12 August 2021.</ref><ref>Pinera, a conservative billionaire, is sworn in as president of Chile". Yahoo! News. Agence France Presse. 11 March 2018. Archived from the original on 1 August 2021. Retrieved 12 August 2021.</ref> ko tchili, ma'ana 2 ko dai 'zurfin' 3'<ref>US ready to help Chile: Obama". The Australia Times. Archived from the original on 27 April 2011. Retrieved 3 March 2010.</ref> Duniya".<ref>More Quakes Shake Chile's Infrastructure, Adam Figman, Contract, 1 March 2010 Archived 14 November 2014 at the Wayback Machine</ref><ref>Background Note: Chile". Bureau of Western Hemisphere Affairs, United States Department of State. 16 December 2011. Archived from the original on 21 January 2017. Retrieved 19 March 2012.</ref><ref>Naomi Larsson (26 October 2019). "Chile protests: More than one million bring Santiago to a halt". Al Jazeera. Archived from the original on 26 October 2019. Retrieved 19 November 2019.</ref> Wani asalin da aka danganta ga chilli shine onomatopoeic cheele-cheele - kwaikwayon Mapuche na warble na tsuntsu wanda aka fi sani da trile.<ref>Sandra Cuffe (19 November 2019). "One month on: Protests in Chile persist despite gov't concessions". Al Jazeera. Archived from the original on 17 March 2020. Retrieved 19 November 2019.</ref><ref>Presidente Piñera promulga reforma que posterga elecciones al 15 y 16 de mayo". El Mostrador (in Spanish). 6 April 2021. Archived from the original on 5 May 2021. Retrieved 7 April 2021.</ref><ref>Leftist Gabriel Boric to become Chile's youngest ever president". BBC News. 20 December 2021. Archived from the original on 20 December 2021. Retrieved 21 December 2021.</ref>
Masu cin nasara na Sipaniya sun ji labarin wannan sunan daga Incas, da kuma ƴan tsira daga balaguron farko na Mutanen Espanya na Diego de Almagro a kudu daga Peru a 1535-36 sun kira kansu "mazajen Chilli"<ref>Chile's president-elect names progressive, majority-women cabinet". The Guardian. 21 January 2022. Archived from the original on 25 January 2022. Retrieved 15 March 2022.</ref><ref>Gabriel Boric, 36, sworn in as president to herald new era for Chile". The Guardian. 11 March 2022. Archived from the original on 12 March 2022. Retrieved 15 March 2022.</ref><ref>Chile constitution: Voters overwhelmingly reject radical change". BBC News. 5 September 2022. Archived from the original on 5 September 2022. Retrieved 14 September 2022.</ref> Daga qarshe, Almagro ana yaba shi da haɓaka sunan Chile, bayan sanya sunan kwarin Mapocho kamar haka.<ref>Villegas, A. (18 December 2023). "Chileans reject conservative constitution to replace dictatorship-era text". Reuters. Retrieved 18 December 2023.</ref><ref>"Chile rejects second attempt to renew constitution". dw.com. Archived from the original on 18 December 2023. Retrieved 19 December 2023.</ref><ref>Chilean voters reject conservative constitution, after defeating leftist charter last year". AP News. 17 December 2023. Archived from the original on 18 December 2023. Retrieved 18 December 2023.</ref> An yi amfani da tsohuwar rubutun "Chili" a cikin Ingilishi har zuwa farkon karni na 20 kafin a canza zuwa "Chile"<ref>Chile". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 16 June 2013. Retrieved 7 May 2013.</ref><ref>Antarctic Treaty: Information about the Antarctic Treaty and how Antarctica is governed". Polar Conservation Organisation. 1 February 2008. Archived from the original on 10 February 2010. Retrieved 11 March 2010.</ref><ref>Collin, Robert (2015). Trash Talk: An Encyclopedia of Garbage and Recycling around the World. p. 121.</ref>
== Tarihi ==
== Tarihin farko ==
Shaidun kayan aikin dutse sun nuna cewa mutane ba da jimawa ba suna yawan zuwa kwarin Monte Verde tsawon shekaru 18,500 da suka gabata.<ref>Blanco, Alejandro Vergara (1998). Derecho de aguas. Editorial Jurídica de Chile. <nowiki>ISBN 978-956-10-1241-7</nowiki>. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 14 July 2013</ref><ref>K, Ana María Errázuriz (1998). Manual de geografía de Chile (in Spanish). Andres Bello. p. 74. <nowiki>ISBN 978-956-13-1523-5</nowiki>. Archived from the original on 21 November 2023. Retrieved 21 November 2023.</ref><ref>Santibáñez, F; Uribe, J. 1997. Atlas Agroclimático de Chile. Santiago, Chile. Fondo Nacional de Desarrollo Científico y Tecnológico.</ref> Kimanin shekaru 10,000 da suka gabata, ’yan asalin ƙasar da ke ƙaura sun zauna a cikin kwaruruka masu albarka da yankunan bakin teku na ƙasar Chile ta yau.<ref>Niemeyer, Hans; Cereceda, Pilar (1983). "Hydrography". Geography of Chile. 8 (1st ed.). Santiago: Military Geographic Institute.</ref><ref>Flora y Fauna de Chilena". Icarito. Archived from the original on 10 April 2006.</ref><ref>World Bank Climate Change Knowledge Portal. "Chile". climateknowledgeportal.worldbank.org. Retrieved 7 February 2025.</ref> Wuraren zama daga wurin zama na ɗan adam sun haɗa da Monte Verde, Cueva del Milodón da Pali-Aike Crater's lava tube.<ref>Smith-Ramírez, Cecilia; Díaz, Iván; Pliscoff, Patricio; Valdovinos, Claudio; Méndez, Marco A.; Larraín, Juan; Samaniego, Horacio (August 2007). "Distribution patterns of flora and fauna in southern Chilean Coastal rain forests: Integrating Natural History and GIS". Biodiversity and Conservation. 16 (9): 2627–2648. Bibcode:2007BiCon..16.2627S. doi:10.1007/s10531-006-9073-2. S2CID 6879631.</ref><ref>Posada-Swafford, Ángela. "Chilean and Antarctic Fossils Reveal the Last "Geologic Minutes" of the Age of Dinosaurs [Slide Show]". Scientific American. Archived from the original on 6 April 2017. Retrieved 5 April 2017.</ref><ref>Grantham, H. S.; Duncan, A.; Evans, T. D.; Jones, K. R.; Beyer, H. L.; Schuster, R.; Walston, J.; Ray, J. C.; Robinson, J. G.; Callow, M.; Clements, T.; Costa, H. M.; DeGemmis, A.; Elsen, P. R.; Ervin, J.; Franco, P.; Goldman, E.; Goetz, S.; Hansen, A.; Hofsvang, E.; Jantz, P.; Jupiter, S.; Kang, A.; Langhammer, P.; Laurance, W. F.; Lieberman, S.; Linkie, M.; Malhi, Y.; Maxwell, S.; Mendez, M.; Mittermeier, R.; Murray, N. J.; Possingham, H.; Radachowsky, J.; Saatchi, S.; Samper, C.; Silverman, J.; Shapiro, A.; Strassburg, B.; Stevens, T.; Stokes, E.; Taylor, R.; Tear, T.; Tizard, R.; Venter, O.; Visconti, P.; Wang, S.; Watson, J. E. M. (2020). "Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material". Nature Communications. 11 (1): 5978. Bibcode:2020NatCo..11.5978G. doi:10.1038/s41467-020-19493-3. ISSN 2041-1723. PMC 7723057. <nowiki>PMID 33293507</nowiki>.</ref>
Inkawa sun kara fadada daularsu a takaice zuwa yankin da ke arewacin Chile, amma Mapuche (ko Araucaniyawa kamar yadda Mutanen Espanya suka san su) sun yi nasarar tsayayya da yunƙurin da Masarautar Inca ta yi na murƙushe su, duk kuwa da rashin ƙungiyar ƙasa.<ref>Oehrens, E.B. "Flora Fungosa Chilena". Universidad de Chile, Santiago de Chile, 1980</ref><ref>Cybertruffle's Robigalia – Observations of fungi and their associated organisms". cybertruffle.org.uk. Archived from the original on 29 December 2018. Retrieved 9 July 2011.</ref><ref>Kirk, P.M., Cannon, P.F., Minter, D.W. and Stalpers, J. "Dictionary of the Fungi". Edn 10. CABI, 2008</ref> Sun yi yaƙi da Sapa Inca Tupac Yupanqui da sojojinsa. Sakamakon gumurzun da aka yi na kwanaki uku na zubar da jini da aka fi sani da Yakin Maule shi ne cewa nasarar da Inca ta yi wa yankunan Chile ya kare a kogin Maule.<ref>Fungi of Chile – potential endemics". cybertruffle.org.uk. Archived from the original on 27 September 2011. Retrieved 9 July 2011.</ref><ref>Aislinn Laing; Fabian Cambero (25 October 2020). "Polls open in Chile for historic constitutional plebiscite". Reuters. Archived from the original on 30 October 2020. Retrieved 25 October 2020.</ref><ref>Chile scraps Pinochet-era system". BBC. 16 August 2005. Archived from the original on 8 May 2020. Retrieved 31 December 2009.</ref>
=== Masarautar Mutanen Espanya ===
A cikin 1520, yayin da yake ƙoƙarin kewaya duniya, Ferdinand Magellan ya gano hanyar kudanci da aka sanya masa suna (Mashigin Magellan)<ref>Percentage of Individuals using the Internet 2000". International Telecommunication Union. June 2013. Archived from the original on 9 February 2014. Retrieved 22 June 2013</ref><ref>Internet Assigned Numbers Authority. ".cl Domain Delegation Data". www.iana.org. Archived from the original on 20 February 2024. Retrieved 3 April 2024.</ref> don haka ya zama Bature na farko da ya taka ƙafa a ƙasar Chile a yanzu.<ref>Humberto Julio Reyes, General de Brigada (3 November 2022). "Disuasión y estrategia en la crisis de 1978". Unofar. Retrieved 22 March 2025.</ref><ref>Álvaro Nicolás Cuadra Roos (2024). Breve historia de las fronteras de Chile (PDF). Universidad de Chile.</ref><ref>President Lagos: We can make a greater effort to make yesterday's and today's trials equally just". Chilean Government. Archived from the original on 23 April 2008</ref> Turawa na gaba da zasu isa Chile sune Diego de Almagro da ƙungiyarsa na masu cin nasara na Spain, waɗanda suka zo daga Peru a 1535 suna neman zinariya.<ref>Cristián Garay Vera (2009). "Buscando la Certidumbre. Chile, su Seguridad y sus Vecinos". UNISCI Discussion Papers. 21. ISSN 1696-2206.</ref><ref>González, Javier M. (21 December 2023). "Diciembre de 1978, una Navidad al borde de la guerra entre Chile y Argentina". Nueva Tribuna. Retrieved 22 March 2025.</ref><ref>1978: el año en que vivimos en peligro". Interferencia. 23 December 2018. Retrieved 22 March 2025.</ref> Mutanen Espanya sun ci karo da al'adu daban-daban waɗanda suka tallafa wa kansu musamman ta hanyar ƙulla-ƙulle-ƙulle da noma da farauta.<ref>Conflicto del Beagle: las inéditas imágenes de un diciembre tenso". La Tercera. 1 December 2018. Retrieved 22 March 2025.</ref><ref>Founding Member States". United Nations. Archived from the original on 4 July 2019. Retrieved 14 September 2019.</ref><ref>Chile". United Nations. Archived from the original on 14 September 2019. Retrieved 14 September 2019.</ref>
An fara cin nasara a Chile a cikin 1540 kuma Pedro de Valdivia, ɗaya daga cikin laftanar Francisco Pizarro, wanda ya kafa birnin Santiago a ranar 12 ga Fabrairu 1541.<ref>Election (13 May 2010) Human Rights Council". 64th Session. United Nations General Assembly. Archived from the original on 30 June 2017. Retrieved 28 June 2017.</ref><ref>Chad, Chile, Lithuania, Nigeria and Saudi Arabia were elected to serve on the UN Security Council". United Nations. 17 October 2013. Archived from the original on 20 October 2013. Retrieved 17 October 2013.</ref><ref>Almirante Julio Leiva Nuevo Comandante en Jefe de la Armada". Ministry of Defence of Chile. Archived from the original on 24 September 2017. Retrieved 10 January 2018.</ref> Ko da yake Mutanen Espanya ba su sami zinariya da azurfa mai yawa da suke nema ba, sun gane yiwuwar noma na tsakiyar kwarin Chile, kuma Chile ta zama wani ɓangare na Daular Spain.<ref>The National Fleet". Chilean Navy. Archived from the original on 10 June 2007. Retrieved 30 May 2014.</ref><ref>Submarine Force". Archived from the original on 10 June 2007. Retrieved 14 July 2013</ref><ref>Carabineros de Chile". 24 October 2007. Archived from the original on 12 March 2012. Retrieved 13 July 2013.</ref>
An ci nasara a hankali, kuma Turawa sun sha fama da koma baya.<ref>Ministerio del Interior (10 October 1978). "Decreto ley 2339 de 1978". Archived from the original on 29 January 2012. Retrieved 28 June 2011.</ref><ref>"2024 Global Peace Index" (PDF). Archived (PDF) from the original on 19 August 2024. Retrieved 16 August 2024.</ref><ref>Ministerio del Interior (10 October 1978). "Decreto ley 2339 de 1978". Archived from the original on 29 January 2012. Retrieved 28 June 2011.</ref> Wani gagarumin tashin hankalin Mapuche da ya fara a shekara ta 1553 ya yi sanadiyar mutuwar Valdivia da lalata da yawa daga cikin manyan matsugunan yankin.<ref>Ministerio del Interior (26 October 1979). "Decreto ley 2868 de 1979". Archived from the original on 10 September 2011. Retrieved 20 March 2011.</ref><ref>Chile's accession to the OECD". OECD. 7 May 2010. Archived from the original on 29 August 2012. Retrieved 22 July 2016.</ref> An yi manyan tashe-tashen hankula a shekara ta 1598 da kuma a shekara ta 1655.<ref>Table 4: The Global Competitiveness Index 2009–2010 rankings and 2008–2009 comparisons Archived 30 October 2010 at the Wayback Machine. The Global Competitiveness Index 2009–2010. World Economic Forum</ref><ref>Ministerio del Interior (26 October 1979). "Decreto ley 2867 de 1979". Archived from the original on 10 September 2011. Retrieved 20 March 2011.</ref><ref>"Mining in Chile: Copper solution". The Economist. 27 April 2013. Archived from the original on 15 July 2013. Retrieved 13 July 2013.</ref> Duk lokacin da Mapuche da wasu ’yan ƙabilar suka yi tawaye, an kai iyakar kudancin ƙasar zuwa arewa.<ref>Ministerio del Interior (5 April 2007). "Ley 20174 de 2007". Archived from the original on 10 September 2011. Retrieved 20 March 2011.</ref><ref>Chile GDP – real growth rate". Indexmundi.com. 21 February 2013. Archived from the original on 12 June 2019. Retrieved 13 July 2013.</ref><ref>Chile". The World Factbook (2025 ed.). Central Intelligence Agency. Retrieved 17 February 2014. (Archived 2014 edition.)</ref> An soke bautar da kambin Mutanen Espanya ya yi a shekara ta 1683 don sanin cewa bautar da Mapuche ya tsananta juriya fiye da yi musu biyayya.<ref name=":0">Ministerio del Interior (11 April 2007). "Ley 20175 de 2007". Archived from the original on 10 September 2011. Retrieved 20 March 2011.</ref><ref name=":0" /><ref>Chile finmin says no recession seen in 2009-report". Reuters. 10 January 2009. Archived from the original on 11 January 2009. Retrieved 17 December 2009.</ref> Duk da haramcin sarauta, dangantaka ta kasance mai rauni daga ci gaba da tsangwama na mulkin mallaka.<ref>Instituto Nacional de Estadísticas (18 March 2008). División político-administrativa y censal, 2007 (PDF). Instituto Nacional de Estadísticas. p. 12. <nowiki>ISBN 978-956-7952-68-7</nowiki>. Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 27 February 2013.</ref><ref>Chile: 2013 Article IV Consultation; IMF Country Report 13/198" (PDF). IMF. 14 June 2013. Archived (PDF) from the original on 17 July 2013. Retrieved 13 July 2013.</ref><ref>"World Bank Open Data". World Bank Open Data. Archived from the original on 26 May 2023. Retrieved 11 November 2023.</ref>
Yanke arewa ta hamada, kudu ta wurin Mapuche, zuwa gabas ta tsaunin Andes, zuwa yamma ta teku, Chile ta zama daya daga cikin manyan yankuna, yankuna masu kama da juna a cikin Amurkan Spain.<ref>Chile flag and description". Worldatlas.com. Archived from the original on 18 July 2011. Retrieved 1 August 2011.</ref><ref>Una muy necesaria corrección: Hay cuatro millones de pobres en Chile". El Mercurio. 14 October 2007. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 22 October 2007.</ref><ref>Panorama social de América Latina" (PDF). ECLAC. 2010. Archived from the original (PDF) on 7 July 2011. Retrieved 13 July 2013.</ref> Yin hidima a matsayin wani shingen shingen kan iyaka, mulkin mallaka ya sami kansa tare da manufar hana mamaye Mapuche da maƙiyan Spain na Turai, musamman Ingilishi da Dutch.<ref>How does the World Bank classify countries?". World Bank. Archived from the original on 22 May 2020. Retrieved 8 April 2021.</ref><ref>"The Chilean pension system" (PDF). Archived from the original (PDF) on 12 May 2012. Retrieved 13 July 2013.</ref><ref>USA-Chile FTA Final Text". Ustr.gov. Archived from the original on 28 March 2016. Retrieved 13 July 2013.</ref> Buccaneers da 'yan fashin teku sun yi barazana ga mulkin mallaka ban da Mapuche, kamar yadda Sir Francis Drake ya nuna a 1578 a Valparaíso, babban tashar jiragen ruwa.<ref>High-income economies ($12,616 or more)". Country and Lending Groups. The World Bank. 1 July 2013. Archived from the original on 18 March 2011. Retrieved 14 September 2013.</ref><ref>"Ficha de Protección Social – Ministerio de Desarrollo Social". Fichaproteccionsocial.gob.cl. 20 November 2012. Archived from the original on 18 May 2016. Retrieved 12 March 2013</ref><ref>Destitute no more". The Economist. 16 August 2007. Archived from the original on 16 October 2007. Retrieved 22 October 2007.(subscription required)</ref> Kasar Chile ta karbi bakuncin daya daga cikin manya-manyan dakaru a Amurka,<ref>Ficha de Protección Social – Ministerio de Desarrollo Social". Fichaproteccionsocial.gob.cl. Archived from the original on 15 September 2012. Retrieved 9 November 2012.</ref><ref>Rating: Chile Credit Rating". 2023. Archived from the original on 12 January 2024.</ref> wanda hakan ya sanya ta zama daya daga cikin mafi yawan sojojin da aka yi amfani da su wajen mallakar mallakar Mutanen Espanya, da kuma magudanar ruwa a taskar mataimakiyar gwamnatin Peru.<ref>GNI per capita, Atlas method (current US$)". Washington, D.C.: The World Bank. 1 August 2013. Archived from the original (xls) on 21 September 2013. Retrieved 14 September 2013. GNI-WB</ref><ref>Wunsch-Vincent, Sacha; León, Lorena Rivera; Lanvin, Bruno; Dutta, Soumitra (26 September 2024). Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship (17th ed.). Geneva: World Intellectual Property Organization. p. 18. doi:10.34667/tind.50062. <nowiki>ISBN 978-92-805-3681-2</nowiki>. Archived from the original on 12 December 2024. Retrieved 6 October 2024. <nowiki>{{cite book}}</nowiki>: |website= ignored (help</ref><ref>Overland, Indra (1 March 2019). "The geopolitics of renewable energy: Debunking four emerging myths" (PDF). Energy Research & Social Science. 49: 36–40. Bibcode:2019ERSS...49...36O. doi:10.1016/j.erss.2018.10.018. ISSN 2214-6296. Archived (PDF) from the original on 9 October 2022.</ref>
Gwamnatin Agustín de Jáuregui ce ta gudanar da kidayar jama'a ta farko tsakanin 1777 da 1778; ya nuna cewa yawan jama'a ya ƙunshi mazauna 259,646: 73.5% na zuriyar Turai,<ref>Overland, Indra (1 March 2019). "The geopolitics of renewable energy: Debunking four emerging myths" (PDF). Energy Research & Social Science. 49: 36–40.</ref><ref>USGS Copper Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>USGS Iodine Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 25 June 2021. Retrieved 11 July 2022</ref> 7.9% mestizos, 8.6% 'yan asalin ƙasa da 9.8% baƙi.<ref>Chile Economy: Population, GDP, Inflation, Business, Trade, FDI, Corruption". The Heritage Foundation. Archived from the original on 22 June 2019. Retrieved 13 November 2023.</ref><ref>USGS Rhenium Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 21 June 2021. Retrieved 11 July 2022</ref><ref>USGS Lithium Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022</ref> Francisco Hurtado, gwamnan lardin Chiloé, ya gudanar da ƙidayar jama'a a shekara ta 1784 kuma ya gano cewa yawan jama'a ya ƙunshi mazauna 26,703, 64.4% daga cikinsu fararen fata ne kuma 33.5% daga cikinsu 'yan asali ne.<ref>"USGS Silver Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 15 May 2021. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>USGS Molybdenum Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>"USGS Salt Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref> Diocese na Concepción ta gudanar da ƙidayar jama'a a yankunan kudancin kogin Maule a shekara ta 1812,<ref>USGS Sulfur Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>USGS Iron Ore Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>USGS Potash Product ion Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 9 October 2022. Retrieved 11 July 2022</ref> amma ba ta haɗa da 'yan asalin ƙasar ko mazauna lardin Chiloé ba.<ref>USGS Silver Production Statistics" (PDF). Archived (PDF) from the original on 20 December 2024. Retrieved 23 December 2024.</ref><ref>Gold Production in Chile". Archived from the original on 18 October 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>Gold production". Our World in Data. Archived from the original on 29 November 2023. Retrieved 17 December 2024.</ref> An kiyasta yawan jama'a a 210,567, 86.1% daga cikinsu Mutanen Espanya ne ko kuma na Turai, 10% daga cikinsu 'yan asali ne kuma 3.7% na mestizos, baƙar fata da mulattos ne.<ref>Agriculture in Chile, by FAO". Archived from the original on 11 May 2017. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>Chile – OECD Data". theOECD. Archived from the original on 25 November 2018. Retrieved 2 November 2018.</ref><ref>Algas nocivas matam mais de 4,2 mil toneladas de salmão no Chile". Archived from the original on 24 October 2022. Retrieved 4 September 2022.</ref>
Wani bincike na 2021 da Baten da Llorca-Jaña suka yi ya nuna cewa yankuna da ke da kaso mai yawa na bakin haure Arewacin Turai sun sami ci gaba cikin sauri ta fuskar ƙididdigewa,<ref>2019 Statistical Report on World Vitiviniculture" (PDF). International Organisation of Vine and Wine. 2019. Archived (PDF) from the original on 6 February 2021. Retrieved 7 March 2021.</ref><ref>Blanco, Hernán et al. (August 2007) International Trade and Sustainable Tourism in Chile. International Institute for Sustainable Development</ref><ref>Conguillio National Park (Official GANP Park Page)". national-parks.org. Archived from the original on 26 October 2022. Retrieved 26 October 2022.</ref> koda kuwa yawan bakin hauren ya yi ƙanƙanta.<ref>Centre, UNESCO World Heritage. "Historic Quarter of the Seaport City of Valparaíso". UNESCO World Heritage Centre. Archived from the original on 27 January 2024. Retrieved 22 January 2024.</ref><ref>Best Beaches in Chile - Sandee". sandee.com. Archived from the original on 4 December 2024. Retrieved 24 October 2024.</ref><ref>Pro|Chile – Importadores | Selección idiomas". Prochile.us. Archived from the original on 19 July 2014. Retrieved 22 December 2013.</ref> Wannan tasirin na iya kasancewa yana da alaƙa da abubuwan waje: jama'ar da ke kewaye sun ɗauki irin wannan hali kamar ƙaramin ƙungiyar baƙi ba ta Turai ba, kuma an ƙirƙiri sabbin makarantu.<ref>"Chile unveils huge Patagonia scenic route". BBC News. 27 September 2018. Archived from the original on 24 November 2018. Retrieved 24 November 2018.</ref><ref>Data of interest 1 – National Network according to category". Archived from the original on 29 May 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref><ref>Data of interest 3 – Red vial national de dobles calzadas por región año 2020". Archived from the original on 29 May 2022. Retrieved 11 July 2022.</ref>
== Mulki ==
== Arziki ==
[[File:Protestas en Chile 20191022 15.jpg|thumb|mutanen Chile a wasu wasanni]]
== Wasanni ==
== Fannin tsarotsaro ==
== Kimiya da Fasaha ==
== Sifiri ==
[[File:Rally Dakar 2009 9-2.jpg|thumb|Jirgin kasar chile]]
=== Sifirin Jirgin Sama ===
=== Sifirin Jirgin Kasa ===
== Al'adu ==
=== Mutane ===
[[File:Pueblo de San Pedro de Atacama 2013-09-21 11-52-31.jpg|thumb|Atacama.|alt=]]
=== Yaruka ===
=== Abinci ===
=== Tufafi ===
[[File:Universidad de Chile - Unión Española 20190310 17.jpg|thumb|Jami'ar kasar chile]]
== Ilimi ==
== Addinai ==
=== Musulunci ===
=== Kiristanci ===
== Hotuna ==
<gallery>
File:Kongress_in_valparaiso.jpg|National Congress, Legislative Power
File:Fachada_CGR.JPG|Comptroller General of Chile
File:Catedrales de Tara, Chile, 2016-02-07, DD 62.JPG|Wani daji a cikin kasar Chile
File:2019-03-16 03 Aquaculture in Chile.jpg|Rafi mai kyau a kasar Chile
File:Vista de Iquique, Chile, 2016-02-11, DD 20.JPG|Lardin kasr Chile a hange daga sararin samaniya
File:A Visit to Chile 1890 22.png|Ziyaram kasar Chile a shekaran 1890
File:A Visit to Chile 1890 28.png| Ziyaram kasar Chile a shekaran 1890
File:Universidad_de_La_Frontera.jpg|University of La Frontera, Temuco
</gallery>
== Manazarta ==
{{stub}}
[[Category:Chile|*]]
[[Category:Kasashen Amurka]]
j6p8b5voacv7crf91lg8370pi6bi5ck
Nana Asma'u
0
3843
877248
852999
2026-07-05T16:56:21Z
Hon.Mubarak
45736
877248
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta a 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
hm36hplonnwkqxudocw42yk145729ja
877249
877248
2026-07-05T16:56:42Z
Hon.Mubarak
45736
877249
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta al 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
b1tgjkhwqhvhud1y0wazrm0od31pzzk
877250
877249
2026-07-05T16:57:09Z
Hon.Mubarak
45736
877250
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta ali 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
0knzk2abpq4efnv9503qcu5k298ndqo
877251
877250
2026-07-05T16:57:37Z
Hon.Mubarak
45736
877251
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
0dwpcviltfnwa3ixjat5w4o9cftv4nm
877252
877251
2026-07-05T16:58:18Z
Hon.Mubarak
45736
877252
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta a 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
96c1zqp8fvotgonirr9kavy9atjo19r
877255
877252
2026-07-05T16:59:24Z
Hon.Mubarak
45736
877255
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta ali 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
9spa8lau5demh5k3l6xgq0gnjuo0fhm
877256
877255
2026-07-05T17:00:17Z
Hon.Mubarak
45736
877256
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matan mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
0tu39ojga8jv8l4adlpdd51fmn9eqyu
877259
877256
2026-07-05T17:01:49Z
Hon.Mubarak
45736
877259
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali matuka-gaya wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekarar 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
bdyfwadldka3ww4q6qlf4m2yb5q7agm
877262
877259
2026-07-05T17:05:06Z
Hon.Mubarak
45736
877262
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekarar alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekarar 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
mw4w6zq29o0b64pnwy5h4aub12ybf76
877263
877262
2026-07-05T17:07:50Z
Hon.Mubarak
45736
877263
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara a 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
m4nsg4tf41wtu81dx5uag4jr8lavlkb
877264
877263
2026-07-05T17:08:37Z
Hon.Mubarak
45736
877264
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba a bar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara al 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
kxt3mgehexei8fx43ue5c3arplcblb5
877373
877264
2026-07-05T18:36:17Z
Hon.Mubarak
45736
877373
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummuwa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara al 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
ifffdivn5uxj9lox3v8o6lm469uoqg3
877376
877373
2026-07-05T18:37:36Z
Hon.Mubarak
45736
877376
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a baya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara al 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
latywuhnmhrv0092n1ot6d5ni6c5z9z
877381
877376
2026-07-05T18:40:11Z
Hon.Mubarak
45736
877381
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwarsu akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara al 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
rf8p8noqkmulxkmvtx1ykhedu6hvm8i
877386
877381
2026-07-05T18:41:48Z
Hon.Mubarak
45736
877386
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwar su akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara al 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
bhx4evx7z69c4oqdnqobiezncfj8sno
877390
877386
2026-07-05T18:42:47Z
Hon.Mubarak
45736
877390
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwar su akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara alif 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekarar 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
0q6vq6wbo4gv9muqjkknjjt3kmdc6r3
877397
877390
2026-07-05T18:45:07Z
Hon.Mubarak
45736
877397
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwar su akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara alif 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekara 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
bamysngmrswg82jozd56brgd9o87yby
877404
877397
2026-07-05T18:46:35Z
Hon.Mubarak
45736
877404
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwar su akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara alif 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekara a 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
m18tumucb34kuybzrt7k6b12jwtznng
877411
877404
2026-07-05T18:51:34Z
Hon.Mubarak
45736
877411
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwar su akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhinine na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara alif 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekara al 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
fieetjkyyjenc6tshb6jzggekeo1e32
877432
877411
2026-07-05T19:03:30Z
Hon.Mubarak
45736
877432
wikitext
text/x-wiki
{{Mukala mai kyau}}
{{Databox}}
[[Fayil:Nana Asma'u Calligraphy 02.png|thumb|nana asma'u calligraphy]]
'''Nana Asma’u''' (''Nana Asmaʼu bint Shehu'' [[Usman dan Fodiyo]] , [[Larabci]]: نانا أسماء بنت عثمان فودي; Haihuwa da rasuwa shekara ta alif 1793 zuwa 1864) An haife ta ne a shekara ta alif 1793, a garin Degel da yanzu take a jihar [[Sokoto|Sokoto,]] shekaru goma sha daya kafin jihadin da mahaifinta Shehu [[Usman Dan Fodiyo]] ya ƙaddamar, ta kasance makaranciya kuma mai rera waƙoƙi, ba ita kadai aka haifa ba, Nana Asma’u tagwaye ne tare da abokin haihuwarta mai suna Hassan. Mahaifinta ya zaɓi ya sanya mata suna Nana Asma’u ne, saboda sunan Asma'u bint Abi Bakr, ‘ya a wajen [[Sayyadina Abubakar]] (Allah Ya kara yarda da shi)<ref>{{Cite web |url=http://www.historynaked.com/nana-asmau/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-12-27 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604202054/https://www.historynaked.com/nana-asmau/ |url-status=dead }}</ref>.
== Farkon rayuwa ==
Nana Asma’u ta girma a hannun matar mahaifinta, Aisha da Hauwa (Mahaifiyar dan uwanta [[Muhammadu Bello]], bayan rasuwar mahaifiyarta a shekarar alif 1795. Wato tarihi ya nuna, shekarunta biyu kenan a duniya, mahaifiyarta ta rasu. Nana Asma’u ta auri Usman Gidado a shekarar alif 1807. Sun tashi daga garin Degel sun koma [[Sokoto (jiha)|jihar Sokoto]] a shekarar alif 1809, bayan gina garin da dan’uwanta Muhammad Bello ya yi. A shekara ta alif 1810 ne, Allah Ya albarkaci Nana Asma’u da haihuwar danta na farko, mai suna AbdulKadir. Bayan shi, Nana Asma’u ta haifi ‘ya’ya uku, Kamar mahaifinta.
== Ilimi ==
Nana Asma’u jajirtacciya ce, mai [[ilimi]]<nowiki/>n Addinin [[Musulunci]], kuma mahaddaciyar [[Alkur’ani]] mai girma.
Kamar yadda [[tarihi]] ya nuna, Nana Asma’u da ‘yan’uwanta Maryam da Fatima, da kuma iyayenta Aisha da Hauwa (Matan Shehu [[Usman Dan Fodiyo|Usman Fodiyo]]), sun bayar da gagarumar gudummawa wajen yadawa da ciyar da [[addini]] [[Musulunci]] gaba ta hanyar rubuta waƙoƙi da wa’azi ga mata. Haka nan kuma, ta kasance fitacciyar marubuciya kwarai da gaske, a fannin da ya shafi hukunce-hukuncen addinin [[Musulunci]] da [[shari’a]] da sauransu. Nana Asma'u ta kasan ce tana jin yare hudu, [[Hausa]], [[Fulani]], [[Larabci]] da kuma yaran [[Tuareg]].<ref>https://muslimheritage.com/ode-to-nana-asmau-voice-and-spirit/</ref> A fannin ilimin harshen Larabci, Nana Asma’u ba baya ba ce, don kuwa tana da shi sosai. Ba a fagen [[Ilimi]] Nana Asma’u kadai ta tsaya ba; a fagen Jarumta ma ba abar ta a
abaya ba, domin kuwa ta halarci yake-yake da dama da mahaifinta ya yi, wannan ne ma ya sa bayan rasuwar mahaifinta, Shehu Usman Ɗan Fodiyo da Nana Asma’u da Bello sun taka rawar gani wajen samar da ilimi akan mata. Nana Asma’u tana tara mata tana karantar dasu addini.<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed.374</ref>.
== Mulki ==
Nana Asma’u ta zama mataimakiya ta musamman ga dan’uwanta sabon Kalifa, Muhammad Bello. Kuma a wannan gwamnati, tana daga cikin masu rubuta takardu da ake aikawa sauran Sarakunan garuruwan Musulmai.<ref>Jean Boyd and Murray Last quote the Algerian scholar Ismael Hamet writing for a French audience in 1898, lamenting the "''Ligues Feministes d'Europe''" did not know of Nana Asma'u's legacy. See "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", p. 283.</ref> A kokarinta da kishinta na ganin cewa, mata sun zama mutane, Nana Asma’u ta mayar da hankali sosai wajen ilimantar da mata.
== Bunkasa harkokin mata ==
Wannan ya sa, a wajejen shekara 1830, ta kirkiri wata kwarya-kwaryar gidauniyar Malaman Musulunci Mata, da aka kira da ‘Jajis’ suka rika shiga gida-gida suna karantar da ‘yan’uwansu mata addinin [[Musulunci]]; musamman [[Alkur'ani|Alkur’ani]] mai girma, littattafan [[Tauhidi]] da [[Fiƙihu|Fikhu]], da sauransu. Wannan aiki ya taimaki rayuwar mata kwarai wajen sanin addinin Musulunci. A hankali, Nana Asma’u ta fadada aikin, har zuwa wasu yankunan.<ref>David Westerlund wrote: "She continued to be a source of inspiration to the present day." Mary Wren Bivins, ''Telling Stories, Making Histories: Women, Words, and Islam in Nineteenth-Century Hausaland and the Sokoto Caliphate''. London: Heinemann, 2007.</ref><ref>Beverly B. Mack, "Book Reviews", ''African Studies Review'', Volume 33, Issue 2, September 1990, pp. 219–220.</ref> Nana Asma’u ta yi aikace-aikace da dama da tarihi ba zai iya mantawa da ita ba, wannan ya sa, aka samu Kungiyoyin Mata da dama, da Makarantu da Dakunan Tarukan Musulunci, ana sanya musu sunanta; musamman a Arewacin Nigeria, da wasu Kasashen Musulmi a Africa.<ref>Excerpt from Mack, Beverly B., and Jean Boyd, ''One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe''. Includes two translated poems of Nana Asma'u</ref>
=== Litattafan ta ===
Wasu daga cikin manyan ayyukanta, sun hada da:
* Rubuta Alkur’ani Mai Girma
* Fassara Alkur’ani Mai Girma
{| class="wikitable sortable"
|+
!s/n
!Filatanci
!Hausa
!Larabci
|-
|1
|Mantore Aranɗe
|Alhinin mutuwar Halima.
|Mursalat Al-Sha’ar
|-
|2
|Sannore Giɗaɗo
|Wa’azi
|Tanbih Al-ghafilin
|-
|3
|Hulni-nɗe
|Kiran Ahmada.
|Tabshir Al-Ikhwan
|-
|4
|Ɓegore
|Murna kan Nasarar Yaƙi
|Qasida Min Asma’u<ref>Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (2006). ''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''.p.391-292 (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. ISBN <bdi>978-135-166-7</bdi>. OCLC 156890366</ref>
|-
|5
|Gawakuke Ma’unɗe
|
|
|}
=== Waƙe ===
Wannan ya sa, galibin rubuce-rubucenta na wakoki, ta yi su ne, cikin harshen Larabci, sai Fulatanci da [[harshen Hausa]] da kuma harshen Tuareg (wani harshe ne da wasu kabilu da ke zaune a Niger da [[Mali]] da Algeria da [[Libya]] da [[Burkina Faso]], ke amfani da shi). ta rubuta wata waka mai suna ‘Wakar Gewaye’ don bayyana irin abubuwan da ta gani da idanunta.<ref>https://www.thecable.ng/sokotos-religious-moderation-rich-lesson-troubled-world</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref><ref>Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.</ref>. Haka kuma Nana Asma'u tana da wasu rubutattun wake masu dimbin yawa. Wasu tayi sune akan jan hankali da nasiha ga Mata akan yadda zasu gudunar da rayuwar su akan tsari na addinin musulunci da kuma guje wa yan bori , wasu waken alhini ne na rashin wani nata. Wasu waken ta na magana ne akan Daular Mahaifinta Shehu Usmanu, ko Dan uwanta Khalifa Muhammadu Bello, Khalifa Atiku da kuma yake yaken da sukayi.
==Rasuwa==
Nana Asma’u ta rasu a shekara alif 1864 (amma wani tarihin ya nuna a shekara ali 1863) dai-dai da 1280 A.H.
== Bibiliyo ==
* Boyd, Jean (1989). ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd. ISBN <bdi>0-7146-4067-0</bdi>.
*Chukwuma Azuonye, [https://www.jstor.org/stable/40338702?seq=1#page_scan_tab_contents "Feminist or Simply Feminine? Reflections on the Works of Nana Asmā'u, a Nineteenth-Century West African Woman Poet, Intellectual, and Social Activist"], ''Meridians'', Vol. 6, No. 2, Women, Creativity, and Dissidence (2006), pp. 54–77.
* Jean Boyd, ''The Caliph's Sister: Nana Asma'u 1793–1865: Teacher, Poet, and Islamic Leader''. London: Frank Cass & Co. Ltd, 1989 {{ISBN|0-7146-4067-0}}.
* Jean Boyd. "Distance Learning from Purdah in Nineteenth-Century Northern Nigeria: The Work of Asma'u Fodiyo". ''Journal of African Cultural Studies'', Vol. 14, No. 1, Islamic Religious Poetry in Africa (June 2001), pp. 7–22.
* Jean Boyd, "West Africa", in Suad Joseph, Afsaneh Najmabadi (eds), ''Encyclopedia of Women & Islamic Cultures'', New York: Brill Publishers, 2003, pp. 327–29; {{ISBN|90-04-12818-2}}.
*Jean Boyd and Beverly B. Mack (eds), [https://web.archive.org/web/20070524002853/http://msupress.msu.edu/bookTemplate.php?bookID=2760 ''The Collected Works of Nana Asma’u, Daughter of Usman dan Fodiyo 1793–1864''], East Lansing, Michigan: Michigan State University Press, 1997.
* Jean Boyd and Beverly B. Mack, [https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ ''Educating Muslim Women: The West African Legacy of Nana Asma'u, 1793–1864''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322124742/https://www.kubepublishing.com/shop/educating-muslim-women-the-west-african-legacy-of-nana-asmau-1793-1864/ |date=2019-03-22 }}, Kube Publishing, Interface Publications, 2013. {{ISBN|978-1847740441}}.
* Jean Boyd, Murray Last. "The Role of Women as 'Agents Religieux' in Sokoto", ''Canadian Journal of African Studies''/''Revue Canadienne des Études Africaines'', Vol. 19, No. 2 (1985), pp. 283–300.
*Beverly B. Mack and Jean Boyd, ''One Woman's Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe'', Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2000. {{ISBN|978-0253213983}}.
* Margaret Hauwa Kassam. "Some Aspects of Women's Voices from Northern Nigeria", ''African Languages and Cultures'', Vol. 9, No. 2, Gender and Popular Culture (1996), pp. 111–25.
* Aisha R. Masterton, [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0438/is_4_34/ai_85031238 ''One Woman's Jihad: Nana Asma'u, Scholar and Scribe'' – book review]. ''African Arts'', Winter 2001.
* Katja Werthmann, [https://web.archive.org/web/20071222060056/http://www.inwent.org/E+Z/content/archive-eng/03-2005/foc_art3.html "The example of Nana Asma’u"], ''D+C: Development & Cooperation'', InWEnt gGmbH, No.03, 2005.
* Muhammad Jameel Yusha'u, [http://www.gamji.com/article3000/NEWS3642.htm "Nana Asma'u Tradition: An Intellectual Movement and a Symbol of Women Rights in Islam During the 19th Century DanFodio's Islamic Reform"]. Department of Mass Communications, Jami'ar Ado Bayero, [[Kano]]. Paper Presented at the Conference on Sokoto Jihad organized by the Centre for Hausa Cultural Studies, Kano, at the Murtala Muhammad Library, 7–8 June 2004.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman dan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood.The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}{{Authority control}}
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarauniya]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutane daga jihar sokoto]]
[[Category:Haifaffun 1793]]
[[Category:Mutuwan 1864]]
oafr522orsdx3wnmvggo9kmh1gq3lip
Peter Baker (1934)
0
5061
877521
441155
2026-07-05T23:42:53Z
Mai Jiddah muhammad
44560
Baban gyaran
877521
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Peter Baker''' (an haife shi a shekara ta 1934) shi ne dan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar [[Ingila]].
{{Stub}}
==Manazarta==
{{DEFAULTSORT:Baker, Peter}}
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ingila]]
Peter Baker ɗan jarida ne kuma marubuci ɗan ƙasar Amurka, wanda ya shahara wajen ruwaito harkokin siyasa da gwamnatin Amurka. Yana ɗaya daga cikin fitattun masu ba da rahoto na The New York Times, inda yake rubuta labarai kan fadar shugaban ƙasa da manyan al'amuran siyasa.
Tarihin rayuwa
An haifi Peter Baker a ranar 2 ga Yuli, 1967, a jihar Virginia, Amurka. Tun yana matashi ya nuna sha'awar aikin jarida, kuma ya yi karatu a Oberlin College.
Aikin jarida
Peter Baker ya fara aikinsa a jaridu kafin ya shiga The Washington Post, inda ya shafe shekaru yana ruwaito labaran siyasa. Daga baya ya koma The New York Times a shekarar 2008.
Ya yi rahoto kan shugabannin Amurka da dama, ciki har da:
Bill Clinton
George W. Bush
Barack Obama
Donald Trump
Joe Biden
Littattafai
Peter Baker ya rubuta littattafai da dama, ciki har da:
Days of Fire
The Breach
Obama: The Call of History
Kyaututtuka
Ya samu lambobin yabo da dama saboda ingancin aikinsa na jarida, ciki har da gudummawar da ta taimaka wa ƙungiyoyin jaridunsa lashe lambar yabo ta Pulitzer Prize.
Muhimmanci
Peter Baker na daga cikin fitattun 'yan jaridar siyasa a Amurka. Ana yawan dogaro da rahotanninsa wajen fahimtar manufofin gwamnati, harkokin Fadar White House, da manyan batutuwan siyasa na ƙasar Amurka.
t9b45589grxb0jqf3nf13ktl6bxdugn
Gurasa
0
5334
877179
870927
2026-07-05T13:54:46Z
Mansir Yusuf
19064
877179
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gurasa''' burodi ne na gida wanda ya samo asali ne daga yankin Arewacin Najeriya, musamman [[Kano (jiha)|Jihar Kano]]. Ya yi kama da burodi sai dai gurasar ta fi sauƙi. Ana cin wannan burodi na Arewa don karin kumallo, abincin rana, ko kumma a matsayinƙabincin rana.<ref>{{Cite web |date=2018-07-15 |title=Gurasa: Tales and business of the Arabian bread |url=https://tribuneonlineng.com/gurasa-tales-and-business-of-the-arabian-bread/ |access-date=2022-06-23 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-23 |title=High cost of flour: Gurasa bakers threaten to shut business in Kano |url=https://dailytrust.com/high-cost-of-flour-gurasa-bakers-threaten-to-shut-business-in-kano |access-date=2022-06-23 |website=Daily Trust |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-13 |title=Three Dishes From Northern Nigerian You Have To Try. |url=https://everyevery.ng/three-dishes-from-northern-nigerian-you-have-to-try/ |access-date=2022-06-23 |website=EveryEvery |language=en-US}}</ref>
== Bayani na gaba ɗaya ==
An yi shi ne daga gari (duk garin alkama ko na al'ada), [[Yis|yisti]], burodi da kwai. Ana yin shi a Tanderu wanda shine tanda na [[Harshen Hausa|hausa]] da aka yi da yumɓu. Gurasa na iya zama na gida ko na musamman. Nau'in al'ada shine nau'in gida yayin da ake yin nau'in na musamman ta hanyar ƙara wasu kayan yaji da kayan ado. Nau'in na musamman sun fi tsada fiye da nau'in gida.<ref>{{Cite web |date=2021-06-23 |title=Kano bakers threaten indifinite strike again over price of flour – Premium Times Nigeria |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/469575-kano-bakers-threaten-indifinite-strike-again-over-price-of-flour.html,%20https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/469575-kano-bakers-threaten-indifinite-strike-again-over-price-of-flour.html |access-date=2022-06-23 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Gurasa |url=https://www.researchgate.net/publication/343725758 |journal=ResearchGate}}</ref>
== Asalin ==
Gurasa ta sami hanyar zuwa Najeriya bayan wasu matafiya na Larabawa sun zauna a jihar Kano, sun yi burodi na gida da kansu a cikin karamar hukumar dala ta jihar Kano. Daga ƙarshe, ya zama abinci ga sarakuna da masu arziki, kafin ya bazu zuwa wasu sassan arewacin Najeriya. Ya zama sananne sosai cewa burodi na cikin gida yana daya daga cikin abinci mai araha na marasa galihu.<ref>{{Cite web |last=Udevi |first=Obiamaka Angela |date=2019-08-23 |title=Gurasa, the Signature Snack from Kano • Connect Nigeria |url=https://articles.connectnigeria.com/gurasa-the-signature-snack-from-kano/ |access-date=2022-06-23 |website=Connect Nigeria |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-11-30 |title=Gurasa: Food for royals and the poor |url=https://dailytrust.com/gurasa-food-for-royals-and-the-poor |access-date=2022-06-23 |website=Daily Trust |language=en}}</ref>
== Kasuwanci ==
Mutane da yawa suna samar da gurasa da rarraba shi a matsayin tushen samun kudin shiga a jihar Kano, irin wannan 'yan asalin daga wasu jihohi kamar [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] suna tafiya kawai don koyon kasuwanci.
Akwai ƙauye a cikin karamar hukumar Gado da aka sani da ƙauyen Gurasa tun lokacin da babban aikin su shine samarwa da rarraba Gurasa.<ref>{{Cite web |date=2021-05-29 |title=SNACK PREPARE: How To Make Gurasa » Nairaflaver |url=https://nairaflaver.com/how-to-make-gurasa/ |access-date=2022-06-23 |website=Nairaflaver |language=en-US}}</ref>
== Sauran abinci ==
[[Fayil:Gurasa_spiced_with_kulikuli_sauce.jpg|thumb|225x225px|Gurasa da aka dafa da kwai]]
Gurasa za a iya cinye shi kaɗai a matsayin abincin [[Suya|nasa]], tare da miya kamar [[Miyar taushe|Miyan taushe]], miya na kayan lambu, da dai sauransu. Wasu kuma suna shan burodi na gida tare da shayi, kek ɗin groundnut da aka sani da kuli-kuli ko suya.<ref>{{Cite web |date=2016-11-21 |title=High cost of bread forces Kano residents to consume local alternative |url=https://www.vanguardngr.com/2016/11/high-cost-bread-forces-kano-residents-consume-local-alternative/ |access-date=2022-06-23 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref>
== Dubi kuma ==
* Abincin Larabawa
* Abincin Habasha
* [[Abincin Eritrea]]
* [[Miyar taushe|Miyan taushe]]
* [[Abincin Hausawa|Abincin Hausa]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Abincin Hausawa]]
== Asalin Suna ==
Tsohuwar kalmar Turanci don burodi shine {{Lang|ang|hlaf}} ( {{Lang|got|hlaifs}} a cikin Gothic : ''burodin'' Ingilishi na zamani ) wanda ya bayyana shine mafi tsufa sunan Teutonic . Tsohon Babban Jamusanci {{Lang|goh|hleib}} da {{Lang|de|Laib}} na zamani [[Jamusanci|na Jamus]] An samo daga wannan kalmar Proto-Jamus, wacce aka aro ta zuwa wasu Slavic ( Czech , Polish , [[Rashanci]] : {{Transl|ru|khleb}} ) da Finnic ( Finnish , Estonian ) harsuna kuma.
Kalmar Turanci *"bread"* (wato burodi) daga zamanin Middle da Modern English, tana bayyana a wasu harsunan Germanic kamar haka:
== Zamba ==
Gurasar da aka yi da zamba na abinci da cusa tarkace ko kaya marass inganci. A [[Zamanin Tsakiya|zamanin da]], ana amfani da yashi azaman filler. Yakin Russo-Ukrainian ya sa samar da garin alkama ya zama kalubale kuma ya tayar da damuwa game da zamba .
== __LEAD_SECTION__ ==
Wanan burodi na Arewa a na ci don karin kumallo, abincin rana, ko kuma a matsayin abincin rana.<ref>{{Cite web |date=2018-07-15 |title=Gurasa: Tales and business of the Arabian bread |url=https://tribuneonlineng.com/gurasa-tales-and-business-of-the-arabian-bread/ |access-date=2022-06-23 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-23 |title=High cost of flour: Gurasa bakers threaten to shut business in Kano |url=https://dailytrust.com/high-cost-of-flour-gurasa-bakers-threaten-to-shut-business-in-kano |access-date=2022-06-23 |website=Daily Trust |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-13 |title=Three Dishes From Northern Nigerian You Have To Try. |url=https://everyevery.ng/three-dishes-from-northern-nigerian-you-have-to-try/ |access-date=2022-06-23 |website=EveryEvery |language=en-US}}</ref>
bkzg7qhmwg6gwot487n4gkgg4nq6ypv
877180
877179
2026-07-05T13:56:28Z
Mansir Yusuf
19064
877180
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gurasa''' burodi ne na gida wanda ya samo asali ne daga yankin Arewacin Najeriya, musamman [[Kano (jiha)|Jihar Kano]]. Ya yi kama da burodi sai dai gurasar ta fi sauƙi. Ana cin wannan burodi na Arewa don karin kumallo, abincin rana, ko kumma a matsayin abincin rana.<ref>{{Cite web |date=2018-07-15 |title=Gurasa: Tales and business of the Arabian bread |url=https://tribuneonlineng.com/gurasa-tales-and-business-of-the-arabian-bread/ |access-date=2022-06-23 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-23 |title=High cost of flour: Gurasa bakers threaten to shut business in Kano |url=https://dailytrust.com/high-cost-of-flour-gurasa-bakers-threaten-to-shut-business-in-kano |access-date=2022-06-23 |website=Daily Trust |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-13 |title=Three Dishes From Northern Nigerian You Have To Try. |url=https://everyevery.ng/three-dishes-from-northern-nigerian-you-have-to-try/ |access-date=2022-06-23 |website=EveryEvery |language=en-US}}</ref>
== Bayani na gaba ɗaya ==
An yi shi ne daga gari (duk garin alkama ko na al'ada), [[Yis|yisti]], burodi da kwai. Ana yin shi a Tanderu wanda shine tanda na [[Harshen Hausa|hausa]] da aka yi da yumɓu. Gurasa na iya zama na gida ko na musamman. Nau'in al'ada shine nau'in gida yayin da ake yin nau'in na musamman ta hanyar ƙara wasu kayan yaji da kayan ado. Nau'in na musamman sun fi tsada fiye da nau'in gida.<ref>{{Cite web |date=2021-06-23 |title=Kano bakers threaten indifinite strike again over price of flour – Premium Times Nigeria |url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/469575-kano-bakers-threaten-indifinite-strike-again-over-price-of-flour.html,%20https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/469575-kano-bakers-threaten-indifinite-strike-again-over-price-of-flour.html |access-date=2022-06-23 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Gurasa |url=https://www.researchgate.net/publication/343725758 |journal=ResearchGate}}</ref>
== Asalin ==
Gurasa ta sami hanyar zuwa Najeriya bayan wasu matafiya na Larabawa sun zauna a jihar Kano, sun yi burodi na gida da kansu a cikin karamar hukumar dala ta jihar Kano. Daga ƙarshe, ya zama abinci ga sarakuna da masu arziki, kafin ya bazu zuwa wasu sassan arewacin Najeriya. Ya zama sananne sosai cewa burodi na cikin gida yana daya daga cikin abinci mai araha na marasa galihu.<ref>{{Cite web |last=Udevi |first=Obiamaka Angela |date=2019-08-23 |title=Gurasa, the Signature Snack from Kano • Connect Nigeria |url=https://articles.connectnigeria.com/gurasa-the-signature-snack-from-kano/ |access-date=2022-06-23 |website=Connect Nigeria |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-11-30 |title=Gurasa: Food for royals and the poor |url=https://dailytrust.com/gurasa-food-for-royals-and-the-poor |access-date=2022-06-23 |website=Daily Trust |language=en}}</ref>
== Kasuwanci ==
Mutane da yawa suna samar da gurasa da rarraba shi a matsayin tushen samun kudin shiga a jihar Kano, irin wannan 'yan asalin daga wasu jihohi kamar [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] suna tafiya kawai don koyon kasuwanci.
Akwai ƙauye a cikin karamar hukumar Gado da aka sani da ƙauyen Gurasa tun lokacin da babban aikin su shine samarwa da rarraba Gurasa.<ref>{{Cite web |date=2021-05-29 |title=SNACK PREPARE: How To Make Gurasa » Nairaflaver |url=https://nairaflaver.com/how-to-make-gurasa/ |access-date=2022-06-23 |website=Nairaflaver |language=en-US}}</ref>
== Sauran abinci ==
[[Fayil:Gurasa_spiced_with_kulikuli_sauce.jpg|thumb|225x225px|Gurasa da aka dafa da kwai]]
Gurasa za a iya cinye shi kaɗai a matsayin abincin [[Suya|nasa]], tare da miya kamar [[Miyar taushe|Miyan taushe]], miya na kayan lambu, da dai sauransu. Wasu kuma suna shan burodi na gida tare da shayi, kek ɗin groundnut da aka sani da kuli-kuli ko suya.<ref>{{Cite web |date=2016-11-21 |title=High cost of bread forces Kano residents to consume local alternative |url=https://www.vanguardngr.com/2016/11/high-cost-bread-forces-kano-residents-consume-local-alternative/ |access-date=2022-06-23 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref>
== Dubi kuma ==
* Abincin Larabawa
* Abincin Habasha
* [[Abincin Eritrea]]
* [[Miyar taushe|Miyan taushe]]
* [[Abincin Hausawa|Abincin Hausa]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Abincin Hausawa]]
== Asalin Suna ==
Tsohuwar kalmar Turanci don burodi shine {{Lang|ang|hlaf}} ( {{Lang|got|hlaifs}} a cikin Gothic : ''burodin'' Ingilishi na zamani ) wanda ya bayyana shine mafi tsufa sunan Teutonic . Tsohon Babban Jamusanci {{Lang|goh|hleib}} da {{Lang|de|Laib}} na zamani [[Jamusanci|na Jamus]] An samo daga wannan kalmar Proto-Jamus, wacce aka aro ta zuwa wasu Slavic ( Czech , Polish , [[Rashanci]] : {{Transl|ru|khleb}} ) da Finnic ( Finnish , Estonian ) harsuna kuma.
Kalmar Turanci *"bread"* (wato burodi) daga zamanin Middle da Modern English, tana bayyana a wasu harsunan Germanic kamar haka:
== Zamba ==
Gurasar da aka yi da zamba na abinci da cusa tarkace ko kaya marass inganci. A [[Zamanin Tsakiya|zamanin da]], ana amfani da yashi azaman filler. Yakin Russo-Ukrainian ya sa samar da garin alkama ya zama kalubale kuma ya tayar da damuwa game da zamba .
== __LEAD_SECTION__ ==
Wanan burodi na Arewa a na ci don karin kumallo, abincin rana, ko kuma a matsayin abincin rana.<ref>{{Cite web |date=2018-07-15 |title=Gurasa: Tales and business of the Arabian bread |url=https://tribuneonlineng.com/gurasa-tales-and-business-of-the-arabian-bread/ |access-date=2022-06-23 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-23 |title=High cost of flour: Gurasa bakers threaten to shut business in Kano |url=https://dailytrust.com/high-cost-of-flour-gurasa-bakers-threaten-to-shut-business-in-kano |access-date=2022-06-23 |website=Daily Trust |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-13 |title=Three Dishes From Northern Nigerian You Have To Try. |url=https://everyevery.ng/three-dishes-from-northern-nigerian-you-have-to-try/ |access-date=2022-06-23 |website=EveryEvery |language=en-US}}</ref>
ljgp2zod9fhebksi895qjj2fgeiurlz
Argentina
0
5848
877634
680211
2026-07-06T10:09:01Z
Nura Bello
24854
877634
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Hipódromo Argentino de Palermo, Buenos Aires, Argentina. c 1911.jpg|thumb|Kasar Argentina a wani karni]]
[[Fayil:Argentina inflation.webp|thumb|Argentina]]
'''Jamhuriyar Argentina''' ko '''Argentina,'''ƙasa ce, da ke a nahiyar [[Amurka|Amurika]] ta Kudu.<ref>Constitution of Argentina, art. 35.</ref><ref>Crow 1992, p. 457: "In the meantime, while the crowd assembled in the plaza continued to shout its demands at the cabildo, the sun suddenly broke through the overhanging clouds and clothed the scene in brilliant light. The people looked upward with one accord and took it as a favorable omen for their cause. This was the origin of the "sun of May" which has appeared in the center of the Argentine flag and on the Argentine coat of arms ever since."; Kopka 2011, p. 5: "The sun's features are those of Inti, the Incan sun god. The sun commemorates the appearance of the sun through cloudy skies on 25 May 1810, during the first mass demonstration in favor of independence."</ref><ref>Ley No. 5598 de la Provincia de Corrientes, 22 October 2004 (in Spanish)</ref> Argentina tayi iyaka da ƙasashe uku, Daga arewacin, ƙasar [[Bolibiya]] da kasar [[Paraguay]], Daga gabashin kasar [[Uruguay]] da Ruwan Pacific ta Kudu, Daga yammacin kasar [[Cile]], Daga kudu Drake Passage.<ref>La educación intercultural bilingüe en Santiago del Estero, ¿mito o realidad? [La cámara de diputados de la provincia sanciona con fuerza de ley.] (in Spanish). Cámara de Diputados de la Nación. p. 1. Archived from the original on 7 August 2020. Retrieved 30 May 2020. Declárase de interés oficial la preservación, difusión, estímulo, estudio y práctica de la lengua Quíchua en todo el territorio de la provincia [..]</ref><ref>Enseñanza y desarrollo continuo del idioma galés en la provincia del Chubut. Expresión de beneplácito. Menna, Quetglas y Austin [Teaching and continuous development of the Welsh language in the province of Chubut. Expression of approval. Menna, Quetglas and Austin.] (PDF) (in Spanish). Cámara de Diputados de la Nación. p. 1. Archived from the original (PDF) on 11 May 2020. Retrieved 17 December 2019. Declarar de interés de la Honorable Cámara de Diputados de la Nación la enseñanza y desarrollo continuo del idioma galés en la provincia del Chubut...</ref><ref>Argentina Religions – Demographics". Archived from the original on 12 March 2024. Retrieved 12 March 2024.</ref> kasa CE wacce ta shahara sosai a kwalan kafa wace ita ke rike da kambun [[duniya]] na yanzun.<ref>3.1. Datos Nacionales (2020): Total (3,669,710.7 km2); Argentina Continental (2,780,084.6 km2); Islas del Atlántico Sur (15,907.7 km2); Antártida Argentina (873,718.4 km2) [pg.23]" (PDF). www.ign.gob.ar (in Spanish). es:Instituto Geográfico Nacional (Argentina) – IGN. 2022. Archived (PDF) from the original on 6 December 2023. Retrieved 9 February 2025.</ref><ref>Superficie total del país: Total (3,669,710.9 km2); Parte continental americana (2,780,084.8 km2); Islas del Atlántico Sur (15,907.7 km2); Sector antártico argentino (873,718.4 km2)" (XLS). www.indec.gob.ar (in Spanish). Census 2022. INDEC. 2024. Retrieved 9 February 2025</ref><ref>Proyecciones y estimaciones". www.indec.gob.ar. INDEC. Archived from the original on 9 June 2023. Retrieved 3 July 2024.</ref>
Argentina wata kasa ce a cikin larduna ashirin da uku,<ref>de Onis, Juan (2 January 1977). "Argentina's Terror: Army Is Ahead". The New York Times. Archived from the original on 19 December 2022. Retrieved 19 December 2022.</ref><ref>Bernstein, Adam (17 May 2013). "Jorge Rafael Videla, Argentine junta leader, dies at 87". The Washington Post. Archived from the original on 10 April 2021. Retrieved 19 December 2022.</ref><ref>Political Violence and Trauma in Argentina, Antonius C. G. M. Robben, p. 145, University of Pennsylvania Press, 2007</ref> da kuma birni daya mai cin gashin kanta, wanda babban birnin tarayya da mafi girma aires na al'umma,<ref>Argentina's Guerrillas Still Intent On Socialism" Archived 26 October 2019 at the Wayback Machine, Sarasota Herald-Tribune, 7 March 1976</ref><ref>Revolutionizing Motherhood: The Mothers of the Plaza De Mayo, Marguerite Guzmán Bouvard, p. 22, Rowman & Littlefield, 1994</ref><ref>Argentina's Dirty War". Archived from the original on 29 January 2017. Retrieved 9 November 2014.</ref> wanda babban birnin tarayya da mafi girma aires na al'umma, wanda birnin tarayya ne na tarayya, Buenos Aires na tarayya, Buenos Aires na tarayya.<ref>"Militares Muertos Durante la Guerra Sucia". Archived from the original on 27 August 2017. Retrieved 5 December 2017.</ref><ref>Gambini, Hugo (2008). Historia del peronismo. La violencia (1956–1983). Buenos Aires: Javier Vergara Editor. pp. 198/208.</ref><ref>Buncombe, Andrew (11 February 2022). "Florida businessman, 79, to face trial over notorious 1972 massacre in Argentina". The Independent. Archived from the original on 19 December 2022. Retrieved 19 December 2022 – via Yahoo! Sports.</ref> The larduna da babban birnin suna da nasu ka'idojin, amma sun wanzu a karkashin tsarin tarayya.<ref>Bronstein, Hugh; Misculin, Nicolás (15 November 2021). "Argentina's Peronists on the ropes after bruising midterm defeat". Reuters. Archived from the original on 17 November 2021. Retrieved 16 November 2021.</ref><ref>Burke, Hilary (21 January 2007). "Argentina probes pre-Dirty War rights crimes". Reuters. Archived from the original on 19 December 2022. Retrieved 19 December 2022</ref><ref>McDonnell, Patrick J. (13 January 2007). "Arrest of Isabel Peron signals willingness to reexamine era". Los Angeles Times. Archived from the original on 19 December 2022. Retrieved 19 December 2022</ref><ref>Robben 2011, p. 127</ref> Argentina ta yi ikirarin cewa a kan Tsibirin Falkinland, South Georgia da Tsibirin Sandwich na Kudu, filin wasan kwaikwayon kankara, da kuma wani yanki na Antartica.<ref>Galasso 2011, pp. 423–65, vol. II.</ref><ref>Robben 2011, pp. 76–77.</ref><ref>Anderson & Sloan 2009, p. 40–41</ref>
Farkon hadin gwiwar dan adam a cikin kwanakin Argentina ya dawo zuwa lokacin Paleolithic.<ref>Robben 2011, p. 145</ref><ref>Wilson 2016, p. 167</ref><ref>Robben 2011, p. 148.</ref> Daular Inca ta fadada zuwa arewa maso yammacin kasar a Pre-Columbian. Kasar tana da tushen sa a cikin mulkin mallaka na yankin a cikin karni na 16.<ref>Galasso 2011, pp. 467–504, vol. II</ref><ref>CBS News releases video of the Falklands War riots". ''Fox News''. 24 February 2015. Archived from the original on 7 November 2018. Retrieved 7 November 2018</ref><ref>Meislin, Richard J. (16 June 1982). "THOUSANDS IN BUENOS AIRES ASSAIL JUNTA FOR SURRENDERING TO BRITAIN". The New York Times. Archived from the original on 14 October 2023. Retrieved 17 November 2021.</ref> Argentina ta tashi kamar yadda magajin gari ya samu a shekarar 1776.<ref>Galasso 2011, pp. 505–32, vol. II</ref><ref>Ley No. 23492, 29 December 1986, B.O., (26058) (in Spanish)</ref><ref>Ley No. 23521, 9 June 1987, B.O., (26155) (in Spanish)</ref> Bayanin kasashen Spain 9110 kuma yaƙin ya kara wa 'yancin kai har zuwa 1880-1825) ya biyo bayan sake tsayawa takara har zuwa shekarar 1880.<ref>Galasso 2011, pp. 533–49, vol. II.</ref><ref>Epstein & Pion-Berlin 2006, p. 6</ref><ref>Epstein & Pion-Berlin 2006, p. 9.</ref> Kasar da ta ji daɗin zaman lafiya da kwanciyar hankali, tare da raƙuman fice na Turai, musamman 'yan It'iyanci, su fi ƙarfin al'adunta.<ref>Galasso 2011, pp. 551–573, vol. II</ref><ref>Galasso 2011, pp. 575–87, vol. II</ref><ref>Epstein & Pion-Berlin 2006, p. 12</ref>
Jamumin Jami'in daular da za a yi watsi da siyasar da ke da kasa a cikin lokacin da ake kira Jamhuriyar mai ra'ayin mai ra'ayin, daga 1880 har zuwa zabukan 1916.<ref>Kirchner Sworn in as President of Argentina – 2003-05-26". VOA. Archived from the original on 16 August 2022. Retrieved 16 August 2022.</ref><ref>Argentine President Mauricio Macri sworn in". France 24. 10 December 2015. Archived from the original on 15 August 2022. Retrieved 16 August 2022.</ref><ref>Epstein & Pion-Berlin 2006, p. 13</ref> Babban bacin rai ya haifar da juyin mulki na farko d'état a cikin 1930 ya jagoranci José Félix Urizix, da farko da ake kira "otamous shekaru 10 (1930-1943).<ref>Carrelli Lynch, Guido. "Macri anunció medidas para amortiguar la inflación". Clarín (in Spanish). Archived from the original on 16 June 2016. Retrieved 25 June 2016.</ref><ref>Rabouin, Dion (3 September 2019). "Argentine president leads economy to debt, inflation and mass poverty". Axios. Archived from the original on 27 March 2022. Retrieved 7 April 2021.</ref><ref>Alcalá Kovalski, Manuel (5 September 2019). "Lessons learned from the Argentine economy under Macri". Brookings Institution. Archived from the original on 10 June 2023. Retrieved 7 April 2021.</ref> Bayan wannan juyin mulkin, ya ci karin hudu a 1943, 1955, 1965, 1962, da kuma Mataimakin shugaban kasa, masu fafutukarsa,<ref>Argentina election: Centre-left Alberto Fernández wins presidency". BBC News. 28 October 2019. Archived from the original on 4 June 2023. Retrieved 23 November 2021</ref><ref>We're back': Alberto Fernández sworn in as Argentina shifts to the left". The Guardian. 10 December 2019. Archived from the original on 28 July 2021. Retrieved 16 August 2022</ref><ref>Administracion Federal". AFIP. Archived from the original on 31 December 2015. Retrieved 1 June 2014.</ref> wanda ya hau zuwa dubunnan na siyasa, masu fafutukar da aka samu, wadanda aka tallafa wa mutane dubunni Yaƙi, lokacin ta'addanci na Jiha da kuma tashin hankalin jama'a wanda ya kasance har zuwa zaben ra1l Alfonsín a matsayin shugaban kasa a 1983.<ref>Allegations of a network of corruption money involves former president Kirchner". Merco Press. 15 March 2013. Archived from the original on 7 April 2014. Retrieved 27 March 2020.</ref><ref>Peronists may lose Argentina Congress for first time in 40 years". www.aljazeera.com. Archived from the original on 20 August 2022. Retrieved 16 November 2021.</ref><ref>Argentina's President Fernandez will not seek re-election". www.aljazeera.com. Archived from the original on 7 September 2023. Retrieved 3 June 2023.</ref>
Argentina ce iyaka na yanki, kuma ya riƙe matsayinta na tarihi a matsayin wani yanki na tsakiya a harkokin kasa da kasa.<ref>Javier Milei: Argentina's far-right outsider wins presidential election". BBC News. 19 November 2023. Archived from the original on 24 November 2023. Retrieved 24 November 2023.</ref><ref>Javier Milei: New president tells Argentina 'shock treatment' looms". 11 December 2023. Archived from the original on 11 December 2023. Retrieved 11 December 2023.</ref><ref>Young 2005, p. 52: "The Andes Mountains form the "backbone" of Argentina along the western border with Chile."</ref> Babban mahimmancin Amurka ne,<ref>Albanese, Rubén (2009). "Información geográfica de la República Argentina" [Geographic information of the Argentine Republic] (in Spanish). Buenos Aires: Instituto Geográfico Nacional. Archived from the original on 31 October 2013.</ref><ref>McKinney 1993, p. 6; Fearns & Fearns 2005, p. 31</ref><ref>Albanese, Rubén (2009). "Alturas y Depresiones Máximas en la República Argentina" [Maximum peaks and lows in the Argentine Republic] (in Spanish). Buenos Aires: Instituto Geográfico Nacional. Archived from the original on 23 July 2013.</ref> Argentina ce mai tasowa tare da HDI mafi girma na biyu (index na Hali na HDI) a Latin Amurka bayan Chile.<ref>Young 2005, p. 52.</ref><ref>Lynch, David K. "Land Below Sea Level". Geology – Geoscience News and Information. Archived from the original on 27 March 2014.</ref><ref>McCloskey & Burford 2006, pp. 5, 7–8, 51, 175</ref> Yana kula da tattalin arziki mafi girma na biyu a Kudancin Amurka, kuma memba ne na G-15 da G20.<ref>McCloskey & Burford 2006, p. 8.</ref><ref>McCloskey & Burford 2006, p. 18.</ref><ref>Informe científico que estudia el Aconcagua, el Coloso de América mide 6960,8 metros" [Scientific Report on Aconcagua, the Colossus of America measures 6960,8 m] (in Spanish). Universidad Nacional de Cuyo. 2012. Archived from the original on 8 September 2012. Retrieved 3 September 2012.</ref> Argentina kuma wani ya kafa memba ne na Majalisar Dinkin Duniya, Bankin Duniya, kungiyar kasuwanci ta duniya, Mercosur, jama'ar Latin Amurka da kungiyar Iribso-Amurka.<ref>"Argentina – Main Details". Montreal, Canada: Convention on Biological Diversity. 2013. Archived from the original on 19 October 2013.</ref><ref>Biodiversity 2005. Cambridge, UK: UNEP–WCMC – World Conservation Monitoring Centre of the United Nations Environment Programme. 2005" (PDF). www.bipindicators.net. Archived (PDF) from the original on 24 December 2018. Retrieved 24 December 2018.</ref><ref>Terms and Definitions FRA 2025 Forest Resources Assessment, Working Paper 194. Food and Agriculture Organization of the United Nations. 2023. Archived from the original on 11 September 2024. Retrieved 11 September 2024.</ref>
== Tarihi ==
Bayanai sun nuna cewa mutane sun zauna a ƙasar Argentina a yanzu tun shekaru 21,000 da suka wuce. A cikin 2015,<ref>El INDEC difundió los resultados provisionales Censo 2022: 4 datos claves sobre la población argentina". Página/12. Archived from the original on 31 January 2023. Retrieved 31 January 2023. La población argentina tiene actualmente 46.044.703 habitantes, es decir, 5.927.607 de personas más que las relevadas en el último censo, en 2010. En mayo de 2022, pocos días después del relevamiento, el INDEC había difundido los primeros resultados preliminares, que indicaban que la población argentina tenía 47.327.407 habitantes. Sin embargo el dato fue corregido esta tarde.</ref><ref>World Economic Outlook Database, April 2025 Edition. (Argentina)". www.imf.org. International Monetary Fund. 22 April 2025. Retrieved 26 May 2025.</ref><ref>GINI index (World Bank estimate) – Argentina". World Bank. Archived from the original on 22 November 2022. Retrieved 19 December 2022.</ref> an gano burbushin kasusuwa na wani katon dabbobi masu sulke da ake kira Neosclerocalyptus kusa da Buenos Aires. Waɗannan ƙasusuwan sun sami yanke alamomi masu nuni da yankan da kayan aikin dutse,<ref>Human Development Report 2025" (PDF). United Nations Development Programme. 6 May 2025. Archived (PDF) from the original on 6 May 2025. Retrieved 6 May 2025.</ref><ref>Abad de Santillán 1971, p. 17</ref><ref>Crow 1992, p. 128.</ref> wanda ke nuna ayyukan ɗan adam a lokacin Ƙarshen Glacial Maximum.<ref>Levene 1948, p. 11: "[After the Viceroyalty became] a new period that commenced with the revolution of 1810, whose plan consisted in declaring the independence of a nation, thus turning the legal bond of vassalage into one of citizenship as a component of sovereignty and, in addition, organizing the democratic republic."; Sánchez Viamonte 1948, pp. 196–97: "The Argentine nation was a unity in colonial times, during the Viceroyalty, and remained so after the revolution of May 1810. [...] The provinces never acted as independent sovereign states, but as entities created within the nation and as integral parts of it, incidentally affected by internal conflicts."; Vanossi 1964, p. 11: "[The Argentine nationality is a] unique national entity, successor to the Viceroyalty, which, after undergoing a long period of anarchy and disorganization, adopted a decentralized form in 1853–1860 under the Constitution."</ref><ref>Gordon A. Bridger (2013). Britain and the Making of Argentina. WIT Press. p. 101. <nowiki>ISBN 9781845646844</nowiki>. Archived from the original on 27 October 2023. Retrieved 19 August 2021. Some 86% identify themselves as being of European descent, of whom 60% would claim Italian links</ref><ref>Departamento de Derecho y Ciencias Políticas de la Universidad Nacional de La Matanza (14 November 2011). "Historias de inmigrantes italianos en Argentina" (in Spanish). infouniversidades.siu.edu.ar. Archived from the original on 26 December 2021. Retrieved 9 October 2018. Se estima que en la actualidad, el 90% de la población argentina tiene alguna ascendencia europea y que al menos 25 millones están relacionados con algún inmigrante de Italia.</ref> A kudu, shafin Piedra Museo a lardin Santa Cruz ya samar da gawarwakin mutane da kayayyakin tarihi tun kimanin shekaru 11,000.<ref>O.N.I. – Department of Education of Argentina Archived 15 September 2008 at the Wayback Machine</ref><ref>Wood 1988, p. 18; Solomon 1997, p. 3.</ref><ref>Italiani nel Mondo: diaspora italiana in cifre" [Italians in the World: Italian diaspora in figures] (PDF) (in Italian). Migranti Torino. 30 April 2004. Archived from the original (PDF) on 27 February 2008. Retrieved 22 September 2012</ref> Abubuwan da aka gano a wannan rukunin yanar gizon sun haɗa da mashin da ke da alaƙa da bacewar megafauna kamar Mylodon da Hippidion, wanda ke nuna ci gaban ayyukan farauta na mazaunan farko.<ref>Huntington 2000, p. 6; Nierop 2001, p. 61: "Secondary regional powers in Huntington's view (Huntington, 2000, p. 6) include Great Britain, Ukraine, Japan, South Korea, Pakistan, Saudi Arabia and Argentina."; Lake 2009, p. 55: "The US has created a foundation upon which the regional powers, especially Argentina and Brazil, can develop their own rules for further managing regional relations."; Papadopoulos 2010, p. 283: "The driving force behind the adoption of the MERCOSUR agreement was similar to that of the establishment of the EU: the hope of limiting the possibilities of traditional military hostility between the major regional powers, Brazil and Argentina."; Malamud 2011, p. 9: "Though not a surprise, the position of Argentina, Brazil's main regional partner, as the staunchest opponent of its main international ambition [to win a permanent seat on the UN Security Council] dealt a heavy blow to Brazil's image as a regional leader."; Boughton 2012, p. 101: "When the U.S. Treasury organized the next round of finance meetings, it included several non-APEC members, including all the European members of the G7, the Latin American powers Argentina and Brazil, and such other emerging markets as India, Poland, and South Africa."</ref><ref>Morris 1988, p. 63: "Argentina has been the leading military and economic power in the Southern Cone in the Twentieth Century."; Adler & Greve 2009, p. 78: "The southern cone of South America, including Argentina and Brazil, the two regional powers, has recently become a pluralistic security community."; Ruiz-Dana et al. 2009, p. 18: "[...] notably by linking the Southern Cone's rival regional powers, Brazil and Argentina."</ref><ref>Major Non-NATO Ally Status". Archived from the original on 27 February 2022. Retrieved 21 May 2022.</ref> Wani muhimmin rukunin yanar gizon shine Cueva de las Manos (Kogon Hannu), kuma yana cikin Santa Cruz. Wannan kogon yana da tambarin tambarin hannu da wuraren farauta da aka yi tsakanin 7,300 BC zuwa 700 AD, yana ba da haske game da rayuwar al'ummomin mafarauta na farko.<ref>Argentina – Human Development Index – HDI 2021 | countryeconomy.com". countryeconomy.com. Archived from the original on 28 May 2023. Retrieved 28 May 2023</ref><ref>The name Argentine (Spanish) El nombre de Argentina Archived 3 March 2016 at the Wayback Machine</ref><ref>Rock 1987, pp. 6, 8; Edwards 2008, p. 7.</ref>
Har zuwa lokacin mulkin mallaka na Turai, Argentina ba ta da yawa ta yawan al'adu daban-daban tare da ƙungiyoyin zamantakewa daban-daban,<ref>Traba 1985, pp. 15, 71.</ref><ref>Constitution of Argentina, 1853, Preamble</ref><ref>Constitution of Argentina, 1826, art. 1.</ref> waɗanda za a iya raba su zuwa manyan kungiyoyi uku.<ref>Rosenblat 1964, p. 78.</ref><ref>Constitution of Argentina, 1860 amd., art. 35</ref><ref>Definition of Argentina in Oxford Dictionaries (British & World English)". Oxford, UK: Oxford Dictionaries. 6 May 2013. Archived from the original on 5 March 2014</ref> Rukuni na farko ’yan farauta ne da kuma masu tara abinci ba tare da yin aikin tukwane ba, kamar su Selkʼnam da Yaghan da ke kudancin ƙasar.<ref>"Butchered animal bones indicate earliest human presence in southern South America"</ref><ref>"Welcome Argentina"</ref><ref>WHO UNESCO". whc.unesco.org. Retrieved 15 May 2025.</ref> Rukuni na biyu sune manyan mafarauta da masu tattara abinci waɗanda suka haɗa da Puelche,<ref>Google Books". web.archive.org. 29 October 2021. Retrieved 15 May 2025.</ref><ref>Edwards 2008, p. 12.</ref><ref>Abad de Santillán 1971, pp. 18–19</ref> Querandí da Serranos a tsakiyar gabas; da Tehuelche da ke kudu—dukkansu sun ci nasara da Mapuche da suka yaɗu daga Chile<ref>Edwards 2008, p. 13.</ref><ref>Crow 1992, pp. 129–32</ref><ref>Abad de Santillán 1971, pp. 96–140</ref>—da Kom da Wichi a arewa.<ref>Crow 1992, p. 353</ref><ref>Crow 1992, p. 134</ref><ref>Crow 1992, p. 135.</ref> Ƙungiya ta ƙarshe ita ce manoma masu tukwane, irin su Charrúa, Minuane da Guaraní a arewa maso gabas, tare da slash da ƙonewa na zaman wuri;<ref>Crow 1992, p. 347</ref><ref>Crow 1992, p. 421</ref><ref>Abad de Santillán 1971, pp. 194ff</ref> ci gaban al'adun kasuwanci na Diaguita a arewa maso yamma, wanda Daular Inca ta ci a kusa da 1480; Tonocoté da Hênîa da Kâmîare a tsakiyar ƙasar, da kuma Huarpe a tsakiyar-yamma, al'adar da ke kiwon dabbobin llama kuma Incas sun yi tasiri sosai.<ref>John Lynch, San Martin: Argentine Soldier, American Hero (2009)</ref><ref>Rock 1987, p. 81.</ref><ref>Rock 1987, pp. 82–83</ref>
=== Lokacin mulkin mallaka ===
Turawa sun fara isa yankin tare da tafiya 1502 na Amerigo Vespucci.<ref>Delgado de Cantú, Gloria M. (2006). Historia de México. México, D. F.: Pearson Educación.</ref><ref>Mercene, Manila men, p. 52</ref><ref>Sus padres y hermanos – Por José A. Torre Revell (1893–1964)Archived 30 June 2015 at the Wayback Machine Instituto Nacional Sanmartiniano</ref> Ma’aikatan jirgin ruwa na Spain Juan Díaz de Solís da Sebastian Cabot sun ziyarci yankin da ke a yanzu Argentina a 1516 da 1526, bi da bi.<ref>O'Donnell 1998</ref><ref>Lewis 2003, pp. 39–40</ref><ref>Rock 1987, p. 92; Lewis 2003, p. 41.</ref> A cikin 1536 Pedro de Mendoza ya kafa ƙaramin mazaunin Buenos Aires, wanda aka watsar a cikin 1541.<ref>Feriados nacionales 2018" [National Holidays 2018] (in Spanish). Argentina Ministry of the Interior. Archived from the original on 9 July 2018. Retrieved 8 July 2018.</ref><ref>Galasso 2011, pp. 185–252, vol. I.</ref><ref>Feriados nacionales 2018" [National Holidays 2018] (in Spanish). Argentina Ministry of the Interior. Archived from the original on 9 July 2018. Retrieved 8 July 2018.</ref>
Ƙoƙarin ƙoƙarce-ƙoƙarce ya fito daga Paraguay-kafa Gwamnar Río de la Plata-Peru da Chile.<ref>Lewis 2003, p. 41.</ref><ref>"El 'plan del Inca' de Belgrano". 15 November 2013. Archived from the original on 23 September 2023. Retrieved 25 June 2021.</ref><ref>Juan Bautista Túpac Amaru: el rey que Argentina pudo tener". 13 July 2016. Archived from the original on 23 September 2023. Retrieved 25 June 2021.</ref> Francisco de Aguirre ya kafa Santiago del Estero a shekara ta 1553.<ref>Plan del Inca". 15 November 2013. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 25 June 2021</ref><ref>Lewis 2003, p. 45</ref><ref>Lewis 2003, p. 43</ref> An kafa Londres a shekara ta 1558; Mendoza, a cikin 1561; San Juan, a cikin 1562; San Miguel de Tucumán, a shekara ta 1565.<ref>Lewis 2003, pp. 46–47</ref><ref>Lewis 2003, pp. 48–50</ref><ref>Galasso 2011, pp. 363–541, vol. I</ref> Juan de Garay ya kafa Santa Fe a shekara ta 1573 kuma a wannan shekarar ne Jerónimo Luis de Cabrera ya kafa Cordoba.<ref>Bolt & Van Zanden 2013</ref><ref>Díaz Alejandro 1970, p. 1.</ref><ref>Lewis 1990, pp. 18–30</ref> Garay ya wuce kudu don sake gano Buenos Aires a 1580.<ref>Mosk 1990, pp. 88–89</ref><ref>Cruz 1990, p. 10</ref><ref>Díaz Alejandro 1970, pp. 2–3</ref> An kafa San Luis a shekara ta 1596.<ref>Galasso 2011, pp. 567–625, vol. I.</ref><ref>Lewis 1990, pp. 37–38.</ref><ref>Douglas A. Richmond, "Julio Argentino Roca" in Encyclopedia of Latin American History and Culture, vol. 4 p. 583. New York: Charles Scribner's Sons 1996</ref>
Daular Spain ta kasance ƙarƙashin ikon tattalin arziƙin ƙasar Argentina ga dukiyar azurfa da ma'adinan zinare a Bolivia da Peru,<ref>Barros, Álvaro (1872). Fronteras y territorios federales de las pampas del Sud (in Spanish). tipos á vapor. pp. 155–57.</ref><ref>Bayer, Osvaldo (4 December 2004). "Pulgas y garrapatas" (in Spanish). Página/12. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved 4 December 2013.</ref><ref>Ras, Norberto (2006). La guerra por las vacas (in Spanish). Buenos Aires: Galerna. <nowiki>ISBN 978-987-05-0539-6</nowiki>.</ref> don haka ta zama wani ɓangare na mataimakiyar Peru har sai da aka ƙirƙiri mataimakin sarauta na Río de la Plata a 1776 tare da Buenos Aires a matsayin babban birninta.<ref>Maeder, Ernesto J. A. (1997). "VIII". Historia del Chaco (in Spanish). Editorial Plus Ultra. p. 105. <nowiki>ISBN 978-950-21-1256-5</nowiki>.</ref><ref>Iñigo Carrera, Nicolás (1983). La colonización del Chaco (in Spanish). Centro Editor de América Latina. pp. 16–23. <nowiki>ISBN 978-950-25-0123-9</nowiki>.</ref><ref>Breve historia de los pueblos aborígenes en Argentina" (in Spanish). Ministerio de Educación de Argentina. Archived from the original on 21 February 2018. Retrieved 20 February 2018.</ref>
Buenos Aires ya kori mamaya na Birtaniyya guda biyu marasa lafiya a cikin 1806 da 1807.<ref>Galasso 2011, pp. 7–178, vol. II.</ref><ref>Becoming a serious country". The Economist. London. 3 June 2004. Archived from the original on 20 March 2014. Argentina is thus not a "developing country". Uniquely, it achieved development and then lost it again.</ref><ref>Galasso 2011, pp. 181–302, vol. II.</ref> Tunanin zamanin wayewa da kuma misalin juyin juya halin Atlantika na farko ya haifar da suka ga mulkin kama karya da ya mulki kasar.<ref>Alexander, Robert Jackson. A History of Organized Labor in Argentina. Westport, Conn. : Praeger, 2003.</ref><ref>Barnes 1978, p. 3</ref><ref>Barnes 1978, pp. 113ff.</ref> Kamar yadda yake a sauran ƙasashen Mutanen Espanya, hambarar da Ferdinand VII a lokacin Yaƙin Tsibiri ya haifar da damuwa sosai.<ref>Chronology: Argentina's turbulent history of economic crises". Reuters. 30 July 2014. Archived from the original on 19 December 2022. Retrieved 19 December 2022.</ref><ref>Rock, David (1993). Authoritarian Argentina. University of California Press.</ref><ref>Clarín". Clarin.com. 2 August 2001. Archived from the original on 27 June 2009. Retrieved 2 December 2020.</ref>
== Mulki ==
== Arziki ==
== Wasanni ==
[[File:Gauchos in Calchaquí Valleys, Argentina 05.jpg|thumb|wasu mutanen Argentina na bangaren tsaro]]
== Fannin tsarotsaro ==
== Kimiya da Fasaha ==
== Sifiri ==
[[File:Aerolineas Argentinas Comet 4 Groves.jpg|thumb|filin jirgin saman kasar Argentina]]
=== Sifirin Jirgin Sama ===
=== Sifirin Jirgin Kasa ===
== Al'adu ==
[[File:Campeonas y jugadoras argentinas 1958.png|thumb|Wasu fitattun mutanen kasar Argentina a wani karni]]
=== Mutane ===
=== Yaruka ===
=== Abinci ===
[[File:Argentina 2015-11-10 (23370657009).jpg|thumb|Irin tufafin kasar Argentina a jikin wasu matasa]]
=== Tufafi ===
== Ilimi ==
== Addinai ==
=== Musulunci ===
=== Kiristanci ===
== Hotuna ==
<gallery>
File:Glacial iceberg in Argentina.jpg|Dusan kankara a kasar Argentina
File:Argentina 1836 8 Escudos.jpg|Kudin kwandala na kasar Argentina a shekrar 1836
File:Gauchos in Calchaquí Valleys, Argentina 05.jpg|Dawakai a kasar Argentina
File:Danza de la zemba o charanda.JPG|Rawan al'ada a kasar Argentina
File:Dancing in worship, Chaco Argentina (7157358789).jpg| Rawa a gurin bauta
File:Robben-001.jpg|Robben
File:Puelo_Lake.jpg|Alamomi na kasar
File:La_Plata_desde_el_Aire.jpg|Kasar
</gallery>
== Noma ==
[[File:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta|alt=]]
== Manazarta ==
{{DEFAULTSORT:Argentina}}
[[Category:Ƙasashen Amurka]]
muilelswpy2i82y499lijnb36ce0t2y
Masallaci
0
6554
877560
735851
2026-07-06T07:16:14Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877560
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Kalawwn mosqe.jpg|thumb|Harabar babban masallaici]]
[[File:Jama Masjid in Delhi 02.jpg|thumb|Masallacin dalhi]]
[[File:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|thumb|Masallacin kasa mai tsarki]]
[[File:Al-Masjid AL-Nabawi Door.jpg|thumb|kofar masallacin annabi]]
[[File:Prophet's Mosque.jpg|thumb|Masallacin manzon Allah]]
[[Fayil:Kabood (Blue) mosque, Tabriz, Iran.jpg|thumb|Masallacin kabod ]]
[[Fayil:Exterior of Sultan Ahmed I Mosque in Istanbul, Turkey 002.jpg|thumb|masallaci]]
'''Masallaci''' jam'i''', ko Masallatai:''' wajene da musulmai ke bautan [[Allah]] (SWA) shikadai Ubangijin kowa da kowa.<ref>
{{cite book| last
= Books| first =
Cgp| title = GCSE
Religion Studies:
Complete Revision
and Practice|
edition = Revised|
date = 2009|
publisher =
Coordination Group
Publications| isbn
=
978-1-84762-406-2|
page = 96 }}</ref>
Da [[Larabci]]<ref><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.bbc.com/hausa/articles/c882l4z01y3o.amp&ved=2ahUKEwjGkMbd4f6GAxUBRkEAHVYRA44QyM8BKAB6BAgIEAI&usg=AOvVaw329ve_xupZNQlaXZ-pm_-X</nowiki></ref> ana cewa ''Masjid''.
A wajen akasarin [[Musulmi|Musulmai]]<ref><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.bbc.com/hausa/articles/cv2lp34dye1o.amp&ved=2ahUKEwjt6Ij64f6GAxV9a0EAHbgwBPIQyM8BKAB6BAgPEAI&usg=AOvVaw2OSsODdyWAW2Au0UsHaPJ3</nowiki></ref>, masallaci ya wuce wajen bautan [[Allah]] kadai. Musulmai na bauta tareda koyo da koyar da ilimin addinin [[Musulunci]]<ref name=":0"><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.bbc.com/hausa/articles/cv2dlln375go.amp&ved=2ahUKEwjZ07CT4v6GAxUwVEEAHT8LBykQyM8BKAB6BAgKEAI&usg=AOvVaw1fQzgzBuc4-Wl43CC_t6ZA</nowiki></ref> tare da tattaunawa akan matsalolin musulmai tare da neman hanyar warware su a masallaci. A [[Birtaniya]]<ref><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.bbc.com/hausa/articles/c72264x7x87o.amp&ved=2ahUKEwitypOq4v6GAxUHWEEAHXpxCVMQyM8BKAB6BAgFEAI&usg=AOvVaw2C9yv8FEK-scRwUz3iXmK5</nowiki></ref> masallatai ne cibiyar matattarar al'umar musulmai tare da koyar da addinin [[musulunci]]<ref name=":0" />. Anayin buku-kuwa da taruka a masallaci, musamman ma shagul-gulan daurin [[aure]]. Akwai dokokin yadda mutane zasu kasance a masallaci. Daya daga cikin su shine wani bazai takura ma wanda yake bauta ba. Masallatan farko an bude sune a karni na bakwai (7) a fili, amma daga baya an koma ana gina Masallatai a salon gini na Musulunci. Masallatan [[Quba]] da masallaci anabi farko farkon masallatai. Akwai masallatai a kowacce [[Nahiya]] in banda ta [[Antarctica]].
Masallacin Al Haram a yanzu ya mamaye kimanin murabba'in mita 400,800, wanda ke daukar mutane miliyan hudu a ciki da wajensa lokacin Hajji.<ref>Bbc</ref>
Al-Qur'ani ya bayyana wannan masallacin a matsayin na farko da aka gina a ban kasa domin dan Adam ya bauta wa Allah.<ref>Bbc</ref>
Wannan masallacin, mai suna Al Haram, wato "Mafificin Masallaci" shi ne ya fi ko wanne daraja a duniya baki daya, yana da dadadden tarihi, ya fi ko wanne masallaci daraja da girma da kayatuwa. A zagaye yake d a gine-ginen manyan otal-otal masu kyau da tsari wadanda idan kana daga cikisu ma kana iya hango harabar masallacin da cikinsa.<ref>bnc</ref>
2. Masallacin Annabi SAW da ke Madinah a kasar Saudiyya<ref>bbc</ref>
Kingdom of Saudi Arabia Ministry of Information
Bayanan hoto,Mafi darajar wuri a wannan Masallaci shi ne daga tsakiyarsa, inda kabarin Annabi Muhammad SAW ya ke<ref>Bbc</ref>
Wannan masallacin da aka fi sani da masjid An Nabawi, watau "Masallacin Annabi," shi ne masallaci na biyu mafi daraja da kyau da girma bayan na Makkah. Annabi SAW da kansa ya gina masallacin a lokacin da ya yi hijira daga Makkah zuwa Madina shekara 1439 da ta gabata. A ciki kabarin fiyayyen halitta yake da na manyan abokansa biyu kuma sahabbansa Abubakar da Umar Allah ya kara musu yarda. Gidan Annabi SAW a yanzu haka duk ya shiga cikin masallacin. Ana yi wa masallacin lakabi da 'Koriyar Hubba ta Dan Abdullahi.'<ref>Bbc</ref>
3. Masallacin Kudus da ke Jerusalem a Isra'ila
Al Aqsa Mosque - Jerusalem, PalestineAsalin hoton,Getty Images<ref>Bbc</ref>
Bayanan hoto,Tarihi ya nuna cewa a baya, Annabi Muhammad SAW na jagorantar sallah ne a yayin da ake fuskantar wannan masallaci, kafin daga wata na 17 na hijira, Allah ya umurce shi da maya da alkiblar zuwa Ka'aba, da ke Makkah<ref>bbc</ref>
Masallaci na uku mafi girma da daraja a ban kasa. Ana kiransa da Al-Aqsa kamar yadda ya zo a Al-Kur'ani mai tsarki ko kuma Baytul-Muqaddas.<ref>karatu</ref>
An gina Masallacin Al-Aqsa ne a garin birnin Kudus da ke kasar Isra'ila. Masallacin shi kan sa an gina shi ne a wani yanki na Al-Haram ash-Sharif, wato "Mafificin mafaka mai tsarki", wanda su Yahudawa suke kira Temple Mount, wanda shi ne mafi tsarki su kuma a wurinsu. Ta Baitul Mukaddas ne Annabi SAW ya tafi Mi'iraji.<ref>bbc</ref>
4. Masallacin Hassan na Moroko
Hasumiyarsa ita ce wadda ta fi tsayi da kimanin mita 210. An kammala ginin masallacin ne a shekarar 1993.<ref>nbc</ref>
5. Masallacin Sultan Omar Ali Saifuddin a BruneiSultan Omar Ali Saifuddin Mosque - Brunei<ref>nazari</ref>
An zagaye Masallacin da bishiyoyi da furanni da dama, domin kamanta ni'imar Aljannah Firdausi<ref>bbc</ref>
Masallacin Sultan Omar Ali Saifuddien, wani masallacin 'yan sarauta ne da ke garin Bandar Seri Begawan, babban birnin masarautar Brunei. Ana yi wa masallacin kallon wanda ya fi ban sha'awa a yankin Asiya, kuma wata matattara ce ta masu yawon bude ido a Brunei. An kammala gininsa a shekarar 1958, kuma yana daya daga cikin gine-gine da ke nuna bajintar taswirar gine-gine a duniya.<ref>Bbc</ref>
6. Masallacin Zahir da ke Kedah a Malaysia:Zahir Mosque - Kedah, Malaysia<ref>Bbc</ref>
Bayanan hoto,Duk shekara ake gudanar da musabaka a cikin wannan MasallaciMasallacin Zahir, shi ne masallacin jihar Kedah, wanda ke kasar Malaysia, wanda ke tsakiyar garin Alor Star. An gina masallacin a shekarar 1912, da tallafin Tunku Mahmud, dan Sultan Tajuddin Mukarram Shah.<ref>bbc</ref>
Wannan masallaci babba ne sosai kuma yana da kayan kawa na zamani.<ref>Http</ref>
7. Masallacin Faisal da ke Islamabad a Pakistan:Faisal Mosque Islamabad - Pakistan.Masallacin Faisal da ke birnin Islamabad a Pakistan shi ne mafi girma a kudancin Asiya, kuma shi ne na hudu da ya fi girma a duniya<ref>Http</ref>
Wannan masallacin shi ne mafi girma a kudu maso gabashi da kudancin Asiya, kazalika shi ne na hudu cikin mafi girman masallatai a duniya. A shekarun 1986 zuwa 1993 shi ne masallacin da ya fi ko wanne girma a duniya, kafin masallacin Hassan na biyu da ke Casablanca a Morocco, da kuma bunkasa Masjid Al-Haram na Makkah da aka yi daga baya, wadanda duk suka doke shi.<ref>bbc</ref>
8. Masallacin Taj ul da ke Bhopal a Indiya
Taj ul Mosque - Bhopal, India
Asalin hoton,Getty Images
Bayanan hoto,Masallacin na da babban lambu a tsakiyarsa, inda aka dasa wani babban tankin ruwa<ref>Bbc</ref>
Ma'anar sunan wannan masallaci, "Sarkin duk masallatai", kuma yana garin Bhopal ne a Indiya. Ana gudanar da karatun Qur'ani ma a masallacin, da rana. Masallacin shi ne mafi girma a nahiyar Asiya baki daya.<ref>Bbc</ref>
9. Masallacin Badshahi a Lahore, Pakistan
Badshahi Mosque of Lahore - Pakistan
Asalin hoton,Getty Images
Bayanan hoto,Masallacin na daukar masu ibadah dubu 55 lokaci guda wajen sallah, kuma daga waje yana iya daukar masallata dubu 95<ref>bbc</ref>
Sarkin daular Mughal, Aurangzeb ne ya kaddamar da Masallacin Badshahi, ko kuma "Masallacin sarauta" da ke Lahore, a shekarar shekarar 1673, wanda shi ne masallaci mafi girma na biyu a Pakistan da kudancin Asiya. Haka kuma shi ne masallaci na biyar mafi girma a duniya. Masallacin ya yi fice a kyau, wanda ya fito da irin kasaitar daular ta Mughal.<ref>Bbc</ref>
10. Masallacin Sultan na Singapore Sultan Mosque, Singapore<ref>Karatu</ref>
Asalin hoton,Getty Images
Bayanan hoto,An mayar da wannan Masallacin wani gini na tarihin Singapore a hukumance daga ranar 14 ga watan Maris din 1975<ref>bbc</ref>
Ana yi wa wannan masallacin da ke layin Muscat da ke gundumar Glam Rochor a Singapore, kallon mafi daraja tsakanin dukkan masallatan kasar. asallacin Sultan ya dade ba tare da an sauya masa komai ba tun da aka gina shi, sai wasu 'yan gyare-gyare da aka yi a harabarsa a shekarar 1960, da wasu kare-kare da aka yi a shekarar 1993.<ref>Bbc</ref>
11. Massalacin Hagia Sophia da ke Turkiyya
A shekarar 2020 ne dai Shugaban kasar Turkiyya Recep Tayyip Erdoğan, ya mayar da gidan tarihi na Hagia Sophia masallaci.<ref>Bbc</ref>
Tun asali wurin coci ne wanda aka mayar masallaci sai kuma daga baya aka mayar da shi wurin tarihi. A halin yanzu bayan shekaru 85 an mayar da ginin masallaci.<ref>Bbc</ref>
12. Masallacin Qaboos da ke Oman
A 1992, Qaboos bin Said al Said wanda shi ne Sarkin Oman na lokacin, ya bayar da umarnin gina katafaren masallaci a ƙasar. An fara ginin masallacin ne a 1994 bayan an fitar da taswira da surar masallacin a 1993. An shafe shekaru shida da watanni bakwai ana ginin masallacin.<ref>Bbc</ref>
Masallacin dai na ɗaukar masallata 20,000
13. Masallacin Jama, Indiya
Masallacin Jehan Numa wanda aka fi sani da masallacin Jama da ke Delhi, na daga cikin manyan masallatan da ke Indiya.<ref>Bbc</ref>
Sarki na Daular Mughal wato Sha Jahan ne ya gina shi tsakanin shekarun 1650 zuwa 1656 kan kuɗi da suka kai rupee miliyan ɗaya. A lokacin buɗe masallaci, Imam Syed Abdul Ghafoor Shah Bukhari daga Bukhara shi ne ya buɗe masallacin.<ref>karatu</ref>
14. Masallacin Istiqlal, Jakarta
Masallacin Istiqlal da ke Jakarta a Indonesia shi ne masallaci ma fi girma a kudu maso gabashin nahiyar Asia. Masallacin wanda shi ne babba a ƙasar, an gina shi ne domin tunawa da samun 'yancin kai na ƙasar wanda aka yi masa laƙabi da Istiqlal, a Larabce hakan na nufin 'yancin kai.<ref>Bbc</ref>
15. Masallacin Putra, Malasiya
Masallacin Putra shi ne Babban Masallacin birnin Putrajaya, kuma an fara ginin masallacin ne a 1997 inda aka kammala shi bayan shekaru biyu. Haka kuma yana makwaftaka ne da ofishin Firaiministan ƙasar da kuma tafkin Putrajaya. Masallacin na ɗaukar masallata kusan 15,000<ref>bbc</ref>
[[Fayil:Kuala Lumpur Malaysia Federal-Territory-Mosque-05.jpg|thumb|masallaci]]
[[Fayil:Sultan Omar Ali Saifuddin Mosque 02.jpg|thumb|masallaci]]
[[Fayil:Blue Mosque Courtyard Dusk Wikimedia Commons.jpg|thumb|masallaci]]
==Hotuna==
Ana gina Masallatai ne a yanayin gine-gine irin na Musulunci a bisa akasari, amma kuma yawancin salon ginin masallatai ya danganta ne ga irin yadda salon ginin kasashe da al'adun mutane.
<gallery mode="packed">
File:After_their_time_in_Mina_has_passed,_pilgrims_head_back_to_Mecca._-_Flickr_-_Al_Jazeera_English.jpg|Babban masallacin mai matsayi na daya a duniya wato [[Masallacin Harami]]
File:Jerusalem_(31693254310).jpg|Masallacin ''Temple Mount'' a tsohon birnin Jerusalem
File:Quba_Mosque.jpg|Masallaci Quba a [[Madina]], Hejaz
File:MassawaMosque.jpg|Masallacin [[Sahabbai]] (''Masjid As-Sahabah'') a Massawa, [[Eritrea]], Kahon Afrika
File:Madinah,_Al_haram_at_night_(2512058060).jpg|''[[Masallacin Annabi]]'' a [[Madina]]
File:Main_entrance_of_Masjid_al-Qiblatayn.jpg|''Masallacin al-Qiblatayn'' a Madina
File:Jama_Masjid,_Delhi.jpg|Masallacin Jama Masjid a [[Delhi]], Babban masallaci a [[Indiya]]. Misalin salon ginin daular Mughal
File:1_great_mosque_xian_2011.JPG|Babban masallaci Xi'an, misali na salon ginin masallaci a kasar [[Sin]]
File:Kampung_Hulu_Mosque.JPG|Masallacin Kampung Hulu masallaci mafi dadewa a [[Malesiya]], misali na salon ginin masallaci irin na Malay da Sin da Hindu
File:Tuzla,_hornicka_mesita_(drevena,_18._stol).jpg|Masallacin Huseina Čauša džamija (wanda akafi sani da Džindijska), masallacin da aka gina a karni na 7 a garin Tuzla, Bosnia da Herzegovina
</gallery>
==Manazarta==
{{DEFAULTSORT:Masallaci}}
[[Category:Musulunci]]
<references />
[[Category:Wuraren Ibada]]
cnxoqwgi3mm3lbt7xfiee29xf9npfuf
Usman Dan Fodiyo
0
8698
877481
876557
2026-07-05T21:03:28Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Mutuwarsa */
877481
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox religious biography
| name = Usman Ɗan fodiyo<br>عُثْمَانْ طَࢽْ ࢻُودِیُواْ (Hausa)<br>عثمان بن فوديُ (Larabci)
| title = [[Sarkin Musulmi]], [[Amir al-Mu'minin]], [[Shehu]]
| image = Usman Ibn Fodiyo Calligraphy 02.png
| reign =
| coronation =
| Predecessor =[[None]]
| successor =''([[Mohammad Bello]])'':<br /> [[Muhammed Bello]], Yaro.<br />''Gabashi ([[Gwandu]])'':<br /> [[Abdullahi dan Fodio]], Dan uwa.
| spouse =
| spouse 1 =
| spouse 2 =
| spouse 3 =
| spouse 4 =
| issue =
| dynasty = Masarautar Sokoto
| royal house =
| father = Mallam Muhammadu Fodio
| mother = Maimuna
| birth_date = 15 December 1754
| birth_place = [[Marratta, Niger Republic]]
| death_date = 20 April 1817
| death_place = [[Sokoto]]
| place of burial= Hubbare, Sokoto
|module=
|religion=[[Islam]]
|denomination = [[Sunna]]
|creed = Athari<ref>{{cite book|title=Islam and the Problem of Black Suffering|first=Sherman A.|last=Jackson|isbn=978-0195382068|page=81|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|date=2009}}</ref>
|Maddhab = [[Malikiyya]]
|Sufi_order = [[Ƙadiriya]]<ref>[http://www.africa.upenn.edu/Articles_Gen/Uthm_Fodiyo.html University of Pennsylvania African Studies Center: "An Interview on usman dan Fodiyo" by Shireen Ahmed] 22 June 1995</ref><ref>{{cite book|title=Islamic Reform and Political Change in Northern Nigeria|last=Loimeier|first=Roman|isbn=978-0810128101|date=2011|page=21|publisher=Northwestern University Press}}</ref>
|founder=Ƙasar Musulunci|honorific prefix=Shehu Usumanu|children=*[[Nana Asma'u]]
*[[Muhammadu Bello]]|native_name=عثمان بن فودي|jurisprudence=[[Malikiyya]]}}
[[Fayil:مقدمة نانا أسماء بنت عثمان فودي.png|thumb]]
[[Fayil:The tomb of Usman dan Fodiyo.png|thumb|Gidan usman dan fodiyao]]
[[Fayil:Usman Ibn Fodiyo Calligraphy 02.png|thumb|Hoton Zanen sunan Usman Dan Fodiyo]]
[[Fayil:مقدمة نانا أسماء بنت عثمان فودي.png|thumb|muqaddimar yar usman dan fodio]]
Shehu '''Usman Dan Fodiyo:''' An haife shi ne a ranar Lahadi ta karshen watan Safar, 15 ga watan Disamba shekara ta (1754) a garin [[Marratta]], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Marratta, a yankin Madawa, ta Jamhurriyar Nijar.]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
Ya rasu a ranar 20, ga watan [https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/april Afrilu] shekara ta (1817 ) a cikin garin [[Sokoto]] Dake arewa maso yammacin kasar Nigeria.
Sunan shehin malamin Usman bin Fodiyo da {{Lang-ar|عثمان بن فودي}} ) Fodiyo kalmar fullatanci ce wato Mujaddadi. Sunan mahaifin sa Malam Muhammadu fodiyo, mahaifiyar sa Hauwa'u.
Yana da yara sama da (27) da matan da ya aura hudu (4) da kuyanga daya (1)ba a samu bayanin yadda ya auri mata sama da hudu ba. Ƴaƴayen sa biyu, wadanda aka fi sani sune: ɗan sa namiji mai suna [[Muhammadu Bello|Muhammadu Bello,]] da kuma ƴarsa mai suna [[Nana Asma'u]].<ref>Hunwick, John O. 1995. "Arabic Literature in Africa: the Writings of Central Sudanic Africa (pp.</ref> <ref>Hunwick, John O. 1995. "Arabic Literature in Africa: the Writings of Central Sudanic Africa </ref> Ana masa laƙabi da Mujaddadi ko Shehu. Shi ne kuma jagoran jihadi na jaddada addinin [[Musulunci]] a ƙasar [[Hausa]], tunda ya taso yaga an daɗe da [[musulunci]] a wajen sama da shekar, 400 kafin a haife shi amma a daidai wannan lokacin al'ummar kasar hausa suna sukar addinin [[musulunci]] da gargajiya. Domin karin bayanin ka karanta littafinsa na [[Wasikatul Ikhwan]]. Shehu Usman Dan Fodiyo Malamin addinin [[Musulunci]] ne, [[Marubuci]], kuma wanda ya kafa daular [[Musulunci]] cikin ƙasar Hausa a Sokoto.Ya kasance malamin [[Fulani]], malamin addini, mai son kawo sauyi, kuma shi ne ya kafa Daular [[Daular Sokoto|Khalifancin Sokoto]].<ref>I. Suleiman, ''The African Caliphate: The Life, Works and Teachings of Shaykh Usman Dan Fodiyo (1757-1817)'' (2009)</ref>.
Dan Fodio ya kasance ɗaya daga cikin wayayyun mutane a cikin [[Fulani]] na farko. Shehu Usman Ɗan fodiyo malamin [[Sunnah]] ne mabiyin koyarwa akan tsarin Babban Malamin nan wato [[Malik Ibn Anas|Imam Malik]] wanda ake ƙira da Maliki. Yayi duk rayuwarsa ne a ƙasar [[Najeriya]]. Ana masa laƙabi da Amir-al-mumin<ref>citation needed</ref>
Usman Ɗan Fodiyo kuma jagoran Daular Usmaniyya [[Sakkwato|da afrika gaba daya]] .
A matsayin sa na malamin addinin [[musulunci]] kuma mai karantarwa akan [[Malikiyya|Mazhabar Malikiyya]] ya rayu a garin [[Gobir]] har zuwa shekara ta (1802) ya zama Sarkin Gobir Bawa Jangwarzo ya riƙe shi tamkar ɗan da ya haifa.<ref>I.Suleiman, ''The African Caliphate: The Life, Works and Teachings of Shaykh Usman Dan Fodiyo (1757-1817)'' (2009).</ref>. <ref>https://religiondocbox.com/Islam/68196378-University-of-maiduguri-centre-for-distance-learning.html{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>Shehu Usman Ɗan Fodiyo yayi yaki a tsakanin shekara ta (1804) har zuwa shekara ta (1812) ya fito ne daga ƙabilar Toronkawa na fulani.<ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided: colonialism and independence in Nigeria and Niger''.p.46</ref>
[[Shehu Usman Dan Fodiyo]] ya kasance daga zuriyar ɗaya daga cikin dangin (Toronkawa) na ƙabilar [[Fulanin]] dake zaune a cikin [[Hausa Bakwai|Masarautun Hausa]] tun daga farkon shekara ta (1400).
<ref>{{Cite book|title=a Short history of WEST AFRICA A.D 1000-1800|last=T. A. Osae & S. N. Nwabara|publisher=Hodder and Stoughton|year=1968|isbn=0-340-07771-9|location=Great Britain|pages=80}}</ref> A yankin da ke [[Arewacin Najeriya|arewacin]] [[Nijeriya|Najeriya]] a yanzu, ya kasance yana bin karantarwar [[Malikiyya]] makaranta ta [[Fiƙihu|fiƙhu]] (Islamic fikihu) da kuma nuni wajen bin tsarin Musulunci haka nan kuma yana bin [[ɗarikar ƙadiriyya]] a ɗarikun sufaye.
Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya rubuta littattafai sama da ɗari waɗanda suka shafi [[addini|addini musulunci]], [[Gwamnati|mulki]], [[Al'ada|al'adu]], da kuma zamantakewar al'umma. Bayan haka Usman Ɗan Fodiyo ya ci gaba da sukar manyan musulman Afirika da ke akwai saboda abin da ya gani a matsayin son zuciyarsu da maguzanci da keta [[Shari'a|dokokin Shari'a]] da amfani da haraji mai yawa.date=May 2020}}. Ya ƙarfafa karatu ga mata har da maza, saboda haka 'ya'yansa mata da yawa sun zama malamai marubuta. An ci gaba da kawo rubuce-rubucensa Usman Dan Fodiyo ne da kuma maganganunsa a yau. Wasu mabiyan suna daukar Usman Ɗan Fodiyo a matsayin [[Mujaddidi|mujaddadi]] mai wahayi daga Allah "mai gyara addinin Islama" har suna neman kai shi matsayi kamar wani annabi da Allah ya aiko saboda jahilci.<ref>John O. Hunwick. African And Islamic Revival in Sudanic Africa: A Journal of Historical Sources : #6 (1995).</ref>
Karin cigaban Shehu Usman Ɗan Fodiyo yayi wani yunkuri ne da aka bayyana a matsayin masu jihadi na Fulani a ƙarni na goma sha bakwai (17) da sha takwas (18) har zuwa na sha tara. Ya
biyo bayan jihadi cikin nasara da akayi a Futa Bundu, Futa Tooro da kuma Futa Djallon a tsakanin shekarar ta (1650) zuwa ta (1750) wanda ya haifar da ƙirƙirar waɗannan ƙasashe guda uku na musulunci. A nasa bangaren Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya yi wa wasu da dama daga cikin jihadin Afirika ta yamma wanda daga baya, ciki har da na Shehu Ahmadu, wanda ya kafa daular Massina da Umar Sa'idu Tall, wanda ya kafa daular Toucouleur wanda ya auri ɗaya daga cikin jikokin ɗan Fodiyo da kuma Modibbo Adama wanda ya kafa ta, a masarautar Adamawa cikin Najeriya.
== Farkon rayuwa: ==
An haifi Usman Ɗan Fodiyo ne a cikin garin Maratta a (garin gobir) a ranar lahadi 29 ga watan [[Safar]] a shekarar ta 1168 H.J wanda yayi dai-dai da ranar 15 ga watan [[Disamban]] shekarar ta 1754, kuma ya fito ne daga cikin tsatson Fulanin Jakolo ne.<ref name=":0">Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]]. [[Kano]] Millennium,100 years in History. p38</ref> Ya kasance Fikihu ne kuma Ɗan ɗariƙa ne a farkon rayuwar sa, Bayan haka kuma yana bin mazahaban [[malikiyya]] ne a fannin [[ilmi|ilimi]] na [[addini]] da [[Faqihi|Fikihu]].
== Ilimi: ==
Usman Ɗan Fodiyo ya haddace Qur'ani yana da ƙananan shekaru a rayuwarsa a ƙarƙashin kulawar mahaifinsa.<ref name=":1" />Ya yi karatu a ƙarƙashin malamai irinsu: Shakh Jibril B.Umar, Shakh Uthman Biddur ibn Al-amin, Shakh Ahmad ibn Muhammad da kuma Shakh Al-Hajj Muhammad Raj.<ref name=":1">Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]]. Millennium:100 years in History. p39</ref>Ɗan Fodiyo ya fara karantarwa ne yana da kimanin shekara 20 a rayuwarsa.<ref name=":1" /> Ɗan Fodiyo yana bin ɗarikar Shakh [[Abdulƙadir Gilani|Abd-al-Qadir Al-jaylani]], wanda shi ne ya samar da ɗarikar [[Ƙadiriya]].
== Jihadin Shehu Dan Fodiyo: ==
Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya yi jihadi ne ta hanyar ƙira zuwa ga [[Musulunci]], da kuma yaƙan sarakunan [[Haɓe]], bayan Sarkin [[Gobir]] mai suna [[Yumfa]] ya yi masa barazanar kawar da shi saboda da'awar da yake yi zuwa ga '''[[Musulunci]]''', hakan ne ya tirsasa Shehu Usman Ɗan Fodiyo yayi hijira zuwa wani guri, Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya yi yaƙi da Yumfa Sarkin Gobir na wancan lokacin a shekarar ta 1804 a watan (Yuli miladiya) wanda [[Abdullahi]] ne ya kasan ce kwamandan yaƙin, an karya mulkin Yumfa ne a ranar 3 ga watan Oktobar ta 1808, inda aka ci garin da yaki aka kuma ƙwace garin [[Alƙalawa]], wanda a lokacin garin Alƙalawa shi ne babban birnin Gobir. Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya yaƙi garin Gobir a dalilin tabbatar da addinin [[Musulunci]] a shekarar ta 1804.<sup>(p249)</sup> Bayan shekara takwas, yawancin ƙasashen Hausa Fulani sun cisu da yaƙi. Masu sarauta ƴan Haɓe Fulani sun karɓe mulki daga gurinsu. An yaƙi Gobirawa ne a tafkin kwatto, shi yasa ake kiran yaƙin da yaƙin kwato ko kwatto.<ref>Furniss, Graham. (1996). ''Poetry, prose and popular culture in Hausa''.p.349</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''.p.249</ref><ref>Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]]. Millennium:100 years in History. p.p, 44-45.</ref>.
=== [[Kano|Kano:]] ===
Fulanin Kano sun wakilta Ɗan Zabuwa na ƙabilar [[Fulani]] na Daneji. Da yaje [[Sokoto]] ya karɓo tuta, an bashi tuta amman ba a wakilta sarki ba. A wannan lokacin sarkin Haɓe na [[Kano]] mai suna Alwali an yaƙe shi a Ɗan Yahaiya, wani gari ne mil 25 arewa dake garin kano, sai Alwali ya gudu [[Zaria]], da yaga bai samu matsugunni ba sai ya gudu Burum, a inda aka kai masa farmaki aka kashe shi. Mallam Jemo ne ya hallaka shi, bayan mutanenshi ƙabilar [[Fulani]] suka je gurin Shehu Usman Ɗan Fodiyo suka buƙace shi da ya naɗa sarki a [[Kano]], sai Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya naɗa musu Suleiman Ɗan Modibawa a matsayin sarki a shekara ta 1809. Bayan rasuwar sa ne aka naɗa Mallam Jemo, wanda sananne ne kuma mayaƙi, wanda yake da ɗa mai suna Ibrahim Dabo.<ref>Being a tradition letters found in the house of waziri of sokoto,Bohari,in 1703, Edited by H.F Backwell.p.4</ref>
A ƙarni na goma 10th wasu mafarauta sun zauna a [[Dutsen Dala]], [[Gwauron Dutse]],
Magwan da Fanisau.<ref>Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]]. Millennium:100 years in History.p.73.[[ISBN]]: [tel:978-881-0958-6 978-881-0958-6]</ref> Waɗannan mutanen suna yin tsafi ne da kuma bautawa aljanu ko gunki mai suna [[Tsunburbura]], [[Barbushe]] shi ne babban malamin wannan bauta. Duk farkon shekaran kalandan Hijira, [[Barbushe]] yana shiga cikin wannan gidan tsafin yazo ma mutane da sabon saƙo, inda jama’a suke taruwa kewaye da gidan suna jiran saƙo, idan aka gaya musu saƙon, sai suyi yanke-yanke na akuyoyi da karnika ga Tsunburbura. Wata rana sai [[Barbushe]] ya fito yace ma jama’a za ayi wani lokaci da wani zai yaƙe mu yaci garinmu da yaƙi ya gina masallatai ya kawo [[Musulunci]].<ref>Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]]. Millennium:100 years in History.p.74. [[ISBN]]: [tel:978-881-0958-6 978-881-0958-6]</ref>
=== [[Katsina (jiha)|Katsina]]: ===
'''A Katsina''' kuma sai Shehu ya naɗa [[Ummarun Dallaje]] shugaban [[Fulani]] a matsayin mariƙin tutar [[Musulunci]] kuma sarki. [[Magaji Halidu]] shine sarkin Haɓe na ƙarshe, wanda Malam Ummaru Dallaje ya amshi garin [[Katsina]] a gurinshi a shekarar ta 1807. Bayan rasuwar Ummaru a shekarar ta 1835, wani ɗan tsatsan ƙabilar [[Haɓe]] mai suna Ɗan Mari ya haɗa kai da [[Rumawa]], domin ƙwace garin [[Katsina (birni)|Katsina]], inda ya kafa sansaninsa a [[Matazu]], ammah an yaƙe shi.<ref>Being a tradition letters found in the house of waziri of [[sokoto]], Bohari, in 1703, Edited by H.F Backwell.p.4</ref>
=== [[Daura]]: ===
Sarkin Daura [[Gwari Abdu]] sarki ne na [[Haɓe]] a shekara ta 1800 a masarautar Daura, a shekara ta 1805 har zuwa Shekara ta 1807, sarkin [[Daura]] [[Gwari]] Abdu ya gudu ya bar [[Daura]] saboda samame da Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya kawo a [[Daura]]. Hakan yasa aka samu sabon sarki mai suna [[Isiyaku|Malam Ishi'aku]], Abdu Gwari ya gudu ne tare da tawagarsa, inda ya ɓoye a cikin Ƙasar [[Hausa]], da niyyar zai dawo ya ƙwace ƙasar [[Daura]] daga hannun [[Fulani]].<ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''.p.70</ref> Daga baya sai ya zauna a Yekuwa.<ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''.p.72</ref>
== Mulki: ==
== Iyali da dangi; ==
Shehu Usman Ɗan Fodiyo tsatson [[Musa Jakolo]] ne.<ref>Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]].Kano Millennium:100 years in History.p. 38. [[ISBN]]: [tel:978-881-0958-6 978-881-0958-6]</ref>.
An bayyana cewa Usman Ɗan Fodiyo ya wuce ƙafa shida tsawo, ya yi kama da mahaifiyarsa Sayyida Hauwau Hisan, dan uwansa [[Abdullahi dan Fodiyo|Abdullahi Ɗan Fodiyo]] (a shekara ta 1761 zuwa shekara ta1829) shi ma ya wuce ƙafa shida a tsayi kuma an bayyana shi da kamannin mahaifinsu Muhammad Fodiyo, tare da launin fata mai duhu da kuma kyakkyawar ma'amala a rayuwarsa. A cikin Rawd al-Janaan (Makiyayan Aljanna), Waziri Gidado Ɗan Laima (a shekara ta 1777 zuwa shekara ta 1851) ya lissafa matan Ɗan Fodiyo kamar haka:
Ta farko Maimuna wacce ta haifa masa yara 11, ciki har da Aliyu ashekara ta (1770s zuwa shekara ta 1790s) da tagwayen Hassan (a shekara ta 1793 zuwa Nuwamban shekara ta 1817) da [[Nana Asma'u]] (a shekara ta 1793 zuwa shekara ta 1864). Maimuna ta rasu wani lokaci bayan haihuwar ƙaramar yarta.
'''Aisha ƴar Muhammad Sa'ad ;An''' kuma san ta da suna "Gaabdo" (Farin Ciki a Fulfulde) da kuma "Iyya Garka" (Uwar gida). Iyya Garka ta shahara ne saboda ilimin addinin Musulunci da kasancewarta 'yar dangi. Ta haifi 'ya'ya da yawa. Daga cikin wasu, ita ce mahaifiyar:
* Muhammad Sa'ad a shekara ta (1777zuwa shekara ta 1804). Babban ɗan Shehu ɗan Fodiyo da ya rage, an san shi da neman ilimi.
* Khadija shekara ta(1778 zuwa shekara ta 1856). Mai kula da yar' uwarta Asma'u da Aisha al-Kammu, matar ɗan uwanta [[Muhammadu Bello|Muhammad]] Bello. Ta auri Malam Mustafa a shekara ta (1770 zuwa shekara ta 1855), babbar sakatariyar Shakh Usman ɗan Fodiyo. Itace mahaifiyar Sheikh Abdul Qadir ɗan Tafa a shekara ta (1803 zuwa shekara ta 1864), Sufi, malamin addinin Musulunci kuma masanin tarihi.
* Muhammad Sambo a shekara ta(c.1780 zuwa Shekara ta 1826). Babban malamin Ɗarikar Sufanci na Kadiriyya, Sambo shi ne na farko da yayi mubayi'a ga ƙanensa Bello lokacin da ya zama Khalifa a shekara ta 1817.
* Muhammad Buhari (a shekara ta 1785 zuwa shekara ta 1840). Buhari ya kasance masani kuma Laftana ga Sarakunan Sokoto. Ya kasance Sarkin hamayyar [[Tambuwal]], kuma ya shahara da kamfen a Nupe tare da Sarakunan Gwandu. Muhammad Buhari shine kakan Sarkin Musulmi [[Ibrahim Dasuki]].
'''Hauwa: wacce''' aka fi sani da "Inna Garka" (Uwar Gida a Hausance) da Bikaraga. An bayyana ta a matsayin mai saukin kai ga ina [[Zuhudu]]. Daga cikin ‘ya’yanta akwai:
* [[Muhammadu Bello|Muhammad Bello]] (
a shekara ta 1781 zuwa shekara ta 1837) Sarkin Musulmi na biyu. Mawallafin littafin tarihin Jihadin Fulani (Infaq al-Maysur) kuma shahararren malami.
* [[Abubakar Atiku|Abu Bakr Atiku]] a shekara ta (1783 zuwa shekara ta 1842), Sarkin Musulmi na uku. An san Atiku saboda ya gaji yawancin sirrin mahaifinsa. Ya yi mulki a shekara ta 1837
zuwa shekara ta 1842 kuma ya mutu biyo bayan haɗari a tsibiri.
* Fatima a shekara ta (1787 zuwa shekara ta 1838), wacce aka fi sani da "Mo 'Inna" ('yar Inna, don rarrabe ta da wata Fatima). Ta auri Sarkin Yaƙi Aliyu Jedo, janar na sojojin Sokoto
'''Hajjo''', wanda mahaifinsa ne ya yi wa Abdulqadir a shekara ta (1807 zuwa shekara ta 1836) wanda aka fi sani da ɗaya daga cikin fitattun mawaqan Sokoto'''.''' AbdulQadir ya mutu ne sakamakon raunin da ya samu a lokacin yaƙin neman zaɓen Sultan Bello, a Zamfara. An binne shi a Baraya Zaki.
'''Shatura''', wanda ya kasance shi ne mahaifin [[Ahmadu Rufai|Ahmadu Rufa'i]] (a shekara ta 1812 zuwa shekara ta 1873). Rufa'i shi ne Sarkin [[Silame]] sannan daga baya ya zama Sarkin Musulmi (a shekara ta 1867 zuwa shekara ta 1873).
Ta wurin ƙwaraƙwaran sa Mariyatu, Shekh Ɗan Fodiyo ya haifi:
* Amina.
* Ibrahim Dasuki.
* Hajara.
* ''Uwar Deji'' Maryam a shekara ta (c.1808 zuwa shekara ta 1880s). Maryam yar Shehu malama ce kamar 'yan uwanta Khadija, Fatima da Asma'u. Bayan rasuwar waɗannan, ta jagoranci kungiyar 'Yan Taru wacce ta bunƙasa ilimin mata. An daura aurenta da Muhammad Adde ɗan Waziri Gidado, wanda ta haifa masa 'ya'ya mata biyu. Bayan rasuwar marigayin, ta auri Sarkin Kano Ibrahim Dabo a shekara ta (1819 zuwa shekara ta 1846). Ba ta da yara a cikin ƙungiyarta ta biyu. Maryam tayi tasiri sosai bayan dawowarta Sokoto a cikin shekara ta 1840s. Ta kasance mai ba da shawara mai tasiri ga ƴaƴanta wadanda suka zama Sarakuna, kuma galibi tana aiki a matsayin mai tuntuɓar mu'amala da Kano. A shekara ta 1880 lokacin mulkin Sarkin Musulmi Umar ɗan Ali dan Bello (1881 zuwa 1892), ta rubuta wasiƙa zuwa ga ɗan uwanta Sarkin Kano Muhammad Bello (a shekara ta 1883 zuwa 1893) na Kano, tana mai yin tir da abin da ɗan uwanta Hayatu ya yiwa ɗan Sai'd ɗan Sultan Bello (a shekara ta 1840 zuwa shekara ta 1898), wanda ke tallata yawan kaura zuwa Adamawa, a matsayin "amil" na Sudan din [[Muhammad Ahmad]].
* Malam Isa a shekara ta (1817 zuwa shekara ta 17070), wanda ya kasance ɗan ƙarami kuma ɗan Shakh Usman Ɗan Fodiyo.Tare da Asma'u, ya fassara cikin harsunan Hausa da Larabci, yawancin ayyukan mahaifinsa waɗanda aka rubuta da Fulfulde. Shi ma Malam Isa ya kasance ɗan uwansa Sultan Bello ya sanya masa suna Yammah. Ya mutu wani lokaci a lokacin mulkin Sultan Rufa'i (a shekara ta 1867 zuwa shekara 1873).
== Ayyuka: ==
Shehu Usman Ɗan fodiyo ya wallafa littatafai da yawa, musamman domin karantar da mutane haƙiƙanin addinin musulunci. Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya rubuta littatafai da yawa kuma ya umurci mutanensa da su rubuta littatafai, akan addini da kuma tarihinsu. Daular Usman Ɗan Fodiyo tayi mulki ne na tsawon shekara Ɗari (100), daga shekara ta 1804 zuwa shekara
ta 1903, bayan Zuwan turawan mulkin mallaka.<ref>Furniss, Graham. (1996).''Poetry,prose and popular culture in Hausa.p.349''</ref> A garin Alƙalawa dake masarautar Gobir ne inda Usman yake zuwa domin ganin ya Bawa.<ref name=":5">Furniss, Graham (1996).''Poetry,prose and popular culture in Hausa.p.372''</ref> Shehu Usman Ɗan Fodiyo ya rubuta littatafai da yawa, kuma yana umurtar mutanen sa da su rubuta littatafai.<ref name=":5" /> A ƙarni na 20 musulman ƙasar Hausa sun samu tsaiko da naƙasu a kan ilmantar da mata, bayan Shehu Usman Ɗan Fodiyo a ƙarni na 19 ya nuna muhimmancin bama mata ilimi, a inda ya fara kira ga neman ilimi.<ref name=":6">Furniss, Graham. (1996).''Poetry,prose and popular culture in Hausa.p.373''</ref> Shehu Usman Ɗan Fodiyo yana cewa, “shaidancin Illar barin mata a cikin jahilci, ba tare da sun samu ilimi akan kawunansu ba har ma ya zamana cewa basu san addini kwata-kwata ba, yafi girman munin shaiɗanci fiye da cakuɗasu tare da maza.”<ref name=":6" /> Shehu Usman Ɗan Fodiyo yana da littatafai kimanin 73.<ref>Bobboyi,H.,Yakubu Mahmood. 1st Ed, p.385-387</ref>
{| class="wikitable"
|+
!s/n
!Suna
|-
|1
|Al-madkhal<ref name=":1" />
|-
|2
|Wathiqat ahl al-|Wathiqat ahl al-Sudan
|-
|3
|Al-farq<ref>Bobboyi, H.,Yakubu Mahmood. 1st Ed, p.351 </ref>
|-
|4
|Bayan Wujub al-Hijra
|-
|5
|Ihya' us Sunnah wa Ikhmad al-Bid'ah
|}{{s-start}}
{{succession box|before=Babu kowa|title=[[Sarkin Musulmi]] na Farko|years=1804–1815|after=[[Muhammed Bello]]}}
{{s-end}}.
== Karatu: ==
{{refbegin}}
* Writings of Usman dan Fodiyo, in The Human Record: Sources of Global History, Fourth Edition/ Volume II: Since 1500, {{ISBN|978-12858702-43}} (page:233-236)
* Asma'u, Nana. ''Collected Works of Nana Asma'u''.Jean Boyd and Beverly B. Mack,eds. East Lansing, Michigan: University of Michigan Press, 1997.
* Omipidan Teslim [https://oldnaija.wordpress.com/2016/02/04/usman-dan-fodiyo-1754-1817/ Usman Dan Fodiyo (1754–1817)]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} OldNaija
* Mervyn Hiskett. The Sword of Truth: The Life and Times of the Shehu Usuman Dan Fodiyo. Northwestern Univ Pr; 1973, Reprint edition (March 1994). {{ISBN|0-8101-1115-2}}
* Ibraheem Sulaiman. The Islamic State and the Challenge of History: Ideals, Policies, and Operation of the Sokoto Caliphate. Mansell (1987). {{ISBN|0-7201-1857-3}}
* Ibraheem Sulaiman. A Revolution in History: The Jihad of Usman dan Fodiyo.
* Isam Ghanem. The Causes and Motives of the Jihad in Northern Nigeria. in Man, New Series, Vol. 10, No. 4 (Dec., 1975), pp. 623–624
* Usman 6 Bugaje. ''The Tradition of Tajdeed in West Africa: An Overview''<ref>{{cite web |url=http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/tradtajdid.html |title=Archived copy |access-date=2007-12-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080121114859/http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/tradtajdid.html |archive-date=21 January 2008 }}
</ref> International Seminar on Intellectual Tradition in the Sokoto Caliphate & Borno. Center for Islamic Studies, University of Sokoto (June 1987)
* Usman Muhammad Bugaje. The Contents, Methods and Impact of Shehu Usman Dan Fodio's Teachings (1774–1804)<ref>{{Cite web |url=http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/udfcontmethimpact.pdf |title=Archived copy |access-date=28 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928083049/http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/udfcontmethimpact.pdf |archive-date=28 September 2007 |url-status=dead}}</ref>
* Usman Muhammad Bugaje. ''The Jihad of Shaykh Usman Dan Fodiyo and its Impact Beyond the Sokoto Caliphate''.<ref>{{cite web |url=http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/beyond.html |title=Archived copy |access-date=2007-12-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080121114841/http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/beyond.html |archive-date=21 January 2008}}</ref> A Paper read at a Symposium in Honour of Shaykh Usman Dan Fodiyo at [[International University of Africa]], Khartoum, Sudan, from 19 to 21 November 1995.
* Usman Muhammad Bugaje. ''Shaykh Uthman Ibn Fodiyo and the Revival of Islam in Hausaland'',<ref>{{cite web |url=http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/shyri.html |title=Archived copy |access-date=2007-12-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080121114850/http://www.webstar.co.uk/~ubugaje/shyri.html |archive-date=21 January 2008}}</ref> (1996).
* Helen Chapin Metz, ed. Nigeria: A Country Study.<ref>{{cite web|url=http://www.country-studies.com/nigeria/usman-dan-fodiyo-and-the-sokoto-caliphate.html|title=Nigeria Usman Dan Fodiyo and the Sokoto Caliphate|access-date=8 October 2014}}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Washington: GPO for the Library of Congress, 1991.
* B. G. Martin. Muslim Brotherhoods in Nineteenth-Century Africa. 1978.
* Jean Boyd. The Caliph's Sister, Nana Asma'u, 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader.
*Lapidus, Ira M. A History of Islamic Societies. 3rd ed. New York, NY: Cambridge University Press, 2014. pg 469–472
* Nikki R. Keddie. The Revolt of Islam, 1700 to 1993: Comparative Considerations & Relations to Imperialism. in Comparative Studies in Society & History, Vol. 36, No. 3 (Jul., 1994), pp. 463–487
* R. A. Adeleye. Power and Diplomacy in Northern Nigeria 1804–1906. 1972.
* Hugh A.S. Johnston . Fulani Empire of Sokoto. Oxford: 1967. {{ISBN|0-19-215428-1}}.
* S. J. Hogben and [[A. H. M. Kirk-Greene]], ''The Emirates of Northern Nigeria'', Oxford: 1966.
* J. S. Trimgham, ''Islam in West Africa'', Oxford, 1959.
* 'Umar al-Nagar. The Asanid of Shehu Dan Fodiyo: How Far are they a Contribution to his Biography?, Sudanic Africa, Volume 13, 2002 (pp. 101–110).
* Paul E. Lovejoy. Transformations in Slavery – A History of Slavery in Africa. No 36 in the African Studies series, Cambridge University Press, {{ISBN|0-521-78430-1}}.
* Paul E. Lovejoy. Fugitive Slaves: Resistance to Slavery in the Sokoto Caliphate, In Resistance: Studies in African, Caribbean, & Afro-American History University of Massachusetts. (1986).
* Paul E. Lovejoy, Mariza C. Soares (Eds). Muslim Encounters With Slavery in Brazil. Markus Wiener Pub ( 2007) {{ISBN|1-55876-378-3}}.
* F. H. El-Masri, "The life of Uthman b. Foduye before the Jihad", Journal of the Historical Society of Nigeria (1963), pp. 435–48.
* M. A. Al-Hajj, "The Writings of Shehu Uthman Dan Fodiyo", Kano Studies,Nigeria (1), 2(1974/77).
* David Robinson. "Revolutions in the Western Sudan," in [[Levtzion, Nehemia]] and Randall L.Pouwels (eds).The History of Islam in Africa Oxford: James Currey Ltd, 2000.
* ''Bunza''<ref>{{cite web |url=http://www.arewahouseabung.org/Bunza.pdf |title=Archived copy |access-date=2009-06-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100714082345/http://www.arewahouseabung.org/Bunza.pdf |archive-date=14 July 2010}}</ref>
{{refend}}.
== Mutuwarsa ==
A shekarar ta 1815, Usman ya koma [[Sokoto (Birni)|Sokoto]], inda Bello ya gina masa gida a yankunan yamma. Daga lokacin Usman ɗan Fodiyo zuwa [[Tarihin mulkin mallaka na Arewacin Najeriya|Nasarar Burtaniya]] a farkon karni na 20 akwai Khalifofi goma sha biyu.
== Bibiliyo ==
* Bobboyi, H., Yakubu, Mahmud.(2006). The Sokoto Caliphate: history and legacies, 1804-2004, 1st Ed. Kaduna, Nigeria:Arewa House. [[ISBN]] [tel:978-135-166-7 978-135-166-7]
* Hamman, Mahmoud, 1950- (2007). ''The Middle Benue region and the Sokoto Jihad, 1812-1869 : the impact of the establishment of the Emirate of Muri''. Kaduna: Arewa House, Ahmadu Bello University. <nowiki>ISBN 978-125-085-2</nowiki>. OCLC 238787986.
*Asma'u, Nana, 1793-1865. (1999). ''The collected works of Nana Asma'u, daughter of Usman ɗan Fodiyo, (1793-1864)''. Boyd, Jean., Mack, Beverly B. (Beverly Blow), 1952- (Nigerian ed ed.). Ibadan, Nigeria: Sam Bookman Publishers. <nowiki>ISBN 978-2165-84-0</nowiki>. OCLC 316802318.
*Staudinger, Paul. (1990). ''In the heart of the Hausa states''. Athens, Ohio: Ohio University Center for International Studies. <nowiki>ISBN 0-89680-160-8</nowiki>. OCLC 21559544.
* Writings of Usman ɗan Fodiyo, in The Human Record: Sources of Global History, Fourth Edition/ Volume II: Since 1500, <nowiki>ISBN 978-12858702-43</nowiki> (page:233-236)
* Asma'u, Nana. ''Collected Works of Nana Asma'u''. Jean Boyd and Beverly B. Mack, eds. East Lansing, Michigan: University of Michigan Press, 1997.
* Omipidan Teslim Usman Ɗan Fodiyo (1754-1817) OldNaija.
* Mervyn Hiskett. The Sword of Truth: The Life and Times of the Shehu Usuman Ɗan Fodiyo. Northwestern Univ Pr; 1973, Reprint edition (March 1994). <nowiki>ISBN 0-8101-1115-2</nowiki>
* Ibraheem Sulaiman. The Islamic State and the Challenge of History: Ideals, Policies, and Operation of the Sokoto Caliphate. Mansell (1987). <nowiki>ISBN 0-7201-1857-3</nowiki>
* Ibraheem Sulaiman. A Revolution in History: The Jihad of Usman ɗan Fodio.
* Isam Ghanem. The Causes and Motives of the Jihad in Northern Nigeria. in Man, New Series, Vol. 10, No. 4 (Dec., 1975), pp. 623–624
* Usman Muhammad Bugaje. ''The Tradition of Tajdeed in West Africa: An Overview'' International Seminar on Intellectual Tradition in the Sokoto Caliphate & Borno. Center for Islamic Studies, University of Sokoto (June 1987)
* Usman Muhammad Bugaje. The Contents, Methods and Impact of Shehu Usman Ɗan Fodiyo's Teachings (1774-1804)
* Usman Muhammad Bugaje. ''The Jihad of Shaykh Usman Ɗan Fodiyo and its Impact Beyond the Sokoto Caliphate''. A Paper read at a Symposium in Honour of Shaykh Usman Dan Fodiyo at International University of Africa, Khartoum, Sudan, from 19 to 21 November 1995.
* Usman Muhammad Bugaje. ''Shaykh Uthman Ibn Fodiyo and the Revival of Islam in Hausaland'', (1996).
* Helen Chapin Metz, ed. Nigeria: A Country Study. Washington: GPO for the Library of Congress, 1991.
* B. G. Martin. Muslim Brotherhoods in Nineteenth-Century Africa. 1978.
* Jean Boyd. The Caliph's Sister, Nana Asma'u, 1793–1865: Teacher, Poet and Islamic Leader.
* Lapidus, Ira M. A History of Islamic Societies. 3rd ed. New York, NY: Cambridge University Press, 2014. pg 469-472
* Nikki R. Keddie. The Revolt of Islam, 1700 to 1993: Comparative Considerations & Relations to Imperialism. in Comparative Studies in Society & History, Vol. 36, No. 3 (Jul., 1994), pp. 463–487
* R. A. Adeleye. Power and Diplomacy in Northern Nigeria 1804–1906. 1972.
* Hugh A.S. Johnston . Fulani Empire of Sokoto. Oxford: 1967. <nowiki>ISBN 0-19-215428-1</nowiki>.
* S. J. Hogben and A. H. M. Kirk-Greene, ''The Emirates of Northern Nigeria'', Oxford: 1966.
* J. S. Trimgham, ''Islam in West Africa'', Oxford, 1959.
* 'Umar al-Nagar. The Asanid of Shehu Ɗan Fodiyo: How Far are they a Contribution to his Biography?, Sudanic Africa, Volume 13, 2002 (pp. 101–110).
* Paul E. Lovejoy. Transformations in Slavery - A History of Slavery in Africa. No 36 in the African Studies series, Cambridge University Press, <nowiki>ISBN 0-521-78430-1</nowiki>.
* Paul E. Lovejoy. Fugitive Slaves: Resistance to Slavery in the Sokoto Caliphate, In Resistance: Studies in African, Caribbean, & Afro-American History. University of Massachusetts. (1986).
* Paul E. Lovejoy, Mariza C. Soares (Eds). Muslim Encounters With Slavery in Brazil. Markus Wiener Pub ( 2007) <nowiki>ISBN 1-55876-378-3</nowiki>
* F. H. El-Masri, "The life of Uthman b. Foduye before the Jihad", Journal of the Historical Society of Nigeria (1963), pp. 435–48.
* M. A. Al-Hajj, "The Writings of Shehu Uthman Dan Fodiyo", Kano Studies, Nigeria (1), 2(1974/77).
* David Robinson. "Revolutions in the Western Sudan," in Levtzion, Nehemia and Randall L. Pouwels (eds). The History of Islam in Africa. Oxford: James Currey Ltd, 2000.
* ''Bunza''<ref>https://web.archive.org/web/20100714082345/http://www.arewahouseabung.org/Bunza.pdf</ref>
*Lapidus, Ira M.(2014) A History of Islamic Societies. 3rd ed. New York, NY: Cambridge University Press.
*Reserch and Documentation Directors Government House, [[Kano]].Kano Millennium:100 years in History. [[ISBN]]: [tel:978-881-0958-6 978-881-0958-6]
*Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. OCLC 624196914.
*·''Warfare in the Sokoto Caliphate : historical and sociological perspectivesISBN0-521-21069-0OCLC2371710.''
*·''The Sokoto Caliphate : history and legacies, 1804-2004''. Bobboyi, H., Yakubu, Mahmood. (1st ed ed.). Kaduna, Nigeria: Arewa House. 2006. <nowiki>ISBN 978-135-166-7</nowiki>. OCLC 156890366.
*
== Diddigin bayanai ==
* [http://www.africanlegends.info African Legends] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181201140357/http://www.africanlegends.info/ |date=2018-12-01 }}
* [https://web.archive.org/web/20140514005248/http://siiasi.org/?page_id=21 SIIASI Uthman Dan Fodiyo]
* [http://www.webpulaaku.net/ubf/index.html WebPulaaku]
* [http://encyclopedia.jrank.org/SIV_SOU/SOKOTO.html Sokoto Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111028181919/http://encyclopedia.jrank.org/SIV_SOU/SOKOTO.html |date=2011-10-28 }}
* [[Arewa House]]
== Hadin waje: ==
* [http://www.africanlegends.info/ African Legends] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181201140357/http://www.africanlegends.info/ |date=2018-12-01 }}.
* [https://web.archive.org/web/20140514005248/http://siiasi.org/?page_id=21 SIIASI Uthman Dan Fodiyo]
* [http://www.webpulaaku.net/ubf/index.html WebPulaaku]
* [http://encyclopedia.jrank.org/SIV_SOU/SOKOTO.html Sokoto Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111028181919/http://encyclopedia.jrank.org/SIV_SOU/SOKOTO.html |date=2011-10-28 }}
== Manazarta: ==
{{Reflist|4}}
{{Authority control}}
{{Sarakunan Sokoto}}
{{DEFAULTSORT:Dan Fodiyo}}
[[category:Haifaffun 1754]]
[[category:Mutuwan 1817]]
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Sarakunan Hausawa]]
[[Category:Sarakuna]]
[[Category:Sarakunan Sakkwato]]
[[Category:Hausa Fulani]]
[[Category:Mutane]]
[[Category:Marubuta]]
[[Category:Khalifa]]
drhtkrlhx30iy9rl4o54a4n6gc29tj6
Jalingo
0
8751
877343
835200
2026-07-05T18:12:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877343
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:The amazing jalingo entering gate.jpg|thumb|Mashiga garin Jalingo]]
[[Fayil:Modern Jalingo Bridge.jpg|thumb|Jalingo]]
[[Fayil:Locator Map Jalingo-Nigeria.png|thumb|Map da take dauke da jalingo]]
[[Fayil:The beauty of nursing school jalingo.jpg|thumb|kolejin lafiya a cikin jailngo ]]
[[Fayil:The over view of jalingo II town.jpg|thumb]]
'''Jalingo''' ita ce babbar birnin jihar [[Taraba]] (a da tana ƙarƙashin [[Jihar Gongola]] ne), kuma ita ce cibiyar gwamnatin jihar. Mafiya yawan al'umman dake zaune a garin Jalingo [[Fulani]] ne. Amma akwai Kuteb, [[Hausawa]] da wasu yararrukan dake zaune a garin suna gudanar da harkokinsu, an kiyasta adadin al'umman birnin sunkai dubu dari da goma sha takwas (118,000). Garin Jalingo yana a tsakiyar [[duwatsu]] ne. [[Jalingo]] tana da masarauta da sarakunan yanki. Masarautar ta samo asali ne daga Musarautar [[Muri]].<ref name="world gazetteer">cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?men=gpro&des=gamelan&geo=356023137|title=The World Gazeteer |accessdate=2007-04-06 |archiveurl=https://archive.is/20130209113054/ |archivedate=2013-02-09 |deadurl=yes |df=</ref><ref>https://www.sunnewsonline.com/nedc-trains-empowers-200-taraba-youths-on-ict/</ref><ref>https://businessday.ng/companies/article/globus-bank-opens-first-branch-in-northern-nigeria/</ref><ref>https://saharareporters.com/2022/12/28/taraba-state-apc-governorship-campaign-coordinator-kanti-dies-auto-crash</ref><ref>https://www.channelstv.com/2022/12/24/36-year-old-lady-electrocuted-in-taraba/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/569629-nigerian-newspaper-publisher-detained-over-report.html</ref><ref>https://saharareporters.com/2022/12/04/days-after-meeting-bail-conditions-police-detain-newspaper-publisher-ayodele-samuel</ref><ref>https://dailypost.ng/2022/12/15/nigeria-basketball-federation-tasks-gov-ishaku-to-renovate-taraba-stadium/</ref>
== Ilimi. ==
[[Fayil:Taraba State University's second gate.jpg|thumb|Jamia'ar Jahar Taraba, Dake cikin garin Jalingo ]]
A cikin garin Jalingo, akwai makarantun daban-daban masu tarin yawa kama daga firamari, sakandari har ma da Jami'o'i na Ilimi da Likitanci; wanda wasu na [[gwamnati]] (government), ne wasu kuma mallakan Anguwa ne (community), wasu kuma mallakan mutane ne (private).
Daga cikin makarantun firamari mallakan gwamnati akwai irin:
* [[Muhammadu Nya Primary School]]<ref>https://punchng.com/i-was-denied-right-to-become-emir-over-disability-lawyer/</ref>
* [[Mafindi Primary School]]
* [[Mohammed Tukur Primary School]]
* [[Lamurde Primary School]]
* [[Hassan Primary School]]<ref>https://dailytrend.com.ng/2022/08/19/muazu-jaji-sambo-an-unassuming-achiever/</ref>
* [[Central Primary School]]<ref>https://allafrica.com/stories/202005140321.html</ref>
Haka zalika, ga wasu daga cikin makarantun firamari na mallakan mutane:
* Al-Mishkat Academy Nursery and Primary School
* Majidadi Nursery and Primary School
* Al-azhar Nursery and Primary School
* New Edition Nursery and Primary School <ref name=":0">https://www.vanguardngr.com/2020/08/insecurity-defend-yourselves-catholic-bishops-tell-nigerians/</ref>
* King's College
* Darul Hikmah
* Hidayatul Qur'an
Bugu da kari, ga jerin makarantun Sakandari na gwamnati, anguwa da kuma na mutane:
* Darul Ulum Community School
* Government Science Secondary School<ref>https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/141077-thieves-steal-23-laptops-from-taraba-secondary-school.html</ref>
* Government College
* Government School for Arabic and Islamic Studies
* Nurul Islam School<ref>https://nigeriansketch.com/see-life-history-of-late-senior-advocate-nasser-abdu-dangiri-as-kano-nba-mourns/</ref>
* Asasul Islam
* Magami Government Day Secondary School
* Government Technical Training School
* Government Day Secondary School, Hassan
* Government Day Secondary School Muhammad Nya
* Government Day Secondary School Mafindi
* Government Day Secondary School Sabon Gari
* Government Day Secondary School Wuro Sembe
* Government Day Secondary School Malam Gabdo
* Government Day Secondary School Lamurde
* Government Day Secondary School Salihu Dogo<ref>https://www.legit.ng/people/1476251-video-emerges-as-secondary-school-students-barricades-gate-against-principal-protests-lack-amenities/</ref>
* Government Day Secondary School Central
* Government Day Secondary School Nyamusala
* GRA Community School
* Government Comprehensive Secondary School
* Al-Mashkur Academy
* Al-Iman School
* Iqra Science Academy<ref>https://theeagleonline.com.ng/my-secret-formula-for-mathematics-cowbellpedia-contestant/</ref>
* Iqra Global Academy
* Darul Arqam School
* Raddai Metropolitan School<ref>https://www.sunnewsonline.com/world-peace-day-cso-takes-campaign-to-school-children-in-taraba/</ref>
* Yagai Academy<ref>https://www.vanguardngr.com/2016/05/nestle-milo-basketball-kano-borno-confluence-semi-final/</ref>
* Ray Kiddies College
* Red Stars International School
* Winners Comprehensive High School<ref name=":0" />
* Helene Heritage Academy
* Bridge Academy
* Centre for Excellence Islamiyya School
* Prospective Academy
* Federal Science and Technical College<ref>https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/544457-vacant-admission-spaces-in-39-unity-schools-as-nigerian-govt-releases-admitted-candidates-list.html</ref>
* Federal Government Girls' College<ref>https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/01/08/gunmen-kidnap-2-sons-of-ex-taraba-ssg-as-wife-daughters-escape/</ref>
* Al-Bayan Islamic School
* Excellent Academy <ref>https://dailytrust.com/2023-inec-raises-red-flag-as-24-killed-in-violent-campaigns/</ref>
* Federal Science and Technical College<ref>https://www.pulse.ng/communities/student/fg-colleges-full-list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/0p1dd2g{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Rahmaniyya College Jalingo
Har ila yau, akwai makarantu na kwallejin Ilimi da kimiya kamar haka:
* Peacock College of Education<ref>https://saharareporters.com/2021/10/06/former-senator-mama-taraba%E2%80%99s-brother-dies-jalingo</ref>
* Muwanshat College of Health Science and Technology
* Shetima College of Health Science
* Taraba State College of Nursing and Midwifery<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/news/reptiles-weeds-take-over-taraba-school-of-nursing-midwifery/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2022-12-25 |archive-date=2022-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225105827/https://guardian.ng/news/reptiles-weeds-take-over-taraba-school-of-nursing-midwifery/ |url-status=dead }}</ref>
* Taraba State College of Agriculture<ref>https://punchng.com/taraba-college-of-agriculture-lacks-access-road-hostels/</ref>
Bugu da kari, akwai Jami'a guda daya a cikin garin: Taraba State University Jalingo, wacce ake kira da TSU.<ref>https://dailypost.ng/2022/11/22/again-taraba-varsity-staff-stage-peaceful-protest-over-unpaid-allowances/</ref>
== KASUWANNI. ==
[[Fayil:The jalingo main market.jpg|thumb|Babbar Kasuwar Jalingo Dake Jahar Taraba ]]
Ƙaramar hukumar Jalingo a kasancewar ta fadar Jiha. tana da kasuwanni a cikin ta masu tarin [[albarka]], wanda ake saye da sayarwa. Daga cikin wadannan kasuwanni akwai:
* Babbar Kasuwar Jalingo<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/news/fuel-scarcity-high-food-prices-others-may-mar-yuletide-in-taraba/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2022-12-31 |archive-date=2022-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231102523/https://guardian.ng/news/fuel-scarcity-high-food-prices-others-may-mar-yuletide-in-taraba/ |url-status=dead }}</ref>
* Kasuwan Yelwa<ref>https://dailytrust.com/businessman-abducted-from-bedroom-in-taraba/</ref>
{{Stub}}
== Manazarta. ==
{{reflist|2}}
{{DEFAULTSORT:Jalingo}}
[[Category:Biranen Najeriya]]
[[Category:Kananan hukumomin jihar Taraba]]
n5jkynyaky1cvoi7whxhpkgd8nu95nn
Asa, Jihar Kwara
0
9305
877517
572610
2026-07-05T23:32:07Z
Mai Jiddah muhammad
44560
Babban gyara
877517
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Nigeria Kwara State map.png|thumb|yankin kwara a bangaren najeriya]]
'''Asa''' [[Kananan Hukumomin Nijeriya|karamar hukuma]] ce, dake a [[Jihar Kwara]], [[Nijeriya]].
{{Stub}}
==Manazarta==
[[Category:Kananan hukumomin jihar Kwara]]
Asa Ƙaramar Hukuma (Asa LGA), Jihar Kwara, Najeriya
Asa ƙaramar hukuma ce da ke cikin Kwara State a yankin Arewa ta Tsakiya na Najeriya. An kafa ta a shekarar 1976, kuma hedkwatarta tana garin Afon.
Wuri da iyakoki
Asa tana kudu maso yammacin Jihar Kwara, kuma tana da iyaka da wasu ƙananan hukumomi na jihar tare da wasu sassan jihohin Osun State da Oyo State. Kusancinta da babban birnin jihar, Ilorin, ya sa take da muhimmanci wajen kasuwanci da sufuri.
Hedkwata
Hedkwatar ƙaramar hukumar tana garin Afon, wanda shi ne cibiyar gudanar da harkokin gwamnati da kasuwanci na yankin.
Girman yanki da yawan jama'a
Fadin ƙasa: Kimanin kilomita murabba'i 1,286.
Yawan jama'a: 126,435 bisa ƙidayar shekarar 2006.
Garuruwa da ƙauyuka
Wasu daga cikin manyan garuruwa da ƙauyukan Asa sun haɗa da:
Afon
Ogbondoroko
Laduba
Ballah
Otte
Aboto
Odo-Ode
Ila-Oja
Eyenkorin
Pampo
Ogele
Olowokere.
Tattalin arziki
Babban abin dogaro na tattalin arzikin Asa shi ne:
Noma (masara, rogo, doya, shinkafa da kayan lambu)
Kiwon shanu, tumaki da kaji
Ƙananan kasuwanci da sana'o'in hannu.
Kabilu da harsuna
Mafi yawan mazauna yankin 'yan kabilar Yarabawa ne, tare da Hausawa da Fulani. Ana amfani da harshen Yarbanci, sannan ana jin Hausa da Turanci musamman a makarantu da ofisoshin gwamnati.
Addini
Mafi yawan al'ummar Asa Musulmai ne, sai kuma Kiristoci, kuma al'ummomin suna rayuwa cikin zaman lafiya.
Ilimi
Akwai makarantun firamare da sakandare na gwamnati da masu zaman kansu a yankin, tare da cibiyoyin kiwon lafiya da ke ba da kulawar lafiya ga mazauna.
Gudanarwa
Asa na ɗaya daga cikin ƙananan hukumomi 16 na Jihar Kwara. Ana gudanar da ita ne ta shugaban ƙaramar hukuma tare da kansiloli masu wakiltar gundumomi (wards). A halin yanzu tana da gundumomi 17 na zaɓe.
Muhimmancin Asa
Muhimmin yankin noma ne a Jihar Kwara.
Tana samar da abinci ga Ilorin da sauran yankuna.
Kusancinta da Ilorin ya taimaka wajen bunƙasar kasuwanci da sufuri.
Tana taka rawa a ci gaban tattalin arzikin Jihar Kwara.
nt04vz7uohr0lcuda128e7rukh9tawq
Annabi Isah
0
9892
877617
821324
2026-07-06T08:52:10Z
Hon.Mubarak
45736
877617
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'y Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayinda matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
6u7ffjt8i0enaj8nz2gvo5cqe1viplt
877618
877617
2026-07-06T08:52:30Z
Hon.Mubarak
45736
877618
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'ya Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayinda matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
ew593mu1p3hni6ow984k37vp4jcur3q
877619
877618
2026-07-06T08:53:03Z
Hon.Mubarak
45736
877619
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayinda matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
6yetdjafzppwrtj7clq464bj5wo28hy
877621
877619
2026-07-06T08:53:47Z
Hon.Mubarak
45736
877621
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
jgxov62jzpp7mlo3wbhn9xafcpg4bjz
877635
877621
2026-07-06T10:10:22Z
Hon.Mubarak
45736
877635
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S. ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
fdg5g8hnmkdh0313cl2008vto7jeg9p
877636
877635
2026-07-06T10:11:37Z
Hon.Mubarak
45736
877636
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
dnqiti0o0glccmr707p2mwascl4nqiy
877637
877636
2026-07-06T10:13:26Z
Hon.Mubarak
45736
877637
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
4fxlrtiiv1av1qjbgxmdybafrc933cg
877639
877637
2026-07-06T10:14:46Z
Hon.Mubarak
45736
877639
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanenta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
ehny8relom8crzhpo01s98rdwbua9gf
877640
877639
2026-07-06T10:16:25Z
Hon.Mubarak
45736
877640
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
1tzqk1wt5lt49phwhhwtue9oiogbgrt
877641
877640
2026-07-06T10:18:02Z
Hon.Mubarak
45736
877641
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, amma duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* Anruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
8nfzngbw908sn1u053u1e2vrd3podop
877654
877641
2026-07-06T10:23:29Z
Hon.Mubarak
45736
877654
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
agyjhlssg2iymvdkjh4zp7d7g07yql3
877656
877654
2026-07-06T10:24:27Z
Hon.Mubarak
45736
877656
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
0k5bbkrdv7sj4q9d41950exhy4tcjp7
877657
877656
2026-07-06T10:25:03Z
Hon.Mubarak
45736
877657
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya A.ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
ldv09i4hd02971l8rt4agwyic75szd6
877658
877657
2026-07-06T10:26:20Z
Hon.Mubarak
45736
877658
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya A.ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
fjiy9drlbw0ye8w5vefvgp31je2pnf1
877659
877658
2026-07-06T10:27:14Z
Hon.Mubarak
45736
877659
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
md3peiq9d8fvr5x9u0ou3a6mdmovln4
877661
877659
2026-07-06T10:29:30Z
Hon.Mubarak
45736
877661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
jzbqc6v7lysjqjmn37071yds2o70a1x
877662
877661
2026-07-06T10:30:05Z
Hon.Mubarak
45736
877662
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
ll6bmro4000d93ilaufsrtrd3759n7g
877663
877662
2026-07-06T10:31:03Z
Hon.Mubarak
45736
877663
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A. Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
62kspt8p5j6k2ug18fbojlh036slydk
877664
877663
2026-07-06T10:31:29Z
Hon.Mubarak
45736
877664
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A. da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
a2v2dmmzqzy83cniz59h1kyoprbpfx5
877665
877664
2026-07-06T10:32:22Z
Hon.Mubarak
45736
877665
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A.S da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S. ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
9fb1enoq5gbaviv0cvsx1d94au39ena
877668
877665
2026-07-06T10:34:02Z
Hon.Mubarak
45736
877668
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A.S da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S.W.A ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafi Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
3cst6pq1s6lllwuolri7d3ofq5ufv71
877669
877668
2026-07-06T10:37:50Z
Hon.Mubarak
45736
877669
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A.S da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S.W.A ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah t ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafin Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
afep2qyon15nq35jecqd3tt31we1x4b
877670
877669
2026-07-06T10:38:33Z
Hon.Mubarak
45736
877670
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A.S da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S.W.A ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya xauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ta' ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafin Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
ksw99aow5tsqwh6ew1smfqrmzfjypag
877671
877670
2026-07-06T10:39:16Z
Hon.Mubarak
45736
877671
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A.S da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S.W.A ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya dauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ta' ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafin Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
elak041snrdtvhi0vso1lbz7hburrnj
877674
877671
2026-07-06T10:40:40Z
Hon.Mubarak
45736
877674
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Aqsa Mosque 1856.JPG|thumb|masallacin Qudus a shekara ta alif 1856]]
[[File:Al-Aqsa Mosque-Jerusalem.jpg|thumb|Masallacin Qudus a yanzu]]
[[File:Brooklyn Museum - Jesus Went Out into a Desert Place (Jésus va dans un endroit désert) - James Tissot - overall.jpg|thumb|wani wajen tarihi a jorisalam]]
[[File:Jerusalem-2013-Temple Mount-Domes of Yusuf Agha and the Rock.jpg|thumb|matan palasɗinawa a gefen Masallacin su]]
'''Annabi Isa (A.S)''' na daya daga cikin [[Annabawa a Musulunci]].<ref>"Tarihin haihuwar Annabi Isa Al-Massih (As)!!!". ''MA'ASUMAH NIGERIAN NEWS UPDATE''. Retrieved 2022-11-26.</ref> Wanda [[Allah]] ya aiko kafin zuwan [[Annabi Muhammad S.A.W]].
==Nasabar Annabi Isah (A.S)==
Sunan mahaifiyarsa Maryam 'yar Imrana A.S Sunan Mahaifiyarta Hannatu, mahaifinta yana cikin manyan [[mutane]] a cikin jama'ar Banu-[[Isra'ila]] har ma shi ne yake limanci a [[Masallacin Ƙudus|Masallacin]] [[Jerusalem|Qudus]].
Yayin da matar ''Imrana'' ta sami cikinsa ta rika fatan abin da za ta haifa ya zama namiji har ma ta yi bakance idan ta haifi namiji zai zama hadimin masallaci, amma da ta tashi haihuwa sai [[Allah]] ya ba ta 'ya mace. Hannatu babar Maryam ta damu qwarai saboda bakancen da ta yi, ammah duk da haka sai ta yi wa Allah godiya kuma ta ambace ta da suna Maryam, Ma'anarsa shi ne, '''WADDA BA TA DA AIBI.'''
Iyayen Maryam sun rasu tana qarama saboda haka sai ''[[Annabi Zakariyya]]'' ya dauke ta ya cigaba da renonta, har ma ya gina mata ɗaki na musamman a cikin Masallaci. Babu wanda yake shiga dakin sai shi. Nana Maryam tun tasowarta ba ta da wani aiki sai ibada dare da rana. Duk sanda Annabi Zakariyya (A.S)ya kawo mata ziyara sai ya tarar da abinci da kayan marmari a wajenta, idan ya tambayeta wa ya kawo mata wannan sai ta ce: Daga Allah ne, domin [[Allah]] yana arzuta wanda ya so, ba tare da hisabi ba.
[[File:The Birth Place of Jesus.jpg|thumb|kamar yadda tarihi ya nuna cewa nanne gurin da aka haifa Annabi Isah Alaihissalam]]
==Annabi Isah (A.S)==
Yayin da Nana Maryam ta kai munzalin girma sai al'ada ta zo mata, saboda haka, sai ta fita bayan gari wajen wata qorama don ta yi tsarki, sai ''Mala'ika Jibril'' ya zo mata a siffar wani saurayi daga Banu Isra'ila mai suna Taqiyyu, shi wannan mutum ya yi qaurin suna da ɓarna a wannan lokaci Allah Madaukakin Sarki ya ce, "Sai muka aika mata da ruhu (shi ne [[Mala'ika Jibril|Mala'ika Jibrilu A.S]]) ya je mata a surar saurayi, sai ta ce "Ni ina neman tsari da Ubangijin Rahama daga gareka idan kai ne Taqiyyu. "Sai ''Mala'ika Jibril'' ya ce, mata "Ni Manzon Ubangijinki ne, Allah ne ya aiko ni. Domin in ba ki kyautar ɗa mai qwazo.<ref>"Haihuwar Annabi Isa (A.S)". ''Muassasar alhasanain (a.s)''. 2018-05-29. Retrieved 2022-11-26.</ref>
"Sai ta ce da shi: Ta ya ya zan sami ɗa, bayan wani mutum bai shafe ni ba, kuma ni ban taɓa yin alfasha ba? Sai ya ce: Haka al'amarin yake, haka Allah Ya hukunta, kuma wannan abu ne mai sauqi a wajen Allah. Allah S. ya ce: "Za mu sanya shi ya zama izina a wajen mutane, kuma Rahama daga garemu, wannan lamari ne zartacce." (Surar Maryam, Aya ta 17) Mala'ika Jibrilu yana gama wannan bayanin sai ya kama gefen rigarta ya yi busa a ciki, nan take sai Allah ya halicci Annabi Isah a cikin cikinta. Malam wahabu ya ce: Tsakanin ɗaukar cikin Annabi Isah A.S da haifarsa sa'a guda ne kawai, saboda faɗin Allah Ta'ala ya ce, "Sai ta ɗauki cikinsa, sai ta tafi da shi wuri mai nisa, sai naquda ta zo mata a wajen kututturen dabino, sai ta ce: Ya kaicona dama na mutu kafin faruwar wanan na zama mantacciya abar mantawa."
Sai Allah S.A.W ya ce; Sai muka kirata ta qarqashinta muka ce: Kada ki yi baqin ciki, Allah ya gudano da qoramar ruwa a kusa da ke, ki girgiza kututturen dabinon nan zai zubo miki da lubiya nunanniya, ki ci, ki sha, ki kwantar da hankalinki.
An ce wannan dabinon da ta girgiza shekararsa saba'in bai yi 'ya'ya ba, amma ana haihuwar Annabi Isah a kusa da shi, nan take sai ya yi ganyen, ya fitar da 'ya'ya saboda mu'ujizar Annabi Isah (A.S.)
'''Ruwaya'''
* An ruwaito cewa; Yayinda Maryam ta je wajen mutanen ta tana ɗauke da Annabi Isah (A.S.) sai suka ce; Ya ke Maryam lallai kin zo da babban lamari, ya 'yar'uwar Haruna mahaifinki ba mutumin banza ba ne, mahaifiyarki ma ba mutuniyar banza ba ce. Yayinda ta ji wannan zargi daga mutanenta sai ta yi musu nuni da Annabi Isah tana nufin su tambaye shi. Sai suka ce: Ta ya ya za mu yi magana da jariri a cikin zanin goyo?
Sai Allah ya buɗi bakin Annabi Isah ya ce da su:
"Ni bawan Allah ne ya bani littafi yasan yani Manzo yayi albarka a gareni duk inda nake yayimin wasiyya da sallah da [[Zakka]] matukar ina raye, sannan da yin biyayya ga Mahaifiyata. Bai san yani shakiyyi mai girman kai ba, farkon Kalmar da Annabi Isah ya fara magana da ita itace, ni bawan Allah ne domin yanke hanzari ga wadanda za suce shi dan Allah ne.
* An ruwaito cewea yayin da Annabi Isah ya girma sai yarika yawo aba yan kasa, baya zama da waje daya, saboda haka ma bai taba mallakar dakin kwana ba. Bare gida ko mata, ko abun hawa tufafinsa kuma jubbace ta sufi. Baya cin abinci sai daga kasabin Mahaifiyarsa ta kasance tana saka tufafi tasiyar suci abinci. a irin wayace-wayacen da yake yi ya je wani gari da ake cewa Nasira a qasar Sham, shida mahaifiyarsa suka zauna a can.
Saboda haka ne ake dan ganta mutanensa da sunan wannan garin ake ce musu '''NASARA'''.
==Mu'ujizar Raya Uzairu (A.S.)==
Malam Wahabu ya ce; Yayin da lamarin Annabi Isah ya shahara da cewa yana raya matacce ya warkar da makaho, da izinin Allah sai [[Yahudawa]] suka taru suka je wajensa suka ce, mu ba zamu yi imani da kai ba har sai ka raya mana Uzairu. Sai ya ce da su: A ina kabarinsa yake? Sai suka kai shi inda kabarin yake, sai ya yi sallah raka'a biyu ya roqi Allah ya raya masa [[Uzairu]].
Saiu aka ga [[Kabarin Tafawa Balewa|kabarin]] yana buxewa a hankali a hankali, sai ga Uzairu ya bayyana.
Gashin kansa da gemunsa sun yi fari, sai ya cewa Annabi Isah, :Ya xan Maryamu wannan shi ne abinda zaka yi min? Sai Annabi Isah ya ce: Mutanenka ne suka ce ba za su bada gaskiya da ni ba sai na tashe ka.
To daga nan sai Uzairu ya tashi zaune, ya ce: Ya ku jama'ar Banu Isra'ila ku yi imandi da Manzancin Annabi Isah, ku bi addininsa, shi a kan gaskiya yake,d aga Ubangijinsa, sai Yahudawa suka ce da shi: To ai mu kafin ka mutu mun san saurayi ne kai matashi mai baqin gashi ya ya muka ganka yanzu kanka ya yi fari fat? Sai ya ce: Yayin da Annabi Isah ya ce min tashi da izinin Allah na zaci tashin kiyama ce, saboda haka ya sa nan take kaina da gemuna suka yi fari, yayin da Annabi Isah ya raya Uzairu da mu'ujiza, sai mutane da yawa daga cikinsu suka bada gaskiya da shi, sannan daga bisani sai ya roqi Allah ya mayar da Uzairu matacce kamar yadda yake.
'''Ambaton saukar ma'ida'''
# An ruwaito daga Salmanul Farisi (R.A.) ya ce: hawariyawa sun faxa ga Annabi Isah suka ce shin Ubangijinka zai iya suako mana da Ma'ida daga sama? Sai ya'amsa musu ya ce, ku dai ku ji tsoron Allah in kun kasance muminai, sai suka ce lallai muna da buqatar haka, sai Annabi Isah ya fita ya shiga sahara ya yi ta kuka yana qanqan da kai ga Allah yana cewa: "Ya Ubangiji ka saukar mana da Ma'ida daga sama domin ta zama idi ga na farkonmu da na qarshenmu, ta kasance aya daga gareka, ka arzurtamu kai ne fiyayen mai arzutawa."
Sai Allah ya yi wahayi gare shi ya ce: "Ni zan saukar da ita gareku, amma wanda duk ya kafirta a cikinku bayan wannan haqiqa zan masa azaba irin wadda ban tava yiwa wani irinta ba, a cikin talikai."
# Imamutturmuzi ya ce: Sai Allah S.W.A ya saukar musu da teburin abinci daga sama a tsakanin giragizai guda biyu, yayin da Annabi Isah ya ganta sai ya ce: Ya Ubangiji ka sanya ta zama Rahama, kada ta zama azaba.
Ba ta gushe ba tana saukowa a hankali a hankali har sai da teburin abincin nan ya sauko qasa mutane na kallo an lulluve shi da mayafi, sai Annabi Isah ya fadi ya yi sujjada ga Allah ya yi godiya. Hawariyawa suma suka yi sujjada tare da shi, sannans uka ce Annabi Isah ya tashi ya bude su ga abinda yake ciki. da aka bude sai ga soyayyen kifi da zaitun da dabino da gurasa, da wani nau'in kayan marmari. Sannan sai Annabi Isah ya cewa kifin nan tashi da izinin Allah, sai Allah ya raya kifin ya riqa juyawa yana kallon jama'ar Banu Isra'ila, sannan sai ya cewa kifin ya koma yadda yake da izinin Allah. sai Hawariyawa suka cewa Annabi Isah shi ya kamata ya fara cin abincin nan. Sai ya ce: A'a wanda ya nemi a kawo shi zai ci. sai duk suka qi ci, suna tsoron kada ta zama fitina, sai ya sa aka kirawo talakawa da miskinai da guragu da makafi, ya ce su ci. A cikinsu har da marasa lafiya da masu cutar albasar da sauransu duk suka haxu suka ci abincin. Suna gama ci marasa lafiyar nan sai duk suka warke, nan take. Yayin da mutanen gari suka ji labari sai suma suka zo suka ci, har suka riqa turereniya, da Annabi Isah ya ga haka sai ya sa aka kasa mutane kashi biyu, rana daya ta talakawa, rana daya kuma ta mawadata.
Sai Ma'idar ta zama tana sauka sau daya bayan kwanaki biyu.
Sannan kuma wannan tebur idan ya sauka duk yawan mutanen da suke wajen kowa zia ci ya qoshi, ya bari sannan ya tashi ya koma sama kamar yadda ya sauko. An ce haka Ma'idar nan ta riqa sauka har tsawon kwana arba'in. Sannan sai wata jama'a daga Bani Isra'ila suka aibata Ma'idar suka ce ba Allah ne yake saukar da ita ba, da suka faxi haka, sai Allah ya mayar da wasunsu aladu, wasu kuma birori. An ce adadin waxanda suka haxu da wannan matsala sun kai mutum talatin, suka zuana a cikin wannan hali tsawon kwanaki bakwai sannan sai qasa ta haxiye su.
==Yuqurin kashe Annabi Isah (A.S.)==
Ka'abur Akabari ya ce; Yayin da addinin Annabi isah ya yaxu ya cika ko'ina, mutane suka yi ta shiga addinin daga ko'ina, sai addinin Yahudanci ya yi rauni, Allah ya saukarwa Annabi Isah Littafin Linjila, ya zama yana raya matattu da ikon Allah, yayin da wani sarki mai suna HArdusa ya ga haka sia ya yi nufin zai kashe Annabi Isah (A.S.) ya sami goyon bayan wasu daga manyan malaman Yahudawa.
Sai suka shirya suka ki masa hari a lokacin yana tare da mahaifiyarsa suka wakilta wani daga cikinsu don ya shiga xakin ya kashe shi.
Kafin ya shiga sai Allah ya dauke Annabi zuwa sama, ya shiga yanan ta dube-dube bai gan shi ba, sauran waxanda suke waje da suka ga ya daxe bai fito ba sai suka bi shi suna shiga sai suka ga xan uwansu, Allah ya sa masa kamannin Annabi Isah komai da komai, sai suka kama shi suka xaure suka sa masa hular gashi, suka kewaye gari da shi, sannans uka kafa azarori guda biyu suka gicciye shi a kanta, suka kashe xan uwansu, suna zaton Annabi Isah suka kashe.
Allah Madaukakin Sarki ya ce; "Ba su kashe shi ba, ba su gicciye shi ba, sai dai cewa Allah ya xuakaka shi ya zuwa gare shi.
An ruwaito cewa: A lokacin da suka kashe xan uwansu ya kasnace ranar Juma'a ne da misalin qarfe uku na rana, sai duniyad ta yi duhu, tsawon kwanaki uku, a kai girgizar qasa a wanan rana.
Malam Sa'alabi ya ruwaito cewa: Lokacin da aka xauke Annabi Isah zuwa sama shekarunsa talatin da biyar a duniya.
Sai Allah Ta'ala ya sara masa xabi'a irin ta Mala'iku ya zama baya buqatar ci da sha, kuma har yau yana nan a raya kamar yadda Hadisai ingantattu suka tabbatar.
Malam Sa'alabi ya qara da cewa: nana Maryam Allah ya qara mata yarda ta yi wafati bayan xauke Annabi Isah da shekara shida. An ce ta rayu tsawon shekara sittin. Kabarinta a yanzu haka yana masallacin qudus ana ziyararsa.
==Saukowar Annabi isah (A.S) zuwa Kasa==
Malam Uwaisu Assakafi ya ruwaito cewa: Na ji Manzon Allah (S.A.W.) yana cewa: "Annabi Isah dan Maryam zia sauko daf da tashin alqiyama, zai sauka a kan wata hasumiya fara da take a gabashin masallacin Dimashka.
Annabi Isah mutum ne mai madaidaicin tsawo mai baqin gashi, mai farin launi, idan ya sauka zai shiga masallaci ya zuana a kanmubari sai mutane su ji labarin saukarsa, sai su yi ta shiga masallacin, ta ko'ina Musulmai da Kirista da Yahudawa, aka cika masallacin har ta kaid wasu akan wasu, saboda ci kowa.
Sannan sai mai kiran sallah daga Musulmi ya kira sallah, sai Annabi isah ya shige gaba ya yi limanci, a sannan Imamu Mahadi, ya bayyana kuma yana cikin masallacin sai ya bi sallar ita ce sallar Asuba.
==Bayyanar Dujal==
An ruwaito cewa a lokacin da Dujal zai bayyana zai fito daga garin Asfihan tsawonsa zira'i goma, kuma ido xaya ne da shi, an rubuta (KAFIR) a fuskarsa. A qasan wannan kuma an rubuta: DUK WNADA YA BI SHI YA TAVE, WANDA YA QI SHI YA YI ARZIQI, ya na nunawa mutane yana da wuta da aljanna, amma a haqiqa wutarsa aljannace, aljannarsa kuma wuta ce. Zai kewaye duniya yana kashe mutane yana cewa shi ne Ubangiji. Yana tafe da dubunnan xaruruwan sojoji, zia biyo ta Asfihan ya zo Dimashqa. A cikin kwana arba'in, ya yi ta kashe mutane yana ribace su, to a sannan Mahadi zai bayyana sai mutane su taru a qarqashinsa ya xaura xamarar yaqar Dujal.
Ana cikin haka sai Annabi Isah ya sauka sai su haxu da Mahadi, a wannan maslalaci su yi sallah tare, kamar yadda bayani ya gabata.
Sai Dujal ya fito da rundunarsa don ya yaqe su, yanayin arba da Annabi Isah sai ya narke kamar yadda darma take narkewa a kan wuta, sai Annabi Isah ya kashe shi da takobinsa.
An ruwaito cewa bayan kashe Dujal Annabi Isah zai shimfixa mulki na adalci a bayan qasa, ba zai bar wani Bayahude ko Banasare akan addininsa ba, sai Musulunci kawai, zai yi hukunci da adalci a tsakanin mutane, gabas da yamma, kudu da arewa. Asannan Allah zai umarci qasa da ta fito da alheranta ga mutane, kamar yadda ta kasance tun da farko, har ta kai ga mutane da yawa za su haxu a kan curi xaya na inibi su ci har su qoshi amma ba zai qare ba, yaro ya xauko maciji yana wasa da shi, amma ba zai cuce shi ba, akuya ta haxu da aki amman ba zai kulata ba. Mutane kowa zai rayu a cikin yalwa da wadata har ta kai za a ba mutum kyautar kuxi ya ce, baya buqata. Mutum zai ga kabari sai ya ce: Ina ma dai wannan yana raye ya ga irin adalcin da yake gudana a bayan qasa. Za a kasance a wannan hali tsawon shekara arba'in. Sannan sai Annabi Isah ya auri wata mata daga mutanen Askalan ta haifa masa 'ya maza guda biyu, sai ya tafi [[Makkah|Makka]] ya yi aikin Hajji, ya je [[Madinah|Madina]] ya ziyarci Annabi (S.A.W) Sai ya yi rashin lafiya, sai Allah ya karvi ransa, anan Madina, sai a binne shi a cikin Raudah kusa da Annabi (S.A.W.).
'''Fa`ida Idan''' Dujal ya bayyana zai shiga ko'ina amma ban da Makka da Madina, duk sadda ya zo zai shiga sai ya ga Mala'iku sun tsaitsaya suna gadin garin sai ya koma.
'''Tsari daga Dujal'''
Sannan ya inganta a Hadisi Annabi (S.A.W) ya ce: Duk wanda ya haddace ayoyi goma na farkon Suratul Kahfi, Allah zia kiyaye shi daga fitinar Dujal.
TARIHIN ANNABI ISAH (A.S)
Haihuwarsa
Annabi Isah ɗan Maryam ne (A.S). An haife shi ta mu’ujizar Allah ba tare da uba ba. Mala’ika Jibrilu ya sanar da Maryam cewa za ta haifi ɗa mai daraja wanda Allah Ya ƙaddara ya zama Annabi.
Rayuwarsa
Tun yana jariri Allah ta'ala ya sanya shi ya yi magana, ya kare mahaifiyarsa daga zargin mutane. Ya girma cikin tsarki da ilimi. Allah ya koya masa Taurat da Injila. Ya yi wa'azi ga Bani Isra’ila ya kira su zuwa ga tauhidi – bautar Allah kaɗai.
Mu’ujizarsa
Allah ya ba shi mu’ujizozi da dama:
Warkar da makafi da kutare da izinin Allah.
Tashi matattu da izinin Allah.
Ƙirƙiro tsuntsu daga laka ya busa ya zama mai rai da izinin Allah.
Gauraya abinci kaɗan ya cika mutane da yawa.
Wadannan mu’ujizozi duk sun kasance ne don tabbatar da gaskiyar saƙonsa.
Saƙonsa
Ya zo da littafin Injila.
Ya kira mutane su bi Allah, su nisanci zalunci, su yi adalci.
Ya yi bishara da zuwan Annabi Muhammad (S.A.W) a bayansa (kamar yadda Qur’ani ya faɗa).
Kulla Magana da Makiyansa
Malaman Yahudawa da shugabanninsu ba su so Annabi Isah saboda gaskiyarsa da kira ga tauhidi. Suka yi ƙoƙarin kisa masa sharrin kisa.
Daukewar sa
Ba a kashe shi ba kuma ba a gicciye shi ba. Allah ya ce:
> “Allah ya ɗaukaka shi zuwa gare Shi.”
Allah ya mayar da kamanninsa a kan wani mutum, shi aka kama, amma Isah (A.S) Allah ya ɗaga shi sama.
Komawarsa ƙasa (a ƙarshen zamani)
Tauhidi na koyar da cewa:
Zai dawo a ƙarshen zamani.
Zai karya gicciye.
Zai kashe Dajjāl.
Zai tabbatar da adalci.
Bayan ya rayu da dogon lokaci, zai rasu kamar sauran mutane.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Musulunci]]
0cu7leeh5zjnz4mogxj90b2p3khbfm0
Aminu Saira
0
10498
877121
874450
2026-07-05T12:22:46Z
MUDASSIR MODE BISSALAM
37991
An kirkira ta fassara "Career" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353571615|Aminu Saira]]"
877121
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Aminu Muhammad Ahmad (an haife shi a ranar 20 ga Afrilu, 1979),[1][2] wanda aka fi sani da Aminu Saira, fitaccen mai shirya fina-finai ne na Najeriya, darakta, kuma marubucin fina-finai. Ayyukansa sun haɗa da fina-finai kamar Jamila Da Jamilu (2009), Ga Duhu Ga Haske (2010), da Ashabul Kahfi (2014), waɗanda suka ba shi lambar yabo ta Mafi Kyawun Darakta na Shekara a Gasar Kannywood ta 2015 (Zaɓin Jurors). A shekarar 2020, Saira ta ƙaddamar da shirin bidiyo na farko a cikin harshen Hausa, mai suna Labaran.[3][4][5]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Saira a Gwammaja, [[Kano (city)|Kano]]_State" id="mwLg" rel="mw:WikiLink" title="Kano State">Jihar Kano, [[Najeriya]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Aminu Saira - Nolly |url=http://nolly.com.ng/aminu-saira |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161030081510/http://nolly.com.ng/aminu-saira |archive-date=30 October 2016 |access-date=29 October 2016}}</ref> Mahaifinsa Muhammad tsoho ne. Saira ya girma a cikin babban birnin Kano tare da 'yan uwansa biyu kuma ya yi karatun kimiyyar Alkur'ani a [[Kwalejin koyar da shari’ar Musulunci ta Aminu Kano|Kwalejin Aminu Kano na Nazarin Shari'a]] ta Musulunci . [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=October 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2024)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Aiki ==
Saira ya yi aiki a matsayin dan kasuwa kafin ya shiga masana'antar fina-finai ta [[Kannywood]] a 2006 tare da fim dinsa na farko, ''Musnadi'' . Ya ba da umarni, ya rubuta, kuma ya samar da ''Dare Da Yawa'' (2007), ''Jamila Da Jamilu'' (2009), da ''Ga Duhu Ga Haske'' (2010). Ya ci gaba da rubutawa da jagorantar karkashin sunan samar da shi, Saira Movies . [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=October 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2024)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Ayyuka ==
Saira ya yi aiki a matsayin dan kasuwa kafin ya shiga masana'antar fina-finai ta [[Kannywood]] a 2006 tare da fim dinsa na farko, ''Musnadi'' . Ya ba da umarni, ya rubuta, kuma ya samar da ''Dare Da Yawa'' (2007), ''Jamila Da Jamilu'' (2009), da ''Ga Duhu Ga Haske'' (2010). Ya ci gaba da rubutawa da jagorantar karkashin sunan samar da shi, Saira Movies . [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=October 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2024)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!'Yan wasan kwaikwayo
!Nazarin
|-
|2006
|''Musnadi''
|Daraktan
|Safiya Musa, Abba Al-Mustapha, Ibrahim Maishunku
|Fim din Saira
|-
|2007
|''Almajira''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Safiya Musa, [[Aminu Shariff]], Abba Al-Mustapha
|Fim din Saira
|-
|2007
|''Dare Da Yawa''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, [[Ali Nuhu]], Kubra Dako,
|Fim din Saira
|-
|2008
|''Garin Mu Da Zafi''
|Daraktan
|[[Ali Nuhu]], [[Adam A Zango|Adam A. Zango]], [[Maryam Booth]], Zainab Abdullahi
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2009
|''Jamila Da Jamilu''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Jamila Nagudu
|Fim din Saira
|-
|2009
|''Mai Gadon Zinare''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Jamila Umar Nagudu, Ibrahim Maishunku
|Fim din Saira
|-
|2010
|''Ladidin Baba''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Zainab Umar
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2010
|''Jidda''
|Daraktan
|Ibrihim Maishunku, Jamila Umar Nagudu, Ishaq Sidi Ishaq
|Square Media
|-
|2010
|''Dan Sarki''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Zainab Umar, Hajara Usman, Musa Abdullahi
|Abubuwan da aka samar da Kabugawa
|-
|2010
|''Ga Duhu Ga Haske''
|Daraktan
|Adam A Zango, Zainab Abdullahi, Zainap Umar
|Fim din Saira
|-
|2010
|''Miyatti Allah''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Fati KK, Binta Yahaya
|G-Top Multimedia
|-
|2010
|''Rai Da Rai''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Rashida Abdullahi, Fati KK
|T.M.A samarwa
|-
|2010
|''Balaraba''
|Daraktan
|Baballe Hayatu, Adam A Zango, Sadiya Gyale
|Square Media
|-
|2010
|''Walijam''
|Daraktan
|Adam A Zango, Zainab Abdullahi, Audu Kano
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2010
|''Mata da Miji''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Binta Yahaya, Fati K. K., Rufaida Muhammad
|G-Top Multimedia
|-
|2010
|''Dadin Baki''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Jamila Umar
|Abubuwan da aka samar da Kabugawa
|-
|2011
|''Sarauta''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Rahma Hassan, Hadiza Muhammad, Kabiru Mai Kaba
|T.M.A samarwa
|-
|2011
|''Malika''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Nafisa Abdullahi, Rabiu Rikadawa, Hadiza Muhammad
|Fim din Saira
|-
|2011
|''Laifin Dadi''
|Daraktan
|Shu'aibu Lawal, Adam A Zango, Nafisa Abdullahi
|G-Top Multimedia
|-
|2011
|''Ban Saketa Ba''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Fati KK
|Abubuwan da aka samar da Kabugawa
|-
|2011
|''Maryam Diyana''
|Daraktan
|Rahama Hassan, Hauwa Maina, Ali Nuhu, Sadiq Sani Sadiq
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2011
|''Ajnabiyya''
|Daraktan
|Ibrahim Maishunku, Zainab Abdullahi, Rahama Hassan
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2012
|''Mutallab''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Adam A Zango, Nafisa Abdullahi, Carmain McCain, Kabiru Nakwango
|Square Media
|-
|2012
|''<nowiki/>'Yar Agadez''
|Daraktan
|Zainab Abdullahi, Ibrahim Maishunku, Nafisa Abdullahi da Adam A Zango
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2012
|''Dan Marayan Zaki''
|Daraktan
|Nafisa Abdullahi, Sadiq Sani Sadiq, Rahama Hassan, Hadiza Muhammad, Sadiq Ahmad
|Fim din Saira
|-
|2012
|''Kara Da Kiyashi''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Hadiza Muhammad, Bashir Nayaya, Nafisa Abdullahi
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2012
|''Ban Sani Ba''
|Daraktan
|Hadiza Aliyu, Shehu Hassan Kano, Shu'aibu Lawan
|T.M.A samarwa
|-
|2012
|''Toron Giwa''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Nafisa Abdullahi, Shu'aibu Lawal
|Fim din Asnanic
|-
|2012
|''Kona Gari''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Maryam Muhammad, Halima Atete, Hauwa Waraka
|T.M.A samarwa
|-
|2013
|''Fisabililláh''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Nafisa Abdullahi, Hadiza Muhammad, Rabi'u Rikadawa
|G-Top Multimedia
|-
|2013
|''Lamiraj''
|Daraktan
|Rahama Hassan, Ali Nuhu, Nafisa Abdullahi
|Fim din Saira
|-
|2013
|''Dakin Amarya''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Halima Atete, A'isha Aliyu
|Fim din Asnanic
|-
|2013
|''Fari Da Baki''
|Daraktan
|Rahama Hassan, Al-Amin Buhari, Ali Nuhu
|G-Top Multimedia
|-
|2013
|''Farin Dare''
|Daraktan
|Ali Rabi'u, Bello Muhammad Bello, Rahama Sadau
|Nishaɗi na Burtaniya
|-
|2014
|''Kanin Miji''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Jamila Umar, Nuhu Abdullahi
|Fim din Saira
|-
|2014
|''Kisan Gilla''
|Daraktan
|Sadiq Sani Sadiq, Hadiza Aliyu, Rahama Sadau, Bello Muhammad Bello
|Hotunan Asmasan
|-
|2014
|''Ashabul Kahfi''
|Daraktan
|Tahir Fagge, Tijjani Faraga, Al-Amin Buhari
|Fim din Saira
|-
|2014
|''Daga Ni Sai Ke''
|Daraktan
|Sadiq Ahmad, Zaharadden Sani, Sadiq Sani Sadiq, Hadiza Aliyu, Halima Atete
|Fim din Saira
|-
|2014
|''Haske''
|Daraktan
|Aina'u Ade, Ali Nuhu, Ali Rabiu, Abbas Sadiq
|Fim din Saira
|-
|2014
|''Kalamu Wahid''
|Daraktan
|Nafisa Abdullahi, Sadiq Ahmad, Ali Nuhu
|Abubuwan da aka samar da Kabugawa
|-
|2014
|''<nowiki/>'Ya Daga Allah''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Nafisa Abdullahi, Fati Abdullahi. Sadiq Sani Saqid, Hadiza Muhammad
|Fim din Saira
|-
|2014
|''Ali Yaga Ali''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Hadiza Aliyu, Sadiq Sani Saqid, Jamila Umar
|Abubuwan da aka samar da Kabugawa
|-
|2015
|''Baya Da Kura''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Nuhu Abdullahi, Ishaq Sidi Ishaq, Fati Washa, Hadiza Muhammad
|GG samarwa
|-
|2015
|''Wani Zama''
|Daraktan
|Yakubu Muhammad, Jamila Umar, Shehu Hassan Kano
|Fim din Asnanic
|-
|2015
|''Uwa Tafi Uwa''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Hadiza Aliyu
|Fitar da Mikiya
|-
|2015
|''Gidan Kitso''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Jamila Umar, Fati Abdullahi
|Abubuwan da aka samar da Kabugawa
|-
|2016
|''Jarumta''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Hadiza Aliyu, Jamila Umar, Hauwa Waraka, Nuhu Abdullahi
|G-Top Multimedia
|-
|2016
|''Kallo Ya Koma Sama''
|Daraktan
|Ali Nuhu, Jamila Umar, Baballe Hayatu
|Fim din Saira
|-
|2021
|''Labarina''
|Daraktan
|Sarkin waƙa, Rabi'u Rikadawa da sauransu.
|Fim din Saira
|}
{| class="wikitable sortable"
!Shekara
!Kyautar
!Sashe
!Fim din
!Sakamakon
|-
! scope="row" |2013
|Kyautar Kasuwanci
|Darakta Mafi Kyawu
|''Sanarwa ta Musamman''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2013
|Kyautar Kannywood / AMMA
|Darakta mafi kyawun fim <ref name=":0">{{Cite web |last=Aiki |first=Damilare |date=16 July 2013 |title=2013 City People Entertainment Awards: First Photos & Full List of Winners |url=https://www.bellanaija.com/2013/07/2013-city-people-entertainment-awards-first-photos-full-list-of-winners/}}</ref>
|''Dakin Amarya''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2014
|[[Kyaututtukan Kannywood|Kyautar Kannywood ta farko]]
|Darakta mafi kyau na Shekara (Jurors Choice Awards)
|''Wata Hudu''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2014
|Kyautar Kannywood / AMMA
|Darakta mafi kyau (Popular Choice Awards)
|''Ali Yaga Ali''| {{Won}}
|-
! scope="row" |2015
|[[Kyaututtukan Kannywood|Kyautar Kannywood / MTN ta biyu]]<ref>{{Cite web |title=Best Director - AMINU SAIRA hausa |url=https://www.youtube.com/watch?v=nOTGaK7lyaQ |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ikeji |first=Linda |date=4 February 2015 |title=Kannywood Awards: When MTN Celebrates the Northern Stars | Welcome to Linda Ikeji's Blog |url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref>
|Darakta mafi kyau na Shekara (Jurors Choice Awards)
|''Ashabul Kahfi'' & ''Sabuwar Sangaya''<ref>{{Cite web |title=ASHABUL KAHFI PROMO By Aminu Saira |url=https://www.youtube.com/watch?v=52AGTGNJ1pg |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2014 2nd Annual Kannywood Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/2014mtnkannywoodawards |website=hausafilms.tv}}</ref>| {{Won}}
|-
! scope="row" |2015
|Kyautar Kannywood / AMMA
|Darakta mafi kyau (Popular Choice Awards)
|''Baya Da Kura''| {{Won}}
|}
Saira ta kuma sami lambar yabo ta darektan mafi kyau ta Arewa Music and Movies Awards . <ref name=":0">{{Cite web |last=Aiki |first=Damilare |date=16 July 2013 |title=2013 City People Entertainment Awards: First Photos & Full List of Winners |url=https://www.bellanaija.com/2013/07/2013-city-people-entertainment-awards-first-photos-full-list-of-winners/}}</ref> A shekara ta 2015, an ba Saira kyautar Darakta mafi kyau na [[Kannywood]] . <ref>{{Cite web |last=keninfo |date=2020-11-09 |title=Actor Aminu Saira: Biography And Net Worth - Ken Information Blog |url=https://keninfo.com.ng/2020/11/09/aminu-saira-biography-and-net-worth/,%20https://keninfo.com.ng/2020/11/09/aminu-saira-biography-and-net-worth/ |access-date=2024-02-14 |language=en-US}}</ref>
== Dubi kuma ==
* [https://m.imdb.com/name/nm3919190/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_0_nm_2_in_0_q_Aminu%2520Saira IMDb]
* [[Jerin Jaruman Finafinan Najeriya|Jerin 'yan wasan kwaikwayo na Najeriya]]
* [[Jerin daraktocin fina-finai na Najeriya]]
* [[Jaruman Kannywood|Jerin 'yan wasan kwaikwayo na Kannywood]]
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Hausawa]]
[[Rukuni:Mutane daga Jihar Kano]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
a9s2e2md5b1d33ag16s4luy1wg83wku
Jami'ar Taraya dake Dutsinma
0
11524
877510
873153
2026-07-05T22:23:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877510
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Jami'ar Tarayya Dutsin-Ma [1] ta kafa ta gwamnatin tsohon Shugaba Goodluck Ebele Jonathan . An kafa shi a watan Fabrairun 2011, a jihar Katsina. Mataimakin Shugaban kasa shine Bichi Armaya'u Hamisu . Jami'ar ta fara ne a shekarar 2012.
== Jerin darussan da aka bayar ==
# '''Faculty of Agriculture''':
#* [[Tattalin arzikin noma|Agricultural Economics]] and Extension
#* Animal Science
#* Crop Science
#* Fisheries and Aquaculture
#* Forestry and Wildlife Management
#* Soil Science
# '''Faculty of Arts and Social Sciences:'''
#* Economics
#* English Language
#* History and Diplomatic Studies
#* [[Ilimin Musulunci|Islamic Studies]]
#* Linguistics
#* [[Kimiyyar siyasa|Political Science]]
#* [[Kimiyar al'umma|Sociology]]
# '''Faculty of Computing:'''
#* Computer Science & [[Fasahar bayanai|information technology]]
# '''Faculty of Engineering and Technology:'''
#* Agricultural and Bio-Resources Engineering
#* Chemical Engineering
#* Civil Engineering
#* Electrical/Electronic Engineering
#* Mechanical Engineering
#* Mechatronics Engineering
# '''Faculty of Education'''
#* EDUCATIONAL MANAGEMENT
#* Early Childhood Education
#* Education & Biology
#* Education & Chemistry
#* Education & English Language
#* Education & Physics
#* Education & Mathematics
#* Educational Administration
#* Human Kinetics & Health Education
#* Primary Education
#* Special Education
#* Teacher Education Science
# '''Faculty of Environmental Sciences:'''
#* Architecture
#* Building
#* Quantity Surveying
#* Urban and Regional Planning
# '''Faculty of Management Sciences:'''
#* Accounting
#* Banking and Finance
#* Business Administration
#* Taxation
# '''Faculty of Sciences:'''
#* Biological Sciences
#* Chemistry
#* Computer Science<ref>{{Cite web |last=Olarewaju |first=Blessing |date=2021-05-25 |title=List of Courses Offered in Federal University Dutsin Ma |url=https://studentship.com.ng/fudma-courses/ |access-date=2023-09-08 |website=Studentship |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Expo |first=Coded |date=2024-02-28 |title=Courses Offered in WAEC 2024 |url=https://expocoded.com/waec-expo-2024/ |access-date=2024-02-29 |website=Expocoded |language=en-us |archive-date=2024-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240229060034/https://expocoded.com/waec-expo-2024/ |url-status=dead }}</ref>
# '''COLLEGE OF HEALTH SCIENCES''':
#* nursing sciences
#* radiography
#* Radiology
#* Medical Labs. Science
#* Audiology
# '''FACULTY OF RENEWABLE NATURAL RESOURCES''':
#* fisheries and Aquacultural technology
#* food science
#* plant science
#* Home and management science
# '''FACULTY OF LAW''':
#* Law(LLB)
# '''FACULTY OF PHYSICAL SCIENCES''':
#* pure and applied chemistry
#* Physics(B.SC)
#* Industrial chemistry
#* Computer science
An kafa ɗakin karatu a cikin 2012 don tallafawa koyarwa, ilmantarwa da bincike na ɗalibai da ma'aikatan jami'ar; yana cikin babban ɗakin karatu. <ref>{{Cite web |title=About – FEDERAL UNIVERSITY, DUTSIN-MA LIBRARY |url=http://library.fudutsinma.edu.ng/about/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203211238/http://library.fudutsinma.edu.ng/about/ |archive-date=2022-12-03 |access-date=2022-12-03 |language=en-US}}</ref> Biyan kuɗi na ɗakin karatu sun haɗa da Science Direct, HINARI, AGORA, ARDI tare da mujallu na kan layi kamar JSTOR, African Journal Online, abubuwan dijital.<ref>{{Cite web |title=Federal University Dutsin-ma Library catalog |url=http://elibrary.fudutsinma.edu.ng/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221205090943/http://elibrary.fudutsinma.edu.ng/ |archive-date=2022-12-05 |access-date=2022-12-31 |website=elibrary.fudutsinma.edu.ng}}</ref>
== Dubi kuma ==
* [[Jerin Jami'o'in Najeriya|Jerin jami'o'i a Najeriya]]
* [[Ilimi a Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}{{Universities in Nigeria}}
hxvbi7vonn1kchedaxlz59je4av5n8w
Kawo
0
12966
877505
712714
2026-07-05T22:04:23Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877505
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station|name=KAWO|logo=|city=[[Boise, Idaho]]|area=[[Boise metropolitan area]]|branding=Wow Country 104.3|frequency=104.3 [[Megahertz|MHz]]|airdate=July 15, [[1979 in radio|1979]] (as KIDQ)|format=[[Country music|Country]]|erp=52,000 [[watt]]s|haat=786 meters|class=C|facility_id=63916|coordinates={{coord|43|45|18|N|116|05|52|W}}|callsign_meaning='''K A''' '''WO'''w|former_callsigns=KIDQ (1979–1985)<br>KUUB (1985)<br>KLTB (1985–2006)<br>KTMY (2006–2007)|affiliations=[[Compass Media Networks]]<br>[[Premiere Networks]]|owner=[[Townsquare Media]]|licensee=Townsquare License, LLC|sister_stations=[[KCIX]], [[KFXD]], [[KIDO]], [[KSAS-FM]], [[KXLT-FM]]|webcast=[https://1043wowcountry.com/listen-live/ Listen Live]|website=[https://1043wowcountry.com/ 1043wowcountry.com]|licensing_authority=[[Federal Communications Commission|FCC]]}}'''KAWO''' (104.3 FM, "Wow Country 104.3") Tashar rediyo ce ta kasuwanci da ke Boise, Idaho . KAWO tana watsa tsarin kiɗa na ƙasa wanda ake kira "Wow Country 104.3". Har zuwa shekara ta 2007, ana kiran tashar "Ƙasar ta 104.3" kuma haruffa kiranta sune '''KTMY'''.
== Tarihi ==
Tashar ta fara aiki a ranar 15 ga Yuli, 1979, tare da tashar dutse ta farko a kasuwa Boise a matsayin ''Q-104'' (KIDQ). A shekara ta 1985, an sauya tashar zuwa tsarin zamani na manya tare da KUUB a matsayin haruffa kira da ke nunawa a matsayin ''K-Lite 104 FM''. Koyaya, haruffa kira sun kasance ba su da tsawo kuma sun canza haruffa kiran zuwa KLTB don dacewa da alamar. Canjin kusan ya bar Boise ba tare da tashar AOR ba har sai KJOT (''J-105'') ya fara kasa da wata daya daga baya. An sauya KLTB zuwa Tsofaffi kamar ''Kool 104'' (daga baya aka sani da Kool Oldies 104.3) har zuwa Janairu 2006 lokacin da mai mallakar Clear Channel Communications ya sauya daga tsofaffi zuwa tsarin ƙasa. Sabon tsarin ya kawo sabbin haruffa kira, KTMY, da sabon matsayi a matsayin My Country 104.3.
A ranar 16 ga Nuwamba, shekarar 2006, Clear Channel Communications ta shirya sayar da 448 daga cikin tashoshin rediyo a waje da manyan kasuwanni 100 ciki har da KTMY, tare da tashoshin 'yar'uwar Boise ciki har da SSAS-FM, KCIX, KXLT-FM, KIDO, da KFXD, suna mai da Boise babbar kasuwar rediyo a Amurka don Clear Channel don sayar da tashoshan. A watan Maris na shekara ta 2007, Peak Broadcasting LLC ta sayi tsoffin tashoshin mallakar Clear Channel.
Kimar tashar ta ci gaba da raguwa, duk da haka, kuma a ƙarshen Mayu 2007 KTMY ta zubar da hoton "Ƙasa ta" ta zama "WOW Country 104.3". Yayin da wannan ya haɗa da canji zuwa jeri na gwanintar kan iska, hoto, laƙabi, fakitin jingle, da wasiƙun kira tashar ta kiyaye tsarin kiɗan ƙasa. Wani sanannen fasalin shirye-shirye na tashar ya zama saitin kiɗan na mintuna 104, alamar mitar watsa shirye-shiryen gidan rediyon, wanda aka yi watsi da shi yayin da Lisa Adams ta karɓi ayyukan Shirye-shiryen..
A ranar 30 ga watan Agusta, 2013, an sanar da yarjejeniya inda Townsquare Media za ta sayi tashoshin Peak Broadcasting, gami da KAWO. Yarjejeniyar ta kasance wani ɓangare na sayen Cumulus Media na Dial Global; Townsquare ya musanya tashoshin Peak's [[Fresno, California]] zuwa Cumulus don tashoshinsa a Dubuque, Iowa da Poughkeepsie, New York, da Peak, Townsquore, da Dial Global duk suna ƙarƙashin ikon Oaktree Capital Management. An kammala siyarwar zuwa Townsquare a ranar 14 ga Nuwamba, 2013.
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
szklhqt184qf813rjnkihgoaka63zdw
Jerin masallatai da suka bar hannun musulmai
0
14184
877546
793409
2026-07-06T05:25:07Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Jerin gine ginen da asalinsu masallatai ne amma daga baya aka mayar dasu zuwa coci.
Wannan teburin yana nuna jeri na masallatan da aka juyar dasu zuwa wasu guraren daban ba masallaci ba.
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;"
!Sunan yanzu
!Sunan da
! class="unsortable" |Hotuna
!Birni
!Kasa
!Shekarar budewa
!Shekarar rufewa
! class="unsortable" |Notes
! class="unsortable" |Ref.
|-
|Mosque–Cathedral of Córdoba
|Babban masallacin Córdoba (Qurṭuba), Aljama Mosque
|[[File:Mezquita_de_Córdoba_desde_el_aire_(Córdoba,_España).jpg|100x100px]][[File:Mosque_Cordoba.jpg|100x100px]]
|[[Córdoba, Spain|Córdoba]]
|[[Hisniya]]
|garkon karni na 8
|1236
|Bayan Daular Umayya ta kwace Hispaniya (710~), the site of wajen tsohon ginin cicin Visigothic ta Cordoba ne, an kuma sake rabashi biyu zuwa masallaci da kuma coci har na tsawon lokaci kafin daga baya, Abd al-Rahman I ya saye dayan bangaren na Kiristoci ya hade shi zuwa masallaci gaba dayan sa a shekarar 785.<ref name="L. M">{{citation|author=L. M.|title=La basílica de San Vicente Mártir, la primacía de lo cristiano|date=February 27, 2014|url=http://sevilla.abc.es/cordoba/20140227/sevi-basilica-vicente-martir-primacia-201402262131.html|publisher=[[ABC (newspaper)|ABC]]|access-date=July 25, 2020|archive-date=March 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329134918/https://sevilla.abc.es/cordoba/20140227/sevi-basilica-vicente-martir-primacia-201402262131.html|url-status=dead}}</ref> Anyi basa babban kari a karni na 9 da karni na 10, a zamanin Almanzor. Bayan kiristoci sun kwace garin Cordoba a 1236, sarki Ferdinand III na Castile ya mayar da masallacin zuwa coci. Daga baya aka kara masa gine gine a zamanin zamansa coci. Lafinan a karni na 9 shine na biyu mafi girma bayan masallacin harami dake [[Makka]]. Yana da fadin {{convert|23,400|m2|ha|lk=in}} yana daukar masu bauta 32,000 zuwa 40,000.<ref name="a1">{{cite web|title=5 Most Impressive Historic Mosques in Spain|url=http://historylists.org/architecture/5-most-impressive-historic-mosques-in-spain.html|website=historylists.org|accessdate=27 September 2018|archive-date=13 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713182258/https://historylists.org/architecture/5-most-impressive-historic-mosques-in-spain.html|url-status=dead}}</ref>
|<ref name="a1" /><ref name="a2">{{cite web|title=Magnificent Mosques of Spain|url=https://www.halaltrip.com/other/blog/mosques-of-spain/|website=halaltrip.com|accessdate=27 September 2018}}</ref>
|-
|Mosque of Cristo de la Luz
|Mezquita Bab-al-Mardum
|[[File:Mezquita_Cristo_de_la_Luz_de_Toledo.jpg|100x100px]]
|Toledo, Hispaniya
|Castilla–La Mancha Hispaniya
|999
|1186
|An mayar dashi zuwa coci.<ref name="a1" />
|<ref name="a1" /><ref name="a2" />
|-
|Giralda
|Great Mosque of Seville
|[[File:Sevilla_Cathedral_-_Giralda.jpg|106x106px]]
|[[Seville]]
|[[Hispaniya]]
|
|1248
|Hasumaya daya ce kadai ta rage a daga cikin alamun masallacin. Asali masallacin girgizar kasa ce ya rusashi a 1365. Hasumayar dayace kadai ta tage bata fadi ba, sai aka mayar da hasumayar zuwa madurin kararrawar coc tare da gina coci a wajen a karni na 16.
|<ref name="a1" />
|-
|Mezquita de Almonaster la Real
|
|[[File:Almonaster_la_real_vue_d'ensemble.jpg|100x100px]]
|Almonaster la Real
|Hispaniya
|karni na 10
|
|Angina shi a karni na 5. An mayar dashi zuwa coci a shekarar 1931.
|<ref name="a1" /><ref name="a2" />
|-
|Mezquita del Alcázar de Jerez la Frontera
|
|[[File:Mezquita_del_Alcázar_de_Jerez_(33047903241).jpg|100x100px]]
|Jerez de la Frontera (Jerez)
|Hispaniya
|karni na 11
|tsakiyar karni na 13
|Yana a Moorish, Alcazar of Jerez de la Frontera. Ginin masallaci faya tilo daga cikin gine ginen masallata 18 a brnin Jerez. An mayar dashi coci bayan sake kama birnin.
|<ref name="a1" /><ref name="a2" />
|-
|Mosque of las Tornerías
|Al-Mustimim
|[[File:Visita_a_las_obras_de_rehabilitación_de_la_Mezquita_de_Tornerías_(43539278162).jpg|100x100px]]
|Toledo, Hispaniya
|Hispaniya
|1060<ref name="a3">{{cite web|title=Las Tornerías|url=https://archnet.org/sites/3742|website=archnet.org|accessdate=27 September 2018|archive-date=28 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928082840/https://archnet.org/sites/3742|url-status=dead}}</ref>
|
|Angina masallacin a birnin Arrabal de Francos. An maidashi coci 1498-1505.
|<ref name="a2" /><ref name="a3" /><ref name="a4">{{cite web|title=Fusion of Roman, Visigoth and Muslim culture|url=http://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/mezquita-de-las-tornerias-14764/descripcion/|website=turismocastillalamancha.es|accessdate=27 September 2018|archive-date=28 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928082934/http://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/mezquita-de-las-tornerias-14764/descripcion/|url-status=dead}}</ref>
|-
|Mezquita de Tórtoles
|
|[[File:Mezquita_de_Tórtoles,_Tarazona,_Zaragoza,_España,_2017-05-23,_DD_66.jpg|frameless|100x100px]]
|[[Tarazona]]
|Hispaniya
|
|Angina shi a karni na 15
|An maidashi coci a 1526.
|<ref>{{Cite web|title=Mosque of Tórtoles (Tarazona, ZARAGOZA)|url=http://www.patrimonioculturaldearagon.es/bienes-culturales/mezquita-de-tortoles-tarazona|website=patrimonioculturaldearagon.es|access-date=28 September 2018|archive-date=28 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928200722/http://www.patrimonioculturaldearagon.es/bienes-culturales/mezquita-de-tortoles-tarazona|url-status=dead}}</ref>
|-
|Aljama Mosque of Medina Azahara]
|Aljama Masjid of Madinat al-Zahra
|[[File:Mezquita_de_Medina_Azahara.jpg|frameless|100x100px]]
|[[Córdoba]]
|Hispaniya
|940
|1010
|Abd ar-Rahman III|Abd-ar-Rahman III ne ya ginashi kuma yazama mtsayin masallaci a tsakanin (912–961). Rigingimu da dama sun faru, dafarko muslmaine da kansu suka lalata shi kafin daga baya kuma kiristoci suka sake lalatashi tare da kwace shi. Hukumar adana kayan tarihi ta UNESCO World Heritage site ta sakashi a jadawalin ta a shekarar 2018.
|<ref>{{Cite web|title=Cordoba City - Madinat al-Zahra|url=http://www.andalucia.com/magazine/english/ed4/madinat.htm|website=andalucia.com|access-date=28 September 2018}}</ref>
|-
|San Sebastián, Toledo
|Al-Dabbagin Masjid
|[[File:Toledo_2015_10_26_2803_(26732620315)_(cropped)_iglesia_de_San_Sebastián.jpg|frameless|100x100px]]
|Toledo
|Hispaniya
|
|1085~
|An mayar dashi coci a 1085 bayan kiristoci sun kwace birnin.<ref name=":2">{{Cite web|title=Church (old mosque) of San Sebastián de Toledo|url=https://www.arteguias.com/mezquita/sansebastiantoledo.htm|website=arteguias.com|access-date=28 September 2018}}</ref> Ibn Baskuwal ya kawo takaitaccen tarihi sa a (1101–83) kamar yadda Fath ibn Ibrahim ya fada.<ref name=":3">Sake duba: <nowiki>''</nowiki>Actas de las i jornadas de Cultura Islámica, Toledo<nowiki>''</nowiki>, Instituto Occidental de Cultura Islámica (ed.) 1987, p. 158</ref>
|<ref name=":2" /><ref name=":3" />
|-
|Small Royal mosque Viki masarautar Aljafería
|
|[[File:La_Aljafería_14092014_114703_05575.jpg|frameless|100x100px]]
|[[Zaragoza]]
|Aragon
|Karni na 10
|
|A yanzu masallacin ya kom coci, kuma hukumar taskance kayan tarihi ta duniya a UNESCO World Heritage site ta taskance shi tun shekarar 1986.<ref name=":0">{{Cite web|title=Aljafería Palace (Islamic part) in Discover Islamic Art|url=http://www.discoverislamicart.org/database_item.php?id=monument;isl;es;mon01;4;en|website=discoverislamicart.org|access-date=28 September 2018}}</ref>
|<ref name=":0" />
|-
|Mezquita-Iglesia de El Salvador, Toledo
|
|[[File:Iglesia_del_Salvador._Toledo.jpg|frameless|133x133px]]
|Toledo
|Hispaniya
|Karni na 9
|1085
|Masallaci da farko, a yanzu kuma ya koma zuwa coci.<ref name=":16">{{Cite web|title=Iglesia de El Salvador de Toledo|url=http://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/iglesia-de-el-salvador-de-toledo-12864/descripcion/|website=turismocastillalamancha.es|access-date=28 September 2018|archive-date=28 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928223938/http://www.turismocastillalamancha.es/patrimonio/iglesia-de-el-salvador-de-toledo-12864/descripcion/|url-status=dead}}</ref><ref name=":17">{{Cite web|title=Church of the Savior|url=http://www.toledomonumental.com/savador.html|website=toledomonumental.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825062056/http://toledomonumental.com/savador.html|archive-date=25 August 2018|access-date=28 September 2018}}</ref>
|<ref name=":16" /><ref name=":17" />
|-
|Alminar de Árchez, Alminar Mudéjar (Mudejar Minaret of Árchez)
|Masyid al-Ta`ibin, Mezquita de los Conversos<ref>{{Cite web|title=San Juan de los Reyes (Granada) Alminar|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File:San_Juan_de_los_Reyes_(Granada)._Alminar.jpg|website=wikipedia.org|access-date=28 September 2018}}</ref> (Mosque of convert)
|[[File:Alminar_1.jpg|frameless|133x133px]]
|[[Árchez]]
|Hispaniya
|
|Karni na 14
|Masallacin mai hasumaya 15, a yanzu an sauya shi zuwa coci.<ref name=":4">{{Cite web|title=Mudejar Minaret|url=http://www.malaga.es/en/turismo/patrimonio/lis_cd-5075/cnl-50/alminar-mudejar-archez|website=malaga.es|access-date=29 September 2018|archive-date=29 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929155758/http://www.malaga.es/en/turismo/patrimonio/lis_cd-5075/cnl-50/alminar-mudejar-archez|url-status=dead}}</ref>
|<ref name=":4" />
|-
|San Sebastian Minaret (Alminar De San Sebastian)
|
|[[File:Ronda_Minaret-Kirchturm2004.jpg|frameless|150x150px]]
|[[Ronda]]
|Hispaniya
|
|1485
|An lalata masallacin a shekatun 1600 lokacin juya halin Alpujarras a (1568–71). Ronda birni ne musulmai a tsawon shekaru 700. Birnin nada masallatai 7 zuwa 8 a zamanin, amma yanzu babu ko daya.<ref name=":1">{{Cite web|title=San Sebastian Minaret|url=http://www.rondatoday.com/san-sebastian-minaret-alminar-de-san-sebastian/|website=rondatoday.com|access-date=28 September 2018}}</ref>
|<ref name=":1" />
|-
|Alminar de San Juan (Minaret of San Juan)
|
|[[File:Cordoue_(3873429397).jpg|frameless|100x100px]]
|[[Córdoba, Spain|Córdoba]]
|[[Spain]]
|930
|
|Anginashi a 930 lokacin daular Umayya karkashi halifancin 'Abd al-Rahman III. Now its bellfry of San Juan church.<ref name=":5">{{Cite web|title=Minaret of San Juan|url=https://archnet.org/sites/2857|website=archnet.org|access-date=28 September 2018|archive-date=29 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929194525/https://archnet.org/sites/2857|url-status=dead}}</ref>
|<ref name=":5" />
|-
|Iglesia de Santiago del Arrabal, Toledo
|
|[[File:Iglesia_de_Santiago_del_Arrabal_en_Toledo.jpg|frameless|100x100px]]
|[[Toledo, Spain|Toledo]]
|[[Castilla–La Mancha|Spain]]
|
|
|An maidashi coci a 1223-25. Angina shi a 1245-47 a salon ginin kamar masallaci.<ref name=":20">{{Cite web|title=Church of Santiago del Arrabal|url=http://www.discoverislamicart.org/database_item.php?id=monument;ISL;es;Mon01;29;en|website=discoverislamicart.org|access-date=28 September 2018}}</ref>
|<ref name=":20" />
|-
|Church of Nuestra Señora de la Encarnación (Benaque, Macharaviaya)
|
|[[File:Benaque.jpg|frameless|100x100px]]
|Macharaviaya
|Hispaniya
|
|
|A yanzu an sauya shi ziwa coci.<ref name=":22">{{Cite web|title=Parish Church of Nuestra Señora de la Encarnación Benaque|url=https://andaluciarustica.com/en/macharaviaya-parish-church-of-nuestra-senora-de-la-encarnacion-in-benaque.htm|website=andaluciarustica.com|date=16 September 2013|access-date=30 September 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=Church of Our Lady of the Incarnation. Mural paintings, minaret and cemetery. - Benaque (Macharaviaya)|url=http://www.viajerosencortomalaga.com/066005002c04t05.html|website=viajerosencortomalaga.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190116212313/http://viajerosencortomalaga.com/066005002c04t05.html|archive-date=16 January 2019|access-date=30 September 2018}}</ref>
|<ref name=":22" />
|-
|}
==Manazarta==
3k7r8efbse40cg86eqj0txhfa26zze4
Yinka Quadri
0
14894
877629
868265
2026-07-06T09:53:47Z
MUDASSIR MODE BISSALAM
37991
An kirkira ta fassara "Awards and nominations" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1358705319|Yinka Quadri]]"
877629
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''An haifi Balogun a shekara ta 1945 a Aba, Najeriya kuma shi dan a salin [[Yarbawa|Yoruba]] ne. Mahaifinsa ya yi aiki a matsayin lauya a Aba har zuwa mutuwarsa lokacin da Balogun ke da shekaru 12. Harshen farko da Balogun ya koya magana shi ne [[Harshen Ibo|Ibo]].<ref name="modernghana">{{Cite web |title=Ola Balogun |url=http://www.modernghana.com/moviethread2/1626/3/ |access-date=29 September 2009 |publisher=Modern Ghana}}</ref> Ya halarci Makarantar Kristi Sarki, Aba, daga 1951 zuwa 1957, sannan ya tafi [[King's College, Lagos|Kwalejin Sarki, Legas]]. Ya yi karatu a Jami'ar Dakar daga 1962 zuwa 1963, a Jami'an Caen a [[Faransa]] (1963-66), kuma a Institut des hautes études cinématographiques (daga 1966 zuwa 1968), inda Christopher Miles ya kasance ɗan ɗalibi.'''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Yinka, zuriyar Igbomina-, [[Kwara (Jiha)|Jihar Kwara]], an haife ta ne a cikin dangin matsakaicin aji a watan Satumbar 1959 a [[Tsibirin Lagos|Tsibirin Legas]], [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] .
== Ilimi ==
Ya kammala karatun firamare da makarantar sakandare a [[St. Catholic School, Idumagbo,|Makarantar Katolika ta St.]], Idumagbo, [[Lagos (birni)|Legas]] da [[Christ High School, Ebute Elefun, Lagos respectively.|Christ High School, Ebute Elefun, Legas bi da bi.]]
== Ayyuka ==
Yinka (wanda aka fi sani da Fagbamila) ya fara ne a 1976 lokacin da shi da Taiwo Olayinka tare da ƙungiyar abokai suka kafa ƙungiyar wasan kwaikwayo da ake kira Afopina Theatre Group bayan sun bar makaranta. Ya fito a fina-finai sama da 90 na Yoruba tun lokacin da ya fara jerin shirye-shiryen talabijin da ake kira ''Agbodorogun'' . A ranar 27 ga Afrilu, 2014, Yinka ya ƙaddamar da tarihin rayuwarsa Yinka Quadri: Scent of a Legend kuma a lokaci guda ya yi bikin shekaru 36 a [[Nollywood|Masana'antar fina-finai ta Najeriya]].
== Hotunan da aka zaɓa == {{databox}}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2007
|[[3rd Africa Movie Academy Awards|Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ta 3]]
|[[Africa Movie Academy Award for Best Actor in a Supporting Role|Mafi kyawun Actor a Matsayin Tallafawa]]|{{Nom}}
|-
|2010
|[[2010 Best of Nollywood Awards|Kyautar Nollywood ta 2010]]
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali a matsayin jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2012
|[[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Mafi kyawun Actor a cikin fim din 'yan asalin ƙasar (harshe mara Turanci) |{{Nom}}
|-
|2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun mai ba da tallafi a fim din Yoruba|{{Nom}}
|-
|2014
|[[2014 Mafi kyawun Kyautar Nollywood|2014 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a Matsayin Jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2023
|[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Mai Taimako <ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 2023">{{Cite web |date=2023-05-21 |title=Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/abdisattar-ahmed-is-the-2023-best-supporting-actor-in-a-movie-amvca-9/video |access-date=2023-06-09 |website=AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|{{Nom}}
|}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2007
|[[3rd Africa Movie Academy Awards|Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ta 3]]
|[[Africa Movie Academy Award for Best Actor in a Supporting Role|Mafi kyawun Actor a Matsayin Tallafawa]]|{{Nom}}
|-
|2010
|[[2010 Best of Nollywood Awards|Kyautar Nollywood ta 2010]]
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali a matsayin jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2012
|[[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Mafi kyawun Actor a cikin fim din 'yan asalin ƙasar (harshe mara Turanci) |{{Nom}}
|-
|2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun mai ba da tallafi a fim din Yoruba|{{Nom}}
|-
|2014
|[[2014 Mafi kyawun Kyautar Nollywood|2014 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a Matsayin Jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2023
|[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Mai Taimako <ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en}}</ref><ref name="AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 2023">{{Cite web |date=2023-05-21 |title=Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/abdisattar-ahmed-is-the-2023-best-supporting-actor-in-a-movie-amvca-9/video |access-date=2023-06-09 |website=AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9}}</ref>|{{Nom}}
|}
== Dubi kuma ==
* Jerin mutanen Yoruba
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|nm2100288|Yinka Quadri}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
am7a79su169e480yczkjqlatlu0tqqr
877630
877629
2026-07-06T09:56:38Z
MUDASSIR MODE BISSALAM
37991
877630
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''An haifi Balogun a shekara ta 1945 a Aba, Najeriya kuma shi dan a salin [[Yarbawa|Yoruba]] ne. Mahaifinsa ya yi aiki a matsayin lauya a Aba har zuwa mutuwarsa lokacin da Balogun ke da shekaru 12. Harshen farko da Balogun ya koya magana shine [[Harshen Ibo|Ibo]].<ref name="modernghana">{{Cite web |title=Ola Balogun |url=http://www.modernghana.com/moviethread2/1626/3/ |access-date=29 September 2009 |publisher=Modern Ghana}}</ref> Ya halarci Makarantar Kristi Sarki, Aba, daga 1951 zuwa 1957, sannan ya tafi [[King's College, Lagos|Kwalejin Sarki, Legas]]. Ya yi karatu a Jami'ar Dakar daga 1962 zuwa 1963, a Jami'an Caen a [[Faransa]] (1963-66), kuma a Institut des hautes études cinématographiques (daga 1966 zuwa 1968), inda Christopher Miles ya kasance ɗan ɗalibi.'''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Yinka, zuriyar Igbomina-, [[Kwara (Jiha)|Jihar Kwara]], anhaife tane a cikin dangin matsakaicin aji a watan Satumbar 1959 a [[Tsibirin Lagos|Tsibirin Legas]], [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] .
== Ilimi ==
Ya kammala karatun firamare da makarantar sakandare a [[St. Catholic School, Idumagbo,|Makarantar Katolika ta St.]], Idumagbo, [[Lagos (birni)|Legas]] da [[Christ High School, Ebute Elefun, Lagos respectively.|Christ High School, Ebute Elefun, Legas bi da bi.]]
== Ayyuka ==
Yinka (wanda aka fi sani da Fagbamila) ya fara ne a 1976 lokacin da shi da Taiwo Olayinka tare da ƙungiyar abokai suka kafa ƙungiyar wasan kwaikwayo da ake kira Afopina Theatre Group bayan sun bar makaranta. Ya fito a fina-finai sama da 90 na Yoruba tun lokacin da ya fara jerin shirye-shiryen talabijin da ake kira ''Agbodorogun'' . A ranar 27 ga Afrilu, 2014, Yinka ya ƙaddamar da tarihin rayuwarsa Yinka Quadri: Scent of a Legend kuma a lokaci guda ya yi bikin shekaru 36 a [[Nollywood|Masana'antar fina-finai ta Najeriya]].
== Hotunan da aka zaɓa == {{databox}}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2007
|[[3rd Africa Movie Academy Awards|Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ta 3]]
|[[Africa Movie Academy Award for Best Actor in a Supporting Role|Mafi kyawun Actor a Matsayin Tallafawa]]|{{Nom}}
|-
|2010
|[[2010 Best of Nollywood Awards|Kyautar Nollywood ta 2010]]
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali a matsayin jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2012
|[[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Mafi kyawun Actor a cikin fim din 'yan asalin ƙasar (harshe mara Turanci) |{{Nom}}
|-
|2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun mai ba da tallafi a fim din Yoruba|{{Nom}}
|-
|2014
|[[2014 Mafi kyawun Kyautar Nollywood|2014 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a Matsayin Jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2023
|[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Mai Taimako <ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 2023">{{Cite web |date=2023-05-21 |title=Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/abdisattar-ahmed-is-the-2023-best-supporting-actor-in-a-movie-amvca-9/video |access-date=2023-06-09 |website=AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|{{Nom}}
|}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2007
|[[3rd Africa Movie Academy Awards|Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ta 3]]
|[[Africa Movie Academy Award for Best Actor in a Supporting Role|Mafi kyawun Actor a Matsayin Tallafawa]]|{{Nom}}
|-
|2010
|[[2010 Best of Nollywood Awards|Kyautar Nollywood ta 2010]]
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali a matsayin jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2012
|[[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Mafi kyawun Actor a cikin fim din 'yan asalin ƙasar (harshe mara Turanci) |{{Nom}}
|-
|2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun mai ba da tallafi a fim din Yoruba|{{Nom}}
|-
|2014
|[[2014 Mafi kyawun Kyautar Nollywood|2014 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a Matsayin Jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2023
|[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Mai Taimako <ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en}}</ref><ref name="AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 2023">{{Cite web |date=2023-05-21 |title=Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/abdisattar-ahmed-is-the-2023-best-supporting-actor-in-a-movie-amvca-9/video |access-date=2023-06-09 |website=AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9}}</ref>|{{Nom}}
|}
== Dubi kuma ==
* Jerin mutanen Yoruba
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|nm2100288|Yinka Quadri}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
e576px3171fogmzsm2g9y8liyx0f5kk
877631
877630
2026-07-06T09:57:46Z
MUDASSIR MODE BISSALAM
37991
877631
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''An haifi Balogun a shekara ta 1945 a Aba, Najeriya kuma shi dan a salin [[Yarbawa|Yoruba]] ne. Mahaifinsa ya yi aiki a matsayin lauya a Aba har zuwa mutuwarsa lokacin da Balogun ke da shekaru 12. Harshen farko da Balogun ya koya magana shine [[Harshen Ibo|Ibo]].<ref name="modernghana">{{Cite web |title=Ola Balogun |url=http://www.modernghana.com/moviethread2/1626/3/ |access-date=29 September 2009 |publisher=Modern Ghana}}</ref> Ya halarci Makarantar Kristi Sarki, Aba, daga 1951 zuwa 1957, sannan ya tafi [[King's College, Lagos|Kwalejin Sarki, Legas]]. Ya yi karatu a Jami'ar Dakar daga 1962 zuwa 1963, a Jami'an Caen a [[Faransa]] (1963-66), kuma a Institut des hautes études cinématographiques (daga 1966 zuwa 1968), inda Christopher Miles ya kasance ɗan ɗalibi.'''
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Yinka, zuriyar Igbomina-, [[Kwara (Jiha)|Jihar Kwara]], anhaife tane a cikin dangin matsakaicin aji a watan Satumbar 1959 a [[Tsibirin Lagos|Tsibirin Legas]], [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] .
== Ilimi ==
Ya kammala karatun firamare da makarantar sakandare a [[St. Catholic School, Idumagbo,|Makarantar Katolika ta St.]], Idumagbo, [[Lagos (birni)|Legas]] da [[Christ High School, Ebute Elefun, Lagos respectively.|Christ High School, Ebute Elefun, Legas bi da bi.]]
== Ayyuka ==
Yinka (wanda akafi sani da Fagbamila) ya farane a 1976 lokacin da shi da Taiwo Olayinka tare da ƙungiyar abokai suka kafa ƙungiyar wasan kwaikwayo da ake kira Afopina Theatre Group bayan sun bar makaranta. Ya fito a fina-finai sama da 90 na Yoruba tun lokacin da ya fara jerin shirye-shiryen talabijin da ake kira ''Agbodorogun'' . A ranar 27 ga Afrilu, 2014, Yinka ya ƙaddamar da tarihin rayuwarsa Yinka Quadri: Scent of a Legend kuma a lokaci guda yayi bikin shekaru 36 a [[Nollywood|Masana'antar fina-finai ta Najeriya]].
== Hotunan da aka zaɓa == {{databox}}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2007
|[[3rd Africa Movie Academy Awards|Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ta 3]]
|[[Africa Movie Academy Award for Best Actor in a Supporting Role|Mafi kyawun Actor a Matsayin Tallafawa]]|{{Nom}}
|-
|2010
|[[2010 Best of Nollywood Awards|Kyautar Nollywood ta 2010]]
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali a matsayin jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2012
|[[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Mafi kyawun Actor a cikin fim din 'yan asalin ƙasar (harshe mara Turanci) |{{Nom}}
|-
|2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun mai ba da tallafi a fim din Yoruba|{{Nom}}
|-
|2014
|[[2014 Mafi kyawun Kyautar Nollywood|2014 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a Matsayin Jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2023
|[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Mai Taimako <ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 2023">{{Cite web |date=2023-05-21 |title=Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/abdisattar-ahmed-is-the-2023-best-supporting-actor-in-a-movie-amvca-9/video |access-date=2023-06-09 |website=AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|{{Nom}}
|}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{| class="wikitable"
!Shekara
!Bikin bayar da kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2007
|[[3rd Africa Movie Academy Awards|Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ta 3]]
|[[Africa Movie Academy Award for Best Actor in a Supporting Role|Mafi kyawun Actor a Matsayin Tallafawa]]|{{Nom}}
|-
|2010
|[[2010 Best of Nollywood Awards|Kyautar Nollywood ta 2010]]
|Mafi kyawun ɗan wasan kwaikwayo na asali a matsayin jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2012
|[[2012 Nollywood Movies Awards]]
|Mafi kyawun Actor a cikin fim din 'yan asalin ƙasar (harshe mara Turanci) |{{Nom}}
|-
|2013
|[[2013 Best of Nollywood Awards|2013 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun mai ba da tallafi a fim din Yoruba|{{Nom}}
|-
|2014
|[[2014 Mafi kyawun Kyautar Nollywood|2014 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]
|Mafi kyawun Actor a Matsayin Jagora (Yoruba) |{{Nom}}
|-
|2023
|[[2023 Africa Magic Viewers' Choice Awards|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]]
|Mafi kyawun Mai Taimako <ref>{{Cite web |title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news |access-date=2023-04-23 |website=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees |language=en}}</ref><ref name="AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 2023">{{Cite web |date=2023-05-21 |title=Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9 |url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/abdisattar-ahmed-is-the-2023-best-supporting-actor-in-a-movie-amvca-9/video |access-date=2023-06-09 |website=AMVCA - Abdisattar Ahmed is the 2023 Best Supporting Actor in a Movie – AMVCA 9}}</ref>|{{Nom}}
|}
== Dubi kuma ==
* Jerin mutanen Yoruba
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|nm2100288|Yinka Quadri}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
fqeydmpp03vd2i8k1qlumh3b9fp8pg5
Asabe Shehu Musa Yar'Adua
0
15309
877717
830931
2026-07-06T11:58:35Z
Asabeshehuyaraduafoundation
40582
877717
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Asabe Yaradua.webp|thumb|349x349px]]
[[Fayil:Asyargf.webp|thumb|Asabe shehu musa yar adu`a]]
'''Asabe Shehu Musa Yar'Adua''' (an haife ta 6 ga watan Yuni a Shekarar ta 1956) ita ce bazawara na [[Shehu Musa Yar'Adua|Shehu Musa Yar'adua]], wani babban hafsan Sojan Najeriya da ya yi ritaya wanda ya yi aiki a matsayin Shugaban Ma’aikata, Hedikwatar Ƙoli a ƙarƙashin Janar [[Olusegun Obasanjo|Olusegun]] Gwamnatin [[Olusegun Obasanjo|Obasanjo]] ta 1977 - 1979.
Ita ce ta kafa ƙungiyar / shugabar Asabe Shehu Yar'Adua Foundation (ASYARF), ƙungiya mai zaman kanta tare da babban ofishinta a Abuja, Najeriya.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://asyarf.org/our-founder/|title=Our Founder|work=Asyarf|access-date=2018-03-16|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.championnews.com.ng/tag/founder-and-president-of-asabe-shehu-yaradua-foundation-asyarf/|title=Founder and President of Asabe Shehu Yar’Adua Foundation (ASYARF) Archives - Champion Newspapers Limited|website=Champion Newspapers Limited|language=en-US|access-date=2018-03-16|archive-date=2018-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316215242/http://www.championnews.com.ng/tag/founder-and-president-of-asabe-shehu-yaradua-foundation-asyarf/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://nigeriavillagesquare.com/forum/threads/shehu-musa-yaradua-10-years-after.15051/|title=[General] - SHEHU MUSA YAR'ADUA : 10 years after|work=Village Square Forums|access-date=2018-03-16|language=en-US|archive-date=2018-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316214042/http://nigeriavillagesquare.com/forum/threads/shehu-musa-yaradua-10-years-after.15051/|url-status=dead}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Haifaffiyar [[Kano (jiha)|jihar kano ce]], ta fara karatun ta ne a Sudan Interior Mission Kano daga baya kuma ta fara makarantar sakandaren mata ta St Louis, Kano. Ta kammala karatun digiri ne a [https://www.rca.ac.uk Kwalejin Fasaha ta London, London] (Bachelor of Arts BA, Master of Art MA).
=== Aiyikan Ba da Kai ===
Ta hanyar gidauniyar ta, Asabe Shehu Yar'Adua Foundation, ta kasance cikin ayyukan sadaukar da kai ga bil'adama da kuma yin kira ga kungiyoyin masu rauni a cikin al'umma, ciki har da matasa, mata da yara. Asabe Shehu Yar'adua Gidauniyar mamba ce a Ƙungiyar Hadin Kan Ƙasashe Masu Zaman Kansu ta Duniya (WANGO), ƙungiyar kasa da kasa da ke hada kan kungiyoyi masu zaman kansu a duk duniya don ci gaban zaman lafiya da ci gaban duniya.
Ta ci gaba da jajircewa wajan tabbatar da abubuwan da mijinta ya bari ta hanyar kafa Asabe Shehu Yar'Adua Foundation (ASYARF) a shekarar 1998 da kuma hada kai da sauran kungiyoyi masu zaman kansu na gida da na waje (NGOs) don sanya murmushin fuskokin 'yan asalin a duniya. .
=== Shawara ===
[[Fayil:Asabe asabe.jpg|thumb|194x194px]]Ita mai ba da shawara ce kan sauyin yanayi kuma ta hanyar ƙungiyoyi masu zaman kansu suka amince da ita a duniya saboda jajircewarta ga tsarin UNFCCC don taimakawa kasashe masu tasowa wajen sabawa da hanyoyin magance canjin yanayi.
A wani ɓangare na ƙungiyar kare hakkin yara, Asabe shehu Yar'Adua Foundation (ASYARF) tare da hadin gwiwar National Orientation Agency - Nigeria sun shirya taron karawa juna sani na kwana 1 kan "Yunkurin kawar da fataucin yara kanana da kuma bautar da yara" a tarayyar Najeriya na dakin taro na 'Yan Jarida, Ikeja, Nijeriya, a shekarar 2009.
=== Yunkurin Siyasa ===
Har ilayau ta tsunduma kan harkokin siyasa don tabbatar da ingancin zabe a matsayin mai sanya ido a kan zabukan cikin gida da Hukumar Zabe Mai Zaman Kanta ta Kasa . Gidauniyar [http://asyarf.org Asabe Shehu Yar'Adua] a matsayinta na wacce ta amince da sa idon kungiyoyin fararen hula a zabuka daidai da tsarin Majalisar Dinkin Duniya game da nuna gaskiya a zaben ta lura da yadda ake gudanar da zaben Shugaban kasa, na Gwamnoni da na Kananan Hukumomi a [[Nijeriya|Najeriya]] cikin shekarun da suka gabata da ma wasu kasashen ECOWAS, musamman ma. [[Laberiya]] .
[[Fayil:Front Invitation Card.jpg|thumb|158x158px]]
== Memories (Flashback) ==
* Swearing in Ceremony of Umaru Musa Yar'Adua as President
[[Fayil:Card back.jpg|thumb|168x168px]]
'''ASYARFS CELEBRATES 27TH YEAR ANIVERSARY (2025)'''
[[Fayil:ASYARFS27THYEARANIVERSARY.jpg|thumb|172x172px]]
27 years ago, we began a journey to serve humanity. The Asabe Shehu Yar'Adua Foundation celebrates nearly three decades of impact, empowerment, and hope. 🕊️
[[Fayil:Hajia and her bodyguard.jpg|thumb|200x200px]]
== Awards ==
* Northern Youth Council of Nigeria Certificate of Confirmation[[Fayil:Northern_Youth_Council_of_Nigeria.jpg|thumb|162x162px|Certificate of Confirmation presented to Hajiya Asabe Shehu Yar'Adua]] presented to Hajiya Asabe Shehu Yar'Adua as a Northern ICON in Nigeria. [[Fayil:West_African_Student_Union_Parliament_(WASUP).jpg|thumb|198x198px|Icon of Nation Building in Nigeria to Dr. Amb. Hajiya Asabe Shehu Yar'Adua]]
* West African Student Union Parliament (WASUP) Icon of Nation Building in Nigeria to Dr. Amb. Hajiya Asabe Shehu Yar'Adua.
==Manazarta==
<references />
[[Fayil:Hajia photo.jpg|430x430px]]
g7g4j65emejh8kp3czosdzl6viu7za8
JJ Bunny
0
16122
877244
410676
2026-07-05T16:48:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877244
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''JJ Bunny''' tsohuwar 'yar [[fim]] ta Nollywood ce, wadda ke zaune a Amurka.<ref>http://www.modernghana.com/movie/7411/3/jj-bunnys-exclusive-interview.html</ref><ref>http://www.modernghana.com/movie/7411/3/jj-bunnys-exclusive-interview.html</ref> Ita mawakiyar rikodi ce kuma yar fim ce wacce tayi fim a fim dinta na farko mai taken "[https://web.archive.org/web/20110711104743/http://www.goldenicons.com/2009/12/25/movie-premiere-caged/ Caged] " in 2009.<ref>{{Cite web |url=http://www.africanevents.com/NollywoodProducersAwardNight2011.htm |title=Kwafin ajiya |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315142116/http://www.africanevents.com/NollywoodProducersAwardNight2011.htm |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.discogs.com/artist/Joy+(11)/-Releases/-Singles-EPs?anv=&noanv=</ref>Ta sami nasarar tsallakewa zuwa masana'antar fim ta [[Nollywood]] da Gollywood.<ref>http://www.ghanamma.com/2012/06/actress-abandons-bentley-hummer-h3/{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Fina-finai==
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" style="font-size: 90%;"
! style="background:#B0C4DE;" |Shekara
! style="background:#B0C4DE;" | Fim
! style="background:#B0C4DE;" | Matsayi
! style="background:#B0C4DE;" | Bayanan kula
|-
| rowspan="2" | 2010
| '''''[https://web.archive.org/web/20110711104758/http://www.goldenicons.com/2010/01/14/desmond-elliot-jj-bunny-and-rex-otuka/ CAGED]'''''
| Murna
| Haɗa kai tare da Michael Blackson, Desmond Elliott
|-
| '''''[https://web.archive.org/web/20110711104815/http://www.goldenicons.com/2010/02/04/the-governors-gift-by-jj-bunny/ KYAUTAR GWAMNA]'''''
| Vivian
| Co Starring tare da Jim Iyke, DOCTOR SELBY Tonto Dike
RANAR: LIKITA
|-
| rowspan="8" | 2011
| '''''[http://www.goldenicons.com/tag/jj-bunny-production/ GASKIYA]'''''
| Mala'ika
| Haɗawa tare da Van Vicker
|-
| '''''Paparazzi Ido cikin Duhu'''''
| Jackie
| Co-Starring Van Vicker, Koby Maxwell, Syr Law, Chet Anekwe, Tchidi Chikere, Bayo Akinfemi
|-
| '''''[https://web.archive.org/web/20110309180858/http://www.goldenicons.com/2010/08/11/houston-premiere-08-21-10/ SAURAN FADAN SOYAYYA]'''''
| Stella
| Haɗawa tare da Pascal Atuma, Ramsey Nouah
|-
| '''''[https://web.archive.org/web/20110309180814/http://www.goldenicons.com/2010/12/19/okoto-the-messenger/ OKOTO MANZO]'''''
| Angelina
| Haɗawa tare da Pascal Atuma
|-
| '''''[https://web.archive.org/web/20110221135229/http://www.goldenicons.com/2010/06/15/bts-ini-edo-jj-bunny-production/ WANNAN SHI NE HOUSTON]'''''
| Nicole
| Hadin gwiwa tare da Pascal Atuma, [[Ini Edo|Ini edo]]
|-
| '''''SHA'AWAR MIJI'''''
| Mala'ika
|
|-
| '''''HANKALAR MATA'''''
| Jariri
|
|-
| '''''ROYAL DILEMA'''''
| Vicki
|
|-
| rowspan="8" | 2012
| '''''SOYAYYA ASSASSINE'''''
| Shelly
|
|-
| '''''BUDADAR MAHAUKATA'''''
| Kennedy
|
|-
|}
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* JJ Bunny on IMDb
* Official website
[[Category:Mata]]
[[Category:Ƴan Najeriya]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
plf3ro7ed2pxnxhbg7y3yhpckfhp3g0
Zumunci
0
17968
877506
784706
2026-07-05T22:06:52Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877506
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Petra, People in conversation, Jordan.jpg|thumb]]
'''Zumunci wata''' al'ada ce mai girma a tsakanin [[mutane]] wanda kan ƙara haɗa huddar, dangantaka da yarda Mai karfi da juna, zumunci kan ƙara ilimi a tsakanin masu sada shi kuma zumunci abu ne da addinanmu suka umurce mu da mu sada shi saboda falalar shi.<ref>https://kamus.com.ng/hausa/zumunci.html</ref>
==Dalilin zumunci==
[[File:Mountains tourism trail transport.jpg|thumb|Tafiya zumunci ]]
#Domin sada gaisuwa
#Domin kara ilimi
#Domin farin ciki
#Kaucewa bala'i
#kara son juna
#Domin biyayya ga umarnin Allah.
#Domin samun babban rabo a lahira. Da dai ssaurasu.<ref>https://www.dw.com/ha/zamantakewa/s-11608</ref>
==lokutan zumunci==
[[File:ASC Leiden - Rietveld Collection - Nigeria 1970 - 1973 - 01 - 052 Sallah festivities in Bauchi. Rich horsemen in white, women in pink and blue.jpg|thumb|sada zumunci lokacin bikin sallah]]
Akwai lokutan da galibi akan yi zumunci duk da za a iya yin shi a kowane lokaci.
#Lokacin bukukuwan sallah
#Karshen shekara
#Lokacin hutun makaranta
#Lokacin bukukuwa ya
#Kowane lokaci.
=== Nau’o’in Zumunci ===
Al’amarin zumunci a al’ummar Hausawa abu ne da za’a ce yana da rassa ko yana yaduwa fiye da kowace kabila ko al’ummar dake makwabtaka da Hausawa.
==== 1.Zumunci na jini (haihuwa ko zuriyya) ====
Wannan kan gunshi mutane irin su uwa da uba, yayan tsatso, yan uwa, yan uba, kawu, inna, gwaggo, baffa, yaya, kani da sauransu.
==== 2. Zumunci na aure (auratayya) ====
Wannan kan shafi mutane irin su miji da mata, suruki, suruka, agola,dan riko.
===== 3. Zumunci na zamantakewa (ma}wabtaka) =====
Wannan kan shafi mutane a wurin makwabtaka na gida, ko kasuwa, ko gona, da sauransu.
===== 4. Zumunci na mu'amulla (sana'a, moriya) =====
Wannan kan shafi mutane masu sana'a iri daya ko kuma abokan ciniki, barantaka, almajiiri, dalibta da sauransu.
====== 5. Zumunci na ra'ayi (tunani) ======
Wannan kan shafi mutane da suka yi tarayya a ra'ayi kamar addini, ko siyasa, ko kulob, ko wasanni da sauransu.
====== 6. Ziyara ======
Na nufin ka tafi gari, ko gidan wani da nufin ku gaisa da dalili, ko babu. Ana iya cewa wannan al’ada ko ba a daina to Bahaushe ya rage yinta matuka. Wannan kuwa baya rasa dalili na sauyin zamani. Domin zamani ya kawo abubuwan sufuri ba za a yi tafiya sai da kudin mota, a wani lokaci da yar tsaraba da matafiyi zai rika don yara.
Haka shi kuma mai masauki zai tanaji abin da zai yi wa bakonsa hidima da kuma abin sallama. To yanzu son abin duniya da ganin gari da bakar rowa sun hana ziyartar juna. Kowa sai ya fake da babu, ana iya samun dan uwa na jini sun yi shekara da shekaru ba'a ziyarci juna ba. Ba wai wa]anda suke garuruwa daban-daban ba, a a hatta waɗanda suke gari daya.
====== 7. Gudunmowa ======
Wannan wata hanya ce ta taimakawa juna wajen yi ma mutum wani hasafi na musamman a lokacin wani sha'ani kamar na aure ko suna, don a zamanto taimakwa wanda abin ya shafa. Sau da yawa a kan taimaka da hatsi, ko kudi, wani lokaci ma har da tufafi da dai duk wani abu mai amfani. Akwai kuma gudunmuwa da akan yi wa wadanda suka yi gobara, ko kuma wadanda aka yi wa sata.
====== 8. Gayya ======
Wannan ma wata hanya ce ta taimakawa juna, amma ta wajen aiki. Aikin gayya ba a yin shi sai da dalili, kamar rashin lafiya ko kuma wata larura ta musamman. A kan taimakawa mutum a aikin gona, ko kuma aikin gida da sauransu. dan uwa da abokan arziki na unguwa su ne su kan taru su taimaka.
Baya ga taimakawa da a kan yi wa juna kuma, sarki ko mai unguwa ya kan yi gayya don a rage masa aiki. Idan sarki ya kira gayya, to kusan ba wanda ba zai amsa wannan kira ba.
Mata su ma suna yin gayya irin ta su, misali in an yi sabon daki za a yi dabe. Duk wanda ya yi gayya, to dole ne ya yi abincin gayya saboda jama'ar da suka zo aiki su ci.
====== 9. Aikin Gayya ======
Wannan shi ma wani aiki ne da ake taimakawa juna ta hanyar haduwa a yi aikin taimakon kai da kai, ko kuma idan wani bashi da lafiya ya kasa gyara gonarsa sai a yi gayyar fan uwa da abokan arziki da ya kamata a tafi a nome masa kyauta. A irin wannan har akan yi fura da kunu ko tuwon gayya don ma’aikata su ci ko su sha. A nan ne ma har aka samu karin magana mai cewa "kowa ya sha furar gayya dole ya yi aiki".
Shata Katsina sai ya ce "ka sha furar mutane kace zaka yi kwance a a ku tashi gumi na nake ci" . Zamani ya zo yayi barin makauniya da wannan dabi’a. A yau komai sai dai kudinka ya baka ko yasa a yi maka. Bahaushe ya tabbatar da wannan a inda ya kirkira wata magana mai cewa: “Nasara ya hana aikin banza”. Ko kuma: “Kowa tashi ta fisshe shi”.
====== 10. Zaman Gandu ======
Wani zama ne da ake yi, a inda za a iske kaka, da ubada da uwa, da da da matarsa, da jikoki duk a gida daya ga dakin wannan ga na wannan. A irin wannan zama ana kasancewa komai tare ake yi. Da damuna za a tafi gona ta mai gida da ake kira gonar gandu a wurin aiki. Bayan an dawo, maigida ne zai ciyar da kowa, ko da kowa dansa yana da mata da yaya, dole shi ne zai ciyar da su.
Irin wannan rayuwa tana da dadi matuka, domin ana taimaka wa juna a harkokin rayuwa ta fuskoki da yawa.
Ba a farga ba, zamani ya zo ya yi tafiyar ya ji da wannan ɗabi’a. Musamman samuwar aikin gwamnati, a inda za a ɗauki mutum ya koma wani garin da ba nasa ba, ko kuma ko yana gari, sai ka iske ya ware gidansa shi kaɗai wai kar a dame shi. A nan ne ake rayuwa irin ta daga ƙwauri sai gwiwa, ko kuma mu ce ba ruwan wani da wani wai mahaukaci ya yi baƙo. ba abin da wannan yake koyarwa sai Ƴar karen rowa.
== Zumunci ==
TSAKURE: Maƙasudin wannan muƙala shi ne ƙoƙarin gano tare da yin nazari a kan matsayin da zumunci ke da shi a rayuwar Bahaushe. Haka kuma nazarin zai waiwaya baya don ƙyallaro yanayin da zumunci yake a zamanin da,tare da fito da halin da zumunci ke ciki a zamanin yanzu.
Bayan wannan kuma zamu dubi irin gurɓacewar da harkar zumunci ta yi.Fayyace wasu dalilai waɗanda suka yi sanadin haka, da kuma tasirin da hakan ya yi a rayuwar Bahaushe a yau. Haƙiƙa akwai wasu matsaloli, da suka taimaka sosai wajen lalacewar, ko taɓarɓarewar harkar zumunci, wanda a ƙarshe ya shafi zamantakewar Bahaushe baki ɗaya.
Wannan muƙala ta kawo waɗannan matsaloli gami da dalilan da suka yi sanadin hakan. Domin ƙarawa daɓe da makuba, d nazarcin wasu litattafai, kundayen bincike tare da wasu muƙala waɗanda suka yi magana a kan irin amfanin zumunci da kuma moriyar da ake samu. Bayan mun dubi matsalolin sai kuma mu jero wasu shawarwari da zasu taimaka wajen fito da Bahaushe daga cikin wannan hali:
BITAR AYYUKAN MAGABATA
Babu shakka, an yi rubuce-rubuce da dama, da suka shafi zumunci da matsayinsa a rayuwar Bahaushe. Kowanne masani da irin gudunmowar da ya bayar. Wannan kuwa ya faru ne, a dalilin cewa, kowanne marubuci akwai inda ya fi mayar da hankalinsa. Watau wasu marubutan sun yi amfani da wasu bayanai da suka shafi zumunci kai tsaye.
Wasu kuma a matsayinsa ta fuskar addini, wasu kuma, wasu kuma al’adan ce,suka kalle shi,waɗansu kuma a siffar rubutun zube da sauransu. An yi rubuce-rubucen ne a wasu littattafai da aka wallafa, da wasu kundayen digirin M.A., da na B.A., ko mujallu, ko muƙala, ko jaridu da sauransu.
A’isha Umar Wali(1990) a kundinta na Digiri na biyu mai take Hausa KingshipTerm.
Duk da yake Turanci a ka yi yana da alaƙa da muƙalar.
Mu’azu M.S.(1998) a kundinsa na Digiri na ɗaya mai taken Zumuncin Bahaushe.Wannan aikin yana da alaƙa da muƙalar.
Banta Margaret(1990) a kundinta na Digiri na ɗaya mai taken A survey on the adjustment Problems of Widows and Single Parents in our Society.Duk da yake Turanci a ka yi yana da alaƙa da muƙalar.
Jabiru Abdullahi(1958)a littafinsa mai suna Nagari Na kowa.littafin yana da alaƙa da muƙalar.
Imam A.(1937) a littafinsa mai suna Magana Jari ce, littafin yana da alaƙa da muƙalar.
Imam A.(1937) a littafinsa mai suna Ruwan Bagaja, littafin yana da alaƙa da muƙalar.
Habibu Sarki A.(2000) a littafinsa mai suna Zuwan Musulunci a Afrika,da shigowarsa ƙasar Hausa, littafin yana da alaƙa da muƙalar.
GABATARWA
Da sunan Allah Mai rahama Mai jinqai, Mai kowa, Mai komai, Mai aikata abin da Ya so, ga wanda Ya so, a sadda Ya so, a yadda Ya so, ko ana so ba a so tilas bayi su so. Tsira da amincin Allah su tabbata ga shugaban halittu Annabi Muhammadu(sallallahu alaihi wasallam), da Alayensa da Sahabbansa,da sauran Mabiyansa umuman.
Wannan muƙala na da ƙudurin yin tsokaci a kan matsayin da zumunci ke da shi a rayuwar Bahaushe. Haka kuma,tare da fito da irin gurɓacewar harkar zumunci da kuma tasirin da haka ta yi a rayuwarsa a yau.Haƙiƙa akwai wasu matsaloli da suka zama ƙashin baya wajen lalacewar ko taɓarɓarewar harkar zumunci, ko kuma a ce zamantakewar Bahaushe baki ɗaya.
Wannan muƙala babu shakka tana da muhimmanci, saboda za ta yi magana a kan irin amfanin zumunci da kuma moriyar da ake samu. Bayan haka,za’a dubi wasu matsalolin da suka taimaka wajen jefa Bahaushe cikin wannan hali. Waɗannan matsaloli sun watsu a gida da daji,sannan kuma,Bahaushe na karo da su ta fuskoki daban-daban.
Wannan ne ma yasa na kira muƙalar da cewa: “Taɓarɓarewar zumuncin Bahaushe a yau. ”(Lalacewar zamantakewa a ƙasar Hausa).Watau abin da nake nufi shi ne, matsayi ko halin da zumuncin Bahaushe ke ciki a rayuwarmu ta yau,sannan kuma da irin tasirin da hakan ta haifar. Babu shakka,ko ba a shafa ba maruru ya fi kaluluwa in ji makaho. Tabbas dukkan wanda yake cikin hayyacinsa ya san cewa Bahaushe ya samu kansa na gaba kura baya siyaki. Wannan mawuyacin hali kuwa,shi ne, na lalacewar, ko gurɓacewar zumunci a zamanin da muke ciki.Tarihi ya nuna cewa Bahaushe na da al’adar kyakkyawar zamantakewa a da. To sai dai kuma yanzu ya tsinci kansa a cikin wani rami mai gaba dubu. Domin kuwa Bahaushe ya ce “tsalle ɗaya kan yi ka faɗa rami, ka yi dubu ba ka fita ba”.Haka kuma ya ce “ruwa baya tsami banza” ma’ana babu abin da zai faru sai da dalili.
Don haka taɓarɓarewar harkar zumuncin Bahaushe bai rasa wasu dalilai. Bisa dogaro da waɗannan maganganu ya sa za mu kalli al’amarin zamantakewar Bahaushe a yau, da irin halin da ta faɗa,tare da duba wasu daga cikin dalilan da suka yi jagorar hakan.
Bugu da ƙari kuma, na tsara muƙalar tawa kashi uku kamar haka: Kashi na farko,ya ƙunshi taken muƙalar ,sai gabatarwa,da ma’anar kalmar taɓarɓarewa,da ta zumunci tare da ire-irensa da kuma dalilai ko sanadinsa.
Kashi na biyu kuma,zai kawo wasu daga cikin matsalolin da zumunci ke fuskanta, a nan kuma za mu dubi waɗanne irin matsaloli ne,kuma me ya kawo su ?
A kashi na uku,zai ƙunshi wasu shawarwari game da wasu hanyoyi da nake ganin, idan aka bi su za a iya samun mafita. A qarshe na rufe ta da kammalawa da madogara.
Ma’anar Zumunci
Da zarar an ambaci kalmar zumunci a al’ummar Hausawa, babu abin da zai zo masu a zuciya da ya wuce wata dangantaka ta musamman da ke tsakanin mutum da mutum wadda ta shafi dukkan fannonin rayuwa.To sai dai wasu Masana sun ba wannan kalma ma’anoni daban-daban,kamar haka:
Zumunci na nufin wata dangantaka ce ta jini (haihuwa), ko ta aure,ko ta zamantakewa (maƙwabtaka ko mu’amulla). Zumunci na nufin dangantaka, ko dangi, ko ƴan uwa.
Zumunci wata alaƙa ce tsakanin mutum biyu, ko ƙungiyoyi,ko ta zamantakewa (maƙwabtaka ko mu’amulla). Zumunci wata alaƙa ce tsakanin abubuwa,ko dangi,zuriya ɗaya a dalilin haihuwa,ko tabanni(goyon hankaka mai da ɗan wani naka ), ko aure.
Bisa la’akari da bayanai da suka gabata, muna iya cewa, Wannan kalma ta zumunci,da kuma ma’anoni daban-daban, da masana, suka bayar muna iya cewa zumunci wata alaƙa ko dangantaka,ko nasaba,ko jituwa ce dake ƙulluwa ko haɗa mutane daban-daban kan harkokin da suka shafi rayuwa ta yau da kullum.
NAU'O'IN ZUMUNCI
Al’amarin zumunci a al’ummar Hausawa abu ne da za’a ce yana da rassa ko yana yaɗuwa fiye da kowace ƙabila ko al’ummar da ke maƙwabtaka da Hausawa. A wannan mataki za mu yi nazarin nau’o’in zumunci al’ummar Hausawa da dalilan a kansa a sami wata mu’amulla da kan haifar da zumunci. Akwai nau'in zumunci ko zumunta iri daban-daban waɗanda kan wakana a tsakanin al'umma bisa wasu dalilai kamar haka: -
1. Zumunci na jini (haihuwa ko zuriyya):- Wannan kan ƙunshi mutane irin su uwa da uba, Ƴaƴan tsatso, Ƴan uwa, Ƴan uba, kawu, inna, gwaggo, baffa, yaya, ƙani da sauransu.
2. Zumunci na soyayya (auratayya):- wannan kan shafi mutane irin su miji da mata, da suruki,da suruka,da agola,da ɗan riƙo,ko tabanni.
3. Zumunci na zamantakewa (maƙwabtaka): - wannan kan shafi mutane a wurin maƙwabtaka na gida, ko kasuwa, ko gona, da sauransu.
4. Zumunci na mu'amulla (sana'a, moriya) : - wannan kan shafi mutane masu sana'a iri ɗaya ko kuma abokan ciniki, barantaka, almajiiri, ɗalibta da sauransu.
5. Zumunci na ra'ayi (tunani): - wannan kan shafi mutane da suka yi tarayya a ra'ayi kamar addini, ko siyasa, ko kulob, ko wasanni da sauransu.
ZUMUNCIN JINI (HAIHUWA KO ZURIYA)
Zumunci na jini shi ne,wata dangantaka ko alaƙa da ta shafi haihuwa ko zuriya ,wato ta dalilin haɗuwar iyaye ko kakanni. Wannan zumunci na iya kasancewa na kusa ko nesa. Akan sami zumunci ne a samakon kyakkyawar dangantaka tsakanin mutanen da suka fito tsatso ɗaya, suka kuma haɗa uwa ko uba ɗaya wannan shi ake kira shaƙiƙin ɗan uwa .
Dangantaka ta kusa kan iya ƙulla zumuncin jini a tsakanin ƴaƴan da ma’aurata(mace da namiji) suka haifa, ko ƴaƴan da mace ta haifa waɗanda ba ubansu ɗaya ba, ko kuma ba uwansu ɗaya ba. Ƙulla irin wannan zumuncin ba abin mamaki ba ne a al’ummar Hausawa, tun da yake yawancin su musulmai ne, kuma ƙa’idar addinin ta yarda namiji ya auri mace fiye da ɗaya (amma ka da ya wuce huɗu).
Ita ma mace tana iya yin wani aure, idan ta fito daga gidan wani mijin, a sakamakon rasuwarsa ko rabuwar aure. Domin haka ana iya samun zumunci tsakanin Ƴaƴan da suke uwa ɗaya, uba ɗaya, da waɗanda suke uba ɗaya uwa kowa da ta sa. Haka kuma a tsakanin Ƴaƴan da suke uwa ɗaya, uba kowa da nasa.
Baya ga wannan zumunci na kusa, akan samu na nesa, kamar waɗanda suke kakanni ɗaya, wato ɗan wa da ɗan ƙani, ko kuma ɗan mace, da ɗan namiji.
Wani irin nau’in zumuncin jini kuma, da ake samu a tsakanin Hausawa, shi ne irin dangantakar da ake samu a dangin uwar mutum, ko ta dangin uba. A dangi uwa akan samu wannan, Wa to ƙanin uwa waɗanda ake kira kawu. Haka kuma akan samu Ƴar uwa ko ƙanwar uwa waɗanda ake kiransu da Inna. Ta ɓangaren dangin uba akwai wan uba, ko ƙanin uba, akan kira shi da Baba ko Baffa,sannan sai kuma Ƴar uba ko ƙanwar uba ana kiransu da Gwaggo.
Kyakkyawan zumuncin da Bahaushe ya gada kan sanya a girmama waɗannan, kamar yadda zai girmama iyayensa da suka haifeshi ko ma fiye.Tare da ɗauke masu ɗawainiyar wasu al’amura, kamar aikace -aikace ko taimaka masu da wani abin da ya mallaka.
Irin wannnan zumunci yakan yi danƙo a al’ummar Hausawa, a yayin da yaro kan iya tashi a gidan ƙannai ko yayyen iyayen sa. Ba tare da samun wani bambanci na tarbiyar, ko rashin nuna ƙauna ba, kamar yadda zai iya samu a gidan iyayensa. Haka kuma dangantakar kasancewar yara ƴaƴan maza (ƴaƴan wa da na ƙani) kan sanya a samu kyakkyawan zumunci a tsakaninsu.
Musamman na girmama juna da shawartar juna a kan lamura, kai ka ce dai uwarsu ɗaya uba xaya. Dangantakar Ƴaƴan mace da na namjii waɗanda akan kira taubasai al’ummar Hausawa ya haifar da wasan ba’a,ko raha a tsakaninsu. Waɗannan wasannin na ba’a ko raha sukan sa a samu kyakkyawan zumunci mai ɗorewa wanda a wasu lokutan ma yakan kai ga auratayya, ban da wannan kuma akwai kuɗin shara da taubasai kan ba junansu a duk ƙarshen shekara, shi ma wannan ba ƙaramar gudummawa ya yi ba. A sakamakon bai wa zumunci muhimmanci da Bahaushe yake yi, shi ya sa Hausawa ba su ƙyashin haɗa dangantakar aure a tsakanin ƴan uwan jini (wanda shari’a ba ta hana ba) don ƙara danƙon wannan zumuncin. Wannan shi ya sa Hausawa ke kiran sa auren zumunci. Wannan irin ƙaunar juna ta al’adar zumunci ta kawo haɗa kai da bai wa kowa matsayinsa a cikin zuriya guda.Kamar Babba ya ja girmansa ya tausayawa na ƙasa ko yaro. Shi kuma yaro ya girmama Babba ta hanyar yi masa ladabi da biyayya. A dalilin haka ne ya sa ko da yaushe Babban shi ke wucewa gaba ko da kuwa kan hanya ce, wato in ana tafiya.Haka kuma shi ne mai ɗaukar nauyin duk wani na ƙasa da shi. Za mu iya kafa hujja da wasu al’adu da ake gudanarwa a al’umar Hausawa, kamar wajen harkar aure.A inda za ka samu ana gudanar da wasu al’amura a gidajen ƴan uwan iyaye kamar haka: in har mutum na da na gaba da shi kamar wa. To in dai za a zo neman auren ƴarsa, to ba za a zo wurinsa kai tsaye ba, sai dai a tafi wurin na gaba da shi,sannan kuma ya bayar da ita. Ban da neman aure, ko wajen maɗaurin auren ma dai ƙanin uba yake ɗaura auren a matsayin waliyi. Haka kuma ko wajen sanya yarinya a lalle,da zaman lalle, uwar wanka da sauransu. Duk za a tarar ƴan uwan iyaye ke gudanar da su, ko da kuwa a ce ga iyayen ana gani. Haka kuma taimakawa mai wata hidima da ƴan uwa suke yi, wato gudummawa ta kuɗi,ko sutura,ko abinci. Kai wani lokaci ma har da muhalli, sai ka ga an yi sha’ani ba tare da mutum ya wahala ba. Ban da wannan kuma ƴan uwa na jini kan zama kamar alƙalai, ko mahukunta,saboda sau da yawa in an samu saɓani tsakanin ma’aurata (mata da miji). Manya a gida, ko zuriya su kan sulhuntasu, ko ma ba ma’aurata ba. In dai har aka samu saɓani a tsakanin ƴan uwa to sai ka ga an kira su don a yi sulhu. Haka kuma, ta fuskar haihuwa ma zumunci bai kau da kai ba, nan ma ya taka muhimmiyar rawa wajen haɗa zumunta
ZUMUNCIN SOYAYYA
Zumuncin Soyayya na nufin kyakkyawar dangantaka ko mu’amulla da ta ƙullu a tsakanin mutum biyu ko fiye a sakamakon ƙauna, ko tausayi, ko kuma auratayya. Wato waɗannan kamar wasu matakai ne na samar da zumuncin soyayya.
AURE:
Dangane da zumuncin da aure yake ƙullawa ana iya duba abin ta fuskoki da yawa. Akan sami zumunci tsakanin miji ko maigida da matarsa ko matansa, sai kuma tsakanin matan su kansu. Wato kishiya da kishiya, ko kuma tsakanin miji da iyayen mata wato surukai, har ma ya zuwa dangin matar. Akan samu zumunci tsakanin mata da iyayen miji, wato surukanta. Irin wannan zumunci yakan yi naso har ya zuwa ga dangin miji gaba ɗaya. Haka kuma akan samu zumunci da dangantakar aure ta samar, kamar tsakanin maigida da ƴaƴansa na cikinsa da ƴaƴan da matarsa ta zo da su (agola) da dai Sauransu. Bisa ga yadda zumunci ke gudana a tsakanin miji, ko maigida da matarsa ko matansa. Abu ne da ba a iya faɗa gaba ɗaya ba, sai dai a kwatanta. Wannan kuwa ya haɗa da yadda suke gudanar da harkokin gida, kamar ƙaunar juna da kare mutunci da riƙe amana a tsakaninsu da ɗaukar ɗawainiyar gida ga miji. Misali kamar ciyarwa da shayarwa, da tufatarwa da kuma muhalli da sauransu.
Ita kuma matar wasu ƙananan hidimomi na gida kamar dafa abinci, kula da yara da tsabtace muhalli da dai sauransu al’amura. Zumunci tsakanin mata da miji kan yi danƙo ƙwarai idan kowane ya ɗauki ɗawainiyar da ke kansa, ba tare da cuta ma wani ba. Irin wannan zumunci idan ya yi kyau yakan fi na jini, musamman da yake ana gudanar da rayuwar tare a kullum.
Bayan wannan kuma, sai mu duba yadda dangantakar kishiya da kishiya ke samar da zumunci a al’ummar Hausawa. A irin yadda suke gudanar da al’amuran gida, kamar raba kwana da miji zai riƙa yi a tsakaninsu. Ko kuma raba girki, da dai duk wani abu da ya shafi harkokinsu a wurin miji. Idan zama tsakanin kishiyoyi ya yi kyau, to sai ka ga gida ya zauna lafiya. Domin za a ga kishiya na girmama wadda ta riga ta shigowa gidan, tana kiranta da suna yaya, ko kuma mamar wane da makamantansu. Wato saboda ƙarfafa zumunci.Al’adar Bahaushe ta hana amarya ta kira uwargida da sunanta kai tsaye. Da yake Bahaushe mutum ne mai ɗaukar nasa kamar ba nasa ba, zumuncin Bahaushe na tsakanin kishiyoyi kan sa ƴaƴan uwargida su tashi (girma) a ɗakin Amarya, ko kuma na Amarya su tashi a ɗakin uwargida ko kuma duk ƴaƴan mijin su tashi a ɗakin uwargida. Wato sukan samar da kyakkyawar zumunci da akan kasa bambance ɗan wannan da na waccan. Zumunci tsakanin kishiyoyi ma idan ya yi kyau, yakan yi naso har ga ƴan uwansu.
Wata rawar da zumuncin aure ke takawa, a wajen ƙarfafa zumunci, shi ne yadda Hulɗa ke gudana a tsakanin miji da dangin matarsa, ko kuma matar da dangin mijinta. Domin kuwa in har aka yi dace, zama ya yi kyau ana zaune lafiya, to sai a ga ana gudanar da kyakkyawan zumunci. Ko da yake, idan aka kuskure aka yi rashin sa’a aka samu Ƴar ɓaraka,ma’ana in babu jituwa a tsakanin sai ka tarar ana zaman-doya-da-manja. Ko da kuwa ma’aurata na son junanasu. Wannan kuwa na faruwa mafi yawa a inda aka yi auren ƙi, ko na kangara. Wato a samu wani sashi na dangin ma’auratan ba sa son auren.
Dangantakar aure a al’ummar Hausawa yakan samar da kyakkyawan zumunci tsakanin maigida da ƴaƴan da mace ta zo da su (Agola) ko tsakanin mace da ƴaƴan riƙon mijinta. A al’adance maigida in ba ya nuna bambanci tsakanin ƴaƴansa da waɗanda ba nasa ba.
Domin yakan ba su abinci iri ɗaya, sutura iri ɗaya, makaranta ɗaya, kai har da ɗaukar ɗawainiyar aure da sauran harkokin rayuwa. Akan gane kawai cewa ba ƴaƴansa ba ne,har sai an zo rabon gado, ma’ana bayan rasuwarsa. Ita ma mace takan ɗauki ƴaƴan da mijin yake riƙo kamar ƴaƴan cikinta. Wato ba a iya bambance ƴaƴanta da waɗanda ba nata ba. A al’adar auren Hausawa musamman na budurwa, takan tafi gidan miji da wata ƙanwarta, ko wata ƴar uwarta, wadda akan kira ƴar zaman ɗaki ko ƙanwar rana. Maigida da sauran mutanan gida ba su kan nuna wa ita wannan ‘yar zaman xaki bambanci ba, takan saje da ‘yan gidan.
A ci da ita a yi mata duk abin da za a yi wa ‘yangida. Idan zumunci ya yi danƙo, a nan za a nemi aurenta mijin uwar xakinta ya zama uban auren. A ala’adar Bahaushe akan yi wasannin raha tsakanin matar wa da ƙanin miji. Haka ita ma mace takan yi irin waɗannan wasanni da ƙanin miji da kuma taubasai. Wannan al’ada kan haifar da kyakkyawan zumunci tsakanin mutanen da suka ƙullu da dangantakar ko da kuwa auren ya rabu.
Haka kuma haihuwa, wani ginshiƙi ne da ke ƙara ƙarfafa zumuncin aure. Da zarar aka ce ma’aurata sun sami haihuwa a tsakaninsu, to zumunci ya ƙullu ke nan. Ko da kuwa aure ya rabu, ko kuma ɗaya daga cikin iyayen sun mutu, akan samu wata hulɗa na gudana a tsakaninsu. Haka kuma wannan haihuwar kan zama wata abin yin inkiya, saboda a wani lokaci sai ka ji ana cewa ai wane ne uban ƴaƴanta, ko kuma wance ce uwar ƴaƴansa. Dole ne iyayen, ko ƴan uwan ƴaƴan su kasance a wuri ɗaya a wasu shagulgula da suka shafi ƴaƴan nasu kamar sha’anin aure ko haihuwa. Haka ma idan wani abin baƙin ciki ya faru kamar mutuwa, ko gobara da dai sauransu. Bayan haka kuma, haihuwa kan haifar da wata alaƙa da ta zama kamar zare da ta ɗinka tsakanin ma’aurata da iyayensu, wato kakanninsa abin da aka haifa, saboda wannan jituwa ne ta ke tsakanin jika da kaka ake samu wata ƙauna mai ƙarfi ta sarƙu. Wannan ne kan sanya ake jin kaka mace na kiran jikanta “miji” ko maigida. Haka shi kuma kaka namiji ya na kiran jikarsa da matata. In kuma jikan namiji ne sai ya ce aboki. Haka ita ma kaka mace ta kan kira jikarta da ƙawa, ko kishiya da dai sauran wasanni na raha don nishaɗi da nuna ƙauna.
A sakamakon al’adun aure a al’umar Hausawa, akan samu kyakkyawar dangantaka na surukuta. Surukai su ne iyayen matar da ya ke aure (maza da mata) da kuma yayyenta maza da mata. Haka ita ma iyayen mijin mace maza da mata da kuma yayyensa maza da mata sun zama surukanta. Namiji yakan girmama surukansa kamar yadda yake girmama iyayensa ko fiye. A al’adance dole ne a ce mutum na jin kunyar surukansa, a inda ba ya iya sakin jiki ko ya furta wasu maganganu a muhallin da surukansa suke, haka ita ma macen. Tsakanin mutanen da iyayensu ke auren juna ma akan sami kyakkyawar fahinta wannan kyakkyawar dangantaka, da ladabi, ko girmama juna da ake samu a lamarin surukuta a al’ummar Hausawa.Tabbas shi ke haifar da kyakkyawar zumunci tsakanin mutane da suka ƙullu da dangataka. Zumuncin da auren Hausawa kan samar, kan yi naso har ya kai ga samun kyakkyawar dangantaka tsakanin ƙauyuka, ko garuruwa. A sakamakon auratayyar da akan samu tsakanin wannan ƙauyen da wancan, a al’umar Hausawa yakan sa a samar da kyakkyawan zumunci a tsakanin ƙauyukan. A inda za a ga suna yin ruwa suna yin tsaki akan duk wani lamari da ya shafi ɗaya ƙauyen. Haka kuma a wasu lokutan akan samu wasannin raha a tsakanin al’umma a sakamakon irin wannan auren.
A taƙaice muna iya cewa ba don ɗebe sha’awa kawai da samun zuriya ake yin aure ba. A’a har da samar da zumunci a al’umma da kuma kyautata shi,sannan yana taka mahimmiyar rawa a lamarin aure. Wato ta kowane ɓangare aka dubi dangantarkar da aure ke ƙullawa a al’umar Hausawa. Haƙiƙa za a tarar da wani zumuncin da ya ginu wanda ana iya cewa ba zai taɓa rushewa ba har abada. Ko da kuwa auren ya rabu ko ma’auratan sun rasu.
RIƘO KO GOYO
Riƙo ko goyo shi ne, wani mutum ya riƙe ɗan wani, tun daga yarinta har zuwa girma. Idan yaro namiji ne, a wasu wuraren akan mayar da shi wurin ubansa. In kuwa mace ce, da zarar yarinya ta isa aure, to daga nan shi ke nan, riƙo ko goyo ya ƙare ke nan. Riƙo ko goyo yakan gudana a tsakanin ƴan'uwa da ɗan uwa, ko kuma aboki da aboki, ana yinsa ne, saboda wasu dalilai da suka haɗa da: -
i. Zumunci.
ii. Haihuwa.
III. Ƙauna.
vi Tausayi.
V Moriya
vii Tabanni
ZUMUNCI: Goyo ya kan taka rawa mai muhimmanci ga rayuwa ta wajen ƙarfafa danƙon zumunci.Domin za ka iya samun wani ya kama ɗan ƙanin sa ko ɗan ɗanwarsa ya riƙe tun daga yarinta har zuwa girma. Sau da yawa wani riƙon kan fara ne tun daga yaye, watau lokacin da aka cire yaro daga mama, nan ma ya fi faruwa ne a tsakanin ƴan uwa kamar kaka, ko Ƴar uwa ko uba.
Wannan abu ya kan ƙara ƙarfafa zumunci, don kuwa yakan faru in ka samu wani gidan inda ake riƙon wani, ba za ka iya banbance ɗan gidan ba ko ɗan riƙo ba, za ka gansu babu wata wariya. Komai nasu iri ɗaya ake yi masu, sutura, abinci kai har ma aure, wannan kan ƙara ƙulla zumunci.
HAIHUWA: A wata fuska kuma, a kan ɗauki riƙo ko goyo ne, don kwaɗayin samun haihuwa. Kamar yadda wasu Hausawa musamman ma mata kan camfa, cewar, idan mutum ba ya haihuwa, to lallai ne in ya ɗauki goyo, Allah Zai ba shi nasa. Haka nan kuma, wasu don dai ba sa haihuwa, to sai su ɗauki goyon don dai su rinƙa samun na aike. A ƙarshe akwai masu ɗaukar yara don sabo, misali in sun aurar da yaransu, to don kawai su ɗauke kewa, sai su ɗauko wani.
ƘAUNA: Baya ga waɗannan, akwai kuma masu ɗaukar goyo don ƙauna, kamar inda za ka samu cewa wasu mutane na ɗaukar goyo ne kawai, don ƙauna, watau soyayya. Inda za ka samu babu dangin iya, babu na baba, ma'ana babu dangantakar komai sai dai aminci, watau abotaka. Misali aboki, ko maƙwabci da maƙwabci, inda za ka tarar ɗaya ya kama yaron ɗaya ya riƙe, babu bambanci kamar shi ya haife shi. A wani lokaci ma yakan fifita shi a kan waɗanda ya haifa.
TAUSAYI: Akan yi goyo a wani lokacin don tausayi, ma'ana shi ne, in wani mutum ya ga wani yaro a wani matsayi na ƙaƙa ni ka yi to don tausayawa, ko da ace yana tare da iyayensa ne, akwai ma inda za ka tarar ana riƙon yaro ko yarinya, sannan kuma ana taimakawa iyayenta a lokaci guda.Bayan wannan kuma, sai a wata fuska inda za ka samu an riƙe almajiri don tausayawa. Misali in almajirin ƙarami ne za ka samu ya yi uwar ɗaki wadda zai riƙa samun taimako na abinci, ko sutura. Haka kuma akwai waɗanda uwarsu ta mutu bayan haihuwa watau talle, su ma don tausayi akan ɗauke su. Ko da babu dangantaka, ko yaron da aka tsinta.
MORIYA: Akan yi goyo don moriya, a inda za ka samu an ajiye bara, ko yaron gida yana yi wa mutanen gidan hidima.Watau kamar dai mai aiki, akan samu mai yin hidima, wani tun yana yaro har girmansa ko da mace ce, ko kuma namiji.Sannan kuma akwai waɗansu masu yin sana'a, inda sukan mallaki barori masu kula da harakokin kasuwanci. Su ma wasu tun daga yarinta har zuwa tsufa, har ma wani lokacin su ma su samu su kafu su yi ƙarfi su samu abin hannunsu.
AGOLA: Goyon agola yakan faru ne, in aka auro mace mai ɗa ko ƴa, to akan kirasu da sunan agola ko Kolo. A bisa al'adar Bahaushe riƙon agola yakan zama dole ne, misali idan uban yaron ko yarinyar ya mutu.Ko kuma dangin uban yaron ba su a garin, ko kuma yaron bai yi girma ba. Su kansu dangin uba ba sa son a tafi da yaronsu wani gida ya zama agola don gudun wulakanci. Ko kuma kar a raba shi da ƴan uwa, shi yasa wasu duk juyin da za a yi ba za su yarda a kai yaronsu wani gida ba. Shi yasa in mace ta fita, to sai a yaye yaron daga mama a sanya wani a cikin dangi ya & auka don kawai ƙyamar agolanci.
TABANNI: Wannan goyo akan yi shi ne a wani lokacin don tausayi, ma'ana shi ne in wani mutum ya ga wani yaro a wani matsayi na ƙaƙa–ni- ka -yi.To don tausayawa, ko da a ce yana tare da iyayensa ne, ko kuma Maraya. Akwai ma inda za ka tarar ana riƙon yaro ko yarinya, sannan kuma ana taimakawa iyayensu a lokaci guda. Bayan wannan, sai kuma a wata fuska, inda za ka samu an riƙe almajiri don tausayawa, misali in almajirin ƙarami ne, za ka samu ya yi uwar ɗaki wadda zai riƙa samun taimako na abinci, ko sutura. Haka kuma akwai waɗanda uwarsu ta mutu bayan haihuwa, watau talle, su ma don tausayi akan ɗauke su, ko da babu dangantaka, ko kuma yaron da aka tsinta.
To amma kuma, daga ƙarshe sai a mayar da su kamar ƴaƴan tsatso, watau za su iya gadon mai riƙonsu. A wani lokaci akan kira irin wannan goyo da goyon hankaka mai da ɗan wani naka.
ZUMUNCIN ZAMANTAKEWA
Zumuncin zamantakewa, shi ne wanda ya shafi sha’anin zaman tare da yadda ya danganci harkokin rayuwa yau da kullum. Kamar maƙwabtaka, da abota, da almajirci da kuma barantaka da dai sauransu.
MAƘWABTAKA
Zumunci da ya shafi maƙwabtaka yakan faru ne, a sakamakon kusantar juna ta fuskar Muhalli. Bahaushe kan kira mutanen da suke kewaye da gidansa da maƙwabta. Wato waɗanda suke gabas da yamma, da kudu da arewa. Haka kuma akan ɗauki duk gidajen da ke anguwa ɗaya a matsayin maƙwabtan juna. To sai dai mafi kusanci dangane da lamarin maƙwabtaka su ne, waɗanda suka haɗa katanga ko wanda suke kallon juna dab da dab. A al’umar Hausawa akan samu zumunci maƙwabtaka tsakanin unguwa da unguwa, ko tsakanin gari da gari.
Bayan wannan kuma, yanzu an samu ci gaban zamani.Ta inda akan samu zumunci ta haɗuwar gunduma ɗaya, ko ƙaramar hukuma ko Jiha ɗaya.Ko kuma Ƙasa baki ɗaya.To amma wannan ya fi faruwa in ana nesa da gida.
Zumunci maƙwabtaka ba ƙaramar rawa yake takawa ba,ta hanyoyi da yawa. A wasu lokuttan, sai a samu yaran maƙwabta sun tare a gidan maƙwabci. A wani karon ma ba za a iya bambance ɗangida da wanda ba ɗangida ba. Haka nan kuma, wannan Hulɗa kan haifar da cuɗanya da shaƙuwa ta harkokin yau da kullum. Kamar are-aren wasu kayan aiki, misali dagi, da tsani, da kwangiri,ko [[adda]] da sauransu.Wannan ya haɗa da musayar kyaututtuka da nuna damuwa kan wani abin da ya shafi maƙwabci,tun daga kan maza har mata. Ban da wannan kuma su kansu mazan sukan haɗu, kowa ya kawo abincinsa a taru a ci gaba ɗaya(ciyayya).
Game da su kuwa mata, akan samu musayar kyauta musamman abinci dangin kayan marmari da ake kira kawo ƙwarya,ko ɗauki. Haka kuma a lokacin bikin sallah, ko wani biki, ko kuma wata tsaraba, ko kuma haka nan kawai.
Al’amarin maƙwabtaka ba ƙarami ba ne, don kuwa Bahaushe ya ɗauke ta da muhimmanci.Wannan kuwa, tun gabanin zuwan addini Musulunci ƙasar Hausa. To da addinin Musulunci ya zo kuma, sai ya zamanto ya ƙara ƙarfafa sha’anin maƙwabtaka, kamar yadda ya zo a cikin littafin Riyadil Salihin.
Inda wani hadisi yace, Abdullahi Ɗan Umar yace: Manzon Allah (S.A.W) ya ce:
“ Akwai wata rana da mala’ika Jibril ya zo masa ya faɗa masa (Annabi) haƙƙoƙin maƙwabci a kan maƙwabci, har sai da Annabi ya yi tsammanin maqwabci zai iya gadon maƙwabcinsa, saboda tsananin kusanci da nuna dangantaka”.
Haka kuma, akwai abubuwa da suka faru tsakanin Annabi Muhammadu (S.A.W) da wani Bayahude maƙwabcinsa.
“An ruwaito cewa Annabi(S.A.W.) ya kasance da wani maƙwabci Bayahude.Wanda ya riƙa watso wa Manzon Allah (S.A.W) shara a gida.Duk da haka Manzon Allah bai ce masa komai ba.Aka kwana biyu,Manzon Allah bai ga an zuba shara ba.Don haka sai Manzo ya tambaya, shin ina Bayahudan nan? Sahabbai suka ce: “ba shi da lafiya”, sai Manzo yace mu tafi mu gaishe shi”.
Waɗannan suna iya zama madogara dangane da yadda Addinin Musulunci ya ƙarfafa sha’anin maƙwabtaka a tsakanin al’umma. Addini da ma ya iske Hausawa na da al’adar zumunci a tsakanin maƙwabta.To sai dai ya faɗaɗa matsayinta, kamar yadda aka samu wasu bayanai masu yawan gaske. A inda Annabi Muhammadu (S.A.W) ya nuna mana cewa:
Maƙwabtaka kan fara ne daga gida ɗaya, zuwa gida arba’in hannun hagu, haka kuma gida da zuwa arba’in hannun dama.Haka kuma gaba ko baya su ma daga gida ɗaya zuwa arba'in. Wannan ya ƙara ba Bahaushe ƙarin ƙarfin gwiwa,wanda ya haifar da kyakkyawar zumunci a al’ummansa.
ZUMUNCIN ABOTA
Zumunci da abota kan ƙulla kan faru ne, saboda wasu dalilai masu tarin yawa da suka shafi rayuwa ta yau da kullum. Wannan zumunci kan iya ƙulluwa a tsakanin jinsi ɗaya ko wani jinsi, da wani, ko tsakanin tsara da tsara, ko tsakanin babba da yaro da dai sauransu.
Bisa ga dalilan da kan sa abota ta ɗore shi ne, dacewar abokan. Musamman in aka yi sa’a ra’ayinsu ya zo ɗaya, ko kuma ɗaya ya fi ɗaya haƙuri . Akan samu abokai na jinsi ɗaya, misali kamar aboki da aboki, wato duk maza ne, ko ƙawa da ƙawa,mata.
Dangane da yadda abota kan ƙullu ta yi ƙarfi har ta haifar da zumunci a tsakanin mutane.Ba ya rasa nasaba da irin asalin abin da ya yi sanadin haɗuwar su.Tare da kuma irin mahimmancin da suka bai wa Al’amarin. Misali kamar waɗanda suka haɗu a makaranta, ko kasuwa, ko wurin ibada, ko wurin wani taro na musamman da Sauransu. Abota kan ƙullu a tsakanin ɗalibai ko almajirai, ko ƴan makaranta da suke karatu tare.Tabbas makarantar na iya kasancewa ta Arabiyya, wato ta allo ko kuma makarantar tsangaya.
A inda za a iske an haɗa wa Malami yara, a wani lokaci na gari ɗaya, ko na garuruwa daban- daban, duk suna harka tare. A samakon haka abota kan ƙullu. Da yake yanzu zamani ya zo da wani sauyi, akan samu makarantun Islamiyya.Inda za a samu an haɗa yara maza da mata a aji ɗaya, amma ba Ƙur’ani kaɗai ake koya masu ba har da sauran ilimin addinin.
Akwai kuma makarantar ilimi na littattafai (zawiyya),a inda nan za a iske manyan mutane suke ɗaukar karatu a wurin wani malami.Wanda yake ya sha bamban da na makarantar yara, wato da ta allo da kuma ta Islamiyya.
Haka shi ma ilmin boko yakan zama mafarin ƙulluwar abota a tsakanin mutane da al’ummar Hausawa a matakai daban- daban. Kamar a makarantun firamare, da na gaba da firamare, da kuma manya-manyan makarantu.
Da farko dai, akan kai yaro ko yarinya makaranta elemantare, ko firamare, sannan kuma ya wuce makarantar sakandare ko ta horan malamai. A makarantar firamare da na gaba da firamare. Duk yaron ko yarinyar da suka haɗa aji za a ga ana samun kyakkyawar dangantaka a tsakaninsu wadda kan haifar da zumunci zuwa gaba. Haka ma waɗanda ba su haɗa aji ba, in dai sun yi makaranta ɗaya, irin wannan zumunci kan ƙullu. A manyan makarantun ilimi ma kamar jami’o’i, zama tare ko gudanar da wasu (abubuwa) al’amura kan sa a ƙulla abota wanda kan haifar da zumunci mai ɗorewa.Wato bayan an gama makaranta har ya zuwa ga Ƴaƴa da jikoki.A inda za a iske ana kafa ƙungiyoyin tsofaffin xalibai.
Haka ma harkar kasuwanci kan sa a ƙulla dangantaka wanda kan haifar da zumunci. Haɗuwa a wurin cin kasuwa da irin ragowar da akan samu a wurin saye da sayarwa, tsakanin mutane da dai sauransu.Wannan shi ma kan sa a saba, da kuma yarda da juna a zama abokai.Ta fuskar kasuwa kuma da sauran lamura, wato zumunci yana ɗorewa. Hasali ma dai, a al’ummar Hausawa mutanen da suke sana’a ko kasuwanci iri ɗaya sukan zama kamar tsintsiya. Bisa ga wata abotar da ta kan ƙullu ta sanadiyyar haɗuwa a wuraren ibada, nan ma za mu iya cewa ba ƙaramar rawa su ke takawa ba kamar masallaci, aikin hajji da umra ko jana’iza da sauransu. Wato wasu harkar da addini kan sa a shaƙu a zama abokai har zumunci ya shigo a zama kamar uwa ɗaya uba ɗaya. A wata fuskar kuma, akan samu ƙulluwar abota a sakamakon haɗuwa a wasu wuraren tarurruka na rayuwa. Kamar wasan al’adun gargajiya, kamar wasannin dambe,ko kokuwa, kalankuwa, ko irin na taron siyasa da dai sauran makamantasu.
Waxannan kan taimaka ainun dangane da ƙulla abota a tsakanin mutane a cikin alumma.A inda wannan abota kan ɗore har ga ƴaƴa da jikoki, ta fuskar ziyartar juna, ko musayar kyaututtuka a tsakaninsu, ko halartar duk wani lamari da ya shafi aboki.
Dangantakar abota dai a al’umar Hausawa abu ne da kan ƙulla kyakkyawan zumunci a tsakanin mutane.A wanda wani lokaci ma yakan fi zumuncin jini danƙo. Idan irin wannan zumunci ya yi kyau, aboki kan iya ɗaukar ɗawainiyar iyalan aboki.Musamman idan ba ya da rai, ko wata rashin lafiya ta kama shi, ko idan ya yi tafiya. Haka kuma aboki kan iya zama uban auren ƴaƴa abokinsa. Wato ya ba da su ga wanda yake so, ya kuma yi masu duk wasu ɗawainiya fiye ma da yadda zai yi ma ƴaƴan sa.
ALMAJIRCI KO ƊALIBTA
Almajirci ko ɗalibta abu ne da kan haifar da dangantaka kyakkyawa,a tsakanin mutane, wanda daga ƙarshe zumunci kan ƙullu. Dangantakar kan ƙullu ne ta fuskoki da yawa kamar tsakanin malamai da Almajiri ko tsakanin almajri ko xalibi da xan’uwansa ko kuma a tsakanin almajiri ɗalibi da jama’ar gari.
Dangane da yadda, almajirci na fannin ilimin addini ke ƙulla zumunci a tsakanin malamai da almajiri. shi ne, kamar inda za a tarar malami ya zama kamar uba ga almajirin.Balle ma a ce sun tafi zuwa wani gari wanda ba garinsu ba. To a nan ban da karantar da shi da malami ya ke yi, to kuma shi ne, matsayin ubansa. Wannan dangantaka ta kan ɗore ko bayan almajirin ya sauke Alkur’ani ya koma gida, sai a samu ya na ziyartar malami. Bayan wannan kuma akan samu dangantaka a tsakanin malamai da iyayen almajiri.Iyayen kan girmama malami ne, saboda baiwar da Allah ya ba shi ta ilimi, da kuma karantar da Ɗansu da ya yi wanda a sakamakon haka za su amfana duniya da lahira. Irin wannan dangantaka ta girmamawa kan haifar da zumunci, a inda za a iske har ziyarar juna ake yi da halartar shagulgulan da suka shafi juna.
Haka kuma akwai wani zumunci da ke ƙjulluwa a tsakanin alamajirai. A duk inda a ka ce almajirai suna zaune dole ne a samu kusantar juna tsakanin mutum biyu ko fiye. Idan an tafi yawon bara akan tafi tare, duk abin da aka samu a ci tare irin wannan dangantarkar kan ɗore har zuwa girma ya haifar da zumunci.
A sakamakon barin gida a shiga duniya neman ilim, almajiri kan ce “ a rashin uwa akan yi uwar ɗaki” Domin ya ɗebe wannan kewar almajirin kan samu wata mata a cikin gari wadda zai rinƙa kai mata wasu ƴan koke-koke, tana share masa hawaye, ko kuma ya rinƙa kai mata tarin kuɗi ko ajiyar wani kayansa na musamman.
Akan kira wannan mata da sunan uwar ɗaki ko kuma in namiji ne, sai a ce masa ubangida. Samun uwar ɗaki ko uban gida yakan faru ne a wani lokaci da aka fara zuwa bara, ko aike, ko kuma ta fara yin rubutun sha, wato almajirin kan yo wa matar da yake so ta zama uwar ɗakinsa rubutun sha, musamman lokacin zumi,ko wata larura in taso. Wanda idan ya tashi tafiya gida, ita kuma sai ta yi masa hasafi na abin da ya sauƙaƙa tare da godiya.
Ta fannin maza kuwa wato uban gida shi an fi samun mai yi masa wata hidimar yau da kullum, kamar cefane da wanki ko share-share. A wani lokacin akan yi sa’a wani ubangida ya riƙe almajiri har girmansa wani ma har yakan yi masa aure. Wato ya yi masa duk abin da zai yi wa ɗan cikinsa. Irin wannan zumunci yakan yi naso har ya kai ga iyayen Almajiri. A inda sukan girmama shi, kuma ya mutuntasu, saboda ƙarfin halin da suka nuna na barin ɗansu ya yi masa barantaka.
Bisa ga yadda ɗalibta ta ɓangaren ilimi zamani ko na boko, ke ƙulla zumunci shi ne, inda za a samu zumunci tsakanin ɗalibi da malaminsa. Nan ma akan gudanar da zumunci kamar yadda yake tsakanin ɗa da uba. Don kuwa baya ga koyar da shi da malami ke yi, yakan ba shi wasu shawarwari da za su taimakeshi a harkokin rayuwarsa ko da bayan ya gama karatu.
Da yake ɗalibta suna suka tara, za mu iya kasa ta kashi uku dangane da mastayin ko mataki. Misali akwai ɗalibta da akan fara a makarantun firamare, wato tun ana ƙanana. A nan malami shi ne, zai lura da yaro kamar mai raino wato kamar uwa,don kuma shi zai nuna masa cewar ya yi wannan, ya bar wannan. A irin wannan makarantar, malamai kan ɗauki yara kamar ƴaƴansu, su koya masu yadda ake tarbiya, da tsabta da sauransu.Wannan kan sa dangantaka ta ɗore tsakanin malamai da ɗalibi, musamman idan jininsu ya haɗu.
Daga wannan kuma sai mataki na biyu na ɗalibtar da yaro kan yi a lokacin da yake makarantar gaba da firamare ko kwalejin. A irin wannan muhalli dangantaka kan iya zuwa ne ta fuska biyu. Da yake yaro ya fara sanin ciwon kansa.Yakan sami ƙulla dangantaka da yaran ajinsu,ko ƴan ɗakinsu kwanansu.Haka kuma akan samu ubangida wanda ya fi shi daɗewa a makarantar.
Irin wannan ubangida kan rinqa kulawa da shi da al’amarin yaron. Irin wannan dangantaka kan ɗore ya haifar da zumunci, ko da bayan an bar makaranta.
Bayan wannan sai kuma mataki na ƙarshe,wato ɗalibtar da mutum kanyi a manya-manyan makarantu, ko jami’o’i. A lokacin da ya zama mutum cikakke, wato ya riga ya mallaki hankalinsa ba dole ne malami ya wahalar da kansa wajen horar dashi ba, sai dai jawo hankali da shawarwari. A irin wannan mataki ma akan samu kyakkyawar dangantaka tsakanin ɗalibai da suka zo daga wurare daban-daban,wanda kan sa zumunci. Ta fuska ta biyu kuma ita ce zumuntar da kan ƙullu a tsakanin xalibi da Malamai. A samakon irin ƙauna da kuma horon da malami ya yi ma ɗalibi,da kansa yakan ƙi mantawa da shi, idan sun zama wani abu. Ɗalibi kan kyautata ma malamai kamar yadda zai kyautawa iyayensa.
BARANTAKA (UBANGIDA DA BARANSA)
Barantaka a al’umar Hausawa yana nufin ajiye wani mutum, ya rinƙa kula da gudanar da wasu lamura na rayuwa. Ko dai a biya shi a ƙa’idance, ko kuma ya dogara ga duk abin da Allah ya ciyar da shi daga ubangidansa.
Ubangida kan ɗora wa baransa hidimar cefenen gidansa, ko kulawa da wurin kasuwancinsa, ko wasu dabbobi da yake kiwo, da sauransu. A al’umar Hausawa an fi samun barantaka ne a tsakanin masu mulki da talakawa, ko tsakanin masu hali da talakawa. Hanyoyin da dangantakar barantakar ke ƙulla zumunci a al’ummar Hausawa na da yawa.
Domin a mafi yawan lokuta in dai har mai gida na kyautata wa barorinsa, sai a samu dangantakarsu ta zama kamar ta xa da mahaifi. Akan samu inda ubangida ke yi wa Baransa aure ya ba shi gida ko gona. Kai abin har yakan zama kamar wani ɗan uwa ne na jini. A wasu wuraren, bara yana ƙulla zumunci da ƴan uwan ubangidansa, kai ka ce shi ma ɗan uwa ne na tsatso.
Idan dangantkar bara da ubangida ta yi ƙarfi, to sai a tarar ana yin zumunci a tsakanin dangin bara da dangin ubangida. Wannan kuwa yakan haɗa da ziyartar juna, da halartar wasu bukukuwa ko dai wasu lamura da suka shafi juna musamman in baran daga karkara yake.
Haka idan dangantaka ta yi ƙarfi tsakanin bara da ubangidansa kusanci da yarda kan fi na tsakanin ɗa da mahaifi. Ubangida kan sanar da baransa wasu daga cikin sirrorinsa wanda ɗan cikinsa ma ba ya tava sani.
Barantaka a al’ummar Hausawa suna ta tara. Akan samu barorin da ke gidan sarakuna waɗanda sukan sha bamban da na gidan masu kuɗi.
Barorin sarakuna waɗanda akan ɗauka a matsayin fadawa, ko kuma na jikin fada, ciyar da su, da shayarwa, da tufatarwa, da aure, da muhalli duk suna wajen basaraken da suke ƙarƙashinsa ne. Game da barorin da suke ƙarƙashin mai kuɗi kuwa al’amarinsu ya saɓa da na sarakuna, saboda suna yin aiki ne da nufin a biya su.
Ko da ma kuwa ciyarwa, da shayarwa, ko muhalli bai zama dole ba, sai dai don kyautatawa balle kuma a ce a yi masu aure. Ko da ya ke akan samu a wasu wurare ana yin haka, amma ba dai kamar irin na Sarakuna ba.
Barantaka a wannan zamani ya bambanta da na zamanin da.
Ana samun wasu ‘yan bambance -bambancen ne, kuma a sakamakon ci-gaban zamani da aka samu, wanda suka haɗa da samuwar ilmin boko, da aikin gwamnati, da na kamfanoni, da kasuwanci, da sufuri, da aikin jinga da dai Sauransu. Dangane da yadda samuwar ilmin boko ya yi tasiri akan dangatakar barantaka shi ne kasancewar ilmin boko ne ya zo da aikin ofis, ko mu ce na gwamnati da na kamfanoni da kuma leburanci.
A sakamakon haka ne aka samu sauyi a cikin tsarin barantaka. Aikin gwamnati ya tanadar wa manƴan manƴan ma’aikata barori, waɗanda za su dinga yi masu hidima. Kamar masinja, da direba, kuku wato mai dafa abinci da boyi-boyi wato Mai aikace-aikacen gida kamar shara da wanki da sauransu. Idan aka yi sa’a wannan dangantakar ta yi kyau yakan sa a samu ƙulluwar zumunci. Bara sai ya zama tankar ɗan ‘uwa na jini. A wasu lokutan ma, ko da ubangidan ya bar aiki, dangantakar kan ɗore.
A zamanin da an fi samun maza majiya ƙarfi a harkar barantaka, don kuwa mafi yawa aikin ƙarfi ake yi kamar noma,da huɗa, ko aikin gini, ko faskare da ɗiban ruwa da dai sauransu. To sai a yanzu aka samu ayyuka kamar raino, ko girki, ko wanke-wanke ko kuma cefane da dai sauran ayyuka waɗanda a da ba a ɗaukar barori masu yi.
Wannan rayuwa da harkar barantaka ta samu ne saboda sauyawar zamani. Irin wannan dangantaka kan ƙulla zumunci musamman da yake yanzu ya shafi mata waɗanda a al’ummar Hausawa ana iya kiransu iyayen zumunci. Ta fuskar sufuri ma a yanzu an samu wani tsari na barantaka. Ana iya kiran direba bara ga mai mota, musamman saboda danƙa masa mota da aka yi, don ya ci abinci. Shi kuma direba yakan samu yaran mota ko mai gyaran mota wanda yake kamar bara ne a gare shi (direba). Shi kuma saboda koya masa mota da yake yi wanda ake sa ran nan zuwa gaba ya zamar masa sana’a. To duk waɗannan mu’amuloli idan suka yi kyau, zumunci kan shiga a kuma zama kamar uwa ɗaya uba ɗaya.
ZUMUNCIN ADDINI
Idan aka ce zumuncin addini ana nufin irin kyakkyawar dangantakar da harkokin addinin suka ƙulla tsakanin mutane. Da yake a baya mun ce Bahaushe ya fara ƙulla zumunci ne tun kafin zuwan addinin musulunci.
To kamata ya yi mu waiwaya baya mu ga yadda lamuran addinin gargajiya na Bahaushe ya samar masa da zumunci, sannan mu dubi yadda abin ya inganta bayan zuwan addini na musulunci. Masana tarihi sun nuna cewa al’ummar Hausawa a wancan lokacin suna da addinin da yawa. Da suke gani sun dace da yanayin rayuwar su, kuma kowane yana gani akwai abin bautawa kuma yake ba da ummarni ko hani. Haka kuma akwai shugabanin masu jagorancin wannan addini na gargajiya ko bauta. Misali a Kano suna da tsumburbura da a ƙarƙashin jagorancin Barbushe a kan Dala da Gwaron Dutse,da Sarki [[maciji]] a Daura, da Madara a Kufena a Zariya, da magiro a kan dutsen Kwatarkwashi a Zamfara da sauransu.
Da yake shi ma bori wani nau’i ne na addnin gargajiya al’ummar Hausawa, akan keɓe wasu lokuta na musammana waɗanda ake gudanar da waɗansu shagulgula na bori kamar girka ko raƙon wata, ko cire kurwa(inuwa) da sauransu.
Dangane da yadda addinin gargajiya ko bori ya haɗa kan waɗanda suka yi imani da shi ko kuwa mu ce mabiyansa ba ƙaramar rawa ya taka ba. Musamman in mu ka yi nazarin yadda rayuwar Bahaushe ta kasance, saboda ko ba komai addinan sun haɗa dangantaka ta ƙut da ƙut. Za a samu ko da ba zuriyar mutum ba ne, in har a ka ce ga wani abu ya faru in dai har sun yi tarayya a abin imani ɗaya wato sun yarda da wani aljani, ko wani abin bauta, sai ka iske irin zumuncin da suke yi, kai ka ce ƴan uwa ne na jini. Domin babu mai son abin da zai ɓata wa wani rai, sai dai dole.
Zuwan addinin Musulunci ƙasar Hausa ya taka muhimminyar rawa wajen sauya rayuwar Bahaushe musamman da yake Musulunci addini ne da ya shafi rayuwa gaba ɗaya. Bahaushe ya rungumi Musulunci kai tsaye, ya yi kuma watsi da sauran al’adunsa da addinansa na gargajiya.
Daga cikin koyarwar addinin musulunci wanda Bahaushe ya runguma har da zumunci. Wannan bai rasa nasaba da horan da Allah ya yi a cikin Alkur’an mai girma inda yake cewa: a suratul Nahal Ayata : 90
“ Lalle Allah Ya na ummarni da kyautatawa da Adalci
ku ba ma’abota zumunta haƙƙinsu kuma ya yi hani
al fasha da mummunan aiki………….”
Suratul Furƙan Ayata 54
“ Shi ne (Allah) wanda ya halice ku daga ruwa kuma
ya sanya dangantaka da surukuta Allah Ya kasance Ubangijinka mai iko……..”
Haka shi ma Manzon Allah (S.A.W) ya na cewa a cikin “ Buguyatul Musulmi
Ba zai shiga Aljanna ba” wanda ya yanke zumunci”
“Wanda ya yi imani da Allah da ranar lahira to ya kyautatawa ma’abota zumunci (ƴan uwansa)”
Bisa ga waɗannan dalilai da kuma wasu da yawa waɗanda ba a bayyana su ba, kasancewar Bahaushe Musulmi sai ya inganta lamarin zumunci a rayuwarsa fiye da yadda abin yake a lokacin maguzanci.
A koyarwar addinin musullunci ,Allah (S.W.T) Ya umarci waɗanda suka yi imani da su so ƴan uwansu, su tausaya wa marasa hali, masu rauni, da marayu da dai duk wani wanda wata hulɗa ta rayuwa ta haɗa su.
Kamar a aya ta 36 suratul Nisa’i.
“Kuma ku bauta wa Allah kuma ka da ku haɗawani da shi kuma ga mahaifa ku yi kyautatawa, kuma ga ma’ abota zumunta da marayu da matalauta da maƙwabci
ma’abucin kusanta, da maƙwabci manisanci, da aboki
a gefe da xan hanya da abin da hannuwanku na dama suka mallaka. lalle ne Allah ba ya son wanda ya kasance mai takama, mai yawan alfari.”
Baya ga ƙulla zumunci da Bahaushe ke yi, ta yin la’akari da horon da Allah (SWT) a cikin Alƙur’ani mai girma da koyarwar Annabinsa Muhammmad (S.A.W). Akwai wasu lamura na addini da ke ƙulla zumunci a al’ummar ta Hausawa.
Misali haɗuwa a koyaushe a masallaci unguwa, ko na juma’a, ko a masallacin idi, lokacin sallah ƙarama da babba kan ƙulla dangantaka wanda ke iya haifar da zumunci tsakanin mutane. Haka kuma haɗuwa a taron ɗaurin aure, ko zanen suna, ko jana’iza, nan ma ana iya ƙulla dangantaka wadda kan iya ginuwa har ya haifar da zumunci. A sakamakon bambanci ko saɓanin fahintar addini, ya haifar da kafuwar ƙungiyoyin addini. A inda aka sami fahintar juna a tsakanin mutane wanda ya haifar da wasu mutane suka shiga wasu ɗariƙu, kamar ƙadiriyya ko Tijjaniyya da Sauransu. Wannan ya sanya duk waɗanda suka yi tarayya a rukuni ɗaya suna gudanar da zumunci a tsakaninsu. Idan abin farin cikin ya tashi mabiyan wannan ɗarikar duk za a taru a taya shi murna. Haka idan kuma abin baƙin ciki ne za a taru a taya shi baƙin ciki, a ba shi haƙuri daga nan zumunci ya ƙullu.
Baya ga waɗannan kuma, a yanzu ana samun wasu ƙungiyoyi na addini kamar ƙungiyar jama’atul Nasarul Islam, ko Fitiyanul Islam, ko Jama’atu Izalatul Bid’a Wa’iqamatus Sunna, ko Jundullahi da dai sauransu. Waɗannan ƙungiyoyi su ne da hanyoyi da dama ta nuna zumunci kamar taron yin wa’azi da kuma wurin wasu ibadu, taimakon al’ummar ta yin wasu ayyukan ci gaban al’umma.
Kamar dai kowane addinin shi ma addinin kirista ya ƙulla zumunci ga Hausawa mabiyansa ta fuskoki da yawa kamar wajen zuwa majami’a (coci) domin sujadar safe, ko ta yamma ko sujadar mako, ko kuma wajen bikin kirsimati da ista monde da dai sauran al’amuran addinin. A taqaice dai muna iya cewa Bahaushe mutum ne da ya taso tun fil’azal da zumuncinsa, wato tun lokacin addinin gargarjiya. To bayan zuwan addinin Musulunci sai abin ya ƙara ƙarfafa da yake daman zumunci na ɗaya daga cikin koyarwa addinin.
Tasirin zumunci a al’ummar ta Hausawa ya kai har ana ba shi muhimmanci fiye da wasu al’amura da addinin ya wajabta. Wato dai zumunci a wurin Bahaushe kamar tsoka ne da jini wanda kuma aka samu ba ya gudanar da zumunci, to akan ɗauke shi fanɗararre, jama’a su rinƙ ƙyamarsa.
MU'AMALA
ZUMUNCI SANA’A
Zumuncin sana’a kan ƙullu ko faru ne ta sakamakon tarayya a sana’a iri ɗaya, sau da yawa akan samu mutane masu sana’a ɗaya, suna gudanar da harkokin rayuwa ta yau da kullum wadda kan haɗ ziyarar juna.
Hasali ma dai, a al’adar Bahaushe, masu sana’a iri ɗaya sukan zauna a wuri ɗaya a gari, ko a kasuwa. Misali a garuruwan ƙasar Hausa akan samu unguwa mahauta,ko unguwar maƙera,ko Soron ɗinki,ko unguwar masaƙa, ko marina,da unguwar majema da sauransu. Baya ga zumuncin maƙwabtaka da zai shiga tsakaninsu. Akan samu zumunci na auratayya saboda suna sana’a ɗaya, kuma suna zaune wurin ɗaya.
Zumunci sana’a kan haifar da ziyarar juna tsakanin masu sana’a iri ɗaya. Kamar misali idan an yi wa wani haihuwa ko bikin aure ko rasuwa da dai sauran harkokin rayuwa. A yanzu zamani ya kawo ci gaba ta fuskar kafa ƙungiyoyi na sana’a iri – irin kamar ƙungiyar mahauta da ƙungiyar maƙera da ƙungiyar manoma har da ƙungiyar makaɗa da mawaƙa.
Hulɗar da kan wakana tsakanin masu gudanar da sana’o’i iri ɗaya, da kuma ƴan ƙungiyar masu sana’a ɗaya kan yi. Yakan haifar da zumunci da taimakon juna a tsakaninsu. A wasu ƙungiyoyin akan samu wani asusu da akan Buɗe, a inda akan ɗora wa kowa haraji daidai ƙarfina. A irin wannan kuɗi ne ake taimaka wa ƴan uwa, idan sun shiga wata matsala ko wani sha’ani ya same su. Kafa irin wannan ƙungiyoyi ba ya kan tsaya ne a gari ɗaya kawai ba. Har akan samu rassan ƙungiyar a ko’ina da cibiyar a wuri ɗaya.
Wato ke nan zumunci na iya naso har tsakanin gari da gari ko ƙasa da ƙasa. Domin mahimmancin zumuncin sana’a da ƙara masa danƙo da armashi a al’ummar Hausawa. An samar da wasanni na raha a da barkwanci tsakanin wasu masu sana’a daban daban.
Wannan kuwa akan yi shi ne don samun nishaɗi da annashuwa. Sannan kuma akwai adana al’ada da riƙon zumunci. Wannan wasa kan faru ne, ko dai don a nuna fifikon wasu masu sana’ar kan wasu masu wata sana’a ta daban. Ko kuma don a nuna irin matsayinta ga rayuwar al’umma gaba xaya. Misalin wannan kamar maƙera da Buzaye, ko mahauta da masunta (masu kamun kifi),ko mahauta da majema, ko marina da masaƙa da sauransu.
Wani zumunci da sana’a ke ƙullawa shi ne ta wajan cinikayya tsakanin mai saye da mai sayarwa. Bisa kuma ga ragowa da ake samu a tsakanin kan sa a ji ana cewa wane abokina ne. Shi ma a kan samu wani zumunci mai ƙarfi da ke ta ƙulluwa. A inda har akan lamunci juna abin har takan kai ga ziyartar juna da halartar wata hidima in ta samu da dai sauransu.
Zumuncin sana’a kan taimaka wa mutum a lokacin da ya shiga wani hali. Misali kamar in ya sauka a wani gari a matsayin baƙo, Ko kuwa a ce bai san kowa ba. Da yake sana’a abu ne da Bahaushe ya ba mahimmnaci don neman abin da zai gudanar da rayuwa cikin jin daɗi. To sai ya zama wajibi ga Bahaushe ya sa wannan lamarin na zumunci a harkar sana’arsa yadda har ba a iya bambance zumunci na jini da wadda sana’a ta haxa.
ZUMUNCIN TAFIYA
Tafiya na nufin mutum ya tashi daga wani wuri zuwa wani wuri, don gudanar da wasu lamura na rayuwa. Tun a zamanin da, har zuwa yanzu ba ma a ƙasar Hausa kaƙai ba. Tafiya kan haɗa mutane daban- daban a kan hanyarsu ta zuwa wani wuri wadda kan haɗa wata dangantaka a kan hanya ya zama zumunci. Ko da bayan an isa wurin da za ayi, zumunci yakan yi naso har Ƴaƴa da jikoki.
A zamani da, wato kafin samun abubawan hawa kamar mota da babur,da keke da sauransu. Idan za a yi tafiya musamman na kasuwanci akan yi ƙungiya-ƙungiya da akan kira ayari. A wasu lokuta sai a tarar sun fito gari ɗaya a wani lokacin kuma sai dai su haɗu kawai saboda wasu dalilai. Ayarin fatake masu fatauci daga wannan gari zuwa wancan sukan samu shugaba da ake kiransa Madugu. Shi wannan mutum shi ne, mai faɗa a ji, ya ba da umarni na yi ko hani. Wannan ayari kan ƙunshi jama’a maza da mata da dabbobi kamar jakuna, da dawaki, da raƙuma.
A wani lokaci kuma akan samu shanu da akan yi takarkari da wasu daga cikinsu, don a ɗora masu kaya. Sannan in akwai wani yaro, ko mai larura to sai ya hau ɗaya daga cikin takarkarin. Su kuma sauran ƴan ayarin duk da ƙafa ake tafiya, sai in an samu wani wuri a yi zango, in an ga dare ya yi. Irin wannan tafiya kan sa ƙulla kyakkyawar dangantaka tsakanin matafiya wanda kan iya samar da zumunci na mu’amulla da na auratayya a tsakaninsu.
Baya ga wannan kuma tafiya kan ƙulla zumunci ta fuskar ibada kamar zuwa aikin hajji a ƙasar Makka. Inda za a samu matafiya sun zama kamar ƴan uwa ɗaya, uba ɗaya, ba a da ba, lokaci da ake tafiya a ƙasa har ma a wannan zamani. A sakamakon tafiya aikin hajji, Hausawa kan ƙulla dangantaka da waɗanda suka yi tafiya tare. A inda zumunci kan ɗore ko bayan an dawo gida.
Zumuncin da tafiya ke ƙulluwa a al’ummar Hausawa ya ci gaba da ƙarfafa. Bayan shigowar hanyoyin sufurin na zamani,kamar motoci, da jirage da dai sauransu. Da zarar Bahaushe ya haɗu da wani a cikin mota akan hanyarsu ta zuwa wani gari. Wasu daga hira dangataka za ta fara ginuwa har ya kai ga an yi wa juna tayin wani abinci. Daga nan sai tambayar wurin zama,da kaɗan-kaɗan za a yi ta ziyartar juna har zumunci ya ƙullu.
ZUMUNCIN RA’AYI
RA’AYI
Ra’ayi na iya ɗaukar ma’anar fahimta, da amincewa, da kuma karkata rai(zuciya) ga wani lamari na rayuwar duniya. Wato bukata,ko tunani bisa al’amuran rayuwa, shi ake kira ra’ayi a taƙaice karkata ko tarayya akan ra’ayi ɗaya da mutane daban-daban kan sa a samu kyakkyawar dangataka a tsakanin mutane wanda kan haifar da zumunci.
Wannan zumuncin ci gaban zamani ya zo mana da shi.To amma da yake ya iske Malam Bahaushe da ma yana da zumunci, sai aka dace. Akan samu jituwar ra’ayi a kulob-kulob, ko ƙungiyar masu sauraran rediyo da karanta jaridu, ko ƙungiyar zaɓi- sonka da dai sauransu.
A sakamakon haɗuwar kai, ko dacewar ra’ayi, akan samu mutune daga wurare daban-daban ko asali daban-daban.Ra’ayin siyasa ya haɗasu, kai ka ce ƴan ‘uwa ne na jini. Irin wannan zumunci kan kai har ga Ƴaƴa da jikoki. Misali a siyasar jamhuriya ta ɗaya ƴan Nepu kan sami kyakkyawar dangantaka a tsakaninsu.
Wanda ya haifar da zumunci a al’umar Hausawa har kawo wa yau. Haka su ma ƴan jam’iyyar N.P.C. da Sauransu. To haka ma abin ya kasance a janhuriya ta biyu.Wannan shi ne ya yi naso zuwa zamaninmu na yau. Baya ga wannan kuma dagantakar ƴan kulob-kulob a gari ko unguwa kan samar da zumunci. A inda akan ga sun haɗu kansu, don kawai su taimaka wa kansu da kansu. Wato haɗa kansu su gudanar da wasu aikace-aikace da ci gaban al’umma gaba ɗaya, ta hanyar amfani da ƙarfinsu ko kuma da aljihunsu. Wannan bai yiwuwa, sai ra’ayi ya zo ɗaya, sannan ake samun haɗin kai Wani ɓangaren da zumuncin ra’ayi ya ƙarfafa shi ne, wajen nuna ƙauna ga wani mutum. Ko da ba a taɓa ganin shi ido da ido ba. A wannan fuskar za mu iya kawo misalin ƙungiyoyin masu sauraron rediyo da kuma ƴan zaɓi sonka. Waɗanda za a iske mutum bai taɓa ganin mutum ba. To amma a sakamakon jin sunansa a rediyo, sai a ga abota ta ƙullu tun ana gaida juna ta gidajen Rediyo. Wata rana har sai ka ga an ziyarci juna.
Su ma ƙungiyoyi na taimakawa junansu kamar ta yin ajo, wato gudanmuwa. Idan wata hidima ta sameshi kamar haihuwa, ko aure, ko kuma in ya yi wata asara.
A ƙarshe dai zamu iya cewa lallai haɗuwar ra’ayi ba ƙaramar rawa yake takawa ba, wajen ƙulla zumunci.
Ko da yake zamani ya kawo wannan zumunci, to dama “iska ta iske kaba na rawa”.Wato zamani ya zo ya tarar da Bahaushe yana gudanar zumuncinsa.
MATSAYIN ZUMUNCI A DA DA YANZU
Idan a ka yi nazarin yadda ake gudanar da lamarin zumunci, a al’umar Hausawa a da, da kuma yanzu. Za mu ga ba za su taɓa kwatantuwa ba. A kowacce al’umma yanayin rayuwa kan canza daga lokaci zuwa lokaci. Daga cikin abubuwan da kan canza rayuwa akwai tasirin baƙin al’umma da al’adu, da kuma ci gaban zamani. To sai dai a wasu lokutan ci gaban kan zo da wasu illoli, kamar yadda ya yi wa lamarin zumunci a al’ummarmu a yau. A wannan mataki za a kwatanta matsayin zumunci a da, da kuma yanzu. Sannan kuma da dalilan da suka sa ya taɓarɓare ko matsalolin da yake fuskanta.
A zamanin da, al’adar Bahaushe ta shimfiɗa wasu abubuwa da suka ƙara ƙarfafa zumunci a cikin al’ummar. Tun kafin isowar addinin musulunci da kuma bayanarsa. A al’ada ta Bahaushe ya gaji wasu manyan al’amura da ba za a iya mantawa da su ba, in dai har aka zo yin maganar zumunci. Waɗannan al’amura kuwa sun haɗa da rungumar juna tare da taimakon juna, da kunya, da girmama al’ada da dai sauransu.
Bahaushe ya gaji rungumar juna a al’adance, saboda tun ta hanyar nazarin yadda gidansa yake ya isa misali. Ta fuskar ƙaunar juna kuwa duk inda Bahaushe yake a da, za a same shi bai ƙaunar wani abu mara kyau, ko wata mumunar ƙaddara ta faɗa wa ɗan uwansa. In har ya same shi za a iske shi yana taya shi baƙin ciki.
Haka kuma in aka ce abin farin ciki ya samu ɗan uwan Bahaushe, a nan ma ba a barinsa a baya. Misali idan aka yi wa wani haihuwa, ko kuma a shagalin aure ƴan uwa za su tara masa gudunmuwa, na kuɗi, ko na hatsi, ko tufafi da sauran su. Idan abin ɓacin rai ya same shi, za a tarar duk ƴan ‘uwan su nuna damuwarsu, kamar wajen ciwo ko mutuwa, ko wata asara kamar gobara, ko sata da makamantansu. Kulawa da wannan kuwa shi ne babban sinadarin da ke ƙulla zumunci fiye da komai.
Duk da yake cewa, har yanzu ana samun irin wannan kyakkyawar dangantaka a al’ummar Hausawa. To a gaskiya,yanzu abin ya yi rauni ƙwarai. Wato ba za a kwatanta shi da yadda zumunci ke gudana a tsakanin jama’a a yanzu ba. Ba abin mamaki ba ne ƴan uwa na jini su shekara ba tare da an sa juna a ido ba. Ko kuma ya rinƙa gudanar da harkokinsa daga shi sai matarsa da ƴaƴansa.
Al’ummar Hausawa na da al’adar kunƴa a zamanin da,kuma takan taka muhimmiyar rawa wajen ƙarfafa zumunci. Idan muka lura a yau kunya ta ɓace.
Bugu da ƙari, shi kansa Bahaushe ya yi watsi da wasu abubuwa, da ba su zama dole ba. Sannan kuma hatta yanayin hanyoyin gudanar da rayuwa sun sauya su. Domin a zamanin da Bahaushe yafi ƙarfin abinci,da muhalli da sauransu. To amma, yanzu sai ga shi duk suna neman fin ƙarfinsu. A da Bahaushe kan mallaki abincin shekara da shekaru, saboda halin noma sannan kuma ga kiwo. Saɓanin yanzu harkar noman ta zama, sai mai hannu da shuni,wanda zai iya amsa kira in an yi.
Don haka ashe dole ne mutum ya rage wasu abubuwa, kuma ya shiga matse hannu, amma fa a dole don ba yadda za’a yi. Ban da wannan kuma, ko da yanayin muhallin da Bahaushe ya gada, ya samu tasiri, saboda dai an san Bahaushe a gidansa ya kan mallaki ɗakin matarsa, ko matansa, da turaka, sai zaure a wani lokocin kuma da ɗakin baƙi. To amma yanzu abu ya shaddada ya kai lahaula wala ƙuwata, sai ka samu mutum daƙyar zai samu ya gina ɗaki ɗaya ma, balle har a yi ma maganar ɗakin baƙi.
MATSALOLIN ZUMUNCI A YAU
Al’amarin zumunci yana fuskantar matsaloli da dama, a sakamakon faruwar sauye-sauyen da zamani ya kawo, a rayuwar Bahaushe ta yau da kullum. Bisa faruwar abubuwa, kamar cuɗanya da wasu ƙabilu. A inda aka samu shigowar baƙin al’adu, sannan kuma suka yi tasiri, Haka kuma zuwan ilmin boko shi ma ya yi tasiri ƙwarai a kan zumuncin Bahaushe. Don kuwa ya zo da wasu ɗabi’u, sannan ya kuma kawar da wasu ɗabi’u da a ka gada kaka da kakanni.Misali zaman gidan haya da wasu ƙabilu,sannan kuma ɗaki ɗaya ko ciki da falo.
Baya ga waɗannan kuma, sai wasu dalilai kuma da suka ƙara kawo matsaloli ga harkar zumunci, sun haɗa da yanayi tattalin arziki, ci gaban zamani, sannan kuma sai gurɓacewar hali da sauransu.
Zumunci ya fuskanci babbar matsala ta fuskar Hulɗar yau da kullum, musamman da aka durƙusar da jama’a da dama. Kamar lalacewar harkar nama,da kasuwanci, da kuma faɗuwar darajar naira. Wannan al’amari ya bugi kowa, don haka ne, sai ya sa kowa yana ta kansa. Kasancewar kowa a cikin irin wannan hali,na talauci, sai ya kawo wasu abubuwa sababbi waɗanda da ba a sansu ba. Kamar rowa,da ƙyamar haihuwa,da gudun dangi. Haka kuma ana iya cewa ya kori wasu abubuwa waɗanda da yake an san Bahaushe da su. Kamar taimakawa mabuƙata, da suka haɗa da ƴan ‘uwa ne, ko bare? da aka san Bahaushe da shi. To dalilin wannan durƙushewar da tattalin arziki ya yi, sai ya kawar da wannan. Don kuwa ya zama dole, saboda ya ya mutum ya iya da kansa? balle har ya ji da ɗaukar nauyin ɗan uwa?. Domin haka sai aka samu giɓi a tsakanin ƴan uwa, ko maƙwabta. Musamman masu hannu da shuni, wannan kuwa ya ƙara nesanta jama’a da dama da sauran ƴan uwa da abokan arziki.
Wanda babu shakka ya kawo lalacewar zumunci a wurare da yawa. Domin sau da yawa kyauta na ƙara qulla zumunci,rowa kuma na tsinka shi. A halin da ake ciki a wannan zamani ba maƙwabci ba, kai ko da ɗan uwa ne, ko kuma malami ne yanzu in ya hori yaro, sai ka ga an nuna ɓacin rai. Wai cewar ya tsargi yaron ko ya sa masa ido ne ,ba domin gyara halin yaron ne ya hore shi ba. Bayan haka kuma, sai wani dalilin kuma da ya kawo gurɓatar hali shi ne kuwa, rashin girmama na gaba. Wanda shi ma ya ƙara durƙusar da zumunci ƙwarai da gaske. Domin idan aka dubi baya a zamanin da, za mu ga cewar an san Bahaushe da girmama na gaba da shi.
Don ba a gida ɗaya ba, ko a unguwa ɗaya ake ,da zarar a ka ce ga wani babban wanda ake girmama shi. Haka kuma da zarar babba ya yi magana a kan wani abu zai yi a saɓa. Duk kuma abin da ya hukunta, ko mene ne ya zauna, babu mai tayarwa, saboda irin matsayin sa.
Bayan haka kuma, a da akan samu biyayya a tsakanin ƴan uwa kamar wa (yaya) ya na da iko a kan ƙaninsa. Ma’ana in ya yi hukunci ta zauna. Haka shi kuma ƙanin ba shi da ikon ya yi jayayya, don biyayya tare da girmamawa.
Haka kuma yake har akan Ƴaƴansu. Shi kuma wannan na da ikon yin hukunci da na ƴan uwa, babu wata fargaba,don ya san ya fi ƙarfin abin. Kai ko babu jinin dangantaka a tsakani, ko ta abota ta haɗa mutum da iyaye wani. To sai ka samu ana girmama, wannan mutum a matsayin uba. A wannan zamani abin ya zamanton saɓanin haka. Gurɓacewar halayen mutane, wanda ya sa suka yi watsi da waɗannan lamuran ya sa zumunci da aka sani a tsakanin Hausawa ya yi rauni. Kowa kansa ya sani, to amma sai wasu na ganin cewa ci gaba ne.
GURƁACEWAR HALI
Zumunci ya samu nakasa ta dalilin gurɓatar hali da aka samu a cikin al’ummar Hausawa. Don kuwa a da an san Bahaushe da wasu halaye, kamar kunƴa, da girmama na gaba, da rungumar juna, ko ƙaunar juna, da ɗaukar ƙaddara da Sauransu. Bahaushe an san shi da kunƴa,(na nufin jin nauyi,tare da kamun kai), da kawaici, ko kara (kawar da kai,a kan wasu al’amura) waɗanda a yanzu sun ɓace gaba ɗaya.
Wannan ɓacewa kuwa ya taimaka da gaske wajen gurɓatar halayen Bahaushe a yau. Don kuwa a zamanin da, sai ka iske mutum na da ikon ya yi hukunci akan ɗan wani. Ma’ana in ya ganshi ya na abin da ba daidai ba, sai ya hukuntashi ba tare da fargabar ko iyayen yaron zasu nuna ɓacin ransu ba.Ta dalilin wannan shi ya kawo kyautatuwar tarbiya a zamanin da, saboda an ɗauka ɗa na kowa ne; kuma haƙƙin kowa ne, ya kula da ɗan wani kamar yadda zai kula da nasa.
Masu hikima na cewa, “ka ƙi naka duniya ta so shi, ka so naka duniya ta ƙi shi” to wannan ya nuna a sarari irin yadda rayuwar Bahaushe take a da. A yanzu maganar kunya ko kawaici ko kara sun ɓace.
Sannan kuma son Ƴaƴa ya yi yawa, kowa ba ya son a taɓa ɗansa. Domin kuwa, wani ko dai dai da tsawa in ka yi wa ɗansa, sai ya tuhumeka kan wane dalili ne za ka matsa wa yaronsa?. A wani lokaci ma in har ba’a yi sa’a ba, sai abin ya kai su ga tashin hankali, ko kuma wani lokaci har ya kai su zuwa ga hukuma, watan kamar ƴan sanda ko Alkali.
An nan an samu akasin ɗabi’un da a ka Bahaushe da su, don kuwa a zamani da ana kawar da kai a kan ɗa, amma yanzu kowa nasa ya sani. Ma’ana son Ƴaƴa shi ya sanya zumunci ya naƙasa. Saboda gaba ɗaya an saki layi sai bin son zuciya.
Gurɓacewa hali ya zama kamar ci gaban mai haƙar rijiya ne, don kuwa babu inda za a in dai har ana cikin wannan hali. Bugu da ƙari a zamanin da, an san Bahaushe da rungumar juna, ko kuma a ce ƙaunar ɗan uwansa. Don kuwa in aka ce ga abu ya samu ko ya faru ga ɗan uwa.To lallai su ma danginsa za su nuna damuwarsu, a kan wannan al’amari, saboda za su yi iyakar ƙoƙarinsu, sai sun ga inda ƙarfinsu ya ƙare.
Ko da yake yanzu abubuwa sun sauya, domin kuwa duk wanda ka samu zaka iske shi ma yana da al’amarin da ya dameshi. Da zarar garin Allah ya waye zaka samu kowa ya kama gabansa, sai ɗai ɗai ne, zaka ga wai suna lura ko biyawa ta kan ƴan uwa,sai dai kowa ya yi ta kansa. Wanda yake wannan wata sabuwar rayuwa ce, kuma baquwa da Turawa suka kawo mana.
BAƘIN AL’ADU
Zumunci ya fuskanci matsaloli masu ɗimbin yawa a wannan zamani. musamman saboda cuɗanyar al’ummar Hausawa da wasu ƙabilu, ya sa dalilin haka aka samu surkin al’adun Bahaushe da baƙin al’adu don haka ne sai aka samu tasirin baƙin al’adu akan al’adun Bahaushe kamar kunya, taimakon juna da tausayi da sauransu.
A inda ko dai suna gurɓata, ko kuma ma suka ɓace gaba ɗaya. Sai baƙin suka maye gurbin su. Bisa ga yadda aka san Bahaushe a al’adunsa akwai kunƴa wadda ita ce takan yi masa takunkumi yin wasu abubuwa.
Wannan kuwa zai iya haɗawa da kawaici kan wasu abubuwa. Kamar yadda wata karin magana ta ce “Ɗa na barin halal don kunya” manufa shi ne ko da wannan abu haƙƙinka ne, to ka na iya kau da kai don kunƴa, zamu iya dangantashi da sha’ani ƴaƴa.
Domin a da ɗa dai na kowa ne, ko ɗan uwa ko amini, ko maƙwabci, ko malami. Kai, ko da ma wani Babba ne, a unguwa yana da ikon ya tsawatarwa yaro, kai har horo ma idan ta kama. Ban da yanzu, abin ba haka yake ba, saboda cuɗanya da wasu al’umma, sai aka samu akasi.
A yanzu duk wanda ya taɓa ɗan wani, to sai ka ji ana kai ruwa rana. A wani lokaci kuma har, sai kaga abu ya kai ga zuwa Alkali akan maganar Ƴaƴa, ko kuma kaga faɗan yara ya juye zuwa na Manƴa.
A zamanin da an san Bahaushe da rungumar juna wato taimakon ɗan uwa ta kowace fuska, a inda sai inda ƙarfinsa ya ƙare. Sannan kuma wata karin magana mai nuna cewar “ Naka naka ne ko bai maka aiki komai,” sannan Bahaushe ya yarda da ra’ayin nan mai cewa “namu ya samu sai ci”. Manufa shi ne, in Allah ya wadata ɗan uwa, to ɗan uwansa ya warke ke nan, saboda shi ne zai shaida. Malam Bahaushe ya kuma ƙara cewa “ai Babba juji ne” don haka dole ne ya ɗauki nauyin na ƙasa da shi. Sannan kuma wata karin magana mai cewa “kowa ya taimaki wani Allah na taimakonsa”
Yanzu zamani ya sauya gaba ɗaya, saboda haka Bahaushe ya tsinci kansa cikin wani hali na rashin sanin tabbas.
Bisa dalilin shigowar al’adar Malam Bature. Wanda shi a rayuwa irin tasa, bai yarda da tsari irin na Malam Bahaushe ba. Shi abin da ya fi amincewa shi ne, kowa tashi ta fissheshi, ko kuma muce daga ƙwauri sai gwiwa. A nan manufa shi ne daga shi sai ƴaƴansa da matarsa, a wani lokaci kuma da karensa. Shi bai yarda da ya ɗauki nauyin kowa ba, kai ko da mahaifansa in suka tsufa, sai ya kai su gidan gajiyayyu, sai dai ya rinƙa kai masu ziyara daga lokaci zuwa lokaci.
ZAMA DA MAƊAUKIN KANWA
Wannan irin dogon zama da aka yi, na shekaru masu yawa. Shi ne ya haifar da abubuwa da yawa da suka yi tasiri a kan rayuwar Bahaushe gaba ɗaya. Shi wannan irin tasirin kuwa, zamu iya karkasa shi zuwa kashi huɗu ko kuma su mutanen kamar haka:
Akwai mutanen da tasiri ya yi masu jirwaye suka yi dabbare- dabbare.
Akwai mutane da suka yi rabi da rabi kamar ragon uda, ko akuya mai gyauto(gefe rabi fari, rabi baƙi).
Akwai mutane da suka yi baƙi-baƙi.
Akwai mutanen da suka rikiɗe gaba ɗaya sun yi baƙiƙƙiirin. Sun ƙuna ba su gudun [[ƙauri]]. Kowane daga cikinsu ba ya rasa dalili da ya sanya shi zama hakan;
1. Rukunin mutane na farko su basu yi boko ba, amma sun fi ƴan bokon zaƙewa.
2. Rukunin mutane na biyu, ana iya samun ƴan boko zalla watau waɗanda suka yi karatun zamani kuma suka ɗauki ra’ayin boko, amma kuma suna gaurayawa da al’adunsu.
3. Rukunin na uku ,su ne boko sana’a, suna cin moriyar ta, amma ba su dulmiya ba.
4. Rukunin mutane na huɗu su ake kira boko aƙida, kuma tunanin su yafi na Bature, tun da su rayuwarsu ta yi ban –tafin- makafi da
==Hotuna==
<gallery>
File:Berkawan_dalam_kesukaan.jpg|Yara na sada zumunta
File:30_years_loving_my_friends.jpg|Shekara 30 da zumuncinsu a matsayin Abokai
</gallery>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
dwhnms85yn656pivq3btq9j6t7f911n
Yaudara
0
18897
877508
514836
2026-07-05T22:12:53Z
~2026-32889-24
45473
gyara
877508
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Wikimania2019 heart icon.svg|thumb|zuciyan da Ake yaudara]]
'''Yaudara:''' wata abu ce mara daɗi kuma mara ƙyau, yaudara ta kasance abu mai ɗaci, ga wanda aka yiwa kuma abu ce da addinai ba su yarda da ita ba kuma suka yi hani da ayi ta, yaudara dai a yanzun ta zama ruwan dare domin zamu iya cewa kowane ɓangare yanzun yaudara ta ɓulla duk da ba abu bace mai kyau.
Asali ita yaudara dai anfi sanin tane a tsakanin masoya inda takan haifar da matsaloli da dama ga masoyin da aka yaudara walau mace ko namiji, to amman yanzun zamu iya cewa duk wata hulda ta mutum da mutum walau wacce ake iya gani ko akasin haka to yaudara takan iya shigowa ciki.
==Inda akafi yin yaudara==
*A wajen soyayya
*Wajen kasuwanci
*Wajen karatu
Da dai sauran su
==Abinda yaudara ke haifarwa==
Akwai abubuwa da dama da yaudara kan haifar musamman ga wanda aka yaudara saboda takaici da kuma ɗacin abinda aka masa.
* Bugun zuciya
* Lalacewar kasuwanci
* Rashin lafiya mai tsanani
Da dai sauran su<ref>https://hausadictionary.com/yaudara</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
ln4rz4tvovb3eecr9zqv3mfjyj3w43o
Awer Mabil
0
21654
877562
708696
2026-07-06T07:17:56Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Awer Bul Mabil''' (an haife shi a ranar 15 ga watan Satumbar shekarar 1995) shi ne ƙwararren ɗan wasan ƙwallon [[Ɗan wasan ƙwallon ƙafa|ƙafa ta]] [[Asturaliya|Australiya]] ɗan asalin Sudan ta Kudu wanda ke wasa a matsayin dan wasan gefe na FC Midtjylland da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Australiya.
Mabil ya buga wasan ƙwallon ƙafa na matasa a Cibiyar Horar da Nationalasashe ta Kudu da kuma tare da Adelaide United . Ya fara zama dan wasa na farko a Campbelltown City, kafin ya fara buga wasa a cikin A-League na Adelaide United a shekara ta 2013.<ref>KRPF. "General Information". Home. Retrieved 2017-07-03</ref>
== Rayuwar farko ==
[[Fayil:AUS-SYR 20190116 Asian Cup 7.jpg|thumb|Awer Mabil]]
Awer Bur Mabil an haife shi ne ga iyayen [[Sudan ta Kudu]] a Kakuma, wanda ke arewa maso yammacin [[Kenya]].<ref>Our Schools." [[Kativik School Board]]. Retrieved on September 23, 2017.</ref> Shi da danginsa sun zauna a sansanin 'yan gudun hijira na Kakuma har zuwa shekara ta 2006 lokacin da suka koma Australia. Ya fara buga kwallon kafa a sansanin tun yana dan shekara 5, yana mai cewa: "Za mu fita waje kawai mu fara taka leda. Ba shi da tsari kuma akwai sauran abin yi da za a yi. ”
== Klub din ==
Adelaide United ce ta sanya hannu kan Mabil a cikin A-League a shekara ta 2012 daga Campbelltown City a FFSA National Premier League bayan Mabil ya nuna wasanni da yawa da ke nuna saurin sa da kwarewar dribbling don ya fi karfin masu [[Mai buga baya|tsaron baya da]] yawa a FFSA National Premier League. Mabil ya fara buga wasan farko ne a Adelaide United a ranar 11 ga watan Janairun shekara t 2013 a wasan A-League na 2012-13 da Perth Glory. Ya zira kwallon sa ta farko a wasan da suka sha kashi a hannun Wellington Phoenix a wasan zagaye na 17 a zagaye na 17 na kakar shekara ta 2013 zuwa 14 A-League, bayan da ya dawo a matsayin na biyu.
=== FC Midtjylland ===
A watan Yulin shekarar 2015, Mabil ya sami nasarar komawa kulob din Superliga na Danish, FC Midtjylland don farashin canjin da aka ruwaito ya zarce AU $ 1,300,000 Awer Mabil ya fara buga wa Super Midliga ta [[Denmark]] wasa a kungiyar FC Midtjylland a ranar 16 ga watan Oktoban shekarar 2015 da Randers FC a MCH Arena a cikin Herning a matsayin mai maye gurbin minti na 83 don Daniel Royer .
A 22 ga watan Oktoba shekarar 2015, Mabil ya buga wasan farko na UEFA Europa League a gida zuwa Napoli, yana zuwa don Mikkel Duelund a minti na 73
==== Lamuni ga Esbjerg fB ====
A watan Agusta shekarar 2016, an ba Mabil rance ga Esbjerg fB don ba shi damar samun ƙarin lokacin wasa da haɓaka. Mabil ya fara taka leda ne a ranar 8 ga watan Agusta shekarar 2016, ya fara wasan da AGF amma an kore shi daga fili a minti na 44. Esbjerg ya koma cikin rukunin farko na Danish, kuma Esbjerg ya ba da sanarwar cewa Mabil na ɗaya daga cikin 'yan wasa tara da za su bar ƙungiyar. <ref>[http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/ni-spillere-paa-vej-ud-i-esbjerg/ Ni spillere på vej ud i Esbjerg], bold.dk, 30 May 2017</ref>
==== Lamuni ga Paços de Ferreira ====
A watan Yulin shekarar 2017, an ba da rancen Mabil zuwa Paços de Ferreira don ba shi damar ci gaba da samun damar farko. Paços de Ferreira ya sake faduwa a karshen kaka ta 2017-18 na Firayim Minista na Laliga, duk da haka Mabil ya burge yayin da yake karbar lamuni sau biyu kuma ya ba da karin taimako 3 a wasanni 26 da ya buga.
=== Komawa zuwa FC Midtjylland ===
Mabil ya fara taka leda sosai lokacin da ya dawo Denmark, ya zira kwallaye a raga sannan ya yi rijistar taimaka biyu a wasanni shida da ya fara a kakar. A ranar 11 ga watan Nuwamba, Mabil ya zira kwallaye biyu kuma ya kara biyu a wasan da Midtjyllands ta doke Vejle BK da ci 5-0, inda ya zira kwallaye hudu a raga ya kuma ci takwas. A ranar 30 watan Satumba shekarar 2020, ya taimakawa burin Sory Kaba tare da gicciye a wasan da 4-1 ta doke Slavia Prague a wasan zagayen wasa na gasar cin kofin zakarun Turai na shekarar 2020-2021 wanda ya cancanci FC Midtjylland don wasan farko na UEFA Champions League . Ya ci kwallonsa ta farko a gasar zakarun Turai a ranar 25 ga watan Nuwamba a waccan shekarar a kan Ajax daga bugun fenariti a wasan da ci 3-1.
== Ayyukan duniya ==
A watan Agusta shekarar 2013, Australiya ta kira Mabil don Gasar COTIF a L'Alcúdia, [[Ispaniya|Spain]]. FFA ta yi amfani da gasar don shirya 'yan wasa don nasarar nasarar cancantar cancantar su ta Championship ta 2014 AFC U-19 .
A watan Maris na shekarar 2014, FIFA ta ba shi izinin yin wasa ga Australia bayan aikin shekara guda don samun takardar shaidar haihuwa da kuma samun keɓewa daga dokokin cancantar FIFA.
Ya buga wa Australia wasa a shekarar 2014 AFC U-19 Championship, yana wasa a dukkan wasanninsu uku, abokan hamayyar su ne [[Uzbekistan]], United Arab Emirates da Indonesia.
After showing impressive form with FC Midtjylland, Mabil was called up to the senior team for the first time. Participating in the Socceroos first training camp under new coach Graham Arnold.
A ranar 16 ga watan Oktoba shekarar 2018 Mabil ya fara buga wa Australia wasan farko a karawa da Kuwait a wasan sada zumunci na kasa da kasa a filin wasa na Al Kuwait . Mabil ya shigo hutun rabin lokaci ne ya maye gurbin Mathew Leckie kuma ya zira kwallon farko ga babbar kungiyar a minti na 88 don ba Australia damar cin ta hudu kuma ta karshe a wasan da suka doke Kuwait da ci 4-0 a wasan farko na Graham Arnold na biyu tare da kungiyar kasar Australiya. Tomi Juric da Thomas Deng ne suka taimaka wa kwallon ta Mabil. Mabil ya yi bikin cin kwallon ne tare da aboki na yarinta da wani dan gudun hijirar Sudan ta Kudu Deng, wanda shi ma ya fara buga wa Australia tamaula. Awer ya sadaukar da burin, bayan wasan, ga mahaifiyarsa.
== Kididdigar aiki ==
=== Kulab ===
{{Updated|25 March 2021}}<ref>{{Soccerway|accessdate=11 January 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Kulab
! rowspan="2" | Lokaci
! rowspan="2" | Rabuwa
! colspan="2" | League
! colspan="2" | Kofi <ref group="lower-alpha">Includes appearances in the Australian [[FFA Cup]], Danish [[Sydbank Pokalen]] and Portuguese [[Taça de Portugal]]</ref>
! colspan="2" | Nahiya
! colspan="2" | Sauran
! colspan="2" | Jimla
|-
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
! Ayyuka
! Goals
|-
| rowspan="4" | Adelaide United
| 2012–13
| rowspan="3" | A-League
| 5
| 0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| 5
| 0
|-
| 2013-14
| 21
| 2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| 21
| 2
|-
| 2014-15
| 21
| 6
| 3
| 1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| 24
| 7
|-
! colspan="2" | Jimla
! 47 <ref group="lower-alpha">Includes both appearances in the A-League [[A-League#Regular season|regular season]] and [[A-League#Finals series|finals series]]</ref>
! 8
! colspan="2" | -
! colspan="2" | -
! colspan="2" | -
! 50
! 9
|-
| rowspan="5" | FC Midtjylland
| 2015-16
| rowspan="4" | Superliga
| 6
| 0
| 1
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | -
| 9
| 0
|-
| 2018–19
| 30
| 6
| 1
| 0
| 5 <ref group="lower-alpha">Includes 4 appearances in the [[2018–19 UEFA Europa League#Third qualifying round|Europa League third qualification and play-off rounds]] and 1 appearance in the [[2018–19 UEFA Champions League#Second qualifying round|Champions League second qualification round]]</ref>
| 0
| colspan="2" | -
| 36
| 6
|-
| 2019-20
| 34
| 8
| 0
| 0
| 2 <ref group="lower-alpha" name="UEL">Appearances in the [[UEFA Europa League|Europa League]]</ref>
| 0
| colspan="2" | -
| 36
| 8
|-
| 2020–21
| 21
| 1
| 3
| 0
| 10 <ref group="lower-alpha" name="UCL">Appearances in the [[UEFA Champions League|Champions League]]</ref>
| 2
| colspan="2" | -
| 34
| 3
|-
! colspan="2" | Jimla
! 91
! 15
! 5
! 0
! 19
! 2
! colspan="2" | -
! 115
! 16
|-
| Esbjerg fB (lamuni)
| 2016-17
| Superliga
| 25
| 4
| 0
| 0
| colspan="2" | -
| 4 {{Efn|Appearances in [[2016–17 Danish Superliga#Relegation play-offs|Superliga relegation play-offs]]|name=CPO}}
| 0
| 29
| 4
|-
| Paços de Ferreira (aro)
| 2017–18
| Firayim Minista na La Liga
| 26
| 2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| 3 <ref group="lower-alpha">Appearances in the Portuguese [[Taça da Liga]]</ref>
| 1
| 29
| 3
|-
! colspan="3" | Jimlar aiki
! 189
! 28
! 8
! 1
! 19
! 2
! 7
! 1
! 223
! 32
|}
=== Na duniya ===
{{Updated|match played on 11 June 2021}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |Ostiraliya
|-
! Shekara
! Ayyuka
! Goals
|-
| 2018
| 4
| 2
|-
| 2019
| 10
| 2
|-
| 2021
| 2
| 0
|-
! Jimla
! 16
! 4
|}
=== Manufofin duniya ===
{{Updated|match played 15 January 2019}}. Australia score listed first, score column indicates score after each of his goal.
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
!A'a
! Kwanan wata
! Wuri
! Hoto
! Kishiya
! Ci
! Sakamakon
! Gasa
|-
! scope="row" | 1
| 16 Oktoba 2018
| Filin wasa na Al Kuwait, [[Kuwaiti (birni)|Kuwait City]], Kuwait
| align="center" | 1
|</img> Kuwait
| align="center" | '''4''' –0
| align="center" | 4-0
| rowspan="2" | Abokai
|-
! scope="row" | 2
| 30 Disamba 2018
| Maktoum bin Rashid Al Maktoum Stadium, [[Dubai (birni)|Dubai]], United Arab Emirates
| align="center" | 4
|</img> Oman
| align="center" | '''3''' –0
| align="center" | 5-0
|-
! scope="row" | 3
| 11 Janairu 2019
| Filin wasa na Rashid, Dubai, Hadaddiyar Daular Larabawa
| align="center" | 6
|</img> Falasdinu
| align="center" | '''2''' –0
| align="center" | 3-0
| rowspan="2" | 2019 AFC Kofin Asiya
|-
! scope="row" | 4
| 15 Janairu 2019
| Filin wasa na Khalifa bin Zayed, Al Ain, United Arab Emirates
| align="center" | 7
|</img> Siriya
| align="center" | '''1''' –0
| align="center" | 3-2
|}
== Daraja ==
=== Kulab ===
'''Adelaide United'''
* Kofin FFA : 2014
'''Midtjylland'''
* Superliga ta Danish : 2019–20
* Kofin Danish : 2018–19
=== Kowane mutum ===
* Playerungiyar Matasan Nationalasa ta Gwarzon Gwarzo: 2012–13 <ref>[http://www.watoday.com.au/sport/a-league/rojas-makes-ffa-awards-history-20130415-2hw4q.html Rojas makes FFA awards history] WAToday.com.au</ref>
* FFA U20 Gwarzon Gwarzon Namiji na Shekara : 2014
== Manazarta ==
== Hanyoyin haɗin waje ==
* Awer Mabil at WorldFootball.net
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Kenya]]
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Asturaliya]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
<references />
fb2ldsfqzs7peaf5cc9dosj0daj7glc
Daniel Arzani
0
21879
877561
715400
2026-07-06T07:17:14Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Daniel Arzani''' (Persian; An haife shi 4 ga watan Janairu shekara ta alif ɗari tara da casa'in da tara miladiyya 1999) ya kasan ce shi ne ɗan wasan kwallon kafa ta [[Kwallan Kwando|Australiya]] wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai buga kai tsaye da kuma ɗan wasan gefe na [[Manchester City F.C.|Manchester City]], da kuma ƙungiyar ƙasashen Australiya.
=== Sydney FC ===
[[Fayil:Argentina 0 v Australia 2 - Tokyo 2020 - 1.jpg|thumb|Daniel Arzani]]
Daniel Arzani ya bugawa qungiyar kwallon kafa ta Sydney FC a shekarar 2016.
=== Melbourne City FC ===
==== 2016-17 kakar ====
Arzani ya fara buga wa Melbourne City wasa ne a shekarar 2016. <ref name="soccerway">{{Soccerway|daniel-arzani/424432}}</ref> A ranar 28 ga watan Janairun shekarar 2017, Arzani ya ci wa Melbourne City Matasa kwallo a Babban Gasar da ta lashe Ƙungiyar Matasa ta Ƙasa ta 2016-17 A-League .
On 6 January 2018 during their 2017–18 season, Arzani was brought on as a substitute with the senior side and provided two assists in a 2–1 comeback win against Wellington Phoenix FC. He provided two more assists in his first senior start on 9 January against Perth Glory FC. Arzani scored his first A-League goal on 25 January 2018 against Newcastle Jets FC. After just four starts from his club's 18 league games, Arzani led his team for the most successful dribbles with 31. He won the A-League player of the month award for his performances in January. By April 2018, Arzani led the league in successful dribbles with 89, provided the most assists out of all under-23 players in the league, and was nominated for the A-League Young Footballer of the Year award. At the conclusion of the season, it was announced that he won the award. He was subsequently named in the A-League Team of the Season. In July 2018, Arzani won the Harry Kewell Medal for the best Australian male under-23 player.
=== Manchester City ===
[[Fayil:Daniel Arzani training December 2023 (cropped).jpg|thumb|Daniel Arzani]]
A ranar 9 ga watan Agustan 2018, Arzani ya tashi daga Melbourne City zuwa kungiyar kwallon kafa ta [[Manchester City F.C.|City City]] tare da sabon kulob dinsa wanda ke nuna cewa suna da niyyar ba da shi ga wani bangare.
==== Lamuni ga Celtic ====
A ranar 17 ga Agusta 2018, an ba da rancen Arzani ga zakarun Scotland Celtic a kan yarjejeniyar lamunin shekaru biyu. Arzani ya ci kwallaye don Celtic Academy a ranar 17 Satumba 2018 akan Aberdeen. Manajan Brendan Rodgers ne ya ba shi ƙungiyar sa ta farko a karon farko a ranar 31 ga watan Oktoba 2018 a wasan Firimiya na Scotland da Dundee. Ya sha wahala Sosai ACL wacce ta tsage a karon farko, ta hana shi buga Kofin Asiya na 2019 na AFC da sauran lokacin Celtic, da kuma Gasar 2020 AFC U-23. <ref name="u23">https://wwos.nine.com.au/football/arzani-s-knee-rehab-going-slowly-arnold/9b0e0f31-295f-4cdb-86f2-e5009699044b</ref> Arzani ya dawo daga rauni a ranar 17 Gawatan Satumba 2019 a wasan Celtic da Hibernian . <ref>https://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-news/daniel-arzani-makes-celtic-return-20082980</ref> Ya sake dawowa ƙungiyar farko ta Celtic a ranar 18 ga Janairun 2020 a karkashin mai kula da ƙungiyar Neil Lennon a wasan gasar cin kofin Scottish da Partick Thistle.<ref>https://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-news/partick-thistle-vs-celtic-live-21306968</ref> Arzani zira karshe burin for Celtic a wani asusun ajiyar dace da Turanci Championship gefen Middlesbrough ranar 11 ga Fabrairu 2020.<ref>https://www.glasgowtimes.co.uk/sport/18233251.watch-daniel-arzani-finishes-brilliant-team-move-celtic-academy-1-1-middlesbrough-draw/</ref>
A ranar 7 ga watan Agusta 2020, Arzani ya koma ƙungiyar FC Utrecht ta Dutch Eredivisie a matsayin aro kafin kakar wasan ta 2020 zuwa 21.<ref>https://theworldgame.sbs.com.au/socceroo-arzani-joins-fc-utrecht-on-loan</ref> Ya fara buga wa ƙungiyar wasa a wasan sada zumunta da Go Ahead Eagles washegari 8 gawatan Agusta 2020. Ya ba da taimakonsa na farko ga ƙungiyar a wasan sada zumunci da ya buga da AFC Ajax a Johan Cruyff Arena a ranar 13 gawatan Agusta 2020 kuma ya fara wasan farko na Eredivisie a wasan su na farko a VVV-Venlo a ranar 18 ga Satumba 2020.<ref> https://www.skysports.com/football/vvv-venlo-vs-utrecht/431750</ref> Yana da taimakon farko a Eredivisie daga wani kusurwa a ranar 27 Satumba Satumba 2020 yayin wasan sa na gaba da RKC Waalwijk. Daga baya Arzani ya fara buga Jong Utrecht a karon farko a ranar 19 ga Oktoba 2020 a kan Jong Ajax kafin ya fara buga gasar cin Kofin Dutch a babbar ƙungiyar da FC Dordrecht a kan 27 Oktoba 2020 tare da taimakon Sander van de Streek.<ref>http://www.football-oranje.com/knvb-cup-first-round-twente-out-as-utrecht-and-heerenveen-progress/</ref> Arzani ya ci wa Jong Utrecht kwallonsa ta farko a ranar 4 ga Disambar 2020 a wasan laliga da Almere City FC.<ref>https://www.espn.com/soccer/match?gameId=574669</ref>
A ranar 26 ga Janairun 2021, Arzani ya koma AGF a Danish Superliga a matsayin aro a lokacin kakar 2020 zuwa 21 . Ya ci kwallo a wasan farko da kulob dinsa ya buga a wasan sada zumunci da AC Horsens a ranar 3 ga Fabrairu 2021 kuma ya fara buga wasan farko da Lyngby a ranar 7 ga Fabrairu 2021.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.agf.dk/klubben/nyhedsarkiv/2021/februar/reservetest-mod-ach/ |access-date=2021-06-29 |archive-date=2021-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210203151750/https://www.agf.dk/klubben/nyhedsarkiv/2021/februar/reservetest-mod-ach/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.espn.com/soccer/matchstats?gameId=575824</ref> Ya fara wasan farko na Kofin Danish a wasa mai zuwa a ranar 10 ga Fabrairu da B.93 Copenhagen.<ref>https://amtsavisen.dk/artikel/det-dufter-af-pokalsemifinale-agf-tromlede-hen-over-b93-men-dummede-sig-i-overtiden</ref> Arzani ya buga wasanni biyu a kungiyar a cikin watan farko, inda ya ci kwallaye biyu a raga.<ref>https://www.sportingnews.com/au/football/news/has-daniel-arzani-hit-another-dead-end-in-denmark-with-agf/1d5wz0vityk0m1cuv4zqudkgxh</ref> Ya buga wasansa na karshe na wannan kakar a ranar 28 ga Mayu 2021 a wasan share fage na Turai da AaB, yana taimakawa tawagarsa ta kai zagayen cancanta na gasar UEFA Europa Conference League ta farko.<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/602877</ref>
=== Matasa ===
Arzani ya buga wa [[Asturaliya|Australia]] wasa a matakin ‘yan kasa da shekaru 17, a karkashin shekaru 20 da kuma 23, kuma an kira shi cikin gasar cin kofin kwallon kafa ta duniya ta AFC U-16 ta Australia da kuma kungiyar FIFA U-17 ta 2015. Saboda al'adunsa na [[Iran]], Arzani ya cancanci wakiltar Iran da Australia a matakin duniya. A watan Fabrairun 2018, Arzani ya bayyana cewa ya fi karkata ga wakiltar Australia kan Iran .
Arzani ya dawo cikin kungiyar 'yan kasa da shekaru 23 a cikin watan Oktoba na 2019 don shirye-shiryen neman cancantar shiga gasar Ostiraliya gabanin Gasar 2020 AFC U-23.<ref>https://www.espn.com/football/story/_/id/27762931/arnold</ref> Manajan Graham Arnold ya ce Arzani ba zai buga gasar ba saboda ci gaba da murmurewa da yake yi kafin ya lura cewa za a iya kara shi a cikin kungiyar Olimpia idan Ostiraliya ta tsallake.<ref name="u23"/><ref>https://www.espn.in/football/australia-aus/story/4036871/celtics-daniel-arzani-eyes-olyroos-return-should-they-get-to-tokyo</ref>
Arzani ya ci kwallonsa ta farko a kungiyar 'yan kasa da shekaru 23 a ranar 12 ga Yuni 2021, inda ya ci kwallo biyu a wasan sada zumunci da Mexico a lokacin shirye-shiryen gasar Olympic a Marbella.<ref>https://www.socceroos.com.au/news/watch-australia-u23-v-mexico-u23-marbella-friendly-match</ref><ref>https://www.socceroos.com.au/news/arzani-scores-brace-australia-u23s-suffer-tough-defeat-mexico</ref> A ranar 28 ga Yuni 2021, an sanya Arzani a cikin tawagar Olyroos ta Olympics.<ref>https://www.socceroos.com.au/news/arzani-tokyo</ref>
=== Babban ===
Yana dan shekara 19, an kira Arzani cikin tawagar farko ta Ostiraliya [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]] a ranar 7 ga watan Mayu 2018. Ya fara buga wa Australia wasa na farko a matsayin minti na 84 a madadin Mathew Leckie a wasan sada zumunci da Czech Republic a ranar 1 ga Yuni 2018. An kira shi a cikin 'yan wasa na karshe na 23 na Bert van Marwijk don gasar cin kofin duniya ta 2018 washegari, ya zama mafi karamin dan wasan Australiya a cikin tawagar Kofin Duniya da kuma karamin dan wasa gabadaya a Gasar cin Kofin Duniya ta 2018. Arzani ya ci kwallonsa ta farko ta kasa da kasa ga Australia minti daya bayan an sauya shi a wasan sada zumunci na gaba don nasarar da 2-1 ta doke Hungary a ranar 9 ga Yunin 2018. Ya fara buga gasar cin kofin duniya a ranar 16 ga Yuni 2018 a matsayin minti na 84th da ya buga da Faransa. Tun yana dan shekara 19 da kwanaki 163 ya zama dan wasa mafi karancin shekaru da ya taba bayyanar da Kofin Duniya ga Australia. An yi amfani da Arzani a matsayin maye gurbin duka wasannin Kofin Duniya uku da Faransa, [[Denmark]] da Peru .
== Salon wasa ==
An yaba wa Arzani saboda saurin saurin sa da iya wasan dribbling, mai iya taka leda a kowane ɓangare ko a bayan ɗan wasan. Ya buga wasan kwallon kafa da kwallon tun yana karami.
== Wajan kwallon kafa ==
=== Rayuwar mutum ===
Haihuwar a Iran ga Sima da John Arzani tare da dan'uwansa Ben, Daniel ya kaura zuwa Ostiraliya tare da danginsa yana dan shekara bakwai kuma an tashe shi a [[Sydney]] kafin ya koma [[Melbourne]] . Ya iya [[Turanci]] da [[Farisawa|Farisanci sosai]]. Arzani tsohon dalibi ne na Makarantar Sakandaren Samari ta Sydney da kuma Jami'ar La Trobe .
=== Tallafi ===
Arzani yana da kwangila tare da American wasanni na maroki Nike.
== Kididdigar aiki ==
=== Kulab ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Division
! rowspan="2" |Season
! colspan="2" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |FFA Centre of Excellence
| rowspan="2" |NPL Capital Football
|2014
|12
|1
|0
|0
| colspan="2" |–
|12
|1
|-
|2015
|8
|1
|0
|0
| colspan="2" |–
|8
|1
|-
! colspan="2" |Total
!20
!2
!0
!0
! colspan="2" |–
!20
!2
|-
| rowspan="3" |Melbourne City Reserves
| rowspan="2" |NPL Victoria 2
|2016
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|1
|0
|-
|2017
|5
|1
|0
|0
| colspan="2" |–
|5
|1
|-
! colspan="2" |Total
!6
!1
!0
!0
! colspan="2" |–
!6
!1
|-
| rowspan="3" |Melbourne City
| rowspan="2" |A-League
|2016–17
|6
|0
|1
|0
| colspan="2" |–
|7
|0
|-
|2017–18
|18
|2
|2
|0
| colspan="2" |–
|20
|2
|-
! colspan="2" |Total
!24
!2
!3
!0
! colspan="2" |–
!27
!2
|-
| rowspan="3" |Celtic (loan)
| rowspan="2" |Scottish Premiership
|2018–19
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2019–20
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!1
!0
!1
!0
!0
!0
!2
!0
|-
|FC Utrecht (loan)
|Eredivisie
|2020–21
|4
|0
|1
|0
|0
|0
|5
|0
|-
|Jong FC Utrecht (loan)
|Eerste Divisie
|2020–21
|6
|1
|0
|0
|0
|0
|6
|1
|-
|AGF (loan)
|Danish Superliga
|2020–21
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|2
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!57
!5
!6
!0
!0
!0
!61
!5
|}
=== Na duniya ===
: ''Kididdiga daidai kamar wasan da aka buga 8 Nuwamba 2018.''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |Ostiraliya
|-
! Shekara
! Ayyuka
! Goals
|-
| 2018
| 6
| 1
|-
! Jimla
! 6
! 1
|}
=== Manufofin duniya ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Manufofin duniya ta kwanan wata, wuri, hula, abokin hamayya, ci, sakamako da gasar
! scope="col" | A'a
! data-sort-type="date" scope="col" | Kwanan wata
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Hoto
! scope="col" | Kishiya
! scope="col" | Ci
! scope="col" | Sakamakon
! scope="col" | Gasa
|-
! scope="row" | 1
| 9 Yuni 2018
| Rukunin Groupama, [[Budapest]], [[Hungariya|Hungary]]
| align="center" | 2
|</img> Hungary
| align="center" | '''1''' –0
| align="center" | 1-2
| Abokai
|}
== Daraja ==
=== Kulab ===
'''Birnin Melbourne'''
* Youthungiyar Matasa ta :asa: 2016–17
=== Kowane mutum ===
* A-League Matashin Kwallon Kwallon Shekarar : 2017–18
* PFA A-League Team na Lokacin : 2017-18
* Lambar PFA Harry Kewell : 2017-18
== Hanyoyin hadin waje ==
* {{Soccerway|daniel-arzani/424432}}
* Daniel Arzani at CelticFC.net
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Asturaliya]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
9nb02fqb95g5lmfot8nav5dg135fuub
Wikipedia:Sabbin editoci
4
21908
877502
876589
2026-07-05T21:26:03Z
AmmarBot
13973
Sabunta shafin sabbin editoci
877502
wikitext
text/x-wiki
Wannan shafin ya na ƙunshe da sabbin editocin da sukayi rajista a Hausa Wikipedia. Robot yana sabunta wannan shafin duk bayan wasu sa'o'i. Kada ku gyara wannan shafin, duk chanjin da akayi, robot zaya yi overwriting din shi a lokacin sabunta shafin.
{| class="wikitable sortable"
!Numba
!Edita
!Gudummuwa
!Lokacin rajista
|-
|1
|[[User:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]]
|[[Special:Contributions/HaxelKaszëba|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|2
|[[User:JODOR1981|JODOR1981]]
|[[Special:Contributions/JODOR1981|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|3
|[[User:Hwyaden fach|Hwyaden fach]]
|[[Special:Contributions/Hwyaden fach|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|4
|[[User:Woaoaoawr|Woaoaoawr]]
|[[Special:Contributions/Woaoaoawr|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|5
|[[User:Jnbloss|Jnbloss]]
|[[Special:Contributions/Jnbloss|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|6
|[[User:Awagana|Awagana]]
|[[Special:Contributions/Awagana|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|7
|[[User:Abunihla001|Abunihla001]]
|[[Special:Contributions/Abunihla001|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|8
|[[User:CoreTechLogic|CoreTechLogic]]
|[[Special:Contributions/CoreTechLogic|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|9
|[[User:Nafiu ibrahim|Nafiu ibrahim]]
|[[Special:Contributions/Nafiu ibrahim|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|10
|[[User:Anishnaabslay|Anishnaabslay]]
|[[Special:Contributions/Anishnaabslay|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|11
|[[User:Endistic|Endistic]]
|[[Special:Contributions/Endistic|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|12
|[[User:C.B cartoons|C.B cartoons]]
|[[Special:Contributions/C.B cartoons|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|13
|[[User:Rob Sargsyan|Rob Sargsyan]]
|[[Special:Contributions/Rob Sargsyan|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|14
|[[User:Dorotheoio|Dorotheoio]]
|[[Special:Contributions/Dorotheoio|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|15
|[[User:Transporange|Transporange]]
|[[Special:Contributions/Transporange|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|16
|[[User:Yandaman|Yandaman]]
|[[Special:Contributions/Yandaman|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|17
|[[User:Birdcreator|Birdcreator]]
|[[Special:Contributions/Birdcreator|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|18
|[[User:Rafa2514|Rafa2514]]
|[[Special:Contributions/Rafa2514|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|19
|[[User:Ramceey|Ramceey]]
|[[Special:Contributions/Ramceey|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|20
|[[User:Marmi7|Marmi7]]
|[[Special:Contributions/Marmi7|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|21
|[[User:Yusuf2033|Yusuf2033]]
|[[Special:Contributions/Yusuf2033|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|22
|[[User:Lluis tgn|Lluis tgn]]
|[[Special:Contributions/Lluis tgn|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|23
|[[User:Ainolinnek|Ainolinnek]]
|[[Special:Contributions/Ainolinnek|Gudummuwa]]
|Alhamis, 2 ga Yuli 2026
|-
|24
|[[User:JORGE ANDRES SALAZAR|JORGE ANDRES SALAZAR]]
|[[Special:Contributions/JORGE ANDRES SALAZAR|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|25
|[[User:Pluk van de Petteflet|Pluk van de Petteflet]]
|[[Special:Contributions/Pluk van de Petteflet|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|26
|[[User:Iutoft|Iutoft]]
|[[Special:Contributions/Iutoft|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|27
|[[User:Faithsaguindan03062005|Faithsaguindan03062005]]
|[[Special:Contributions/Faithsaguindan03062005|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|28
|[[User:Raskuly|Raskuly]]
|[[Special:Contributions/Raskuly|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|29
|[[User:Varduhy Arakelyan|Varduhy Arakelyan]]
|[[Special:Contributions/Varduhy Arakelyan|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|30
|[[User:Մարի Պոդոսյան|Մարի Պոդոսյան]]
|[[Special:Contributions/Մարի Պոդոսյան|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|31
|[[User:Aldo Campidoglio|Aldo Campidoglio]]
|[[Special:Contributions/Aldo Campidoglio|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|32
|[[User:Suleimanuba|Suleimanuba]]
|[[Special:Contributions/Suleimanuba|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|33
|[[User:Grosa|Grosa]]
|[[Special:Contributions/Grosa|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|34
|[[User:Yodin|Yodin]]
|[[Special:Contributions/Yodin|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|35
|[[User:Jozefus|Jozefus]]
|[[Special:Contributions/Jozefus|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|36
|[[User:Mahamed souleymane|Mahamed souleymane]]
|[[Special:Contributions/Mahamed souleymane|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|37
|[[User:Babayo Usman|Babayo Usman]]
|[[Special:Contributions/Babayo Usman|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|38
|[[User:Leon918|Leon918]]
|[[Special:Contributions/Leon918|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|39
|[[User:Tsungam|Tsungam]]
|[[Special:Contributions/Tsungam|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|40
|[[User:Little Professor|Little Professor]]
|[[Special:Contributions/Little Professor|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|41
|[[User:Rakoon|Rakoon]]
|[[Special:Contributions/Rakoon|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|42
|[[User:أبو القاسم الحجي|أبو القاسم الحجي]]
|[[Special:Contributions/أبو القاسم الحجي|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|43
|[[User:Sunwutian|Sunwutian]]
|[[Special:Contributions/Sunwutian|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|44
|[[User:Askabur|Askabur]]
|[[Special:Contributions/Askabur|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|45
|[[User:Jojo V|Jojo V]]
|[[Special:Contributions/Jojo V|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|46
|[[User:Harald Hansen|Harald Hansen]]
|[[Special:Contributions/Harald Hansen|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|47
|[[User:Saifan ali|Saifan ali]]
|[[Special:Contributions/Saifan ali|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|48
|[[User:Understarzzz|Understarzzz]]
|[[Special:Contributions/Understarzzz|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|49
|[[User:Kenmercy|Kenmercy]]
|[[Special:Contributions/Kenmercy|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|50
|[[User:Idazmakina|Idazmakina]]
|[[Special:Contributions/Idazmakina|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|51
|[[User:Inderlovescinema|Inderlovescinema]]
|[[Special:Contributions/Inderlovescinema|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|52
|[[User:Карт-Хадашт|Карт-Хадашт]]
|[[Special:Contributions/Карт-Хадашт|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|53
|[[User:Anas Djab|Anas Djab]]
|[[Special:Contributions/Anas Djab|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|54
|[[User:Duauch|Duauch]]
|[[Special:Contributions/Duauch|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|55
|[[User:CuteNiki|CuteNiki]]
|[[Special:Contributions/CuteNiki|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|56
|[[User:Futurecrops|Futurecrops]]
|[[Special:Contributions/Futurecrops|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|57
|[[User:Bmzango|Bmzango]]
|[[Special:Contributions/Bmzango|Gudummuwa]]
|Jumma'a, 3 ga Yuli 2026
|-
|58
|[[User:Winmerd|Winmerd]]
|[[Special:Contributions/Winmerd|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|59
|[[User:Bhigcountryboy|Bhigcountryboy]]
|[[Special:Contributions/Bhigcountryboy|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|60
|[[User:Firdavsi|Firdavsi]]
|[[Special:Contributions/Firdavsi|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|61
|[[User:Միհրդատ7987|Միհրդատ7987]]
|[[Special:Contributions/Միհրդատ7987|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|62
|[[User:Նանե Չոփիկյան|Նանե Չոփիկյան]]
|[[Special:Contributions/Նանե Չոփիկյան|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|63
|[[User:Aluta editor|Aluta editor]]
|[[Special:Contributions/Aluta editor|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|64
|[[User:Pradnyana Mertayasa ad|Pradnyana Mertayasa ad]]
|[[Special:Contributions/Pradnyana Mertayasa ad|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|65
|[[User:Dankankia|Dankankia]]
|[[Special:Contributions/Dankankia|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|66
|[[User:Mohammed Tahir Khan|Mohammed Tahir Khan]]
|[[Special:Contributions/Mohammed Tahir Khan|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|67
|[[User:山田晴通|山田晴通]]
|[[Special:Contributions/山田晴通|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|68
|[[User:Moherh|Moherh]]
|[[Special:Contributions/Moherh|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|69
|[[User:Moustie01|Moustie01]]
|[[Special:Contributions/Moustie01|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|70
|[[User:Lilovic|Lilovic]]
|[[Special:Contributions/Lilovic|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|71
|[[User:Helsi8800|Helsi8800]]
|[[Special:Contributions/Helsi8800|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|72
|[[User:Szigetva|Szigetva]]
|[[Special:Contributions/Szigetva|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|73
|[[User:Wwgsgb|Wwgsgb]]
|[[Special:Contributions/Wwgsgb|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|74
|[[User:KurbitheFrog|KurbitheFrog]]
|[[Special:Contributions/KurbitheFrog|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|75
|[[User:PastafarianMonk|PastafarianMonk]]
|[[Special:Contributions/PastafarianMonk|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|76
|[[User:Shu0301|Shu0301]]
|[[Special:Contributions/Shu0301|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|77
|[[User:LosHawlos|LosHawlos]]
|[[Special:Contributions/LosHawlos|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|78
|[[User:Fko413|Fko413]]
|[[Special:Contributions/Fko413|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|79
|[[User:Zaharaddinisani|Zaharaddinisani]]
|[[Special:Contributions/Zaharaddinisani|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|80
|[[User:Kummathra.xo|Kummathra.xo]]
|[[Special:Contributions/Kummathra.xo|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|81
|[[User:DeathTrain|DeathTrain]]
|[[Special:Contributions/DeathTrain|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|82
|[[User:TheSubterranean|TheSubterranean]]
|[[Special:Contributions/TheSubterranean|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|83
|[[User:جبران الغافري|جبران الغافري]]
|[[Special:Contributions/جبران الغافري|Gudummuwa]]
|Asabar, 4 ga Yuli 2026
|-
|84
|[[User:DRAWERSAII|DRAWERSAII]]
|[[Special:Contributions/DRAWERSAII|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|85
|[[User:Konsta A. Jokelainen|Konsta A. Jokelainen]]
|[[Special:Contributions/Konsta A. Jokelainen|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|86
|[[User:Sscara22|Sscara22]]
|[[Special:Contributions/Sscara22|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|87
|[[User:Fatdaddytheeditorinchief1|Fatdaddytheeditorinchief1]]
|[[Special:Contributions/Fatdaddytheeditorinchief1|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|88
|[[User:DaŭrosEterne|DaŭrosEterne]]
|[[Special:Contributions/DaŭrosEterne|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|89
|[[User:Shehu Gibrima Yarda|Shehu Gibrima Yarda]]
|[[Special:Contributions/Shehu Gibrima Yarda|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|90
|[[User:3010cambel|3010cambel]]
|[[Special:Contributions/3010cambel|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|91
|[[User:Missive.of.kind|Missive.of.kind]]
|[[Special:Contributions/Missive.of.kind|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|92
|[[User:SALISU IBRAHIM AHMAD|SALISU IBRAHIM AHMAD]]
|[[Special:Contributions/SALISU IBRAHIM AHMAD|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|93
|[[User:Spartah22|Spartah22]]
|[[Special:Contributions/Spartah22|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|94
|[[User:Agamad24|Agamad24]]
|[[Special:Contributions/Agamad24|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|95
|[[User:LanaEasa200|LanaEasa200]]
|[[Special:Contributions/LanaEasa200|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|96
|[[User:Gandal poullo|Gandal poullo]]
|[[Special:Contributions/Gandal poullo|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|97
|[[User:Культурный слой|Культурный слой]]
|[[Special:Contributions/Культурный слой|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|98
|[[User:Touba06|Touba06]]
|[[Special:Contributions/Touba06|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|99
|[[User:Imranaisah12|Imranaisah12]]
|[[Special:Contributions/Imranaisah12|Gudummuwa]]
|Lahadi, 5 ga Yuli 2026
|-
|}
lzcfgrkonnh2tcmlfe21vuq1l9lnzl5
Janet Franklin
0
22089
877523
611991
2026-07-06T00:03:42Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877523
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Janet Franklin''' (an haife ta a ranar 8 ga watan Yulin, shekara ta 1959 a [[Frankfurt]], [[Jamus|kasar Jamus]]) Ba’amurkiya ce mai nazarin yanayin kasa, masanin tsirrai, kuma masanin yanayin ƙasa. A yanzu haka ta kasance fitacciyar farfesa a fannin ilimin kimiyyar halittu a sashen nazarin tsirrai a jami'ar ''California Riverside.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/20033171.html|title=Janet Franklin|website=www.nasonline.org|publisher=National Academy of Sciences|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324141218/http://www.nasonline.org/member-directory/members/20033171.html|archive-date=2019-03-24|url-status=live|access-date=2019-02-03}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://plantbiology.ucr.edu/people/faculty/franklin.html|title=Department of Botany & Plant Sciences: Faculty|website=plantbiology.ucr.edu|access-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014602/https://plantbiology.ucr.edu/people/faculty/franklin.html|archive-date=2019-02-04|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.aaas.org/janet-franklin-adds-complexity-climate-change-map|title=Janet Franklin adds complexity to the climate change map|last=Giles|first=Nathan|date=2016-02-22|website=American Association for the Advancement of Science|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014827/https://www.aaas.org/janet-franklin-adds-complexity-climate-change-map|archive-date=2019-02-04|url-status=live|access-date=2019-02-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://geog.ucsb.edu/alumna-janet-franklin-honored-for-ecosystems-work/|title=Alumna Janet Franklin Honored for Ecosystems Work {{!}} UC Geography|website=geog.ucsb.edu|access-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014652/https://geog.ucsb.edu/alumna-janet-franklin-honored-for-ecosystems-work/|archive-date=2019-02-04|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://news.aag.org/2015/05/janet-franklin-inducted-into-nas/|title=Janet Franklin inducted into National Academy of Science; joins the other NAS members at Arizona State University|last=Staff|first=A. A. G.|date=2015-05-18|website=AAG Newsletter|language=en-US|access-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014427/http://news.aag.org/2015/05/janet-franklin-inducted-into-nas/|archive-date=2019-02-04|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.audubon.org/news/what-last-ice-age-tells-us-about-protecting-birds-climate-change-now|title=What The Last Ice Age Tells Us About Protecting Birds from Climate Change Now|last=Sheriff|first=Natasja|date=2015-11-12|website=Audubon|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204065838/https://www.audubon.org/news/what-last-ice-age-tells-us-about-protecting-birds-climate-change-now|archive-date=2019-02-04|url-status=live|access-date=2019-02-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.upi.com/Climate-change-pushed-songbirds-from-Bahamas-in-the-wake-of-the-last-ice-age/9651504014802/|title=Climate change pushed songbirds from Bahamas in the wake of the last ice age|last=Hays|first=Brooks|date=2017-07-29|website=UPI|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014328/https://www.upi.com/Climate-change-pushed-songbirds-from-Bahamas-in-the-wake-of-the-last-ice-age/9651504014802/|archive-date=2019-02-04|url-status=live|access-date=2019-02-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/humans-contributed-more-species-loss-than-climate-change/|title=Which is worse for wildlife - climate change or humans?|last=Mastroianni|first=Brian|date=2015-11-23|website=www.cbsnews.com|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014559/https://www.cbsnews.com/news/humans-contributed-more-species-loss-than-climate-change/|archive-date=2019-02-04|url-status=live|access-date=2019-02-03}}</ref>''
Aikin Franklin yana mai da hankali ne kan amfani da dabaru masu hangen nesa don tsara da fahimtar shimfidar ciyayi. Ta bayar da gagarumar gudummawa wajen nazarin canjin yanayin da ɗan adam ya haifar da kuma taswirar tsirrai. A cikin 'yan shekarun nan, yawancin ayyukanta sun mayar da hankali ne kan canjin yanayi, na [[Canjin yanayi|yanzu]] da na tarihi.
Franklin memba ce a Kwalejin Kimiyya ta kuma ɗan’uwa ne na Kungiyar Ci Gaban Kimiyya da Amurka da Kwalejin Fasaha da Kimiyya ta Amurka. Ita ce kuma babbar edita a halin yanzu a ''Diversity &amp; Distributions,'' wata babbar mujalla ce mai rajin kare rayuwar halittu.
== Rayuwar farko da ilimi ==
Franklin ta girma kusa da [[San Francisco]]. Ta sami BA a fannin ilmin muhalli daga Jami'ar [[California]] Santa Barbara a shekara ta 1979. Bayan haka, ta sami digiri na biyu daga UCSB a fannin ilimin kasa a shekara ta 1983, sannan daga karshe ta samu digiri na uku daga wannan cibiyar a shekara ta 1988. Takardun nata ya mai da hankali ne ga hangen nesa daga tsarin ciyayi na itace a kasar Mali.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://sustainability.asu.edu/person/|title=Janet Franklin - Person|website=Julie Ann Wrigley Global Institute of Sustainability|language=en-US|access-date=2019-02-03}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://geog.ucsb.edu/ucsb-geography-in-the-1980s-a-mini-memoir-from-janet-franklin/|title=UCSB Geography in the 1980s: A Mini-Memoir from Janet Franklin - UC Geography|website=geog.ucsb.edu|access-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014512/https://geog.ucsb.edu/ucsb-geography-in-the-1980s-a-mini-memoir-from-janet-franklin/|archive-date=2019-02-04|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sites.google.com/a/asu.edu/vale-lab/janet-franklin-page|title=Janet Franklin - VALE Lab|website=sites.google.com|access-date=2019-02-03|archive-date=2020-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526133935/https://sites.google.com/a/asu.edu/vale-lab/janet-franklin-page|url-status=dead}}</ref>
== Ayyuka ==
Franklin ta fara ne da hangen nesa a matsayin 'yar takarar digirin digirgir lokacin da wani farfesa ya dauke ta bisa iyawarta na banbanta nau'ikan itacen pine daga hotunan iska.
A cikin shekara ta 1988, Franklin ta fara koyarwa da bincike a Jami'ar San Diego, inda ta kasance har zuwa shekara ta 2009. Takardar ta ta shekara ta 1995, ''taswirar tsirrai na tsinkaya: tsarin kasa na yanayin halittu dangane da ilimin muhallin halittu'', ana daukarta a matsayin aikin kafa tushen kimiyyar yanayin zamani. A shekara ta 2009, an nada ta a matsayin farfesa a fannin ilimin kasa a Jami'ar Jihar [[Arizona]], ta zama Farfesa a Regent a shekara ta 2015. Daga shekara ta 2014 zuwa shekara ta 2016, ta kasance shugabar reshen Amurka na Kungiyar Kasashen Duniya na Associationasa da Lafiyar Kasa. Wasu daga cikin binciken nata sun mai da hankali ne ga tsarin halittun tsibiri a cikin West Indies da Polynesia. A cikin shekara ta 2017, an nada ta a Jami'ar [[California]] Riverside.
== Ayyukan da aka zaɓa ==
Franklin itace marubucin littafi guda kuma sama da takaddun nazarin ilimi na 120.
; Littafin
* Franklin, Janet. ''Taswirar rarraba nau'ikan: fifikon sarari da tsinkaya''. Jami'ar Cambridge Press, 2010.
; Labarai
* Franklin, Janet. "Taswirar tsirrai na tsinkaya: tsarin yanayin tsarin halittu dangane da masu ilimin muhalli." ''Ci gaba a ilimin ƙasa na zahiri'' 19, a'a. 4 (1995).
* Franklin, Janet. "Hasashen yadda za a rarraba jinsunan shrub a kudancin Kalifoniya daga canjin yanayi da masu canjin yanayi." ''Jaridar Kimiyyar Kayan lambu'' 9, a'a. 5 (1998).
* Franklin, Janet. "Motsawa sama da tsaka-tsakin tsarin rarraba nau'ikan tallafi don tallafawa kimiyyar tarihin rayuwa." ''Bambancin da Rarraba'' 16, a'a. 3 (2010).
* Franklin, Janet, et al. "Samfura da rarraba nau'ikan tsire-tsire a yanayin yanayi na gaba: ta yaya ya kamata tsinkayen yanayi ya kasance? ." ''Ilimin halittu na canjin duniya'' 19.2 (2013).
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1959]]
[[Category:Yanayi]]
[[Category:Ƴancin muhalli]]
[[Category:Ƴancin ɗan adam]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
e6p0ju340zec2otjaih43ctdmwkl1k5
Adekunle Adejuyigbe
0
22670
877466
876317
2026-07-05T19:52:42Z
Hamza DK
12444
877466
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Adekunle "Nodash" Adejuyigbe, ɗan fim ne kuma furodusa na Najeriya. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Adekunle_Adejuyigbe#cite_note</ref>-1 [1] Ya yi aiki a matsayin furodusa da kuma babban furodusa don shirye-shirye da tallace-tallace da yawa ga kungiyoyin duniya.
Adekunle ya fara aikinsa a cikin gidan talabijin a matsayin furodusa, marubuci da darektan shirye-shiryen talabijin da shirye-shirye. Ya zama Darakta mai kirkiro kuma shugaban samar da gidan talabijin kafin ya bar ya fara kamfanin samar da fim dinsa - "Something Unusual Studios".
A shekarar 2015, an zaɓe shi cikin jerin masu shirya fina-finai 21 don shiga cikin ajin babban darasin sinima wanda bikin fina-finai na Berlin Jamus . Adekunle shine marubuci, darakta kuma furodusa na "The Delivery Boy", wanda ya nuna fina-finai a nahiyoyi 4 kuma,ya lashe kyautar fina-finan Najeriya mafi kyau a bikin fina-finan Afirka na duniya (AFRIFF), 2018 ya shirya.[1] Shi ne jagoran ƙungiyar "The Elite Film Team ".{{Ana bukatan hujja|date=August 2025}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Kyaututtuka da yabo ==
* Mai halartar Cinematography Master Class wanda bikin fina-finai na kasa da kasa na Berlin ya shirya a Jamus, 2015 . <ref>{{Cite web |date=2 February 2015 |title=KUNLE "NODASH" ADEJUYIGBE |url=http://www.berlinale-talents.de/bt/talent/adekunle-adejuyigbe/profile/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201091002/http://www.berlinale-talents.de/bt/talent/adekunle-adejuyigbe/profile |archive-date=1 February 2015 |access-date=19 April 2017 |publisher=berlinale-talents.de}}</ref>
* Mafi kyawun Editing 2013 Nollywood Movies Awards don fim ɗin Journey to Self, 2013 <ref>{{Cite web |date=13 October 2013 |title=#NMA2013: Nollywood Movies Awards 2013 (Winners – Complete Full List) - 360nobs |url=https://www.360nobs.com/2013/10/nma2013-nollywood-movies-awards-2013-winners-full-list/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809021801/https://www.360nobs.com/2013/10/nma2013-nollywood-movies-awards-2013-winners-full-list/ |archive-date=9 August 2020 |access-date=6 December 2017 |publisher=}}</ref>
* Edita mafi kyau, IN Short International Film festival a [[Lagos (birni)|Legas]], an yi shi tare da hadin gwiwar Goethe Institute, 2011 <ref>{{Cite web |title=The Latest at Goethe - Goethe-Institut |url=https://www.goethe.de/en/uun/akt.html |website=www.goethe.de}}</ref><ref name="olorisupergal.com">{{Cite web |date=26 October 2011 |title=Something Unusual: Nodash wins Best Editing prize at IN Short Film Festival |url=http://olorisupergal.com/2011/10/26/something-unusual-nodash-wins-best-editing-prize-at-in-short-film-festival/ |publisher=}}</ref>
* Mafi kyawun Editing, Kyautar Fim ta Najeriya don fim din, The Young Smoker, 2011 <ref name="olorisupergal.com" />
* Mafi kyawun Mai ɗaukar fina-finai da Mafi kyawun Edita, Kyautar Bidiyo ta Kiɗa ta Najeriya, 2011
== Hotunan fina-finai ==
* 2017: Daraktan daukar hoto, The Bridge <ref>{{Cite web |title=#NTA: Kunle Afolayan’s ‘The Bridge’ Prepares For December Release! |url=http://xplorenollywood.com/nta-kunle-afolayans-the-bridge-prepares-for-december-release/ |website=xplorenollywood.com/}}</ref>
* 2017: Daraktan daukar hoto, Kotun <ref>{{Cite web |title=Kunle Afolayan’s ‘Tribunal’ Gets Ready For July Release! |url=http://xplorenollywood.com/kunle-afolayans-tribunal-gets-ready-for-july-release/ |website=xplorenollywood.com/}}</ref>
* 2016: Darakta, Darakta na Hoto, [[Gidi Up]] Season 3 <ref>{{Cite web |last=Izuzu |first=Chidumga |title="Gidi Up": 1st look at season 3 features Bobrisky, Odunlade Adekola |url=http://pulse.ng/movies/gidi-up-1st-look-at-season-3-features-bobrisky-odunlade-adekola-id6127512.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170622035524/http://www.pulse.ng/movies/gidi-up-1st-look-at-season-3-features-bobrisky-odunlade-adekola-id6127512.html |archive-date=2017-06-22 |access-date=2017-02-09 |publisher=}}</ref>
* 2016: Daraktan daukar hoto, Edita, [[Isokin|Isoken (fim na 2017)]] <ref>{{Cite web |title=Exclusive: The MUST SEE Movie of the Season "Isoken" is Coming Soon... - Dakore Akande, Funke Akindele, Damilola Attoh & More - BellaNaija |url=https://www.bellanaija.com/2016/08/exclusive-the-must-see-movie-of-the-season-isoken-is-coming-soon/ |website=www.bellanaija.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=MEET NODASH- NOLLYWOOD’S MASTER OF MOODS! |url=http://www.stelladimokokorkus.com/2017/04/meet-nodash-nollywoods-master-of-moods.html |website=www.stelladimokokorkus.com}}</ref>
* 2015: Sashe na Biyu, Cinematographer, [[Fim din Fifty|Fifty (fim)]]
* 2015: Daraktan daukar hoto, The Encounter
* 2015: Mai daukar hoto, Ireti
* 2013: Edita, Daraktan Hoto [[Journey to Self|Tafiya zuwa Kai]]
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Adekunle Nodash AdejuyigbeaIMDb
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
mhk9cq0pzvbbfkgo8hkh86qhe1q1cgu
877467
877466
2026-07-05T19:55:37Z
Hamza DK
12444
877467
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Adekunle "Nodash" Adejuyigbe, ɗan fim ne kuma furodusa na Najeriya. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Adekunle_Adejuyigbe#cite_note</ref>- Ya yi aiki a matsayin furodusa da kuma babban furodusa don shirye-shirye da tallace-tallace da yawa ga kungiyoyin duniya.
Adekunle ya fara aikinsa a cikin gidan talabijin a matsayin furodusa, marubuci da darektan shirye-shiryen talabijin da shirye-shirye. Ya zama Darakta mai kirkiro kuma shugaban samar da gidan talabijin kafin ya bar ya fara kamfanin samar da fim dinsa - "Something Unusual Studios".
A shekarar 2015, an zaɓe shi cikin jerin masu shirya fina-finai 21 don shiga cikin ajin babban darasin sinima wanda bikin fina-finai na Berlin Jamus . Adekunle shine marubuci, darakta kuma furodusa na "The Delivery Boy", wanda ya nuna fina-finai a nahiyoyi 4 kuma,ya lashe kyautar fina-finan Najeriya mafi kyau a bikin fina-finan Afirka na duniya (AFRIFF), 2018 ya shirya.[1] Shi ne jagoran ƙungiyar "The Elite Film Team ".{{Ana bukatan hujja|date=August 2025}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Kyaututtuka da yabo ==
* Mai halartar Cinematography Master Class wanda bikin fina-finai na kasa da kasa na Berlin ya shirya a Jamus, 2015 . <ref>{{Cite web |date=2 February 2015 |title=KUNLE "NODASH" ADEJUYIGBE |url=http://www.berlinale-talents.de/bt/talent/adekunle-adejuyigbe/profile/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201091002/http://www.berlinale-talents.de/bt/talent/adekunle-adejuyigbe/profile |archive-date=1 February 2015 |access-date=19 April 2017 |publisher=berlinale-talents.de}}</ref>
* Mafi kyawun Editing 2013 Nollywood Movies Awards don fim ɗin Journey to Self, 2013 <ref>{{Cite web |date=13 October 2013 |title=#NMA2013: Nollywood Movies Awards 2013 (Winners – Complete Full List) - 360nobs |url=https://www.360nobs.com/2013/10/nma2013-nollywood-movies-awards-2013-winners-full-list/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809021801/https://www.360nobs.com/2013/10/nma2013-nollywood-movies-awards-2013-winners-full-list/ |archive-date=9 August 2020 |access-date=6 December 2017 |publisher=}}</ref>
* Edita mafi kyau, IN Short International Film festival a [[Lagos (birni)|Legas]], an yi shi tare da hadin gwiwar Goethe Institute, 2011 <ref>{{Cite web |title=The Latest at Goethe - Goethe-Institut |url=https://www.goethe.de/en/uun/akt.html |website=www.goethe.de}}</ref><ref name="olorisupergal.com">{{Cite web |date=26 October 2011 |title=Something Unusual: Nodash wins Best Editing prize at IN Short Film Festival |url=http://olorisupergal.com/2011/10/26/something-unusual-nodash-wins-best-editing-prize-at-in-short-film-festival/ |publisher=}}</ref>
* Mafi kyawun Editing, Kyautar Fim ta Najeriya don fim din, The Young Smoker, 2011 <ref name="olorisupergal.com" />
* Mafi kyawun Mai ɗaukar fina-finai da Mafi kyawun Edita, Kyautar Bidiyo ta Kiɗa ta Najeriya, 2011
== Hotunan fina-finai ==
* 2017: Daraktan daukar hoto, The Bridge <ref>{{Cite web |title=#NTA: Kunle Afolayan’s ‘The Bridge’ Prepares For December Release! |url=http://xplorenollywood.com/nta-kunle-afolayans-the-bridge-prepares-for-december-release/ |website=xplorenollywood.com/}}</ref>
* 2017: Daraktan daukar hoto, Kotun <ref>{{Cite web |title=Kunle Afolayan’s ‘Tribunal’ Gets Ready For July Release! |url=http://xplorenollywood.com/kunle-afolayans-tribunal-gets-ready-for-july-release/ |website=xplorenollywood.com/}}</ref>
* 2016: Darakta, Darakta na Hoto, [[Gidi Up]] Season 3 <ref>{{Cite web |last=Izuzu |first=Chidumga |title="Gidi Up": 1st look at season 3 features Bobrisky, Odunlade Adekola |url=http://pulse.ng/movies/gidi-up-1st-look-at-season-3-features-bobrisky-odunlade-adekola-id6127512.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170622035524/http://www.pulse.ng/movies/gidi-up-1st-look-at-season-3-features-bobrisky-odunlade-adekola-id6127512.html |archive-date=2017-06-22 |access-date=2017-02-09 |publisher=}}</ref>
* 2016: Daraktan daukar hoto, Edita, [[Isokin|Isoken (fim na 2017)]] <ref>{{Cite web |title=Exclusive: The MUST SEE Movie of the Season "Isoken" is Coming Soon... - Dakore Akande, Funke Akindele, Damilola Attoh & More - BellaNaija |url=https://www.bellanaija.com/2016/08/exclusive-the-must-see-movie-of-the-season-isoken-is-coming-soon/ |website=www.bellanaija.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=MEET NODASH- NOLLYWOOD’S MASTER OF MOODS! |url=http://www.stelladimokokorkus.com/2017/04/meet-nodash-nollywoods-master-of-moods.html |website=www.stelladimokokorkus.com}}</ref>
* 2015: Sashe na Biyu, Cinematographer, [[Fim din Fifty|Fifty (fim)]]
* 2015: Daraktan daukar hoto, The Encounter
* 2015: Mai daukar hoto, Ireti
* 2013: Edita, Daraktan Hoto [[Journey to Self|Tafiya zuwa Kai]]
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Adekunle Nodash AdejuyigbeaIMDb
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
bui7e8slfrkd4xzs7ozexomovwqwyby
Zaftarewar ƙasa
0
23692
877201
500788
2026-07-05T15:20:04Z
Krok6kola
11528
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Landslide 2.jpg]] → [[File:Landslide on Karakoram Highway in Pakistan.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]]
877201
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Landslide on Karakoram Highway in Pakistan.jpg |thumb|Zaftarewar ƙasa ]]
[[File:Landslide20061902a.jpg |thumb|Zaftarewar ƙasa ]]
Kalmar '''zaftarewar ƙasa''' ko, ƙasa da yawa, faɗuwar ƙasa,tana nufin nau'ikan ɓarna da yawa wanda zai iya haɗawa da faffadan motsi na ƙasa, kamar dutsen dutse, gazawar gangara mai zurfi, kwararar ruwa, da tarkace. gudana<ref>Landslide synonyms". www.thesaurus.com. Roget's 21st Century Thesaurus. 2013. Retrieved 16 March 2018.</ref>.
Zaftarewar kasa na faruwa a wurare daban-daban, wanda ke nuna ko dai m ko mai saukin kai, daga tsaunukan tsaunuka zuwa tsaunukan bakin teku ko ma a ƙarƙashin ruwa, inda a haka ake kiran su da zaftarewar ƙasa. Nauyin nauyi shine babban abin motsawa don zaftarewar ƙasa ta faru, amma akwai wasu abubuwan da ke shafar kwanciyar hankali wanda ke haifar da takamaiman yanayi wanda ke sa gangara ya zama mai rauni<ref>McGraw-Hill Encyclopedia of Science & Technology, 11th Edition, <nowiki>ISBN 9780071778343</nowiki>, 2012</ref>.
A lokuta da yawa, zaftarewar ƙasa tana haifar da wani takamaiman abin da ya faru (kamar ruwan faru (kamar ruwan sama mai ƙarfi, girgizar ƙasa, yanke gangara don gina hanya, da sauran su da yawa), kodayake ba koyaushe ake iya gane wannan ba.
=== Sanadi===
Zaftarewar kasa na faruwa ne lokacin da gangaren (ko wani sashi) ke fuskantar wasu matakai da ke canza yanayin sa daga tsayayye zuwa maras tabbas. Wannan yana da mahimmanci saboda raguwar ƙarfin ƙarfi na kayan gangarawa, ƙaruwa a cikin matsin lamba na kayan, ko haɗuwa biyu. Canje -canjen kwanciyar hankali na gangarawa na iya haifar da wasu dalilai, yin aiki tare ko kuma shi kaɗai. Abubuwan da ke haifar da zaftarewar ƙasa sun haɗa da: jikewa ta hanyar shigar da ruwan sama, narkar da dusar ƙanƙara, ko narkar da kankara; mafitar ruwan karkashin kasa, ko karuwa da rami ruwa matsa lamba (misali saboda aquifer recharge a ruwa yanayi, ko da ruwan sama da ruwa infiltration)<ref>Hungr, Oldrich; Leroueil, Serge; Picarelli, Luciano (2014-04-01). "The Varnes classification of landslide types, an update". Landslides. 11 (2): 167–194.</ref>.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
9p6i5xgfcpaykrfszq7jwy13csqclcf
Jami'ar Takanolaji na Ladoke Akintola
0
23732
877509
607437
2026-07-05T22:22:38Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877509
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:The outer structure of Ladoke Akintola University of Technology (LAUTECH).jpg|thumb|hoton Jami at lautech]]
[[Fayil:Statue of PA Ladoke Akintola.jpg|thumb|Jami'ar Takanolaji na Ladoke Akintola]]
'''Jami'ar Fasaha ta Ladoke Akintola''' ( '''LAUTECH''') babbar jami'a ce da ke garin [[Ogbomosho|Ogbomoso]], [[Oyo (jiha)|Jihar Oyo]], [[Najeriya]] . Jami'ar ta dauki dalibai 30,000 kuma tana daukar ma'aikata sama da 3,000 ciki har da ma'aikatan kwangila.
== Tarihi ==
A shekarar ta 1987, Gwamna Adetunji Olurin, Gwamnan Soja na Jihar Oyo a lokacin (yanzu ya kasu zuwa jihohi biyu: Oyo da Osun), ya karɓi roƙo daga Hukumar Mulki ta The Polytechnic, Ibadan don kafa Jami'ar Jiha. Ya kafa kwamiti a 1988, wanda ya ba da shawarar ƙirƙirar Jami'ar. Ya zuwa ranar 13 ga Maris, 1990, gwamnatin mulkin sojan Najeriya ta amince da bukatar Jiha. An kafa dokar kafa Jami'ar Fasaha ta Jihar Oyo a ranar 23 ga Afrilu, 1990 Kanar Oresanya . <ref name="about" />
Mataimakin Shugaban Jami'ar na farko shine Olusegun Ladimeji Oke. A lokacin, [[Moshood Abiola|Marigayi Bashorun MKO Abiola]] ya zama Kansila na farko a watan Janairun shekarata 1991. Jami'ar ta fara zaman karatunta na farko a ranar 19 ga Oktoba, 1990 tare da jimillar 'yan takara 436 da suka yi rajista a fannoni hudu, wato Kimiyyar Aikin Noma, Kimiyyar Muhalli, Injiniyanci da Kimiyyar Gudanarwa, da Kimiyyar Tsarkaka da Aiki. An kafa Kwalejin Kimiyyar Lafiya shekara guda bayan haka.
An canja sunan Jami'ar zuwa Jami'ar Fasaha ta Ladoke Akintola bayan rabuwa da [[Osun|Jihar Osun da Jihar]] Oyo.
== Campus da masu ilimi ==
Jami'ar ta yi rajistar dalibai kusan 30,000 a fannoni bakwai da kwaleji. LAUTECH kuma tana karɓar ɗalibai sama da 150 ta hanyar JUPEB Direct Entry zuwa 200/Level kowace shekara. Tsawon yanayi biyu a jere, a 2003 da 2004, Hukumar Jami’o’in Najeriya (NUC) ta ayyana LAUTECH a matsayin mafi kyawun jami’ar jihar a Najeriya. <ref name="about" />
Babban harabar jami.ar yana cikin [[Oyo (jiha)|jihar Oyo]] . Wannan harabar ita ce wurin gudanar da jami'ar, da kuma gida ga ikon tunani guda shida da makarantar gaba da digiri. Fannonin karatu sun haɗa da tsarkakakkiyar ilimin kimiyya, magani, aikin gona, injiniya da fasaha, da kimiyyar muhalli.
Wani harabar yana cikin garin [[Osogbo]], gida ga Kwalejin Kimiyyar Lafiya. Sassan magunguna da tiyata, kimiyyar dakin gwaje -gwaje na likita da aikin jinya suna nan a can. Daliban likitanci a halin yanzu sun yi shela tsakanin Kwalejin Kimiyyar Lafiya da ke Osogbo, da asibitin koyarwa da aka gina kwanan nan - asibitin koyarwa na LAUTECH (LTH) - a Ogbomoso, jihar Oyo.
== Gudanarwa ==
Manyan jagororin jami'a na yanzu sune:
{| class="wikitable"
!Mutane
! Matsayi
|-
| Gov Seyi Makinde
| Baƙo
|-
| Farfesa Oladapo Afolabi
| Pro-Chancellor & Shugaba
|-
| Tsohon gwamnan jihar Legas, [[Bola Tinubu|Asiwaju Bola Ahmed Tinubu]]
| Kansila
|-
| Farfesa Michael Olufisayo Ologunde, JP, Ph.D., FNIFST
| Mataimakin Shugaban Jami'a
|-
| Farfesa MO Liasu
| Mataimakin Mataimakin Shugaban Jami'ar
|-
| Dakta Kayode Ogunleye
| Magatakarda
|-
| Mista Abayomi Abiodun Okediji
| Bursar
|}
== Sashi ==
{| class="wikitable"
|'''Kimiyyar aikin gona'''
|
* Ma'aikatar Tattalin Arzikin Noma
* Sashen Noma da Noma da Raya Karkara
* Sashen Samar da Noma da Kimiyyar Kasa
* Ma'aikatar Noma da Kare Muhalli
* Ma'aikatar Kiwon Lafiyar Dabbobi da Fasahar Halittu
* Ma'aikatar Samar da Dabbobi da Lafiya
|-
| '''Kwamfuta da Informatics'''
|
* Sashen Kimiyyar Kwamfuta
* Ma'aikatar Kimiyyar Tsaro ta Cyber
* Sashen Watsa Labarai
|-
| '''Kimiyya da Abinci'''
|
* Kimiyyar Abinci
* Gina Jiki da Abinci
* Kimiyyar Masu Amfani
|-
| '''Kimiyyar Muhalli'''
|
* Sashen Gine -gine
* Sashen Fine da Aiyuka Arts
* Sashen Tsarin Birane da Yankuna
|-
| '''Injiniya da Fasaha'''
|
* Ma'aikatar Injiniyan Noma
* Ma'aikatar Injiniyan Chemical
* Ma'aikatar Injiniya
* Sashen Injiniyan Kwamfuta
* Ma'aikatar Injiniya da Lantarki
* Ma'aikatar Injiniyan Abinci
* Ma'aikatar Injiniyan Injiniya
|-
| '''Kimiyya Mai Tsari da Aiki'''
|
* Ma'aikatar Kimiyya ta Duniya
* Sashen Nazarin Gabaɗaya
* Ma'aikatar Tsarkakewa da Aiwatar da Ilimin Halittu
* Sashen Tsabtace da Aiyukan Kimiyya
* Sashen Ilimin lissafi da Tsari
* Ma'aikatar Tsarkaka da Aiki da Lissafi
* Ma'aikatar Fasaha Laboratory Kimiyya
* Ma'aikatar Kididdiga
|-
| '''Kimiyyar Gudanarwa'''
|
* Sashen Gudanarwa da Ƙididdiga
* Ma'aikatar Kula da Sufuri
* Sashen Kasuwanci
* Ma'aikatar Tattalin Arziki
* Sashen Gudanar da Kasuwanci
|-
| '''Cibiyoyi da cibiyoyin ilimi'''
|
* Makarantar Nazarin Postgraduate
* Cibiyar koyo da Nesa
* Cibiyar fasahar sadarwa
* Makarantar Ma'aikatan Lautech
|-
| '''Kimiyyar Kiwon Lafiya'''
|
* Ma'aikatar Kimiyyar Halittu da Lafiyar Jiki
* Ma'aikatar ilmin lissafi
* Ma'aikatar Nursing
* Sashen Kimiyyar Kimiyya
* Ma'aikatar Kimiyya Laboratory
* Sashen ilmin Anatomy Morbid / Histo-pathology
* Sashen ilmin jinni da bada jini
* Ma'aikatar Ilimin Kimiyya
| '''Kimiyyar Kiwon Lafiya'''
|
* Ma'aikatar Magungunan Al'umma.
* Ma'aikatar Magunguna
* Sashen tiyata
* Rediyon sashen
* Sashen ilimin yara
* Sashen kula da mata
* Ma'aikatar Ophthalmologya
* Ma'aikatar tabin hankali
* Ma'aikatar Oto-Rhino Zarincology
* Ma'aikatar Anesthesia
|-
|}
== yanki ==
* Ofishin Mataimakin Shugaban Jami'ar
* Rijista
# Ofishin magatakarda
# Bangaren Harkokin Ilimi
# Sashen Harkokin Majalisar
# Sashen Shirye -shirye, Kasafi & Kulawa
# Bangaren Hidimomi
# Unit Planning na Ilimi
# Bangaren Ci gaban Wasanni
# Bangaren Harkokin Dalibai
* Bursary
* Laburare
* Bangaren Tsarin Jiki
* Sashen Ayyuka da Kulawa
* Cibiyar Fasaha da Sadarwa
* Cibiyar Ilmi Mai Buɗewa da Nesa
* Shagon sayar da littattafai
* Farm
* Cibiyar Kiwon Lafiya
== Rikici ==
Mai makarantan LAUTECH ya kasance koyaushe yana haifar da rikici tsakanin jihohi masu mallakar (Jihar Oyo <ref>[[Oyo State]]
</ref> da Jihar Osun <ref>[[Osun State]]
</ref> ) musamman bayan Jihar Osun ta mallaki jami’ar ta. Gwamnatin jihar Oyo tana son Osun ta mika musu cikakken ikon mallakar Jami’ar yayin da bangaren ya ki yarda. <ref>http://www.allafrica.com/stories/201006230318.html</ref> Wannan rikici ya yi kamari a shekarar 2010 a karkashin mulkin tsohon Gwamna Adebayo Alao-Akala na Jihar Oyo da tsohon takwaransa tsohon Gwamna Olagunsoye Oyinlola na Jihar Osun. Rikicin wanda ake zargin cewa maslahar siyasa ce ta kunna shi an warware shi a ƙarshe bayan jerin tsoma bakin da manyan jiga -jigan siyasa da Hukumar Jami’o’i ta Ƙasa suka yi a Najeriya. <ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://www.osundefender.org/?p=10136 |access-date=2021-08-10 |archive-date=2014-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140223224453/http://www.osundefender.org/?p=10136 |url-status=dead }}</ref> Daga ranar 20 ga Nuwamba 2020, Hukumar Jami’o’i ta Kasa (NUC) ta ba da ikon mallakar LAUTECH ga Gwamnatin Jihar Oyo karkashin Gwamna Oluseyi Abiodun Makinde.
== Wuri ==
Babban harabar Makarantar tana nan cikin Karamar Hukumar Ogbomoso ta Arewa, Ogbomoso, Jihar Oyo, Najeriya tare da daidaita yanayin yanki 8 ° 8 '0 "Arewa, 4 ° 16' 0" Gabas. Anan ne ake gudanar da yawancin koyarwa da bincike na Jami'ar, Cibiyar Ogbomoso kuma tana da cibiyar gudanarwa na Jami'ar. Cibiyar ta Ogbomoso tana da kwasa-kwasai biyar da makarantar gaba da digiri inda ake koyar da darussa a fannoni daban-daban na tsarkakakkiyar ilimin kimiyya, magani, aikin gona, injiniya da fasaha, kimiyyar m uhalli. Harabar Kwalejin Kimiyyar Kiwon Lafiya tana a Osogbo, babban birnin jihar Osun, Najeriya. Harabar da ke Osogbo tana da nazarin asibiti na shekaru 3 don MBBS, Kimiyyar Laboratory na Likita da ɗaliban Nursing (shekarun karatun farko na waɗannan darussan da ake gudanarwa a babban harabar a Ogbomoso). Tana nan a Isale Osun, Osogbo. Babban harabar harabar harabar ta farko tana kan titin Old Ogbomosho-Ilorin yayin da sauran ƙofar ke ƙarƙashin G.
== Sanannen tsofaffin dalibai ==
* Shina Peller - ɗan siyasa, kulob kulob mai kulob, babban mai kula da Aquila
* Seyi Olofinjana
* Samson Abioye - Pass.ng
* Peju Alatise - mawaƙi, mawaƙi, marubuci kuma abokin aiki a Gidan Tarihi na Fasahar Afirka, wani ɓangare na Cibiyar Smithsonian .
== Hanyoyin waje ==
* [http://www.lautech.edu.ng/ Jami'ar Fasaha ta Ladoke Akintola, Ogbomoso]
* [http://choir.lautech.edu.ng/ Lautech Choir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240531220053/https://choir.lautech.edu.ng/ |date=2024-05-31 }}
* [http://lautech.edu.ng/inaugural/ Lautech Inaugural Lectures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210810153135/http://lautech.edu.ng/inaugural/ |date=2021-08-10 }}
* [https://www.pgschool.lautech.edu.ng/portal/ Lautech Postgraduates Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210810153202/https://www.pgschool.lautech.edu.ng/portal/ |date=2021-08-10 }}
* [https://student.lautech.edu.ng/ Portal na Digiri na Lautech] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231219032707/https://student.lautech.edu.ng/ |date=2023-12-19 }}
* [http://portal.lautech.edu.ng/ptportal/ Lautech Undergraduates (Part-Time) Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231216080830/https://portal.lautech.edu.ng/ptportal/ |date=2023-12-16 }}
* [http://www.pds.lautech.edu.ng/ Portal Dalibai na Lautech Predegree] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240603233944/https://pds.lautech.edu.ng/ |date=2024-06-03 }}
* [http://jupeb.lautech.edu.ng/ Lautech JUPEB Portal]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://lodlc.lautech.edu.ng/ Cibiyar Koyar da Lautech Open da Nesa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240603094908/https://lodlc.lautech.edu.ng/ |date=2024-06-03 }}
== Nassoshi ==
[[Category:Kirkirar 1990 a Najeriya]]
[[Category:Makarantun ilimi da aka kirkira a 1990]]
[[Category:Jami'oi da kwalejoji a Najeriya]]
[[Category:Jami'oin Gwamnati a Najeriya]]
[[Category:Ilimi a Jihar Oyo]]
[[Category:Jami'oin takanoloji a Najeriya]]
[[Category:Jami'ar Takanolaji na Lakode Akintola]]
[[Category:Lambobin wuri a Wikidata]]
11klu0qru9bb9du6c3lj2d5x8h4721a
HI
0
25475
877587
876261
2026-07-06T08:39:37Z
Mansir Yusuf
19064
877587
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Logo hi legs.png|thumb|Tambarin Hi]]
'''HI''' ko '''Hi na''' iya nufin to:
== Zane, zane da nishaɗi ==
* ''Barka da Intanet'', kwasfan fayiloli wanda CGP Gray da Brady Haran suka shirya
* <nowiki><i id="mwEg">Barka dai</i></nowiki> (mujallar), littafin rayuwar matasa
* "Sannu" (waƙa), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila cikin Gasar Waƙar Eurovision ta 1983
* Barka dai, hali a cikin zane mai ban dariya ''Hi da Lois''
* Hi Records, a cikin kiɗa, ruhun Memphis da alamar rockabilly
* <nowiki><i id="mwHA">Barka dai</i></nowiki> (kundi), kundi na 2021 ta ƙungiyar Scottish band Texas
** "Hi" (Waƙar Texas), waƙar taken
* ''Barka da ~'', sake fasalin 2015 na ƙungiyar ' ''yan matan Koriya ta Kudu Lovelyz' Kundin 'Yan Mata na 2014''
== Harshe ==
* Barka dai (cuneiform), alamar cuneiform
* Barka dai (kana), rubutaccen halin Jafananci
* [[Harshen Hindu|Hindi]], yaren Indo-Aryan (ISO 639-1 lambar harshen HI)
* ''Hi,'' da gaisuwa a cikin harshen Turanci kama da ''sannu''
== Ƙungiyoyi da abubuwan da suka faru ==
* Harlem International Film Festival, bikin fina-finai na kwana biyar 5 na shekara-shekara
* Hostelling International, ƙungiyar ƙungiyoyin dakunan kwanan dalibai
* Kamfanin Houston Industries Incorporated, tsohon sunan GenOn Energy
* Jami'ar Iceland, taƙaice "HÍ", daga ''{{Lang|is|Háskóli Íslands}}''
== Wurare ==
* Hi River, wanda kuma aka sani da Kogin Ili, a arewa maso yammacin China
* Hainan, lardin China (Guobiao taƙaice HI)
* [[Hawaii]], Amurka
* Hotel Indonesia, otal a Jakarta, Indonesia
== Kimiyya da fasaha ==
* Hydrogen iodide, a cikin sunadarai, kwayoyin diatomic
* Informatics na kiwon lafiya, horo ne a tsaka -tsakin kimiyyar bayanai, kimiyyar kwamfuta, da kula da lafiya
* Tsarin tsarin tarihi, a cikin ilimin zamantakewa, hanyar kimiyyar zamantakewa
* Ruwan Hormonal, sabon yanayin halitta
* Haɓakar haɓakar ƙwayar cuta, hanya don ƙididdige adadin dangi na ƙwayoyin cuta, ƙwayoyin cuta, ko ƙwayoyin cuta
== Sauran amfani ==
* Hi Brigham (1892 - 1987), ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Amurka
* Fassarar Barkwanci, wani taron a wasannin gasa na ƙwararrun masana ilimin sakandare
== Duba kuma ==
* Yankin HI, a cikin ilmin taurari, wani girgije mai nisa wanda ya ƙunshi hydrogen atomic mai tsaka tsaki
* H&amp;I (rarrabuwa)
* Babban (disambiguation)
* HY (rashin fahimta)
* Hydrogen-1, a kimiyyar lissafi, isotope na hydrogen tare da proton guda ɗaya da neutron zero (wanda kuma aka sani da ''protium'' )
{{Disambig}}
== Arts and entertainment ==
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe''
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe''
== Arts and entertainment ==
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da laƙabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe''
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983.
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois,.''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas.
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe.''
== Arts and entertainment ==
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya.
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983.
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe''
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya.
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983.
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois,.''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas.
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe.''
== Arts and entertainment ==
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya.
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983.
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) ,EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe''
* Hello Internet, wani kwasfan fayiloli da CGP Grey da Brady Haran suka shirya.
* Hi (mujallar), littafin salon matasa
* "Hi" (Ofra Haza song), waƙar Ofra Haza, shigar Isra'ila a cikin Gasar Waƙoƙin Eurovision ta 1983.
* Hi, wani hali a cikin zane-zane mai ban dariya ''Hi da Lois,.''
* Hi Records, a cikin kiɗa, alamar Memphis da lakabin rockabilly
* <nowiki><i id="mwIQ">Hi</i></nowiki> (album) , wani kundi na 2021 na ƙungiyar Scotland Texas.
** "Hi" (Waƙar Texas) , waƙar taken
* <nowiki><i id="mwJw">Hi</i></nowiki> (EP) , EP na 2006 na Psapp
* Hi~, sakewa na 2015 na ƙungiyar 'yan mata ta Koriya ta Kudu Lovelyz' 2014 Girls' Invasion''Harin 'yan mata''
* "Hi", waƙar daga kundin Xiu Xiu Always ''Ko da yaushe.''
dv01o0cgnp79uve3z1q7dl13npf4xn9
Gurbacewar Iska
0
31420
877647
733426
2026-07-06T10:19:32Z
Nura Bello
24854
877647
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Alfred Palmer Smokestacks.jpg|thumb| Gurbacewar iska daga bututun fitar da hayaƙi na kamfanoni.]]
[[File:2016_EPI_Environmental_Health_Objective_-_Air_Quality_(26170609658).jpg|thumb| A 2016 mai nuna alamar iska - launuka masu haske suna da ƙananan ingancin iska kuma don haka mafi girman gurɓataccen iska.]]
[[Fayil:Alfred Palmer Smokestacks.jpg|thumb|Hayakin kamfani nafata yanahi]]
[[Fayil:Alfred Palmer Smokestacks.jpg|thumb|Gurbacewar Iska]]
'''Gurɓacewar Iska''' ita ce gurɓatar iska ta dalilin kasancewar wasu abubuwa a cikin yanayi masu illa ga lafiyar ɗan [[Ɗan Adam|Adam]],da sauran halittu masu rai, ko haifar da illa da yanayi ko kayan aiki. Akwai nau'ikan gurɓataccen iska da yawa, irin su iskar gas (ciki har da ammonia, carbon monoxide, sulfur dioxide, nitrous oxides, methane, carbon dioxide da.chlorofluorocarbons ), ɓarna (duka ƙwayoyin halitta da inorganic), da [[Kwayoyin Kwayoyin|ƙwayoyin halitta]] Gurɓacewar iska na iya haifar da cututtuka, har ma da mutuwa ga mutane; Hakanan zai iya haifar da lahani ga wasu rayayyun halittu kamar dabbobi da amfanin gona na abinci, kuma yana iya lalata yanayin yanayi (misali, [[Canjin yanayi|sauyin yanayi]], lalatawar ozone ko gurɓacewar muhalli) ko muhallin da aka gina (misali, ruwan acid ). Duka ayyukan ɗan adam da hanyoyin yanayi na iya haifar da gurɓataccen iska.
Gurɓacewar iska babbar matsala ce ga wasu [[Cututtukan da gurɓatar yanayi ke haifarwa|cututtukan da ke da alaƙa da gurɓatar yanayi]], gami da cututtukan numfashi, cututtukan [[Cutar zuciya|zuciya]], [[Cutar huhu na yau da kullun|COPD]], [[bugun jini]] da [[Ciwon Huhun Daji|kansar huhu]]. <ref name="WHO2014" /> Shaidu masu girma suna nuna cewa ana iya danganta bayyanar da gurɓataccen iska tare da rage ƙimar IQ, rashin fahimta,<ref>{{cite journal |last1=Allen |first1=J. L. |last2=Klocke |first2=C. |last3=Morris-Schaffer |first3=K. |last4=Conrad |first4=K. |last5=Sobolewski |first5=M. |last6=Cory-Slechta |first6=D. A. |title=Cognitive Effects of Air Pollution Exposures and Potential Mechanistic Underpinnings |journal=Current Environmental Health Reports |date=June 2017 |volume=4 |issue=2 |pages=180–191 |doi=10.1007/s40572-017-0134-3 |pmid=28435996 |pmc=5499513 |language=en}}</ref> ƙara haɗarin cututtukan hauka kamar baƙin ciki da cutar da lafiyar mahaifa . Sakamakon lafiyar ɗan adam na rashin ingancin iska yana da nisa, amma galibi yana shafar tsarin numfashi na jiki da kuma tsarin jijiyoyin jini. Halin daidaikun mutane game da gurɓataccen iska ya dogara ne da nau'in gurɓataccen iska da mutum ya fallasa shi, gwargwadon bayyanarsa, da yanayin lafiyar mutum da ƙwayoyin halitta. Gurɓacewar iska a waje kaɗai tana haifar da mutuwar mutane miliyan 2.1, zuwa miliyan 4.21, a duk shekara, wanda hakan ya sa ta zama daya daga cikin manyan masu bayar da gudunmawa ga mutuwar dan Adam. <ref name="WHO2014" /> Gabaɗaya, gurɓataccen iska yana haifar da mutuwar kusan mutane miliyan 7, a duk duniya a kowace shekara, ko kuma asarar tsawon rayuwa na duniya (LLE) na shekaru 2.9, kuma shine babban haɗarin lafiyar muhalli guda ɗaya a duniya.<ref>{{Cite journal |last1=Newbury |first1=Joanne B. |last2=Stewart |first2=Robert |last3=Fisher |first3=Helen L. |last4=Beevers |first4=Sean |last5=Dajnak |first5=David |last6=Broadbent |first6=Matthew |last7=Pritchard |first7=Megan |last8=Shiode |first8=Narushige |last9=Heslin |first9=Margaret |last10=Hammoud |first10=Ryan |last11=Hotopf |first11=Matthew |title=Association between air pollution exposure and mental health service use among individuals with first presentations of psychotic and mood disorders: retrospective cohort study |journal=The British Journal of Psychiatry |year=2021 |volume=219 |issue=6 |language=en |publication-date=2021-08-19 |pages=678–685 |doi=10.1192/bjp.2021.119 |pmid=35048872 |issn=0007-1250 |doi-access=free}}</ref> An jera gurbacewar iska a cikin gida da rashin kyawun iska na birni a matsayin biyu daga cikin mafi munin matsalolin gurɓacewar muhalli a duniya a cikin rahoton wuraren gurɓataccen gurɓataccen gurɓataccen yanayi na 2008, Cibiyar Blacksmith.<ref name="10.1371/journal.pmed.1003718">{{cite journal |last1=Ghosh |first1=Rakesh |last2=Causey |first2=Kate |last3=Burkart |first3=Katrin |last4=Wozniak |first4=Sara |last5=Cohen |first5=Aaron |last6=Brauer |first6=Michael |title=Ambient and household PM2.5 pollution and adverse perinatal outcomes: A meta-regression and analysis of attributable global burden for 204 countries and territories |journal=PLOS Medicine |date=28 September 2021 |volume=18 |issue=9 |pages=e1003718 |doi=10.1371/journal.pmed.1003718 |pmid=34582444 |pmc=8478226 |language=en |issn=1549-1676}}</ref><ref name="WHO2014">{{cite web | url =https://www.who.int/news/item/25-03-2014-7-million-premature-deaths-annually-linked-to-air-pollution| title =7 million premature deaths annually linked to air pollution |publisher =[[WHO]]|date=25 March 2014| access-date =25 March 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/WorldEnergyOutlookSpecialReport2016EnergyandAirPollution.pdf|title=Energy and Air Pollution|website=Iea.org|access-date=12 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191011100229/http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/WorldEnergyOutlookSpecialReport2016EnergyandAirPollution.pdf|archive-date=11 October 2019}}</ref><ref>{{cite news |title=Study Links 6.5 Million Deaths Each Year to Air Pollution |url=https://www.nytimes.com/2016/06/27/business/energy-environment/study-links-6-5-million-deaths-each-year-to-air-pollution.html |date=26 June 2016 |work=[[The New York Times]] |access-date=27 June 2016 }}</ref> Iyalin rikicin gurɓatar yanayi yana da yawa: 90% na al'ummar duniya suna shakar iska mai datti zuwa wani mataki. Ko da yake sakamakon kiwon lafiya yana da yawa, yadda ake magance matsalar sau da yawa yana da haɗari.<ref>{{cite web|url=http://www.worstpolluted.org/ |title=Reports |publisher=WorstPolluted.org |access-date=29 August 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100811155338/http://www.worstpolluted.org/| archive-date= 11 August 2010 | url-status=live}}</ref>
An ƙiyasta hasarar kayan aiki da ƙasƙantar rayuwar rayuwa da gurɓataccen iska ke haifarwa don kashe tattalin arziƙin duniya dala tiriliyan 5, a kowace shekara amma, tare da tasirin kiwon lafiya da mace-mace, wani waje ne ga tsarin tattalin arziki na zamani kuma galibi ayyukan ɗan adam, ko da yake a wasu lokuta ana daidaita su da kuma kula da su.<ref>{{Cite web|title=Cheap air pollution monitors help plot your walk|url=https://www.eib.org/en/stories/air-pollution-monitor|access-date=2021-05-18|website=European Investment Bank|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=9 out of 10 people worldwide breathe polluted air, but more countries are taking action|url=https://www.who.int/news/item/02-05-2018-9-out-of-10-people-worldwide-breathe-polluted-air-but-more-countries-are-taking-action|access-date=2021-05-18|website=www.who.int|language=en}}</ref> Akwai fasahohi da dabaru daban-daban na sarrafa gurbatar yanayi don rage gurɓacewar iska.<ref name="Fensterstock1972">Fensterstock, Ketcham and Walsh, The Relationship of Land Use and Transportation Planning to Air Quality Management, Ed. George Hagevik, May 1972.</ref> Don rage tasirin gurɓacewar iska, an aiwatar da dokokin ƙasa da ƙasa da na ƙasa don daidaita gurɓacewar iska. Dokokin cikin gida, inda aka aiwatar da su da kyau, sun haifar da ingantaccen ingantaccen kiwon lafiyar jama'a.<ref>{{Cite web|title=Assessing the risks to health from air pollution—European Environment Agency|url=https://www.eea.europa.eu/publications/assessing-the-risks-to-health|access-date=2021-05-18|website=www.eea.europa.eu|language=en}}</ref> A matakin kasa da kasa, wasu daga cikin wadannan yunƙurin sun sami nasara - alal misali yarjejeniyar Montreal ta yi nasara wajen rage fitar da sinadarai masu cutar da ozone mai cutarwa ko yarjejeniyar Helsinki ta 1985, wadda ta rage fitar da iskar sulfur, yayin da wasu yunƙurin da ya zuwa yanzu ba su samu nasara ba wajen aiwatarwa. kamar matakin ƙasa da ƙasa kan sauyin yanayi.<ref>{{cite journal |last1=Batool |first1=Rubeena |last2=Zaman |first2=Khalid |last3=Khurshid |first3=Muhammad Adnan |last4=Sheikh |first4=Salman Masood |last5=Aamir |first5=Alamzeb |last6=Shoukry |first6=Alaa Mohamd |last7=Sharkawy |first7=Mohamed A. |last8=Aldeek |first8=Fares |last9=Khader |first9=Jameel |last10=Gani |first10=Showkat |title=Economics of death and dying: a critical evaluation of environmental damages and healthcare reforms across the globe |journal=Environmental Science and Pollution Research International |date=October 2019 |volume=26 |issue=29 |pages=29799–29809 |doi=10.1007/s11356-019-06159-x |pmid=31407261 |s2cid=199528114 |issn=1614-7499}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Bherwani |first1=Hemant |last2=Nair |first2=Moorthy |last3=Musugu |first3=Kavya |last4=Gautam |first4=Sneha |last5=Gupta |first5=Ankit |last6=Kapley |first6=Atya |last7=Kumar |first7=Rakesh |title=Valuation of air pollution externalities: comparative assessment of economic damage and emission reduction under COVID-19 lockdown |journal=Air Quality, Atmosphere, & Health |date=10 June 2020 |volume=13 |issue=6 |pages=683–694 |doi=10.1007/s11869-020-00845-3 |pmid=32837611 |pmc=7286556 |issn=1873-9318}}</ref>
== Tushen gurbatar iska. ==
=== Tushen Anthropogenic (wanda ɗan adam ya yi). ===
[[File:Avgaser_-_Exhaust_-_Ystad-2022.jpg|thumb| Jirgin sama shine babban tushen gurɓataccen iska.]]
[[File:BurningOffFieldsInTheEveningInSouthGeorgia.jpg|thumb| Sarrafa kona filin waje na Statesboro, [[Georgia (Tarayyar Amurka)|Jojiya]], a cikin shirye-shiryen dashen bazara.]]
[[File:Fish_smoking_in_Ghana.jpg|thumb| Ana yin Bandar kifi a mutum da yake a tantagarya a ƙasar Ghana, 2018.]]
Waɗannan galibi suna da alaƙa da ƙona man fetur.
* Maɓuɓɓugar tushe sun haɗa da:
** tarin hayaki na man burbushin mai da tashoshin samar da wutar lantarki (duba misali tasirin muhalli na masana'antar kwal ).
** Ƙona halittun gargajiya kamar itace, sharar amfanin gona da taki. (A kasashe masu tasowa da matalauta, konewar dabi'ar halitta ta gargajiya ita ce babbar hanyar gurɓacewar iska.<ref>{{cite web|title=Biomass Pollution Basics|author1=David Pennise |author2=Kirk Smith |publisher=WHO|url=https://www.who.int/indoorair/interventions/antiguamod21.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120709001603/http://www.who.int/indoorair/interventions/antiguamod21.pdf|url-status=dead|archive-date=9 July 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=Indoor air pollution and household energy|publisher=WHO and UNEP|year=2011|url=https://www.who.int/heli/risks/indoorair/indoorair/en/index.html}}</ref> Hakanan shine babban tushen gurɓataccen gurɓataccen gurɓataccen ruwa a yawancin yankuna da suka ci gaba da suka haɗa da UK & New South Wales.<ref>{{cite journal |last1=Hawkes |first1=N. |title=Air pollution in UK: the public health problem that won't go away |journal=BMJ |date=22 May 2015 |volume=350 |issue=may22 1 |pages=h2757 |doi=10.1136/bmj.h2757 |pmid=26001592 |s2cid=40717317 }}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.health.nsw.gov.au/environment/factsheets/Pages/wood-smoke.aspx|title=Wood burning heaters and your health - Fact sheets|website=www.health.nsw.gov.au}}</ref> Abubuwan gurɓatanta sun haɗa da PAHs.<ref>{{cite journal |last1=Tsiodra |first1=Irini |last2=Grivas |first2=Georgios |last3=Tavernaraki |first3=Kalliopi |last4=Bougiatioti |first4=Aikaterini |last5=Apostolaki |first5=Maria |last6=Paraskevopoulou |first6=Despina |last7=Gogou |first7=Alexandra |last8=Parinos |first8=Constantine |last9=Oikonomou |first9=Konstantina |last10=Tsagkaraki |first10=Maria |last11=Zarmpas |first11=Pavlos |last12=Nenes |first12=Athanasios |last13=Mihalopoulos |first13=Nikolaos |title=Annual exposure to polycyclic aromatic hydrocarbons in urban environments linked to wintertime wood-burning episodes |journal=Atmospheric Chemistry and Physics |date=7 December 2021 |volume=21 |issue=23 |pages=17865–17883 |doi=10.5194/acp-21-17865-2021 |bibcode=2021ACP....2117865T |s2cid=245103794 |language=English |issn=1680-7316}}</ref>)
** masana'antu (masana'antu)
*** Wani bincike da aka gudanar a shekara ta 2014, ya gano cewa a kasar Sin kayan aiki-, injina-, da na'urori da sassan [[masana'antu]] da gine-gine sun ba da gudummawar fiye da kashi 50% na gurbacewar iska.
** ƙonawar sharar gida (masu ƙonewa da kuma buɗaɗɗen gobarar sharar da ba a sarrafa ba, wanda ya kai kusan kashi huɗu na sharar ƙasa mai ƙarfi).
** tanda da sauran nau'ikan na'urorin dumama mai ƙonewa.
* Hanyoyin wayar hannu sun haɗa da motocin motsa jiki, jiragen ƙasa (musamman ma'aikatan dizal da DMUs), jiragen ruwa da jiragen sama.
* Gudanar da ayyukan ƙonawa a cikin aikin noma da sarrafa gandun daji. Sarrafa ko wajabta ƙonewa wata dabara ce da ake amfani da ita a wasu lokuta wajen sarrafa gandun daji, noma, maido da ciyayi ko rage iskar gas. Wuta wani yanki ne na dabi'a na gandun daji da yanayin ciyayi kuma wutar da aka sarrafa na iya zama kayan aiki ga gandun daji. Sarrafa konewa yana motsa wasu bishiyoyin daji masu kyawawa, don haka sabunta dajin.
Hakanan akwai tushe daga matakai ban da ƙonewar:<ref>{{cite journal |last1=Huo |first1=Hong |last2=Zhang |first2=Qiang |last3=Guan |first3=Dabo |last4=Su |first4=Xin |last5=Zhao |first5=Hongyan |last6=He |first6=Kebin |title=Examining Air Pollution in China Using Production- And Consumption-Based Emissions Accounting Approaches |journal=Environmental Science & Technology |date=16 December 2014 |volume=48 |issue=24 |pages=14139–14147 |doi=10.1021/es503959t |pmid=25401750 |bibcode=2014EnST...4814139H |issn=0013-936X}}</ref>
* Fuskoki daga fenti, feshin gashi, varnish, feshin aerosol da sauran kaushi. Waɗannan suna iya zama masu mahimmanci; An kiyasta fitar da hayaki daga waɗannan maɓuɓɓuka zai kai kusan rabin gurɓataccen gurɓataccen yanayi a cikin rafin Los Angeles a cikin 2010s.<ref name="waste-crisis">{{cite news |title=Health crisis: Up to a billion tons of waste potentially burned in the open every year |url=https://phys.org/news/2021-01-health-crisis-billion-tons-potentially.html |access-date=13 February 2021 |work=phys.org |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Cook |first1=E. |last2=Velis |first2=C. A. |title=Global Review on Safer End of Engineered Life |journal=Global Review on Safer End of Engineered Life |date=6 January 2021 |url=http://eprints.whiterose.ac.uk/169766/ |access-date=13 February 2021 |language=en}}</ref>
* Zubar da shara a cikin wuraren da ake zubar da [[Wajen zubar da shara|ƙasa]], wanda ke haifar da methane. Methane yana da ƙonewa sosai kuma yana iya haifar da gauraye masu fashewa da iska. Methane kuma mai asphyxiant ne kuma yana iya kawar da iskar oxygen a cikin sarari da ke kewaye. Asphyxia ko shaƙewa na iya haifarwa idan an rage yawan iskar oxygen zuwa ƙasa da 19.5% ta hanyar ƙaura.<ref>{{cite news|url=https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2018/02/15/585886321/your-wall-paint-perfumes-and-cleaning-agents-are-polluting-our-air|title=Wall Paint, Perfumes and Cleaning Agents Are Polluting Our Air|newspaper=NPR|date=15 February 2018|access-date=12 March 2019|last1=Chatterjee|first1=Rhitu}}</ref>
* Albarkatun soja, kamar [[makaman nukiliya]], iskar gas mai guba, yaƙin ƙwayoyin cuta da roka .
* Fitowar noma tana ba da gudummawa sosai ga gurɓacewar iska.
** Ƙasar noma da aka taki na iya zama babban tushen nitrogen oxides.
=== Hanyoyin halitta. ===
[[File:Dust_Storm_Texas_1935.jpg|thumb| Guguwar ƙura ta tunkari Stratford, Texas]]
* Kurar da aka samo daga tushen halitta, yawanci manyan wurare na ƙasa da ƙananan ciyayi ko ciyayi.
* Methane, wanda ake fitar da shi ta hanyar narkewar abinci da [[Dabba|dabbobi]], misali shanu.
* Radon gas daga lalatawar rediyo a cikin ɓawon burodin duniya. Radon mara launi ne, mara wari, mai faruwa a zahiri, iskar iskar gas mai ƙara kuzari wacce ke samuwa daga ruɓar radium. Ana ɗauka a matsayin haɗari ga lafiya. Radon gas daga tushen halittan yana iya taruwa a cikin gine-gine, musamman a wuraren da aka killace kamar gidan ƙasa kuma shi ne na biyu mafi yawan cutar kansar huhu, bayan shan taba sigari.<ref>{{Cite web|url=https://www.cleanairresources.com/data|title=Education Data, Visualizations & Graphics on particulate pollution.|website=www.cleanairresources.com|access-date=20 March 2019|archive-date=20 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320212032/https://www.cleanairresources.com/data|url-status=dead}}</ref>
* [[Hayaƙi|Hayaki]] da carbon monoxide daga gobarar daji. A cikin lokutan gobarar daji mai aiki, hayaƙi daga konewar biomass ba tare da kulawa ba zai iya zama kusan kashi 75% na duk gurɓacewar iska ta hanyar maida hankali.<ref>{{cite journal|title=Biogenic carbon and anthropogenic pollutants combine to form a cooling haze over the southeastern United States|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences]]|author=Goldstein, Allen H. |author2=Charles D. Koven |author3=Colette L. Heald |author-link3=Colette Heald |author4=Inez Y. Fung|date=5 May 2009|doi=10.1073/pnas.0904128106 |pmid=19451635|volume=106 |issue=22|pages=8835–40|pmc=2690056|bibcode=2009PNAS..106.8835G|doi-access=free}}</ref>
* Tsire-tsire, a wasu yankuna, suna fitar da adadi mai yawa na mahaɗan ƙwayoyin halitta masu canzawa (VOCs) a cikin kwanaki masu zafi. Waɗannan VOCs suna amsawa tare da gurɓataccen ɗan adam na farko - musamman, NO <sub>x</sub>, SO <sub>2</sub>, da mahaɗan carbon mahaɗan anthropogenic - don haifar da hazo na yanayi na ƙazanta na biyu.<ref>{{cite journal|title=Trees That Pollute|first=Mark|last=Fischetti|journal=Scientific American|volume=310|issue=6|page=14|doi=10.1038/scientificamerican0614-14|pmid=25004561|year=2014|bibcode=2014SciAm.3.14F}}</ref> Black danko, poplar, itacen oak da willow wasu misalan ciyayi ne waɗanda zasu iya samar da ɗimbin VOCs. Samar da VOC daga waɗannan nau'ikan yana haifar da matakan ozone har sau takwas sama da nau'in bishiyar da ba ta da tasiri.10f.
<ref>{{Cite web |title=Volcanic Pollution {{!}} |url=https://intlpollution.commons.gc.cuny.edu/volcanic-pollution/ |access-date=2022-02-27 |language=en-CAC}}</ref>
* Ayyukan volcanic, wanda ke samar da sulfur, chlorine, da ash particulates
=== Abubuwan da ke fitarwa. ===
[[File:Beijing_smog_comparison_August_2005.png|thumb| [[Beijing|Iskar Beijing]] a cikin 2005 bayan [[ruwan sama]] (hagu) da rana mai hayaƙi (dama)]]
Abubuwan da ke fitar da iska ana ba da rahoton ƙimar waɗanda ke ƙoƙarin danganta adadin gurɓataccen gurɓataccen iska da aka saki zuwa iska tare da ayyukan da ke da alaƙa da sakin wannan gurɓataccen. Waɗannan abubuwan yawanci ana bayyana su azaman nauyin gurɓataccen abu da aka raba da nauyin raka'a, girma, nisa, ko tsawon lokacin aikin da ke fitar da gurɓataccen abu (misali, kilogiram na barbashi da ke fitarwa kowace tan na kwal da aka ƙone). Irin waɗannan abubuwan suna sauƙaƙe kimanta fitar da hayaki daga wurare daban-daban na gurɓataccen iska. A mafi yawan lokuta, waɗannan abubuwan kawai matsakaicin duk bayanan da ake samu na inganci karɓuwa ne, kuma gabaɗaya ana ɗaukar su wakilcin matsakaicin dogon lokaci.
Akwai mahadi guda 12, a cikin jerin gurɓatattun ƙwayoyin cuta masu ɗorewa . Dioxins da furans guda biyu ne daga cikinsu kuma da gangan aka samar da su ta hanyar konewar kwayoyin halitta, kamar bude kona robobi. Wadannan mahadi kuma masu rushewar endocrine ne kuma suna iya canza ƙwayoyin halittar dan adam.
[[File:Agbogbloshie,_Ghana_2019.jpg|left|thumb|263x263px| sarrafa e-sharar gida a Agbogbloshie, Ghana ta yin amfani da buɗe kona na'urorin lantarki don samun damar karafa masu mahimmanci kamar tagulla. Bude kona robobi ya zama ruwan dare a sassa da dama na duniya ba tare da iya sarrafa su ba. Musamman ma ba tare da kariyar da ta dace ba, karafa masu nauyi da sauran gurɓatattun abubuwa na iya [[Gurɓatar ƙasa|shiga cikin ƙasa]], kuma su haifar da gurɓataccen ruwa da gurɓataccen iska.]]
Hukumar Kare Muhalli ta Amurka ta wallafa tarin abubuwan da ke fitar da gurbataccen iska don masana'antu iri-iri.<ref>{{cite web|url=http://www.epa.gov/ttn/chief/ap42/index.html |title=AP 42, Volume I |website=Epa.gov |access-date=29 August 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100924132127/http://www.epa.gov/ttn/chief/ap42/index.html| archive-date= 24 September 2010 | url-status=live}}</ref> Ƙasar Ingila, Ostiraliya, Kanada da sauran ƙasashe da yawa sun buga irin wannan tarin, da kuma Hukumar Kula da Muhalli ta Turai.<ref>{{cite web |url=http://www.naei.org.uk/emissions/index.php |title=United Kingdom's emission factor database |website=Naei.org.uk |access-date=29 August 2010 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707144526/http://www.naei.org.uk/emissions/index.php |archive-date=7 July 2010 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eea.europa.eu/publications/emep-eea-emission-inventory-guidebook-2009 |title=EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook—2009 |website=Eea.europa.eu |date=19 June 2009 |access-date=11 December 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theenvironmentalblog.org/environmental-issues/environmental-pollution/ |title=Environmental Pollution |website=Theenvironmentalblog.org |date=16 December 2011 |access-date=11 December 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/gl/invs6.htm |title=Revised 1996 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories (reference manual) |website=Ipcc-nggip.iges.or.jp |access-date=29 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080321094829/http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/gl/invs6.htm |archive-date=21 March 2008 |url-status=dead }}</ref>
== Masu gurɓatawa. ==
[[File:Air_Pollution-Causes&Effects.svg|thumb| Zane mai tsari, haddasawa da tasirin gurɓataccen iska: (1) tasirin greenhouse, (2) gurɓataccen gurɓataccen abu, (3) ƙãra hasken UV, (4) ruwan sama na acid, (5) haɓaka matakin ƙasa-matakin ozone, (6) matakan haɓaka. na nitrogen oxides]]
Gurɓataccen iska wani abu ne a cikin iska wanda zai iya yin illa ga mutane da kuma yanayin muhalli.<ref>{{Cite web |last=US EPA |first=OAR |date=2015-12-10 |title=Managing Air Quality - Air Pollutant Types |url=https://www.epa.gov/air-quality-management-process/managing-air-quality-air-pollutant-types |access-date=2022-02-27 |website=www.epa.gov |language=en}}</ref> Abun zai iya zama tsayayyen barbashi, ɗigon ruwa, ko gas. Mai gurɓataccen abu na iya zama na asali ko na mutum. An rarraba abubuwan gurɓatawa a matsayin firamare ko sakandare. Ana haifar da gurɓatattun abubuwa ta hanyar matakai kamar toka daga fashewar aman wuta. Sauran misalan sun haɗa da iskar carbon monoxide daga sharar abin hawa ko sulfur dioxide da aka saki daga masana'antu. Ba a fitar da gurɓatattun abubuwa kai tsaye.<ref>{{cite web|title=Air Pollution Causes, Effects, and Solutions|url=http://www.nationalgeographic.com/environment/global-warming/pollution/|publisher=National Geographic|date=9 October 2016|access-date=6 April 2017|archive-date=21 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221155130/https://www.nationalgeographic.com/environment/global-warming/pollution/|url-status=dead}}</ref> Maimakon haka, suna tasowa a cikin iska lokacin da gurɓataccen abu na farko ya amsa ko kuma yayi hulɗa. Ozone matakin ƙasa babban misali ne na gurɓataccen gurɓataccen abu. Wasu gurɓatattun abubuwa na iya zama na firamare da na sakandare: dukansu suna fitar da su kai tsaye kuma sun samo asali ne daga wasu gurɓatattun abubuwa na farko.<ref>{{cite web|last1=Vaidyanathan, ClimateWire|first1=Gayathri|title=The Worst Climate Pollution Is Carbon Dioxide|url=https://www.scientificamerican.com/article/the-worst-climate-pollution-is-carbon-dioxide/|publisher=Scientific American}}</ref>
Abubuwan gurɓata yanayi da ayyukan ɗan adam ke fitarwa sun haɗa da:<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Keith|title=How Carbon Dioxide Became a 'Pollutant'|url=https://www.wsj.com/articles/SB124001537515830975|website=Wall Street Journal|date=18 April 2009}}</ref>
* Carbon dioxide (CO): Saboda rawar da yake takawa a matsayin iskar gas an bayyana shi a matsayin "manyan gurɓataccen yanayi" da "mafi munin gurɓataccen yanayi".<ref>{{cite web|last1=Barbalace|first1=Roberta C.|title=CO2 Pollution and Global Warming: When does carbon dioxide become a pollutant?|url=https://environmentalchemistry.com/yogi/environmental/200611CO2globalwarming.html|date=7 November 2006|website=Environmentalchemistry.com}}</ref> Carbon dioxide wani abu ne na halitta na yanayi, mai mahimmanci ga rayuwar shuka kuma tsarin numfashi na ɗan adam ya ba shi. Wannan tambaya na ƙamus yana da tasiri mai amfani, misali don tantance ko ana ɗaukar Dokar Tsabtace Tsabtace ta Amurka don daidaita fitar da CO.<ref>{{cite web|title=Graphic: The relentless rise of carbon dioxide|url=https://climate.nasa.gov/climate_resources/24/|website=Climate Change: Vital Signs of the Planet|publisher=NASA}}</ref> CO a halin yanzu yana samar da kusan sassa 410, a kowace miliyan (ppm) na [[Sararin Samaniya na Duniya|yanayin duniya]], idan aka kwatanta da kusan 280 ppm a zamanin masana'antu, da biliyoyin metric ton na CO ana fitarwa kowace shekara ta hanyar kona man fetur.<ref>{{Cite web|title = How much of U.S. carbon dioxide emissions are associated with electricity generation?|url = http://www.eia.gov/tools/faqs/faq.cfm?id=77&t=11|access-date = 16 December 2016}}</ref> CO ƙaruwa a cikin yanayi na duniya yana da sauri.<ref name="MaunaMonthly">{{cite web|title=Full Mauna Loa CO2 record|url=https://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends/full.html|website=Earth System Research Laboratory|access-date=10 January 2017}}</ref>
* Sulfur oxides (SO <sub>x</sub> ): musamman sulfur dioxide, wani sinadari mai hade da dabara SO <sub>2</sub> . Ana samar da SO <sub>2</sub> ta hanyar volcanoes kuma a cikin hanyoyin masana'antu daban-daban. Kwal da man fetur sukan ƙunshi mahadi na sulfur, kuma konewar su yana haifar da sulfur dioxide. Ƙarin oxidation na SO <sub>2</sub>, yawanci a gaban mai kara kuzari kamar NO <sub>2</sub>, yana samar da H <sub>2</sub> SO <sub>4</sub>, don haka ruwan acid ya samo asali. Wannan yana daya daga cikin abubuwan da ke haifar da damuwa game da tasirin muhalli na amfani da waɗannan man fetur a matsayin tushen wutar lantarki.
* Nitrogen oxides (NO <sub>x</sub> ): Nitrogen oxides, musamman nitrogen dioxide, ana fitar da su daga konewar zafin jiki, kuma ana samun su a lokacin tsawa ta hanyar fitar da wutar lantarki. Ana iya ganin su a matsayin [[Rage iska mai nauyi (Haze)|kulba]] mai launin ruwan kasa a sama ko kuma guguwar iskar birane. Nitrogen dioxide fili ne na sinadarai tare da dabara NO <sub>2</sub> . Yana daya daga cikin abubuwan da ake kira ogen oxides. Ɗaya daga cikin fitattun gurbatacciyar iska, wannan iskar gas mai guba mai ja-launin ruwan kasa tana da siffa mai kaifi, wari mai cizo.
* Carbon monoxide (CO): CO mara launi ne, mara wari, iskar gas mai guba. Samfurin konewar man fetur ne kamar iskar gas, gawayi ko itace. Shaye-shaye na abin hawa yana ba da gudummawa ga yawancin carbon monoxide da aka bari a cikin yanayi. Yana haifar da nau'in hayaƙi a cikin iska wanda aka danganta da cututtukan huhu da yawa da rushewar yanayi da dabbobi.
* Mahalli masu canzawa (VOC): VOCs sanannen gurɓataccen iska ne a waje. An rarraba su azaman methane (CH <sub>4</sub> ) ko wadanda ba methane (NMVOCs). Methane iskar gas ce mai inganci wanda ke ba da gudummawa ga haɓaka [[Canjin yanayi|ɗumamar yanayi]] . Sauran VOCs na hydrocarbon suma suna da mahimmancin iskar gas saboda rawar da suke takawa wajen samar da ozone da tsawaita rayuwar methane a cikin yanayi . Wannan tasirin ya bambanta dangane da ingancin iska na gida. The aromatic NMVOCs benzene, toluene da xylene ana zargin carcinogens kuma zai iya haifar da cutar sankarar bargo tare da tsawaita bayyanar. 1,3-butadiene wani fili ne mai haɗari wanda ke hade da amfani da masana'antu.
* Matsaloli / barbashi, a madadin ana magana da su azaman ɓarna (PM), ɓangarorin yanayi, ko lallausan barbashi, ƙananan ɓarɓashi ne na ƙarfi ko ruwa da aka dakatar a cikin iskar gas. Sabanin haka, aerosol yana nufin hadadden barbashi da iskar gas. Wasu barbashi na faruwa ta dabi'a, sun samo asali daga dutsen mai aman wuta, guguwar kura, gobarar daji da ciyawa, ciyayi masu rai, da feshin ruwa. Ayyukan ɗan adam, kamar kona burbushin mai a cikin motoci, tashoshin wutar lantarki da hanyoyin masana'antu iri-iri suma suna haifar da iskar iska. Matsakaicin a duniya, aerosols anthropogenic - waɗanda ayyukan ɗan adam suka yi - a halin yanzu yana da kusan 10% na yanayin mu. Ƙara matakan ƙananan barbashi a cikin iska suna da alaƙa da haɗarin lafiya kamar cututtukan zuciya, canza aikin huhu da ciwon huhu. Barriculates suna da alaƙa da cututtukan numfashi kuma suna iya zama cutarwa musamman ga waɗanda ke fama da yanayi kamar [[Fuka|asma]] .
* Masu ɗorewa masu ɗorewa masu ɗorewa waɗanda ke da alaƙa da ɓangarorin lafiya na iska suna da alaƙa da cututtukan zuciya.
* [[Ƙarfe|Karafa]] masu guba, irin su gubar da mercury, musamman mahaɗan su.
* Chlorofluorocarbons (CFCs): Mai cutarwa ga Layer na ozone ; Fitowa daga samfuran da aka hana amfani da su a halin yanzu. Wadannan iskar gas ne da ake fitarwa daga na'urorin sanyaya iska, firji, feshin iska, da dai sauransu. Lokacin da aka saki cikin iska, CFCs suna tashi zuwa stratosphere . Anan sukan haɗu da wasu iskar gas kuma suna lalata layin ozone. Wannan yana ba da damar haskoki UV masu cutarwa su isa saman duniya. Wannan na iya haifar da ciwon daji na fata, cututtukan ido kuma yana iya haifar da lalacewa ga tsire-tsire.
* Ammoniya : Ana fitar da shi ta hanyar sharar gona. Ammoniya wani fili ne tare da dabarar NH <sub>3</sub> . Yawanci ana cin karo dashi azaman iskar gas mai ƙamshi mai ƙamshi. Ammoniya tana ba da gudummawa sosai ga buƙatun sinadirai na halittun ƙasa ta hanyar yin hidima a matsayin mafari ga kayan abinci da taki. Ammoniya, ko dai kai tsaye ko a kaikaice, shi ma tubalin ginin harhada magunguna da yawa. Ko da yake a cikin amfani mai yawa, ammoniya yana da haɗari kuma yana da haɗari. A cikin yanayi, ammonia yana amsawa tare da oxides na nitrogen da sulfur don samar da kwayoyin halitta na biyu.
* Odors : Irin su daga sharar gida, najasa, da hanyoyin masana'antu.
* Abubuwan gurɓataccen rediyo : Abubuwan fashewar makaman nukiliya, abubuwan nukiliya, abubuwan fashewar yaƙi, da hanyoyin halitta kamar lalatawar radon .
Abubuwan gurɓatawa na biyu sun haɗa da:
* Abubuwan da aka ƙirƙira daga gurɓataccen gas na farko da mahaɗi a cikin smog na photochemical. Smog wani nau'in gurbataccen iska ne. Classic smog yana haifar da babban adadin gawayi mai ƙonewa a cikin yanki, wanda ke haifar da cakuda hayaki da sulfur dioxide. Hayaki na zamani ba yakan fito daga gawayi sai dai daga hayakin ababen hawa da masana'antu wanda hasken ultraviolet daga rana ke yin aiki da shi a cikin sararin samaniya don samar da gurɓataccen gurɓataccen abu wanda kuma ya haɗa da hayaƙin farko don haifar da hayaƙin photochemical.
* Ozone matakin ƙasa (O <sub>3</sub> ): Ozone yana samuwa daga NO <sub>x</sub> da VOCs. Yana da maɓalli mai mahimmanci na troposphere. Hakanan muhimmin abu ne na wasu yankuna na stratosphere wanda aka fi sani da Layer ozone. Halayen hoto da sinadarai da suka haɗa da shi suna fitar da yawancin hanyoyin sinadarai da ke faruwa a cikin yanayi da rana da dare. A mafi yawan adadin da ayyukan ɗan adam ke kawowa (mafi yawan ƙonewar man fetur), gurɓatacce ne kuma wani yanki ne na hayaki.
* Peroxyacetyl nitrate (C <sub>2</sub> H <sub>3</sub> NO <sub>5</sub> ): irin wannan da aka samu daga NO <sub>x</sub> da VOCs.
Ƙananan gurɓataccen iska sun haɗa da:
* Babban adadin ƙananan gurɓataccen iska mai haɗari . Wasu daga cikin waɗannan ana kayyade su a cikin Amurka ƙarƙashin Dokar Tsabtace Tsabtace iska da kuma cikin Turai ƙarƙashin Tsarin Tsarin Sama.
* Daban-daban iri-iri masu gurɓata yanayi masu tsayi, waɗanda zasu iya haɗawa da ɓarna
Abubuwan gurɓataccen ƙwayoyin halitta (POPs) sune mahaɗi na halitta waɗanda ke da juriya ga lalata muhalli ta hanyar sinadarai, nazarin halittu, da matakan hoto. Saboda haka, an lura da su dagewa a cikin muhalli, don samun damar yin tafiya mai nisa, bioaccumulate a cikin jikin mutum da na dabba, biomagnify a cikin sarƙar abinci, da kuma yin tasiri mai mahimmanci ga lafiyar ɗan adam da muhalli.{{category tree all|Hazardous air pollutants|mode=all|depth=0}}
== Bayyana. ==
[[File:Air_pollution_exposure_in_cities_-_EU_limits_vs_WHO_guidelines.svg|thumb| Kusan kashi 30 cikin 100 na mutanen Turai da ke zaune a birane suna fuskantar matakan gurɓataccen iska wanda ya wuce ƙa'idodin ingancin iska na EU. Kusan kashi 98% na mutanen Turai da ke zaune a birane suna fuskantar matakan gurɓacewar iska da ake ganin suna cutar da lafiya ta hanyar ƙa'idodin Hukumar Lafiya ta Duniya.]]
Haɗarin gurɓataccen iska aiki ne na haɗarin gurɓataccen iska da kuma fallasa wannan gurɓataccen abu. Ana iya bayyana bayyanar gurɓatacciyar iska ga mutum ɗaya, ga wasu ƙungiyoyi (misali unguwanni ko yaran da ke zaune a cikin ƙasa), ko ga jama'a gabaɗaya. Misali,<ref name="Daniel A. Vallero">{{cite web|title=Fundamentals of Air Pollution|author=Daniel A. Vallero|publisher=Elsevier Academic Press|url=http://store.elsevier.com/Fundamentals-of-Air-Pollution/Daniel-Vallero/isbn-9780123736154/|access-date=2022-04-25|archive-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227114854/http://store.elsevier.com/Fundamentals-of-Air-Pollution/Daniel-Vallero/isbn-9780123736154/|url-status=dead}}</ref> mutum na iya yin lissafin bayyanar da gurɓataccen iska mai haɗari don yanki na yanki, wanda ya haɗa da ƙananan mahalli daban-daban da ƙungiyoyin shekaru. Ana iya ƙididdige wannan azaman bayyanar numfashi. Wannan zai ba da lissafin bayyanar yau da kullun a wurare daban-daban (misali maɓalli daban-daban na cikin gida da wuraren waje). Bayyanar yana buƙatar haɗa da shekaru daban-daban da sauran ƙungiyoyin alƙaluma, musamman jarirai, yara, mata masu juna biyu, da sauran ƙananan jama'a.<ref>{{Cite web|url=https://www.eea.europa.eu/media/infographics/air-pollution-exposure-in-cities/view|title=Air pollution exposure in cities|website=European Environment Agency|access-date=9 March 2019}}</ref>]]
Bayyanawa ga gurɓataccen iska dole ne ya haɗa yawan abubuwan gurɓataccen iska dangane da lokacin da aka kashe a kowane wuri da kuma ƙimar inhalation daban-daban ga kowane rukuni na kowane takamaiman lokacin da ƙungiyar ke cikin saiti kuma tana yin ayyuka na musamman (wasa, wasa, dafa abinci, karatu, aiki, ba da lokacin zirga-zirga, da sauransu).<ref name="Dons et al.">{{cite journal| last = Dons| first = E|title = Impact of time-activity patterns on personal exposure to black carbon| journal = Atmospheric Environment| volume = 45 | issue = 21 | pages = 3594–3602 | year = 2011 | doi = 10.1016/j.atmosenv.2011.03.064| bibcode = 2011AtmEn..45.3594D}}</ref> Misali, yawan iskar numfashin karamin yaro zai yi kasa da na manya. Yaron da ke motsa jiki mai ƙarfi zai sami mafi girman adadin numfashi fiye da yaro ɗaya a cikin aikin zaman kansa. Bayyanar yau da kullun, don haka, yana buƙatar nuna lokacin da aka kashe a cikin kowane ƙaramin mahalli da kuma nau'in ayyukan cikin waɗannan saitunan. Matsakaicin gurɓataccen iska a cikin kowane saitin microactivity/microenvironmental an taƙaita don nuna fallasa.<ref name="Daniel A. Vallero" /> Ga wasu gurɓatattun abubuwa kamar baƙar carbon carbon, abubuwan da ke da alaƙa da zirga-zirga na iya mamaye jimillar fallasa duk da ɗan gajeren lokacin fallasa tun lokacin babban taro ya zo daidai da kusanci ga manyan tituna ko shiga cikin zirga-zirga (motoci).<ref name="Dons et al. 2019">{{cite journal
| last = Dons | first = E | title = Transport most likely to cause air pollution peak exposures in everyday life: Evidence from over 2000 days of personal monitoring
| journal = Atmospheric Environment | volume = 213 | pages = 424–432 | year = 2019
| doi = 10.1016/j.atmosenv.2019.06.035| bibcode = 2019AtmEn.213..424D | hdl = 10044/1/80194 | s2cid = 197131423 | hdl-access = free}}</ref> Babban yanki na jimlar bayyanar yau da kullun yana faruwa azaman gajeriyar kololuwa na babban taro, amma har yanzu ba a san yadda za a ayyana kololuwa da tantance mita da tasirin lafiyar su ba.<ref>{{Cite web|last=Carrington|first=Damian|date=2021-09-22|title=WHO slashes guideline limits on air pollution from fossil fuels|url=https://www.theguardian.com/environment/2021/sep/22/who-cuts-guideline-limits-on-air-pollution-from-fossil-fuels|access-date=2021-09-22|website=The Guardian|language=en}}</ref>
A cikin 2021, WHO ta rage rabin shawarar da aka ba da shawarar ta ga ƙananan ɓarɓashi daga ƙonewar kasusuwa. Sabuwar iyaka don nitrogen dioxide (NO <sub>2</sub> ) yana da 75% ƙasa.
== ingancin iska na cikin gida. ==
[[File:Share_of_deaths_from_indoor_air_pollution,_OWID.svg|thumb| Rabon mace-mace daga gurbacewar iska a cikin gida]]
[[File:New_Delhi_Met_Office,_India_02.jpg|thumb| Kula da ingancin iska, [[New Delhi|New Delhi, India]]]]
Rashin samun iska a cikin gida yana maida hankali kan gurɓacewar iska inda mutane sukan shafe mafi yawan lokutansu. Radon (Rn) gas, carcinogen, yana fitowa daga duniya a wasu wurare kuma ya maƙale a cikin gidaje. Kayan gini da suka hada da kafet da plywood suna fitar da iskar formaldehyde (H <sub>2</sub> CO). Fenti da kaushi suna ba da mahaɗar ƙwayoyin halitta masu canzawa (VOCs) yayin da suke bushewa. Fentin gubar na iya lalacewa zuwa ƙura kuma a shaka. Ana gabatar da gurɓacewar iska da gangan tare da yin amfani da na'urori na iska, turare, da sauran abubuwa masu ƙamshi. Wutar itace da aka sarrafa a cikin murhu da murhu na iya ƙara yawan hayaƙi mai cutarwa a cikin iska, ciki da waje.<ref>{{cite journal|url=http://sapiens.revues.org/index130.html |title=Indoor air pollution, health and economic well-being |journal=S.A.P.I.EN.S |volume=1 |issue=1 |date= 26 November 2008|access-date=29 August 2010|last1=Duflo |first1=Esther |last2=Greenstone |first2=Michael |last3=Hanna |first3=Rema }}</ref><ref>{{Cite web|date=7 February 2020|title=Improved Clean Cookstoves|url=https://www.drawdown.org/solutions/improved-clean-cookstoves|access-date=5 December 2020|website=Project Drawdown|language=en|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215040740/https://www.drawdown.org/solutions/improved-clean-cookstoves|url-status=dead}}</ref> Ana iya haifar da asarar gurɓacewar gida ta hanyar amfani da magungunan kashe qwari da sauran abubuwan feshin sinadarai a cikin gida ba tare da samun iskar da ya dace ba.
Guba monoxide da mace-mace galibi ana yin su ne ta hanyar iskar gas da bututun hayaƙi, ko kuma ta hanyar kona gawayi a cikin gida ko a cikin keɓe, kamar tanti.<ref>{{cite news|title=Bucknell tent death: Hannah Thomas-Jones died from carbon monoxide poisoning|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-21059594|access-date=22 September 2015|work=BBC News|date=17 January 2013}}</ref> Guba na carbon monoxide na yau da kullun na iya haifarwa ko da ta rashin ingantaccen fitilun matukin jirgi . An gina tarkuna a cikin dukkan bututun cikin gida don kiyaye iskar gas da hydrogen sulfide, daga ciki. Tufafi yana fitar da tetrachlorethylene, ko wasu busassun ruwan tsaftacewa, na tsawon kwanaki bayan bushewa .
Ko da yake a yanzu an hana amfani da shi a ƙasashe da yawa, yawan amfani da asbestos a cikin masana'antu da na gida a baya ya bar wani abu mai hatsarin gaske a cikin yankuna da yawa. Asbestosis wani yanayi ne na kumburi na yau da kullun wanda ke shafar nama na huhu . Yana faruwa bayan dogon lokaci, ɗaukar nauyi ga asbestos daga kayan da ke ɗauke da asbestos a cikin sifofi. Masu fama da ciwon huhu mai tsanani ( ƙunƙarar numfashi) kuma suna cikin ƙarin haɗari game da nau'ikan [[Ciwon Huhun Daji|kansar huhu]] daban-daban. Kamar yadda ba koyaushe ake ƙarfafa bayani ba a cikin wallafe-wallafen da ba na fasaha ba, ya kamata a kula don bambanta tsakanin nau'o'in cututtuka da dama. A cewar [[Hukumar Lafiya ta Duniya]] (WHO), <ref>[https://web.archive.org/web/20110524203454/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/123072/AQG2ndEd_6_2_asbestos.PDF World Health Organization (WHO)]</ref> ana iya bayyana waɗannan a matsayin cututtukan asbestosis, ciwon huhu, da kuma mesothelioma na peritoneal (gaba ɗaya nau'in ciwon daji da ba kasafai ba, lokacin da ya fi yaɗuwa kusan koyaushe ana danganta shi da tsayin daka ga asbestos).
Hakanan ana samun tushen halittu na gurɓacewar iska a cikin gida, kamar yadda iskar gas da iska ke fitarwa. Dabbobin gida suna samar da dander, mutane suna samar da ƙura daga flakes na fata na minti kaɗan da bazuwar gashi, ƙurar ƙura a cikin gado, kafet da kayan daki suna samar da enzymes da ɗigon fecal mai girman micrometer, mazauna suna fitar da methane, ƙirar ƙira akan bango kuma suna haifar da mycotoxins da spores, tsarin kwandishan na iya. cutar Legionnaires' cuta da mold, da tsire-tsire na cikin gida, ƙasa da [[Lambu|lambunan]] kewaye na iya haifar da pollen, ƙura, da mold. A cikin gida, rashin zazzagewar iska yana ba wa waɗannan gurɓataccen iska damar tarawa fiye da yadda zasu faru a yanayi.
== Tasirin lafiya. ==
Ko da a matakan ƙasa da waɗanda hukumomin Amurka ke la'akari da aminci, fallasa zuwa sassa uku na gurɓataccen iska, ƙaƙƙarfan ƙwayoyin cuta, nitrogen dioxide da ozone, yana da alaƙa da cututtukan zuciya da na numfashi. <ref>Science Daily, 22 February 2021 [https://www.sciencedaily.com/releases/2021/02/210222082622.htm "Long-Term Exposure to Low Levels of Air Pollution Increases Risk of Heart and Lung Disease"]</ref> A cikin 2020, gurɓataccen yanayi (ciki har da gurɓataccen iska) ya kasance wani abu na ba da gudummawa ga ɗaya cikin mutuwar takwas a Turai, kuma ya kasance babban haɗari ga [[Cututtukan da gurɓatar yanayi ke haifarwa|cututtukan da ke da alaƙa da gurɓatawa ciki har da cututtukan]] [[Cutar zuciya|zuciya]], [[bugun jini]] da [[Ciwon Huhun Daji|kansar huhu]] . Illar lafiyar da gurbatar iska ke haifarwa na iya haɗawa da wahalar numfashi, hushi, tari, [[Fuka|asma]] da kuma tabarbarewar yanayin numfashi da na zuciya. Waɗannan illolin na iya haifar da ƙara yawan amfani da magani, ƙarin ziyarar likita ko sashen gaggawa, ƙarin shigar asibiti da mutuwa da wuri. Illar lafiyar ɗan adam na rashin ingancin iskar yana da nisa, amma galibi yana shafar tsarin numfashi na jiki da kuma tsarin jijiyoyin jini. Halin daidaikun mutane game da gurɓataccen iska ya dogara da nau'in gurɓataccen gurɓataccen iska da mutum ya fallasa shi, gwargwadon bayyanarsa, da yanayin lafiyar mutum da kuma kwayoyin halittarsa. Mafi yawan tushen gurɓacewar iska sun haɗa da ɓarbashi, ozone, nitrogen dioxide, da sulfur dioxide. Yara ƴan ƙasa da shekaru biyar da ke zaune a kasashe masu tasowa su ne suka fi fuskantar matsalar yawan mace-macen da ake dangantawa da gurbatar iska a cikin gida da waje.
=== Mutuwa. ===
[[File:How-many-people-die-from-air-pollution-1-1.png|thumb]]
[[File:Share_of_deaths_from_outdoor_air_pollution,_OWID.svg|thumb| Rabon mutuwar daga gurɓacewar iska a waje, OWID]]
Hukumar [[Hukumar Lafiya ta Duniya|lafiya ta duniya ta]] yi kiyasin a shekara ta 2014, cewa a duk shekara gurɓacewar iska na janyo mutuwar mutane miliyan 7, da wuri. Nazarin da aka buga a cikin Maris 2019, ya nuna cewa adadin na iya zama kusan miliyan 8.8. Abubuwan da ke haifar da mutuwa sun haɗa da [[Bugun jini|shanyewar jiki]], [[Cutar zuciya|cututtukan zuciya]], COPD, ciwon huhu, da cututtukan huhu. <ref name="WHO2014" />
An yi ƙiyasin gurɓacewar iska iska a cikin birni tana haifar da mutuwar mutane miliyan 1.3, a duk duniya a kowace shekara. Yara suna cikin haɗari musamman saboda rashin balaga na sassan sassan numfashinsu. A cikin 2015, gurɓataccen iska a waje, mafi yawa ta PM <sub>2.5</sub>, an kiyasta zai haifar da 3.3 (95% CI 1.61-4.81) mutuwar da ba a kai ba a kowace shekara a duniya, yawanci a Asiya. A cikin 2021, WHO ta ba da rahoton cewa an ƙiyasta gurɓacewar iska a waje zai haifar da mutuwar mutane miliyan 4.2, a duk duniya a cikin 2016. Wani bincike na 2020, ya nuna cewa asarar ma'anar rayuwa ta duniya (LLE) daga gurɓataccen iska a cikin 2015, ya kasance shekaru 2.9, wanda ya zarce, alal misali, shekaru 0.3, daga duk nau'ikan tashin hankali kai tsaye, kodayake babban yanki na LLE ba zai yuwu ba. Bugu da ƙari, al'ummomin da suka fi dacewa da tsufa suna da ƙarancin gurɓataccen yanayi, yana nuna alaƙa tsakanin matakan gurɓataccen iska da kuma tsawon rai .
==== Ta yanki. ====
Indiya da China ne suka fi yawan mace-mace sakamakon Gurɓacewar iska. <ref>The New York Times International Weekly 2 February 2014 'Beijing's Air Would Be Called Good In Delhi' by Gardiner Harris.</ref> Indiya kuma tana da yawan mace-mace daga asma fiye da kowace al'umma a cewar [[Hukumar Lafiya ta Duniya]] . A cikin watan Disambar 2013, an yi kiyasin gurbacewar iska na kashe mutane 500,000, a kasar Sin a kowace shekara. <ref>Mr Chen's claim was made in [[The Lancet]] (December 2013 issue) and reported in The Daily Telegraph 8 January 2014 p. 15 'Air pollution killing up to 500,000 Chinese each year, admits former health minister.</ref> Akwai kyakkyawar alaƙa tsakanin mace-mace masu alaƙa da [[ciwon huhu]] da gurɓacewar iska daga hayaƙin abin hawa.
An ƙiyasta mutuwar Turai da ba ta kai ba a kowace shekara sakamakon gurɓacewar iska a 430,000, zuwa 800,000. Muhimmin abin da ke haddasa wannan mace-mace shi ne nitrogen dioxide da sauran nitrogen oxides (NOx) da motocin titi ke fitarwa. <ref name="europarl.europa.eu" /> A cikin wata takardar shawarwari ta 2015, gwamnatin Burtaniya ta bayyana cewa nitrogen dioxide ne ke da alhakin mutuwar mutane 23,500, da ba a kai ba a Burtaniya a shekara. A duk faɗin [[Tarayyar Turai]], an kiyasta gurɓacewar iska zai rage tsawon rayuwa da kusan watanni tara.
==== Jagorori. ====
Hukumar EPA ta Amurka ta yi ƙiyasin cewa iyakance matakin matakin ozone zuwa kashi 65, a kowace biliyan (ppb), zai kawar da mutuwar mutane 1,700, zuwa 5,100, a duk faɗin ƙasar a shekarar 2020, idan aka kwatanta da 75. ppb misali. Hukumar ta yi hasashen karin ma'aunin kariya zai kuma hana karin kamuwa da cutar asma guda 26,000, da kuma fiye da miliyan guda na rashin aiki ko makaranta. Bayan wannan kimantawa, EPA ta yi aiki don kare lafiyar jama'a ta hanyar rage ma'aunin ingancin iska na ƙasa (NAAQS) don matakin ozone na ƙasa zuwa 70. ppb. Wani sabon binciken tattalin arziki game da tasirin kiwon lafiya da haɗin kai na gurɓataccen iska a cikin Los Angeles Basin da San Joaquin Valley na Kudancin California ya nuna cewa fiye da mutane 3,800, suna mutuwa da wuri (kimanin shekaru 14, kafin al'ada) kowace shekara saboda matakan gurɓataccen iska ya saba wa tarayya. ma'auni. Adadin mace-macen da ba a kai ba na shekara-shekara ya fi na mace-macen da ke da alaƙa da taho mu gama da mota a wuri ɗaya, wanda matsakaicin ƙasa da 2,000, a kowace shekara. Wani bincike na 2021, ya gano cewa gurɓataccen iska a waje yana da alaƙa da haɓakar mace-mace "ko da a ƙananan matakan gurɓata ƙasa da ƙa'idodin Turai da Arewacin Amurka na yanzu da ƙimar jagororin WHO" jim kaɗan kafin WHO ta daidaita ƙa'idodinta.
==== Manyan dalilai. ====
[[File:Comparison_of_footprint-based_and_transboundary_pollution-based_relationships_among_G20_nations_for_the_number_of_PM2.5-related_premature_deaths.webp|thumb|300x300px| Kwatanta tushen sawun ƙafa da alaƙar ƙazanta mai iyaka tsakanin ƙasashen G20 don adadin PM <sub>2.5</sub> da ke da alaƙa da mutuwar da wuri. ]]
Babban abin da ke haifar da shi shine gurɓataccen iska da konewar mai ke haifarwa - galibi samarwa da amfani da [[Mota|motoci]], samar da wutar lantarki da dumama. Wani bincike yi ya yi kiyasin cewa akwai mace-mace miliyan 4.5, na shekara-shekara a duk duniya saboda gurɓataccen gurɓataccen iska da tashoshi masu fitar da wutar lantarki da hayakin mota ke fitarwa.
Shaye- shayen dizal (DE) babban mai ba da gudummawa ne ga gurɓacewar iska daga ƙonewa. A cikin gwaje-gwajen gwaji da yawa na ɗan adam, ta yin amfani da ingantaccen saitin ɗaki mai ɗaukar hoto, DE an danganta shi da rashin ƙarfi na jijiyoyin jini da haɓakar thrombus.
Wani bincike ya kammala da cewa gurɓacewar iska ta PM <sub>2.5</sub> ta hanyar ciniki cikin 'yanci na zamani da amfani da kasashe {{Hover title|the EU as a whole (not a nation) is not included here|19}}, na G20, na haifar da mutuwar mutane miliyan biyu a duk shekara, yana mai nuna cewa matsakaicin yawan rayuwa na kusan mutane ~ 28, a cikin waɗannan ƙasashe yana haifar da aƙalla mutuwa ɗaya da wuri (matsakaici). shekaru ~ 67) yayin da ƙasashe masu tasowa "ba za a iya tsammanin" aiwatarwa ko iya aiwatar da matakan da za su iya magance matsalolin ba tare da goyon bayan waje ko ƙoƙarin haɗin gwiwar duniya ba.
==== Hanyoyi na farko. ====
Hukumar ta WHO ta kiyasta cewa a cikin 2016, ~ 58% na mutuwar da ba a kai ba na gurɓacewar iska a waje sun kasance saboda cututtukan zuciya na ischemic da bugun jini. Hanyoyin da ke haɗa gurɓataccen iska zuwa ƙarar mace-mace na zuciya da jijiyoyin jini ba su da tabbas, amma mai yiwuwa sun haɗa da kumburin huhu da na tsari.
==== Mutuwar shekara ta zamani. ====
Wani bincike da masana kimiyya na jami'o'in Burtaniya da Amurka suka yi wanda ke amfani da samfurin ƙudurin sararin samaniya da sabunta aikin mayar da martani a cikin 2021, an tabbatar da cewa mutane miliyan 10.4, sun mutu a duniya a cikin 2012, da miliyan 8.7, a cikin 2018 - ko {{Hover title|A review of this and a more nuanced assessment of mortality impacts in terms of contribution to death, rather than number of deceased, may be needed|a fifth}} - sun kasance ne saboda gurɓacewar iska da konewar man fetur ke haifarwa, wanda ya fi girma fiye da ƙiyasin da aka yi a baya kuma tare da rarrabuwar mace-mace.
A cewar hukumar ta WHO gurɓacewar iska ta yi sanadiyar mutuwar mutum 1 cikin 8 a duniya.
=== Cutar cututtukan zuciya. ===
Wani nazari na 2007, na shaida ya gano cewa, bayyanar gurɓataccen iska na yanayi shine haɗarin haɗari da ke da alaƙa da ƙaruwar yawan mace-mace daga abubuwan da ke faruwa na zuciya da jijiyoyin jini (jeri: 12% zuwa 14% a kowace 10). µg/m <sup>3</sup> ƙaruwa).
Haka kuma gurɓacewar iska na fitowa a matsayin wani abu mai hatsarin kamuwa da shanyewar jiki, musamman a ƙasashe masu tasowa inda yawan gurɓacewar yanayi ya fi yawa. Wani bincike da aka yi a shekara ta 2007, ya gano cewa a cikin mata, gurɓatacciyar iska ba ta da alaƙa da zubar jini amma tare da bugun jini. An kuma gano gurɓacewar iska yana da alaƙa da haɓakar haɓakawa da mace-mace daga bugun jini a cikin binciken ƙungiyar a cikin 2011. An yi imanin ƙungiyoyin suna haifar da haɗari kuma ana iya yin tasiri ta hanyar vasoconstriction, ƙananan kumburi da atherosclerosis . Hakanan an ba da shawarar wasu hanyoyin kamar rashin daidaituwar tsarin juyayi.
=== Cutar huhu. ===
Bincike ya nuna ƙarar haɗarin haɓakar asma da [[Cutar huhu na yau da kullun|cututtukan cututtukan huhu na yau da kullun]] (COPD) daga haɓakar iska mai alaƙa da zirga-zirga. Bugu da ƙari, an haɗa gurɓataccen iska tare da ƙara yawan asibiti da mace-mace daga asma da COPD. COPD ya haɗa da cututtuka irin su mashako na kullum da kuma emphysema .
Wani binciken da aka gudanar a cikin 1960-1961, bayan Babban Smog na 1952, idan aka kwatanta da 293, mazauna London tare da mazaunan 477, na Gloucester, Peterborough, da Norwich, garuruwa uku masu ƙarancin rahoton mutuwa daga mashako na kullum. Dukkan batutuwan sun kasance direbobin manyan motocin gidan waya maza masu shekaru 40, zuwa 59. Idan aka kwatanta da batutuwa daga garuruwan da ke nesa, batutuwan Landan sun nuna alamun alamun numfashi masu tsanani (ciki har da tari, phlegm, da dyspnea), rage aikin huhu ( FEV <nowiki><sub id="mwAvg">1</sub></nowiki> da ƙimar kwarara mafi girma), da haɓaka samar da sputum da kumburi. Bambance-bambancen sun fi fitowa fili ga batutuwa masu shekaru 50, zuwa 59. Binciken ya sarrafa shekaru da halaye na shan taba, don haka ya kammala cewa gurɓataccen iska shine mafi mahimmancin dalilin da aka lura da bambance-bambance. <ref>Holland WW, Reid DD. "The urban factor in chronic bronchitis" ''Lancet'' 1965;I:445–448.</ref> Ƙarin bincike ya nuna cewa gurɓataccen iska daga zirga-zirga yana rage haɓaka aikin huhu a cikin yara kuma aikin huhu yana iya lalacewa ta hanyar gurɓataccen iska ko da a ƙananan yawa.
An yi imani da cewa da yawa kamar cystic fibrosis, ta wurin zama a cikin mafi yawan yanayi na birane, haɗarin kiwon lafiya mai tsanani ya bayyana. Bincike ya nuna cewa a cikin birane mutane suna fama da matsalar kumburin ciki, da rage yawan aikin huhu, da kuma yawan gano kansu na mashako da kuma emphysema.
=== Ciwon daji (Ciwon daji na huhu). ===
[[File:DARK_CLOUDS_OF_FACTORY_SMOKE_OBSCURE_CLARK_AVENUE_BRIDGE_-_NARA_-_550179.jpg|alt=|thumb| Rashin kariya ga gurɓataccen iska na PM2.5 na iya zama daidai da shan sigari da yawa kowace rana, mai yuwuwar ƙara haɗarin [[Sankara|cutar kansa]], wanda galibi sakamakon abubuwan [[Yanayi na muhalli|muhalli]] ne. ]]
Binciken shaida game da ko bayyanar gurɓataccen iska yana da haɗari ga ciwon daji a cikin 2007, ya sami cikakkun bayanai don ƙaddamar da cewa dogon lokaci mai tsawo zuwa PM2.5 (kyakkyawan ɓangarorin) yana ƙara yawan haɗarin mace-mace marasa haɗari da 6% a kowace shekara. 10 microg/m <sup>3</sup> karuwa. Bayyanawa ga PM2.5 kuma yana da alaƙa da haɓakar haɗarin mace-mace daga [[Ciwon Huhun Daji|ciwon huhu na huhu]] (kewayon: 15% zuwa 21% ta 10 microg/m <sup>3</sup> karuwa) da kuma yawan mace-mace na zuciya da jijiyoyin jini (kewayi: 12% zuwa 14% ta 10 microg/ m <sup>3</sup> karuwa). Binciken ya ci gaba da lura cewa zama kusa da cunkoson ababen hawa da alama yana da alaƙa da haɓakar haɗarin waɗannan sakamako guda uku - ƙaruwa a cikin mutuwar ciwon daji na huhu, mutuwar zuciya da jijiyoyin jini, da mutuwar gaba ɗaya ba tare da hatsari ba. Masu bitar sun kuma sami shaida mai nuna cewa fallasa zuwa PM2.5, yana da alaƙa da alaƙa da mace-mace daga cututtukan zuciya na jijiyoyin jini da kuma bayyanar da SO <sub>2</sub> yana ƙaruwa da mace-mace daga cutar kansar huhu, amma bayanan bai isa ba don samar da tabbataccen sakamako. Wani bincike ya nuna cewa mafi girman matakin aiki yana ƙara raguwar ɓangarori na aerosol a cikin huhu na ɗan adam kuma ya ba da shawarar guje wa ayyuka masu nauyi kamar gudu a sararin samaniya a wuraren ƙazanta.<ref name=Saber2012>{{cite journal|last1=Saber|first1=E.M.|last2=Heydari|first2=G.|title=Flow patterns and deposition fraction of particles in the range of 0.1–10 μm at trachea and the first third generations under different breathing conditions|journal=Computers in Biology and Medicine|date=May 2012|volume=42|issue=5|pages=631–38|doi=10.1016/j.compbiomed.2012.03.002|pmid=22445097}}</ref>
A cikin 2011, babban binciken cututtukan cututtukan Danish ya sami ƙarin haɗarin cutar kansar huhu ga mutanen da ke rayuwa a cikin wuraren da ke da babban adadin nitrogen oxide. A cikin wannan binciken, ƙungiyar ta kasance mafi girma ga masu shan taba fiye da masu shan taba.<ref>{{cite journal | last1 = Raaschou-Nielsen | first1 = O. | last2 = Andersen | first2 = Z. J. | last3 = Hvidberg | first3 = M. | last4 = Jensen | first4 = S. S. | last5 = Ketzel | first5 = M. | last6 = Sorensen | first6 = M. | last7 = Tjonneland | first7 = A. | s2cid = 1323189 | year = 2011 | title = Lung cancer incidence and long-term exposure to air pollution from traffic. [Research Support, Non-U.S. Gov't]. | journal = Environmental Health Perspectives | volume = 119 | issue = 6| pages = 860–65 | doi = 10.1289/ehp.1002353 | pmid = 21227886 | pmc=3114823}}</ref>
Wani ƙarin binciken Danish, kuma a cikin 2011, ya kuma lura da alamun yiwuwar ƙungiyoyi tsakanin gurɓataccen iska da sauran nau'ikan ciwon daji, gami da kansar mahaifa da kansar kwakwalwa.<ref>{{cite journal | last1 = Raaschou-Nielsen | first1 = O. | last2 = Andersen | first2 = Z. J. | last3 = Hvidberg | first3 = M. | last4 = Jensen | first4 = S. S. | last5 = Ketzel | first5 = M. | last6 = Sorensen | first6 = M. | last7 = Tjonneland | first7 = A. | s2cid = 376897 | year = 2011 | title = Air pollution from traffic and cancer incidence: a Danish cohort study | journal = Environmental Health | volume = 10 | page = 67 | doi = 10.1186/1476-069X-10-67 | pmid = 21771295 | pmc=3157417}}</ref>
=== Ciwon ƙoda. ===
A cikin 2021, nazarin mazauna Taiwan 163,197, a tsawon lokacin 2001-2016, an ƙiyast cewa kowane 5 μg / m <sup>3</sup> raguwa a cikin yanayin yanayi na PM2.5 yana da alaƙa da 25% rage haɗarin ci gaban cututtukan koda.<ref name="Bo2021">{{cite journal | author = Yacong Bo | year = 2021 | title = Reduced Ambient PM2.5 Was Associated with a Decreased Risk of Chronic Kidney Disease: A Longitudinal Cohort Study | journal = Environmental Science & Technology | volume = 55 | issue = 10 | pages = 6876–6883 | doi = 10.1021/acs.est.1c00552| pmid = 33904723 | bibcode = 2021EnST...55.6876B | s2cid = 233408693 }}</ref>
=== Yara. ===
A cikin Amurka, duk da nassi na Dokar Tsabtace Tsabtace a 1970, a cikin 2002, aƙalla Amurkawa miliyan 146, suna zaune a wuraren da ba a kai ga cimma ba - yankunan da yawan gurɓataccen iska ya wuce matsayin tarayya.<ref>{{cite journal | author = Committee on Environmental Health | title = Ambient Air Pollution: Health Hazards to Children | journal = [[Pediatrics (journal)|Pediatrics]] | volume = 114 | issue = 6 | year = 2004 | pages = 1699–707 | doi = 10.1542/peds.2004-2166 | pmid = 15574638| doi-access = free }}</ref>
Waɗannan gurɓatattun masu haɗari an san su da ƙa'idodin ƙazantattun abubuwa, kuma sun haɗa da ozone, particulate matter, sulfur dioxide, nitrogen dioxide, carbon monoxide, da gubar. Ana ɗaukar matakan kariya don tabbatar da lafiyar yara a birane irin su [[New Delhi]], Indiya, inda motocin bas a yanzu ke amfani da iskar gas ɗin da aka matsa don taimakawa wajen kawar da hayakin "miyan fis".<ref>{{cite web | publisher = [[World Health Organization]] | title = Polluted Cities: The Air Children Breathe| url =https://www.who.int/ceh/publications/en/11airpollution.pdf}}</ref> Wani bincike da aka gudanar kwanan nan a Turai ya gano cewa kamuwa da sinadarin ultrafine na iya kara hawan jini ga yara.<ref name="UFPBPChildren">{{cite journal
| last1 = Pieters
| first1 = N
| title = Blood Pressure and Same-Day Exposure to Air Pollution at School: Associations with Nano-Sized to Coarse PM in Children
| journal = Environmental Health Perspectives
| volume = 123
| issue = 7
| pages = 737–42
| date = March 2015
| doi = 10.1289/ehp.1408121
| pmid = 25756964
| last2 =Koppen
| first2 =G
| last3 = Van Poppel
| first3 = M
| last4 = De Prins
| first4 = S
| last5 = Cox
| first5 = B
| last6 = Dons
| first6 = E
| last7 = Nelen
| first7 = V
| last8 = Int Panis
| first8 = L
| last9 = Plusquin
| first9 = M
| last10 = Schoeters
| first10 = G
| last11 = Nawrot
| first11 = TS
| pmc=4492263
}}</ref> A cewar rahoton na WHO a shekarar 2018, gurɓacewar iska na janyo guba ga miliyoyin yara ƴan ƙasa da shekaru 15, wanda ya yi sanadiyar mutuwar yara kusan dubu ɗari shida a duk shekara.<ref>{{cite web|author=AFP |url=https://www.thenews.com.pk/print/387232-air-pollution-kills-600-000-children-who |title= Air pollution kills 600,000 children: WHO |publisher=The News International|date= 30 October 2018 |access-date=30 October 2018}}</ref>
==== Bayyanar haihuwa. ====
An danganta bayyanar da gurɓataccen iska daga haihuwa zuwa ga cututtuka iri-iri a cikin yara. Misali, fallasa zuwa ga polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) yana da alaƙa da raguwar maki IQ da alamun [[Matsalar damuwa|damuwa]].<ref>{{Cite journal|last1=Perera Frederica P.|last2=Tang Deliang|last3=Wang Shuang|last4=Vishnevetsky Julia|last5=Zhang Bingzhi|last6=Diaz Diurka|last7=Camann David|last8=Rauh Virginia|date=1 June 2012|title=Prenatal Polycyclic Aromatic Hydrocarbon (PAH) Exposure and Child Behavior at Age 6–7 Years|url= |journal=Environmental Health Perspectives|volume=120|issue=6|pages=921–926|doi=10.1289/ehp.1104315|pmc=3385432|pmid=22440811}}</ref> Hakanan za su iya haifar da lahani ga lafiyar mahaifa waɗanda galibi ke mutuwa a ƙasashe masu tasowa. Wani bincike na 2014, ya gano cewa PAHs na iya taka rawa a cikin ci gaban [[Rashin hankali na rashin ƙarfi|rashin kulawa da hankali]] na yara (ADHD).<ref>{{Cite journal|last1=Perera|first1=Frederica P.|last2=Chang|first2=Hsin-wen|last3=Tang|first3=Deliang|last4=Roen|first4=Emily L.|last5=Herbstman|first5=Julie|last6=Margolis|first6=Amy|last7=Huang|first7=Tzu-Jung|last8=Miller|first8=Rachel L.|last9=Wang|first9=Shuang|last10=Rauh|first10=Virginia|date=5 November 2014|title=Early-Life Exposure to Polycyclic Aromatic Hydrocarbons and ADHD Behavior Problems|url= |journal=PLOS ONE|language=en|volume=9|issue=11|pages=e111670|doi=10.1371/journal.pone.0111670|issn=1932-6203|pmc=4221082|pmid=25372862|bibcode=2014PLoSO...9k1670P|doi-access=free}}</ref> Masu bincike sun kuma fara nemo shaidun gurɓacewar iska a matsayin abin da ke da haɗari ga cutar rashin lafiyar Autism (ASD). A Los Angeles, yaran da ke zaune a yankunan da ke da yawan gurɓacewar iska da ke da alaƙa da zirga-zirgar ababen hawa sun fi yiwuwa a gano su da Autism tsakanin shekaru 3-5. Haɗin kai tsakanin gurɓataccen iska da cututtukan haɓakar neurodevelopment a cikin yara ana tsammanin suna da alaƙa da lalatawar epigenetic na ƙwayoyin ƙwayoyin cuta na farko, amfrayo, da tayin yayin wani lokaci mai mahimmanci. Wasu PAHs ana ɗaukar su masu rushewar endocrine kuma suna narkewa. Lokacin da suka taso a cikin adipose nama, ana iya canja su zuwa cikin mahaifa.
==== Jarirai. ====
An haɗu da matakan gurɓataccen yanayi tare da haihuwa kafin haihuwa da ƙarancin nauyin haihuwa . Wani bincike na 2014, na WHO a duk duniya game da lafiyar mata da haihuwa ya sami haɗin gwiwar ƙididdiga tsakanin ƙananan nauyin haihuwa (LBW) da kuma ƙara yawan bayyanar da PM <sub>2.5</sub>. Mata a yankuna masu girma fiye da matsakaicin matakan PM <sub>2.5</sub> suna da ƙididdiga mafi girman rashin daidaituwa na ciki wanda ya haifar da ƙarancin haihuwa ko da lokacin da aka daidaita don masu canji na ƙasa.<ref>{{Cite journal|last1=Fleischer|first1=Nancy L.|last2=Merialdi|first2=Mario|last3=van Donkelaar|first3=Aaron|last4=Vadillo-Ortega|first4=Felipe|last5=Martin|first5=Randall V.|last6=Betran|first6=Ana Pilar|last7=Souza|first7=João Paulo|s2cid=3947454|date=1 April 2014|title=Outdoor air pollution, preterm birth, and low birth weight: analysis of the world health organization global survey on maternal and perinatal health|journal=Environmental Health Perspectives|volume=122|issue=4|pages=425–30|doi=10.1289/ehp.1306837|issn=1552-9924|pmc=3984219|pmid=24508912}}</ref> Ana tsammanin tasirin zai kasance daga kumburi mai haɓakawa da haɓaka damuwa na oxidative .
Wani bincike da Jami'ar York ta gudanar ya gano cewa a cikin 2010, bayyanar PM <sub>2.5</sub> yana da alaƙa sosai da kashi 18% na haihuwa kafin haihuwa a duniya, wanda ya kai kimanin miliyan 2.7, na haihuwa. Kasashen da suka fi fuskantar gurbacewar iskar da ke da alaka da haihuwa kafin haihuwa sun kasance a Kudu da Gabashin Asiya, Gabas ta Tsakiya, Arewacin Afirka, da Yammacin Saharar Afirka.<ref name=":0">{{Cite journal|last1=Malley|first1=Christopher S.|last2=Kuylenstierna|first2=Johan C. I.|last3=Vallack|first3=Harry W.|last4=Henze|first4=Daven K.|last5=Blencowe|first5=Hannah|last6=Ashmore|first6=Mike R.|date=1 April 2017|title=Preterm birth associated with maternal fine particulate matter exposure: A global, regional and national assessment|journal=Environment International|volume=101|pages=173–82|doi=10.1016/j.envint.2017.01.023|issn=1873-6750|pmid=28196630|url=http://eprints.whiterose.ac.uk/112553/1/Malley_2017_Environment_International.pdf|doi-access=free}}</ref>
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Tasirin Lafiya: Gurbacewar Iska ==
'''Gurbacewar iska''' na nufin kasancewar wasu sinadarai ko ƙwayoyin da suka gurbata iska fiye da kima, wadanda ke iya cutar da lafiyar dan adam, dabbobi, da muhalli. Wadannan gurɓatattun sinadarai na fitowa ne daga masana’antu, motoci, kona shara, hayaƙin kwal, da sauran abubuwa na fasaha.
== Manyan Abubuwan da ke Haifar da Gurbacewar Iska ==
* Hayaƙin motoci da na masana’antu
* Kona itace, kwal, da shara
* Hayaki daga man fetur
* Fitar iskar carbon monoxide, sulfur dioxide, da nitrogen oxides
* Gaskiyar hayaƙin sigari (taba)
== Tasirin Gurbacewar Iska ga Lafiyar Dan Adam ==
Gurbacewar iska na da matuƙar illa ga lafiya, musamman ga yara, mata masu juna biyu, da tsofaffi.
Wasu daga cikin manyan tasirin sun haɗa da:
* **Cutar huhu (asthma, bronchitis, emphysema):** hayaki da ƙura na shiga cikin huhu suna hana numfashi yadda ya kamata.
* **Cutar zuciya da jijiyoyin jini:** gurɓataccen iska na ƙara haɗarin kamuwa da hawan jini da bugun zuciya.
* **Ciwon ido da makogwaro:** hayaki mai ƙonewa yana sa ido su ji zafi ko tsami.
* **Tasirin haihuwa:** mata masu juna biyu da ke numfashin iska mai guba na iya fuskantar matsalolin haihuwa ko jarirai masu rauni.
* **Ciwon daji (cancer):** gurɓatattun sinadarai na iya haddasa ciwon daji, musamman a huhu.
== Tasirin Gurbacewar Iska ga Muhalli ==
* Lalacewar ganyaye da shuke-shuke
* Ruwan sama mai guba (acid rain)
* Lalacewar gine-gine da karafa
* Raguwar iskar oxygen da ƙaruwa a iskar carbon dioxide
== Hanyoyin Rage Gurbacewar Iska ==
* Kiyaye tsafta ta hanyar hana kona shara a fili
* Amfani da makamashi mai tsafta (solar, wutar iska)
* Gyaran motoci akai-akai don rage hayaƙi
* Kafa dokoki masu hana fitar da hayaƙi daga masana’antu
* Shuka bishiyoyi domin tsaftace iska
== Kammalawa ==
Gurbacewar iska babbar barazana ce ga lafiyar dan adam da dorewar muhalli. Don haka akwai buƙatar haɗin kai tsakanin gwamnati, al’umma, da masana domin kare lafiyar mutane da muhalli daga gurɓatacciyar iska.
== Manazarta.==
{{reflist|2}}
9holzcz1m272sxxcefqz6iove0zjype
Simy
0
31836
877191
578472
2026-07-05T14:31:11Z
Abdulrahman tahir shika
24962
Nayi gyara
877191
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Nwankwo Simy (2019).jpg|thumb|HutunSimeon Tochukwu]]
'''Simeon Tochukwu Nwankwo''' (an haife shi a ranar 7 ga watan Mayu, shekara ta 1992), wanda aka fi sani da '''Simy''', ƙwararren ɗan wasan ƙwallon [[Ƙungiyar Kwallon Kafa|ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar Serie B ta Parma, a matsayin aro daga kulob ɗin Serie A Salernitana . Ya kuma buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|tawagar kasar Najeriya wasa]] a shekarar 2018.
Simy shi ne dan wasan kwallon kafa na Afirka ɗaya tilo da ya kasance mafi yawan zura kwallaye a gasar kwararru ta [[Italiya]] ( 2019–20 Seria B ). Tare da kwallaye 66 a duk gasa, shi ne dan wasan da ya fi zura kwallaye a tarihin Crotone . Simy kuma shi ne dan wasan kwallon kafa na Afirka ɗaya tilo, tare da [[Samuel Eto'o]] a 2010–11, da suka zura kwallaye 20 a gasar Seria A daya, bayan da suka samu nasara a shekarar 2020–21.
== Aikin kulob ==
A cikin watan Yulin shekarar 2016, Simy ya sanya hannu don Crotone, sabon haɓaka zuwa Serie A.
Ya zira kwallaye bakwai a lokacin yaƙin 2017-18, an ɗaure tare da Ante Budimir don na biyu mafi girma ga kulob ɗin kuma ɗaya ne kawai a bayan babban dan wasan Marcello Trotta . Wannan ya haɗa da bugun daga kai wanda ba a mantawa da shi ba a wasan da suka tashi 1-1 da zakarun Juventus a ranar 19 ga watan Afrilu, shekara ta 2018. Crotone, duk da haka, za a yi watsi da shi a karshen kakar wasa.
[[Fayil:SIMY-Lectures.jpg|thumb]]
Ko da yake kulob ɗin ya yi fama da matsayi na goma sha biyu a komawarsa Serie B, Simy ya sami damar samun yanayinsa kuma yana da mafi kyawun kakarsa tun lokacin da ya koma Italiya, inda ya gama na farko a tawagarsa kuma na shida gabaɗaya a raga da sha huɗu. Ya yi nasara a wannan kamfen na 2019-20, inda ya zama saman Seria B da kwallaye ashirin kuma ya taimaka wa ƙungiyarsa samun ci gaba zuwa babban matakin Italiya. Simy ya sake bazuwa a lokacin kakar 2020-21, inda ya zira kwallaye 20 a raga, to amma wannan bai isa ya hana Crotone ficewa ba bayan kakar wasa guda a saman jirgin. A ranar 19 ga Agusta 2021, Simy ya koma sabuwar ƙungiyar Seria A mai haɓaka Salernitana akan lamuni na tsawon kakar wasa.
=== Salernitana ===
A ranar 9 ga watan Janairu shekara ta 2022, Salernitana ya sami cikakken haƙƙin Simy akan kuɗin Yuro miliyan 3.50.
A ranar 31 ga watan Janairu shekara ta 2022, an ba da Simy aro ga kulob ɗin Seria B Parma na sauran kakar wasa tare da zabin siye.
== Ayyukan kasa da kasa ==
A ranar 25 ga watan Mayu, shekara ta 2018, koci Gernot Rohr ya kira Simy zuwa sansanin [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|'yan wasan Najeriya]] a shirye-shiryen [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA 2018]] a Rasha. Bayan kwana uku, ya fara buga wasansa na farko a duniya a wasan da suka tashi 1-1 da DR Congo. A watan Yuni ne aka saka shi cikin jerin ‘yan wasa 23 na ƙarshe da Najeriya za ta buga a gasar cin kofin duniya. Ya buga wasansa na farko a gasar da Croatia inda ya shigo wasan a matsayin wanda ya maye gurbin na biyu yayin da Najeriya ta tashi 0-2. Haka kuma ya buga wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka doke [[Argentina]] da ci 1-2 wadda ta fitar da Najeriya daga gasar cin kofin duniya.
== Rayuwa ta sirri ==
Simy ita ce babba a cikin yara uku. Dan uwansa, likitan physiotherapist, da 'yar uwarsa, ma'aikaciyar jinya, tagwaye ne. Simy da matarsa ’ [[Katolika|yan Katolika]] ne kuma suna da ɗa. Simy ya kasance batun cin zarafi na wariyar launin fata a kafafen sada zumunta a lokacin da yake a Crotone, gami da fatan ɗansa zai mutu da ciwon daji na pancreatic. Da yake tsayawa kan wariyar launin fata, magajin garin Crotone, Vincenzo Voce, ya ba ɗan Nwankwo matsayin ɗan ƙasa na birni a ranar 27 ga watan Maris shekara ta 2021.
== Ƙididdigar sana'a ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 2 April 2022.}}<ref>{{Soccerway|simeon-tochukwu/198866}}</ref>
=== Ƙasashen Duniya ===
{{Updated|match played 26 June 2018|<ref>{{NFT|71200|name=Simeon Nwankwo|access-date=27 June 2018}}</ref>}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Fitowa da burin tawagar ƙasa da shekara
! Tawagar kasa
! Shekara
! Aikace-aikace
! Buri
|-
| [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]]
| 2018
| 4
| 0
|-
! colspan="2" | Jimlar
! 4
! 0
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}1. ^ "2018 FIFA World Cup: List of players" (PDF).
FIFA. 23 June 2018. p. 19.
2. ^ Sport, Sky. "Simy al Parma, l'attaccante nigeriano
riparte dalla Serie B: le news di calciomercato | Sky
Sport" . sport.sky.it . Retrieved 31 January 2022.
3. ^ "Simy Nwankwo:: Simeon Tochukwu Nwankwo::
Crotone" . www.calciozz.it (in Italian). Retrieved 14
May 2018.
4. ^ Emanuele Castellucci (1 August 2020). "Simy
capocannoniere della Serie B: è il primo africano a
riuscirci. E la Lazio..." Lazionews.eu (in Italian).
Retrieved 12 March 2021.
5. ^ "Simy come Eto'o: gli unici africani a segnare 20 reti
in Serie A" . Hibet Social - News e curiosità su Sport,
Fantacalcio ed E-Sports (in Italian). 22 May 2021.
Retrieved 3 August 2021.
6. ^ "Nuovo acquisto in casa rossoblù: arriva Simeon
Tochukwu Nwankwo - ilRossoBlu.it" . ilRossoBlu.it
(in Italian). Retrieved 4 July 2018.
7. ^ "Crotone, Simy dopo la rovesciata: "Io come CR7?
C'ho provato. Dimostrato di credere nella salvezza" -
Mediagol" . Mediagol (in Italian). 19 April 2018.
Retrieved 4 July 2018.
8. ^ "Video Simy, pazzesco gol in rovesciata. Il Crotone
pareggia con la Juventus. Bicicletta alla Cristiano
Ronaldo" . OA Sport (in Italian). Retrieved 4 July
2018.
9. ^ Football Italia. "Serie A 2017-18 season review" .
Football Italia. Retrieved 27 March 2021.
10. ^ Staff Reporter, 8 August 2020. "Serie B top scorer
Nwankwo eyes Nigeria return" . African Football .
Retrieved 27 March 2021.
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Simy </img>
* [https://goalsreplay.com/players/2236/nwankwo-simeon Simy] a Goalsreplay.com
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
pksqxumsk1ckxa9r108dls6hnq2dx3f
Ronwen Williams
0
32795
877697
483047
2026-07-06T11:12:54Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361704775|Ronwen Williams]]"
877697
wikitext
text/x-wiki
'''Ronwen Hayden Williams''' (an haife shi a ranar 21 ga Janairu 1992) ƙwararren ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|Premier Soccer League ta]] Mamelodi Sundowns kuma yana jagorantar [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Afirka ta Kudu]] .
An sanya shi a matsayin mai tsaron gida na tara mafi kyau a duniya a kyautar Ballon d'Or ta 2024. <ref>{{Cite web |date=29 October 2024 |title=Ronwen Williams places ninth for Yashin Trophy at Ballon d'Or awards {{!}} soccer |url=https://www.sabcsport.com/soccer/news/ronwen-williams-places-ninth-for-yashin-trophy-at-ballon-d-or-awards |access-date=6 November 2024 |website=SABC |language=en}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Williams ya shafe wani ɓangare na rayuwarsa ta ƙuruciya tare da ƙungiyar [[Premier League]] [[Tottenham Hotspur FC|ta Tottenham Hotspur]] . <ref>{{Cite web |last=Modise |first=Jimmy |date=5 June 2017 |title=7 Things You Didn't Know About Ronwen Williams |url=https://diski365.co.za/7-things-didnt-know-ronwen-williams/ |access-date=25 July 2022 |website=Diski 365 |language=en-US}}</ref>
=== Ƙungiyar Wasanni ta SuperSport United ===
Williams ya koma [[SuperSport United FC|SuperSport United]] a matsayin ɗan wasan matasa a shekara ta 2004. Ya fara buga gasar CAF Champions League a watan Janairun 2012 a wasan da suka fafata da Matlama FC, sannan kuma a [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|PSL]] bayan watanni huɗu a wasan da suka fafata da Free State Stars . Ya ci gaba da kasancewa cikin 'yan wasa marasa tsaro a wasanni biyu. <ref>{{Cite web |title=SuperSport |url=https://supersport.com/football/dstv-premiership/news/b03ab23c-5b41-49d3-a737-36bfb3edc12f/%7B%7B%20url()-%3Ecurrent()%20%7D%7D |access-date=25 July 2022 |website=supersport.com |language=}}</ref>
=== Mamelodi Sundowns ===
A ranar 21 ga Yuli 2022, Williams ya sanya hannu da Mamelodi Sundowns bayan ya shafe shekaru 12 yana aiki a SuperSport United. <ref>{{Cite web |title=Mamelodi Sundowns {{!}} Ronwen Williams Joins Masandawana! |url=https://sundownsfc.co.za/media/mamelodi-sundowns-ronwen-williams-joins-masandawana/ |access-date=25 July 2022 |website=Mamelodi Sundowns {{!}} Official Website |language=en-US}}</ref> Ya fara buga wasa a wasan farko na 2022-23 da Cape Town City FC inda ya yi manyan tsare-tsare kuma ya ci gaba da kare kwallo. <ref>{{Cite web |title=Mamelodi Sundowns 2-0 Cape Town City (5 Aug, 2022) Final Score – ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/649351 |access-date=8 February 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> Ya lashe [[Gasar Super League ta Afrika|gasar kwallon kafa ta Afirka]] tare da Mamelodi Sundowns a 2023 inda ya yi muhimman tsare-tsare guda biyu, daya a kan Al Ahly dayan kuma a kan CA Petróleos Luanda.
A ranar 17 ga Yuni 2025, Williams ya zama ɗan wasa na farko da aka hukunta a ƙarƙashin sabuwar dokar mallakar ƙwallo ta FIFA ta daƙiƙa takwas lokacin da ya riƙe ƙwallon na tsawon daƙiƙa 14. An aiwatar da wannan doka a karon farko a lokacin wasan cin kofin duniya na FIFA Club World Cup da Ulsan Hyundai na Koriya ta Kudu. <ref>{{Cite web |date=20 June 2025 |title=Club World Cup 2025: Tournament's new innovations to football |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdx5r85yng9o |access-date=23 June 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Williams ya fara bugawa [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu wasa]] a ranar 5 ga Maris 2014, a wasan sada zumunci da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], saboda raunin da mai tsaron gida na farko, [[Itumeleng Khune]], ya samu a idon sawunsa. <ref>{{Cite web |title=Williams set for dream Bafana debut |url=http://www.enca.com/sport-soccer/williams-set-dream-bafana-debut |access-date=5 March 2014 |publisher=eNCA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Williams makes international debut | The New Age Online |url=http://www.thenewage.co.za/120371-10-53-Williams_makes_international_debut |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305220233/http://www.thenewage.co.za/120371-10-53-Williams_makes_international_debut |archive-date=5 March 2014 |access-date=5 March 2014 |publisher=Thenewage.co.za}}</ref>
A watan Agusta na 2021, sabon kocin Afirka ta Kudu [[Hugo Broos]] ya nada Williams a matsayin sabon kyaftin din ''Bafana Bafana'', inda ya maye gurbin Thulani Hlatshwayo wanda ya kasa shiga cikin tawagar. <ref>{{Cite web |title=Broos names Williams as Bafana Bafana skipper, Tau deputy captain |url=https://www.sowetanlive.co.za/sport/soccer/2021-08-30-broos-names-williams-as-bafana-bafana-skipper-tau-deputy-captain |access-date=12 October 2021 |publisher=Sowetanlive}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu, 2024, a wasan da Afirka ta Kudu ta yi da Cape Verde a wasan kusa da na karshe [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|na AFCON na 2023]], an tashi kunnen doki 0-0 bayan karin lokaci. Williams ya ceci fanareti 4 a bugun fenariti, wanda ya kai ''Bafana Bafana'' ga wasan kusa da na karshe na AFCON a karon farko tun 2000. Duk da cewa Afirka ta Kudu ta sha kashi a hannun [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a wasan kusa da na karshe a wani bugun fenariti, Williams ta yi nasara a kan wanda ya fi kowa tsaron raga a gasar.
A ranar 1 ga Disamba 2025, an kira Williams cikin tawagar Afirka ta Kudu don halartar [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2025.]] <ref>{{Cite web |date=1 December 2025 |title=TotalEnergies AFCON Morocco 2025 fever rises as Broos become first coach to unveil final squad |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/totalenergies-afcon-morocco-2025-fever-rises-as-broos-become-first-coach-to-unveil-final-squad/ |access-date=12 December 2025 |publisher=[[Confederation of African Football]]}}</ref>
A ranar 28 ga Mayu 2026, manaja [[Hugo Broos]] ya zaɓe shi don wakiltar ƙasarsa a [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026.]] <ref>{{Cite web |date=28 May 2026 |title=La liste de l'Afrique du Sud pour le Mondial, adversaire du Mexique dans le match d'ouverture de la Coupe du monde |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/La-liste-de-l-afrique-du-sud-pour-le-mondial-adversaire-du-mexique-dans-le-match-d-ouverture-de-la-coupe-du-monde/1679499 |access-date=9 June 2026 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 28 June 2026}}<ref name="nft">{{NFT|54726}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="12" | [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu]]
| 2014
| 2
| 0
|-
| 2016
| 1
| 0
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 1
| 0
|-
| 2019
| 7
| 0
|-
| 2020
| 3
| 0
|-
| 2021
| 9
| 0
|-
| 2022
| 5
| 0
|-
| 2023
| 6
| 0
|-
| 2024
| 14
| 0
|-
| 2025
| 10
| 0
|-
| 2026
| 6
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 65
! 0
|}
== Daraja ==
'''Ƙungiyar Supersport United'''
* [[Kofin Nedbank]] : 2011–12, 2015–16, 2016–17
* MTN 8 : 2017, 2019
* Ci gaba da Telkom : 2014
'''Mamelodi Sundowns'''
* Gasar Firimiya ta Afirka ta Kudu : 2022–23, 2023–24
* [[Gasar Super League ta Afrika|Gasar Kwallon Kafa ta Afirka]] : 2023
* Gasar Zakarun Turai ta CAF : 2025–26
'''Afirka ta Kudu'''
* Gasar Cin [[Gasar cin kofin Afrika|Kofin Kasashen Afirka ta]] zo ta uku: [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
'''Mutum ɗaya'''
* Ɗan ƙwallon PSL na kakar wasa: 2023–24
* Mafi kyawun Mai Tsaron Gida a Gasar Cin Kofin Afirka : [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
* Ƙungiyar Gasar Cin Kofin Afirka : [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
* [[Gasar Super League ta Afrika|Mafi kyawun Mai Tsaron Ƙwallon ƙafa na Afirka]] : 2023
* Mai tsaron raga na Afirka na shekara : 2024
* [[Kyautar CAF|Ɗan wasan Afirka na shekara tsakanin ƙungiyoyi]] : 2024 <ref name="CAF2024" />
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ofaeov69illiq808obfch47fjls0p8m
877701
877697
2026-07-06T11:17:44Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361704775|Ronwen Williams]]"
877701
wikitext
text/x-wiki
'''Ronwen Hayden Williams''' (an haife shi a ranar 21 ga Janairu 1992) ƙwararren ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|Premier Soccer League ta]] Mamelodi Sundowns kuma yana jagorantar [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Afirka ta Kudu]] .
An sanya shi a matsayin mai tsaron gida na tara mafi kyau a duniya a kyautar Ballon d'Or ta 2024. <ref>{{Cite web |date=29 October 2024 |title=Ronwen Williams places ninth for Yashin Trophy at Ballon d'Or awards {{!}} soccer |url=https://www.sabcsport.com/soccer/news/ronwen-williams-places-ninth-for-yashin-trophy-at-ballon-d-or-awards |access-date=6 November 2024 |website=SABC |language=en}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Williams ya shafe wani ɓangare na rayuwarsa ta ƙuruciya tare da ƙungiyar [[Premier League]] [[Tottenham Hotspur FC|ta Tottenham Hotspur]] . <ref>{{Cite web |last=Modise |first=Jimmy |date=5 June 2017 |title=7 Things You Didn't Know About Ronwen Williams |url=https://diski365.co.za/7-things-didnt-know-ronwen-williams/ |access-date=25 July 2022 |website=Diski 365 |language=en-US}}</ref>
=== Ƙungiyar Wasanni ta SuperSport United ===
Williams ya koma [[SuperSport United FC|SuperSport United]] a matsayin ɗan wasan matasa a shekara ta 2004. Ya fara buga gasar CAF Champions League a watan Janairun 2012 a wasan da suka fafata da Matlama FC, sannan kuma a [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|PSL]] bayan watanni huɗu a wasan da suka fafata da Free State Stars . Ya ci gaba da kasancewa cikin 'yan wasa marasa tsaro a wasanni biyu. <ref>{{Cite web |title=SuperSport |url=https://supersport.com/football/dstv-premiership/news/b03ab23c-5b41-49d3-a737-36bfb3edc12f/%7B%7B%20url()-%3Ecurrent()%20%7D%7D |access-date=25 July 2022 |website=supersport.com |language=}}</ref>
=== Mamelodi Sundowns ===
A ranar 21 ga Yuli 2022, Williams ya sanya hannu da Mamelodi Sundowns bayan ya shafe shekaru 12 yana aiki a SuperSport United. <ref>{{Cite web |title=Mamelodi Sundowns {{!}} Ronwen Williams Joins Masandawana! |url=https://sundownsfc.co.za/media/mamelodi-sundowns-ronwen-williams-joins-masandawana/ |access-date=25 July 2022 |website=Mamelodi Sundowns {{!}} Official Website |language=en-US}}</ref> Ya fara buga wasa a wasan farko na 2022-23 da Cape Town City FC inda ya yi manyan tsare-tsare kuma ya ci gaba da kare kwallo. <ref>{{Cite web |title=Mamelodi Sundowns 2-0 Cape Town City (5 Aug, 2022) Final Score – ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/649351 |access-date=8 February 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> Ya lashe [[Gasar Super League ta Afrika|gasar kwallon kafa ta Afirka]] tare da Mamelodi Sundowns a 2023 inda ya yi muhimman tsare-tsare guda biyu, daya a kan Al Ahly dayan kuma a kan CA Petróleos Luanda.
A ranar 17 ga Yuni 2025, Williams ya zama ɗan wasa na farko da aka hukunta a ƙarƙashin sabuwar dokar mallakar ƙwallo ta FIFA ta daƙiƙa takwas lokacin da ya riƙe ƙwallon na tsawon daƙiƙa 14. An aiwatar da wannan doka a karon farko a lokacin wasan cin kofin duniya na FIFA Club World Cup da Ulsan Hyundai na Koriya ta Kudu. <ref>{{Cite web |date=20 June 2025 |title=Club World Cup 2025: Tournament's new innovations to football |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdx5r85yng9o |access-date=23 June 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Williams ya fara bugawa [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu wasa]] a ranar 5 ga Maris 2014, a wasan sada zumunci da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], saboda raunin da mai tsaron gida na farko, [[Itumeleng Khune]], ya samu a idon sawunsa. <ref>{{Cite web |title=Williams set for dream Bafana debut |url=http://www.enca.com/sport-soccer/williams-set-dream-bafana-debut |access-date=5 March 2014 |publisher=eNCA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Williams makes international debut | The New Age Online |url=http://www.thenewage.co.za/120371-10-53-Williams_makes_international_debut |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305220233/http://www.thenewage.co.za/120371-10-53-Williams_makes_international_debut |archive-date=5 March 2014 |access-date=5 March 2014 |publisher=Thenewage.co.za}}</ref>
A watan Agusta na 2021, sabon kocin Afirka ta Kudu [[Hugo Broos]] ya nada Williams a matsayin sabon kyaftin din ''Bafana Bafana'', inda ya maye gurbin Thulani Hlatshwayo wanda ya kasa shiga cikin tawagar. <ref>{{Cite web |title=Broos names Williams as Bafana Bafana skipper, Tau deputy captain |url=https://www.sowetanlive.co.za/sport/soccer/2021-08-30-broos-names-williams-as-bafana-bafana-skipper-tau-deputy-captain |access-date=12 October 2021 |publisher=Sowetanlive}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu, 2024, a wasan da Afirka ta Kudu ta yi da Cape Verde a wasan kusa da na karshe [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|na AFCON na 2023]], an tashi kunnen doki 0-0 bayan karin lokaci. Williams ya ceci fanareti 4 a bugun fenariti, wanda ya kai ''Bafana Bafana'' ga wasan kusa da na karshe na AFCON a karon farko tun 2000. Duk da cewa Afirka ta Kudu ta sha kashi a hannun [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a wasan kusa da na karshe a wani bugun fenariti, Williams ta yi nasara a kan wanda ya fi kowa tsaron raga a gasar.
A ranar 1 ga Disamba 2025, an kira Williams cikin tawagar Afirka ta Kudu don halartar [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2025.]] <ref>{{Cite web |date=1 December 2025 |title=TotalEnergies AFCON Morocco 2025 fever rises as Broos become first coach to unveil final squad |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/totalenergies-afcon-morocco-2025-fever-rises-as-broos-become-first-coach-to-unveil-final-squad/ |access-date=12 December 2025 |publisher=[[Confederation of African Football]]}}</ref>
A ranar 28 ga Mayu 2026, manaja [[Hugo Broos]] ya zaɓe shi don wakiltar ƙasarsa a [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026.]] <ref>{{Cite web |date=28 May 2026 |title=La liste de l'Afrique du Sud pour le Mondial, adversaire du Mexique dans le match d'ouverture de la Coupe du monde |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/La-liste-de-l-afrique-du-sud-pour-le-mondial-adversaire-du-mexique-dans-le-match-d-ouverture-de-la-coupe-du-monde/1679499 |access-date=9 June 2026 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 28 June 2026}}<ref name="nft">{{NFT|54726}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="12" | [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu]]
| 2014
| 2
| 0
|-
| 2016
| 1
| 0
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 1
| 0
|-
| 2019
| 7
| 0
|-
| 2020
| 3
| 0
|-
| 2021
| 9
| 0
|-
| 2022
| 5
| 0
|-
| 2023
| 6
| 0
|-
| 2024
| 14
| 0
|-
| 2025
| 10
| 0
|-
| 2026
| 6
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 65
! 0
|}
== Daraja ==
'''Ƙungiyar Supersport United'''
* [[Kofin Nedbank]] : 2011–12, 2015–16, 2016–17
* MTN 8 : 2017, 2019
* Ci gaba da Telkom : 2014
'''Mamelodi Sundowns'''
* Gasar Firimiya ta Afirka ta Kudu : 2022–23, 2023–24
* [[Gasar Super League ta Afrika|Gasar Kwallon Kafa ta Afirka]] : 2023
* Gasar Zakarun Turai ta CAF : 2025–26
'''Afirka ta Kudu'''
* Gasar Cin [[Gasar cin kofin Afrika|Kofin Kasashen Afirka ta]] zo ta uku: [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
'''Mutum ɗaya'''
* Ɗan ƙwallon PSL na kakar wasa: 2023–24
* Mafi kyawun Mai Tsaron Gida a Gasar Cin Kofin Afirka : [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
* Ƙungiyar Gasar Cin Kofin Afirka : [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
* [[Gasar Super League ta Afrika|Mafi kyawun Mai Tsaron Ƙwallon ƙafa na Afirka]] : 2023
* Mai tsaron raga na Afirka na shekara : 2024
* [[Kyautar CAF|Ɗan wasan Afirka na shekara tsakanin ƙungiyoyi]] : 2024 <ref name="CAF2024" />
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
{{Mamelodi Sundowns F.C. squad}}{{Navboxes|title=South Africa squads|bg=#FFB81C|fg=#007749|bordercolor=#007749|list1={{South Africa squad 2019 Africa Cup of Nations}}
{{South Africa men's football squad 2020 Summer Olympics}}
{{South Africa squad 2023 Africa Cup of Nations}}
{{South Africa squad 2025 Africa Cup of Nations}}
{{South Africa squad 2026 FIFA World Cup}}}}{{Navboxes|title=Awards|bg=gold|fg=navy|list={{2023 Africa Cup of Nations Team of the Tournament}}
{{PSL Goalkeeper of the Season}}}}
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ro5db55k2kus3a5ndxr4665294p5lu8
877706
877701
2026-07-06T11:25:09Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877706
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ronwen Hayden Williams''' (an haife shi a ranar 21 ga Janairu 1992) ƙwararren ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|Premier Soccer League ta]] Mamelodi Sundowns kuma yana jagorantar [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Afirka ta Kudu]] .
An sanya shi a matsayin mai tsaron gida na tara mafi kyau a duniya a kyautar Ballon d'Or ta 2024. <ref>{{Cite web |date=29 October 2024 |title=Ronwen Williams places ninth for Yashin Trophy at Ballon d'Or awards {{!}} soccer |url=https://www.sabcsport.com/soccer/news/ronwen-williams-places-ninth-for-yashin-trophy-at-ballon-d-or-awards |access-date=6 November 2024 |website=SABC |language=en}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Williams ya shafe wani ɓangare na rayuwarsa ta ƙuruciya tare da ƙungiyar [[Premier League]] [[Tottenham Hotspur FC|ta Tottenham Hotspur]] . <ref>{{Cite web |last=Modise |first=Jimmy |date=5 June 2017 |title=7 Things You Didn't Know About Ronwen Williams |url=https://diski365.co.za/7-things-didnt-know-ronwen-williams/ |access-date=25 July 2022 |website=Diski 365 |language=en-US}}</ref>
=== Ƙungiyar Wasanni ta SuperSport United ===
Williams ya koma [[SuperSport United FC|SuperSport United]] a matsayin ɗan wasan matasa a shekara ta 2004. Ya fara buga gasar CAF Champions League a watan Janairun 2012 a wasan da suka fafata da Matlama FC, sannan kuma a [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|PSL]] bayan watanni huɗu a wasan da suka fafata da Free State Stars . Ya ci gaba da kasancewa cikin 'yan wasa marasa tsaro a wasanni biyu. <ref>{{Cite web |title=SuperSport |url=https://supersport.com/football/dstv-premiership/news/b03ab23c-5b41-49d3-a737-36bfb3edc12f/%7B%7B%20url()-%3Ecurrent()%20%7D%7D |access-date=25 July 2022 |website=supersport.com |language=}}</ref>
=== Mamelodi Sundowns ===
A ranar 21 ga Yuli 2022, Williams ya sanya hannu da Mamelodi Sundowns bayan ya shafe shekaru 12 yana aiki a SuperSport United. <ref>{{Cite web |title=Mamelodi Sundowns {{!}} Ronwen Williams Joins Masandawana! |url=https://sundownsfc.co.za/media/mamelodi-sundowns-ronwen-williams-joins-masandawana/ |access-date=25 July 2022 |website=Mamelodi Sundowns {{!}} Official Website |language=en-US}}</ref> Ya fara buga wasa a wasan farko na 2022-23 da Cape Town City FC inda ya yi manyan tsare-tsare kuma ya ci gaba da kare kwallo. <ref>{{Cite web |title=Mamelodi Sundowns 2-0 Cape Town City (5 Aug, 2022) Final Score – ESPN (UK) |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/649351 |access-date=8 February 2024 |website=ESPN |language=en}}</ref> Ya lashe [[Gasar Super League ta Afrika|gasar kwallon kafa ta Afirka]] tare da Mamelodi Sundowns a 2023 inda ya yi muhimman tsare-tsare guda biyu, daya a kan Al Ahly dayan kuma a kan CA Petróleos Luanda.
A ranar 17 ga Yuni 2025, Williams ya zama ɗan wasa na farko da aka hukunta a ƙarƙashin sabuwar dokar mallakar ƙwallo ta FIFA ta daƙiƙa takwas lokacin da ya riƙe ƙwallon na tsawon daƙiƙa 14. An aiwatar da wannan doka a karon farko a lokacin wasan cin kofin duniya na FIFA Club World Cup da Ulsan Hyundai na Koriya ta Kudu. <ref>{{Cite web |date=20 June 2025 |title=Club World Cup 2025: Tournament's new innovations to football |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdx5r85yng9o |access-date=23 June 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Williams ya fara bugawa [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu wasa]] a ranar 5 ga Maris 2014, a wasan sada zumunci da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], saboda raunin da mai tsaron gida na farko, [[Itumeleng Khune]], ya samu a idon sawunsa. <ref>{{Cite web |title=Williams set for dream Bafana debut |url=http://www.enca.com/sport-soccer/williams-set-dream-bafana-debut |access-date=5 March 2014 |publisher=eNCA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Williams makes international debut | The New Age Online |url=http://www.thenewage.co.za/120371-10-53-Williams_makes_international_debut |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305220233/http://www.thenewage.co.za/120371-10-53-Williams_makes_international_debut |archive-date=5 March 2014 |access-date=5 March 2014 |publisher=Thenewage.co.za}}</ref>
A watan Agusta na 2021, sabon kocin Afirka ta Kudu [[Hugo Broos]] ya nada Williams a matsayin sabon kyaftin din ''Bafana Bafana'', inda ya maye gurbin Thulani Hlatshwayo wanda ya kasa shiga cikin tawagar. <ref>{{Cite web |title=Broos names Williams as Bafana Bafana skipper, Tau deputy captain |url=https://www.sowetanlive.co.za/sport/soccer/2021-08-30-broos-names-williams-as-bafana-bafana-skipper-tau-deputy-captain |access-date=12 October 2021 |publisher=Sowetanlive}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu, 2024, a wasan da Afirka ta Kudu ta yi da Cape Verde a wasan kusa da na karshe [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|na AFCON na 2023]], an tashi kunnen doki 0-0 bayan karin lokaci. Williams ya ceci fanareti 4 a bugun fenariti, wanda ya kai ''Bafana Bafana'' ga wasan kusa da na karshe na AFCON a karon farko tun 2000. Duk da cewa Afirka ta Kudu ta sha kashi a hannun [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a wasan kusa da na karshe a wani bugun fenariti, Williams ta yi nasara a kan wanda ya fi kowa tsaron raga a gasar.
A ranar 1 ga Disamba 2025, an kira Williams cikin tawagar Afirka ta Kudu don halartar [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2025.]] <ref>{{Cite web |date=1 December 2025 |title=TotalEnergies AFCON Morocco 2025 fever rises as Broos become first coach to unveil final squad |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/totalenergies-afcon-morocco-2025-fever-rises-as-broos-become-first-coach-to-unveil-final-squad/ |access-date=12 December 2025 |publisher=[[Confederation of African Football]]}}</ref>
A ranar 28 ga Mayu 2026, manaja [[Hugo Broos]] ya zaɓe shi don wakiltar ƙasarsa a [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026.]] <ref>{{Cite web |date=28 May 2026 |title=La liste de l'Afrique du Sud pour le Mondial, adversaire du Mexique dans le match d'ouverture de la Coupe du monde |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/La-liste-de-l-afrique-du-sud-pour-le-mondial-adversaire-du-mexique-dans-le-match-d-ouverture-de-la-coupe-du-monde/1679499 |access-date=9 June 2026 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 28 June 2026}}<ref name="nft">{{NFT|54726}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="12" | [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu]]
| 2014
| 2
| 0
|-
| 2016
| 1
| 0
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 1
| 0
|-
| 2019
| 7
| 0
|-
| 2020
| 3
| 0
|-
| 2021
| 9
| 0
|-
| 2022
| 5
| 0
|-
| 2023
| 6
| 0
|-
| 2024
| 14
| 0
|-
| 2025
| 10
| 0
|-
| 2026
| 6
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 65
! 0
|}
== Daraja ==
'''Ƙungiyar Supersport United'''
* [[Kofin Nedbank]] : 2011–12, 2015–16, 2016–17
* MTN 8 : 2017, 2019
* Ci gaba da Telkom : 2014
'''Mamelodi Sundowns'''
* Gasar Firimiya ta Afirka ta Kudu : 2022–23, 2023–24
* [[Gasar Super League ta Afrika|Gasar Kwallon Kafa ta Afirka]] : 2023
* Gasar Zakarun Turai ta CAF : 2025–26
'''Afirka ta Kudu'''
* Gasar Cin [[Gasar cin kofin Afrika|Kofin Kasashen Afirka ta]] zo ta uku: [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
'''Mutum ɗaya'''
* Ɗan ƙwallon PSL na kakar wasa: 2023–24
* Mafi kyawun Mai Tsaron Gida a Gasar Cin Kofin Afirka : [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
* Ƙungiyar Gasar Cin Kofin Afirka : [[Gasar cin kofin ƙasashen Afrika 2023|2023]]
* [[Gasar Super League ta Afrika|Mafi kyawun Mai Tsaron Ƙwallon ƙafa na Afirka]] : 2023
* Mai tsaron raga na Afirka na shekara : 2024
* [[Kyautar CAF|Ɗan wasan Afirka na shekara tsakanin ƙungiyoyi]] : 2024 <ref name="CAF2024" />
== Hanyoyin haɗi na waje ==
{{Mamelodi Sundowns F.C. squad}}{{Navboxes|title=South Africa squads|bg=#FFB81C|fg=#007749|bordercolor=#007749|list1={{South Africa squad 2019 Africa Cup of Nations}}
{{South Africa men's football squad 2020 Summer Olympics}}
{{South Africa squad 2023 Africa Cup of Nations}}
{{South Africa squad 2025 Africa Cup of Nations}}
{{South Africa squad 2026 FIFA World Cup}}}}{{Navboxes|title=Awards|bg=gold|fg=navy|list={{2023 Africa Cup of Nations Team of the Tournament}}
{{PSL Goalkeeper of the Season}}}}
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
s3r5bhatzoatgbilb53b6kzpasjrjhf
Issele Ukwu
0
33582
877202
773748
2026-07-05T15:50:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877202
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Issele-Uku.jpg|thumb|kofar Shiva masarsuta issele]]
[[Fayil:Light meets darkness at Issele-Ukwu NYSC Camp.jpg|thumb|Dare ya hafi da rana ukwu wirin yan bautar kasa]]
'''Issele-uku''' birni ne na kakanni a jihar [[Delta (jiha)|Delta]], Najeriya kuma hedikwatar [[Ƙananan hukumomin Najeriya|ƙaramar]] hukumar [[Aniocha ta Arewa]] . Shi ne kuma Limamin Bishop na Diocese na Roman Katolika na Issele-Uku . Yana da ofishin gidan waya na kansa kuma sabon filin jirgin saman [[Asaba (Najeriya)|Asaba]] na kusa da shi ke yi masa hidima. [http://wikimapia.org/#lat=6.3214408&lon=6.5221024&z=12&l=0&m=b]
== Tarihi ==
Ƙungiyar Issele-uku ta Arewacin Amurka ta rubuta takaitaccen tarihin wannan yanki gami da bayanin asalin sunan birnin. [http://www.issele-uku.org/Issele-Uku%20Kingdom.htm]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Hanyoyin haɗi na waje==
*
[https://punchng.com/at-first-i-was-embarrassed-to-see-elders-bow-before-me-25-year-old-obi-of-issele-uku/ Obi of Issele-uku confirms Issele-uku is Benin in an Interview with Punch]
* [http://wikimapia.org/#lat=6.3214408&lon=6.5221024&z=12&l=0&m=b Wikimapia.org map of Issele-Uku and the surrounding area]
* [https://web.archive.org/web/20041127020926/http://www.nigeria.gov.ng/ Federal Government of Nigeria official website]
* [http://www.governoruduaghan.org/index.php Office of the Governor of Delta State] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518092215/http://www.governoruduaghan.org/index.php |date=2015-05-18 }}
* [https://web.archive.org/web/20131007043518/http://deltastate.com/ DeltaState.com]
* [https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2836.htm U.S.A. Department of State page about Nigeria]
* [http://www.nigeriaembassyusa.org/ Embassy of the Federal Republic of Nigeria, Washington, DC]
* [https://web.archive.org/web/20130205211428/http://www.truefaceofdelta.org/ True Face of Delta]
* [http://nigeriaworld.com/ NigeriaWorld.com]
* [https://web.archive.org/web/20130117082455/http://www.asabainternationalairport.com.ng/ Asaba International Airport]
* [https://www.punchng.com/at-first-i-was-embarrassed-to-see-elders-bow-before-me-25-year-old-obi-of-issele-uku/%3famp]{{Dead link|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.issele-uku.org/ Issele-Uku Association of North America]
* [http://www.facebook.com/groups/129201840230/ Issele-Uku People's Forum for Development ]
* [https://web.archive.org/web/20091007011423/http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx Nigerian Postal Service]
* [http://www.geonames.org/maps/google_6.315_6.474.html GeoNames information about the local towns]
[[Category:Jihar Delta]]
[[Category:Garuruwa a Jihar Delta]]
sc5p84hn4vk4yyy4crlku11qt2pwy1l
Jerin Sunayen Makarantun Kimiyyar Kere-Kere a Najeriya
0
33596
877533
835392
2026-07-06T02:50:22Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877533
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Wannan labarin ya ba da '''jerin sunayen makarantun kimiyyar kere -kere a [[Najeriya]]''', da kuma kwalejojin aikin gona da sauran manyan makarantun ilimi wadanda ke ba da horo a aikace. Ba ya haɗa da jami'o'i ko cibiyoyin horar da malamai.
[[Ma'aikatar Ilimi ta Tarayyan Najeriya|Ma'aikatar Ilimi ta Tarayyar Najeriya]] ce ke kula da makarantun Polytechnics da kwalejoji . Yawancin mallakar gwamnatin tarayya ne ko na Jiha. Wasu daga cikin kwalejojin sun fara ba da digiri. Harshen Ingilishi shine matsakaicin koyarwa. Shekarar ilimi daga Oktoba zuwa Satumba.<ref>{{cite web
|url = http://www.fme.gov.ng/index.php?option=com_content&view=article&id=82&Itemid=53
|title = Departments - Tertiary
|publisher = Ministry of Education (Nigeria
|accessdate = 2010-03-17
|url-status = dead
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110723180148/http://www.fme.gov.ng/index.php?option=com_content&view=article&id=82&Itemid=53
|archivedate = 2011-07-23
}}</ref><ref>{{cite web|url=https://schooljamb.com/polytechnics/|title=List of Polytechnics in Nigeria|website=www.schooljamb.com|access-date=2017-01-12|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226141224/https://schooljamb.com/polytechnics/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web
|url = http://nigeria.usembassy.gov/nigeria_education_profile.html
|title = About nigeria - education
|publisher = US Diplomatic Mission to Nigeria
|accessdate = 2010-03-17
|url-status = dead
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20100317014614/http://nigeria.usembassy.gov/nigeria_education_profile.html
|archivedate = 2010-03-17
}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!State
!Name
!Type
!Location
!Status
|'''Website'''
|- valign="top"
|[[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|Abuja FCT]]
|Dorben Polytechnic
|Polytechnic
|[[Abuja]]
|Private
|https://poly.dorben.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624215614/https://poly.dorben.edu.ng/ |date=2022-06-24 }}
|-
|[[Abuja|Abuja FCT]]
|Citi Polytechnic
|Polytechnic
|[[Abuja]]
|Private
|https://citipoly.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211129102356/http://citipoly.com.ng/ |date=2021-11-29 }}
|- valign="top"
|[[Abiya|Abia State]]
|Abia State Polytechnic
|Polytechnic
|[[Aba]]
|State
|https://abiastatepolytechnic.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Adamawa|Adamawa State]]
|[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Adamawa|Adamawa State Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Yola]]
|State
|http://adamawapoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Adamawa|Adamawa State]]
|Federal Polytechnic, Mubi
|Polytechnic
|[[Mubi (Birni)|Mubi]]
|Federal
|https://fpmubieportal.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123060231/https://fpmubieportal.edu.ng/ |date=2022-11-23 }}
|- valign="top"
|[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]]
|Akwa Ibom State Polytechnic
|Polytechnic
|[[Ikot Ekpene]]
|State
|https://akwaibompoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]]
|Akwa Ibom State College of Education
|College
|Afaha Nsit
|State
|https://akscoe.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704024753/https://akscoe.edu.ng/ |date=2022-07-04 }}
|- valign="top"
|[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]]
|Foundation College of Technology
|Innovation polytechnic
|[[Ikot Ekpene]]
|Private
|http://www.foundationpoly.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120083437/http://www.foundationpoly.com.ng/ |date=2022-01-20 }}
|- valign="top"
|[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]]
|[[Heritage Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Eket]]
|Private
|https://www.heritagepoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]]
|[[Kwalejin Maritime ta Najeriya|Maritime Academy of Nigeria]]
|College
|[[Oron (Nijeriya)|Oron]]
|Federal
|https://maritimeacademy.gov.ng/
|-
|[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]]
|Southern Atlantic Polytechnic
|Polytechnic
|[[Uyo]]
|Private
|http://southernatlanticpolytechnic.org/
|- valign="top"
|[[Anambra|Anambra State]]
|Ekwenugo Okeke Polytechnic
|Polytechnic
|Anambra
|State
|https://coou.edu.ng/our-history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240520233217/https://coou.edu.ng/our-history/ |date=2024-05-20 }}
|- valign="top"
|[[Anambra|Anambra State]]
|[[Federal Polytechnic, Oko]]
|Polytechnic
|Oko
|Federal
|https://federalpolyoko.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Anambra|Anambra State]]
|The UA College of Science and Technology, Isuofia
|Innovation Polytechnic
|Anambra
|Private
|http://uapoly.org/home-_about_us {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250426154056/http://uapoly.org/home-_about_us |date=2025-04-26 }}
|- valign="top"
|[[Bauchi (jiha)|Bauchi State]]
|Abubakar Tafari Ali Polytechnic
|Polytechnic
|Bauchi
|State
|
|- valign="top"
|[[Bauchi (jiha)|Bauchi State]]
|[[Federal Polytechnic, Bauchi]]
|Polytechnic
|[[Bauchi (birni)|Bauchi]]
|Federal
|https://atapoly-bauchi.edu.ng/sci_tech.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220619212002/https://atapoly-bauchi.edu.ng/sci_tech.php |date=2022-06-19 }}
|- valign="top"
|[[Bayelsa|Bayelsa State]]
|Bayelsa State College of Arts and Science
|Polytechnic
|
|State
|
|- valign="top"
|[[Bayelsa|Bayelsa State]]
|Federal Polytechnic Ekowe Bayelsa State
|Polytechnic
|Ekowe
|Federal
|https://www.federalpolyekowe.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525221408/https://www.federalpolyekowe.edu.ng/ |date=2024-05-25 }}
|- valign="top"
|[[Benue (jiha)|Benue State]]
|[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Benuwai|Benue State Polytechnic]]
|Polytechnic
|ugbokolo
|State
|https://benpolyonline.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Benue (jiha)|Benue State]]
|Akperan Orshi College of Agriculture
|Agricultural
|[[Gboko|Yandew]]
|State
|https://www.aocay.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240602093843/https://aocay.edu.ng/ |date=2024-06-02 }}
|- valign="top"
|[[Borno|Borno State]]
|Mohamet Lawan College of Agriculture
|Agricultural
|Borno
|State
|https://molca.edu.ng/?page_id=66 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211017144542/https://molca.edu.ng/?page_id=66 |date=2021-10-17 }}
|- valign="top"
|[[Borno|Borno State]]
|[[Ramat Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Maiduguri]]
|State
|https://ramatpoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Cross River|Cross River State]]
|[[Kwalejin Aikin Gona ta Ibrahim Babangida|Ibrahim Babangida College of Agriculture]]
|Agricultural
|[[Obubra]]
|State
|
|- valign="top"
|[[Cross River|Cross River State]]
|Divine Polytechnic, Mkpani
|Polytechnic
|Mkpani
|Private
|
|- valign="top"
|[[Delta (jiha)|Delta State]]
|Delta State Polytechnic (three institutions)
|Polytechnic
|Otefe-Oghara/[[Ogwashi-Uku|Ogwashi-Ukwu]]
|State
|
|- valign="top"
|[[Delta (jiha)|Delta State]]
|[[Petroleum Training Institute]]
|Miscellaneous
|Effurun
|Federal
|https://pti.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Ebonyi|Ebonyi State]]
|Akanu Ibiam Federal Polytechnic
|Polytechnic
|Unwana
|Federal
|https://www.polyunwana.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831152549/https://www.polyunwana.net/ |date=2021-08-31 }}
|-
|[[Ebonyi|Ebonyi State]]
|Federal College of Agriculture, Ishiagu
|Agricultural
|Ishiagu
|Federal
|http://www.fcaishiagu.edu.ng/
|-
|Ebonyi State
|Savannah Institute of Technology
|College
|Ishieke
|Private
|http://savannah.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Edo|Edo State]]
|Edo State Polytechnic Usen
|Polytechnic
|Usen
|State
|https://www.edopoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Edo|Edo State]]
|Auchi Polytechnic
|Polytechnic
|Auchi
|Federal
|https://auchipoly.edu.ng/ap/
|- valign="top"
|[[Edo|Edo State]]
|[[Kings Polytechnic]]
|Polytechnic
|Ubiaja
|Private
|https://kingspolytechnic.com/
|- valign="top"
|[[Edo|Edo State]]
|[[Shaka Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Benin City (Birnin Benin)|Benin city]]
|Private
|https://shakapoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220406164937/https://shakapoly.edu.ng/ |date=2022-04-06 }}
|- valign="top"
|[[Ekiti|Ekiti State]]
|[[Federal Polytechnic, Ado-Ekiti]]
|Polytechnic
|[[Ado-Ekiti|Ado Ekiti]]
|Federal
|https://fedpolyado.edu.ng/
|-
|[[Enugu (jiha)|Enugu State]]
|Enugu State Polytechnic
|Polytechnic
|Iwollo
|State
|https://espoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Enugu (jiha)|Enugu State]]
|Federal School of Dental Technology &amp; Therapy
|College
|[[Enugu (birni)|Enugu]]
|Federal
|https://fedcodtten.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220616133222/https://fedcodtten.edu.ng/ |date=2022-06-16 }}
|- valign="top"
|[[Enugu (jiha)|Enugu State]]
|Institute of Management Technology, Enugu
|Polytechnic
|[[Enugu (birni)|Enugu]]
|State
|https://imt.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240514024525/https://imt.edu.ng/ |date=2024-05-14 }}
|- valign="top"
|[[Enugu (jiha)|Enugu State]]
|Our Saviour Institute of Science and Technology
|Polytechnic
|[[Enugu (birni)|Enugu]]
|Private
|https://osisat.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Imo|Imo State]]
|Federal College of Land Resources Technology, Owerri
|Miscellaneous
|[[Owerri]]
|Federal
|http://www.fecolartow.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525203127/https://www.fecolartow.ng/ |date=2022-05-25 }}
|- valign="top"
|[[Imo|Imo State]]
|[[Federal Polytechnic, Nekede]]
|Polytechnic
|Nekede
|Federal
|https://fpno.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Abiya|Abia State]]
|[[Jami'ar Temple Gate|Temple Gate Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Aba]]
|Private
|https://templegatepolytechnic.edu.ng/{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|- valign="top"
|[[Imo|Imo State]]
|[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar Imo|Imo State Polytechnic]]
|Polytechnic
|Umuagwo
|State
|https://www.imopoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Imo|Imo State]]
|Imo State Technological Skills Acquisition Center
|Polytechnic
|
|
|
|- valign="top"
|[[Jigawa|Jigawa State]]
|[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Hussaini Adamu|Hussaini Adamu Federal Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Kazaure]]
|Federal
|
|- valign="top"
|[[Jigawa|Jigawa State]]
|Hussani Adamu Polytechnic
|Polytechnic
|Jigawa
|State
|https://www.imopoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|College of Agriculture and Animal Science
|Agricultural
|[[Kaduna (birni)|Kaduna]]
|Federal
|https://dac.abu.edu.ng/caas/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220303111752/https://dac.abu.edu.ng/caas/ |date=2022-03-03 }}
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|Nigerian Institute of Leather and Science Technology
|Miscellaneous
|[[Zariya|Zaria]]
|Federal
|https://www.nilest.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809175241/https://nilest.edu.ng/ |date=2022-08-09 }}
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|Federal College of Forestry Mechanisation
|Miscellaneous
|Afaka
|Federal
|https://fcfmafaka.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624224405/https://fcfmafaka.edu.ng/ |date=2022-06-24 }}
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|[[Kadpoly|Kaduna Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Kaduna (birni)|Kaduna]]
|Federal
|https://kadunapoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|Nigerian College of Aviation Technology
|Miscellaneous
|[[Zariya|Zaria]]
|Federal
|https://ncat.gov.ng/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|federal school of statistics Manchok
|Miscellaneous
|Manchok
Ibadan
Enugu
|Federal
|http://www.fssibadan.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220520094451/https://fssibadan.edu.ng/ |date=2022-05-20 }}
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|[[Nuhu Bamalli Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Zariya|Zaria]]
|State
|https://nubapoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]]
|Samaru College of Agriculture
|Agricultural
|[[Zariya|Zaria]]
|Federal
|https://dac.abu.edu.ng/sca/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624224356/https://dac.abu.edu.ng/sca/ |date=2022-06-24 }}
|- valign="top"
|[[Kano (jiha)|Kano State]]
|[[Makarantar Aikin Gona Ta Audu Bako|Audu Bako School of Agriculture]]
|Agricultural
|[[Dambatta]]
|State
|https://www.abcoad.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Kano (jiha)|Kano State]]
|[[Kwalejin Kimiyya da fasaha ta Kano|Kano State Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Kano (birni)|Kano]]
|State
|https://kanopoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Kano (jiha)|Kano State]]
|Mohammed Abdullahi Wase Polytechnic
|Polytechnic
|kano
|State
|
|- valign="top"
|[[Katsina (jiha)|Katsina State]]
|[[Hassan Usman Katsina Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Katsina (birni)|Katsina]]
|State
|https://hukpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526081028/https://hukpoly.edu.ng/ |date=2024-05-26 }}
|- valign="top"
|[[Kebbi|Kebbi State]]
|College of Agriculture, Zuru
|Agricultural
|[[Zuru]]
|State
|https://www.fuaz.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526101250/https://www.fuaz.edu.ng/ |date=2024-05-26 }}
|- valign="top"
|[[Kebbi|Kebbi State]]
|Federal Polytechnic, Birnin-Kebbi
|Polytechnic
|[[Birnin Kebbi]]
|Federal
|https://wufpbk.edu.ng/index/
|- valign="top"
|[[Kebbi|Kebbi State]]
|Kebbi State Polytechnic
|Polytechnic
|Kebbi
|State
|https://kespodak.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Kogi|Kogi State]]
|College of Agriculture, Kabba
|Agricultural
|[[Kabba]]
|Federal
|https://dac.abu.edu.ng/kca/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624223825/https://dac.abu.edu.ng/kca/ |date=2022-06-24 }}
|- valign="top"
|[[Kogi|Kogi State]]
|Federal Polytechnic, Idah
|Polytechnic
|[[Idah]]
|Federal
|https://fepoda.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526100727/https://www.fepoda.edu.ng/ |date=2024-05-26 }}
|- valign="top"
|[[Kogi|Kogi State]]
|[[Kwalejin kimiyya ta jihar kogi|Kogi State Polytechnic]]
|Polytechnic
|Lokoja
|State
|https://www.kogistatepolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220627090226/https://kogistatepolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-27 }}
|- valign="top"
|[[Kwara (jiha)|Kwara State]]
|Federal Polytechnic, Offa
|Polytechnic
|[[Offa (Nijeriya)|Offa]]
|Federal
|https://www.fpo.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624170015/http://www.fpo.edu.ng/ |date=2022-06-24 }}
|- valign="top"
|[[Kwara (jiha)|Kwara State]]
|[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar kwara|Kwara State Polytechnic]]
|Polytechnic
|Kwara
|State
|https://kwarastatepolytechnic.edu.ng/
|-
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Coastal Polytechnic
|Polytechnic
|[[Apapa]]
|Private
|https://coastalpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118012451/https://coastalpoly.edu.ng/ |date=2022-01-18 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Federal College of Fisheries and Marine Technology
|Miscellaneous
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Federal
|https://fcfmt.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Grace Polytechnic
|Polytechnic
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Private
|https://gracepolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220926094827/https://gracepolytechnic.edu.ng/ |date=2022-09-26 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Lagos City Polytechnic
|Polytechnic
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Private
|https://elearning.lagoscitypolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921001951/https://elearning.lagoscitypolytechnic.edu.ng/ |date=2021-09-21 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Lagos State Polytechnic
|Polytechnic
|Lagos
|State
|https://mylaspotech.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240603180708/https://mylaspotech.edu.ng/ |date=2024-06-03 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Ronik Polytechnic
|Polytechnic
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Private
|https://www.ronikpolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220519065338/https://ronikpolytechnic.edu.ng/ |date=2022-05-19 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|School of Agriculture, Ikorodu
|Agricultural
|[[Ikorodu]]
|State
|https://mylaspotech.edu.ng/school-of-agriculture/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521052541/https://mylaspotech.edu.ng/school-of-agriculture/ |date=2021-05-21 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Wavecrest College of Hospitality
|Monotechnic
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Private
|https://wavecrest.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Wolex Polytechnic
|Polytechnic
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Private
|https://wolexpolytechnic.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701133620/https://wolexpolytechnic.com.ng/ |date=2022-07-01 }}
|- valign="top"
|[[Lagos (jiha)|Lagos State]]
|Yaba College of Technology
|Polytechnic
|[[Lagos (birni)|Lagos]]
|Federal
|https://www.yabatech.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Nasarawa|Nasarawa State]]
|College of Agriculture, Lafia
|Agricultural
|[[Lafia]]
|State
|http://coalafia.edu.ng/{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|- valign="top"
|[[Nasarawa|Nasarawa State]]
|Maurid Institute of Management &amp; Technology, Nasarawa
|Polytechnic
|[[Nasarawa (Nasarawa)|Nasarawa]]
|Private
|
|- valign="top"
|[[Nasarawa|Nasarawa State]]
|[[Federal Polytechnic Nasarawa]]
|Polytechnic
|[[Nasarawa (Nasarawa)|Nasarawa]]
|Federal
|https://fedpolynas.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524213158/https://fedpolynas.edu.ng/ |date=2022-05-24 }}
|- valign="top"
|[[Nasarawa|Nasarawa State]]
|Nasarawa State Polytechnic
|Polytechnic
|Lafia
|State
|https://fedpolynas.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524213158/https://fedpolynas.edu.ng/ |date=2022-05-24 }}
|- valign="top"
|[[Neja|Niger State]]
|Federal College of Fresh Water Fisheries Technology
|College
|New Bussa
|Federal
|https://www.fcfft-newbussa.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Neja|Niger State]]
|Federal College of Wildlife Management
|Miscellaneous
|New Bussa
|Federal
|
|- valign="top"
|[[Neja|Niger State]]
|[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta tarayya Bida|Federal Polytechnic, Bida]]
|Polytechnic
|[[Bida]]
|Federal
|https://fedpolybida.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Neja|Niger State]]
|Niger State College of Agriculture
|Agricultural
|[[Mokwa]]
|State
|http://www.collegeofagricmokwa.edu.ng/index.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521053949/http://www.collegeofagricmokwa.edu.ng/index.php |date=2021-05-21 }}
|- valign="top"
|[[Neja|Niger State]]
|[[Niger State Polytechnic]]
|Polytechnic
|[[Zungeru]]
|State
|http://www.polyzungeruonline.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220627234213/http://www.polyzungeruonline.com/ |date=2022-06-27 }}
|- valign="top"
|[[Ogun|Ogun State]]
|Abraham Adesanya Polytechnic
|Polytechnic
|Ijebu-Igbo
|State
|https://my.aapoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Ogun|Ogun State]]
|Allover Central Polytechnic
|Polytechnic
|[[Ota, Ogun|Sango-Ota]]
|Private
|https://alloverpoly.com.ng/{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|- valign="top"
|[[Ogun|Ogun State]]
|Federal Polytechnic, Ilaro
|Polytechnic
|Ilaro
|Federal
|https://federalpolyilaro.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Ogun|Ogun State]]
|Gateway Polytechnic Saapade
|Polytechnic
|Saapade
|State
|https://new.gaposa.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Ogun|Ogun State]]
|Moshood Abiola Polytechnic
|Polytechnic
|[[Abeokuta]]
|State
|https://mapoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604202639/https://mapoly.edu.ng/ |date=2023-06-04 }}
|-
|[[Ogun|Ogun State]]
|Ogun State Institute of technologyy
|Polytechnic
|[[Ipokia|Igbesa]]
|State
|https://ogitech.edu.ng/registration/index.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220621134456/https://ogitech.edu.ng/registration/index.php |date=2022-06-21 }}
|- valign="top"
|[[Ogun|Ogun State]]
|Ogun State College of Health Technology
|Polytechnic
|[[Ijebu Ode|Ilese-Ijebu]]
|State
|https://www.oscohtechilese.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220626144225/https://oscohtechilese.edu.ng/ |date=2022-06-26 }}
|- valign="top"
|[[Ondo (jiha)|Ondo State]]
|Rufus Giwa Polytechnic
|Polytechnic
|[[Owo]]
|State
|http://www.rugipo.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128101408/http://rugipo.edu.ng/ |date=2012-01-28 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Federal Polytechnic, Ede
|Polytechnic
|Ede
|Federal
|https://www.federalpolyede.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Osun State College of Technology
|Polytechnic
|Esa-Oke
|State
|https://oscotechesaoke.edu.ng/web/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624133513/http://www.oscotechesaoke.edu.ng/web/ |date=2022-06-24 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Osun State Polytechnic
|Polytechnic
|Iree
|State
|https://ospoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220629005753/https://ospoly.edu.ng/ |date=2022-06-29 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Igbajo Polytechnic, Igbajo
|Polytechnic
|Igbajo
|Private
|https://www.igbajopolytechnic.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Iwo City Polytechnic, Iwo
|Polytechnic
|[[Iwo (Nijeriya)|Iwo]]
|Private
|https://www.iwocitypolytechnic.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701071257/https://www.iwocitypolytechnic.com/ |date=2022-07-01 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Wolex Polytechnic, Iwo
|Polytechnic
|[[Iwo (Nijeriya)|Iwo]]
|Private
|https://www.wolexpolytechnic.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701133620/https://wolexpolytechnic.com.ng/ |date=2022-07-01 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Polytechnic Ile-Ife
|Polytechnic
|Ile-Ife
|Private
|https://www.thepolytechnicife.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220123115601/https://www.thepolytechnicife.com/ |date=2022-01-23 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Interlink Polytechnic
|Polytechnic
|Ijebu-Jesa
|Private
|https://www.interlinkpolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220629024757/http://interlinkpolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-29 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Southern Nigeria Institute of Innovative Technology (SNIITPOLY)
|Polytechnic
|Ifewara
|Private
|https://www.sniitpoly.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411203236/https://sniitpoly.org/ |date=2022-04-11 }}
|-
|[[Osun|Osun State]]
|Villanova Polytechnic Imesi Ile (Formerly- The Polytechnic, Imesi Ile)
|Polytechnic
|Imesi Ile
|Private
|https://www.villanovapolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625202252/https://villanovapolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-25 }}
|- valign="top"
|[[Osun|Osun State]]
|Offer Centre Institute of Agriculture
|Agricultural
|[[Iwo (Nijeriya)|Iwo]]
|Private
|https://www.offercentre.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809220554/https://offercentre.edu.ng/ |date=2022-08-09 }}
|- valign="top"
|[[Oyo (jiha)|Oyo State]]
|Federal College of Animal Health &amp; Production Technology
|Polytechnic
|[[Ibadan]]
|Federal
|https://fcahptib.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220203072717/https://www.fcahptib.edu.ng/ |date=2022-02-03 }}
|- valign="top"
|[[Oyo (jiha)|Oyo State]]
|Federal College of Forestry, Ibadan
|College
|[[Ibadan]]
|Federal
|https://www.fcfibadan.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701132716/https://fcfibadan.edu.ng/ |date=2022-07-01 }}
|-
|[[Oyo (jiha)|Oyo State]]
|Novelty Polytechnic, Kishi
|Polytechnic
|Kishi
|Private
|http://www.noveltypolytechnic.edu.ng/payment-guide.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521060538/http://www.noveltypolytechnic.edu.ng/payment-guide.php |date=2021-05-21 }}
|- valign="top"
|[[Oyo (jiha)|Oyo State]]
|The Polytechnic, Ibadan
|Polytechnic
|[[Ibadan]]
|State
|http://tpi.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211228021712/http://tpi.com.ng/ |date=2021-12-28 }}
|- valign="top"
|[[Oyo (jiha)|Oyo State]]
|The Kings Poly, Shaki, Oyo
|Polytechnic
|Shaki, Oyo
|Private
|
|- valign="top"
|Oyo State
|Tower Polytechnic, Ibadan
|Polytechnic
|[[Ibadan]]
|Private
|https://www.towerpolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220609182833/http://www.towerpolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-09 }}
|-
|Oyo State
|The Oke-Ogun Polytechnic, Saki
|Polytechnic
|Saki
|State
|https://www.tops.edu.ng/{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|- valign="top"
|[[Plateau (jiha)|Plateau State]]
|Federal College of Animal Health and Production Technology, Vom
|Agricultural
|Vom
|Federal
|https://portal.fcahptvom.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Plateau (jiha)|Plateau State]]
|Federal College of Education, Pankshin
|College
|[[Pankshin]]
|Federal
|http://www.fcepankshin.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304025059/http://www.fcepankshin.edu.ng/ |date=2022-03-04 }}
|- valign="top"
|[[Plateau (jiha)|Plateau State]]
|Federal College of Forestry. Jos
|College
|[[Jos]]
|Federal
|https://www.fcfjos.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220119232621/https://www.fcfjos.edu.ng/ |date=2022-01-19 }}
|- valign="top"
|[[Plateau (jiha)|Plateau State]]
|Federal College of Land Resources Technology, Kuru
|College
|[[Jos]]
|Federal
|http://www.fecolartow.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525203127/https://www.fecolartow.ng/ |date=2022-05-25 }}
|- valign="top"
|[[Plateau (jiha)|Plateau State]]
|Plateau State College of Agriculture
|Agricultural
|Plateau
|State
|
|- valign="top"
|[[Plateau (jiha)|Plateau State]]
|[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar Filato|Plateau State Polytechnic]]
|Polytechnic
|Barkin-Ladi
|State
|https://portal.plapoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220628182609/https://portal.plapoly.edu.ng/ |date=2022-06-28 }}
|- valign="top"
|[[Jihar Rivers|Rivers State]]
|Eastern Polytechnic
|Polytechnic
|[[Port Harcourt]]
|Private
|https://www.easternpolytechnic.org/
|- valign="top"
|[[Jihar Rivers|Rivers State]]
|Port Harcourt Polytechnic (Captain Elechi Amadi Polytechnic)
|Polytechnic
|[[Port Harcourt]]
|State
|https://www.portharcourtpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525190659/https://www.portharcourtpoly.edu.ng/ |date=2022-05-25 }}
|- valign="top"
|[[Jihar Rivers|Rivers State]]
|Rivers State Polytechnic ( Kenule Beeson Saro-Wiwa Polytechnic ''')'''
|Polytechnic
|Bori
|State
|https://www.kenpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705215417/https://kenpoly.edu.ng/ |date=2022-07-05 }}
|- valign="top"
|[[Taraba|Taraba State]]
|College of Agriculture, Jalingo
|Agricultural
|[[Jalingo]]
|State
|https://coajalingo.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526043459/https://coajalingo.com.ng/ |date=2022-05-26 }}
|- valign="top"
|[[Yobe|Yobe State]]
|Federal Polytechnic Damaturu
|Polytechnic
|[[Damaturu]]
|Federal
|https://www.fedpodam.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624222846/https://www.fedpodam.edu.ng/ |date=2022-06-24 }}
|- valign="top"
|[[Yobe|Yobe State]]
|Mai Idris Alooma Polytechnic
|Polytechnic
|[[Geidam]]
|State
|https://miapoly.edu.ng/
|- valign="top"
|[[Zamfara|Zamfara State]]
|Abdul Gusau Polytechnic
|Polytechnic
|
|State
|
|- valign="top"
|[[Zamfara|Zamfara State]]
|[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha, Kaura-Namoda|Federal Polytechnic, Namoda]]
|Polytechnic
|[[Kaura Namoda|Kaura-Namoda]]
|Federal
|https://www.fedponam.edu.ng/portal/StartApplication
|- valign="top"
|[[Zamfara|Zamfara State]]
|Abdul Gusau Polytechnic
|Polytechnic
|
|State
|
|}
<references group="4. Abraham Adesanya Polytechnic 'Abraham Adesanya Polytechnic Official Website" http://www.aapoly.edu.ng/" />
== Duba kuma ==
* Jerin jami'o'in noma da kwalejoji
* Jerin Jami'o'in Najeriya
== Manazarta ==
[[Category:Makarantu]]
[[Category:Makaranta]]
[[Category:Makaranta masu zaman kansu]]
[[Category:Makarantan Gwamnatin jihar Katsina]]
[[Category:Makarantun Gwamnati]]
[[Category:Makarantun Najeriya]]
[[Category:Makarantun Jihar Kaduna]]
[[Rukuni:Makarantun Fasaha a Nijeriya]]
r2xbezq8jl4cnj5l3sm2b83lqheuszt
Jade Etherington
0
39850
877628
518660
2026-07-06T09:53:21Z
Nura Bello
24854
877628
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Jade Etherington Women's visually impaired superg skier number.JPG|thumb|Jade Etherington]]
'''Jade Etherington''' (an haife ta ne 9 Maris 1991) tsohuwar 'yar wasan tsalle-tsalle ce ta Biritaniya wacce, tare da jagorarta mai gani Caroline Powell, ta ci azurfa a cikin tseren kankara na mata, hade da slalom, da lambobin tagulla a cikin Super-G a Wasannin Paralympic na lokacin hunturu na 2014 a Sochi. Azurfa uku da tagulla a wasannin nakasassu na lokacin hunturu sun sanya su zama 'yan wasan nakasassu mata na Burtaniya da suka fi samun nasara a kowane lokaci, kuma 'yan Birtaniyya na farko da suka samu lambobin yabo hudu a gasar Paralympics daya. Saboda nasarar da ta samu a wasannin nakasassu na 2014, Etherington ta kasance mai ɗaukar tutar Biritaniya a bikin rufe wasannin nakasassu na lokacin sanyi na 2014.
Etherington tana da hangen nesa cikin kashi biyar kawai a cikin idanu biyu kuma tana gasa a rukunin nakasassu. Saboda rashin lafiyarta tana buƙatar jagora mai gani, Caroline Powell. Ma'auratan sun fafata tare tun watan Agusta 2013. Bayan neman sabon jagora ta hanyar Facebook da kuma bayan wasu masu neman biyu sun ja daga, Etherington da Powell sun haɗu a cikin Afrilu 2013.
== Tarihin sirri ==
An haife Etherington a Chelmsford a ranar 9 ga Maris 1991,<ref name="Sochi 2014">{{cite web|url=http://www.sochi2014.com/en/paralympic/athlete-jade-etherington|title=Jade Etherington|publisher=sochi2014.com|access-date=13 March 2014|archive-date=7 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307075603/http://www.sochi2014.com/en/paralympic/athlete-jade-etherington|url-status=dead}}</ref><ref name="BBC">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26481108|title=Sochi Paralympics: Jade Etherington wins downhill silver|work=[[BBC Sport]]|date=8 March 2014|access-date=8 March 2014|last=Hope|first=Nick|archive-date=11 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140311024809/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26481108}}</ref> ga Amber, ma'aikaciyar Majalisar gundumar Braintree, da Andrew, dillalan hannun jari.<ref name="EC">{{cite web|date=21 March 2014|work=[[Essex Chronicle]]|url=http://www.essexchronicle.co.uk/times-look-TV-screen/story-20830172-detail/story.html|title=Family of Paralympic hero Jade Etherington woke at 5am to watch her in Sochi|access-date=22 March 2014|last=Gold|first=Ciaran|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323032624/http://www.essexchronicle.co.uk/times-look-TV-screen/story-20830172-detail/story.html|archive-date=23 March 2014|url-status=dead}}</ref> Sun zauna a The Causeway, Maldon, amma lokacin da Jade ya cika shekara bakwai suka ƙaura zuwa Lincolnshire.<ref name="EC" /> An haife ta da glaucoma<ref name="EC" /> da ciwon Axenfeld, nakasar gani wanda zai iya haifar da makanta. Ta gaji shi daga mahaifiyarta, Amber,<ref name="T">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/winter-olympics/10685171/Jade-Etherington-takes-historic-silver-at-Sochi-2014-Paralympics.html|title=Jade Etherington takes historic silver at Sochi 2014 Paralympics|work=[[The Daily Telegraph]]|date=8 March 2014|agency=The Telegraph Media Group|access-date=9 March 2014|last=Duffin|first=Claire|page=S12|archive-date=8 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308220824/http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/winter-olympics/10685171/Jade-Etherington-takes-historic-silver-at-Sochi-2014-Paralympics.html}}</ref> wacce ta rasa ganinta tana da shekara 14.<ref name="Ski sisters">{{cite news|last=Davies|first=Gareth A.|access-date=23 March 2014|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/10697837/Winter-Paralympics-2014-More-Sochi-success-for-Jade-Etherington-with-silver-medal-in-the-super-combined.html|title=Winter Paralympics 2014:More Sochi success for Jade Etherington with silver medal in the super combined|work=The Daily Telegraph|date=15 March 2014|agency=Telegraph Media Group|pages=S23|url-status=live|archive-date=15 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140315081515/http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/10697837/Winter-Paralympics-2014-More-Sochi-success-for-Jade-Etherington-with-silver-medal-in-the-super-combined.html}}</ref> Kannenta uku suma suna da matsalar.<ref name="EC" /><ref name="T" /> Duk da cewa an yi mata tiyata da yawa tun tana karama, tun tana shekara 17 ta fara rasa ganinta. Ta bayyana hangen nesanta a matsayin "mai tsananin ɓaci ba tare da mai da hankali ba", kuma tana da rikodin hangen nesa kashi biyar a cikin idanu biyu,<ref name="gunning">{{cite web|url=http://www.spaldingtoday.co.uk/sport/other-sport/skiing-inspired-jade-gunning-for-glory-at-sochi-2014-1-4272084|title=Skiing: Inspired Jade gunning for glory at Sochi 2014|date=19 September 2013|access-date=8 March 2014|first=Andrew|last=Clucas|work=[[Spalding Guardian]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308132415/http://www.spaldingtoday.co.uk/sport/other-sport/skiing-inspired-jade-gunning-for-glory-at-sochi-2014-1-4272084|archive-date=8 March 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.spaldingtoday.co.uk/sport/other-sport/skiing-jubilant-jade-races-to-maiden-downhill-gold-1-5840658|title=Skiing: Jubilant Jade races to maiden downhill gold|date=29 January 2014|access-date=8 March 2014|first=Andrew|last=Clucas|publisher=spaldingtoday.co.uk|url-status=dead|archive-date=8 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308133024/http://www.spaldingtoday.co.uk/sport/other-sport/skiing-jubilant-jade-races-to-maiden-downhill-gold-1-5840658}}</ref> wanda ya sanya ta cikin rarrabuwar B2.<ref name="Sochi 2014" />
[[Fayil:Women's visually impaired superg skier number 2d.JPG|thumb|Jade Etherington]]
Etherington ta yi karatu a Makarantar Deepings da ke Lincolnshire kafin ta yi digiri zuwa Jami'ar Bishop Grosseteste inda aka ba ta digiri a fannin ilimi da yanayin kasa.<ref name="gunning" /><ref>{{cite web|url=http://www.spaldingtoday.co.uk/sport/other-sport/skiing-jade-hunting-history-after-winter-paralympics-call-1-5836222|title=Skiing: Jade hunting history after Winter Paralympics call|date=27 January 2014|access-date=8 March 2014|first=Andrew|last=Clucas|work=Spalding Guardian|archive-date=8 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308135030/http://www.spaldingtoday.co.uk/sport/other-sport/skiing-jade-hunting-history-after-winter-paralympics-call-1-5836222}}</ref> Etherington ta yi karatu don zama malamin ilimin geography tare da Jami'ar Bude, tana gudanar da PGCE,<ref name="T" /> amma ta ajiye aikinta don mai da hankali kan Wasannin Paralympic na lokacin hunturu na 2014.<ref name="Sky">{{cite web|work=[[Sky News]]|date=8 March 2014|url=http://news.sky.com/story/1222748/sochi-paralympics-jade-etherington-wins-silver|title=Sochi Paralympics: Jade Etherington Wins Silver|access-date=8 March 2014|archive-date=9 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140309043728/http://news.sky.com/story/1222748/sochi-paralympics-jade-etherington-wins-silver|url-status=live}}</ref> A cikin 2014, Jami'ar Anglia Ruskin ta ba ta lambar yabo ta digirin digirgir na kimiyya.<ref>{{Cite web|url=http://www.chelmsfordweeklynews.co.uk/news/11519829.Chelmsford_born_Paralympian_accepts_honorary_degree_from_university/|title=Chelmsford-born Paralympian accepts honorary degree from university}}</ref>
== Aikin tsere ==
Etherington ta fara wasan tsere ne tun tana ɗan shekara takwas, mahaifinta Andrew da ƴan uwanta ne suka koyar da su.<ref name="Ski sisters" /> Ta ci gaba da wasan motsa jiki na motsa jiki har tsawon shekaru goma masu zuwa.<ref name="Sochi">{{cite web|url=http://sochi.paralympics.org.uk/athletes/jade-etherington|title=Jade Etherington|publisher=Sochi Paralympics|access-date=8 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228035212/http://sochi.paralympics.org.uk/athletes/jade-etherington|url-status=dead}}</ref><ref name="BDST">{{cite web|url=http://www.disabilitysnowsport.org.uk/What-We-Do/British-Disabled-Ski-Team/Who-s-Who/Elite-Squad.aspx|title=Elite Squad: Jade Etherington and Caroline Powell (Guide)|access-date=8 March 2014|publisher=disabilitysnowsport.org.uk|archive-date=5 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305235308/http://www.disabilitysnowsport.org.uk/What-We-Do/British-Disabled-Ski-Team/Who-s-Who/Elite-Squad.aspx}}</ref> A cikin 2009, ta shiga Ƙungiyar Ƙwararrun Ski ta Biritaniya (BDST) a matakin haɓaka,<ref name="Profile">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/25605833|title=Sochi 2014: GB Winter Paralympic team profiles|work=BBC Sport|date=28 February 2014|access-date=8 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307200048/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/25605833|archive-date=7 March 2014}}</ref> kuma ta fara tseren duniya a cikin 2011.<ref name="BDST" /> A shekara ta gaba ta ɗauki fitilar Olympics ta hanyar Lincoln, kuma an ƙarfafa ta don yin gasa a matsayi mafi girma bayan kallon wasannin Olympics na bazara da na nakasassu na 2012 a London.<ref name="gunning" />
[[File:Jade_Etherington_Bronze_medal_Super_G.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jade_Etherington_Bronze_medal_Super_G.JPG|left|thumb|Jade Etherington da jagora John Clarke sun sami lambobin tagulla don Super G a Gasar Alpine na Duniya na 2013 IPC a La Molina]]
Etherington a gasar cin kofin Europa da kwamitin wasannin nakasassu na kasa da kasa (IPC) an cimma gasar tseren tsalle-tsalle tare da jagorarta mai gani Fiona Gingell, amma an tilasta Etherington ta nemi sabon jagora a shafinta na Facebook bayan Gingell ta yi aure kuma ta koma Amurka.<ref name="EC" /><ref name="gunning" /><ref name="sochi2014">{{cite web|url=http://www.sochi2014.com/en/paralympic/athlete-jade-etherington|publisher=sochi2014.com|title=Jade Etherington|access-date=8 March 2014|archive-date=7 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307075603/http://www.sochi2014.com/en/paralympic/athlete-jade-etherington|url-status=live}}</ref> Bayan da masu neman biyu suka janye, an bar ta ba tare da jagora ba a farkon 2013, amma Heather Mills, wadda ba ta cancanci shiga gasar cin kofin duniya ba, ta ba kocinta, John Clark.<ref name="EC" />
[[Fayil:Women's visually impaired superg skier number 2k.JPG|thumb|Jade Etherington]]
Ma'auratan sun cancanci shiga gasar 2013 IPC Alpine Skiing World Championship a La Molina, wakiltar Burtaniya.<ref name="EC" /> A La Molina, Etherington ta zo na hudu a cikin slalom na mata kuma ta zo na uku a cikin super-G na mata, inda ta dauki tagulla.<ref name="Sochi" /><ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/static/info/la_molina/pdf/AS/ASW41141110000001.C73A.ENG.pdf|title=Women's Super-G - Visually Impaired|access-date=28 December 2015|date=21 February 2013|work=IPC Alpine Skiing}}</ref> Gudun ya tabbatar da matsayinta a gasar wasannin nakasassu ta lokacin sanyi na 2014 a Sochi.<ref name="EC" /> Etherington ta haɗu tare da Caroline Powell a watan Afrilu,<ref name="Sky" /> wanda ya ba ta damar yin gasa a wannan kakar.<ref name="sochi2014" /> Etherington da Powell sun fara wasan tsere tare a watan Agusta 2013.<ref name="Sky" />
=== Paralympics ===
Wasannin nakasassu na lokacin sanyi na 2014 shine wasan nakasassu na farko na Etherington, tana fafatawa don ParalympicsGB.<ref name="Profile" /> Ta yi gasa a cikin tudu, ta lashe lambar azurfa tare da Powell a ranar 8 ga Maris 2014.<ref name="Day">{{cite web|work=UK Sport|date=8 March 2014|url=http://www.uksport.gov.uk/news/uk-sport-congratulates-jade-etherington-and-guide-caroline-powell-on-winning-first-medal|title=UK Sport congratulates Jade Etherington and guide Caroline Powell on winning ParalympicsGB's first medal in Sochi|access-date=8 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308150426/http://www.uksport.gov.uk/news/uk-sport-congratulates-jade-etherington-and-guide-caroline-powell-on-winning-first-medal|archive-date=8 March 2014}}</ref> 'Yar Slovakia Henrieta Farkasova ta zo dakika 2.73.<ref name="BBC" /> Wannan shi ne karo na farko da wata mata 'yar Burtaniya ta samu lambar yabo ta nakasassu ta lokacin sanyi a kan dusar ƙanƙara,<ref name="BBC" /> da lambar yabo ta ParalympicsGB ta farko a gasar Paralympics ta 2014.<ref name="Day" /> Daga nan Etherington ta lashe lambar tagulla a gasar gudun kan kankara ta mata,<ref name="Telegraph2">{{cite news|title=Gallagher skis to historic gold for Britain|work=The Daily Telegraph|last=Davies|first=Gareth A|pages=S17}}</ref> da azurfa a cikin slalom da super hade.<ref name="2Silver">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26518224|title=Sochi Paralympics: Jade Etherington wins slalom silver|work=BBC Sport|date=12 March 2014|access-date=12 March 2014}}</ref><ref name="Combined">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26574646|title=Sochi Paralympics: Fourth medal for Etherington and Powell|work=[[BBC Sport]]|date=14 March 2014|access-date=14 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228035212/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26574646|archive-date=28 February 2014}}</ref> Bayan lashe lambar azurfa a gasar super-G na nakasassu a ranar 14 ga Maris 2014, ita da Powell sun zama 'yan wasan nakasassu mata na Burtaniya da suka fi samun nasara a lokacin hunturu,<ref name="ESPN1" /> kuma 'yan Burtaniya na farko da suka ci lambobin yabo hudu a gasar 'yan wasan nakasassu daya.<ref name="ESPN1">{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/olympic-sports/sport/story/291309.html|title=Etherington becomes GB's most successful female Winter paralympian|work=[[ESPN]]|date=14 March 2014|access-date=23 March 2014|archive-date=14 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314210836/http://www.espn.co.uk/olympic-sports/sport/story/291309.html|url-status=dead}}</ref> Duk da haka, sun janye daga giant slalom, wanda ya kasance a ranar bikin rufewar Sochi 2014.<ref name="Pull out">{{cite news|date=17 March 2014|agency=Telegraph Media Group|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/winter-olympics/10701630/British-Winter-Paralympians-optimistic-about-July-funding-boost-after-swiping-six-medals-in-Sochi.html|title=British Winter Paralympians 'optimistic' about July funding boost after swiping six medals in Sochi|work=The Daily Telegraph|access-date=17 March 2014|last=Davies|first=Gareth A.|pages=S9|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316220319/http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/winter-olympics/10701630/British-Winter-Paralympians-optimistic-about-July-funding-boost-after-swiping-six-medals-in-Sochi.html|url-status=live|archive-date=16 March 2014}}</ref> Lambobin lambobin yabo guda huɗu da ta ci a wasannin nakasassu na lokacin sanyi na 2014 sun kasance cikin jimillar shida na ParalympicsGB, kashi 66% na jimlar lambobin Birtaniyya a wasannin.<ref name="Medals">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2014/mar/16/sochi-paralympics-british-six-medals-first-gold-snow|title=Sochi Paralympics: Brits to return with six medals including first gold on snow|work=The Guardian|date=16 March 2014|access-date=22 March 2014|last=Kennedy|first=Maev|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316222217/http://www.theguardian.com/sport/2014/mar/16/sochi-paralympics-british-six-medals-first-gold-snow|archive-date=16 March 2014}}</ref>
[[Fayil:Women's visually impaired superg skier number 2.JPG|thumb|Jade Etherington]]
Etherington ita ce mai rike da tuta ga Burtaniya a bikin rufewa,<ref name="Flag">{{cite web|url=http://sochi.paralympics.org.uk/news/etherington-named-as-paralympicsgb-flag-bearer-in-recognition-of-medal-succ/|title=Etherington named as ParalympicsGB Flag-bearer in Recognition of Medal Success|date=16 March 2014|url-status=dead|archive-date=16 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316153003/http://sochi.paralympics.org.uk/news/etherington-named-as-paralympicsgb-flag-bearer-in-recognition-of-medal-succ/|access-date=16 March 2014}}</ref> duk da fashewar wani cyst na ovarian, wanda ya bar ta a cikin keken guragu don yawancin ranar bikin; ta iya tafiya da tuta bayan ta sha maganin kashe radadi.<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://www1.skysports.com/winter-olympics/news/12040/9217866/winter-paralympics-jade-etherington-defies-pain-to-carry-flag-for-great-britain|title=Winter Paralympics: Jade Etherington defies pain to carry flag for Great Britain|work=Sky News|date=16 March 2014|access-date=22 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140322134849/http://www1.skysports.com/winter-olympics/news/12040/9217866/winter-paralympics-jade-etherington-defies-pain-to-carry-flag-for-great-britain|archive-date=22 March 2014}}</ref> Bayan kammala wasannin nakasassu na lokacin sanyi na 2014, ba ta da tabbacin ko za ta ci gaba da fafatawa a matakin kasa da kasa, tana mai cewa "Ban san ainihin abin da nake so ba a yanzu"<ref name="Sky" /> A cikin Nuwamba 2014, Etherington ta sanar da yin ritaya daga shirin tseren tseren nakasassu, tana da shekaru 23.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/29923972|title=Jade Etherington: Paralympic skiing medallist retires at 23|publisher=BBC Sport|date=5 November 2014|access-date=7 November 2014}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Haihuwan 1991]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
l9r7qfhnwu07ejkff3nrualp3ox8ela
Jami'ar Tarayya, Kashere
0
40802
877511
743065
2026-07-05T22:24:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877511
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[File:FEDERAL UNIVERSITY OF KASHERE SENATE BUIDING.jpg|thumb]][[File:The images from the Wikimedia Promotions in Federal University Kashere 24.jpg|thumb]] [[File:Pictures from the Wikimedia Promotions in Federal University Kashere 01.jpg|thumb]]
'''Jami'ar Tarayya ta Kashere''', Ataƙaice '''FUKashere''', [[jami'a]]<ref><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://hausa.legit.ng/news/1598968-ana-tsaka-da-taron-zaman-lafiya-yan-bindiga-sun-kai-hari-sun-kashe-farfesa/&ved=2ahUKEwizhvmEwPiGAxVtQ0EAHaqvAZsQxfQBKAB6BAgZEAI&usg=AOvVaw2Zatzkmpw57zbpuflB5tSa</nowiki></ref> ce ta jama'a da [[al'ada]] wacce take a jihar [[Gombe (jiha)|Gombe]]<ref><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://aminiya.ng/an-kama-kansila-da-basarake-kan-satar-tiransfoma-a-gombe/&ved=2ahUKEwii2aLbv_iGAxVeYEEAHZT6CPIQxfQBKAB6BAgaEAE&usg=AOvVaw2GU_XRRinxp8rjh0DqSrhT</nowiki></ref>, yankin Arewa maso Gabashin [[Najeriya]].<ref>http://nusrankings.ng/federal-university-of-kashere{{Dead link|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Tarihi.==
Jami'a ce da aka kafa ta kwanan nan tana wani karamin gari wanda ake kira [https://en.m.wikivoyage.org/wiki/Kashere Kashere] a wani yanki mai suna [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Pindiga_Town Pindiga], karamar hukumar [[Akko (Nijeriya)|Akko]]<ref><nowiki>https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://tribuneonlineng.com/gov-inuwa-mourns-death-of-akko-lg-apc-chairman-waziri-jabbo/&ved=2ahUKEwjtvtaewPiGAxVzSkEAHcZ3CcMQxfQBKAB6BAgJEAI&usg=AOvVaw3APUeacdvYMDDGArht9vAh</nowiki></ref> a jihar Gombe Najeriya.
Gwamnatin [[Goodluck Jonathan]] ne ya kafa ta a shekara ta dubu biyu da goma (2010).<ref><nowiki>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Federal_University_Kashere#:~:text=It%20was%20established%20in%202010,geo%2Dpolitical%20zones%20of%20Nigeria</nowiki>.</ref> A matsayin daya daga cikin sababbin jami'o'in gwamnatin tarayya da aka kirkira a jihohi guda shida a [[Najeriya]].
An kafa jami'ar ne domin kara samun ilimi da kuma tabbatar da daidaito a tsakanin dukka Jihohin Najeriya.<ref>https://www.campus.africa/university/federal-university-kashere-gombe-state/</ref>
==Tsarin karatu.==
===Sassa===
Jami'ar tana gudanar da sashen illimi wanda ake kira da (faculties) guda shida 6 da suka haɗa da;<ref>https://www.premiumtimesng.com/resources/208407-list-universities-nigeria.html</ref><ref>https://www.4icu.org/reviews/13954.htm</ref>
# Sashen illimi (Faculty of Education).
# Sashen kimiyya (Faculty of Science).
# Sashen baiwar dan Adam (Faculty of Arts and Humanities).
# Sashen illimin Noma (Faculty of Agriculture).
# Sashen gudanarwa (Faculty of Management Sciences).
# Sashen illimin zanantakewa (Faculty of Social Sciences).
#
===Darussa.===
Wadannan su ne kwasa-kwasan da ake bayarwa a Jami’ar Tarayya ta Kashere.<ref>{{Cite web |url=https://suresuccess.ng/com/courses-offered-by-fukashere/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-06-10 |archive-date=2022-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225222754/https://suresuccess.ng/com/courses-offered-by-fukashere/ |url-status=dead }}</ref>
* Accountancy/Accounting.
* Kimiyyar Noma da Ilimi.
* Aiwatar da Geophysics.
* Karatun Larabci.
* Biochemistry.
* Halittu.
* Gudanar da Kasuwanci.
* Chemistry.
* Nazarin Addinin Kirista.
* Kimiyyan na'urar kwamfuta.
* Ilimin tattalin arziki.
* Ilimin Tattalin Arziki da Ci Gaba.
* Ilimi da Larabci.
* Ilimi da Biology.
* Ilimin Laifuka da Nazarin Tsaro.
* Ilimi da Chemistry.
* Ilimi da Kimiyyar Kwamfuta.
* Kasuwancin kasuwanci.
* Ilimi da Tattalin Arziki.
* Ilimi da Ingilishi.
* Jagorar Ilimi da Nasiha.
* Ilimi da Geography.
* Ilimi da Hausa.
* Tarihi da Nazarin Diflomasiya.
* Ilimi da Tarihi.
* Ilimi da Hadakar Kimiyya.
* Alakar kasa da kasa.
* Ilimi da Lissafi.
* Ilimi da Physics.
* Harshen Turanci.
* Ilimi da Kimiyyar Siyasa.
* Gudanar da Ilimi da Tsare-tsare.
* Geography.
* Hausa.
* Kimiyyar Siyasa.
* Alakar kasa da kasa.
* Laburare da Kimiyyar Bane
* Sadarwar Jama'a.
* Kididdiga.
* Microbiology.
* Kimiyyar Shuka.
* Zoology.
* Tattalin Arzikin Noma da Tsawaitawa.
* Ilimin aikin gona.
* Kimiyyar Dabbobi
* Kimiyyar Kasa.
* Gudanar da Jama'a.
* Gudanar da Kasuwanci.
* Karatun Musulunci.
* Ilimin halin dan Adam.
== Shuwagabannin Jami'a. ==
Shugaban jami’a na yanzu shi ne Farfesa Umaru A. Pate.<ref>{{Cite web |url=https://dailytrust.com/who-is-prof-pate-new-vc-of-federal-university-kashere |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-06-10 |archive-date=2024-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907120001/https://dailytrust.com/who-is-prof-pate-new-vc-of-federal-university-kashere/ |url-status=dead }}</ref> Ya gaji Farfesa Alhassan Muhammed Gani, wanda wa'adin mulkin sa na shekaru biyar ya kare a ranar 10, ga Fabrairu, 2021<ref>https://www.sunnewsonline.com/federal-university-kashere-gets-new-vc/</ref>.
* Farfesa Umaru A. Pate, 2021 - har yanzu.
* Farfesa Muhammad Alhassan Gani, 2016 - 2020.
* Farfesa Mohammed Kabiru Faruk, 2011 - 2015.
== Matsayi. ==
Bisa ga webometrics, matsayin Jami'ar Tarayya ta Kashere na kasa;<ref>https://www.webometrics.info/en/detalles/fukashere.edu.ng</ref>
{| class="wikitable"
|+
!Matsayi a Duniya
!Matsayi a Nahiya
!Matsayin a Ƙasa
!Tasiri
!Budewa
!Nagarta
|-
|6911
|177
|56
|6841
|4325
|7190
|}
==Manazarta.==
{{reflist}}
==Hanyoyin haɗin waje==
Shafin intanet na Jami'ar http://fukashere.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221202083703/http://www.fukashere.edu.ng/ |date=2022-12-02 }}
[[Category: Jami'o'i a Najeriya]]
[[Category: Gine-gine a 2010]]
n1xagub8l8mtqlrxbkg943ulzblf7mm
Inácio Miguel
0
45686
877187
868601
2026-07-05T14:04:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877187
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Inácio Miguel Ferreira dos Santos''' (an haife shi 12 Disamba 1995), wanda aka fi sani da '''Inácio Miguel''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na tsaro]] ko kuma [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Afirka ta Kudu [[Ƙungiyar ƙwallon kafa ta Kaizer Chiefs|Kaizer Chiefs]]. An haife shi a Portugal, yana wakiltar tawagar kasar Angola .
== Aikin kulob ==
A kan 28 Satumba 2016, Inácio ya fara wasansa na farko tare da Braga B a wasan 2016-17 LigaPro da Aves .
A kan 30 Yuni 2019 Inácio Miguel ya rattaba hannu kan kwangila tare da kulob din Liga II Universitatea Cluj .
A ranar 21 ga Yuni 2021, ya koma Mafra . <ref>{{Cite web |date=21 June 2021 |title=INÁCIO MIGUEL É REFORÇO |url=https://www.cdmafra.com/pt/noticias/inacio-miguel-e-reforco/ |access-date=28 September 2021 |publisher=[[C.D. Mafra|Mafra]] |language=pt |archive-date=28 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928130621/https://www.cdmafra.com/pt/noticias/inacio-miguel-e-reforco/ |url-status=dead }}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 22 ga Satumba, 2020, babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar [[Angola]] ta kira Inácio Miguel. <ref>{{Cite web |date=22 September 2020 |title=Convocatória Seleção da Honras data FIFA de 5 a 13 de outubro de 2020 |url=https://faf.co.ao/wp-content/uploads/2020/09/Convocato%cc%81ria-1.pdf |access-date=22 September 2020 |website=Angolan Football Federation |language=pt}}</ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Oktoba, 2020 a matsayin wanda zai maye gurbinsa a lokacin wasan sada zumunci da [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Mozambique|Mozambique]] . <ref>{{YouTube|title=Amistoso ANGOLA vs Moçambique}}</ref> Ya lashe wasanni huɗu a shekarar 2021. <ref>{{NFT player|79893}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
77wj1jpwr4z6va6h5gzv7ghhd2mljfk
Hakim Abdallah
0
46914
877702
308754
2026-07-06T11:19:16Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361841824|Hakim Abdallah]]"
877702
wikitext
text/x-wiki
'''Hakim Djamel Abdallah''' (an haife shi a ranar 9 ga Janairu 1998) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar La Liga I UTA Arad . An haife shi a Faransa, yana wakiltar Madagascar a matakin ƙasa da ƙasa.
== Aikin kulob ==
=== Dinamo București ===
A ranar 27 ga Yuni 2023, Dinamo București ya sanar da siyan Abdallah, canja wurinsu na farko bayan da kungiyar ta samu nasarar komawa gasar La Liga ta daya . <ref>{{Cite web |date=27 June 2023 |title=Primul transfer oficial de la Dinamo. "Câinii" au adus un jucător cu 10 selecții în naționala țării sale. |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hakim-abdallah-dinamo-transfer-superliga-702525.html |publisher=gsp.ro}}</ref> Ya fara buga wasa a hukumance a kungiyar a ranar 17 ga Yuli 2023, lokacin da ya fara wasan kuma ya buga mintuna 65 a rashin nasara a gida da Universitatea Craiova . <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 0–2 Universitatea Craiova |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/07/17/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/cs-u-craiova/4096077/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> Bayan wasanni 12 ba tare da zura kwallo ba, kwallonsa ta farko da ya ci wa kungiyar ta zo ne a ranar 8 ga Oktoba 2023, a wasan da suka tashi 1-1 da CFR Cluj . <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 1–1 CFR Cluj |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/10/08/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/scs-cfr-1907-cluj-sa/4099676/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> Duk da haka, an soki rawar da ya taka a wannan wasan a kafafen yada labarai, saboda ya rasa wata muhimmiyar dama ta zura kwallo a minti na 70, lokacin da aka tashi 1-1. <ref>{{Cite web |title=Ratările etapei la Dinamo - CFR! Abdallah și Otele au gafat inexplicabil în fața porții. |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/ratarile-etapei-la-dinamo-cfr-abdallah-si-otele-au-gafat-inexplicabil-in-fata-portii-2617947 |publisher=DigiSport}}</ref> A ranar 18 ga Disamba 2023, ya shigo a matsayin madadin Dennis Politic a minti na 73, kuma ya zura kwallo ta biyu a wasan da suka yi da Botoșani a waje da ci 2-0. <ref>{{Cite web |title=Botoșani 0-2 Dinamo București |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/12/18/romania/liga-i/fc-sa-botosani/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/4099738/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> A wasan da ya biyo baya, a ranar 22 ga Disamba 2023, Abdallah ya sake dawowa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a minti na 46, kuma ya sami fenariti mai kyau a mintuna na ƙarshe na nasarar 1-0 akan Voluntari, <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 1-0 Voluntari |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/12/22/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/cs-fc-petrolul-zf1948-berca/4099746/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> an zaɓe shi a matsayin Ɗan Wasan Mako. <ref>{{Cite web |title=SuperLiga - Vedetele etapei a 21-a. |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-vedetele-etapei-a-21-a/4767 |publisher=lpf.ro}}</ref> A ranar 27 ga Janairu 2024, Abdallah ya zira kwallaye a rashin nasara 1-2 akan Rapid București <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 1-2 Rapid București |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/01/27/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/sc-fc-rapid-sa-bucuresti/4099766/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> kuma, duk da sakamakon, an zaɓe shi Ɗan Wasan Mako. <ref>{{Cite web |title=SuperLiga - Vedetele etapei a 23-a. |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-vedetele-etapei-a-23-a/4808 |publisher=lpf.ro}}</ref> Bayan wannan wasan, manajan Rapid București Cristiano Bergodi ya bayyana cewa: "Kwallo ce mai kyau daga Abdallah, ina son yadda ya buga mana wasa. Yana da kyau, yana da kyau sosai!". <ref>{{Cite web |date=28 January 2024 |title=Scandal la derby-ul de pe Arena Națională. |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/scandal-l-bergodi-injurat-si-scuipat-728206.html |publisher=gsp.ro}}</ref> A ranar 18 ga Fabrairu 2024, ya yi amfani da fenariti ya kuma taimaka wajen taimakawa a ci biyu a wasan da suka yi da Oțelul Galați <ref>{{Cite web |title=Dinamo București vs. Oțelul - 18 February 2024 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/02/18/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/sc-fc-otelul-sa-galati/4099789/ |access-date=20 February 2024 |publisher=Soccerway}}</ref> a gida, inda ya sake shiga ƙungiyar mako ta La Liga 1 . <ref>{{Cite web |date=20 February 2024 |title=SuperLiga - Echipa etapei a 26-a |trans-title=SuperLeague - Team of the Week number 26 |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-echipa-etapei-a-26-a/4858 |access-date=20 February 2024 |publisher=LPF |language=ro}}</ref> Bayan dogon lokaci na rashin kyawun wasa a wasannin rukuni na faduwa, Abdallah ya fara zura kwallo a ranar 12 ga Mayu 2024 a wasan da suka doke UTA Arad da ci 2-0, <ref>{{Cite web |title=Dinamo București vs. UTA Arad - 12 May 2024 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/05/12/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/uta-btrana-doamn/4335630/ |access-date=12 August 2024 |publisher=Soccerway}}</ref> nasara da ta bai wa Dinamo damar gujewa faduwa.
Abdallah ya fara kakar wasa ta 2024-25 a gasar La Liga ta 1 yana wasa a gefen dama na layin kai hari na 'yan wasa uku, karkashin jagorancin kocin Željko Kopić . A wasan farko na kakar wasa ta bana, a ranar 14 ga Yuli, ya zura kwallo daya sannan ya taimaka wa Cătălin Cîrjan a wasan da suka sha kashi a hannun CFR Cluj da ci 2-3, <ref>{{Cite web |title=CFR Cluj vs. Dinamo București - 14 July 2024 |url=https://ro.soccerway.com/matches/2024/07/14/romania/liga-i/scs-cfr-1907-cluj-sa/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/4387853/ |access-date=12 August 2024 |publisher=Soccerway}}</ref> kuma an zabe shi a cikin Kungiyar Mako ta La Liga ta 1. <ref>{{Cite web |date=16 July 2024 |title=SuperLiga - Echipa primei etapei |trans-title=SuperLeague - Team of the Week number 1 |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-echipa-primei-etape-a-sezonului-2024-2025/5138 |access-date=12 August 2024 |publisher=LPF |language=ro}}</ref> A ranar 21 ga Yuli, ya fara cin kwallo a wasan da suka yi nasara a gida da ci 4-1 a kan Petrolul Ploiești . <ref>{{Cite web |title=Dinamo București vs. Petrolul 52 - 21 July 2024 |url=https://ro.soccerway.com/matches/2024/07/21/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/petrolul-52/4387860/ |access-date=6 August 2024 |publisher=Soccerway}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An haifi Abdallah a yankin Réunion na ƙasar Faransa da ke wajen ƙasar, ga mahaifin ɗan ƙasar Comoros, kuma mahaifiyarsa 'yar ƙasar Malagasy. <ref>{{Cite web |date=September 11, 2020 |title=Mental! - Hakim Abdallah : "Heureux de faire partie de ce projet " |url=https://mental.lu/football/hakim-abdallah-heureux-de-faire-partie-de-ce-projet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018032559/https://mental.lu/football/hakim-abdallah-heureux-de-faire-partie-de-ce-projet |archive-date=18 October 2020 |access-date=13 October 2020 |website=mental.lu}}</ref> Ya fara buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Madagascar wasa a wasan sada zumunci da [[Burkina Faso]] da ci 2-1 a ranar 11 ga Oktoba, 2020. <ref>{{Cite web |title=Livescore: Burkina Faso - Madagascar | 2020-10-12 | FootNews.be |url=http://www.footnews.be/livescore/burkina_faso-madagascar-12-octobre-2020.html |website=www.footnews.be}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 18 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|new_id=abdallah-hakim/UgdWrRnk|accessdate=22 June 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Coupe de France]], [[Belgian Cup]], [[Cupa României]]}}
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Brest B
|2014–15
| rowspan="2" |CFA 2
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|2015–16
|4
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|4
|2
|-
! colspan="2" |Total
!9
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!9
!2
|-
| rowspan="1" |Avranches (loan)
|2016–17
| rowspan="1" |Championnat National
|14
|4
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|4
|-
| rowspan="1" |El Ejido (loan)
|2017–18
| rowspan="1" |Segunda División B
|11
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|11
|0
|-
| rowspan="3" |Nantes B
|2018–19
| rowspan="2" |Championnat National 2
|16
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|16
|1
|-
|2019–20
|11
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|11
|0
|-
! colspan="2" |Total
!27
!1
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!27
!1
|-
| rowspan="1" |Swift Hesperange
|2020–21
| rowspan="1" |Luxembourg National Division
|30
|23
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|30
|23
|-
| rowspan="1" |Lierse
|2021–22
| rowspan="1" |Belgian First Division B
|27
|7
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|28
|7
|-
| rowspan="1" |Virton
|2022–23
| rowspan="1" |Challenger Pro League
|30
|5
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|31
|5
|-
| rowspan="4" |Dinamo București
|2023–24
| rowspan="3" |Liga I
|35
|5
|3
|0
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearances in [[Liga I]] promotion/relegation play-offs}}
|0
|40
|5
|-
|2024–25
|31
|4
|4
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|35
|4
|-
|2025–26
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!67
!9
!7
!0
! colspan="2" |—
!2
!0
!76
!9
|-
| rowspan="1" |UTA Arad
|2025–26
| rowspan="1" |Liga I
|32
|6
|4
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|36
|7
|-
! colspan="3" |Career total
!247
!57
!16
!1
! colspan="2" |—
!2
!0
!265
!58
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 2 June 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="8" | Madagascar
|-
| 2020
| 3
| 0
|-
| 2021
| 7
| 1
|-
| 2022
| 0
| 0
|-
| 2023
| 3
| 0
|-
| 2024
| 1
| 0
|-
| 2025
| 4
| 1
|-
| 2026
| 3
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 21
! 2
|}
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
: ''Sakamakon maki da sakamako sun fara nuna adadin kwallayen Madagascar, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Abdallah ya ci.'' <ref name="NFT">{{Cite web |title=Abdallah, Hakim |url=http://www.national-football-teams.com/player/79865/Hakim_Abdallah.html |access-date=10 October 2023 |publisher=National Football Teams}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!A'a.
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| align="center" | 1.
| 14 Nuwamba 2021
| Mahamasina Municipal Stadium, [[Antananarivo]], Madagascar
|{{Fb|TAN}}
| align="center" | 1–1
| align="center" | 1–1
| Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2022
|-
| align="center" | 2.
| 8 Satumba 2025
| Larbi Zaouli Stadium, [[Kasabalanka|Casablanca]], Morocco
|{{Fb|CHA}}
| align="center" | 3–1
| align="center" | 3–1
| Gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026
|}
== Daraja ==
'''Nantes B'''
* Championnat na kasa 2 : 2018-19
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|hakim-abdallah/395125}}
* [https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543531749-hakim-abdallah FFF Profile]
* [https://www.madagascar-football.com/pages/madagascar-football/barea-seniors/effectif/hakim-abdallah.html Madagascar Football Profile] Archived 2022-10-06 at the Wayback Machine
{{FC UTA Arad squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
rjyozz3cfxf0oiww20zwf0tou8tgmpj
877709
877702
2026-07-06T11:33:36Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361841824|Hakim Abdallah]]"
877709
wikitext
text/x-wiki
'''Hakim Djamel Abdallah''' (an haife shi a ranar 9 ga Janairu 1998) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar La Liga I UTA Arad . An haife shi a Faransa, yana wakiltar Madagascar a matakin ƙasa da ƙasa.
== Aikin kulob ==
=== Dinamo București ===
A ranar 27 ga Yuni 2023, Dinamo București ya sanar da siyan Abdallah, canja wurinsu na farko bayan da kungiyar ta samu nasarar komawa gasar La Liga ta daya . <ref>{{Cite web |date=27 June 2023 |title=Primul transfer oficial de la Dinamo. "Câinii" au adus un jucător cu 10 selecții în naționala țării sale. |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/hakim-abdallah-dinamo-transfer-superliga-702525.html |publisher=gsp.ro}}</ref> Ya fara buga wasa a hukumance a kungiyar a ranar 17 ga Yuli 2023, lokacin da ya fara wasan kuma ya buga mintuna 65 a rashin nasara a gida da Universitatea Craiova . <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 0–2 Universitatea Craiova |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/07/17/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/cs-u-craiova/4096077/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> Bayan wasanni 12 ba tare da zura kwallo ba, kwallonsa ta farko da ya ci wa kungiyar ta zo ne a ranar 8 ga Oktoba 2023, a wasan da suka tashi 1-1 da CFR Cluj . <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 1–1 CFR Cluj |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/10/08/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/scs-cfr-1907-cluj-sa/4099676/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> Duk da haka, an soki rawar da ya taka a wannan wasan a kafafen yada labarai, saboda ya rasa wata muhimmiyar dama ta zura kwallo a minti na 70, lokacin da aka tashi 1-1. <ref>{{Cite web |title=Ratările etapei la Dinamo - CFR! Abdallah și Otele au gafat inexplicabil în fața porții. |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/ratarile-etapei-la-dinamo-cfr-abdallah-si-otele-au-gafat-inexplicabil-in-fata-portii-2617947 |publisher=DigiSport}}</ref> A ranar 18 ga Disamba 2023, ya shigo a matsayin madadin Dennis Politic a minti na 73, kuma ya zura kwallo ta biyu a wasan da suka yi da Botoșani a waje da ci 2-0. <ref>{{Cite web |title=Botoșani 0-2 Dinamo București |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/12/18/romania/liga-i/fc-sa-botosani/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/4099738/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> A wasan da ya biyo baya, a ranar 22 ga Disamba 2023, Abdallah ya sake dawowa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a minti na 46, kuma ya sami fenariti mai kyau a mintuna na ƙarshe na nasarar 1-0 akan Voluntari, <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 1-0 Voluntari |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/12/22/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/cs-fc-petrolul-zf1948-berca/4099746/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> an zaɓe shi a matsayin Ɗan Wasan Mako. <ref>{{Cite web |title=SuperLiga - Vedetele etapei a 21-a. |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-vedetele-etapei-a-21-a/4767 |publisher=lpf.ro}}</ref> A ranar 27 ga Janairu 2024, Abdallah ya zira kwallaye a rashin nasara 1-2 akan Rapid București <ref>{{Cite web |title=Dinamo București 1-2 Rapid București |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/01/27/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/sc-fc-rapid-sa-bucuresti/4099766/ |access-date=2024-02-17 |publisher=Soccerway}}</ref> kuma, duk da sakamakon, an zaɓe shi Ɗan Wasan Mako. <ref>{{Cite web |title=SuperLiga - Vedetele etapei a 23-a. |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-vedetele-etapei-a-23-a/4808 |publisher=lpf.ro}}</ref> Bayan wannan wasan, manajan Rapid București Cristiano Bergodi ya bayyana cewa: "Kwallo ce mai kyau daga Abdallah, ina son yadda ya buga mana wasa. Yana da kyau, yana da kyau sosai!". <ref>{{Cite web |date=28 January 2024 |title=Scandal la derby-ul de pe Arena Națională. |url=https://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/scandal-l-bergodi-injurat-si-scuipat-728206.html |publisher=gsp.ro}}</ref> A ranar 18 ga Fabrairu 2024, ya yi amfani da fenariti ya kuma taimaka wajen taimakawa a ci biyu a wasan da suka yi da Oțelul Galați <ref>{{Cite web |title=Dinamo București vs. Oțelul - 18 February 2024 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/02/18/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/sc-fc-otelul-sa-galati/4099789/ |access-date=20 February 2024 |publisher=Soccerway}}</ref> a gida, inda ya sake shiga ƙungiyar mako ta La Liga 1 . <ref>{{Cite web |date=20 February 2024 |title=SuperLiga - Echipa etapei a 26-a |trans-title=SuperLeague - Team of the Week number 26 |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-echipa-etapei-a-26-a/4858 |access-date=20 February 2024 |publisher=LPF |language=ro}}</ref> Bayan dogon lokaci na rashin kyawun wasa a wasannin rukuni na faduwa, Abdallah ya fara zura kwallo a ranar 12 ga Mayu 2024 a wasan da suka doke UTA Arad da ci 2-0, <ref>{{Cite web |title=Dinamo București vs. UTA Arad - 12 May 2024 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/05/12/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/uta-btrana-doamn/4335630/ |access-date=12 August 2024 |publisher=Soccerway}}</ref> nasara da ta bai wa Dinamo damar gujewa faduwa.
Abdallah ya fara kakar wasa ta 2024-25 a gasar La Liga ta 1 yana wasa a gefen dama na layin kai hari na 'yan wasa uku, karkashin jagorancin kocin Željko Kopić . A wasan farko na kakar wasa ta bana, a ranar 14 ga Yuli, ya zura kwallo daya sannan ya taimaka wa Cătălin Cîrjan a wasan da suka sha kashi a hannun CFR Cluj da ci 2-3, <ref>{{Cite web |title=CFR Cluj vs. Dinamo București - 14 July 2024 |url=https://ro.soccerway.com/matches/2024/07/14/romania/liga-i/scs-cfr-1907-cluj-sa/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/4387853/ |access-date=12 August 2024 |publisher=Soccerway}}</ref> kuma an zabe shi a cikin Kungiyar Mako ta La Liga ta 1. <ref>{{Cite web |date=16 July 2024 |title=SuperLiga - Echipa primei etapei |trans-title=SuperLeague - Team of the Week number 1 |url=https://lpf.ro/noutati/superliga-echipa-primei-etape-a-sezonului-2024-2025/5138 |access-date=12 August 2024 |publisher=LPF |language=ro}}</ref> A ranar 21 ga Yuli, ya fara cin kwallo a wasan da suka yi nasara a gida da ci 4-1 a kan Petrolul Ploiești . <ref>{{Cite web |title=Dinamo București vs. Petrolul 52 - 21 July 2024 |url=https://ro.soccerway.com/matches/2024/07/21/romania/liga-i/fc-dinamo-1948-sa-bucuresti/petrolul-52/4387860/ |access-date=6 August 2024 |publisher=Soccerway}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An haifi Abdallah a yankin Réunion na ƙasar Faransa da ke wajen ƙasar, ga mahaifin ɗan ƙasar Comoros, kuma mahaifiyarsa 'yar ƙasar Malagasy. <ref>{{Cite web |date=September 11, 2020 |title=Mental! - Hakim Abdallah : "Heureux de faire partie de ce projet " |url=https://mental.lu/football/hakim-abdallah-heureux-de-faire-partie-de-ce-projet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018032559/https://mental.lu/football/hakim-abdallah-heureux-de-faire-partie-de-ce-projet |archive-date=18 October 2020 |access-date=13 October 2020 |website=mental.lu}}</ref> Ya fara buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Madagascar wasa a wasan sada zumunci da [[Burkina Faso]] da ci 2-1 a ranar 11 ga Oktoba, 2020. <ref>{{Cite web |title=Livescore: Burkina Faso - Madagascar | 2020-10-12 | FootNews.be |url=http://www.footnews.be/livescore/burkina_faso-madagascar-12-octobre-2020.html |website=www.footnews.be}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 18 May 2026}}<ref name="SW">{{Soccerway|new_id=abdallah-hakim/UgdWrRnk|accessdate=22 June 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Coupe de France]], [[Belgian Cup]], [[Cupa României]]}}
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Brest B
|2014–15
| rowspan="2" |CFA 2
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|2015–16
|4
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|4
|2
|-
! colspan="2" |Total
!9
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!9
!2
|-
| rowspan="1" |Avranches (loan)
|2016–17
| rowspan="1" |Championnat National
|14
|4
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|4
|-
| rowspan="1" |El Ejido (loan)
|2017–18
| rowspan="1" |Segunda División B
|11
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|11
|0
|-
| rowspan="3" |Nantes B
|2018–19
| rowspan="2" |Championnat National 2
|16
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|16
|1
|-
|2019–20
|11
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|11
|0
|-
! colspan="2" |Total
!27
!1
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!27
!1
|-
| rowspan="1" |Swift Hesperange
|2020–21
| rowspan="1" |Luxembourg National Division
|30
|23
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|30
|23
|-
| rowspan="1" |Lierse
|2021–22
| rowspan="1" |Belgian First Division B
|27
|7
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|28
|7
|-
| rowspan="1" |Virton
|2022–23
| rowspan="1" |Challenger Pro League
|30
|5
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|31
|5
|-
| rowspan="4" |Dinamo București
|2023–24
| rowspan="3" |Liga I
|35
|5
|3
|0
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearances in [[Liga I]] promotion/relegation play-offs}}
|0
|40
|5
|-
|2024–25
|31
|4
|4
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|35
|4
|-
|2025–26
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!67
!9
!7
!0
! colspan="2" |—
!2
!0
!76
!9
|-
| rowspan="1" |UTA Arad
|2025–26
| rowspan="1" |Liga I
|32
|6
|4
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|36
|7
|-
! colspan="3" |Career total
!247
!57
!16
!1
! colspan="2" |—
!2
!0
!265
!58
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 2 June 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="8" | Madagascar
|-
| 2020
| 3
| 0
|-
| 2021
| 7
| 1
|-
| 2022
| 0
| 0
|-
| 2023
| 3
| 0
|-
| 2024
| 1
| 0
|-
| 2025
| 4
| 1
|-
| 2026
| 3
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 21
! 2
|}
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
: ''Sakamakon maki da sakamako sun fara nuna adadin kwallayen Madagascar, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Abdallah ya ci.'' <ref name="NFT">{{Cite web |title=Abdallah, Hakim |url=http://www.national-football-teams.com/player/79865/Hakim_Abdallah.html |access-date=10 October 2023 |publisher=National Football Teams}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!A'a.
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| align="center" | 1.
| 14 Nuwamba 2021
| Mahamasina Municipal Stadium, [[Antananarivo]], Madagascar
|{{Fb|TAN}}
| align="center" | 1–1
| align="center" | 1–1
| Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2022
|-
| align="center" | 2.
| 8 Satumba 2025
| Larbi Zaouli Stadium, [[Kasabalanka|Casablanca]], Morocco
|{{Fb|CHA}}
| align="center" | 3–1
| align="center" | 3–1
| Gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026
|}
== Daraja ==
'''Nantes B'''
* Championnat na kasa 2 : 2018-19
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|hakim-abdallah/395125}}
* [https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543531749-hakim-abdallah FFF Profile]
* [https://www.madagascar-football.com/pages/madagascar-football/barea-seniors/effectif/hakim-abdallah.html Madagascar Football Profile] Archived 2022-10-06 at the Wayback Machine
{{FC UTA Arad squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
8lyu1mhkbjqtmx0kb1o9ein9z36v7zl
Sayyid
0
47321
877605
526215
2026-07-06T08:46:47Z
Hon.Mubarak
45736
877605
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Shaykh_'Abd_al_Qadir_Jalani.jpg|thumb| Hoton [[Abdulƙadir Gilani|Sayyid Abdulkadir Gilani]] wanda [[Mabiya Sunnah|Ahlus-Sunnah]] ke girmama shi a matsayin babban Sayyid ( [[Farisawa|Persian]] : ''Mir-e-Miran'' ) mai taken [[Abdulƙadir Gilani|Ghaus-e-Azam]] .]]
'''''Sayyid''''' {{Efn|Also spelt '''sayid''', '''said''',<ref name="Collins"/> '''saiyed''', '''seyit''', '''seyd''', '''syed''', '''sayed''', '''sayyed''', '''saiyid''', '''seyed''' and '''seyyed'''.{{citation needed|date=May 2019}}}} ( UK : / s aɪ ɪd , ˈseɪjɪd / , [[Amurka]] : / US ɪd / ;<ref name="Collins">{{cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sayyid|title=Sayyid|work=[[Collins English Dictionary]]|publisher=[[HarperCollins]]|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528182638/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sayyid|archive-date=28 May 2019|url-status=live}}</ref><ref>[https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/sayyid "sayyid"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190528182637/https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/sayyid |date=28 May 2019 }} (US) and {{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/definition/sayyid |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322185631/https://www.lexico.com/definition/sayyid |url-status=dead |archive-date=2020-03-22 |title=sayyid |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|sayyid|access-date=28 May 2019}}</ref> {{Lang-ar|سيد}} [ˈsæjjɪd] ; Persian: [sejˈjed] ; ma'ana 'Yallaɓai', 'Ubangiji', 'Maigida';<ref>{{Harvard citation no brackets|Van Arendonk|Graham|1960–2007}}.</ref> Jam'in Larabci: {{Lang|ar|سادة}} {{Transl|ar|sādah}} ; na mata: {{Lang|ar|سيدة}} {{Transl|ar|ALA|sayyidah}} ; Persian: [sejˈjede] ) sunan musulmi ne da aka sani a matsayin zuriyar [[Annabawa a Musulunci|annabin musulunci]] [[Muhammad]] ta hanyar jikokinsa, [[Alhasan ɗan Ali|Hasan ibn Ali]] da [[Alhusain ɗan Ali|Husain bn Ali]],<ref name="365 days with Sahabah">{{cite book |last1=Parwej |first1=Mohammad Khalid |title=365 days with Sahabah |date=2015 |publisher=Goodword Books |url=https://books.google.com/books?id=rwhkBgAAQBAJ&q=Hasnain |access-date=4 July 2017}}</ref>{{Rp|31}} ‘ya’yan ‘yar Muhammadu Fatima da ƙaninsa kuma surukinsa [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali]] (Ali ibn Abi Talib).<ref name="The graves of Tarim genealogy and mobility across the Indian Ocean">{{cite book |last1=Ho |first1=Engseng |title=The graves of Tarim genealogy and mobility across the Indian Ocean |date=2006 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0-520-93869-4 |url=https://books.google.com/books?id=YMcZU0VHdG0C |access-date=25 August 2016}}</ref>{{Rp|149}}
== Asalin laƙabin ==
[[Fayil:Sayyid Qutb.jpg|thumb|Sayyid]]
Asalin laƙabin Sayyid ba'a ganuwa shi ba. A haƙiƙanin gaskiya laƙabin Sayyid a matsayin haɗin kai ga zuriyar [[Muhammad]] bai wanzu ba bisa ga ''Monimoto'' har sai da Mongol ya ci nasara.<ref>Morimoto in Sayyids and Sharifs in Muslim Societies, introduction;</ref> Ana iya tabbatar da wannan ta hanyar bayanan tarihi game da [[Abdulƙadir Gilani|Abdul Qadir Gilani]] da Bahauddin Naqshband, waɗanda ba su yi nuni ga kansu da wani laƙabi ba, duk da dangantakar su ga [[Muhammad|Muhammadu]]. Wannan na kawo dalilai na tunanin cewa an samu wannan laƙabi daga baya. ''Monimoto'' yana nufin ''Mominov'', wanda ya bayyana cewa fitowar shugaban al'ummah a [[Masarautar Mongol|zamanin Mongol]] ( Ilkhanate ) ya haifar da martabar laƙabin Sayyid. <ref>Morimoto in Sayyids and Sharifs in Muslim Societies, introduction, p. 7</ref> Wannan shugaba mai yiwuwa shi ne malamin [[Shafi`iyya|Shafi'ah]] [[Mabiya Sunnah|na Sunna]] Mir Sayyid Ali Hamadani, wanda ya rayu a wannan lokaci, wanda aka san shi a matsayin waliyyi da aka ba shi laƙabi mai daraja "Amir-e-Kabir" ( [[Turanci]] : ''Grand Prince'' ) da "Ali-e-Saani". " ( [[Turanci]] : ''Na biyu [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali]]'' ).<ref>{{cite book | last=Lawrence | first=Walter R.| title=The valley of Kashmir | publisher=Asian Educational Services | publication-place=New Delhi | date=2005 | isbn=81-206-1630-8 | oclc=65200978}} p. 292</ref> Gadon addini na Hamadani a [[Kashmir]] da kuma hedkwatarsa ( [[Farisawa|Farisa]] : ''Khanqah'' ) Khanqa-e-Mola sun kasance ƙarƙashin ikon sayyid Hazrat Ishaan. Ana binne zuriyar Hazrat Ishaan a hedkwatar Hamadani, wanda a lokacin ake kiranta da Ziyarat Naqshband Sahab a yau.<ref>Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan(genealogy of the family of Hazrat Eshan)(by author and investigator:Muhammad Yasin Qasvari Naqshbandi company:Edara Talimat Naqshbandiyya Lahore)p. 58</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/69327348|title=Tarikh-i Hassan|first1=Ghulam Hasan|last1=Khuihami|first2=P. N|last2=Pushp|date=4 August 1954|publisher=Research & Publ. Dpt., Jammu & Kashmir Gov.|oclc=69327348 |via=Open WorldCat}}</ref><ref>Suraiya Gull in "Development of Sufi Kubraviya Order with Special Reference to Mir Saiyid Ali Hamadani", p. 8</ref>
== Shi'a Islam ==
[[Fayil:Syed Abdullah Khalid.jpg|thumb|Sayyid]]
A ɓangaren mabiya ɗariƙar [[Shi'a|Shi'a Islama]] da zuwan Safawiyawa wani namiji wanda mahaifinsa ba Sayyeed ba ne, kuma mahaifiyar sa ba Sayyada ba, na da'awar sunan Mirza. [[Shi'a|'Yan Shi'a]] kawai suna bukatar zuriyar [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali bin Abi Talib]] a cewar [[Ali Khamenei|Khamenei]], dangane da laƙabin Sayyid kawai a matsayin na tushen kabila tun daga haihuwa. Babban Sayyid shi ne Imami ko kuma wakilin Khumaini bisa akidar Wilayat-e-Faqih- a rukunan Shi'a, wanda zai zama [[Ali Khamenei|Khamenei]] a yau.<ref>{{cite document |title=Rules of Khums |author=Ayatollah Khamenei |url=http://www.leader.ir/en/book/pdf/t/38/5864 |page=5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429000028/http://www.leader.ir/en/book/pdf/t/38/5864 |archive-date=29 April 2017 }}</ref><ref>Khomeini in Wilayat Faqih</ref><ref>Ahsan Ul Fatawa By Mufti Rasheed Ahmad Ludhyanvi احسن الفتاوی</ref>
== Sunnah Islam ==
[[Fayil:Sayyid Qutb.jpg|thumb|Sayyid]]
Duk da haka a [[Mabiya Sunnah|ɓangaren Sunni]] kamar yadda ake yi a Daular [[Daular Usmaniyya|Ottoman]] da [[Mughal Empire|Mughal]], mutumin da ya fito daga [[Muhammad]] (ko dai daga ɓangaren uwa ne ko uba) zai iya da'awar sunan ''Sayyid'' kawai ta hanyar tantancewa, sa'an nan kuma za a ba shi wani matsayi na musamman, kamar biyan haraji kaɗan. Wadannan galibi suna dogara ne akan ingantaccen ilimin [[Alqur'ani mai girma|Alqur'ani]] da takawa ( [[Larabci]] : ''Taqwa'' ) a ƙarƙashin Naqib al-Ashraf, wanda kuma ake kira Mir a kasashen da ke jin harshen Farisa. <ref name="Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan p. 61">Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan, p. 61, by Muhammad Yasin Qaswari Naqshbandi, published by Kooperatis Lahorin, Edare Talimat Naqshbandiyya</ref> <ref>Damurdashi, ed. </ref> <ref>Imber and Kiyotaki, p. 198.</ref> Sanannun misalai irin na Naqib (jam'i: "Nuqaba") ko Mirs (jam'i: "Miran"), su ne Hazrat Ishaan a cikin [[Mughal Empire|daular Mughal]] da zuriyarsa Sayyid Mir Fazlullah Agha a Masarautar Afghanistan.<ref name="Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan p. 61">Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan, p. 61, by Muhammad Yasin Qaswari Naqshbandi, published by Kooperatis Lahorin, Edare Talimat Naqshbandiyya</ref>
== Asalin kalmar ==
Wasu masana [[Larabci|harshen larabci]] sun bayyana cewa kalmar ta samo asali ne daga kalmar ''al-asad'' {{Lang|ar|الأسد}} , ma'ana "zaki", mai yiwuwa saboda halayen jajircewa da jagoranci.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=l-IkDQAAQBAJ |title=Muslim Spain Reconsidered |last1=Hitchcock |first1=Richard |date=18 February 2014 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748678310 |access-date=28 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729155351/https://books.google.co.uk/books?id=l-IkDQAAQBAJ |archive-date=29 July 2017 |url-status=live }}</ref>{{Rp|158}}<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=N_hAzIqriakC |title=Dictionary of Arabic and Allied Loanwords: Spanish, Portuguese, Catalan, Galician and Kindred Dialects |last1=Corriente |first1=Federico |publisher=BRILL |year=2008 |isbn=978-9004168589 |access-date=28 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006153300/http://books.google.co.uk/books?id=N_hAzIqriakC |archive-date=6 October 2014 |url-status=live}}</ref>{{Rp|265}} An samo kalmar daga kalmar aikatau sāda, ma'ana mulki. Sunan mai suna sayyid/sayyid ya wanzu kafin Musulunci, duk da haka ba ta fuskar wata zuriya ta musamman ba, amma a matsayin alamar girmamawa.<ref>{{cite book|title=Lisān Al-'Arab |url=http://arabiclexicon.hawramani.com/search/سيد?cat=3 |access-date=14 September 2022}}</ref>
[[Hans Wehr]] a [[Dictionary of Modern Written Arabic|Kamus ɗin larabci na Zamani]] ya fassara kalmar, sayyid a matsayin; jagora, shugaba, sarki, ko ubangiji.<ref>{{cite book|title=A Dictionary of Modern Written Arabic|last=Wehr |first=Hans|year=1976 |page=440}}</ref> Hakanan yana nuni ga wanda ake girmamawa, haka-zalika wanda aka girmaman na da wani matsayi mai girma.
[[Fayil:Syed Mujtaba Hussain Kirmani.jpg|thumb|Sayyid]]
A [[Larabawa|ƙasashen Larabawa]], kalmar ''sayyid'' dai-dai take da kalmar Ingilishi " liege lord " ko "master" idan ana maganar zuriyar Muhammad, misali a ''Sayyid Ali Sultan.''<ref name="A History of the Modern Middle East">{{cite book |last1=Cleveland |first1=William L. |last2=Bunton |first2=Martin |title=A History of the Modern Middle East |publisher=Westview Press |isbn=978-0-8133-4980-0 |url=https://books.google.com/books?id=2_JMDAAAQBAJ |access-date=25 August 2016 |language=en |date=2 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215025228/https://books.google.com/books?id=2_JMDAAAQBAJ |archive-date=15 February 2017}}</ref> <ref name="People of India by Herbert Risely">People of India by Herbert Risely</ref>
== Ƙididdiga ==
Ko da yake ba a samu ingantacciyar ƙididdiga, alƙaluma masu ra'ayin mazan jiya sun nuna adadin Sayyidi a cikin dubun dubatar mutanen da duniya ke da su, da ake da su.<ref>{{cite book|title=Sayyids and Sharifs in Muslim Societies: The Living Links to the Prophet|date=2012|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0-415-51917-5|editor1-last=Morimoto|editor1-first=Kazuo|edition=illustrated|pages=2, 11}}</ref>
== Al'adu ==
A al'adance, [[Musulunci]] na da tarihi mai yawa na girmama kayan tarihi, musamman na abin da aka jingina ga Annabi Muhammadu (ﷺ). <ref>Goldziher, I. and Boer, Tj. de, "At̲h̲ar", in: ''Encyclopaedia of Islam, Second Edition'', Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs.</ref> An yi imanin cewa mafi yawan kayan tarihi na annabci sune waɗanda aka ajiye a ''Hirkai Serif Odasi'' (Chamber of the Holy Mantle) a Fadar Topkapı ta [[Istanbul]].<ref>{{Cite web |url=http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/topkapi.html |title=Topkapi Web Page<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130113151332/http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/topkapi.html |archive-date=13 January 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.silkroadproject.org/smithsonian/istanbul/treasure.html |title=The 2002 Smithsonian Folklife Festival: Connecting Culture, Creating Trust<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924012148/http://www.silkroadproject.org/smithsonian/istanbul/treasure.html |archive-date=24 September 2009 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://haqaonline.lightuponlight.com/pg/index.php?cat=7 |title=Islamic Picture Gallery - Home > Islamic Relics<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601201844/http://haqaonline.lightuponlight.com/pg/index.php?cat=7 |archive-date=1 June 2015 |url-status=dead }}</ref>
== Alamar zuriya ==
[[Fayil:Sayyid Ibrahim Khaleel Bukhari.jpg|thumb|Sayyid]]
Alamun zuriyar Annabi [[Muhammad|Muhammadu]] ta hanyar [[Limamai Sha Biyu|Imamai goma sha biyu]] ta sunayen harsunan; [[larabci]] da [[Farisawa|Farisa]] da [[Urdu]] sun haɗa da:<ref name="Khanam">[https://books.google.com/books?id=q_189OeDwSMC&pg=PA724 Encyclopaedic Ethnography of Middle-East and Central Asia: A-I, Volume 1] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160610105543/https://books.google.com/books?id=q_189OeDwSMC&pg=PA724 |date=10 June 2016 }} edited by R. Khanam</ref>
{| class="wikitable"
!Kakanni
! Salon Larabci
! Sunan karshe na Larabci
! Sunan karshe Persian
! Sunan mahaifi ma'anar Urdu
|-
| [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali bin Abu Talib]]
| al-Alawi العلوی او الهاشمی
| [[Al Alawi|al-Alawi]] العلوی
al-Hashimi الهاشمي
| Alavii, Alavi, ko Alawi
| Alawi ko Hashimi{{Nastaliq|}}ko Awan ko Hashemi
|-
| [[Alhasan ɗan Ali|Hasan bin Ali]]
| al-Hasani الحسني او الهاشمي
| al-Hasani الحسني al-Bolkiah البلقية al-Alawi العلوی
al-Hashimi الهاشمي
| Hashemi, Hasani, or Tabatabaei حسنى
| Hassani ko Hasani {{Nastaliq|حسنی}} ko Hashemi ko Hashmi {{Nastaliq|هاشمي}}
|-
| [[Alhusain ɗan Ali|Husain bn Ali]]
| al-Husaini <sup>1</sup> الحُسيني
| al-Husaini الحسيني
al-Hashimi الهاشمي
| Hashemi هاشمی
Hussaini حسینی
| Hussaini {{Nastaliq|حسيني}} Hashimi ko [[Shah]]
|-
| [[Ali ibn Husayn|Ali bin Husain Zainul Abidin]]
| al-Abidi العابدي
| al-Abidi العابدي
| Abedi عابدى
| Abidi or Abdi {{Nastaliq|عابدی}}
|-
| [[Al-Baqir|Muhammad al-Baqir]]
| al-Baqiri الباقري
| al-Baqiri الباقري
| Baqiri باقری
| Baqri {{Nastaliq|باقری}}
|-
| [[Jafar ibn Muhammad|Ja'afar al-Sadik]]
| al-Ja'afari الجعفري
| al-Ja'fari or al-Sadiq/Sadegh الصدق او الجعفري
| Jafari ko Sadeghi جعفرى/ صادقی
| Jafri ko Jafry {{Nastaliq|جعفری}} or Jaffery shamsi {{Nastaliq|جعفریشمسی}}
|-
| Zaid bin Ali
| az-Zaidi
| al-Zaidi
| Zaydi زیدی
| Zaidi {{Nastaliq|زیدی}}
|-
| [[Musa ibn Jafar|Musa al-Kazim]]
| al-Moussawi الموسوي او الكاظمي
| al-Moussawi or al-Kadhimi الموسوي او الكاظمي
| [[Al-Musawi|Moosavi]] ko Kazemi موسوى / کاظمى
| Kazmi {{Nastaliq|کاظمی}}
|-
| [[Ali ibn Musa|Ali al-Ridha]]
| ar-Radawi الرضوي
| al-Ridawi or al-Radawi الرضوي
| Razavi or Rezavi رضوى
| Rizvi ko Rizavi {{Nastaliq|رضوی}}
|-
| Muhammad at-Taqi
| at-Taqawi التقوي
| al-Taqawi التقوي
| Taqavi تقوى
| Taqvi {{Nastaliq|تقوی}}
|-
| Ali al-Hadi
| an-Naqawi النقوي
| al-Naqawi النقوي ko Bukhari البخاري ko al-Qasimi {{Nastaliq|القاسمی}}
| Naghavi نقوى
| Naqvi {{Nastaliq|نقوی}} or Bhaakri/Bukhari {{Nastaliq|بھاکری/بخاری}}
|-
| Hasan al-Askari <ref name="Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan p. 63">Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan(genealogy of the family of Hazrat Eshan)(by author and investigator: Muhammad bin Nusayr company:Edara Talimat Naqshbandiyya Lahore)p. 63</ref>
| al-Askari العسکري
| al-Askari العسکري
| [[Dakik Family|Sadat]] سادات [[Dakik Family|Dakik]] {{Nastaliq|دقيق}} or Hazrat Ishaan {{Nastaliq|حضرت ایشان}}
| [[Dakik Family|Dakik]] {{Nastaliq|دقيق}} or Hazrat Ishaan {{Nastaliq|حضرت ایشان}}
|-
|}
==Bayanan kula==
{{Notelist}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
iczrpaa6skjyyuui06qssi4gmfh15xl
877607
877605
2026-07-06T08:48:23Z
Hon.Mubarak
45736
877607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Shaykh_'Abd_al_Qadir_Jalani.jpg|thumb| Hoton [[Abdulƙadir Gilani|Sayyid Abdulkadir Gilani]] wanda [[Mabiya Sunnah|Ahlus-Sunnah]] ke girmama shi a matsayin babban Sayyid ( [[Farisawa|Persian]] : ''Mir-e-Miran'' ) mai taken [[Abdulƙadir Gilani|Ghaus-e-Azam]] .]]
'''''Sayyid''''' {{Efn|Also spelt '''sayid''', '''said''',<ref name="Collins"/> '''saiyed''', '''seyit''', '''seyd''', '''syed''', '''sayed''', '''sayyed''', '''saiyid''', '''seyed''' and '''seyyed'''.{{citation needed|date=May 2019}}}} ( UK : / s aɪ ɪd , ˈseɪjɪd / , [[Amurka]] : / US ɪd / ;<ref name="Collins">{{cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sayyid|title=Sayyid|work=[[Collins English Dictionary]]|publisher=[[HarperCollins]]|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528182638/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sayyid|archive-date=28 May 2019|url-status=live}}</ref><ref>[https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/sayyid "sayyid"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190528182637/https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/sayyid |date=28 May 2019 }} (US) and {{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/definition/sayyid |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322185631/https://www.lexico.com/definition/sayyid |url-status=dead |archive-date=2020-03-22 |title=sayyid |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|sayyid|access-date=28 May 2019}}</ref> {{Lang-ar|سيد}} [ˈsæjjɪd] ; Persian: [sejˈjed] ; ma'ana 'Yallaɓai', 'Ubangiji', 'Maigida';<ref>{{Harvard citation no brackets|Van Arendonk|Graham|1960–2007}}.</ref> Jam'in Larabci: {{Lang|ar|سادة}} {{Transl|ar|sādah}} ; na mata: {{Lang|ar|سيدة}} {{Transl|ar|ALA|sayyidah}} ; Persian: [sejˈjede] ) sunan musulmi ne da aka sani a matsayin zuriyar [[Annabawa a Musulunci|annabin musulunci]] [[Muhammad]] ta hanyar jikokinsa, [[Alhasan ɗan Ali|Hasan ibn Ali]] da [[Alhusain ɗan Ali|Husain bn Ali]],<ref name="365 days with Sahabah">{{cite book |last1=Parwej |first1=Mohammad Khalid |title=365 days with Sahabah |date=2015 |publisher=Goodword Books |url=https://books.google.com/books?id=rwhkBgAAQBAJ&q=Hasnain |access-date=4 July 2017}}</ref>{{Rp|31}} ‘ya’yan ‘yar Muhammadu Fatima da ƙaninsa kuma surukinsa [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali]] (Ali ibn Abi Talib).<ref name="The graves of Tarim genealogy and mobility across the Indian Ocean">{{cite book |last1=Ho |first1=Engseng |title=The graves of Tarim genealogy and mobility across the Indian Ocean |date=2006 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0-520-93869-4 |url=https://books.google.com/books?id=YMcZU0VHdG0C |access-date=25 August 2016}}</ref>{{Rp|149}}
== Asalin laƙabin ==
[[Fayil:Sayyid Qutb.jpg|thumb|Sayyid]]
Asalin laƙabin Sayyid ba'a ganuwa shi ba. A haƙiƙanin gaskiya laƙabin Sayyid a matsayin haɗin kai ga zuriyar [[Muhammad]] bai wanzu ba bisa ga ''Monimoto'' har sai da Mongol ya ci nasara.<ref>Morimoto in Sayyids and Sharifs in Muslim Societies, introduction;</ref> Ana iya tabbatar da wannan ta hanyar bayanan tarihi game da [[Abdulƙadir Gilani|Abdul Qadir Gilani]] da Bahauddin Naqshband, waɗanda ba su yi nuni ga kansu da wani laƙabi ba, duk da dangantakar su ga [[Muhammad|Muhammadu]]. Wannan na kawo dalilai na tunanin cewa an samu wannan laƙabi daga baya. ''Monimoto'' yana nufin ''Mominov'', wanda ya bayyana cewa fitowar shugaban al'ummah a [[Masarautar Mongol|zamanin Mongol]] ( Ilkhanate ) ya haifar da martabar laƙabin Sayyid. <ref>Morimoto in Sayyids and Sharifs in Muslim Societies, introduction, p. 7</ref> Wannan shugaba mai yiwuwa shi ne malamin [[Shafi`iyya|Shafi'ah]] [[Mabiya Sunnah|na Sunna]] Mir Sayyid Ali Hamadani, wanda ya rayu a wannan lokaci, wanda aka san shi a matsayin waliyyi da aka ba shi laƙabi mai daraja "Amir-e-Kabir" ( [[Turanci]] : ''Grand Prince'' ) da "Ali-e-Saani". " ( [[Turanci]] : ''Na biyu [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali]]'' ).<ref>{{cite book | last=Lawrence | first=Walter R.| title=The valley of Kashmir | publisher=Asian Educational Services | publication-place=New Delhi | date=2005 | isbn=81-206-1630-8 | oclc=65200978}} p. 292</ref> Gadon addini na Hamadani a [[Kashmir]] da kuma hedkwatarsa ( [[Farisawa|Farisa]] : ''Khanqah'' ) Khanqa-e-Mola sun kasance ƙarƙashin ikon sayyid Hazrat Ishaan. Ana binne zuriyar Hazrat Ishaan a hedkwatar Hamadani, wanda a lokacin ake kiranta da Ziyarat Naqshband Sahab a yau.<ref>Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan(genealogy of the family of Hazrat Eshan)(by author and investigator:Muhammad Yasin Qasvari Naqshbandi company:Edara Talimat Naqshbandiyya Lahore)p. 58</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/69327348|title=Tarikh-i Hassan|first1=Ghulam Hasan|last1=Khuihami|first2=P. N|last2=Pushp|date=4 August 1954|publisher=Research & Publ. Dpt., Jammu & Kashmir Gov.|oclc=69327348 |via=Open WorldCat}}</ref><ref>Suraiya Gull in "Development of Sufi Kubraviya Order with Special Reference to Mir Saiyid Ali Hamadani", p. 8</ref>
== Shi'a Islam ==
[[Fayil:Syed Abdullah Khalid.jpg|thumb|Sayyid]]
A ɓangaren mabiya ɗariƙar [[Shi'a|Shi'a Islama]] da zuwan Safawiyawa wani namiji wanda mahaifinsa ba Sayyeed ba ne, kuma mahaifiyar sa ba Sayyada ba, na da'awar sunan Mirza. [[Shi'a|'Yan Shi'a]] kawai suna bukatar zuriyar [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali bin Abi Talib]] a cewar [[Ali Khamenei|Khamenei]], dangane da laƙabin Sayyid kawai a matsayin na tushen kabila tun daga haihuwa. Babban Sayyid shi ne Imami ko kuma wakilin Khumaini bisa akidar Wilayat-e-Faqih- a rukunan Shi'a, wanda zai zama [[Ali Khamenei|Khamenei]] a yau.<ref>{{cite document |title=Rules of Khums |author=Ayatollah Khamenei |url=http://www.leader.ir/en/book/pdf/t/38/5864 |page=5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429000028/http://www.leader.ir/en/book/pdf/t/38/5864 |archive-date=29 April 2017 }}</ref><ref>Khomeini in Wilayat Faqih</ref><ref>Ahsan Ul Fatawa By Mufti Rasheed Ahmad Ludhyanvi احسن الفتاوی</ref>
== Sunnah Islam ==
[[Fayil:Sayyid Qutb.jpg|thumb|Sayyid]]
Duk da haka a [[Mabiya Sunnah|ɓangaren Sunni]] kamar yadda ake yi a Daular [[Daular Usmaniyya|Otoman]] da [[Mughal Empire|Mughal]], mutumin da ya fito daga [[Muhammad]] (ko dai daga ɓangaren uwa ne ko uba) zai iya da'awar sunan ''Sayyid'' kawai ta hanyar tantancewa, sa'an nan kuma za a ba shi wani matsayi na musamman, kamar biyan haraji kaɗan. Wadannan galibi suna dogara ne akan ingantaccen ilimin [[Alqur'ani mai girma|Alqur'ani]] da takawa ( [[Larabci]] : ''Taqwa'' ) a ƙarƙashin Naqib al-Ashraf, wanda kuma ake kira Mir a kasashen da ke jin harshen Farisa. <ref name="Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan p. 61">Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan, p. 61, by Muhammad Yasin Qaswari Naqshbandi, published by Kooperatis Lahorin, Edare Talimat Naqshbandiyya</ref> <ref>Damurdashi, ed. </ref> <ref>Imber and Kiyotaki, p. 198.</ref> Sanannun misalai irin na Naqib (jam'i: "Nuqaba") ko Mirs (jam'i: "Miran"), su ne Hazrat Ishaan a cikin [[Mughal Empire|daular Mughal]] da zuriyarsa Sayyid Mir Fazlullah Agha a Masarautar Afghanistan.<ref name="Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan p. 61">Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan, p. 61, by Muhammad Yasin Qaswari Naqshbandi, published by Kooperatis Lahorin, Edare Talimat Naqshbandiyya</ref>
== Asalin kalmar ==
Wasu masana [[Larabci|harshen larabci]] sun bayyana cewa kalmar ta samo asali ne daga kalmar ''al-asad'' {{Lang|ar|الأسد}} , ma'ana "zaki", mai yiwuwa saboda halayen jajircewa da jagoranci.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=l-IkDQAAQBAJ |title=Muslim Spain Reconsidered |last1=Hitchcock |first1=Richard |date=18 February 2014 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748678310 |access-date=28 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729155351/https://books.google.co.uk/books?id=l-IkDQAAQBAJ |archive-date=29 July 2017 |url-status=live }}</ref>{{Rp|158}}<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=N_hAzIqriakC |title=Dictionary of Arabic and Allied Loanwords: Spanish, Portuguese, Catalan, Galician and Kindred Dialects |last1=Corriente |first1=Federico |publisher=BRILL |year=2008 |isbn=978-9004168589 |access-date=28 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006153300/http://books.google.co.uk/books?id=N_hAzIqriakC |archive-date=6 October 2014 |url-status=live}}</ref>{{Rp|265}} An samo kalmar daga kalmar aikatau sāda, ma'ana mulki. Sunan mai suna sayyid/sayyid ya wanzu kafin Musulunci, duk da haka ba ta fuskar wata zuriya ta musamman ba, amma a matsayin alamar girmamawa.<ref>{{cite book|title=Lisān Al-'Arab |url=http://arabiclexicon.hawramani.com/search/سيد?cat=3 |access-date=14 September 2022}}</ref>
[[Hans Wehr]] a [[Dictionary of Modern Written Arabic|Kamus ɗin larabci na Zamani]] ya fassara kalmar, sayyid a matsayin; jagora, shugaba, sarki, ko ubangiji.<ref>{{cite book|title=A Dictionary of Modern Written Arabic|last=Wehr |first=Hans|year=1976 |page=440}}</ref> Hakanan yana nuni ga wanda ake girmamawa, haka-zalika wanda aka girmaman na da wani matsayi mai girma.
[[Fayil:Syed Mujtaba Hussain Kirmani.jpg|thumb|Sayyid]]
A [[Larabawa|ƙasashen Larabawa]], kalmar ''sayyid'' dai-dai take da kalmar Ingilishi " liege lord " ko "master" idan ana maganar zuriyar Muhammad, misali a ''Sayyid Ali Sultan.''<ref name="A History of the Modern Middle East">{{cite book |last1=Cleveland |first1=William L. |last2=Bunton |first2=Martin |title=A History of the Modern Middle East |publisher=Westview Press |isbn=978-0-8133-4980-0 |url=https://books.google.com/books?id=2_JMDAAAQBAJ |access-date=25 August 2016 |language=en |date=2 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215025228/https://books.google.com/books?id=2_JMDAAAQBAJ |archive-date=15 February 2017}}</ref> <ref name="People of India by Herbert Risely">People of India by Herbert Risely</ref>
== Ƙididdiga ==
Ko da yake ba a samu ingantacciyar ƙididdiga, alƙaluma masu ra'ayin mazan jiya sun nuna adadin Sayyidi a cikin dubun dubatar mutanen da duniya ke da su, da ake da su.<ref>{{cite book|title=Sayyids and Sharifs in Muslim Societies: The Living Links to the Prophet|date=2012|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0-415-51917-5|editor1-last=Morimoto|editor1-first=Kazuo|edition=illustrated|pages=2, 11}}</ref>
== Al'adu ==
A al'adance, [[Musulunci]] na da tarihi mai yawa na girmama kayan tarihi, musamman na abin da aka jingina ga Annabi Muhammadu (ﷺ). <ref>Goldziher, I. and Boer, Tj. de, "At̲h̲ar", in: ''Encyclopaedia of Islam, Second Edition'', Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs.</ref> An yi imanin cewa mafi yawan kayan tarihi na annabci sune waɗanda aka ajiye a ''Hirkai Serif Odasi'' (Chamber of the Holy Mantle) a Fadar Topkapı ta [[Istanbul]].<ref>{{Cite web |url=http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/topkapi.html |title=Topkapi Web Page<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130113151332/http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/topkapi.html |archive-date=13 January 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.silkroadproject.org/smithsonian/istanbul/treasure.html |title=The 2002 Smithsonian Folklife Festival: Connecting Culture, Creating Trust<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924012148/http://www.silkroadproject.org/smithsonian/istanbul/treasure.html |archive-date=24 September 2009 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://haqaonline.lightuponlight.com/pg/index.php?cat=7 |title=Islamic Picture Gallery - Home > Islamic Relics<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601201844/http://haqaonline.lightuponlight.com/pg/index.php?cat=7 |archive-date=1 June 2015 |url-status=dead }}</ref>
== Alamar zuriya ==
[[Fayil:Sayyid Ibrahim Khaleel Bukhari.jpg|thumb|Sayyid]]
Alamun zuriyar Annabi [[Muhammad|Muhammadu]] ta hanyar [[Limamai Sha Biyu|Imamai goma sha biyu]] ta sunayen harsunan; [[larabci]] da [[Farisawa|Farisa]] da [[Urdu]] sun haɗa da:<ref name="Khanam">[https://books.google.com/books?id=q_189OeDwSMC&pg=PA724 Encyclopaedic Ethnography of Middle-East and Central Asia: A-I, Volume 1] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160610105543/https://books.google.com/books?id=q_189OeDwSMC&pg=PA724 |date=10 June 2016 }} edited by R. Khanam</ref>
{| class="wikitable"
!Kakanni
! Salon Larabci
! Sunan karshe na Larabci
! Sunan karshe Persian
! Sunan mahaifi ma'anar Urdu
|-
| [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali bin Abu Talib]]
| al-Alawi العلوی او الهاشمی
| [[Al Alawi|al-Alawi]] العلوی
al-Hashimi الهاشمي
| Alavii, Alavi, ko Alawi
| Alawi ko Hashimi{{Nastaliq|}}ko Awan ko Hashemi
|-
| [[Alhasan ɗan Ali|Hasan bin Ali]]
| al-Hasani الحسني او الهاشمي
| al-Hasani الحسني al-Bolkiah البلقية al-Alawi العلوی
al-Hashimi الهاشمي
| Hashemi, Hasani, or Tabatabaei حسنى
| Hassani ko Hasani {{Nastaliq|حسنی}} ko Hashemi ko Hashmi {{Nastaliq|هاشمي}}
|-
| [[Alhusain ɗan Ali|Husain bn Ali]]
| al-Husaini <sup>1</sup> الحُسيني
| al-Husaini الحسيني
al-Hashimi الهاشمي
| Hashemi هاشمی
Hussaini حسینی
| Hussaini {{Nastaliq|حسيني}} Hashimi ko [[Shah]]
|-
| [[Ali ibn Husayn|Ali bin Husain Zainul Abidin]]
| al-Abidi العابدي
| al-Abidi العابدي
| Abedi عابدى
| Abidi or Abdi {{Nastaliq|عابدی}}
|-
| [[Al-Baqir|Muhammad al-Baqir]]
| al-Baqiri الباقري
| al-Baqiri الباقري
| Baqiri باقری
| Baqri {{Nastaliq|باقری}}
|-
| [[Jafar ibn Muhammad|Ja'afar al-Sadik]]
| al-Ja'afari الجعفري
| al-Ja'fari or al-Sadiq/Sadegh الصدق او الجعفري
| Jafari ko Sadeghi جعفرى/ صادقی
| Jafri ko Jafry {{Nastaliq|جعفری}} or Jaffery shamsi {{Nastaliq|جعفریشمسی}}
|-
| Zaid bin Ali
| az-Zaidi
| al-Zaidi
| Zaydi زیدی
| Zaidi {{Nastaliq|زیدی}}
|-
| [[Musa ibn Jafar|Musa al-Kazim]]
| al-Moussawi الموسوي او الكاظمي
| al-Moussawi or al-Kadhimi الموسوي او الكاظمي
| [[Al-Musawi|Moosavi]] ko Kazemi موسوى / کاظمى
| Kazmi {{Nastaliq|کاظمی}}
|-
| [[Ali ibn Musa|Ali al-Ridha]]
| ar-Radawi الرضوي
| al-Ridawi or al-Radawi الرضوي
| Razavi or Rezavi رضوى
| Rizvi ko Rizavi {{Nastaliq|رضوی}}
|-
| Muhammad at-Taqi
| at-Taqawi التقوي
| al-Taqawi التقوي
| Taqavi تقوى
| Taqvi {{Nastaliq|تقوی}}
|-
| Ali al-Hadi
| an-Naqawi النقوي
| al-Naqawi النقوي ko Bukhari البخاري ko al-Qasimi {{Nastaliq|القاسمی}}
| Naghavi نقوى
| Naqvi {{Nastaliq|نقوی}} or Bhaakri/Bukhari {{Nastaliq|بھاکری/بخاری}}
|-
| Hasan al-Askari <ref name="Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan p. 63">Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan(genealogy of the family of Hazrat Eshan)(by author and investigator: Muhammad bin Nusayr company:Edara Talimat Naqshbandiyya Lahore)p. 63</ref>
| al-Askari العسکري
| al-Askari العسکري
| [[Dakik Family|Sadat]] سادات [[Dakik Family|Dakik]] {{Nastaliq|دقيق}} or Hazrat Ishaan {{Nastaliq|حضرت ایشان}}
| [[Dakik Family|Dakik]] {{Nastaliq|دقيق}} or Hazrat Ishaan {{Nastaliq|حضرت ایشان}}
|-
|}
==Bayanan kula==
{{Notelist}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
4ybdvqv7di083fdlf0p7cd2h5n0teq7
877612
877607
2026-07-06T08:49:46Z
Hon.Mubarak
45736
877612
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Shaykh_'Abd_al_Qadir_Jalani.jpg|thumb| Hoton [[Abdulƙadir Gilani|Sayyid Abdulkadir Gilani]] wanda [[Mabiya Sunnah|Ahlus-Sunnah]] ke girmama shi a matsayin babban Sayyid ( [[Farisawa|Persian]] : ''Mir-e-Miran'' ) mai taken [[Abdulƙadir Gilani|Ghaus-e-Azam]] .]]
'''''Sayyid''''' {{Efn|Also spelt '''sayid''', '''said''',<ref name="Collins"/> '''saiyed''', '''seyit''', '''seyd''', '''syed''', '''sayed''', '''sayyed''', '''saiyid''', '''seyed''' and '''seyyed'''.{{citation needed|date=May 2019}}}} ( UK : / s aɪ ɪd , ˈseɪjɪd / , [[Amurka]] : / US ɪd / ;<ref name="Collins">{{cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sayyid|title=Sayyid|work=[[Collins English Dictionary]]|publisher=[[HarperCollins]]|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528182638/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sayyid|archive-date=28 May 2019|url-status=live}}</ref><ref>[https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/sayyid "sayyid"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190528182637/https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/sayyid |date=28 May 2019 }} (US) and {{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/definition/sayyid |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322185631/https://www.lexico.com/definition/sayyid |url-status=dead |archive-date=2020-03-22 |title=sayyid |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|sayyid|access-date=28 May 2019}}</ref> {{Lang-ar|سيد}} [ˈsæjjɪd] ; Persian: [sejˈjed] ; ma'ana 'Yallaɓai', 'Ubangiji', 'Maigida';<ref>{{Harvard citation no brackets|Van Arendonk|Graham|1960–2007}}.</ref> Jam'in Larabci: {{Lang|ar|سادة}} {{Transl|ar|sādah}} ; na mata: {{Lang|ar|سيدة}} {{Transl|ar|ALA|sayyidah}} ; Persian: [sejˈjede] ) sunan musulmi ne da aka sani a matsayin zuriyar [[Annabawa a Musulunci|annabin musulunci]] [[Muhammad]] ta hanyar jikokinsa, [[Alhasan ɗan Ali|Hasan ibn Ali]] da [[Alhusain ɗan Ali|Husain bn Ali]],<ref name="365 days with Sahabah">{{cite book |last1=Parwej |first1=Mohammad Khalid |title=365 days with Sahabah |date=2015 |publisher=Goodword Books |url=https://books.google.com/books?id=rwhkBgAAQBAJ&q=Hasnain |access-date=4 July 2017}}</ref>{{Rp|31}} ‘ya’yan ‘yar Muhammadu Fatima da ƙaninsa kuma surukinsa [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali]] (Ali ibn Abi Talib).<ref name="The graves of Tarim genealogy and mobility across the Indian Ocean">{{cite book |last1=Ho |first1=Engseng |title=The graves of Tarim genealogy and mobility across the Indian Ocean |date=2006 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0-520-93869-4 |url=https://books.google.com/books?id=YMcZU0VHdG0C |access-date=25 August 2016}}</ref>{{Rp|149}}
== Asalin laƙabin ==
[[Fayil:Sayyid Qutb.jpg|thumb|Sayyid]]
Asalin laƙabin Sayyid ba'a ganuwa shi ba. A haƙiƙanin gaskiya laƙabin Sayyid a matsayin haɗin kai ga zuriyar [[Muhammad]] bai wanzu ba bisa ga ''Monimoto'' har sai da Mongol ya ci nasara.<ref>Morimoto in Sayyids and Sharifs in Muslim Societies, introduction;</ref> Ana iya tabbatar da wannan ta hanyar bayanan tarihi game da [[Abdulƙadir Gilani|Abdul Qadir Gilani]] da Bahauddin Naqshband, waɗanda ba su yi nuni ga kansu da wani laƙabi ba, duk da dangantakar su ga [[Muhammad|Muhammadu]]. Wannan na kawo dalilai na tunanin cewa an samu wannan laƙabi daga baya. ''Monimoto'' yana nufin ''Mominov'', wanda ya bayyana cewa fitowar shugaban al'ummah a [[Masarautar Mongol|zamanin Mongol]] ( Ilkhanate ) ya haifar da martabar laƙabin Sayyid. <ref>Morimoto in Sayyids and Sharifs in Muslim Societies, introduction, p. 7</ref> Wannan shugaba mai yiwuwa shi ne malamin [[Shafi`iyya|Shafi'ah]] [[Mabiya Sunnah|na Sunna]] Mir Sayyid Ali Hamadani, wanda ya rayu a wannan lokaci, wanda aka san shi a matsayin waliyyi da aka ba shi laƙabi mai daraja "Amir-e-Kabir" ( [[Turanci]] : ''Grand Prince'' ) da "Ali-e-Saani". " ( [[Turanci]] : ''Na biyu [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali]]'' ).<ref>{{cite book | last=Lawrence | first=Walter R.| title=The valley of Kashmir | publisher=Asian Educational Services | publication-place=New Delhi | date=2005 | isbn=81-206-1630-8 | oclc=65200978}} p. 292</ref> Gadon addini na Hamadani a [[Kashmir]] da kuma hedkwatarsa ( [[Farisawa|Farisa]] : ''Khanqah'' ) Khanqa-e-Mola sun kasance ƙarƙashin ikon sayyid Hazrat Ishaan. Ana binne zuriyar Hazrat Ishaan a hedkwatar Hamadani, wanda a lokacin ake kiranta da Ziyarat Naqshband Sahab a yau.<ref>Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan(genealogy of the family of Hazrat Eshan)(by author and investigator:Muhammad Yasin Qasvari Naqshbandi company:Edara Talimat Naqshbandiyya Lahore)p. 58</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/69327348|title=Tarikh-i Hassan|first1=Ghulam Hasan|last1=Khuihami|first2=P. N|last2=Pushp|date=4 August 1954|publisher=Research & Publ. Dpt., Jammu & Kashmir Gov.|oclc=69327348 |via=Open WorldCat}}</ref><ref>Suraiya Gull in "Development of Sufi Kubraviya Order with Special Reference to Mir Saiyid Ali Hamadani", p. 8</ref>
== Shi'a Islam ==
[[Fayil:Syed Abdullah Khalid.jpg|thumb|Sayyid]]
A ɓangaren mabiya ɗariƙar [[Shi'a|Shi'a Islama]] da zuwan Safawiyawa wani namiji wanda mahaifinsa ba Sayyeed ba ne, kuma mahaifiyar sa ba Sayyada ba, na da'awar sunan Mirza. [[Shi'a|'Yan Shi'a]] kawai suna bukatar zuriyar [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali bin Abi Talib]] a cewar [[Ali Khamenei|Khamenei]], dangane da laƙabin Sayyid kawai a matsayin na tushen kabila tun daga haihuwa. Babban Sayyid shi ne Imami ko kuma wakilin Khumaini bisa akidar Wilayat-e-Faqih- a rukunan Shi'a, wanda zai zama [[Ali Khamenei|Khamenei]] a yau.<ref>{{cite document |title=Rules of Khums |author=Ayatollah Khamenei |url=http://www.leader.ir/en/book/pdf/t/38/5864 |page=5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429000028/http://www.leader.ir/en/book/pdf/t/38/5864 |archive-date=29 April 2017 }}</ref><ref>Khomeini in Wilayat Faqih</ref><ref>Ahsan Ul Fatawa By Mufti Rasheed Ahmad Ludhyanvi احسن الفتاوی</ref>
== Sunnah Islam ==
[[Fayil:Sayyid Qutb.jpg|thumb|Sayyid]]
Duk da haka a [[Mabiya Sunnah|ɓangaren Sunni]] kamar yadda ake yi a Daular [[Daular Usmaniyya|Otoman]] da [[Mughal Empire|Mughal]], mutumin da ya fito daga [[Muhammad]] (ko dai daga ɓangaren uwa ne ko uba) zai iya da'awar sunan ''Sayyid'' kawai ta hanyar tantancewa, sa'an nan kuma za a ba shi wani matsayi na musamman, kamar biyan haraji kaɗan. Wadannan galibi suna dogara ne akan ingantaccen ilimin [[Alqur'ani mai girma|Alqur'ani]] da takawa ( [[Larabci]] : ''Taqwa'' ) a ƙarƙashin Naqib al-Ashraf, wanda kuma ake kira Mir a kasashen da ke jin harshen Farisa. <ref name="Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan p. 61">Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan, p. 61, by Muhammad Yasin Qaswari Naqshbandi, published by Kooperatis Lahorin, Edare Talimat Naqshbandiyya</ref> <ref>Damurdashi, ed. </ref> <ref>Imber and Kiyotaki, p. 198.</ref> Sanannun misalai irin na Naqib (jam'i: "Nuqaba") ko Mirs (jam'i: "Miran"), su ne Hazrat Ishaan a cikin [[Mughal Empire|daular Mughal]] da zuriyarsa Sayyid Mir Fazlullah Agha a Masarautar Afghanistan.<ref name="Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan p. 61">Tazkare Khanwade Hazrat Ishaan, p. 61, by Muhammad Yasin Qaswari Naqshbandi, published by Kooperatis Lahorin, Edare Talimat Naqshbandiyya</ref>
== Asalin kalmar ==
Wasu masana [[Larabci|harshen larabci]] sun bayyana cewa kalmar ta samo asali ne daga kalmar ''al-asad'' {{Lang|ar|الأسد}} , ma'ana "zaki", mai yiwuwa saboda halayen jajircewa da jagoranci.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=l-IkDQAAQBAJ |title=Muslim Spain Reconsidered |last1=Hitchcock |first1=Richard |date=18 February 2014 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9780748678310 |access-date=28 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729155351/https://books.google.co.uk/books?id=l-IkDQAAQBAJ |archive-date=29 July 2017 |url-status=live }}</ref>{{Rp|158}}<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=N_hAzIqriakC |title=Dictionary of Arabic and Allied Loanwords: Spanish, Portuguese, Catalan, Galician and Kindred Dialects |last1=Corriente |first1=Federico |publisher=BRILL |year=2008 |isbn=978-9004168589 |access-date=28 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006153300/http://books.google.co.uk/books?id=N_hAzIqriakC |archive-date=6 October 2014 |url-status=live}}</ref>{{Rp|265}} An samo kalmar daga kalmar aikatau sāda, ma'ana mulki. Sunan mai suna sayyid/sayyid ya wanzu kafin Musulunci, duk da haka ba ta fuskar wata zuriya ta musamman ba, amma a matsayin alamar girmamawa.<ref>{{cite book|title=Lisān Al-'Arab |url=http://arabiclexicon.hawramani.com/search/سيد?cat=3 |access-date=14 September 2022}}</ref>
[[Hans Wehr]] a [[Dictionary of Modern Written Arabic|Kamus ɗin larabci na Zamani]] ya fassara kalmar, sayyid a matsayin; jagora, shugaba, sarki, ko ubangiji.<ref>{{cite book|title=A Dictionary of Modern Written Arabic|last=Wehr |first=Hans|year=1976 |page=440}}</ref> Hakanan yana nuni ga wanda ake girmamawa, haka-zalika wanda aka girmaman na da wani matsayi mai girma.
[[Fayil:Syed Mujtaba Hussain Kirmani.jpg|thumb|Sayyid]]
A [[Larabawa|ƙasashen Larabawa]], kalmar ''sayyid'' dai-dai take da kalmar Ingilishi " liege lord " ko "master" idan ana maganar zuriyar Muhammad, misali a ''Sayyid Ali Sultan.''<ref name="A History of the Modern Middle East">{{cite book |last1=Cleveland |first1=William L. |last2=Bunton |first2=Martin |title=A History of the Modern Middle East |publisher=Westview Press |isbn=978-0-8133-4980-0 |url=https://books.google.com/books?id=2_JMDAAAQBAJ |access-date=25 August 2016 |language=en |date=2 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215025228/https://books.google.com/books?id=2_JMDAAAQBAJ |archive-date=15 February 2017}}</ref> <ref name="People of India by Herbert Risely">People of India by Herbert Risely</ref>
== Ƙididdiga ==
Ko da yake ba a samu ingantacciyar ƙididdiga, alƙaluma masu ra'ayin mazan jiya sun nuna adadin Sayyidi a cikin dubun dubatar mutanen da duniya ke da su, da ake da su.<ref>{{cite book|title=Sayyids and Sharifs in Muslim Societies: The Living Links to the Prophet|date=2012|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0-415-51917-5|editor1-last=Morimoto|editor1-first=Kazuo|edition=illustrated|pages=2, 11}}</ref>
== Al'adu ==
A al'adan ce, [[Musulunci]] na da tarihi mai yawa na girmama kayan tarihi, musamman na abin da aka jingina ga Annabi Muhammadu (ﷺ). <ref>Goldziher, I. and Boer, Tj. de, "At̲h̲ar", in: ''Encyclopaedia of Islam, Second Edition'', Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs.</ref> An yi imanin cewa mafi yawan kayan tarihi na annabci sune waɗanda aka ajiye a ''Hirkai Serif Odasi'' (Chamber of the Holy Mantle) a Fadar Topkapı ta [[Istanbul]].<ref>{{Cite web |url=http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/topkapi.html |title=Topkapi Web Page<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130113151332/http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/topkapi.html |archive-date=13 January 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.silkroadproject.org/smithsonian/istanbul/treasure.html |title=The 2002 Smithsonian Folklife Festival: Connecting Culture, Creating Trust<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924012148/http://www.silkroadproject.org/smithsonian/istanbul/treasure.html |archive-date=24 September 2009 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://haqaonline.lightuponlight.com/pg/index.php?cat=7 |title=Islamic Picture Gallery - Home > Islamic Relics<!-- Bot generated title --> |access-date=11 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601201844/http://haqaonline.lightuponlight.com/pg/index.php?cat=7 |archive-date=1 June 2015 |url-status=dead }}</ref>
== Alamar zuriya ==
[[Fayil:Sayyid Ibrahim Khaleel Bukhari.jpg|thumb|Sayyid]]
Alamun zuriyar Annabi [[Muhammad|Muhammadu]] ta hanyar [[Limamai Sha Biyu|Imamai goma sha biyu]] ta sunayen harsunan; [[larabci]] da [[Farisawa|Farisa]] da [[Urdu]] sun haɗa da:<ref name="Khanam">[https://books.google.com/books?id=q_189OeDwSMC&pg=PA724 Encyclopaedic Ethnography of Middle-East and Central Asia: A-I, Volume 1] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160610105543/https://books.google.com/books?id=q_189OeDwSMC&pg=PA724 |date=10 June 2016 }} edited by R. Khanam</ref>
{| class="wikitable"
!Kakanni
! Salon Larabci
! Sunan karshe na Larabci
! Sunan karshe Persian
! Sunan mahaifi ma'anar Urdu
|-
| [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Ali bin Abu Talib]]
| al-Alawi العلوی او الهاشمی
| [[Al Alawi|al-Alawi]] العلوی
al-Hashimi الهاشمي
| Alavii, Alavi, ko Alawi
| Alawi ko Hashimi{{Nastaliq|}}ko Awan ko Hashemi
|-
| [[Alhasan ɗan Ali|Hasan bin Ali]]
| al-Hasani الحسني او الهاشمي
| al-Hasani الحسني al-Bolkiah البلقية al-Alawi العلوی
al-Hashimi الهاشمي
| Hashemi, Hasani, or Tabatabaei حسنى
| Hassani ko Hasani {{Nastaliq|حسنی}} ko Hashemi ko Hashmi {{Nastaliq|هاشمي}}
|-
| [[Alhusain ɗan Ali|Husain bn Ali]]
| al-Husaini <sup>1</sup> الحُسيني
| al-Husaini الحسيني
al-Hashimi الهاشمي
| Hashemi هاشمی
Hussaini حسینی
| Hussaini {{Nastaliq|حسيني}} Hashimi ko [[Shah]]
|-
| [[Ali ibn Husayn|Ali bin Husain Zainul Abidin]]
| al-Abidi العابدي
| al-Abidi العابدي
| Abedi عابدى
| Abidi or Abdi {{Nastaliq|عابدی}}
|-
| [[Al-Baqir|Muhammad al-Baqir]]
| al-Baqiri الباقري
| al-Baqiri الباقري
| Baqiri باقری
| Baqri {{Nastaliq|باقری}}
|-
| [[Jafar ibn Muhammad|Ja'afar al-Sadik]]
| al-Ja'afari الجعفري
| al-Ja'fari or al-Sadiq/Sadegh الصدق او الجعفري
| Jafari ko Sadeghi جعفرى/ صادقی
| Jafri ko Jafry {{Nastaliq|جعفری}} or Jaffery shamsi {{Nastaliq|جعفریشمسی}}
|-
| Zaid bin Ali
| az-Zaidi
| al-Zaidi
| Zaydi زیدی
| Zaidi {{Nastaliq|زیدی}}
|-
| [[Musa ibn Jafar|Musa al-Kazim]]
| al-Moussawi الموسوي او الكاظمي
| al-Moussawi or al-Kadhimi الموسوي او الكاظمي
| [[Al-Musawi|Moosavi]] ko Kazemi موسوى / کاظمى
| Kazmi {{Nastaliq|کاظمی}}
|-
| [[Ali ibn Musa|Ali al-Ridha]]
| ar-Radawi الرضوي
| al-Ridawi or al-Radawi الرضوي
| Razavi or Rezavi رضوى
| Rizvi ko Rizavi {{Nastaliq|رضوی}}
|-
| Muhammad at-Taqi
| at-Taqawi التقوي
| al-Taqawi التقوي
| Taqavi تقوى
| Taqvi {{Nastaliq|تقوی}}
|-
| Ali al-Hadi
| an-Naqawi النقوي
| al-Naqawi النقوي ko Bukhari البخاري ko al-Qasimi {{Nastaliq|القاسمی}}
| Naghavi نقوى
| Naqvi {{Nastaliq|نقوی}} or Bhaakri/Bukhari {{Nastaliq|بھاکری/بخاری}}
|-
| Hasan al-Askari <ref name="Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan p. 63">Tazkare Khwanadane Hazrat Eshan(genealogy of the family of Hazrat Eshan)(by author and investigator: Muhammad bin Nusayr company:Edara Talimat Naqshbandiyya Lahore)p. 63</ref>
| al-Askari العسکري
| al-Askari العسکري
| [[Dakik Family|Sadat]] سادات [[Dakik Family|Dakik]] {{Nastaliq|دقيق}} or Hazrat Ishaan {{Nastaliq|حضرت ایشان}}
| [[Dakik Family|Dakik]] {{Nastaliq|دقيق}} or Hazrat Ishaan {{Nastaliq|حضرت ایشان}}
|-
|}
==Bayanan kula==
{{Notelist}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
4b92ekgby58tdyb7lki880qmbxgx8wg
Salma hayek
0
52692
877520
477917
2026-07-05T23:40:04Z
Mai Jiddah muhammad
44560
877520
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Salma Hayek Deauville 2012.jpg|thumb|Salma hayek]]
[[Fayil:Salma Hayek (14801015383).jpg|thumb|Salma hayek]]
[[Fayil:Antonio Banderas, Salma Hayek 2.jpg|thumb|Salma hayek]]
[[Fayil:Salma Hayek 2017.png|thumb|Salma hayek]]
'''Salma Hayek'''<ref>https://www.reuters.com/article/uk-lebanon-film-hayek-idUKKBN0NI16W20150427</ref> Pinault / / HY - ek HY Spanish: [ˈsalma ˈxaʝek]; An haifi Salma Valgarma Hayek Jiménez ; Satumba 2, 1966) yar wasan Mexico ce da Amurka kuma mai shirya fina-finai. Ta fara aikinta a Mexico tare da rawar tauraro a cikin telenovela Teresa (1989 – 1991) da kuma wasan kwaikwayo na soyayya Midaq Alley (1995). Ba da daɗewa ba ta kafa kanta a Hollywood tare da fitowa a fina-finai kamar Desperado (1995), Daga Dusk har Dawn (1996), Wild Wild West (1999), da Dogma (1999).<ref>https://web.archive.org/web/20120313144241/http://www.lepoint.fr/actualites-societe/info-lepoint-fr-francois-henri-pinault-et-salma-hayek-se-sont/920/0/317661</ref><ref>http://www.nj.com/entertainment/celebrities/index.ssf/2009/04/salma_hayeks_wedding_in_venice.html</ref>
== manazarta ==
{{Reflist}}{{Stub}}
Salma Hayek (cikakken suna: Salma Valgarma Hayek Jiménez Pinault) fitacciyar 'yar wasan kwaikwayo ce, furodusa kuma darakta mai asalin ƙasar Mexico, wacce ta zama ɗaya daga cikin shahararrun 'yan wasan Latina a Hollywood. An haife ta a ranar 2 ga Satumba, 1966, a garin Coatzacoalcos, a jihar Veracruz, Mexico.
Rayuwar farko
Salma ta taso a cikin iyali mai hali. Mahaifinta, Sami Hayek Domínguez, ɗan asalin Lebanon ne kuma ɗan kasuwa, yayin da mahaifiyarta Diana Jiménez Medina mawaƙiyar opera ce mai asalin Spain. Saboda haka, Salma tana da asalin Lebanon da Spain. Ta yi karatu a makarantar Katolika tun tana ƙarama, sannan daga baya ta karanci harkar hulɗar ƙasa da ƙasa kafin ta mayar da hankali ga wasan kwaikwayo.
Fara sana'a
Ta fara shahara a Mexico ta hanyar fitowa a shirin talabijin Teresa. Bayan samun farin jini a ƙasarta, ta koma Amurka domin neman damar shiga Hollywood, duk da cewa a farko ta fuskanci ƙalubale saboda harshen Ingilishi da kuma wariya ga 'yan asalin Latin.
Shahararta a Hollywood
Ta yi fice bayan fitowa a fim ɗin Desperado tare da Antonio Banderas. Daga baya ta fito a fina-finai da dama kamar:
From Dusk till Dawn
Wild Wild West
Dogma
Frida
Grown Ups
The Hitman's Bodyguard
House of Gucci
Eternals
Babbar nasara
A fim ɗin Frida, inda ta taka rawar shahararriyar mai zane Frida Kahlo, Salma ta zama 'yar wasan Mexico ta farko da aka ba lambar yabo ta Oscar takarar Best Actress. Wannan fim ya ƙara ɗaukaka sunanta a duniya.
Kyaututtuka
Ta samu lambobin yabo da takara da dama, ciki har da:
Takarar Academy Awards
Takarar Golden Globe Awards
Takarar BAFTA Awards
Ta lashe Daytime Emmy Award a matsayin darakta.
Rayuwar iyali
Salma ta auri attajirin ɗan kasuwar Faransa François-Henri Pinault a shekara ta 2009. Suna da diya guda mai suna Valentina Paloma Pinault.
Ayyukan jin ƙai
Baya ga harkar fim, Salma tana goyon bayan ayyukan kare haƙƙin mata da yara, kuma ta yi aiki tare da UNICEF wajen yaƙi da cututtuka da tallafawa lafiyar yara.
Wasu bayanai
Ranar haihuwa: 2 Satumba 1966
Ƙasa: Mexico da Amurka
Sana'a: Jaruma, furodusa, darakta
Shekarun aiki: 1988 zuwa yanzu
Ta samu tauraro a Hollywood Walk of Fame a shekara ta 2021, sannan mujallar Time ta saka ta cikin mutane 100 mafi tasiri a duniya a 2023.
jk0gz1ynzyagqj0vbushocf7vstvkn6
Yusuf
0
52944
877559
846538
2026-07-06T07:15:01Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877559
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Yusuf_in_Islamic_calligraphy.png |thumb| Sunan Yusuf a harshen Larabci]]
[[File:Yusuf_G%C3%BCltekin.jpg |thumb|Yusuf Gültekin. ]]
'''Yusuf''' ( {{Lang-ar|يوسف}} </link> ''{{Transl|ar|ALA-LC|Yūsuf}}'' ) sunan namiji ne ma'ana " [[Allah]] yana karuwa" (a cikin takawa, iko da tasiri). <ref>From the Hebrew יהוה להוסיף ''YHWH Lhosif'' meaning "[[YHWH]] will increase/add".</ref> Yana da [[Larabci]] daidai da sunan [[Ibrananci]] Yosef da [[Turanci]] sunan Yusufu . Ana amfani dashi ne sosai a sassa da dama na [[duniya]] [[Larabawa]] na dukan [[Addinan Ibrahimiyya|addinai na Ibrahim]], ciki har da [[Yahudawa]] na Gabas ta Tsakiya, Larabawa Kirista, da [[Musulmi|Musulmai]] .
Hakanan ana fassara shi ta hanyoyi da yawa, ciki har da '''Yousef''', '''Yousif''', '''Youssef''', '''Youssif''', '''Yousuf''' da '''Yusef'''.
== Sunan da aka ba wa ==
=== Yusuf ===
* Yousaf Ali Khan, darektan fina-finan [[Burtaniya]]
* Yousaf Aziz Magsi (1908-1935), shugaban Baloch daga lardin Balochistan na [[Pakistan]] a yau.
* [[Yousaf Borahil Al-Msmare]] (wato daga 1866-1931), jagoran gwagwarmayar musulmin [[Libya]] da ke yaki da mulkin mallaka na [[Italiya]].
=== Yusuf ===
* Yossef Karami (an haife shi a shekara ta 1983), dan wasan Takwondo dan kasar Iran
* Yossef Romano (1940-1972), dan kasar Libiya dan kasar Isra'ila mai daukar nauyi (wanda kuma aka sani da Joseph Romano ko Yossi Romano), an kashe shi a kisan kiyashin 1972 na Munich.
=== Youcef ===
* Youcef Abdi (an haife shi a shekara ta 1977), dan wasan Ostiraliya
* [[Youcef Belaïli|Youcef Belaili]], dan wasan mwallon kafa na Aljeriya
* Youcef Ghazali, dan wasan kwallon kafa na Aljeriya
* Youcef Nadarkhani, dan kasar Iran ne da aka yanke masa hukuncin kisa saboda yayi imani da addinin Kiristanci
* Youcef Touati, dan wasan kwallon mafa ta Aljeriya
=== Yusuf ===
* Yousef El Nasri (an haife shi a shekara ta 1979), dan tseren nesa na Spain
* Yousef Beidas (1912-1968), ma'aikacin banki na Lebanon Bafalasdine
* Yousef Erakat, Halin YouTube Bafalasdine-Amurka
* Yousef Saanei (an haife shi a shekara ta 1937), limamin Iran kuma dan siyasa
* Yousef Sheikh Al-Eshra, dan wasan kwallon kafa na kasar Syria
=== Yusuf ===
* Yousif Ghafari, dan kasuwan Amurka
* Yousif Hassan, dan wasan kwallon kafa na kasar Emirate
=== Yusuf ===
* Youssef Abdelke, mawakin Syria
* Youssef Aftimus (1866-1952), injiniyan farar hula na Lebanon da kuma gine-gine
* Youssef Bey Karam (1823–1889), jagoran kishin kasa na Lebanon
* Youssef Chahine (1926-2008), darektan fina-finan Masar
* Youssef Hossam (an haife shi a shekara ta 1998) shi ne dan wasan tennis na kasar Masar
* Youssef Hussein (an haife shi a shekara ta 1988), dan wasan barkwanci na Masar
* Youssef Ibrahim (an haife shi a shekara ta 1999), dan wasan kwallon kafa ta Masar
* Youssef Ibrahim (an haife shi a shekara ta 1994), ana yi masa lakabi da [[Yusuf Obama|Youssef Obama]], dan wasan kwallon ƙafa ta Masar
* [[Youssef Jobs]] (an haifi 2015), jikan Steve Jobs
=== Yusuf ===
* Youssif (wanda aka kone), wanda aka azabtar Iraqi
=== Yusuf ===
* Youssof Kohzad, Ba'amurke marubuci kuma mai fasaha
=== Yusuf ===
* Youssouf Bakayoko, Ministan Harkokin Wajen Ivory Coast
* [[Yusuf Hadji|Youssouf Hadji]] (an haife shi a shekara ta 1980) shi ne dan wasan kwallon kafa ta kasar Morocco
* Youssouf Hersi (an haife shi a shekara ta 1982), dan wasan kwallon kafa ta kasar Holand
* [[Yusuf Mulumbu|Youssouf Mulumbu]] (an haife shi a shekara ta 1987) shi ne dan wasan kwallon kafa ta Kwango
=== Yusuf ===
* Yusef na Maroko ( ''Yusef ben Hassan'', 1882–1927), mai mulkin Maroko (1912–27)
* Yusuf Ahmed (an haife shi a shekara ta 1988) shi ne dan wasan kwallon kafa ta kasar Qatar
* Yusef al-Ayeri (1973-2003), dan ta'addar Saudiyya, shugaban Al-Qaeda na farko a yankin Larabawa.
* Yusef Ali Khan (1816-1865), Nawab (1855-1865) a cikin masarautar Rampur (yanzu a Uttar Pradesyh, Indiya)
* Yusef Greiss (1899-1961), mawakin Masar
* Yusef Hawkins (kuma Yusuf Hawkins, 1973–1989), wanda aka kashe Ba'amurke a Brooklyn, New York City, wanda wasu ’yan wariyar launin fata suka kai wa hari.
* Yusef Khan, halin almara a cikin opera ta sabulun talabijin ta Burtaniya ''ta EastEnders''
* Yusef Khan-e Gorji (ya rasu a shekara ta 1824), shugaban sojojin Iran
* Yusef Komunyakaa (an haife shi a shekara ta 1941), mawakin Amurka
* Yusef Lateef (1920–2013), mawakin jazz na Amurka
* Yusef Majidzadeh (an haife shi a shekara ta 1938), masanin ilimin kimiya na kayan tarihi na Iran
* [[Yusef Mishleb]] (wanda kuma aka sani da Yosef Mislev, an haife shi a shekara ta 1952), Druze Janar a Rundunar Tsaro ta Isra'ila.
* Yusef Sozi (an haife shi a shekara ta 1981), dan wasan kwallon kafa ta Rugby na kasar Uganda
* Yusef Urabi (ya mutu a shekara ta 1966), jami'in Falasdinu a cikin sojojin Siriya a cikin rundunar 'yantar da Falasdinu kuma memba na Fatah.
=== Yusuf ===
* Yusof Ishak (1910-1970), Shugaban farko na Singapore
=== Yusuf ===
* Yussef al-Shihri (1985-2009), wanda ake tsare da shi a gidan yari na Guantanamo Bay.
=== Yusuf ===
* Yussuf Poulsen (an haife shi a shekarar 1994) shi ne dan wasan kwallon kafa ta kasar Denmark
=== Yusuf ===
* Yusuf ibn Muhammad, wanda aka fi sani da Al-Mustanjid, khalifan Baghdad 1160-1170.
* Yusuf Emre Fırat (an haife shi a shekara ta 2000), dan wasan kwallon kafa ta kasar Turkiyya
* Yusuf I, Sultan na Granada (1318-54), Nasrid na bakwai mai mulkin Masarautar Granada a Al-Andalus a kan Iberian Peninsula.
* Yusuf II, Almohad sarki (c. 1203-1224), sarkin Morocco
* Yusuf Abdullahi, dan wasan cricket na Afirka ta Kudu
* Abu al-Mahasin Yusuf al-Mustanjid, khalifa na Mamluk Sultanate (1455-1479).
* Yusuf al-Azma (1883-1920), Ministan Yakin Siriya, jami'in soja a Daular Usmaniyya.
* [[Yusuf Ali|Yusuf Ali (rashin fahimta)]], mutane da yawa
* Yusuf Balasaguni, Uyghur scribe
* Yusuf Başer (an haife shi a shekara ta 1980), ƙarateka na Turkiyya
* Yusuf Bey (1935 – 2003), shugaban musulmin Amurka kuma bakar fata dan kishin kasa kuma dan gwagwarmaya
* Yusuf bin Ahmad al-Kawneyn, Somali Muslim school
* Yusuf bin Alawi bin Abdullah (an haife shi a shekara ta 1945), dan siyasan kasar Omani
* Yusuf Corker (an haife shi a shekara ta 1998) shi ne dan wasan kwallon kafa ta kasar Amirka
* Yusuf Dadoo, dan gwagwarmayar gurguzu na Afirka ta Kudu
* Yusuf Dikeç (an haife shi a shekara ta 1983), dan wasan kwallon kafa ta Turkiyya
* Yusuf Ekinci, lauyan Turkiyya
* Yusuf Garaad Omar, dan jaridan Somaliya
* Yusuf Halaçoğlu (an haife shi a shekara ta 1949), masanin tarihi kuma dan siyasa dan kasar Turkiyya
* Yusuf Hamied, hamshakin attajirin Indiya
* Yusuf Hamadani (1062–1141), malamin Sufi na Farisa mai aiki a tsakiyar Asiya
* Yusuf Islam, mawakin Birtaniya, wanda aka fi sani da Cat Stevens
* [[Yusuf ibn Tashfin]] (c.1061-1106), Sarkin Berber Almoravid daular.
* Yusuf Ismail (1857-1898), dan kokawa na kasar Turkiyya
* Yusuf Karamanli (1766-1838), pasha na daular Karamanli a Tripolitania (lardin Libya na yau)
* Yusuf Khatri, kwararren dan Indiya
* Yusuf Kurtuluş, dan wasan kwallon kafa na Turkiyya
* Yusuf Ma Dexin, masani musulmin kasar Sin
* Yusuf Mersin, dan wasan kwallon kafar Turkiyya
* Yusuf Nabi, marubucin Turkiyya
* Yusuf Öztürk (mai wasan lwallon kafa), dan wasan kwallon kafa ta Turkiyya
* Yusuf Öztürk (dan dambe), dan damben Turkiyya
* [[Yusuf Alkaradawi|Yusuf al-Qaradawi]] (1926-2022), malamin addinin Islama na Masar, (tsohon) jagoran 'yan uwa musulmi.
* Yusuf Salim (1929–2008), mawakin jazz na Amurka kuma mawaki
* Yusuf Salman Yusuf, dan gwagwarmayar gurguzu na Iraqi
* Yusuf Siddiq (an haife shi a shekara ta 1957).
* Yusuf Şimşek, dan kwallon Turkiyya
* Yusuf Taktak (an haife shi a shekara ta 1951), dan wasan fasaha na Turkiyya
* Yusuf Uçar (an haife shi a shekara ta 1987), dan wasan kwallon kafa na kasar Turkiyya
* Yusuf Yasin (1888-1962), dan siyasan Saudiyya dan asalin Siriya
* Yusuf Yazicı, dan wasan kwallon kafa na Turkiyya
* Yusuf Yilmaz, dan wasan kwallon kafar Turkiyya
* Abu Yusuf Al-Turki (wanda aka fi sani da, Ümit Yaşar Toprak, c. 1967–2014), maharbi na Turkiyya mai fafutuka a cikin kungiyar al-Nusra Front.
=== Yusuf ===
* Jusuf Nurkić, dan wasan kwando na Bosnia
== Sunan mahaifi ==
=== Giousouf ===
* Cemile Giousouf (an haife ta a shekara ta 1978), 'yar siyasar Jamus ce ta kabilar Turkiyya
=== Yusuf ===
* Bilal Yousaf (an haife shi a shekara ta 1928), marubucin Farisa
* Humza Yousaf (an haife shi a shekara ta 1985), Ministan Farko na Scotland na yanzu
* Jam Mohammad Yousaf (1954-2013), Jam na 12 na birnin Lasbela, tsohon babban ministan lardin Balochistan na Pakistan.
* Kyle Yousaf (an haife shi a shekara ta 1993) shi ne dan dambe dan kasar Burtaniya
* The Yousaf Sisters, American music duo wanda ya hada da Krewella:
** Jahan Yousaf
** Yasmine Yusuf
=== Yusuf ===
* Abd-El-Aziz Yousef (an haife shi a shekara ta 1999) shi ne dan wasan kwallon kafa ta kasar Somaliya
* Farrah Yousef (an haife shi a shekara ta 1989), mawakin Siriya
* Hediya Yousef, 'yar siyasar Siriya-Kurdawa
* Mosab Hassan Yousef, dan leken asirin Falasdinu da ke aiki da Isra'ila
* Ramzi Yousef (an haife shi a shekara ta 1968), dan ta'adda dan Pakistan ne wanda ya shirya harin bam a Cibiyar Ciniki ta Duniya a 1993.
* Rasmea Yousef, babban darektan kungiyar Arab American Action Network na Jordan
=== Yusuf ===
* Bassem Youssef (an haife shi a shekara ta 1974), marubuci dan kasar Masar ne kuma dan wasan barkwanci
* Dhafer Youssef (an haife shi a shekara ta 1967), mawakin Tunisiya kuma dan wasan oud
* Maimouna Youssef (sunan mataki: Mumu Fresh), mawakin Amurka kuma mawaka
* Maya Youssef, mawakiyar Syria
* Mohamed Youssef (an haife shi a shekara ta 1986) shi ne dan wasan kwallon kwando na Libya
* Muhammad Youssef al-Najjar (wanda aka fi sani da Abu Youssef, 1930-1973), dan gwagwarmayar Falasdinu.
* Ramy Youssef (an haife shi a shekara ta 1980), dan wasan kwallon hannu na Masar
* Ramy Youssef (an haife shi a shekara ta 1991) shi ne dan wasan Ba’amurke dan asalin kasar Masar
* Michael Youssef (an haife shi a shekara ta 1948) shi ne limamin Larabawa Ba-Amurke
=== Yusuf ===
* Mohammad Yousuf ( an haife shi a shekara ta 1974) shi ne dan wasan kurket na Pakistan
=== Yusuf ===
* Anatol Yusef (an haife shi a shekara ta 1978) shi ne dan wasan kwaikwayo na Birtaniya
* Malik Yusef (an haife shi a shekara ta 1971), dan kasar Amurka mawaki ne kuma mawaki
* Mohammad Yusef Mai Zane, Mawakin Farisa Safavid
* Molla Yusef (rashin fahimta), mutane da yawa
=== Yusuf ===
* Khairuddin Mohamed Yusof (an haife shi a shekara ta 1939), Farfesan Malaysia Emeritus a Jami'ar Malaya.
* Meor Aziddin Yusof (an haife shi a shekara ta 1967), mawakin Malesiya ne kuma marubuci
* Mohammad Said Yusof, dan majalisar dokokin Malaysia
=== Yusuf ===
* [[Abdullahi Yusuf Ali]], malamin addinin Islama na kudancin Asiya
* Abdullahi Yusuf Ahmed, tsohon shugaban kasar Somaliya
* Abu Yaqub Yusuf (1135-1184), Almohad khalifa na biyu, yayi sarauta a Marrakesh.
* [[Ali Yusuf Kenadid]], Sarkin Somaliya na Sultanate na Hobyo
* Haji Bashir Ismail Yusuf, dan siyasan Somaliya
* [[Hamza Yusuf]] (an haife shi a shekara ta 1958), malamin addinin musulunci na Amurka
* Hanna Yusuf (1992 – 2019), yar jarida kuma yar jarida ’yar Somaliya-British
* Isa Yusuf Alptekin, dan siyasar Uygur
* Mohammad Yusuf (dan siyasa) (1917-1998), Firayim Minista na Afghanistan
* [[Muhammad Yusuf|Mohammed Yusuf (Boko Haram)]] (wanda kuma aka fi sani da Ustaz Mohammed Yusuf, 1970-2009), wanda ya kafa kungiyar Musulmi ta Najeriya kuma jagora.
* [[Osman Yusuf Kenadid]], masani dan kasar Somaliya
* [[Sami Yusuf]] (an haife shi a shekara ta 1980), mawakin Burtaniya kuma marubuci
=== Yusuf ===
=== Yusuff ===
=== Yusufu ===
== Duba kuma ==
* Yusuf (sunan ba)
* [[Annabi Yusuf|Yusuf a Musulunci]]
* Yusif Muhammad (Muhammad)
* Hajj Yusef (rashin fahimta) - wurare
* Hajji Yusef (rashin fahimta) - wurare
* Sunan Larabci
* Sunan Turkiyya
* All pages with titles beginning with Jusuf
* All pages with titles beginning with Yusufu
* All pages with titles beginning with Yossef
* All pages with titles beginning with Youcef
* All pages with titles beginning with ku
* All pages with titles beginning with Yusaf
* All pages with titles beginning with Yusef
* All pages with titles beginning with Yusif
* All pages with titles beginning with Yusof
* All pages with titles beginning with Yuss
* All pages with titles beginning with Yusuf
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
[[Category:Yusuf]]
bzlsa0bcj0bwrzg5d7uypfs1lftd6xk
Fatima Abdullahi
0
53233
877558
491122
2026-07-06T07:13:56Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877558
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Fatimah Abdullah''' née Ting Sai Ming 'yar siyasar Malaysia ce daga jam'iyyar Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB), wata jam'iyya ce ta jam'iyyar Gabungan Parti Sarawak (GPS). Ta yi aiki a matsayin Ministan Mata, Yara da Ci gaban Al'umma na Sarawak a karkashin Babban Ministocin Abang Abdul Rahman Johari Abang Openg, Adenan Satem da Abdul Taib Mahmud tun daga watan Satumba shekarar 2011 da kuma<ref>{{Cite web|url=http://www.cm.sarawak.gov.my/modules/web/pages.php?mod=webpage&sub=page&id=44&menu_id=0&sub_id=62|title=Official Website Office of the Chief Minister of Sarawak|website=www.cm.sarawak.gov.my|language=en|access-date=2018-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906125026/http://www.cm.sarawak.gov.my/modules/web/pages.php?mod=webpage&sub=page&id=44&menu_id=0&sub_id=62|archive-date=6 September 2018|url-status=dead}}</ref><ref name=sarawakcabinet2016>{{cite web|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/adenan-announces-sarawak-cabinet-names-three-deputy-cms|title=Adenan announces Sarawak Cabinet, names three deputy CMs|publisher=[[Malay Mail]]|date=17 May 2016}}</ref> memba na Majalisar Dokokin Jihar Sarawak (MLA) na Dalat tun daga watan Janairun shekarar 2001.
== Tarihi ==
Fatimah ta fito ne daga Kampung Teh a Dalat, Sarawak . Mahaifinta dan kasar Sin ne kuma mahaifiyarta Melanau ce. Kakar mahaifiyarta ce ta haife ta a matsayin musulmi. Ta auri Datu Dr. Adi Badiozaman Tuah, mai fafutukar zamantakewar al'umma kuma Darakta na Ofishin Kula da Ilimi na Islama na Sarawak. Tare suna da 'ya'ya biyu.<ref name="family">{{cite web|url=http://www.e-borneo.com/cgi-bin/np/viewnews.cgi?category=1&id=998707339|title=PBB to field woman educationist in Dalat (Sarawak)|publisher=e-borneo.com|access-date=25 August 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221141/http://www.e-borneo.com/cgi-bin/np/viewnews.cgi?category=1&id=998707339|url-status=dead}}</ref><ref name="adibadiozaman">{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2017/01/14/swearing-in-ceremony-not-against-local-tradition-adi/|title=Swearing-in ceremony not against local tradition — Adi|publisher=[[The Borneo Post]]|access-date=19 January 2016}}</ref>
[[Fayil:Fatimah Abdullah et al 01.jpg|thumb|Fatima Abdullahi]]
Fatimah malamar ilimi ce. Ta kasance tsohuwar shugabar Sekolah Menengah Kebangsaan Puteri Wilayah a [[Kuala Lumpur]] .
== Ayyukan siyasa ==
Fatimah ta tsaya takarar shugaban mata a cikin Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB), wani bangare na hadin gwiwar GPS mai mulki, ba a yi hamayya ba bayan Empiang Jabu Anak Antak ya sauka a cikin 2018.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.theborneopost.com/2018/02/02/fatimah-to-take-over-from-empiang-as-pbb-wanita-chief/|title=Fatimah to take over from Empiang as PBB Wanita chief|date=2018-02-01|work=BorneoPost Online {{!}} Borneo , Malaysia, Sarawak Daily News|access-date=2018-02-03|language=en-US}}</ref> Fatimah, daga reshen Bumiputera, ya maye gurbin Empiang, wanda ya fito daga reshen Pesaka.<ref name=":0" />
== Sakamakon zaben ==
{| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%"
|+'''Majalisar Dokokin Jihar Sarawak''': Dalat, Sarawak
!Shekara
! colspan="2" |Dan takara (Jam'iyyar)
!Zaɓuɓɓuka
!Pct
! colspan="2" |Dan takara (Jam'iyyar)
!Zaɓuɓɓuka
!Pct
|-
|2001
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|Fatimah Abdullah ([[Barisan Nasional|BN]]-[[Jam'iyyar Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]])
| align="right" |7,497
|Kashi 86.7 cikin dari
| {{Party shading/Independent}} |
|Peter Nari Dina (IND)
| align="right" |973
|13.3%
|-
|2006
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|Fatimah Abdullah ([[Barisan Nasional|BN]]-[[Jam'iyyar Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]])
| colspan="6" align="middle" |''Ba a yi hamayya da shi ba''
|-
| rowspan="2" |2011
| rowspan="2" {{Party shading/Barisan Nasional}} |
| rowspan="2" |Fatimah Abdullah ([[Barisan Nasional|BN]]-[[Jam'iyyar Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]])
| rowspan="2" align="right" |6,288
| rowspan="2" |Kashi 77.9%
| {{Party shading/Keadilan}} |
|Sylvester Ajah Subah @ Ajah Bin Subah (PKR)
| align="right" |1,298
|16.1%
|-
| {{Party shading/Independent}} |
|Salleh Mahali (IND)
| align="right" |257
| align="right" |Kashi 3.2%
|-
|2016
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|Fatimah Abdullah ([[Barisan Nasional|BN]]-[[Jam'iyyar Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]])
| align="right" |7,107
|Kashi 87.6 cikin dari
| {{Party shading/Keadilan}} |
|Sim Eng Hua (PKR)
| align="right" |777
| align="right" |9.62%
|-
|2021
| {{Party shading/Gabungan Parti Sarawak}} |
|'''Fatimah Abdullah''' (GPS-PBB)
|7,085
|Kashi 93.9%
| style="background:{{party color|Parti Bumi Kenyalang}};" |
|Salleh Mahali (PBK)
| align="right" |460
| align="right" |6.1%
|}
== Daraja ==
* {{Flag|Sarawak}} :
** [[File:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_the_Hornbill_(Bintang_Kenyalang)_-_3._Commander_(PGBK).svg|50x50px]] Commander of the Order of the Star of Hornbill Sarawak (PGBK) - '''Datuk''' (2011)
** Kwamandan Knight na Order of the Star of Sarawak (PNBS) - '''Dato Sri''' (2017)<ref>{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2017/09/10/former-tyt-leads-head-of-states-honours-list/|title=Former TYT leads Head of State's honours list|date=10 September 2017 |publisher=[[The Borneo Post]]|access-date=17 January 2018}}</ref>[[File:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Haihuwan 1957]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
j3ciy234fp6s2amfybqlhsktnhnq22w
Ladidi Fagge
0
53443
877321
875465
2026-07-05T17:52:10Z
Zainab Aisar
45233
877321
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka rawa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haifeta a garin Fagge, a kwanakin baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da dama a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
ekdrndi5cau6g0zudvgqozo7kk8lzhx
877322
877321
2026-07-05T17:52:36Z
Zainab Aisar
45233
877322
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka rawa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haifeta a garin_fagge, a kwanakin baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da dama a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
nh2t4n4lf5dj0msk7f30wz64ff4gr2x
877324
877322
2026-07-05T17:52:56Z
Zainab Aisar
45233
877324
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka rawa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da dama a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
q9m2vhbjtvmv17ab5ga8btorkf1xkhh
877327
877324
2026-07-05T17:53:25Z
Zainab Aisar
45233
877327
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka rawa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da dama a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
9w9vt36rcytodr0vc4v3hei7lktkz1u
877328
877327
2026-07-05T17:53:56Z
Zainab Aisar
45233
877328
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka rawa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
9u52wsyrcwe04pjpwawfkx5c82c0xcp
877329
877328
2026-07-05T17:54:18Z
Zainab Aisar
45233
877329
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
hhtick58eus9zo9q7rjxadjvfmdukkg
877330
877329
2026-07-05T17:54:44Z
Zainab Aisar
45233
877330
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
9kqkwcsfo9wydl6s59r3drm4adyp04n
877333
877330
2026-07-05T17:55:34Z
Zainab Aisar
45233
877333
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar jaruma_ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
9hvczslklmo0m5n5pf82kb0ntbbit6s
877334
877333
2026-07-05T17:55:52Z
Zainab Aisar
45233
877334
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
k9ap4pyp7jsbscxm9ttibyu2rsknxqz
877336
877334
2026-07-05T17:56:19Z
Zainab Aisar
45233
877336
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi Fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
eonxdkxfnp1wpflkvjkb88o5fa2n8eh
877338
877336
2026-07-05T17:57:47Z
Zainab Aisar
45233
877338
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana'antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta ==
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
a97hyorkbheskp00eh7s5604tyg5mhi
877340
877338
2026-07-05T17:59:59Z
Zainab Aisar
45233
877340
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana antar fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
mvdhf6sdujdb5uqrg22fc4qkkh9yc4t
877341
877340
2026-07-05T18:00:20Z
Zainab Aisar
45233
877341
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
oic9hl939636njimk0xvtue955uby9g
877342
877341
2026-07-05T18:00:52Z
Zainab Aisar
45233
877342
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba inda har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
04fvgtz2k3corhupmp0lhldin07adgh
877347
877342
2026-07-05T18:22:31Z
Zainab Aisar
45233
877347
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, daga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
0eist96bfr89ym7uqv9p6ni5xtrib10
877348
877347
2026-07-05T18:22:54Z
Zainab Aisar
45233
877348
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga baya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
n9qp21gfw6xfk3brk1e9ranvg8fsp06
877349
877348
2026-07-05T18:23:14Z
Zainab Aisar
45233
877349
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
025ls2bxi20tklx9lzu8vjegvoyu4q2
877351
877349
2026-07-05T18:24:03Z
Zainab Aisar
45233
877351
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
ijoe1evk4k2qw6jk06mlj6bh6za5igq
877352
877351
2026-07-05T18:24:51Z
Zainab Aisar
45233
877352
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
kr9p4wiq9jkr7u4r6xsp7zsjg95vl4k
877354
877352
2026-07-05T18:25:20Z
Zainab Aisar
45233
877354
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wato masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a matsayin uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
5rkxqef605oetgbe85reaj5hgvwvqeh
877356
877354
2026-07-05T18:26:09Z
Zainab Aisar
45233
877356
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, anfi sawo ya a fim a massaging uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
smppaifuov8pmjbjnvknja6oz3zla5c
877358
877356
2026-07-05T18:26:56Z
Zainab Aisar
45233
877358
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo ya a fim a massaging uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
botfva3wzm36yrf6ove7d6ciskv8olj
877359
877358
2026-07-05T18:27:42Z
Zainab Aisar
45233
877359
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a fim a massaging uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
4obzs6t7vfenr8ki17czdq7gc5lnm0t
877361
877359
2026-07-05T18:28:22Z
Zainab Aisar
45233
Babban gyara
877361
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a massaging uwar mji .
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
8p0hvgaz1bqpw7l91jz8y968187e65o
877362
877361
2026-07-05T18:29:10Z
Zainab Aisar
45233
877362
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a massaging uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
t4oxnz1suffoa3oslok6w46nyz3m4rk
877363
877362
2026-07-05T18:29:54Z
Zainab Aisar
45233
Babban_gyara
877363
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matzayin uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
2fuzztt709aofg4631xl7k3pj4tw7s9
877364
877363
2026-07-05T18:30:27Z
Zainab Aisar
45233
877364
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
opnjiegk4gg7vt6tp6gqqp1iprcex5g
877365
877364
2026-07-05T18:32:16Z
Zainab Aisar
45233
877365
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
qajxkmsirkwkm9by4gey8zyvfjv353t
877366
877365
2026-07-05T18:32:38Z
Zainab Aisar
45233
877366
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya An jii rade_radin cewa jarumar ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
25zw8gzuy6q0xg0fegtgnkgtuqniis9
877367
877366
2026-07-05T18:33:15Z
Zainab Aisar
45233
877367
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya An ji rade_radin cewa jarumar_ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
o2k155p1oqa7n4c3a50iow5oux8jo7p
877368
877367
2026-07-05T18:33:55Z
Zainab Aisar
45233
877368
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan tayi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
l9hie5bozjwsegxcbth6slf4mmq3yzu
877369
877368
2026-07-05T18:34:24Z
Zainab Aisar
45233
877369
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan ta yi jinya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
fx8qbunxavaqqqtqjuvs82c41rqgn83
877370
877369
2026-07-05T18:34:59Z
Zainab Aisar
45233
877370
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan ta yi jin_ya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
pby2xmoyz7rh679qrd8wyyb7eqv8f2y
877371
877370
2026-07-05T18:35:31Z
Zainab Aisar
45233
877371
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan ta yi jin_ya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin_lafiyan sosai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
15xlxm41m53n67u7s9jzgyb7p7rkime
877372
877371
2026-07-05T18:36:02Z
Zainab Aisar
45233
877372
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan ta yi jin_ya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin_lafiyan so sai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da yawa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
bh6nyv15rr0qc492lj59vkzm9geqrui
877374
877372
2026-07-05T18:36:33Z
Zainab Aisar
45233
877374
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan ta yi jin_ya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin_lafiyan so sai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da ya wa irin.<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
fsxz8bz8k2a65hwafy596m9b43asffe
877375
877374
2026-07-05T18:37:16Z
Zainab Aisar
45233
877375
wikitext
text/x-wiki
'''Ladidi_fagge''' tsohuwar_jaruma_ce a masana_antar_fim ta_kasar_Hausa wa to masana_antar [[Kannywood]], tana taka ra wa a matakin_iyaye, an fi sawo_ta a_fim a matsayin_uwar_miji
== Takaitac_cen Tarihin_ta
Ladidi_fagge an haife_ta a garin_fagge, a kwanakin_baya Anji rade_radin ce wa jarumar_ta rasu bayan ta yi jin_ya, da ga ba ya aka tabbatar_da Bata mutu_ba in da har akai hira da ita , tace tati fama da rashin_lafiyan so sai , jarumar_ta yi fina_finai da da ma a Masana_antar kanniwud da ya wa irin;<ref>https://kannywoodsceneblog.wordpress.com/tag/ladidi-fagge/</ref>
* Carbine_kawai
* Umarnin_uwa
* Dan_marayan_Zaki
* Hali_sa
* Huru_mi
* Da sauran_su<ref>https://fimmagazine.com/cewar-jarumar-kannywood-ladidi-fagge-ban-san-ana-ya%C9%97a-mugun-labari-game-da-ni-a-soshiyal-midiya-ba/</ref>
== Mana_zarta ==
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Mata yan wasan_kwaikwayo]]
qo8dkihp72ckcrbqe2k04akbzojaty8
Jeta Amata
0
54067
877504
876509
2026-07-05T21:58:01Z
Umar Bello Kaura
45977
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350975218|Jeta Amata]]"
877504
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>'''Jeta Amata''' Listenⓘ 'dar fim ne na Najeriya, an haife shi ne a ranar 21 ga watan Agusta, 1974, ga sanannen ɗan wasan kwaikwayo na Najeriya Zack Amata . Ya fito ne daga dangin tsoffin masu shirya fina-finai ciki har da Ifoghale Amata, Zack Amata da [[Fred Amata]] . Yayinda yake girma a masana'antar fina-finai, biyo bayan sha'awar iyalinsa ga fim, Jeta ya samar kuma ya ba da umarnin fim dinsa na farko ''Glamour Boyz'' yana da shekaru 21, ba tare da ya zama abin mamaki ba lokacin da ya fara tashi a duniyar fim da nishaɗi.<ref>{{Cite web |title=Jeta Amata {{!}} Conference on World Affairs {{!}} University of Colorado Boulder |url=https://www.colorado.edu/cwa/jeta-amata |access-date=2025-10-26 |website=www.colorado.edu |language=en}}</ref>l
== Ilimi ==
Amata ta yi karatun wasan kwaikwayo a [[Jami'ar jihar Benuwai|Jami'ar Jihar Benue]] da ke [[Makurdi]], [[Najeriya]] .
== Ayyuka ==
Ayyukansa sun fara zuwa duniya lokacin da ya samar da fim din shirin ga [[BBC|Kamfanin Watsa Labarai na Burtaniya]] (BBC) a cikin 2003, ta amfani da fim dinsa Game of Life a matsayin fim don shirin. Ya rike gabatarwa 53 da nasarori 10 don kyaututtuka na fim a Afirka, [[Turai]] da [[Tarayyar Amurka|Amurka]], kuma an dauke shi daya daga cikin masu shirya fina-finai masu cin nasara da suka fito daga Yammacin Afirka.<ref>{{Cite web |date=26 May 2018 |title=10 Things You Didn't Know About Jeta Amata | ★Stars★™★ ₳₽₽★ |url=https://www.stars.ng/10-things-you-didnt-know-about-jeta-amata/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622111503/https://www.stars.ng/10-things-you-didnt-know-about-jeta-amata/ |archive-date=2018-06-22}}</ref>
Michel Joseph Martelly, Shugaban kasar [[Haiti]], ya sanya Jeta Amata Jakadan Goodwill a Haiti. <ref>{{Cite web |title=Jeta Amata |url=https://www.colorado.edu/cwa/jeta-amata |access-date=21 November 2025 |website=Conference on World Affairs – University of Colorado Boulder}}</ref>
Amata ya yi aiki tare da wanda ya lashe kyautar Kwalejin Kim Basinger, wanda aka zaba a kyautar Kwaleji Mickey Rourke, da kuma manyan tauraron kiɗa [[Akon]] da Wyclef Jean a fim din 2012 Black November .
== Taƙaitaccen ayyukan ==
=== 2004–11 ===
An fara gajeren fim din Amata The Alexa Affair a bikin fina-finai na Berlin na shekara ta 2004.
Fim din Amata The Amazing Grace, <ref>{{Cite web |title=Jeta Amata {{!}} Director, Writer, Producer |url=https://www.imdb.com/name/nm1922660/ |access-date=2025-10-26 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> wanda ya lashe kyautar fina-finai mafi kyau a Yammacin Afirka a 2006 Screen Nations Awards UK, yana da girmamawa na kasancewa fim din Najeriya na farko da za a nuna a bikin fina-fukkuna na Cannes.
Ba da daɗewa ba, za a san Jeta don fina-finai kamar ''Inale'' da Mary Slessor .
=== 2012-ya zuwa yanzu ===
Black November ya fara ne a [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] a lokacin Babban Taron a shekarar 2012 kuma an nuna shi a Cibiyar Kennedy da kuma Library of Congress a [[Washington, D.C.|Washington, DC]]. Fim din ya yi wahayi zuwa ga daukar nauyin ƙuduri na jam'iyyun biyu a kan Neja Delta na Najeriya membobin 112th United States Congress, H.CON. RES.121.
Amata yana da nuna shirye-shiryensa ''A cikin Delta'', game da halin da ake ciki na Neja Delta, wanda aka nuna a jami'o'i tara a Amurka ciki har da NYU, Jami'ar George Washington, UCLA da [[Cornell]].
== Hotunan fina-finai ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
{| class="wikitable"
!Shekara
!Taken
!Matsayi
!Bayani
|-
|1996
|''[[Glamour Boys (film)|Yara masu ban sha'awa]]''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|1997
|''Babu Abinci ga Alloli''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|2001
|''Mutanda''
|Darakta, marubuci, furodusa
|a
|-
| rowspan="2" |2002
|''Black Mamba'' (bidiyo)
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|''Hawaye na mace''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
| rowspan="3" |2003
|''Ƙaunar da ba ta da iyaka''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|Love Entangle (bidiyo)
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Kate Henshaw, Segun Arinze
|-
|Hadari Mai Hadari (bidiyo)
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
| rowspan="3" |2004
|''Sarauniya'' (bidiyo)
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Nkiru Sylvanus, Stella Damasus
|-
|''Sarauniya 2'' (bidiyo)
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|Al'amarin Alexa (gajere)
|Darakta, marubuci, ɗan wasan kwaikwayo
|
|-
| rowspan="3" |2005
|''Ruwan Canji''
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Mbong Amata, Stella Damasus
|-
|''Rikicin Ƙarshe''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|''Wasan Ƙarshe''
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Dakore Akande, Rita Dominic, Ini Edo, Enyinna Nwigwe
|-
|2006
|''[[The Amazing Grace|Alheri Mai Kyau]]''
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Mbong Amata, Joke Silva
|-
|2007
|''Wasan Rayuwa''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|2008
|Mary Slessor (jerin talabijin)
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Mbong Amata, Enyinna Nwigwe
|-
|2009
|''Sarauniya Amina''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|2010
|''[[Inale]]''
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Mbong Amata, Caroline Chikezie, Ini Edo
|-
|2012
|''[[Black November|Black Nuwamba]]''
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Mbong Amata, Enyinna Nwigwe
|-
|2013
|''Sarkin Amurka''
|Darakta, marubuci, furodusa
|
|-
|2016
|''Hanyar Feto''
|Darakta, marubuci, furodusa
|mai gabatarwa: Viva Bianca, Akon, Margaret Avery, Zack Amata
|}
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
* Verona International African Film Festival, Mafi Kyawun Fim, ''Black Nuwamba'', 2011
* Verona International African Film Festival, Kyautar Masu sauraro, ''Black Nuwamba'', 2011
* Bikin Fim na Duniya na Monaco, Fim mafi Nishaɗi, ''Inale'', 2011
* Bikin Nollywood na Copenhagen, Fim mafi kyau, ''Black Nuwamba'', 2011
* Bikin Fim na Black na Amurka (ABFF), Darakta Mafi Kyawu (wanda aka zaba), ''Black Nuwamba'', 2011
* Bikin Fim na Baƙar fata na Amurka (ABFF), Hoton Mafi Kyawu (wanda aka zaba), ''Black Nuwamba'', 2011
* Bikin Fim na Black na Amurka (ABFF), Mafi kyawun Fim, ''Black Nuwamba'', 2011
* Kyautar Nishaɗi ta Najeriya, Fim mafi kyau, ''Inale'', 2011
* Kyautar Fim ta Kwalejin Afirka AAMA, Fim mafi kyau na Najeriya (wanda aka zaba), ''Inale'', 2011
* NFVSB Awards Najeriya, Fim mafi kyau, ''Inale'', 2010
* Bikin Fim na Kasa da Kasa na Abuja, Kyautar Masu sauraro, Mary Slessor, 2009
* Bikin Fim na Kasa da Kasa na Abuja, Mafi Kyawun Short, Mary Slessor, 2009
* SIMA AWARDS, Darakta Mafi Kyawu, The Amazing Grace, 2008
* Kyautar Kasashen Fim, Mafi Kyawun Fim na Yammacin Afirka, The Amazing Grace, 2007
* Kyautar Fim ta Najeriya NMA, Darakta Mafi Kyawu (wanda aka zaba), The Amazing Grace, 2007
* Kyautar Fim ta Najeriya NMA, Hoton Mafi Kyawu (wanda aka zaba), The Amazing Grace, 2007
* Kyautar Fim ta Najeriya NMA, Mafi kyawun Cinematography, The Amazing Grace, 2007
* Kyautar Fim ta Kwalejin Afirka AAMA, Darakta Mafi Kyawu (wanda aka zaba), The Amazing Grace, 2006
* Kyautar Fim ta Kwalejin Afirka AAMA, Mafi kyawun Cinematography, The Amazing Grace, 2006
* Kyautar Fim ta Kwalejin Afirka AAMA, Hoton Mafi Kyawu (wanda aka zaba), The Amazing Grace, 2006
* Kyautar Fim ta Kwalejin Afirka AAMA, Mafi Kyawun Fim (wanda aka zaba), The Amazing Grace, 2006
== Rayuwa ta mutum ==
A shekara ta 2001 a wani taro a Calabar ya sadu da [[Mbong Amata]] . <ref>{{Cite web |title=Mbong Amata |url=https://www.imdb.com/name/nm2297741/ |access-date=2017-12-20 |website=IMDb}}</ref> Shekaru biyu bayan haka, lokacin da take da shekaru 18, sun fara soyayya. Sun yi aure a shekara ta 2008 kuma an haifi 'yarsu Veno daga baya a wannan shekarar. A shekara ta 2013 sun rabu kuma a shekara ta 2014 sun sake aure.
Amata a halin yanzu yana cikin haɗin gwiwa tare da Vanessa Teemsma, wanda ya yi aiki a cikin samarwa a fina-finai, gami da Black November . Amata da Teemsma sun yi maraba da ɗa a cikin 2019, mai suna Kessiena Donald Amata, sunan tsakiya ya kasance bayan mahaifin Teemsma.
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
* Category:Fim din da Jeta Amata ta shirya
== Bayanan da aka ambata ==
{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Amata, Jeta}}
== Haɗin waje ==
* [https://www.theguardian.com TheGuardian.com]/film/2012/feb/01/jeta-amata-nollywood-s-gift-to-hollywood" id="mwAWY" rel="mw:ExtLink nofollow">Jeta Amata: Kyautar Nollywood ga Hollywood daga TheGuardian.com
* [http://www.cnn.com/video/data/2.0/video/international/2013/03/22/african-voices-jeta-amata-filmmaker-a.cnn.html Muryoyin Afirka: Jeta Amata-Mai yin fim]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pumttswfqltk0sisknym4ub40v6dljy
Kayode Kasum
0
54143
877124
875813
2026-07-05T12:37:30Z
MUDASSIR MODE BISSALAM
37991
877124
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Kayode Kasum''' (an haife shi a ranar 2 ga Fabrairu 1992) daraktan fina-finai ne kuma [[mai tsara fim|furodusa]] a Najeriya. Yana ɗaya daga cikin daraktocin da suka fi samun riba kuma sukayi fice a Nollywood, inda fina-finansa goma sha biyu suka kasance cikin manyan [[Jerin Finafinan Najeriya da sukafi kawo kudi|fina-finai 100 na Najeriya da suka fi samun riba]] a watan Nuwamba 2025. A shekarar 2024 an nada shi a matsayin daraktan Nollywood na uku mafi girma ta hanyar darajar gida. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web |title=Ranking Top 15 Nollywood film directors by domestic gross value |url=https://theradar.ng/ |access-date=2025-11-04 |website=theradar.ng |language=en}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Kasum a Jihar Legas a ranar 2 ga Fabrairu, 1992. Ya halarci Kwalejin Model ta Jihar Legas, Kankon, [[Badagry]], don karatunsa na sakandare sannan daga baya ya ci gaba zuwa [[Kwalejin Fasaha ta Yaba]] . <ref>{{Cite web |last=kunleben |date=2021-03-20 |title=Kayode Kasum Biography: Age, Movies, Net Worth & Photos |url=https://www.360dopes.com/kayode-kasum-biography-age-movies-net-worth-photos/ |access-date=2025-04-23 |website=360dopes |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kayode Kasum - Nollywire |url=https://nollywire.com/names/kayode-kasum/ |access-date=2025-04-23 |language=en-GB}}</ref>
== Sana'a ==
Kasum ya fara aikinsa a harkar fim a matsayin mai tsara zane-zane a [[Wale Adenuga Production|Wale Adenuga Productions]] . Ya kuma yi aiki a matsayin furodusa a wani kamfanin talla. Fim ɗinsa na farko, ''Dognapped'', an fitar da shi a shekarar 2017. <ref>{{Cite web |last=Tolu |date=2017-01-21 |title=The Film Blog: We are curious about Kayode Kasum's 'Dognapped' » YNaija |url=https://ynaija.com/film-blog-curious-kayode-kasums-dognapped/ |access-date=2024-01-28 |website=YNaija |language=en-GB}}</ref> Duk da haka, ya sami karbuwa saboda fim ɗinsa na farko, ''[[Oga Bolaji|Dognapped]]'', wanda aka fitar a shekarar 2018, kuma ya yi wasu shirye-shiryen Nollywood, ciki har da ''[[Sugar Rush (fim)|Sugar Rush]]'' da [[Toyin Abraham]] 's ''[[Fate of Alakada]]'' ''.'' Kasum ya ba da umarni sama da mintuna 10,860 na shirin telenovela na [[M-Net]] 's ''Unbroken'' da ''[[Riona]]'' . <ref>{{Cite web |title=Versatile Nollywood actor "Aaron Sunday" Stars on Mnet's New Telenovela "Unbroken". {{!}} DatJoblessBoi |url=https://datjoblessboi.com/versatile-nollywood-actor-aaron-sunday-stars-on-mnets-new-telenovela-unbroken/ |access-date=2024-01-28 |website=datjoblessboi.com}}</ref> Shahararrun fina-finansa a matsayin darakta sun haɗa da ''[[Sugar Rush (fim)|Sugar Rush]]'' (2019), ''[[This Lady Called Life]]'' (2020), ''[[kambili: The Whole 30 Yards|Kambili: The Whole 30 Yards]]'' (2020), ''[[Quam's Money|Quams Money]]'', ''[[Castle and Castle]]'' Season 2, ''[[Soole]]'' (2021), da kuma fim ɗinsa na farko mai ban tsoro a fannin tunani, [[Ile Owo|''Ile Owo (House of Money)'']] (2022). Shi ne kuma [[Jerin Finafinan Najeriya da suka fi kawo kudi|daraktan fina-finai na huɗu mafi samun kuɗi a Najeriya]], inda kuɗin shigarsa ya wuce ₦767 miliyan.
An zaɓe shi don kyautar The Future Awards Africa 2019 don yin fina-finai kuma an saka shi cikin manyan daraktocin fina-finai na Nollywood na 2020. A shekarar 2023, an karrama shi da bayar da umarni ''[[Wani abu Kamar Zinariya|Something Like Gold]]'', [[Áfáméfúnà: Labarin Nwa Boi|''Afamefuna'']] da [[Far From Home (TV series)(TV series)|''Far From Home'']] .
== Fim ɗin fim ==
* ''An yi wa Jarabawa'' (2017)
* ''[[This Lady Called Life|Wannan Matar da ake kira Rai]]'' (2020)
* ''[[Oga Bolaji]]'' (2018)
* ''[[kambili: The Whole 30 Yards|Kambili: Duk Yards 30]]'' (2020)
* ''[[Quam's Money|Kuɗin Quams]]'' (2020)
* ''[[Sugar Rush (fim)|Ruwan Sugar]]'' (2019)
* ''[[Fate of Alakada|Kaddarar Alakada]]'' (2020)
* ''[[The Therapist|Mai ilimin hanyoyin kwantar da hankali]]'' (2021)
* ''[[Ponzi]]'' (2021)
* ''Soyayya Rawaya Ce'' (2020)
* ''Fuska Mai Daɗi'' (2020)
* ''Kashe Jade''
* ''Matakai''
* ''Ba a karya ba'' (2019-2020)
* ''[[Dwindle (fim)|Dwindle]]'' (2021)
* ''[[Soole]]'' (2021)
* [[Wani abu Kamar Zinariya|''Wani Abu Kamar Zinare'']] (2023)
* ''[[Áfáméfúnà: Labarin Nwa Boi|Labarin An Nwa Boi]]'' (2023)
* [[Far From Home (TV series)(TV series)|''Nesa da Gida'']] <ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=2022-11-08 |title=RMD, Funke Akindele Bello, Mike Afolarin & Genoveva Umeh star in Netflix's Young Adult Series "Far From Home" {{!}} Exclusive Photos + Teaser |url=https://www.bellanaija.com/2022/11/netflix-nigerian-young-adult-show-far-from-home/ |access-date=2024-01-28 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref> (2022)
* [[One Too Many (fim na 2022)|''Ɗaya Ya Yi Da Yawa'']] (2022)
* ''Egun'' (2023) <ref>{{Cite web |title=Dark Secrets and Dire Consequences: “Egun” Set to Grace the Big Screen |url=https://thenollywoodreporter.com/film/dark-secrets-and-dire-consequences-egun-set-to-grace-the-big-screen/ |access-date=2025-02-17 |website=Nollywood Reporter |language=en}}</ref>
* ''Gonar Jarirai'' (2025)
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Marubutan Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
mg8erh4kq9i0md4bh8vefybbs212esx
Hassan Giggs
0
54956
877377
546501
2026-07-05T18:38:30Z
Zainab Aisar
45233
877377
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Bayajidda
* duniyar sama
* Faccala
* gudun gara
* Jihadi
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
37amtvm77q90wj888ckoye99dkaaktl
877378
877377
2026-07-05T18:39:25Z
Zainab Aisar
45233
877378
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Bayajidda
* duniyar_sama
* Faccala
* gudun gara
* Jihadi
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
btjrls5n7syjgmfmem7ap682sfb19bo
877379
877378
2026-07-05T18:39:45Z
Zainab Aisar
45233
877379
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Bayajidda
* duniyar_sama
* Faccala
* gudun_gara
* Jihadi
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
0blwusdca69l8blv0z86xpon1b3cbcs
877380
877379
2026-07-05T18:40:04Z
Zainab Aisar
45233
877380
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Bayajidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jihadi
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
0dpwylxdlk60uv8hlgsrg0q4bgmkepq
877382
877380
2026-07-05T18:40:32Z
Zainab Aisar
45233
877382
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jihadi
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
7h8dun8itvv49ahx0zot1trog87kw3n
877383
877382
2026-07-05T18:41:00Z
Zainab Aisar
45233
877383
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
tpaiian65deovt00ccbx7c9firyulkp
877384
877383
2026-07-05T18:41:21Z
Zainab Aisar
45233
877384
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
ch3csccihzeejdf5imgd2evh13dftlu
877385
877384
2026-07-05T18:41:41Z
Zainab Aisar
45233
877385
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
6oubpu1p24d99c6fkttntx29efnim8v
877388
877385
2026-07-05T18:42:16Z
Zainab Aisar
45233
877388
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan kwaikwayo]]
4557quztd9s6nttqhk52xnkr5u59wrz
877389
877388
2026-07-05T18:42:44Z
Zainab Aisar
45233
877389
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan_kwaikwayo]]
mpl9hmb8yzt67l0vp8tuxhwgsclibu1
877391
877389
2026-07-05T18:43:08Z
Zainab Aisar
45233
877391
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan wasan_kwaikwayo]]
df3zy442endl7198saydzwowxt94d72
877393
877391
2026-07-05T18:43:32Z
Zainab Aisar
45233
877393
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitaccen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
pu4lmjdxb4e8922499ebdltqv171zom
877394
877393
2026-07-05T18:44:02Z
Zainab Aisar
45233
877394
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ogc6xqwg7r33zydlu98j8fnwp9guxom
877395
877394
2026-07-05T18:44:22Z
Zainab Aisar
45233
877395
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin Sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
6bnj27pm6dqkyde5eo22ojvsc3nqszx
877396
877395
2026-07-05T18:44:51Z
Zainab Aisar
45233
877396
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasance [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
5gichjnhe7x27l0i0yv9dxodw42sfqv
877398
877396
2026-07-05T18:45:15Z
Zainab Aisar
45233
877398
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darakta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
k5xmfnu9kvb1w60q3a84zxx8g2c2111
877400
877398
2026-07-05T18:45:46Z
Zainab Aisar
45233
877400
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]] ne a masana antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
6pp89wmrgz5q8r96c9ip4ddu3l01n7v
877402
877400
2026-07-05T18:46:07Z
Zainab Aisar
45233
877402
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
8cp3h8dgzimx47t2krwejg6s65j1f6b
877403
877402
2026-07-05T18:46:24Z
Zainab Aisar
45233
877403
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
c005ywm0hn2v4cwcssatifroxgzqi81
877405
877403
2026-07-05T18:46:44Z
Zainab Aisar
45233
877405
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
pw1hs01k82e7ytbuz7ss2xokszccj25
877406
877405
2026-07-05T18:47:39Z
Zainab Aisar
45233
877406
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wato kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
guj31no17xr6s7qvo109lvz2yew0lhs
877407
877406
2026-07-05T18:48:11Z
Zainab Aisar
45233
877407
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana daraktin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
3qwtwf4nxcistur1mt6drrlcrsn4h1d
877410
877407
2026-07-05T18:51:16Z
Zainab Aisar
45233
877410
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
lgyc0mk54hy708qfjf2bdj951spspda
877412
877410
2026-07-05T18:51:53Z
Zainab Aisar
45233
877412
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana daraktin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
6w842egg1m782kbfg0syu0hdjwunoeg
877413
877412
2026-07-05T18:52:25Z
Zainab Aisar
45233
877413
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin daraktin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
26ub5d44i3ziyt1saal4b6767hp2yzf
877414
877413
2026-07-05T18:52:56Z
Zainab Aisar
45233
877414
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina finai. Yayi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
e125yt4uyce2l87j1xzgeoxv9kb0fxp
877415
877414
2026-07-05T18:53:22Z
Zainab Aisar
45233
877415
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina finai. Ya yi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ee7v4a9sl630b1shimthr1k6kd3jb89
877416
877415
2026-07-05T18:53:45Z
Zainab Aisar
45233
877416
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
e5pg9bwssxclpwyowegkryc07ezynqd
877417
877416
2026-07-05T18:54:38Z
Zainab Aisar
45233
877417
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
fzrec4puzm0jvmpi72unsvt1zkvb9e2
877418
877417
2026-07-05T18:55:13Z
Zainab Aisar
45233
877418
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Yana darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
kwfv7xosmlv02voz0om70g1x8w3te86
877419
877418
2026-07-05T18:55:53Z
Zainab Aisar
45233
877419
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kanniwud ya Dade Ya na darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
qs2uq9d5f0fe6y7f8qpidbh0gkks6p6
877420
877419
2026-07-05T18:56:29Z
Zainab Aisar
45233
877420
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
0dnume92f14mon3usch18xd1yt638wy
877421
877420
2026-07-05T18:57:00Z
Zainab Aisar
45233
877421
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina'finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
mjfu2fk8iqecmwowz3u88950bnx94ct
877422
877421
2026-07-05T18:57:43Z
Zainab Aisar
45233
877422
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
4lnls1s3paievfa80rhord4oaj7bvgk
877424
877422
2026-07-05T18:58:55Z
Zainab Aisar
45233
877424
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
9ny8bf8jtj9h7o79vk43hhmky35adrq
877425
877424
2026-07-05T18:59:26Z
Zainab Aisar
45233
877425
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
f3at32oswu081na81l518darkirh30v
877426
877425
2026-07-05T19:00:03Z
Zainab Aisar
45233
877426
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
pakn16odazz3ksy9q54311ylas966fx
877427
877426
2026-07-05T19:00:33Z
Zainab Aisar
45233
877427
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
i8supunh70ysmfudoxaeqosuevkbt62
877429
877427
2026-07-05T19:02:51Z
Zainab Aisar
45233
877429
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
sulbrobrp8vzl6yw1v3bq8096rkwgow
877431
877429
2026-07-05T19:03:20Z
Zainab Aisar
45233
877431
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodusin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ctzads4q1ia4qjetpbz22didnbsijm4
877433
877431
2026-07-05T19:03:50Z
Zainab Aisar
45233
877433
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi daraktin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
nb4u2mouwnw9qxftgn6shsw06ewqkg8
877434
877433
2026-07-05T19:04:10Z
Zainab Aisar
45233
877434
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi darak_tin fina finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
rhambcmldlmbv5tfk7i2znk0bmkgc58
877435
877434
2026-07-05T19:04:30Z
Zainab Aisar
45233
877435
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi darak_tin fina_finai fitattu a masana antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ay6sx8gdmlexl456pfox1lgl9o5xa9j
877437
877435
2026-07-05T19:05:00Z
Zainab Aisar
45233
877437
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Yayi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
gg0rlo31x7towgvg0plshef027zlx7x
877438
877437
2026-07-05T19:05:30Z
Zainab Aisar
45233
877438
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana'antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
0s0bbtrm09g7mx45ighzduisu4ds6i6
877439
877438
2026-07-05T19:06:39Z
Zainab Aisar
45233
877439
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasance [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
306bvu9r8f9y18li3snkeb0bbs91ll6
877440
877439
2026-07-05T19:07:10Z
Zainab Aisar
45233
877440
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ge7p2g7j3b078rh7ydaw21wo30ckdik
877441
877440
2026-07-05T19:07:44Z
Zainab Aisar
45233
877441
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi daraktin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ss5btvln2sc2a1jhxkr2qbejwdlrvr8
877442
877441
2026-07-05T19:08:09Z
Zainab Aisar
45233
877442
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
lna4ubxg6tsk6resa77fqcl1nh6bkqe
877443
877442
2026-07-05T19:09:05Z
Zainab Aisar
45233
877443
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai_suna Muhibbat Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
h2f9i6lb8177f7f2egca0mk4qt2orvv
877444
877443
2026-07-05T19:09:34Z
Zainab Aisar
45233
877444
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
co2atq37vkpyienlfpti4fczewozhju
877446
877444
2026-07-05T19:10:13Z
Zainab Aisar
45233
877446
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitattu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
6k63yxuyntf8il808d5fkis1l74fkf7
877448
877446
2026-07-05T19:10:44Z
Zainab Aisar
45233
877448
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar [[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
mcp5lagjhmoce27zzw63jlzi0ylahe4
877449
877448
2026-07-05T19:12:16Z
Zainab Aisar
45233
877449
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabilar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
17idz0ki1ag2t44mmp8al3jh6kl04iy
877450
877449
2026-07-05T19:13:15Z
Zainab Aisar
45233
877450
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Yana gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
tedrto3tag6bvr8i8el2v24c7b6eky7
877451
877450
2026-07-05T19:13:43Z
Zainab Aisar
45233
877451
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
gn256lditznh6onqwg1cassfiv6afnz
877453
877451
2026-07-05T19:15:03Z
Zainab Aisar
45233
877453
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan tsawon_shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
f8m4fp39s11te5aet67ch7r9fju05u1
877454
877453
2026-07-05T19:15:31Z
Zainab Aisar
45233
877454
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan_tsawon_shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
7nn48g8773xxeurpkk0i2zylwv7vbj2
877455
877454
2026-07-05T19:15:52Z
Zainab Aisar
45233
877455
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan_tsawon_shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren_shekaru goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
5on3lmr3qybnyou54hfzpvehp9sxl0s
877456
877455
2026-07-05T19:16:10Z
Zainab Aisar
45233
877456
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan_tsawon_shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi auren_shekaru_goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
ot05teim9txy10l8n7l8pfkcq8hnhzc
877457
877456
2026-07-05T19:16:35Z
Zainab Aisar
45233
877457
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan_tsawon_shekaru 23 , ya far da furodu_sin daga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi_auren_shekaru_goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
e9j1griuyhu1cy4lr8bswf9k5uir37w
877458
877457
2026-07-05T19:16:59Z
Zainab Aisar
45233
877458
wikitext
text/x-wiki
'''Hassan_giggs''' y kasan_ce [[darakta]] ne a masana_antar fim ta Hausa wato [[Kannywood]] ya Dade a masana <ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref>antar Yana darak_tin fina_finai. Ya yi darak_tin fina_finai da dama a masana_antar sannan fitattun fina finai.<ref>{{Cite web |title=Kwafin_ajiya |url=https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |access-date=2023-07-30 |archive-date=2023-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730143217/https://saharanewswatch.org.ng/meet-hassan-giggs-and-muhibbat-abdussalam-who-are-directors-in-kannywood/ |url-status=dead }}</ref>
== Takaitac_cen Tarihin_sa ==
Hassan ya kasan_ce [[darak_ta]]_ne_ a masana_antar_fim ta_Hausa wa to kaniwud ya Dade Ya na darak_tin fina_finai kafin darak_tin Ya na gyara hotuna a masana_antar ya fara da Karamin Abu har takai yanzun Yana babban_matsayi a masana_antar fim. Hassan ya fara da editing picture a shekarar 1994, shekara uku da farawa ya zama photographer. Ya shiga makarantar_fina_finai inda ya karo sani akan harkan. Ya fara harkan_tsawon_shekaru 23 , ya far da furodu_sin da ga Nan ya zama darakta. Daraktan yayi aure inda ya auri jarumar_fim yar ƙabi_lar_[[Yoruba]] mai_suna Muhibbat_Abdussalam inda suka hayayyafa da Yara hudu sunyi_auren_shekaru_goma Sha_biyar.<ref>https://fimmagazine.com/cewar-hassan-giggs-ba-ni-da-abar-so-kamar-muhibbat/</ref> Ya yi darak_tin fina_finai fitat_tu a masana_antar. Fin finan sa.
* Hindu
* Baya_jidda
* duniyar_sama
* Fac_cala
* gudun_gara
* Jiha_di
==Mana_zarta==
{{Ref_list}}
[[Category:Rayayyun_mutane]]
[[Category:Hausawa]]
[[Category:Yan_wasan_kwaikwayo]]
[[Category:Maza yan_wasan_kwaikwayo]]
kriqwdn8kelvrey2gyqshkj364i3gtv
Alexander Schlager
0
56858
877518
428734
2026-07-05T23:35:23Z
Mai Jiddah muhammad
44560
Baban gyaran
877518
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexander Schlager''' (an haife shi ranar 1 ga Fabrairun 1996) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Austriya wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bundesliga ta Red Bull Salzburg da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Ostiraliya. {{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1996]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
Alexander Schlager ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Austria, wanda aka fi sani da taka leda a matsayin mai tsaron gida (goalkeeper). An haife shi ranar 1 ga Fabrairu, 1996, a birnin Salzburg. A halin yanzu yana bugawa ƙungiyar FC Red Bull Salzburg da kuma tawagar ƙwallon ƙafar ƙasar Austria national football team.
Tarihinsa
Alexander Schlager ya fara buga ƙwallo tun yana ƙarami a makarantar horar da matasa ta Red Bull Salzburg. Daga baya ya yi zaman aro a ƙungiyoyi daban-daban domin samun ƙwarewa kafin ya zama cikakken ɗan wasa.
Ayyukan ƙungiyoyi
Ya taka leda a ƙungiyoyi kamar:
SV Grödig (aro)
Floridsdorfer AC (aro)
LASK (2017–2023)
FC Red Bull Salzburg (2023 zuwa yanzu)
A lokacin da yake LASK, ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a gasar Austria, abin da ya sa Red Bull Salzburg ta dawo ta saye shi a shekarar 2023.
A tawagar ƙasa
Schlager ya fara bugawa babbar tawagar Austria wasa a shekarar 2019. Ya wakilci ƙasarsa a wasannin neman gurbin UEFA European Championship da sauran manyan gasa. Haka kuma ya kasance cikin jerin 'yan wasan Austria a Euro 2021, sai dai raunin gwiwa ya hana shi buga Euro 2024.
Salon wasansa
An san Alexander Schlager da:
Saurin cafke ƙwallaye masu wahala.
Ƙwarewa wajen dakile bugun fenariti.
Kyakkyawan amfani da ƙafa wajen fara kai hari daga baya.
Jagoranci da kwantar da hankalin masu tsaron baya.
Bayanai na sirri
Suna: Alexander Schlager
Ranar haihuwa: 1 Fabrairu 1996
Wurin haihuwa: Salzburg
Ƙasa: Austria
Tsawo: kusan mita 1.84
Matsayi: Mai tsaron gida (Goalkeeper)
Lambar riga: 24 a Red Bull Salzburg.
Nasarori
Duk da cewa bai yi fice wajen cin kofuna da yawa ba kamar wasu fitattun masu tsaron gida na Turai, ya taimaka wa Red Bull Salzburg a gasar Austria kuma ya buga wasanni a UEFA Champions League, inda ya yi fice da ceton ƙwallaye masu wahala.
snv03jpp3sdwwei2natcorvxuuewzw6
Jerin gajerun hanyoyin da suka shafi sauyin yanayi
0
58889
877535
679643
2026-07-06T03:43:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877535
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Stamp of Afghanistan - 1884 - Colnect 425225 - Cut Square 28 mm year 1298.jpeg|thumb|hton tambari mai lambobkn sauki]]
Wannan jerin taƙaitattu '''ne da ke da alaƙa da sanadin canjin yanayi''', daidaitawa da [[Rage canjin yanayi|ragewa.]]<ref>https://amp-dw-com.cdn.ampproject.org/v/s/amp.dw.com/ha/2010-zuwa-2019-shekarun-zafi-a-duniya/a-51513996?amp_gsa=1&_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM%3D#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17538603113033&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&share=https%3A%2F%2Famp.dw.com%2Fha%2F2010-zuwa-2019-shekarun-zafi-a-duniya%2Fa-51513996%23amp_tf%3DFrom%2520%25251%2524s%26aoh%3D17538603113033%26referrer%3Dhttps%253A%252F%252Fwww.google.com</ref>
== A ==
* ADP - Ƙungiyar Ayyuka ta Ad Hoc akan Dandalin Durban don Ƙarfafa Ayyuka
* AGN - [https://africangroupofnegotiators.org/ Rukunin Masu Tattaunawa na Afirka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230611160216/https://africangroupofnegotiators.org/ |date=2023-06-11 }}
* APA - Ƙungiyar Ayyuka ta Ad Hoc akan Yarjejeniyar Paris <ref>Climate Dictionary, [https://www.climatedictionary.com/apa-ad-hoc-working-group-on-the-paris-agreement/ Ad Hoc Working Group on the Paris Agreement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320180606/https://www.climatedictionary.com/apa-ad-hoc-working-group-on-the-paris-agreement/ |date=2023-03-20 }}</ref>
* APP - Haɗin kai na Asiya-Pacific akan Ci gaban Tsabta da Yanayi
* AR4 - Rahoton Kima na Hudu na IPCC (2007)
* AR5 - Rahoton Kima na Biyar na IPCC (2014)
* AR5 SYR - Rahoton Haɗin Kan AR5<ref>IPCC, [https://www.ipcc.ch/report/ar5/syr/ AR5 Synthesis Report: Climate Change 2014]</ref>
* AR6 - Rahoton Kima na Shida na IPCC (an buga shi a ranar 9 ga Agusta 2021)
* AWG-KP - Ƙungiya mai aiki na Ad Hoc akan ƙarin ƙaddamarwa don Ƙungiyoyin Annex I a ƙarƙashin Yarjejeniyar Kyoto
* AWG-LCA - Ƙungiyar Aiki na Ad Hoc akan Ayyukan Haɗin kai na Dogon lokaci
* AYCC - Ƙungiyar Matasan Yanayi na Australiya
== B ==
* BAP - Shirin Ayyukan Bali
== Nassoshi. ==
* C&C - Contraction & Convergence, a global CO<nowiki><sub id="mwKw">2</sub></nowiki> emissions management model promoted by the Global Commons Institute
* CAIT - The World Resources Institute's Climate Data Explorer archive
* CAPP - Climate Action Pacific Partnership
** CAPP II - Climate Action Pacific Partnership (CAPP) Conference II – 2018.
** CAPP III - Third meeting of the Climate Action Pacific Partnership Conference (29-30 April 2019).
* CCA - Climate Change Agreement (UK)
* CCAFS - Climate Change, Agriculture and Food Security Research Program.
* CCAF - Climate Change Action Fund (Australia)
* CCC - Committee on Climate Change (UK)
* CCCEP - Centre for Climate Change Economics and Policy
* CCCR - Canada's Changing Climate Report
* CCCS - Centre for Climate Change Studies, University of Dar es Salaam
* CCF - The Scottish Government's [https://www.keepscotlandbeautiful.org/sustainability-climate-change/climate-challenge-fund/ Climate Challenge Fund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130012356/https://www.keepscotlandbeautiful.org/sustainability-climate-change/climate-challenge-fund |date=2020-11-30 }}
* CCIA - [https://www.climatechangeinaustralia.gov.au/en/climate-projections/about/in-ccia/ Climate Change in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303180614/https://climatechangeinaustralia.gov.au/en/climate-projections/about/in-ccia/ |date=2021-03-03 }}
* CC:iNet - Climate Change Information Network
* CCL - Climate Change Levy (UK)
* CCl<sub>2</sub>F<sub>2</sub> - Dichlorodifluoromethane (greenhouse gas)
* CCLS - [https://climateseries.com/ Cambridge Climate Lecture Series]
* CCRA - Climate Change Risk Assessment {{Efn|Under the 2008 Climate Change Act the UK Government must publish a UK-wide Climate Change Risk Assessment (CCRA) every five years.<ref>Climate Change Committee (2017), [https://www.theccc.org.uk/uk-climate-change-risk-assessment-2017/introduction-to-the-ccra/ Introduction to the CCRA], accessed 11 November 2022</ref>}}
* CCS - Carbon Capture and Storage
* CCUS - Carbon capture, utilization, and sequestration
* CDM - Clean Development Mechanism
* CDP - Organisation formerly known as the Carbon Disclosure Project
* CDR - Carbon dioxide removal
* CER - Certified Emission Reduction
* CFC - Chlorofluorocarbon
* CFRF - [https://www.fca.org.uk/transparency/climate-financial-risk-forum Climate Financial Risk Forum] (UK)
* CF<sub>4</sub> - Carbon tetrafluoride or tetrafluoromethane (greenhouse gas)
* CGE - Consultative Group of Experts
* CHClF<sub>2</sub> - Chlorodifluoromethane (greenhouse gas)
* CH<sub>4</sub> - Methane
* CINC - Interdepartmental Committee of Climate Negotiators
* CLP - Carbon Literacy Project
* CMA - Meeting of the Parties to the [[Yarjejeniyar Paris|Paris Agreement]]
** CMA1 - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2016|First meeting of the Parties to the Paris Agreement]] (7-18 November 2016)
*** CMA1.2 - The second part of the first session of the Conference of the meeting of the Parties to the Paris Agreement (6-17 November 2017)
*** CMA1.3 - The third part of the first session of the Conference of the meeting of the Parties to the Paris Agreement (2-14 December 2018)
** CMA2 - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2019|Second meeting of the Parties to the Paris Agreement]] (2–13 December 2019)
** CMA3 - Third meeting of the Parties to the Paris Agreement (postponed to 1–12 December 2021)
* CMIP - Coupled Model Intercomparison Project
** CMIP5 - Coupled Model Intercomparison Project, Phase 5
* CMP - Conference of the Parties Serving as the Meeting of Parties to the Kyoto Protocol
** CMP9 - 9th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol (11-23 November 2013)
** CMP10 - 10th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol (1-12 December 2014)
** CMP11 - 11th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol (30 November-12 December 2015)
** CMP12 - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2016|12th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol]] (7-18 November 2016)
** CMP13 - 13th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol (6-17 November 2017)
** CMP14 - 14th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol (2-15 December 2018)
** CMP15 - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2019|15th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol]] (2–13 December 2019)
** CMP16 - 16th meeting of the Parties to the Kyoto Protocol (postponed to 1–12 December 2021)
* CNZ - Carbon Net Zero
* CO<sub>2</sub> - Carbon dioxide
* CO<sub>2</sub>-e - [[Matsakaicin dumamar yanayi|Carbon dioxide equivalent]], also CO<sub>2</sub>-eq
* CoM - Covenant of Mayors for Climate and Energy (Europe)
* COP - Conference of the Parties [to the UNFCCC]
** COP1 - First UNFCCC Conference of the Parties (28 March to 7 April 1995)
** COP2 - Second UNFCCC Conference of the Parties (8-18 July 1996)
** COP3 - Third UNFCCC Conference of the Parties (1-10 December 1997)
** COP4 - Fourth UNFCCC Conference of the Parties (2-14 November 1998)
** COP5 - Fifth UNFCCC Conference of the Parties (25 October to 5 November 1999)
** COP6 - Sixth UNFCCC Conference of the Parties (13–25 November 2000)
** COP6-bis - Resumed Session of COP6 (16-27 July 2001)
** COP7 - [[Taron sauyin yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2001|Seventh UNFCCC Conference of the Parties]] (29 October - 10 November 2001)
** COP8 - Eighth UNFCCC Conference of the Parties (23 October - 1 November 2002)
** COP9 - Ninth UNFCCC Conference of the Parties (1-12 December 2003)
** COP10 - Tenth UNFCCC Conference of the Parties (6-14 December 2004)
** COP11 - Eleventh UNFCCC Conference of the Parties (28 November - 9 December 2005)
** COP12 - Twelfth UNFCCC Conference of the Parties (6-17 November 2006)
** COP13 - 13th UNFCCC Conference of the Parties (3-15 December 2007)
** COP14 - 14th UNFCCC Conference of the Parties (1-12 December 2008)
** COP15 - 15th UNFCCC Conference of the Parties (7-18 December 2009)
** COP16 - 16th UNFCCC Conference of the Parties (29 November - 10 December 2010)
** COP17 - 17th UNFCCC Conference of the Parties (28 November - 11 December 2011)
** COP18 - 18th UNFCCC Conference of the Parties (26 November - 6 December 2012)
** COP19 - 19th UNFCCC Conference of the Parties (11-23 November 2013)
** COP20 - 20th UNFCCC Conference of the Parties (1-12 December 2014)
** COP21 - 21st UNFCCC Conference of the Parties (30 November-12 December 2015)
** [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2016|COP22]] - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2016|22nd UNFCCC Conference of the Parties]] (7-18 November 2016)
** COP23 - 23rd UNFCCC Conference of the Parties (6-17 November 2017)
** COP24 - 24th UNFCCC Conference of the Parties (2-15 December 2018)
** [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2019|COP25]] - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2019|25th UNFCCC Conference of the Parties]] (2-13 December 2019)
** COP26 - 26th UNFCCC Conference of the Parties (1-12 November 2021)
** COP27 - 27th UNFCCC Conference of the Parties (6-18 November 2022)
** COP28 - 28th UNFCCC Conference of the Parties, scheduled for November 2023 in the United Arab Emirates <ref>[[Time Out Dubai]], [https://www.timeoutdubai.com/news/cop-28-uae-to-take-place-at-expo-city-dubai COP 28 climate change event to take place at Expo City Dubai], published 23 June 2022, accessed 29 October 2022</ref>
** COP29 - 29th UNFCCC Conference of the Parties, 2024, proposed venue is Australia <ref>The Australia Institute, [https://australiainstitute.org.au/report/cop29-in-australia/ COP29 in Australia], published 6 May 2022, accessed 29 October 2022</ref>
** COP30 - anticipated 2025 UNFCCC Conference of the Parties,<ref name="etc">UN Climate Change Conference UK 2021, [https://ukcop26.org/focus-of-energy-transition-council-etc/ Focus of Energy Transition Council (ETC)], published 4 November 2021, accessed 29 October 2022</ref> to take place in [[Belém]], Brazil.<ref>Reuters, [https://www.reuters.com/world/americas/brazil-says-un-confirmed-amazonian-city-belem-cop30-host-2023-05-26/ Brazil says UN confirmed Amazonian city of Belem as COP30 host], published 26 May 2023, accessed 8 August 2023</ref>
* CORSIA - Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation
* CPA - Carbon Pricing Act (Singapore)
* CPRS - Carbon Pollution Reduction Scheme (Australia)
* CRC - CRC Energy Efficiency Scheme, formerly Carbon Reduction Commitment (UK)
* CREWS - Climate Risk and Early Warning Systems <ref>[[Ministry for Europe and Foreign Affairs (France)|Ministry for Europe and Foreign Affairs]] (France), [https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/climate-and-environment/crews-climate-risk-and-early-warning-systems/ Climate Risk and Early Warning Systems], accessed 9 August 2020</ref>
* CRU - Climatic Research Unit at the University of East Anglia
* CRU TS - Climatic Research Unit Time Series datasets <ref>University of East Anglia, [https://crudata.uea.ac.uk/cru/data/hrg/ High-resolution gridded datasets (and derived products)], accessed 20 May 2020</ref>
* CSA - [https://csa.guide/ Climate-Smart Agriculture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230722102601/https://csa.guide/ |date=2023-07-22 }}
* CVF - Climate Vulnerable Forum
== D ==
* DECC - Sashen Makamashi da Canjin Yanayi (Birtaniya), yanzu Sashen Kasuwanci, Makamashi da Dabarun Masana'antu
== E ==
* ECI - Cibiyar Canjin Muhalli a [[Jami'ar Oxford]]
* ETC - Majalisar Canjin Makamashi <ref name="etc"/>
* ETS - Tsarin Kasuwancin Fitarwa
* ETSWAP - Tsarin Kasuwancin Kasuwancin Kayan Aiki Aiki Aiki wanda Hukumar Kula da Muhalli ta Burtaniya ke gudanarwa.
== F ==
* FAR - Rahoton Ƙimar Farko na IPCC (1990)
* F-gas - Fluorinated gas
* FICER - [https://keith.seas.harvard.edu/FICER Asusun don Ƙirƙirar Yanayi da Binciken Makamashi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230611160219/https://keith.seas.harvard.edu/FICER |date=2023-06-11 }}
* FOLU - gandun daji da sauran amfanin ƙasa
* FFF - Juma'a don Gaba
== G ==
* GCF - Asusun Yanayi na Green
* GCoM - Yarjejeniyar Duniya na Magajin Gari don Yanayi da Makamashi <ref name="GCoM">European Commission, [https://ec.europa.eu/jrc/en/energy-efficiency/urban-areas/covenant-mayors Covenant of Mayors], EU Science Hub, published 8 July 2019, accessed 10 October 2020</ref>
* GHG - Gas na Gas
* GtC - Gigaton na carbon
* GWP - [[Matsakaicin dumamar yanayi|yuwuwar dumamar yanayi]]
== H ==
* HadCM3 - Samfurin Haɗaɗɗen Cibiyar Hadley, sigar 3
* HadGEM - Samfurin Muhalli na Duniya na Cibiyar Hadley
** HadGEM1 -
* HCFC - Hydrochlorofluorocarbon
* HFC - Hydrofluorocarbon
== I ==
* ICLEI - Majalisar Duniya don Ƙaddamar da Muhalli na gida
* IKI - Ƙaddamar yanayi na Ƙasashen Duniya ( German </link> ), <ref>Bundesumweltministerium, [https://www.bmuv.de/pressemitteilung/internationales-foerderprogramm-fuer-ngos-iki-medium-grants-startet-vierten-ideenwettbewerb-fuer-projekte-in-entwicklungslaendern Internationales Förderprogramm für NGOs: IKI Medium Grants startet vierten Ideenwettbewerb für Projekte in Entwicklungsländern], published 6 April 2023, accessed 10 August 2023</ref> wani shiri na Gwamnatin Tarayyar Jamus <ref>United Nations, [https://forest-finance.un.org/content/international-climate-initiative International Climate Initiative]{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, published 10 March 2021, accessed 10 August 2023</ref>
* IPCC - [[Kungiyar gwamnatoci a kan Canjin Yanayi|Kwamitin Tsakanin gwamnatoci kan Canjin Yanayi]]
** IPCC-50 - Taron IPCC na 50 (2019)
* [https://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/ IPCC-NGGIP] - Shirye-shiryen Kayayyakin Kayayyakin Gas Gas na IPCC
* [https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/store/en/PUB100271.pdf TS EN ISO 1406x Series] - Matsayin ISO don rage canjin yanayi
* [https://www.iso.org/standard/68507.html TS EN ISO 14090: 2019] Matsayin TS ISO don daidaitawa ga canjin yanayi - Ka'idoji, buƙatu da jagororin
* [https://www.iso.org/standard/68508.html TS EN ISO 14091] Daidaitawa ga canjin yanayi - Sharuɗɗa game da rauni, tasiri da ƙimar haɗari
* [https://www.iso.org/standard/68509.html TS EN ISO 14092] Daidaitawa ga canjin yanayi - Bukatu da jagora kan shirye-shiryen daidaitawa ga ƙananan hukumomi da al'ummomi
== J ==
* JI - Yin Haɗin gwiwa
* KLD - Ma'aikatar Yanayi da Muhalli ( ''Klima- og miljødepartementet'' ), Norway <ref>[https://www.regjeringen.no/no/dep/kld/id668/ Klima- og miljødepartementet]</ref>
== L ==
* LCDI - Ƙananan Ci gaban Carbon Indonesiya <ref>Pangestu, M., [https://www.thejakartapost.com/academia/2018/09/24/insight-new-development-pathway-for-indonesia.html Insight: New development pathway for Indonesia], [[Jakarta Post]], 24 September 2018, accessed 23 July 2020</ref>
* LDCF - Asusun Ƙasashe Mafi Ƙarfafa <ref name="LDCF">United Nations, [https://www.un.org/ldcportal/least-developed-countries-fund-ldcf/ Least Developed Countries Fund], LDC Portal, accessed 22 July 2020</ref>
* LECBP - Shirye-shiryen Gina Ƙarfin Ƙarfin Ƙarfafawa <ref>UNDP (2011), [https://www.adaptation-undp.org/partners/low-emission-capacity-building-programme-lecbp Low Emission Capacity Building Programme]</ref>
* LEDS - Dabarun Ci Gaban Ƙarƙashin Ƙarfafawa
* LSCE - Laboratoire des sciences du climat et de l'environnement, Gif-sur-Yvette, Faransa
* LULUCF - Amfani da ƙasa, canjin amfanin ƙasa, da gandun daji
== M ==
* MCC - Cibiyar Nazarin Mercator akan Kasuwancin Duniya da Canjin Yanayi, Berlin
* MPGCA - [[Taron Sauyin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2016|Haɗin gwiwar Marrakech don Ayyukan Yanayi na Duniya]]
* MoCC - Ma'aikatar Sauyin Yanayi (Pakistan)
* MoEFCC - Ma'aikatar Muhalli, Daji da Sauyin yanayi (Indiya)
* MOP1 - Taro na farko na Ƙungiyoyin Yarjejeniyar Kyoto (28 Nuwamba - 9 Disamba 2005)
* MOP2 - Taro na 2 na Ƙungiyoyin Yarjejeniyar Kyoto (6-17 Nuwamba 2006)
* MOP3 - Taro na 3 na Ƙungiyoyin Yarjejeniyar Kyoto (3-15 Disamba 2007)
* MOP4 - Taro na 4 na Ƙungiyoyin Yarjejeniyar Kyoto (1-12 Disamba 2008)
* MOP5 - Taro na 5 na Ƙungiyoyin Yarjejeniyar Kyoto (7-18 Disamba 2009)
* MWE/CCD - [http://ccd.go.ug/ Sashen Canjin Yanayi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230612200142/https://ccd.go.ug/ |date=2023-06-12 }} na Ma'aikatar Ruwa da Muhalli (Uganda)
== N ==
* NAMA - Ayyukan Rage Dace Na Ƙasa
* NAPA - Shirye-shiryen Daidaitawa na Kasa na Ayyuka
* NAZCA - Yankin Yan wasan kwaikwayo na Jiha don Ayyukan Yanayi
* NC - Sadarwa ta kasa (a karkashin [[yarjejeniyar Paris]] ) <ref name="NC">United Nations Framework Convention on Climate Change, [https://unfccc.int/non-annex-I-NCs National Communication submissions from Non-Annex I Parties], accessed 8 November 2020</ref>
* NDC - Gudunmawar Ƙirarriya ta Ƙasa
* NECIA - Ƙimar Tasirin Tasirin Yanayi (Amurka) <ref>[[Union of Concerned Scientists]], [https://climateshift.com/downloads/northeast/executive-summary-necia.pdf Confronting Climate Change in the U.S. Northeast: Executive Summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230611160216/https://climateshift.com/downloads/northeast/executive-summary-necia.pdf|date=2023-06-11}}</ref>
* N <sub>2</sub> O - Nitrous Oxide
* NRSP - Portal ƙaddamar da rahotanni na ƙasa <ref name="NC" />
== O ==
* <sub>O3</sub> - Ozone
== P ==
* PATPA - [https://www.transparency-partnership.net/ Haɗin gwiwa kan Bayyanawa a cikin Yarjejeniyar Paris]
* P-CAN - Cibiyoyin Ayyukan Yanayi na Yanayi, haɗin gwiwar Burtaniya tsakanin masu binciken jami'a da jama'a, masu zaman kansu da na uku a magance canjin yanayi, da nufin hanzarta da ci gaba da sauyawa zuwa ƙananan carbon, al'umma mai tsayayya da yanayi ta hanyar kirkirar kwamitocin yanayi na gida.<ref>[[Queen's University Belfast]], [https://daro.qub.ac.uk/P-CAN-climate-change-John-Barry Queen's Academic joins £3.5M Research Network to support UK transition to a low-carbon economy], published 1 February 2019, accessed 11 May 2020</ref>
* PCD - Petersberg Tattaunawar Yanayi
** PCD X - Petersberg Tattaunawar Yanayi 10 (13-14 Mayu 2019)<ref>Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und nukleare Sicherheit, [https://www.bmu.de/fileadmin/Daten_BMU/Download_PDF/Europa___International/petersberger_klimadialog_x_agenda.pdf Petersberg Climate Dialogue X: Agenda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513082430/https://www.bmu.de/fileadmin/Daten_BMU/Download_PDF/Europa___International/petersberger_klimadialog_x_agenda.pdf |date=2019-05-13 }}</ref>
** PCD XI - Petersberg Tattaunawar Yanayi (27-28 Afrilu 2020)
* PFC - Perfluorocarbon
* PIK - Cibiyar Nazarin Tasirin Yanayi ta Potsdam (Jamusanci: )
== S ==
* SAR - Rahoton Kima na Biyu na IPCC (1995)
* SB <ref name="SB52">United Nations Climate Change Secretariat, [https://unfccc.int/sites/default/files/resource/message_to_parties_and_observers_postponement_of_sbs52.pdf Information regarding SB 52], issued 22 June 2020, accessed 20 July 2020</ref>
* SB 56 - Taron Canjin Yanayi na Bonn, zama na 56 na ƙungiyoyin ƙungiyoyi, wanda aka gudanar a ranar 6 zuwa 16 <ref>[https://unfccc.int/SB56 About the Bonn Climate Change Conference], accessed 10 June 2022</ref> Yuni 2022
* SBI - Ƙungiyar Ƙwararru don Aiwatarwa
** SBI 46 - Taro na shida da shida na Ƙungiyar Ƙwararru don Aiwatar da (8-18 Mayu 2017)
** SBI 47 - Zaman Arba'in da Bakwai na Ƙungiyar Ƙwararru don Aiwatarwa (6-15 Nuwamba 2017)
** SBI 52 - Zama na hamsin da biyu na Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararru don Aiwatarwa (an jinkirta zuwa 2021) <ref name="SB52" />
* SBSTA - Ƙungiyar Ƙwararru don Shawarar Kimiyya da Fasaha
* SBTi - [https://sciencebasedtargets.org/wp-content/uploads/2019/03/SBTi-criteria.pdf Ƙirƙirar Maƙasudin Ƙirar Kimiyya] {{Efn|A target is "science-based" if it is in line with the scale of reductions needed to keep the global temperature increase below 2°C above pre-industrial temperatures.<ref>Rickard, G., [https://www.carbontrust.com/news-and-events/insights/what-exactly-is-a-science-based-target What exactly is a science-based target?], Carbon Trust, published 17 September 2019, accessed 4 August 2021</ref>}}
* SCCF - Asusun Canjin Yanayi na Musamman
* SDA - [https://sciencebasedtargets.org/wp-content/uploads/2015/05/A-Quick-Guide-to-the-Sectoral-Decarbonization-Approach.pdf Hannun Ƙarfafawa na Sashe]
* SDGs - Manufofin Ci gaba Mai Dorewa
* SECR - Tsarin Rahoton Makamashi da Ingantaccen Carbon (Birtaniya)
* SF <sub>6</sub> - Sulfur hexafluoride
* SRCCL - Rahoton Musamman akan Canjin Yanayi da Ƙasar IPCC
* SRES - Rahoto na Musamman akan Yanayin Fitowa na IPCC
* SR15 - Rahoton Musamman na IPCC akan Dumamar Duniya na 1.5 °C
* SSP - Tafarkin Tattalin Arziki na Rarraba
== T ==
* TACC - Hanyar yanki don Canjin Yanayi
* TAR - Rahoton Kima na Uku na IPCC (2001)
* TCCC - Taron Canjin Yanayi na Tarawa
* TCFD - Rundunar Task Force akan Bayyanar Kuɗi masu alaƙa da yanayi <ref>[https://www.fsb-tcfd.org/ Task Force on Climate-related Financial Disclosures]</ref>
* tCO2 - Tonnes na carbon dioxide daidai
* TD - Tattaunawar Talanoa
* TFI - Task Force on National Greenhouse Gas Inventories <ref>IPCC, [https://www.ipcc.ch/working-group/tfi/ Task Force on National Greenhouse Gas Inventories], accessed 16 May 2020</ref>
== U ==
* UKCIP - Ƙungiyoyin ladabtarwa da yawa waɗanda aka fi sani da Shirin Tasirin Yanayi na Burtaniya, wanda ke tushen Cibiyar Canjin Muhalli a [[Jami'ar Oxford]]
* UKCP - Hasashen Yanayi na Burtaniya <ref>[[Met Office]], [https://www.metoffice.gov.uk/research/approach/collaboration/ukcp/index UK Climate Projections (UKCP)]</ref>
** UKCP09 - Hasashen Yanayi na Burtaniya 2009
** UKCP18 - Hasashen Yanayi na Burtaniya 2018 <ref>Met Office, [https://www.metoffice.gov.uk/research/approach/collaboration/ukcp/about About UKCP18], accessed 29 May 2020</ref>
* UKHACC - [http://www.ukhealthalliance.org/ Ƙungiyar Lafiya ta Burtaniya akan Canjin Yanayi]
* UN CC: Koyi - [https://unccelearn.org/ Haɗin gwiwar Koyo Canjin Canjin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya]
* UNEP - Shirin Muhalli na Majalisar Dinkin Duniya
* UNFCCC - Yarjejeniyar Tsarin Majalisar Dinkin Duniya kan Sauyin yanayi
* USCAP - Haɗin gwiwar Ayyukan Yanayi na Amurka
== W ==
* WCI - Ƙaddamar da Yanayin Yamma
* WCRP - Shirin Binciken Yanayi na Duniya
* WGI - [https://www.ipcc.ch/working-group/wg1/ Rukunin Aiki na I na IPCC], wanda ke kimanta kimiyyar jiki na canjin yanayi
* WGII - [https://www.ipcc.ch/working-group/wg2/ Rukunin Aiki na II na IPCC], wanda ke kimanta raunin tsarin zamantakewa da tattalin arziki da na yanayi ga canjin yanayi.
* WGIII - [https://www.ipcc.ch/working-group/wg3/ Rukunin Aiki na III na IPCC], wanda "ya mayar da hankali kan rage sauyin yanayi, tantance hanyoyin da za a rage fitar da iskar gas, da kuma kawar da iskar gas daga sararin samaniya".
* WIM - Tsarin Warsaw na Duniya don Asara da Lalacewa mai alaƙa da Tasirin Canjin Yanayi <ref>United Nations, [https://unfccc.int/topics/adaptation-and-resilience/workstreams/loss-and-damage/warsaw-international-mechanism Warsaw International Mechanism for Loss and Damage associated with Climate Change Impacts (WIM)], accessed 21 November 2022</ref>
* WMO - Hukumar Kula da Yanayi ta Duniya
* WRI - Cibiyar Albarkatun Duniya
* 4CMR - Tsohuwar [https://www.4cmr.group.cam.ac.uk/ Cibiyar Cambridge don Binciken Rage Canjin Yanayi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102194752/https://www.4cmr.group.cam.ac.uk/ |date=2021-11-02 }}
== Abin lura ==
{{Notelist}}
== Manazarta ==
r7it128gzl3qqecjtvp84dj5g7twmva
Jami'ar Yammacin Delta
0
59746
877512
813878
2026-07-05T22:38:38Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877512
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Delta Tau Delta Founders House front and western side.jpg|thumb]]
[[Fayil:Entrance of the East Delta University 01.jpg|thumb|jamiar delta]]
'''Jami'ar Western Delta''' is a [[Oghara]], [[Delta (jiha)|Delta State]], [[Najeriya|Nigeria]] . An kafa ta a cikin 2007 kuma jami'a ce mai zaman kanta . <ref>{{Cite web |url=https://www.4icu.org/reviews/10785.htm |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-09-13 |archive-date=2024-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530002817/https://www.4icu.org/reviews/10785.htm |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.pulse.ng/communities/student/know-your-university-nigerias-59-private-universities-locations-vice-chancellors/381h3pl |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-09-13 |archive-date=2020-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201031835/https://www.pulse.ng/communities/student/know-your-university-nigerias-59-private-universities-locations-vice-chancellors/381h3pl |url-status=dead }}</ref> [[Hukumar Kula da Jami’o’i ta Kasa ( NUC )|Hukumar kula da jami’o’i ta kasa]] NUC, Najeriya ta amince da jami’ar Western Delta WDU a hukumance. <ref>https://www.myschoolgist.com/ng/western-delta-university-courses/</ref>
Kungiyar Malaman Urhobo ce ta kafa Jami’ar Western Delta a karkashin kungiyar Urhobo Advancement Foundation (UAF) wadanda suka ga bukatar samun jami’a mai zaman kanta a yankin dausayi na jihar Delta a Najeriya. Tun lokacin da aka kafa ta a cikin 2007, WDU ta ba da dama ga damammaki na ilimi. <ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://campuslead.com.ng/university/western-delta-university/ |access-date=2023-09-13 |archive-date=2022-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927180058/https://campuslead.com.ng/university/western-delta-university/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://independent.ng/western-delta-universitys-great-bequest-from-obaigbena/</ref>
== Shiga ==
Jami'ar Western Delta na karbar dalibai ta hanyar [[JAMB]] [[Jarrabawar Shiga Manyan Makarantu|UTME]] da shiga kai tsaye zuwa kwasa-kwasai daban-daban. Abubuwan da ake buƙata don shiga Jami'ar Western Delta sune [[Babban Shaidar Ilimi|GCE]] O/Level, SSCE, NECO ko [[Hukumar Jarrabawar Kasuwanci da Fasaha ta Kasa|NABTEB]] matakin ƙimar kuɗi a cikin aƙalla darussa biyar (5) gami da [[Harshen Ingilishi a Ingila|Harshen Ingilishi]], [[Lissafi]], da [[ilmi|kimiyya]] ɗaya mai dacewa ko [[Kimiyyar zamantakewa|ilimin zamantakewa]] da aka samu a bai wuce biyu ba ( 2) zama. Ana sa ran 'yan takarar shiga kai tsaye su mallaki kyakkyawar Diploma (tare da ƙaramin ƙima), NCE (tare da mafi ƙarancin cancanta) daga cibiyoyi da aka sani KO 2 Babban matakin GCE a cikin abubuwan da suka dace.
== Matsayi ==
Waɗannan su ne babban matsayi na duk Jami'o'in duniya. <ref>https://edurank.org/uni/western-delta-university/</ref> <ref>https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/western-delta-university</ref>
'''Jami'o'in Duniya''' 12982 daga (14,131)
'''Jami'o'in Afirka''' 855 daga (1,104)
'''Jami'o'in Najeriya''' 148 daga cikin (157)
== Gudanarwa ==
Prof. Augustine Ovuoronye Ikelegbe (Vice-Chancellor)
<ref>{{Cite web|title=professor ikelegbe augustine Ovuoronye|url=https://wdu.edu.ng/staff/ikelegbe-augustine-ovuoronye/|access-date=2022-09-07|website=Western Delta University, Oghara|language=en-US|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907225410/https://wdu.edu.ng/staff/ikelegbe-augustine-ovuoronye/|url-status=dead}}</ref>
Dr. Ivwighreghweta Oghenetega (Senior Librarian)
Mr. Ebereghwa Paul M (Bursar)
DR OMUGHELE LAWRENCE O
DR ORHEVZOENE BRIGHT
DR ORIAKHI MACK
DR OVEH R DR UCHEGBULAM OKEZIE
DR-MRS EJINKONYE I O
DR-MRS ESIEBOMA JULIET O (Head of Department of Political Science and Sociology)
DR-MRS IHAYERE C
DR-MRS KOMOLAFE N P
* MR MARTIN EYONG UBENG
* Mr Peter Obi<ref name=":0">{{Cite web|first=Peter|date=Vanguard newspaper|title=|url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/obi-fayemi-to-become-visiting-lecturers-at-western-delta-varsity/|website=Vanguard}}</ref>
* Kayode Fayemi<ref name=":0"/>
== Makarantu ==
Makarantar tana da Faculty guda hudu wadanda su ne:
# Kwalejin Kimiyyar Halitta & Aiyuka
# College of Social & Management Sciences . <ref>{{Cite web}}</ref>
# Kwalejin Kimiyyar Kiwon Lafiyar Lafiya
# Kwalejin Shari'a
== Sassan ==
Wadannan su ne kwasa-kwasan da Makarantar ke bayarwa a halin yanzu:
* [[Lissafi]] & Kimiyyar Kwamfuta
* [[Microbiology]] da [[Biotechnology]]
* [[Lissafi]] & Kimiyyar Kwamfuta,
* Basic And Industrial Chemistry,
* Computer Science
* Pure and Industrial Mathematics,
* Physics and Energy Studies
* Physics & Electronics,
* Geology & Petroleum Studies
* Accounting
* Economics
* Hotel and Tourism Management,
* Business Administration,
* Mass Communication
* Political Science and Public Administration and Sociology
* Plant Science and Microbiology,
* International Relations.<ref>{{Cite web|date=2020-12-09|title=List of Courses Offered by Western Delta University|url=https://www.myschoolgist.com/ng/western-delta-university-courses/|access-date=2021-09-16|website=www.myschoolgist.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-01-08|title=List of All Courses Offered at Western Delta University, Cut Off Mark & Requirements|url=https://eduloaded.com/blog/western-delta-university-courses/|access-date=2022-02-13|website=Eduloaded|language=en-US|archive-date=2022-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213084735/https://eduloaded.com/blog/western-delta-university-courses/|url-status=dead}}</ref>
* Medical Laboratory Science
* Nursing Science
* Law
== Laburare ==
Awọn ibi-afẹde akọkọ ti ile-ikawe ni lati pese awọn orisun pataki ati awọn iṣẹ ti yoo jẹki awọn iwe-ẹkọ akọkọ ti ile-ẹkọ giga fun eto-ẹkọ, iwadii, ati ikẹkọ.
Masu bincike da ɗalibai na Jami'ar suna da damar yin amfani da wallafe-wallafen bincike mara iyaka da sauran albarkatun bayanai daga mahimman bayanai da cibiyoyi a duk faɗin duniya godiya ga ayyukan bincike da aka haɓaka da dabaru, horo, da tallafi. Kamar yadda zai yiwu a cikin ɗakunan karatu na zamani a duk faɗin duniya, mun kuma gina Ma'ajin Cibiyarmu, wanda ke sa abubuwan da aka samu na WDU su kasance masu isa ga jama'a. <ref>{{Cite web |url=https://wdu.edu.ng/library/main-library/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-09-13 |archive-date=2022-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228210216/https://wdu.edu.ng/library/main-library/ |url-status=dead }}</ref>
== Duba kuma ==
.cademic libraries
Nassoshi
lclrxuwz9lo5s0eon4gp446c5zibji5
Akhabue Ebalu Evans
0
62170
877177
871523
2026-07-05T13:36:28Z
MUDASSIR MODE BISSALAM
37991
An kirkira ta fassara "__LEAD_SECTION__" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360144291|Akhabue Ebalu Evans]]"
877177
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akhabue Evans''' '''Ebalu''', wanda kuma aka sani da '''Darakta En'man''', furodusa ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]], mai daukar hoto kuma daraktan fina-finai. <ref name=":1">{{Cite news |last1=Vanguard |first1=Nwafor |title=Meet Lawyer Ebalu who finds love in video directing |url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/meet-lawyer-ebalu-who-finds-love-in-video-directing-2/ |accessdate=30 December 2019 |ref=1 |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> Yana aiki kuma yana ba da umarni ga Kamfanin Carel Films, inda kuma shi ne Babban Jami'in Gudanarwa na Kamfanin. Ya jagoranci bidiyon kiɗa na [[Nathaniel Bassey]], Dunsin Oyekan, [[Sinach]], [[Ada Ehi]], [[Rozey]], [[Eben (singer)|Eben]], [[Jahdiel]], Shaida Jaga, [[Samsong]], [[Victoria Orenze]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2024}}, [[Sunmisola Agbebi]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2024}} da kuma marigayi ministan bishara na Liberia Moses Swarey.
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Akhabue Evans''' '''Ebalu''', also known as '''Director En'man''', is a [[Ɗan Nijeriya|Nigerian]] producer, cinematographer and film director.<ref name=":1">{{Cite news |last1=Vanguard |first1=Nwafor |title=Meet Lawyer Ebalu who finds love in video directing |url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/meet-lawyer-ebalu-who-finds-love-in-video-directing-2/ |accessdate=30 December 2019 |ref=1 |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> He works and directs for Carel Films, where he is also the Chief Executive Officer of the company. He has directed music videos of Nathaniel Bassey, Dunsin Oyekan, [[Sinach]], [[Ada Ehi]], Rozey, Eben, [[Jahdiel]], Testimony Jaga, Samsong, [[Victoria Orenze]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2024}}, [[Sunmisola Agbebi]]{{Ana bukatan hujja|date=May 2024}} and the late Liberian gospel minister Moses Swarey.
== Tarihin Rayuwa ==
=== Rayuwa ta farko ===
Ya fara buga kayan kida yana da shekaru biyar kuma ya zama furodusa a kiɗa yana da shekaru goma sha biyu, ya fara da yin fim mai cike da kaset kafin ya fara yin fim yana da shekaru 20.
=== Sana'a ===
Evans lauya ne ta hanyar sana'a kuma an kira shi zuwa lauyan Najeriya yana da shekaru 21. Ya kafa kamfanoni biyu; BTSGram (Behind The Scene Gram) da Music Video Market Place. BTS-Gram <ref name=":2">{{Cite web |last=Esohe |first=Grace |title=EVANS AKHABUE: WHY AFRICANS HAVE GREAT PROSPECTS |url=https://www.newsnowafrica.com/2019/12/30/evans-akhabue-why-africans-have-great-prospects/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127220416/http://www.newsnowafrica.com/2019/12/30/evans-akhabue-why-africans-have-great-prospects/ |archive-date=27 January 2020 |access-date=23 May 2020 |website=News Now Africa |language=en-US}}</ref> wani shafin yanar gizo ne na yin fina-finai wanda ya yi aiki tare da kamfanoni kamar; Feiyiu tech FY, Hollyland Technology, 3d lut creator, <ref name=":2" /> Teffest na [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalande-Ekeinde]], Gvm LED, Insta360, Gudsenmoza, Zhiyun_tech, Filmcrux. <ref name=":0" /> A watan Oktoba na 2022, ya jagoranci shirin Tim Godfrey mai suna "FEARLESS CONCERT" wanda aka gudanar a Eko Convention Center, Lagos Nigeria. Yana da alhakin manyan shirye-shiryen Yamaha a Afirka.
== Kyautittika ==
** SSMA (Kyautar Kafafen Yada Labarai ta Kudu-Kudu) 2014, Daraktan Bidiyo na Shekara (En'man – Kilq (Ileke) (An zaɓe shi kuma ya lashe shi)
** Kyautar Loveworld- An zaɓe shi a matsayin Editan Bidiyo na shekara a 2016 da 2017
** LMAM (Kyaututtukan Ma'aikatar Kiɗa da Fasaha ta Loveworld) Nau'i- Darakta, Gyara & Zane-zanen Motsi (2016-2019) <ref name=":0" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]
==Manazarta
854t1w1cimyupg49ryf36vzammgz6wh
Indian Language School
0
62946
877139
604946
2026-07-05T13:12:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877139
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Indian Language School main entrance, Nigeria.jpg|thumb|Indian language school]]
An kafa '''Makarantar Koyan Harshen Indiyanci'''<ref>{{Cite web|date=2020-09-28|title=School events in Delhi- NCR|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/school-events-in-delhi-ncr/story-kwoJhC1JtbaHM2Y9Py9h9H.html|access-date=2020-09-29|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> a [[Lagos (birni)|Legas]], [[Najeriya|Nijeriya]] a cikin shekarar 1982 bisa la'akari da karuwar al'ummar Indiyawa a cikin birnin. Makarantar Harshen [[Indiya]] shiri ce mai zaman kanta ta babbar hukumar [[Indiya]] a [[Najeriya]].
Tun asali an kafa makarantar ne a unguwar zama a titin 11 Johnson, Illupeju.<ref>{{Cite web|url=https://www.icbse.com/schools/indian-language-school-p665rz|title = Indian Language School, Lagos - Address, Fees, Reviews and Admissions 2021}}</ref> Makarantar ta fara ne azaman wuraren zama - mai hawa uku, filin wasa, filin [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]], filin [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]], da filin wasan ƙwallon raga. A cikin ƴan shekarun da suka gabata, makarantar ta faɗaɗa sosai, tana samun kaddarorin da ke kusa, don haka tana ba da ɗimbin ɗaliban da ke shiga makarantar kowace shekara. A halin yanzu wannan ita ce makarantar [[Indiya]] kwara ɗaya a Legas kuma tana bayar da ilimi har zuwa matsayi na 12. Tana da azuzuwa daga LKG zuwa XII kuma tana gudanar da Jarabawar Hukumar CBSE don maki X da XII, tun daga ƙarshen shekarar 1980s.<ref>It has classes from LKG to XII and has been holding CBSE Board Examinations for Grades X and XII, since the late 1980s.</ref>
== Ƙungiya ==
Kimanin ɗalibai 3,000 ne aka yiwa rajista. Makarantar tana bin tsarin karatun Central Board of Secondary Education, kuma tana taimaka wa ɗaliban [[Indiya]] da ke zaune a Legas su canza zuwa shirye-shiryen ilimi. Shugabar makarantar ta yanzu ita ce [https://www.linkedin.com/in/sonali-rajan-gupta-64579945/ Sonali Rajan-Gupta]. Tsohuwar shugaban makarantar, [https://www.linkedin.com/in/suman-kanwar-20096a9/ Ms Suman Kanwar] ta kasance shugaba daga 1985 zuwa 2013.
== Tsofaffin dalibai ==
[[Vir Das]], ɗan wasan Indiya kuma ɗan wasan barkwanci
== Duba kuma ==
* [[Alakar Najeriya da Indiya|Dangantakar Indiya da Najeriya]]
==Manazarta==
{{Reflist}}
==Hanyoyin haɗi na waje==
* [http://www.ilslagos.com/ Indian Language School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231206172709/https://ilslagos.com/ |date=2023-12-06 }}
* [http://www.cbse.nic.in/ Central Board of Secondary Education, India]
* [http://ncert.nic.in/textbooks/backup/Index.htm Text books prescribed by National Council of Education and Research, India]
5lg8j2izblpws76lizvukn6r3ybbzlb
Inale
0
69320
877137
792705
2026-07-05T13:07:29Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877137
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Inale''''' fim ne na wasan kwaikwayo na Najeriya na shekarar 2010 wanda Keke Bongos ya samar kiɗa [[Jeta Amata]] ya ba da umarni.<ref name="PM">{{Cite web |date=30 September 2010 |title=Bongos Ikwue Returns In 'Inale' |url=http://www.pmnewsnigeria.com/2010/09/30/bongos-ikwue-returns-in-inale/ |access-date=30 August 2014 |publisher=PM News Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> Fim din wanda taurari [[Caroline Chikezie]] da [[Hakeem Kae-Kazim]] suka taka rawa, an saita shi a [[Otukpo]] kuma yana ba da labarin Inale da Ode, waɗanda suke ƙaunar juna amma al'ada ce ke barazanar ƙaunarsu yayin da Ode dole ne ya lashe gasar kokawa ta al'ada kafin ya iya ɗaukar hannun Inale a aure.<ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref>
An fara nuna fim ɗin a Legas a ranar 22 ga Oktoban shekarar 2010 <ref name="Rozay, Teefah">{{Cite web |last=Rozay, Teefah |date=26 October 2010 |title=Inale Premieres in Lagos |url=http://www.that1960chick.com/2010/10/26/red-carpet-inale-premieres-in-lagos/#sthash.UlHzlCk6.dpbs |access-date=30 August 2014 |publisher=that1960chick.com}}</ref> kuma an yi masa maraba da dama. Ya sami zaɓe biyar a bikin [[7th Africa Movie Academy Awards|bayar da kyaututtuka na 7 na Afirka Movie Academy Awards]] kuma daga ƙarshe ya lashe gasar [[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Fim Mafi Kyawun Soundtrack|Nasara a cikin Sauti]] . <ref name="AMAA Nominations 2011">{{Cite web |date=26 February 2011 |title=AMAA Nominations 2011 |url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302124149/http://www.ama-awards.com/amaa-nominations-2011 |archive-date=2 March 2011 |access-date=30 August 2014 |website=Africa Film Academy |publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]}}</ref> An ce ''Inale'' ya yi kama da tatsuniyar [[Mutanen Idoma|Idomaland]] sosai. <ref name="Elthan">{{Cite web |last=John, Elnathan |date=3 November 2010 |title=MOVIE REVIEW: INALE by Jeta Amata |url=http://elnathanjohn.blogspot.com/2010/11/movie-review-inale-by-jeta-amata.html |access-date=30 August 2014 |publisher=Elnathan's Dark Corner |archive-date=5 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105134212/http://elnathanjohn.blogspot.com/2010/11/movie-review-inale-by-jeta-amata.html |url-status=dead }}</ref>
== Makirci ==
Odeh da Gimbiya Inale suna cikin soyayya. Koyaya, bisa ga al'adun ƙasar, Odeh dole ne ya yi gwagwarmaya da wasu masu neman Inale don ya sami hannun Inale a cikin aure. Odeh ya yi gwagwarmaya da mutane da yawa kuma ya ci nasara a duk fadace-fadace; Sarki Oche, Sarkin [[Otukpo]] da mahaifin Inale sun ayyana Odeh a matsayin mai nasara. Kafin bikin kokawa ya ƙare, wani baƙo mai rufe fuska ya bayyana kuma ya kalubalanci Odeh zuwa yaƙi; Baƙo ya ci nasara kuma an bayyana shi a matsayin Yarima Agaba, Yarima daga Apah, ƙauyen da ke kusa, wanda ya kasance cikin dogon rikici tare da Otukpo. Sarkin ya bayyana sabon mai nasara kuma ya gaya wa Yarima Agaba cewa za a raka matarsa zuwa ƙauyensa washegari.
Inale ya jefa cikin baƙin ciki cikin dare, amma sarki ya ki yin sulhu duk da rokon Sarauniya, Ochanya da sauran mutanen fadar. Kashegari, Inale ta gaya wa Odeh da tabbaci cewa za ta dawo masa, yayin da 'yar'uwarta, Princess Omei da baiwarta, Omada suka raka ta zuwa Apah. A lokacin hutu a cikin tafiyarsu, a lokacin da Omei ba ya nan Omada ya tura Inale cikin kogi don nutsar kuma ya yi wa Omei ƙarya cewa Inale ya kashe kansa. Daga ƙarshe matan sun kammala cewa Omada ya yi kamar shi Inale ne ga Yarima Agaba da mutanen Apah, waɗanda ba su san yadda yarima take ba, don kauce wa yaƙi tsakanin al'ummomin biyu. Duo ɗin sun isa Apah, tare da Omada da aka yi amfani da ita a matsayin Inale da Ome a matsayin baiwa; Da zaran Omada ta zama Sarauniya, sai ta fara wulakanta Omei. A sakamakon haka Omei ta yi ƙoƙari ta buɗe wa mutane game da yanayin abubuwa, amma babu wanda zai yarda da ita.
Ɗaya daga cikin masu gadi a Apah ya gane Omei a matsayin gimbiya kuma ya 'yantar da ita daga gidan kurkuku da Omada ya sanya ta. Omei ta koma kogi inda Inale ta nitse, kuma Inale wanda yanzu ya zama mermaid ya bayyana mata; Inale ta gaya mata duk abin da Omada ya yi mata kuma ta bayyana cewa ba za ta iya barin kogi ba, don kada ta mutu. A wani lokaci, Odeh a cikin baƙin cikinsa ya yi yawo zuwa wannan kogi, kuma ya ga Inale. Ta gaya masa cewa don ta iya kasancewa tare da shi, dole ne ya kalubalanci Yarima Agaba don sakewa kuma ya ci shi; sai dai a wannan lokacin ne za a iya 'yantar da ita, kuma idan ba a yi wannan ba kafin faɗuwar rana ta gaba, Inale za ta tafi har abada. Odeh ya sake duels tare da Agaba kuma an ci shi sau biyu, kafin Odeh ya ci Agaba. Agaba ya mika Omada ga Odeh, kuma Odeh ya sanar da kowa ainihin Omada. Odeh da Agaba sun gudu zuwa kogi kuma sun ceci Inale, yayin da Omada ya shiga cikin gandun daji kuma ba a sake ganinsa ba. Inale da Odeh sun yi aure, yayin da kuma Yarima Agaba ya auri Omei, kuma ƙauyuka biyu sun haɗu don zama babbar ƙasa ɗaya.
== Masu ba da labari ==
* [[Caroline Chikezie]] a matsayin Inale
* [[Hakeem Kae-Kazim]] a matsayin Ode
* [[Dede Mabiaku]] a matsayin Sarki Oche
* [[Ini Edo]] a matsayin Omada
* [[Keppy Ekpenyong|Keppy Ekpeyong]] a matsayin Yarima Agaba
* Lola Shokeye a matsayin Gimbiya Omei
* Eunice Philips a matsayin Sarauniya Ochanya
* [[Mbong Amata]] a matsayin Keke
* [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] a matsayin Ori
* [[Omawumi|Omawumi Megbele]] a matsayin Ene
== Fitarwa ==
An harbe fim din a wurin da ke Benue da [[Los Angeles]], [[California]].<ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref>
== Waƙoƙi da sauti ==
Joel Goffin ne ya kirkiro waƙoƙin ''Inale'' kuma ya zira kwallaye. Fim din ya ƙunshi waƙoƙin asali daga Bongos Ikwue, wanda ya kirkiro waƙoƙinsa. Jeta Amata ta rubuta wasu waƙoƙi. Dukkanin waƙoƙin an rubuta su ne a BIK Studios, Najeriya.<ref name="PM"/><ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref>
=== Jerin waƙoƙi ===
== Saki ==
An saki wasan kwaikwayo na ''Inale'' a ranar 23 ga Yuni 2010. <ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> An fara shi ne a Legas a ranar 22 ga Oktoba 2010 kuma an fara shi a Abuja a ranar 28 ga Oktoba 2010. <ref name="Rozay, Teefah"/><ref name="PM"/> An fitar da shi a wasan kwaikwayo a watan Nuwamba a cikin fina-finai da aka zaɓa a duk faɗin Najeriya.<ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref> Har ila yau, an sake shi a lokacin bikin Kirsimeti da Sabuwar Shekara ta 2011 ta hanyar 2012. <ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref><ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> An saki fim din daga baya a gidajen wasan kwaikwayo na Afirka ta Kudu a ranar 26 ga Yulin 2012. <ref>{{Cite web |last=Akitobi, Emmanuel |date=15 July 2012 |title=Nigerian Musical 'Inale' To Make South Africa Big-Screen Debut (Starring Caroline Chikezie, Hakeem Kae-Kazim, Ini Edo) |url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906223645/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/nigerian-musical-inale-to-make-south-africa-big-screen-premiere-starring-caroline-chikezie-hakeem-kae-kazim |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |website=[[IndieWire]] |publisher=Shadow and Act}}</ref>
== Karɓar baƙi ==
=== Karɓar karɓa mai mahimmanci ===
''Inale'' ya sami sharhi iri-iri; yayin da aka yaba masa saboda kyawun aikinsa, an soki shi saboda bayar da labarinsa. Victor Olatoye na [[Nollywood and African Film Critics Awards|Nollywood Critics]] ya ba shi taurari 4 kuma ya ce: "Idan kuna sha'awar fim ɗin gargajiya na Nollywood mai kyau, ina ba da shawarar ku ga Inale. Wannan fim ne na Nollywood wanda kowa zai iya jin daɗinsa. Hotunan sun yi kyau, 'yan wasan sun yi aiki ba tare da wata matsala ba." Ya yaba da fim ɗin, gyara da sautin fim ɗin, amma ya yi magana game da kiɗan, wanda yake jin bai isa ba. <ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref> A gefe guda kuma, [[Elnathan John]], ya yaba wa kiɗan amma ya yi suka ga rubutun da kuma rawar rawa da fage. Ya kammala da cewa: "Wannan ƙoƙari ne mai girma na shirya waƙa. Ƙoƙarin abin yabawa ne; duk da haka, burinsa ya zama kamar ya lalata shi. Ƙarin lokaci da albarkatu sun zama kamar an saka su cikin shirin don lalata tushen fim ɗin - rubutun. Rubutu mai laushi, kyakkyawan shiri, rashin kulawa ga muhimman bayanai; Wasu bayanai marasa mahimmanci sun yi kama da sun jawo hankali, kamar dai daraktan yana son ƙarin bayani.{{Sic}} don burge masu kallon Najeriya fiye da yin fim mai kyau". <ref name="Elthan"/> Osugo Joshua-Karis ya ba shi 7 cikin 10, yana cewa: " ''Inale'' yana taɓa labarin soyayya, yana yaƙi da al'ada. Gabaɗaya, ''Inale'' fim ne mai kyau don shakatawa". <ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref>
=== Godiya gaisuwa ===
''Inale'' ta sami gabatarwa biyar a 7th Africa Movie Academy Awards; gami da kyaututtuka don [[Africa Movie Academy Award for Best Nigerian Film|Mafi kyawun Fim na Najeriya]], [[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Fim Mafi Kyawun Soundtrack|Nasarar da aka samu a cikin Soundtrack]], Nasarar a cikin Tasirin Kayayyaki, Nasarar A cikin Makeup da Nasarar da Aka samu a cikin Tsarin Kayan Kayan Kashi. Daga ƙarshe ya lashe kyautar don Achievement a Soundtrack . Har ila yau, ta sami gabatarwa biyar a 2011 Best of Nollywood Awards kuma ta lashe rukunin "Best Soundtrack of the Year". Fim din ya sami gabatarwa hudu a 2011 Nigeria Entertainment Awards kuma ya lashe "Mafi yawan Fim mai nishaɗi" a 2011 Monaco Charity Film Festival Awards .
{| class="wikitable sortable" style="width:100%"
|+Cikakken jerin kyaututtuka
!Kyautar
!Sashe
!Masu karɓa da waɗanda aka zaba
!Sakamakon
|-
| rowspan="5" |[[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kwalejin Fim ta Afirka]] (7th Africa Movie Academy Awards) <ref name="AMAA Nominations 2011"/><br />
|[[Africa Movie Academy Award for Best Nigerian Film|Mafi kyawun Fim na Najeriya]]
|[[Jeta Amata]]| {{Nom}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Fim Mafi Kyawun Soundtrack|Nasarar da aka samu a cikin Soundtrack]]
|Joel Goffin, Bongos Ikwue| {{Won}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Mafi Kyawun Ayyuka|Nasarar da aka samu a cikin Tasirin Bayani]]
|Thomas R. Dickens, Clint Nitkiewicz Hernandez| {{Nom}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka ga Mafi Kyawun Makeup|Nasarar da aka samu a cikin kayan shafawa]]
|Temisan Etsede| {{Nom}}
|-
|[[Kyautar Kwalejin Fim ta Afirka don Kyakkyawan Kayan Kayan Kyakkyawa|Nasarar da aka samu a cikin zane-zane]]
|Jane Unogwu| {{Nom}}
|-
| rowspan="5" |[[Best of Nollywood Awards|Mafi kyawun Mujallar Nollywood]] ([[2011 Best of Nollywood Awards|2011 Mafi Kyawun Kyautar Nollywood]]) <ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref><br />
|Cinematography na Shekara
|James M. Costello| {{Nom}}
|-
|Amfani da Kayan Kayan Kwarewa
|Jane Unogwu| {{Nom}}
|-
|Daraktan Shekara
|[[Jeta Amata]]| {{Nom}}
|-
|Soundtrack na Shekara
|Joel Goffin, Bongos Ikwue| {{Won}}
|-
|Mafi Kyawun Sauti a Fim
|Martin Kittappa, Justin Scott Dixon| {{Nom}}
|-
| rowspan="4" |[[Nigeria Entertainment Awards|Kyautar Nishaɗi ta Najeriya]] (2011 Kyautar Nishiri ta Najeriya) <ref>{{Cite web |last=Ikeji, Linda |date=4 August 2010 |title=Jeta Amata's new movie, Inale |url=http://www.thenigerianvoice.com/news/31660/4/jeta-amatas-new-movie-inale.html |access-date=30 August 2014 |publisher=The Nigerian Voice}}</ref><br />
|Mafi kyawun Actor A Fim
|[[Hakeem Kae-Kazim]]| {{Nom}}
|-
|Mafi kyawun 'yar wasan kwaikwayo a cikin fim
|[[Caroline Chikezie]]| {{Nom}}
|-
|Hoton da ya fi dacewa
| rowspan="3" |[[Jeta Amata]]| {{Nom}}
|-
|Mafi kyawun Gudanarwa A Fim| {{Nom}}
|-
|Bikin Fim na Monaco (Monaco Charity Film Festival Awards na 2011) <ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref><ref>{{Cite web |title=Inale - An African Musical fairytale |url=http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906225155/http://www.nollywoodwatch.com/inale-%E2%80%93-african-musical-fairytale/ |archive-date=6 September 2014 |access-date=30 August 2014 |publisher=Nollywood Watch}}</ref><br />
|Fim mafi ban sha'awa| {{Won}}
|}
== Dubi kuma ==
* [[Jerin fina-finan Najeriya na 2010|Jerin fina-finai na Najeriya na 2010]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{Official website|http://inalethemovie.com/}}
* {{IMDb title|1744772|Inale}}
* {{YouTube|jLc527cd2jg|''Inale'' trailer}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9xvvsao5hrrufv65656a7u06hitgt4v
In Search of My Wife's Husband
0
69958
877136
574550
2026-07-05T13:04:24Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877136
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''In Search of My Wife's Husband''''' ( [[Faransanci]]: ''À la recherche du mari de ma femme'') fim ɗin barkwanci ne da aka shirya shi a shekarar 1993 na kasar Morocco wanda Mohamed Abderrahman Tazi<ref>{{Cite book|last1=Ginsberg|first1=Terri|url=https://books.google.com/books?id=xhzzDwAAQBAJ&dq=a+la+recherche+du+mari+de+ma+femme&pg=PA574|title=Historical Dictionary of Middle Eastern Cinema|last2=Lippard|first2=Chris|date=2020|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-5381-3905-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Leaman|first=Oliver|url=https://books.google.com/books?id=LmSFAgAAQBAJ&dq=a+la+recherche+du+mari+de+ma+femme&pg=PA433|title=Companion Encyclopedia of Middle Eastern and North African Film|date=2003-12-16|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-66252-4|language=en}}</ref> ya ba da umarni kuma Farida Belyazid ta rubuta.<ref>{{Cite book|last1=Orlando|first1=Valerie|url=https://books.google.com/books?id=r0sSjYrq1V8C&dq=a+la+recherche+du+mari+de+ma+femme&pg=PA128|title=Screening Morocco: Contemporary Depictions in Film of a Changing Society|last2=Orlando|first2=Valérie K.|date=2011-05-24|publisher=Ohio University Press|isbn=978-0-89680-281-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=À la recherche du mari de ma femme - Maghreb des films|url=http://www.maghrebdesfilms.fr/a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme.html|access-date=2021-11-15|website=www.maghrebdesfilms.fr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Films {{!}} Africultures : À la recherche du mari de ma femme (Al-bahth an zaouj imaraatî)|url=http://africultures.com/films/?no=823|access-date=2021-11-15|website=Africultures|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|title=A la recherche du mari de ma femme de Mohamed Abderrahman Tazi - (1993) - Comédie|url=https://www.telerama.fr/cinema/films/a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme,32095.php|language=fr|access-date=2021-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|title=A la recherche du mari de ma femme|url=https://lunivers.org/evenements/a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme/|access-date=2021-11-15|website=cinéma l'Univers|language=fr}}</ref> An nuna shi mafi akasari a kaysa da kuma bukukuwan fina-finai na duniya.<ref>{{Cite web|title=À la recherche du mari de ma femme (البحث عن زوج امرأتي)|url=https://www.festivalmarrakech.info/film/a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme-2/|access-date=2021-11-15|website=Festival International du Film de Marrakech|language=fr-FR|archive-date=2021-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115161853/https://www.festivalmarrakech.info/film/a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme-2/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=versionAng2|url=https://www.ccm.ma/festan/palmaresnat6.html|access-date=2021-11-15|website=www.ccm.ma|archive-date=2021-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112174729/https://www.ccm.ma/festan/palmaresnat6.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2009-12-11|title=Un film pour aveugle en arabe : une première en Afrique|url=https://www.rfi.fr/fr/contenu/20091211-film-aveugle-arabe-une-premiere-afrique|access-date=2021-11-15|website=RFI|language=fr}}</ref> inda ya lashe kyaututtuka da dama.<ref>{{Cite web|title=À la recherche du mari de ma femme|url=https://www.coefilm.org/scheda.php?id=5|access-date=2021-11-15|website=www.coefilm.org}}</ref><ref>{{Cite web|last=MATIN|first=LE|title=Le Matin - En ouverture, "A la recherche du mari de ma femme"|url=https://lematin.ma/express/2014/festival-ecrans-noirs_en-ouverture--a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme-/205743.html|access-date=2021-11-15|website=Le Matin|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-05-03|title=A la recherche du mari de ma femme|url=https://cinemasdafrique.asso.fr/a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme/|access-date=2021-11-15|website=Association Cinémas et Cultures d'Afrique|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|title=Festival du film marocain à New York : "Les coeurs brûlés" de Maânouni en ouverture|url=https://aujourdhui.ma/culture/festival-du-film-marocain-a-new-york-les-coeurs-brules-de-maanouni-en-ouverture-73217|access-date=2021-11-15|website=Aujourd'hui le Maroc|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|date=2014-07-28|title=Festival Cultural Musagadir. Ciclo de cine "Miradas marroquíes". À la recherche du mari de ma femme. (88'. Marruecos)|url=https://www.museosdetenerife.org/blog/festival-cultural-musagadir-ciclo-de-cine-"miradas-marroquies"-a-la-recherche-du-mari-de-ma-femme-88-marruecos|access-date=2021-11-15|website=Museos de Tenerife|language=es}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Yana ɗaya daga cikin fitattun fina-finan cikin gida na Maroko, wanda ya kai kusan 'yan kallo miliyan guda.<ref>{{Cite book|last=Gugler|first=Josef|url=https://books.google.com/books?id=UQ9zsiRnQQMC&dq=a+la+recherche+du+mari+de+ma+femme+festival&pg=PA326|title=Film in the Middle East and North Africa: Creative Dissidence|date=2011-01-15|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-72327-6|language=en}}</ref> ''Lalla Hobby'' shine mabiyin fim ɗin.<ref>{{Cite web|date=1996-06-06|title=La suite de "A la recherche du mari de ma femme" : Lalla Hobby change de mari|url=https://www.leconomiste.com/article/la-suite-de-quota-la-recherche-du-mari-de-ma-femmequot-lalla-hobby-change-de-mari|access-date=2021-11-15|website=L'Economiste|language=fr}}</ref>
== Takaitaccen bayani ==
Namijin da bai taɓa tuba ba, [[Auren mata da yawa|mai auren]] mata fiye da ɗaya Hadj Benmoussa yana zaune a tsohuwar madina ta [[Fas|Fez]] tare da matansa guda uku, waɗanda ke kulla kyakkyawar alaka tsakanin su a cikin gidansu. A lokacin da ya zargi matarsa Houda da ya fi so da kwarkwasa da wani saurayi, sai ya sake ta a karo na uku cikin tsananin kishi, amma nan da nan ya yi nadama. Amma shari’ar Musulunci ba ta da tushe a kan lamarin: Hadj Benmoussa zai sake auren Houda ne kawai idan wani mutum ya mai da ita matarsa kuma ya sake ta a lokacin nasa...
== 'Yan wasa ==
* Bachir Skiredj (Hadj Ben Moussa)
* [[Mouna Fettou]] (Houda)
* Naima Lamcharki (Lalla Rabea)
* Amina Rachid (Lalla Hobby)
* Fatima Mohammed (Tamo)
* Lalla Mamma (mahaifiyar Houda)
* Mohamed Afifi (mahaifin Houda)
* Ahmed Taïeb El Alj (kayan ado)
* Abderrahim Bargach ( tela)
* Mahdi Kotbi (the second husband)
* Fatima Mernissi
== Manazarta ==
[[Category:fim]]
g5n49k39wl1vi5516dj0tuc3atwr83x
Itto titrit
0
70056
877209
376963
2026-07-05T15:59:24Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877209
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Itto titrit''''' ( [[Faransanci|taken Faransanci:]] ''L'etoile du matin'' ) fim ne da aka shirya shi a shekarar 2008 na Morocco wanda [[Mohamed Abbazi]] ya jagoranta kuma ya bada umarni.<ref>{{Cite web|title=filmnat9|url=https://www.ccm.ma/fnf10/itto.html|access-date=2021-11-19|website=www.ccm.ma}}</ref><ref>{{Cite web|title=Films {{!}} Africultures : Itto Titrit|url=http://africultures.com/films/?no=7815|access-date=2021-11-19|website=Africultures|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|title=Itto Titrit|url=http://www.dohafilminstitute.com/filmfestival/films/itto-titrit|access-date=2021-11-19|website=Doha Film Institute|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title="Itto Titrit", votre long-métrage de ce dimanche, à regarder en fin de soirée|url=http://2m.ma/fr/programme/itto-titrit-votre-long-metrage-de-ce-dimanche-a-regarder-en-fin-de-soiree-20170421/|access-date=2021-11-19|website=2M|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=MATIN|first=LE|title=Le Matin - Le film et la langue amazighs à l'honneur|url=https://lematin.ma/express/2009/10e-rencontre-du-cinema-de-Sidi-Kacem_Le-film-et-la-langue-amazighs-a-l-honneur/109960.html|access-date=2021-11-19|website=Le Matin|language=fr}}</ref> An nuna shi a karo na 10 a bikin fina-finai na ƙasa da aka gudanar a [[Tanja|Tangier]], da kuma a Aljeriya da kuma a Doha.<ref>{{Cite web|last=Alami|first=Rachida|title=Itto Titrit et Oulmouloud se distinguent à Tizi Ouzzou|url=https://www.libe.ma/Itto-Titrit-et-Oulmouloud-se-distinguent-a-Tizi-Ouzzou_a10060.html|access-date=2021-11-19|website=Libération|language=fr|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119001335/https://www.libe.ma/Itto-Titrit-et-Oulmouloud-se-distinguent-a-Tizi-Ouzzou_a10060.html|url-status=dead}}</ref>
== 'Yan wasa ==
* Nisrine Fouad
* Amina Jebor
* Sidi Moh Chakri
* Mustapha Qaderi
* Hadda Ouabou
* Sadiya Ibouda
== Manazarta ==
[[Category:fim]]
gjsr04zez94bspbajghdpfe852uln9a
Izulu Lami
0
70123
877242
706292
2026-07-05T16:37:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877242
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Izulu Lami''''', mai suna '''''My Secret Sky''''' a Turanci, fim ne na shekarar 2008 na Afirka ta Kudu wanda aka yi da harshen Zulu. Madoda Ncayiyana ne ya bada Umarni. Shirin ya biyo bayan labarin wasu yara biyu da suka yi tafiya zuwa birnin [[Durban]] kuma suka zama yara masu gararamba a titi, bayan mahaifiyarsu ta rasu.
== Takaitaccen bayani ==
Thembi ƴar shekara goma da ƙanenta mai shekaru takwas, Khwezi, sun rasa mahaifiyarsu. Goggon su ya kamata ta kula da su, amma da zarar ta sayar da kayan da suke da shi, sai ta bace. Yaran ba su da komai sai tabarma na gargajiyar Zulu da mahaifiyarsu ta yi kafin ta rasu. <ref>[https://www.news24.com/channel/Movies/Reviews/Izulu-Lami-My-Secret-Sky-20090819 Izulu Lami - My Secret Sky], Channel24, Shaheema Barodien, 19 August 2009</ref> Ta ɗauki makomarsu a hannunta, Thembi ta shawo kan ɗan'uwanta cewa su tafi babban birnin [[Durban]]. Amma da zarar sun isa, sai suka ga kansu a cikin wani babban birni mai ban tsoro. <ref>[https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2009-09-01-another-touch-of--heaven-for-local-cinema/ Another touch of heaven for local cinema], Times Live, 01 September 2009</ref> Ainihin haɗin Thembi da Kwezi na fuskantar barazana yayin da birnin ya zama dodo wanda ke barazanar mamaye su gaba ɗaya.
== Yan wasan kwaikwayo ==
* Sobahle Mkhabas a matsayin Thembi
* Sibonelo Malinga a matsayin Khwezi
* Tshepang Mohlomi a matsayin "Chili-Bite"
== Shiryawa ==
Fim ɗin ya dogara ne akan wani ɗan gajeren fim na farko, wanda Ncayiyana da Ouida Smit suka shirya, wanda aka yi a shekarar 2001, ''The Sky in Her Eyes'' . Wannan fim ɗin ya lashe kyautar Djibril Diop Mambety don mafi kyawun ɗan gajeren fim na Afirka a 2003 Cannes Film Festival.
== Saki ==
A cikin watan Disamba na shekarar 2008, an fara fim ɗin a bikin fina-finai na Dubai na ƙasa da ƙasa, wanda ya buɗe sashin farko na Asiya Afirka.
An saki fim ɗin a duniya a cikin 2009 a ƙarƙashin taken ''Sirina Sky''.<ref>{{cite web | title=Izulu Lami (My Secret Sky) | website=[[Kiln Theatre]] | url=https://kilntheatre.com/whats-on/izulu-lami-my-secret-sky/ | access-date=15 February 2023 | archive-date=15 February 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230215034653/https://kilntheatre.com/whats-on/izulu-lami-my-secret-sky/ | url-status=dead }}</ref><ref name=mg2009/>
==Kyauta==
*December 2008: Nominated, [[Muhr AsiaAfrica Award]] at the Dubai International Film Festival<ref name=imdbawards>{{cite web | title=Izulu lami | website=IMDb | url=http://www.imdb.com/title/tt1364226/awards/ | access-date=15 February 2023}}</ref>
*April 2009: Winner, [[Dikalo Prize]] for best feature film at the [[International Pan-African Film Festival]] (''Festival International du Film Panafricain'') in Cannes<ref name=mg2009/>{{efn|FIFP and the Dikalo Awards were established in 2006<ref>{{cite web|url=https://fifp.fr/en/about/| title=About| website=Festival International du Film Panafricain}}</ref> by Eitel Basile Ngangue Ebelle; still in existence as of 2022.<ref>{{cite web | title=AFDA alumni share Best Actor Award at International Pan African Film Festival in Cannes | website=AFDA | date=28 October 2022 | url=https://afda.co.za/afda-alumni-share-best-actor-award-at-international-pan-african-film-festival-in-cannes/ | access-date=15 February 2023}}</ref>}}
*2009: Winner, Silver Crow Pheasant Award for best director, [[Kerala International Film Festival]]
*2010: Winner, SAFTA Golden Horn for Best Achievement in Production Design - Feature Film (Simon Joyner) at the [[South African Film and Television Awards]]<ref name=imdbawards/>
*2010: Nominee at SAFTA for various other awards, including Best Feature<ref name=imdbawards/>
*2011: Sobahle Mkhabas, Sibonelo Malinga, and Tshepang Mohlomi, co-winners of Best Child Actor at the [[Africa Movie Academy Awards]]<ref name=imdbawards/>
==Footnotes==
{{notelist}}
==Manazarta==
{{reflist}}
==Karin Karatu==
* [http://www.spling.co.za/movie-reviews/card/Izulu%20Lami Izulu Lami] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101223054638/http://spling.co.za/movie-reviews/card/Izulu%20Lami |date=2010-12-23 }}, Spling
==Hanyoyin Hadi na waje==
* {{IMDb title|1364226}}
qqj2c8qciegdhrw36wd76eyfupk9xer
Ilimin harshen uwa a Hong Kong
0
70839
877117
542467
2026-07-05T12:07:25Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877117
wikitext
text/x-wiki
== Tarihi ==
cantonese shine babban yaren da ake magana da shi a Hong Kong. An koyar da Ingilishi a makarantun Hong Kong kafin 1997 saboda garin Hong Kong ta kasance karkashin mulkin mallaka na Burtaniya. Gwamnati ta farfado da koyarwa a Cantonese a farkon shekarun 1980, amma a karshen shekarar alif 1994, kashi 20% na makarantun sakandare ne kawai suka dauki Cantonese a matsayin hanyar koyarwa. Daga shekarar makaranta ta 1998-1999, tare da jagoranci daga gwamnati, 75% na makarantu sun fara amfani da Cantonese a cikin azuzuwan su.<ref>http://www.inmediahk.net/node/321730#</ref>
== Matsakaicin koyarwar da aka sabunta (MOI) ==
Bisa manufar MOI da aka yi wa kwaskwarima, an karfafa wa makarantun sakandare kwarin gwiwar yin amfani da hanyoyin koyarwa na Sinanci (CMI), tun daga shekarar 1998 zuwa 1999. Wannan gabatarwar ta CMI ta fara ne a lokacin shan yara na sakandare na 1, kuma yana ci gaba kowace shekara zuwa matsayi mafi girma a ƙananan matakan sakandare. Ba duka makarantu ne suka amsa wannan shawarar ba, saboda wasu makarantun sun ci gaba da amfani da Ingilishi a matsayin hanyar koyarwa. Waɗannan Makarantun Ingilishi na Matsakaicin Koyarwa (EMI) dole ne su bi ka'idodi masu zuwa:
Dalibai sun sami damar yin karatu cikin Ingilishi
Dole ne malamai su kasance masu iya koyarwa cikin Ingilishi.
Yakamata makarantar ta sami isassun dabarun tallafawa.<ref>http://www.edb.gov.hk/attachment/en/edu-system/primary-secondary/applicable-to-secondary/moi/support-and-resources-for-moi-policy/policy-support-measures/edbc09006e.pdf</ref>Makarantun da suka aiwatar da manufofin CMI ta 2000-01 an ba su izinin canzawa zuwa Turanci a matsayin matsakaicin koyarwa, kamar yadda ya faru ga wasu batutuwa a cikin sassan 4 da 5 na sakandare. Hakanan waɗannan makarantu sun ji daɗin 'yancin kai na yanke shawarar ko wane yare ne za a yi amfani da shi wajen koyar da sakandare 6 da 7.<ref>view-source:<nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Mother-tongue_education_in_Hong_Kong#cite_note-3</nowiki></ref>
== Amfanin koyar da harshen uwa ==
Tasiri kan aikin ilimi
Bincike ya nuna cewa koyar da harshen uwa yana taimaka wa ɗalibai su koyi ta hanya mafi inganci, kuma suna samun ingantaccen aikin ilimi gabaɗaya<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://www.edb.gov.hk/tc/edu-system/primary-secondary/applicable-to-secondary/moi/key-events-moi-fine-tuning-bg/moi-guidance-for-sec-sch/sep-1997/mother-tongue/index.html |access-date=2024-02-23 |archive-date=2019-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021073816/https://www.edb.gov.hk/tc/edu-system/primary-secondary/applicable-to-secondary/moi/key-events-moi-fine-tuning-bg/moi-guidance-for-sec-sch/sep-1997/mother-tongue/index.html |url-status=dead }}</ref>Hukumar Ilimi ta gudanar da wani dogon nazari a cikin shekarar makaranta ta 1988-89, don nazarin illolin canjin koyarwa. Makarantu goma sha ɗaya na Anglo-China tare da fiye da rabin darussan da ake koyar da su cikin Sinanci an zaɓi su a matsayin rukunin gwaji, kuma an daidaita su da ƙungiyar kulawa waɗanda ke cikin yanayin Ingilishi. Jimlar ɗalibai 4543 a sakandare 1 ne suka shiga gwajin, kuma an bi diddigin su daga sakandare 1 zuwa 3.
Daliban da ke cikin rukunin kulawa, waɗanda ke cikin yanayin Ingilishi, an gano cewa suna yin aiki mafi kyau cikin Ingilishi fiye da takwarorinsu. Ayyukan da suke yi a cikin Lissafi ya kasance 'rashin fahimta' saboda 'rabin ikon da ba daidai ba' tsakanin ƙungiyar gwaji, da ƙungiyar kulawa. Dalibai a wani yanayi na harshen Sinanci, a daya bangaren, sun nuna kyakykyawan aiki a dukkan sauran fannonin da suka hada da Sinanci, Kimiyya, Tarihi da Geography<ref>http://www.edb.gov.hk/attachment/tc/edu-system/primary-secondary/applicable-to-secondary/moi/moi-related-research-projects/08._p9401e.pdf</ref>.
== Ingancin koyarwa ==
Koyarwa cikin Ingilishi yana haifar da ƙalubale ga malamai. Kamar yadda aka bayyana a cikin rahoton na 2014 Hong Kong Examinations and Assessment Authority (HKEAA) gaba ɗaya aikin malamai a cikin Harshen Ingilishi bai gamsar da su ba. Matsakaicin ƙwarewar da aka samu a cikin rubuce-rubuce da takaddun magana sun kasance 53% da 52% bi da bi.<ref>http://www.hkeaa.edu.hk/DocLibrary/Local/Language_Proficiency_Assessment_for_Teachers/LPATE_2014_Assessment_Report.pdf</ref> Rashin ƙwarewa a cikin Ingilishi yana iyakance malamai daga bayyana ra'ayoyinsu a fili. Koyarwar harshen uwa kuwa, tana baiwa malamai damar yin bayani dalla-dalla da kuma bayyana ra’ayoyi ta hanya mai ma’ana, wanda hakan ke kara inganta koyarwar.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=http://hkier.fed.cuhk.edu.hk/journal/wp-content/uploads/2009/10/ej_v30n2_63-81.pdf |access-date=2024-02-23 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303225603/http://hkier.fed.cuhk.edu.hk/journal/wp-content/uploads/2009/10/ej_v30n2_63-81.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Tasirin samun ilimi ==
Koyar da Sinanci, harshen uwa ga mazauna yankin Hong Kong, yana da amfani wajen samun ilimi. Gabaɗaya, ɗalibai suna da ƙwarewa mafi girma cikin Sinanci fiye da Ingilishi: ɗalibai na farko na 6 suna da ikon rubuta labaran kalmomi 300 cikin Sinanci, yayin da kawai za su iya yin jimloli masu sauƙi a cikin Ingilishi. Wannan ya faru ne saboda ƙayyadaddun ƙamus na Ingilishi na kusan kalmomi 1000[a buƙatun magana]. Sakamakon haka kai tsaye, ɗalibai suna fuskantar ƙarancin fahimtar abubuwan da ake koyarwa cikin yarensu na uwa, saboda akwai ƙarancin cikas saboda babban bankin ƙamus na Sinanci.<ref>{{Cite web |url=http://home.netvigator.com/~fyw12541/lang_crit/motherton_%20english.htm |title=Kwafin ajiya |access-date=2012-06-30 |archive-date=2012-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120200254/http://home.netvigator.com/~fyw12541/lang_crit/motherton_%20english.htm |url-status=dead }}</ref>
Bugu da kari, koyarwa cikin yaren uwa na kara kuzarin dalibi don koyo. Lokacin da suka sami damar fahimtar ra'ayoyin da ake koyar da su cikin sauƙi, ɗalibai suna da kuzari kuma suna shirye su mai da hankali sosai a cikin darussan. Wannan kuma yana inganta ingantaccen harshe.<ref>http://std.stheadline.com/archive/fullstory.asp?andor=or&year1=2000&month1=4&day1=1&year2=2000&month2=4&day2=1&category=all&id=20000401g01&keyword1=&keyword2={{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Suka da damuwa ==
Koyar da harshen uwa yana rage matakin shiga cikin Ingilishi. An ba da shawarar cewa yayin da ɗalibai za su iya koyan yadda ya kamata game da batutuwan da ba na harshe ba, mummunan tasirin aiki a cikin Harshen Ingilishi ba makawa. Bisa ga ka'idoji guda biyar na ingantacciyar koyarwar ƙamus na Harshe na biyu na Barcroft,<ref>{{Cite web |url=http://www.transparent.com/about/second-language.html |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-02-23 |archive-date=2015-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150217024338/http://www.transparent.com/about/second-language.html |url-status=dead }}</ref> gabatar da sabbin kalmomi akai-akai kuma akai-akai yayin darussa na ɗaya daga cikin mabuɗin samun nasara wajen koyon harshe na biyu.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1944-9720.2004.tb02193.x</ref>Hakazalika, a cikin koyarwar harshen uwa, ɗalibai ba su cika samun Ingilishi ba, don haka suna samun Ingilishi a matsayin harshe na biyu da ƙarancin tasiri.
Wani abin damuwa shine matsayin Ingilishi a matsayin harshen duniya. Wasu sun yi iƙirarin cewa rage ɗaukar hotuna zuwa Ingilishi da kuma koyan darussan ilimi a cikin yare na asali zai rage ƙimar ɗalibai da ƙwarewa a kasuwannin duniya.<ref>http://www.inmediahk.net/node/321730#</ref>
== Kyakkyawar koyarwar harshen uwa ==
Dangane da cece-kuce na aikin ɗalibai a cikin Ingilishi, akwai wasu gyare-gyare a cikin manufofin MOI da aka sabunta. Ƙarƙashin ingantattun manufofin, jimlar lokacin darasi a cikin Ingilishi an ƙara haɓaka don haɓaka yanayin koyan Ingilishi ga ɗalibai a makarantun CMI. Ana iya ɗaukar EMI a cikin darussan da ba harshe ba har zuwa matsakaicin darussa biyu, la'akari da iyawar harshe na ɗalibai. Bugu da ƙari, an soke rarraba makarantun CMI da EMI. Yanzu an ƙyale makarantu su zaɓi ɗaukar EMI don darasi ɗaya ko fiye, ko bisa iyawar ɗalibai a cikin ayyukan ƙarin koyo. Shirye-shiryen da aka yi a makarantu sun zama masu ban sha'awa da sassauƙa.
== Duba kuma ==
[[Harshen uwa|Harshen Uwa]]
[[:en:Education_Bureau|Ofishin Ilimi na Hong Kong]]
== Manazarta ==
r78w7r5texm8viud424nkb654exih4g
Joe Stewardson
0
72386
877519
709321
2026-07-05T23:37:59Z
Mai Jiddah muhammad
44560
877519
wikitext
text/x-wiki
{{Hujja}}{{Stub}}{{databox}}
'''Joe Stewardson,''' ɗan [[wasan kwaikwayo]] [[Film|fim]] ne na [[Afirka ta Kudu]] . <ref>[[Database]] (undated). [https://web.archive.org/web/20090204233952/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/individual/98523 "Stewardson, Joe"]. ''The [[British Film Institute]] Film and Television Database''. Accessed 12 August 2010.</ref>
== Ayyuka ==
=== Fim ɗin ɓangare ===
== Mutuwa ==
Ya mutu a shekara ta 1997.
== Manazarta ==
== Bayanan littattafai ==
Tomaselli, Keyan (1989). Fim din wariyar launin fata: Race and Class a cikin Fim din Afirka ta Kudu . Routledge (Landan, Ingila).
== Hanyoyin Haɗin waje ==
* Bayanan bayanai (ba a rubuta su ba). "Stewardson, Joe". ''Cibiyar Nazarin Fim da Talabijin ta Burtaniya''. An samo shi a ranar 12 ga watan Agusta 2010.
* {{IMDb name|0829136}}
[[Category:Mutuwan 1997]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
Joe Stewardson ɗan wasan kwaikwayo ne da ya yi suna a masana'antar fina-finai ta Afirka ta Kudu. An haife shi a shekara ta 1927 a ƙasar Ingila, daga baya ya zauna a Afirka ta Kudu inda ya gina sana'arsa ta fim. Ya rasu a shekara ta 1997.
Rayuwarsa
An haife shi a Southport, Lancashire, Ingila.
Ya yi aiki a matsayin ɗan wasan kwaikwayo daga kusan 1965 zuwa 1990.
Ya yi fice musamman a fina-finan Afirka ta Kudu da wasu fina-finan ƙasashen waje da aka ɗauka a nahiyar Afirka.
Ayyukansa
Daga cikin fitattun fina-finan da ya fito akwai:
All the Way to Paris (1965)
Wild Season (1967)
Katrina (1969)
My Way (1973)
Target of an Assassin (1976)
Flatfoot in Africa (1978)
City of Blood (1982)
Circles in a Forest (1990)
Act of Piracy (1990)
Iyalinsa
Joe Stewardson mahaifi ne ga ɗan wasan kwaikwayo Deon Stewardson, wanda ya shahara a shirin talabijin Wild at Heart. Hakanan yana da ɗa mai suna Matthew Stewardson.
Muhimmancinsa
Joe Stewardson ya kasance ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan kwaikwayo na Afirka ta Kudu a shekarun 1960 zuwa 1990. Ya taka rawa a fina-finan tarihi, na kasada, na laifi da na wasan kwaikwayo, kuma gudummawarsa ta taimaka wajen bunƙasa masana'antar fina-finai ta Afirka ta Kudu.
jd5a2h42atp0mv2xekws6j97ajex2av
John Riber
0
72638
877693
390457
2026-07-06T11:04:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877693
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Riber''' haifaffen Indiya ne [[Zimbabwe|ɗan ƙasar Zimbabwe]] mai shirya fina-finai kuma furodusa.<ref>{{Cite web |title=John Riber |url=https://mubi.com/cast/john-riber |access-date=2021-10-09 |website=MUBI |language=en-US}}</ref> An fi saninsa da jagorantar wasan kwaikwayo na ban dariya na Zimbabwe na shekarar 2000 na ''Yellow Card''.<ref name="Riber">{{Cite web |title=Yellow Card by John Riber @ Brooklyn Film Festival |url=https://www.brooklynfilmfestival.org/film-detail?fid=20 |access-date=2021-10-09 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Films by John Riber |url=https://www.trigon-film.org/en/directors/John_Riber |access-date=2021-10-09 |website=trigon-film.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Films directed by John Riber |url=https://letterboxd.com/director/john-riber/ |access-date=2021-10-09 |website=letterboxd.com |language=en}}</ref>
== Sana'a ==
An haife shi kuma ya girma a Indiya. A shekarar 1977 ya kammala karatun fina-finai na jami'a a ƙasar Amurka. John tare da matarsa Louise Riber sun fara yin fina-finai a fagen ci gaba tun shekara ta 1979, musamman a Bangladesh da Indiya.<ref>{{Cite web |date=July 23, 2014 |title=Riber, John |website=African Film Festival, Inc. |url=https://africanfilmny.org/directors/john-riber/ |access-date=2021-10-09 |language=en-US}}</ref> Sannan a shekarar 1987, suka koma ƙasar Zimbabwe, suka kafa kamfanin Media for Development Trust (MFD), ɗaya daga cikin manyan gidajen noma da rarrabawa a Afirka. Fim ɗin farko da John da Louise suka shirya bayan ƙaura zuwa Zimbabwe ''sakamako'' ne. Fim ɗin ya sami lambobin yabo da yawa na bikin kuma ya zama abin shahara a kasuwa. A shekara ta 2000, ya shirya fim ɗin wasan kwaikwayo mai ban dariya mai suna ''Yellow Card'' tare da Leroy Gopal da Kasamba Mkumba.<ref>{{Cite web |date=1999-11-30 |title=Arts & Entertainment/Cinema-Zimbabwe: New Film To Be Seen By More Than 50m In Africa |url=http://www.ipsnews.net/1999/11/arts-entertainment-cinema-zimbabwe-new-film-to-be-seen-by-more-than-50m-in-africa/ |access-date=2021-10-09 |website=Inter Press Service}}</ref> Fim ɗin ya sami ra'ayoyi dabam-dabam daga masu suka kuma daga baya an nuna shi a bukukuwan fina-finai da dama kamar Carthage Film Festival, Zanzibar International Film Festival, Kudancin Afirka Film Festival a watan Oktoba da kuma [[Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou]] (Fespaco).
Da wannan nasarar, 'yan wasan biyu sun yi fina-finai da yawa da suka shahara a Zimbabwe kamar ''Neria'', ''Ƙarin Lokaci'' da ''Yaron Kowa''. Taken mafi yawan fina-finai da wasan kwaikwayo na soap opera sun dogara ne akan matsalolin kiwon lafiyar haihuwa a Afirka.<ref name="leap">{{Cite web |title=Yellow Card's great leap |url=http://www.yellow-card.com/production.htm |access-date=2021-10-09 |website=www.yellow-card.com |archive-date=2022-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220116093551/http://www.yellow-card.com/production.htm |url-status=dead }}</ref>
== Filmography ==
{| class="wikitable"
!Shekara
! Fim
! Matsayi
! Salon
! Ref.
|-
| 1991
| ''Neria''
| Furodusa, Cinematographer, Editan Rubutu
| Fim
|
|-
| 1993
| ''Karin Lokaci''
| Furodusa, marubuci
| Fim
|
|-
| 1996
| ''Dan Kowa''
| Furodusa, marubuci
| Fim
|
|-
| 2000
| ''[[Yellow Card (film)|Katin rawaya]]''
| Darakta, marubuci, Furodusa
| Fim
|
|-
| 2002
| ''Shanda''
| Darakta
| Fim
|
|-
| 2009
| ''Mwamba Ngoma''
| Mai gabatarwa
| Takardun shaida
|
|-
| 2011
| ''Chumo''
| Furodusa, marubuci
| Short film
|
|-
| 2012
| ''Siri ya Mtungi''
| Mai gabatarwa
| jerin talabijan
|
|-
| 2014
| ''Mdundiko''
| Mai gabatarwa
| Fim
|
|-
| 2015
| ''Dar Noir''
| Mai gabatarwa
| Fim
|
|-
| 2017
| ''Tunu: Kyauta''
| Babban furodusa
| Fim
|
|-
| 2018
| ''Fatima''
| Mai gabatarwa
| Fim
|
|-
| 2018
| ''Bahasha''
| Mai gabatarwa
| Fim
|
|}
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
g24zpev2igb6cekpazxoww8lnjpmksn
Khadija Assad
0
73149
877557
388857
2026-07-06T07:13:10Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877557
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Khadija Assad''' (Arabic; ta mutu a ranar 25 ga watan Janairun shekarar 2023) 'yar wasan kwaikwayo ce kuma 'yar wasan Morocco. An ba ta suna "The Lioness", an dauke ta a matsayin mutum mai mahimmanci a cikin fina-finai da talabijin na Maroko. fi saninta da aikinta tare da mijinta [[Aziz Saadallah]] da kuma rawar da ta taka a ''Lalla Fatima,'' daya daga cikin shahararrun sitcoms na Morocco.<ref>{{Cite web |last=Kasraoui |first=Safaa |title=Moroccan Celebrities Mourn Death of Iconic Actress Khadija Assad |url=https://www.moroccoworldnews.com/2023/01/353722/moroccan-celebrities-mourn-death-of-iconic-actress-khadija-assad |access-date=2 February 2023 |website=Morocco World News |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=26 January 2023 |title=A look back at Khadija Assad's stellar career, as the actress takes final bow |url=https://en.hespress.com/57619-a-look-back-at-khadija-assads-stellar-career-as-the-actress-takes-final-bow.html |access-date=2 February 2023 |website=Hespress English |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Assad a [[Kasabalanka|Casablanca, Morocco]] . Ta yi karatu a makarantar sakandare ta Lalla Aicha . <ref name=":1">{{Cite web |title=La grande Khadija Assad n'est plus |url=https://lematin.ma/express/2023/grande-khadija-assad-n-plus/385966.html |access-date=2 February 2023 |website=Le Matin |language=fr}}</ref> shekara ta 1971, iyayenta sun karfafa ta, ta shiga makarantar Conservatory ta Casablanca, inda ta yi karatu na tsawon shekaru hudu.
== Ayyuka ==
Assad ta fara fitowa a matsayin 'yar wasan kwaikwayo ta kwararru ta kasance a 1973 lokacin da ta shiga cikin "da yammacin fasaha" da aka watsa daga ɗakunan Ain Chock.<ref>{{Cite web |title=Quand le couple éternel formé par Khadija Assad et Aziz Saâdallah rentrait au Maroc |url=https://telquel.ma/2023/01/26/quand-le-couple-eternel-forme-par-khadija-assad-et-aziz-saadallah-rentrait-au-maroc_1799241?fbrefresh=3 |access-date=2 February 2023 |website=Telquel.ma |language=fr}}</ref> Wani memba na ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Masrah Annass, rawar da ta fara takawa a wasan kwaikwayo ta kasance a cikin Tayeb Saddiki's ''Maqamat Badi3 Zaman Hamadani.'' .<ref>{{Cite web |date=25 January 2023 |title=Décès de l'actrice Khadija Assad |url=https://fr.hespress.com/299302-deces-de-lactrice-khadija-assad.html |access-date=25 January 2023 |website=Hespress Français |language=fr-FR}}</ref>
== Rayuwa da mutuwarsa ==
Assad ta auri ɗan wasan kwaikwayo na Maroko Aziz Saadallah har zuwa mutuwarsa a shekarar 2020. bayyana ma'auratan a matsayin "ma'aurata mafi shahara a gidan talabijin na Morocco".
Assad ya mutu a Casablanca a ranar 25 ga watan Janairun 2023 bayan dogon gwagwarmaya da ciwon daji.
== Hotunan fina-finai ==
=== Talabijin ===
* ''Lalla Fatima''
* ''Lalla Laroussa''
* ''Bent Bladi'' (2009)
* ''Machi Bhalhoum'' (2018)
=== Hotuna masu ban sha'awa ===
* Casablancais (1998)
* Adadin Ɗaya (2009)
* Abin sha'awa (2010)
== Manazarta ==
[[Category:Mutuwan 2023]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cth70ii1te2cg0ffovsz8wjx6f4txn7
Amina Rachid
0
73319
877556
741159
2026-07-06T07:12:31Z
Hafsah3639
35826
Gayara
877556
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amina Rachid''' (an haife ta Jamila Ben Omar, 11 ga Afrilu shekarar 1936 a Marrakech, ta mutu a shekara ta 2019) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Maroko.<ref>{{Cite web|title=Décès de Amina Rachid, 83 ans|url=https://www.maroc-hebdo.press.ma/deces-amina-rachid-83ans|access-date=2021-11-18|website=www.maroc-hebdo.press.ma|language=fr|archive-date=2021-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118165442/https://www.maroc-hebdo.press.ma/deces-amina-rachid-83ans|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Amina Rachid, dame de cœur|url=https://telquel.ma/2019/09/06/amina-rachid-dame-de-coeur_1650118?fbrefresh=4|access-date=2021-11-18|website=Telquel.ma|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-27|title=L'actrice Amina Rachid tire sa révérence|url=https://www.leconomiste.com/flash-infos/l-actrice-amina-rachid-tire-sa-reverence|access-date=2021-11-18|website=L'Economiste|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ramadan des célébrités : Amina Rachid s'entoure de sa petite famille|url=https://aujourdhui.ma/archives/ramadan-des-celebrites-amina-rachid-sentoure-de-sa-petite-famille-94739|access-date=2021-11-18|website=Aujourd'hui le Maroc|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|last=MATIN|first=LE|title=Le Matin - Hommage à l'actrice marocaine Amina Rachid|url=https://lematin.ma/journal/2015/hommage-a-l-actrice-marocaine-amina-rachid/229875.html|access-date=2021-11-18|website=Le Matin|language=fr}}</ref>
== Ayyuka ==
* [[Fayil:أمينة رشيد.jpg|thumb|Amina Rachid]]Rachid ta nuna sha'awar wasan kwaikwayo da wasan kwaikwayo tun tana yarinya, daga ƙarshe ta fito a cikin wasan kwaikwayo na makaranta. A farkon shekarun alif dubu daya da ɗari tara da sittin 1960, gidan rediyo na ƙasar Morocco ya sanar da bukatar sabbin ma'aikata. Rachid ta yarda da tayin kuma ta fara fitowa a gidan wasan kwaikwayo na rediyo, tare da abokin aikinta na dindindin, Habiba El Madkouri, wanda ya mutu a shekara ta 2011. shekara ta 1971, Rachid ta horar da ita a matsayin 'yar wasan kwaikwayo a kasashen waje kafin ta koma Maroko don yin aiki a Société nationale de radiodiffusion et de télévision (SNRT), inda ta sadu da mijinta na gaba kuma abokin rayuwa, Abdellah Chakroun. <ref>{{Cite web|date=2019-08-27|title=Flashback. Les larmes d'Amina Rachid après le décès de son mari (VIDEO)|url=https://www.lesiteinfo.com/maroc/les-larmes-damina-rachid-apres-le-deces-de-son-mari-video/|access-date=2021-11-18|website=Le Site Info|language=fr-FR|archive-date=2022-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516223145/https://www.lesiteinfo.com/maroc/les-larmes-damina-rachid-apres-le-deces-de-son-mari-video/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Amina Rachid rejoint son amour à l'au-delà en moins de deux ans|url=https://aujourdhui.ma/culture/cinema/amina-rachid-rejoint-son-amour-a-lau-dela-en-moins-de-deux-ans|access-date=2021-11-18|website=Aujourd'hui le Maroc|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-11-18|title=Abdellah Chaqroun et Amina Rachid: Un couple mythique raconté par ses proches|url=https://www.medias24.com/2017/11/18/abdellah-chaqroun-et-amina-rachid-un-couple-mythique-raconte-par-ses-proches/|access-date=2021-11-18|website=Medias24|language=fr-FR}}</ref>
An fi saninta da rawar da ta taka a fina-finai da yawa, mafi shahara shine In search of my wife's husband, Lalla Houby, Destin de femme, Elle est diabétique, hypertendue et elle refuse de crever, da Aida .
== Mutuwa ==
wasan kwaikwayo mutu tana da shekaru 83 a watan Agustan 2019, bayan dogon rashin lafiya.<ref>{{Cite web|title=Amina Rachid n'est plus.. - La Vie éco|url=https://www.lavieeco.com/culture/amina-rachid-nest-plus/|url-status=live|access-date=2021-11-18|website=La Vie Eco|language=fr-FR|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901085610/https://www.lavieeco.com/culture/amina-rachid-nest-plus/ |archive-date=2019-09-01 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Amina Rachid : Une icône du théâtre, de la télévision et du cinéma s'en va|url=https://telquel.ma/2019/08/27/amina-rachid-une-icone-du-theatre-de-la-television-et-du-cinema-sen-va_1649165?fbrefresh=1|access-date=2021-11-18|website=Telquel.ma|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=MATIN|first=LE|title=Le Matin - Décès de l'actrice Amina Rachid à l'âge de 83 ans|url=https://lematin.ma/express/2019/deces-lactrice-amina-rachid-lage-83-ans/321692.html|access-date=2021-11-18|website=Le Matin|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=APANEWS|title=Décès de Amina Rachid, légende du cinéma marocain|url=http://apanews.net/fr/pays/maroc/news/deces-de-amina-rachid-legende-du-cinema-marocain|access-date=2021-11-18|website=apanews.net|language=fr|archive-date=2021-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118165446/http://apanews.net/fr/pays/maroc/news/deces-de-amina-rachid-legende-du-cinema-marocain|url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|0705106}}
[[Category:Mutuwan 2019]]
[[Category:Haifaffun 1936]]
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutanan Maroko]]
[[Category:Yar wasa]]
gpf4xkp620yc9ta7tnzrc3rn3x5gqlm
Jeanne de Cavally
0
76513
877526
406519
2026-07-06T01:22:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877526
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jeanne de Cavally''' (1926 - 7 ga Oktoba 1992), wanda aka fi sani da sunanta Jeanne de Cavally, marubuciya ce ta littafin yara ta [[Ivory Coast]].
== Tarihin rayuwa ==
Goba (née Wawa) an haife shi ga babban iyali a Bingerville, Ivory Coast, a cikin 1926. <ref name=":0">{{Cite journal |last=Traoré-Sérié |first=Régina |date=1994 |title=Ecrire pour les enfants - Jeanne de Cavally, pionnière de la littérature pour la jeunesse en Côte d'Ivoire |url=http://cnlj.bnf.fr/en/node/73513 |journal=Takam Tikou |language=fr |volume=4 |pages=41–43 |via=Centre national de la littérature pour la jeunesse}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2003-11-13 |editor-last=Volet |editor-first=Jean-Marie |title=Jeanne de Cavally |url=http://aflit.arts.uwa.edu.au/CavallyJeannede.html |access-date=2020-02-15 |website=Lire les femmes écrivains et les littératures africaines |publisher=University of Western Australia |language=fr}}</ref> Ta girma a Tabou da [[Abidjan]] . <ref name=":1" /> Bayan ta yi karatu a Rufisque, Senegal, ta fara aikin koyarwa a Ivory Coast, kuma daga baya ta zama shugabar makaranta. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> Ta yi ritaya daga ilimi a 1983. <ref name=":0" />
An buga littafin yara na farko na Goba mai ''suna Papi'' a shekarar 1978. Sunanta alkalami, Jeanne de Cavally, an yi wahayi zuwa ga [[Dokin doki|Kogin Cavally]] a Tabou, inda ta yi yarinta. <ref name=":0"/> <ref name=":2">{{Cite web |last=N'Koumo |first=Henri |date=2018-03-14 |title=Quel lauréat pour le prochain Prix Jeanne de Cavally pour la littérature enfantine? |url=http://takamtikou.bnf.fr/vie_du_livre/2018-03-14/quel-laur-at-pour-le-prochain-prix-jeanne-de-cavally-pour-la-litt-rature-enf |access-date=2020-02-15 |website=Takam Tikou: La revue des livres pour enfants |language=fr |archive-date=2020-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215051648/http://takamtikou.bnf.fr/vie_du_livre/2018-03-14/quel-laur-at-pour-le-prochain-prix-jeanne-de-cavally-pour-la-litt-rature-enf |url-status=dead }}</ref> Tare da buga ''Papi'', Goba ta zama marubuciya ta uku da aka buga a Ivory Coast, bayan marubutan litattafai Simone Kaya da [[Fatou Bolli]], kuma mace ta farko da ta rubuta adabin yara a Afirka ta Faransa . <ref name=":2" /> Labarunta, waɗanda Les Nouvelles Éditions Africaines (NEA) suka buga a cikin Faransanci, <ref name=":4">{{Cite journal |last=Tadjo |first=Véronique |date=2009 |title=Creating books for children in francophone Africa and beyond: A personal experience |journal=Wasafiri |language=en |volume=24 |issue=4 |pages=48 |doi=10.1080/02690050903206080 |issn=0269-0055 |s2cid=162432640}}</ref> sun shafi rayuwar yau da kullun na yara a Afirka. <ref name=":0" /> <ref name=":3" /> <ref name=":5">{{Cite journal |last=Koulibaly |first=Isaie Biton |date=1988 |title=Faire lire les enfants |url=http://aflit.arts.uwa.edu.au/AMINAcavally.html |journal=Amina |language=fr |volume=216 |pages=95}}</ref>
Goba ya rasu a ranar 7 ga Oktoba, 1992, yana da shekaru 66. <ref name=":0"/> Ana ɗauke ta a matsayin majagaba na adabin yara a Afirka ta franco. <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> <ref name=":2"/> An ba da lambar yabo ta wallafe-wallafen yara mai suna a cikin girmamawarta a bikin baje kolin litattafai na duniya na shekara-shekara na [[Abidjan]] . <ref name=":2" />
== Ayyuka ==
* ''[https://www.worldcat.org/oclc/893754852 Papi]'' (1978) {{ISBN|2723605353|}}
* ''[https://www.worldcat.org/oclc/18991987 Poué-Poué, le petit cabri]'' (1981) {{ISBN|2723605582|}}
* ''[https://www.worldcat.org/oclc/12209213 Le réveillon de Boubacar]'' (1981) {{ISBN|2723605590|}}
* ''[https://www.worldcat.org/oclc/18368042 Bley et sa bande]'' (1985) {{ISBN|2723607453|}}
* ''[https://www.worldcat.org/oclc/36289327 Cocochi, le petit poussin jaune]'' (1987) {{ISBN|2723614247|}}
== Bayanan da aka ambata ==
[[Category:Haifaffun 1926]]
gn72j2sn77jsuitmzmvvduquhbkf3vo
Ash-Shu'ara
0
78365
877266
424533
2026-07-05T17:12:09Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877266
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
qbksyu7k1hnnt5cma6mq66y4hvpxdqh
877267
877266
2026-07-05T17:12:30Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877267
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
4c350cukg96jimsarmzmci390d7jnsa
877268
877267
2026-07-05T17:12:44Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877268
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
0fs6fy3fuoj1szmhbzj7j5huf302ekd
877269
877268
2026-07-05T17:13:05Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877269
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
* '''1-3''' [[Muhammad]] is grieved at the unbelief of the [[Ƙuraishawa|Quraysh]]
* '''4-5''' God will grant them no miracle to save the Quran
* '''6''' The Quraish regard the Quran as a forgery
* '''7-8''' God will send a grim messenger whom they shall respect
* ''' [[Annabi Musa|The story of Moses]]'''
** '''9-10''' He is sent to Pharaoh and his people
** '''11-12''' Fearing that he will be called an impostor, Moses asks that Aaron be sent with him
** '''13-16''' Moses being assured that he will not be put to death for murder, is sent to demand release of the Israelites
** '''17-18''' Pharaoh charges Moses with ingratitude
** '''19-21''' Moses apologises to Pharaoh for killing the Egyptian
** '''22-27''' Moses is charged with being a madman
** '''28''' Pharaoh threatens Moses if he does not worship him
** '''29-32''' Moses performs miracles before Pharaoh
** '''33-41''' Egyptian magicians called to compete with Moses
** '''42-47''' Moses outdoes the magicians, who are converted
** '''48-49''' Pharaoh, enraged, threatens to crucify the magicians
** '''50-51''' The magician converts put their trust in God
** '''52''' Moses is commanded to lead the Israelites out of Egypt
** '''53-60''' Pharaoh and his people pursue them
** '''61-65''' The Red Sea is divided by Moses, and Israelites pass over
** '''66-68''' The Egyptians are drowned, and become a warning to all unbelievers
* ''' [[Annabi Ibrahim|The story of Abraham]]'''
** '''69-82''' He preaches against idolatry
** '''83-92''' Abraham prays for himself and his father
** '''93-102''' He warns his people of the vain repentance of idolaters in hell
** '''103, 104''' Most of his people rejected him
* ''' The story of Noah'''
** '''105''' His people accused him of imposture
** '''106-110''' Noah exhorts them to have faith in God
** '''111-115''' Unbelievers tell Noah to reject his poor followers
** '''116''' When he refuses, they threaten him with violence
** '''117-119''' Noah takes refuge in God, and is saved in the ark
** '''120-122''' The unbelievers are drowned
* '''The History of Hūd'''
** '''123''' They charge [[Annabi|God's messengers]] with imposture
** '''124-135''' Hūd claims the prophetic office, and preaches to the Ádites
** '''136-139''' They reject Hud's warnings and charge him with imposture
** '''139-140''' The unbelieving Ádites are destroyed
* ''' The story of the Thamúdites'''
** '''141''' They charge the prophets with imposture
** '''142-152''' Sálih, declaring himself a prophet, preaches to them
** '''153''' The Thamúdites reject Sálih and call him a madman
** '''154-156''' They demand a sign, and a [[Raƙumi|she-camel]] is given for a sign
** '''157-159''' They slay the she-camel, and are destroyed for infidelity
* ''' The story of Lot'''
** '''160''' The people of Sodom accuse their prophets with imposture
** '''161-166''' Lot proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''167''' The people of Sodom threaten him with violence
** '''168-171''' God saves Lot from Sodom, but Lot's wife is destroyed
** '''172-174''' The unbelievers are destroyed by a shower of stones
* ''' The story of the Midianites'''
** '''175''' They call God's messengers impostors
** '''176-184''' Shuaib proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''185-187''' They call him a madman and a liar, and challenge him to cause the heavens fall on them
** '''188-191''' They are destroyed in their unbelief
* '''192-195''' The Quran is given to Muhammad, through Gabriel, in the Arabic language
* '''196-197''' The Quran is attested as God's Word by the former Scriptures
* '''198-203''' The hearts of the Quraish are hardened by the Quran
* '''204''' The Quraish scorn Muhammad's threats
* '''205-207''' God's mercy deepens the condemnation of impenitent infidels
* '''208-209''' God never destroys a people without first warning them
* '''210-212''' The Devil did not assist in revealing the Quran
* '''213-214''' Muhammad warned against idolatry, and admonished to preach Islam to his relatives
* '''215-220''' True believers are to be treated meekly, and unbelievers with forbearance
* '''221-223''' Devils descend on the hearts of unbelievers
* '''224-227''' Unbelieving poets are mad; believing poets commended
* '''227''' The unjust will speedily be punished
tebike05faw6pll3iym6vxhodpup1g3
877270
877269
2026-07-05T17:13:25Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877270
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
* '''1-3''' [[Muhammad]] is grieved at the unbelief of the [[Ƙuraishawa|Quraysh]]
* '''4-5''' God will grant them no miracle to save the Quran
* '''6''' The Quraish regard the Quran as a forgery
* '''7-8''' God will send a grim messenger whom they shall respect
* ''' [[Annabi Musa|The story of Moses]]'''
** '''9-10''' He is sent to Pharaoh and his people
** '''11-12''' Fearing that he will be called an impostor, Moses asks that Aaron be sent with him
** '''13-16''' Moses being assured that he will not be put to death for murder, is sent to demand release of the Israelites
** '''17-18''' Pharaoh charges Moses with ingratitude
** '''19-21''' Moses apologises to Pharaoh for killing the Egyptian
** '''22-27''' Moses is charged with being a madman
** '''28''' Pharaoh threatens Moses if he does not worship him
** '''29-32''' Moses performs miracles before Pharaoh
** '''33-41''' Egyptian magicians called to compete with Moses
** '''42-47''' Moses outdoes the magicians, who are converted
** '''48-49''' Pharaoh, enraged, threatens to crucify the magicians
** '''50-51''' The magician converts put their trust in God
** '''52''' Moses is commanded to lead the Israelites out of Egypt
** '''53-60''' Pharaoh and his people pursue them
** '''61-65''' The Red Sea is divided by Moses, and Israelites pass over
** '''66-68''' The Egyptians are drowned, and become a warning to all unbelievers
* ''' [[Annabi Ibrahim|The story of Abraham]]'''
** '''69-82''' He preaches against idolatry
** '''83-92''' Abraham prays for himself and his father
** '''93-102''' He warns his people of the vain repentance of idolaters in hell
** '''103, 104''' Most of his people rejected him
* ''' The story of Noah'''
** '''105''' His people accused him of imposture
** '''106-110''' Noah exhorts them to have faith in God
** '''111-115''' Unbelievers tell Noah to reject his poor followers
** '''116''' When he refuses, they threaten him with violence
** '''117-119''' Noah takes refuge in God, and is saved in the ark
** '''120-122''' The unbelievers are drowned
* '''The History of Hūd'''
** '''123''' They charge [[Annabi|God's messengers]] with imposture
** '''124-135''' Hūd claims the prophetic office, and preaches to the Ádites
** '''136-139''' They reject Hud's warnings and charge him with imposture
** '''139-140''' The unbelieving Ádites are destroyed
* ''' The story of the Thamúdites'''
** '''141''' They charge the prophets with imposture
** '''142-152''' Sálih, declaring himself a prophet, preaches to them
** '''153''' The Thamúdites reject Sálih and call him a madman
** '''154-156''' They demand a sign, and a [[Raƙumi|she-camel]] is given for a sign
** '''157-159''' They slay the she-camel, and are destroyed for infidelity
* ''' The story of Lot'''
** '''160''' The people of Sodom accuse their prophets with imposture
** '''161-166''' Lot proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''167''' The people of Sodom threaten him with violence
** '''168-171''' God saves Lot from Sodom, but Lot's wife is destroyed
** '''172-174''' The unbelievers are destroyed by a shower of stones
* ''' The story of the Midianites'''
** '''175''' They call God's messengers impostors
** '''176-184''' Shuaib proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''185-187''' They call him a madman and a liar, and challenge him to cause the heavens fall on them
** '''188-191''' They are destroyed in their unbelief
* '''192-195''' The Quran is given to Muhammad, through Gabriel, in the Arabic language
* '''196-197''' The Quran is attested as God's Word by the former Scriptures
* '''198-203''' The hearts of the Quraish are hardened by the Quran
* '''204''' The Quraish scorn Muhammad's threats
* '''205-207''' God's mercy deepens the condemnation of impenitent infidels
* '''208-209''' God never destroys a people without first warning them
* '''210-212''' The Devil did not assist in revealing the Quran
* '''213-214''' Muhammad warned against idolatry, and admonished to preach Islam to his relatives
* '''215-220''' True believers are to be treated meekly, and unbelievers with forbearance
* '''221-223''' Devils descend on the hearts of unbelievers
* '''224-227''' Unbelieving poets are mad; believing poets commended
* '''227''' The unjust will speedily be punished
Za a iya lissafa muhimman batutuwa, dokokin Allah, da alkiblar da aka saukar a cikin sura kamar haka:-
# Allah ya yi wa Muhammadu magana cewa bai kamata ya damu da rashin imani da mutanen ba.
# Labarin [[Annabi Musa|Musa]], Fir'auna, da fansar zuriyar Isra'ila.
# Labarin [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da jayayyarsa game da masu bauta wa gumaka.
# Yadda za a jefa [[Shirka A (Musulunci)|masu bautar gumaka]] da allolinsu na ƙarya cikin wuta.
# Labarin Annabawa Nuhu, Lutu, Hudu, Saleh, Shu'aib da mutanensu.
# An gano Alqur'ani a cikin harshen Larabci
# [[Shaiɗan A Musulunci|Shaiɗan]] yana cin zarafin waɗannan masu laifi masu cin hanci waɗanda ke sauraron tsegumi kuma maƙaryata ne.
t8c2mlpoqjtkvtinbbebr08pvgy5imm
877271
877270
2026-07-05T17:14:01Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877271
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
* '''1-3''' [[Muhammad]] is grieved at the unbelief of the [[Ƙuraishawa|Quraysh]]
* '''4-5''' God will grant them no miracle to save the Quran
* '''6''' The Quraish regard the Quran as a forgery
* '''7-8''' God will send a grim messenger whom they shall respect
* ''' [[Annabi Musa|The story of Moses]]'''
** '''9-10''' He is sent to Pharaoh and his people
** '''11-12''' Fearing that he will be called an impostor, Moses asks that Aaron be sent with him
** '''13-16''' Moses being assured that he will not be put to death for murder, is sent to demand release of the Israelites
** '''17-18''' Pharaoh charges Moses with ingratitude
** '''19-21''' Moses apologises to Pharaoh for killing the Egyptian
** '''22-27''' Moses is charged with being a madman
** '''28''' Pharaoh threatens Moses if he does not worship him
** '''29-32''' Moses performs miracles before Pharaoh
** '''33-41''' Egyptian magicians called to compete with Moses
** '''42-47''' Moses outdoes the magicians, who are converted
** '''48-49''' Pharaoh, enraged, threatens to crucify the magicians
** '''50-51''' The magician converts put their trust in God
** '''52''' Moses is commanded to lead the Israelites out of Egypt
** '''53-60''' Pharaoh and his people pursue them
** '''61-65''' The Red Sea is divided by Moses, and Israelites pass over
** '''66-68''' The Egyptians are drowned, and become a warning to all unbelievers
* ''' [[Annabi Ibrahim|The story of Abraham]]'''
** '''69-82''' He preaches against idolatry
** '''83-92''' Abraham prays for himself and his father
** '''93-102''' He warns his people of the vain repentance of idolaters in hell
** '''103, 104''' Most of his people rejected him
* ''' The story of Noah'''
** '''105''' His people accused him of imposture
** '''106-110''' Noah exhorts them to have faith in God
** '''111-115''' Unbelievers tell Noah to reject his poor followers
** '''116''' When he refuses, they threaten him with violence
** '''117-119''' Noah takes refuge in God, and is saved in the ark
** '''120-122''' The unbelievers are drowned
* '''The History of Hūd'''
** '''123''' They charge [[Annabi|God's messengers]] with imposture
** '''124-135''' Hūd claims the prophetic office, and preaches to the Ádites
** '''136-139''' They reject Hud's warnings and charge him with imposture
** '''139-140''' The unbelieving Ádites are destroyed
* ''' The story of the Thamúdites'''
** '''141''' They charge the prophets with imposture
** '''142-152''' Sálih, declaring himself a prophet, preaches to them
** '''153''' The Thamúdites reject Sálih and call him a madman
** '''154-156''' They demand a sign, and a [[Raƙumi|she-camel]] is given for a sign
** '''157-159''' They slay the she-camel, and are destroyed for infidelity
* ''' The story of Lot'''
** '''160''' The people of Sodom accuse their prophets with imposture
** '''161-166''' Lot proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''167''' The people of Sodom threaten him with violence
** '''168-171''' God saves Lot from Sodom, but Lot's wife is destroyed
** '''172-174''' The unbelievers are destroyed by a shower of stones
* ''' The story of the Midianites'''
** '''175''' They call God's messengers impostors
** '''176-184''' Shuaib proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''185-187''' They call him a madman and a liar, and challenge him to cause the heavens fall on them
** '''188-191''' They are destroyed in their unbelief
* '''192-195''' The Quran is given to Muhammad, through Gabriel, in the Arabic language
* '''196-197''' The Quran is attested as God's Word by the former Scriptures
* '''198-203''' The hearts of the Quraish are hardened by the Quran
* '''204''' The Quraish scorn Muhammad's threats
* '''205-207''' God's mercy deepens the condemnation of impenitent infidels
* '''208-209''' God never destroys a people without first warning them
* '''210-212''' The Devil did not assist in revealing the Quran
* '''213-214''' Muhammad warned against idolatry, and admonished to preach Islam to his relatives
* '''215-220''' True believers are to be treated meekly, and unbelievers with forbearance
* '''221-223''' Devils descend on the hearts of unbelievers
* '''224-227''' Unbelieving poets are mad; believing poets commended
* '''227''' The unjust will speedily be punished
Za a iya lissafa muhimman batutuwa, dokokin Allah, da alkiblar da aka saukar a cikin sura kamar haka:-
# Allah ya yi wa Muhammadu magana cewa bai kamata ya damu da rashin imani da mutanen ba.
# Labarin [[Annabi Musa|Musa]], Fir'auna, da fansar zuriyar Isra'ila.
# Labarin [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da jayayyarsa game da masu bauta wa gumaka.
# Yadda za a jefa [[Shirka A (Musulunci)|masu bautar gumaka]] da allolinsu na ƙarya cikin wuta.
# Labarin Annabawa Nuhu, Lutu, Hudu, Saleh, Shu'aib da mutanensu.
# An gano Alqur'ani a cikin harshen Larabci
# [[Shaiɗan A Musulunci|Shaiɗan]] yana cin zarafin waɗannan masu laifi masu cin hanci waɗanda ke sauraron tsegumi kuma maƙaryata ne.
== ayoyi masu mahimmanci ==
=== Aya ta Gargaɗi 214 ===
<blockquote class="templatequote">Kuma ka yi gargaɗi, ya Muhammadu, danginka mafi kusanci. <ref name="Quran 4 U">{{cite web |author=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |work=Quran 4 U}}<cite class="citation web cs1" id="CITEREFIbn_Kathir_(d.1373)" data-ve-ignore="">[[Ibn Kathir|Ibn Kathir (d.1373)]]. [http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm "Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara"]. ''Quran 4 U''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 March</span> 2020</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: numeric names: authors list ([[:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: numeric names: authors list]]</ref> <sup class="reference nowrap"><span title="Page / location: 26:214">: 26:214 </span></sup></blockquote>
== Tafsirin ==
Tushen babi na 26 shi ne cewa kafiran Makkah sun ƙi amincewa da saƙon Musulunci da Muhammadu ya bayar, suna cewa bai bayar da shaida don tallafawa da'awarsa ta annabci ba. Za su yi masa lakabi da mawaƙi ko mai sihiri, su yi masa ba'a da saƙonsa kuma su raina aikin da aka ba shi. Wannan yanayi ya sa Muhammadu cikin baƙin ciki da yanke ƙauna.
Babin ya fara da maganganu masu ƙarfafawa ga Muhammadu, yana cewa,
: Me yasa kuke hayaniya saboda su? Idan waɗannan mutanen ba su yi imani da kai ba, to saboda taurin kai ne, ba rashin alamu a gare su ba. Ba za su yarda da hankali ba, suna buƙatar ganin wata alama da za ta sa su sunkuyar da kansu cikin rashin nutsuwa. Lokacin da wannan Alamar ta bayyana a lokacin da ya dace, za su fahimci cewa abin da aka gabatar musu shi ne Gaskiya. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=3}}</ref>
Bayan wannan jawabi, har zuwa aya ta 191, an ci gaba da gabatar da wannan batu, kuma an ce:
5gp6usrceq7qg6uqdxkycmvmxxh8b8s
877272
877271
2026-07-05T17:14:36Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361450184|Ash-Shu'ara]]"
877272
wikitext
text/x-wiki
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
* '''1-3''' [[Muhammad]] is grieved at the unbelief of the [[Ƙuraishawa|Quraysh]]
* '''4-5''' God will grant them no miracle to save the Quran
* '''6''' The Quraish regard the Quran as a forgery
* '''7-8''' God will send a grim messenger whom they shall respect
* ''' [[Annabi Musa|The story of Moses]]'''
** '''9-10''' He is sent to Pharaoh and his people
** '''11-12''' Fearing that he will be called an impostor, Moses asks that Aaron be sent with him
** '''13-16''' Moses being assured that he will not be put to death for murder, is sent to demand release of the Israelites
** '''17-18''' Pharaoh charges Moses with ingratitude
** '''19-21''' Moses apologises to Pharaoh for killing the Egyptian
** '''22-27''' Moses is charged with being a madman
** '''28''' Pharaoh threatens Moses if he does not worship him
** '''29-32''' Moses performs miracles before Pharaoh
** '''33-41''' Egyptian magicians called to compete with Moses
** '''42-47''' Moses outdoes the magicians, who are converted
** '''48-49''' Pharaoh, enraged, threatens to crucify the magicians
** '''50-51''' The magician converts put their trust in God
** '''52''' Moses is commanded to lead the Israelites out of Egypt
** '''53-60''' Pharaoh and his people pursue them
** '''61-65''' The Red Sea is divided by Moses, and Israelites pass over
** '''66-68''' The Egyptians are drowned, and become a warning to all unbelievers
* ''' [[Annabi Ibrahim|The story of Abraham]]'''
** '''69-82''' He preaches against idolatry
** '''83-92''' Abraham prays for himself and his father
** '''93-102''' He warns his people of the vain repentance of idolaters in hell
** '''103, 104''' Most of his people rejected him
* ''' The story of Noah'''
** '''105''' His people accused him of imposture
** '''106-110''' Noah exhorts them to have faith in God
** '''111-115''' Unbelievers tell Noah to reject his poor followers
** '''116''' When he refuses, they threaten him with violence
** '''117-119''' Noah takes refuge in God, and is saved in the ark
** '''120-122''' The unbelievers are drowned
* '''The History of Hūd'''
** '''123''' They charge [[Annabi|God's messengers]] with imposture
** '''124-135''' Hūd claims the prophetic office, and preaches to the Ádites
** '''136-139''' They reject Hud's warnings and charge him with imposture
** '''139-140''' The unbelieving Ádites are destroyed
* ''' The story of the Thamúdites'''
** '''141''' They charge the prophets with imposture
** '''142-152''' Sálih, declaring himself a prophet, preaches to them
** '''153''' The Thamúdites reject Sálih and call him a madman
** '''154-156''' They demand a sign, and a [[Raƙumi|she-camel]] is given for a sign
** '''157-159''' They slay the she-camel, and are destroyed for infidelity
* ''' The story of Lot'''
** '''160''' The people of Sodom accuse their prophets with imposture
** '''161-166''' Lot proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''167''' The people of Sodom threaten him with violence
** '''168-171''' God saves Lot from Sodom, but Lot's wife is destroyed
** '''172-174''' The unbelievers are destroyed by a shower of stones
* ''' The story of the Midianites'''
** '''175''' They call God's messengers impostors
** '''176-184''' Shuaib proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''185-187''' They call him a madman and a liar, and challenge him to cause the heavens fall on them
** '''188-191''' They are destroyed in their unbelief
* '''192-195''' The Quran is given to Muhammad, through Gabriel, in the Arabic language
* '''196-197''' The Quran is attested as God's Word by the former Scriptures
* '''198-203''' The hearts of the Quraish are hardened by the Quran
* '''204''' The Quraish scorn Muhammad's threats
* '''205-207''' God's mercy deepens the condemnation of impenitent infidels
* '''208-209''' God never destroys a people without first warning them
* '''210-212''' The Devil did not assist in revealing the Quran
* '''213-214''' Muhammad warned against idolatry, and admonished to preach Islam to his relatives
* '''215-220''' True believers are to be treated meekly, and unbelievers with forbearance
* '''221-223''' Devils descend on the hearts of unbelievers
* '''224-227''' Unbelieving poets are mad; believing poets commended
* '''227''' The unjust will speedily be punished
Za a iya lissafa muhimman batutuwa, dokokin Allah, da alkiblar da aka saukar a cikin sura kamar haka:-
# Allah ya yi wa Muhammadu magana cewa bai kamata ya damu da rashin imani da mutanen ba.
# Labarin [[Annabi Musa|Musa]], Fir'auna, da fansar zuriyar Isra'ila.
# Labarin [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da jayayyarsa game da masu bauta wa gumaka.
# Yadda za a jefa [[Shirka A (Musulunci)|masu bautar gumaka]] da allolinsu na ƙarya cikin wuta.
# Labarin Annabawa Nuhu, Lutu, Hudu, Saleh, Shu'aib da mutanensu.
# An gano Alqur'ani a cikin harshen Larabci
# [[Shaiɗan A Musulunci|Shaiɗan]] yana cin zarafin waɗannan masu laifi masu cin hanci waɗanda ke sauraron tsegumi kuma maƙaryata ne.
== ayoyi masu mahimmanci ==
=== Aya ta Gargaɗi 214 ===
<blockquote class="templatequote">Kuma ka yi gargaɗi, ya Muhammadu, danginka mafi kusanci. <ref name="Quran 4 U">{{cite web |author=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |work=Quran 4 U}}<cite class="citation web cs1" id="CITEREFIbn_Kathir_(d.1373)" data-ve-ignore="">[[Ibn Kathir|Ibn Kathir (d.1373)]]. [http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm "Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara"]. ''Quran 4 U''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 March</span> 2020</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: numeric names: authors list ([[:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: numeric names: authors list]]</ref> <sup class="reference nowrap"><span title="Page / location: 26:214">: 26:214 </span></sup></blockquote>
== Tafsirin ==
Tushen babi na 26 shi ne cewa kafiran Makkah sun ƙi amincewa da saƙon Musulunci da Muhammadu ya bayar, suna cewa bai bayar da shaida don tallafawa da'awarsa ta annabci ba. Za su yi masa lakabi da mawaƙi ko mai sihiri, su yi masa ba'a da saƙonsa kuma su raina aikin da aka ba shi. Wannan yanayi ya sa Muhammadu cikin baƙin ciki da yanke ƙauna.
Babin ya fara da maganganu masu ƙarfafawa ga Muhammadu, yana cewa,
: Me yasa kuke hayaniya saboda su? Idan waɗannan mutanen ba su yi imani da kai ba, to saboda taurin kai ne, ba rashin alamu a gare su ba. Ba za su yarda da hankali ba, suna buƙatar ganin wata alama da za ta sa su sunkuyar da kansu cikin rashin nutsuwa. Lokacin da wannan Alamar ta bayyana a lokacin da ya dace, za su fahimci cewa abin da aka gabatar musu shi ne Gaskiya. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=3}}</ref>
Bayan wannan jawabi, har zuwa aya ta 191, an ci gaba da gabatar da wannan batu, kuma an ce:
: Duniya gaba ɗaya tana da ɗimbin Alamomi waɗanda za su iya kawo mai binciken gaskiya zuwa ga Gaskiya, duk da haka mutane masu taurin kai da ɓata ba su taɓa yarda da su ba bayan ganin Alamomi, ko waɗannan Alamomi ne na abubuwan da suka faru na halitta ko kuma mu'ujizai na Annabawa. Waɗannan mutane masu tausayi sun dage kan maganganun imaninsu marasa kyau har sai da annobar Allah ta mamaye su. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=191}}</ref>
== Hadisi ==
* An ruwaito daga [[Aisha]] cewa lokacin da aka saukar da wannan ayar ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214) <ref name="quran.com">{{Cite web |title=Surah Ash-Shu'ara - 214 |url=https://quran.com/26/214}}</ref> : "Kuma ka yi gargaɗi ga danginka mafi kusa," Manzon Allah (SAW) ya miƙe a kan [[Safa da Marwa|Safa]] ya ce: Ya [[Fatima|Fatimah]], 'yar Muhammad. Ya Safiyya bint Abd al-Muttalib, 'yar [[Abdul-Muttalib]], ya [[Abdul-Muttalib|'ya'yan Abdul-Muttalib]] . Ku tambayi abin da kuke so daga dukiyata, amma ba zan iya ceton ku daga Allah ba (idan kun saba masa).
* [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya ruwaito: Lokacin da Ayar:-- 'Kuma ka yi gargaɗi ga kabilarka ta danginka na kusa' ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214). aka saukar, Annabi (SAW) ya fara kiran kowace ƙabila da sunanta, ''"Ya [[Ƙuraishawa|Bani Fihr]] !, Ya Banu Adi !, Ya mutanen [[Ƙuraishawa|Kuraishawa]] !"''
* [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibnu Abbas]] ya ruwaito: Lokacin da Ayar:--'Kuma ka yi gargaɗi ga kabilarku ta danginku ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214), <ref name="quran.com" />, Annabi (SAW) ya hau dutsen [[Safa da Marwa|Safa]] ya fara kira, "Ya [[Ƙuraishawa|Bani Fihr]] !, Ya Banu Adi !, Ya 'ya'yan Abd Manaf ibn Qusai ! " yana yi wa kabilu daban-daban na [[Ƙuraishawa|Kuraishawa]] jawabi har sai da suka taru. Waɗanda ba za su iya zuwa da kansu ba, suka aika da manzanninsu don su ga abin da ke wurin. [[Abū Lahab|Abu Lahab]] da sauran mutane daga Kuraishawa suka zo, sai Annabi (SAW) ya ce, "Da na gaya muku cewa akwai mahaya (maƙiyi) a cikin kwarin yana nufin ya kai muku hari, za ku yarda da ni?" Suka ce, "Eh, domin ba mu same ku kuna faɗin wani abu ba sai gaskiya." Sai ya ce, "Ni mai gargaɗi ne a gare ku a gaban babbar azaba." Abu Lahab ya ce (ga Annabi) "Ka bar hannuwanku su lalace a yau. Shin don wannan dalili ne kuka tattara mu?" Sai aka saukar da shi (suratul [[Al-Masad|Masad]] ) cewa: "Hannun Abu Lahab (ɗaya daga cikin baffan Annabi) ya halaka, ya halaka! Dukiyarsa da 'ya'yansa ba za su amfane shi ba...." <ref>{{Cite web |title=Surah Al-Masad - 1-2 |url=https://quran.com/111/1-2}}</ref> ( [[Al-Masad|Q111]] .1–5)
== Bayanan kula ==
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://quran.com/26 Alqur'ani 26] Fassarar Alqur'ani Mai Tsarki
1976t6knzgu0gxueut2lbis9bp78u8f
877273
877272
2026-07-05T17:15:08Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877273
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
* '''1-3''' [[Muhammad]] is grieved at the unbelief of the [[Ƙuraishawa|Quraysh]]
* '''4-5''' God will grant them no miracle to save the Quran
* '''6''' The Quraish regard the Quran as a forgery
* '''7-8''' God will send a grim messenger whom they shall respect
* ''' [[Annabi Musa|The story of Moses]]'''
** '''9-10''' He is sent to Pharaoh and his people
** '''11-12''' Fearing that he will be called an impostor, Moses asks that Aaron be sent with him
** '''13-16''' Moses being assured that he will not be put to death for murder, is sent to demand release of the Israelites
** '''17-18''' Pharaoh charges Moses with ingratitude
** '''19-21''' Moses apologises to Pharaoh for killing the Egyptian
** '''22-27''' Moses is charged with being a madman
** '''28''' Pharaoh threatens Moses if he does not worship him
** '''29-32''' Moses performs miracles before Pharaoh
** '''33-41''' Egyptian magicians called to compete with Moses
** '''42-47''' Moses outdoes the magicians, who are converted
** '''48-49''' Pharaoh, enraged, threatens to crucify the magicians
** '''50-51''' The magician converts put their trust in God
** '''52''' Moses is commanded to lead the Israelites out of Egypt
** '''53-60''' Pharaoh and his people pursue them
** '''61-65''' The Red Sea is divided by Moses, and Israelites pass over
** '''66-68''' The Egyptians are drowned, and become a warning to all unbelievers
* ''' [[Annabi Ibrahim|The story of Abraham]]'''
** '''69-82''' He preaches against idolatry
** '''83-92''' Abraham prays for himself and his father
** '''93-102''' He warns his people of the vain repentance of idolaters in hell
** '''103, 104''' Most of his people rejected him
* ''' The story of Noah'''
** '''105''' His people accused him of imposture
** '''106-110''' Noah exhorts them to have faith in God
** '''111-115''' Unbelievers tell Noah to reject his poor followers
** '''116''' When he refuses, they threaten him with violence
** '''117-119''' Noah takes refuge in God, and is saved in the ark
** '''120-122''' The unbelievers are drowned
* '''The History of Hūd'''
** '''123''' They charge [[Annabi|God's messengers]] with imposture
** '''124-135''' Hūd claims the prophetic office, and preaches to the Ádites
** '''136-139''' They reject Hud's warnings and charge him with imposture
** '''139-140''' The unbelieving Ádites are destroyed
* ''' The story of the Thamúdites'''
** '''141''' They charge the prophets with imposture
** '''142-152''' Sálih, declaring himself a prophet, preaches to them
** '''153''' The Thamúdites reject Sálih and call him a madman
** '''154-156''' They demand a sign, and a [[Raƙumi|she-camel]] is given for a sign
** '''157-159''' They slay the she-camel, and are destroyed for infidelity
* ''' The story of Lot'''
** '''160''' The people of Sodom accuse their prophets with imposture
** '''161-166''' Lot proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''167''' The people of Sodom threaten him with violence
** '''168-171''' God saves Lot from Sodom, but Lot's wife is destroyed
** '''172-174''' The unbelievers are destroyed by a shower of stones
* ''' The story of the Midianites'''
** '''175''' They call God's messengers impostors
** '''176-184''' Shuaib proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''185-187''' They call him a madman and a liar, and challenge him to cause the heavens fall on them
** '''188-191''' They are destroyed in their unbelief
* '''192-195''' The Quran is given to Muhammad, through Gabriel, in the Arabic language
* '''196-197''' The Quran is attested as God's Word by the former Scriptures
* '''198-203''' The hearts of the Quraish are hardened by the Quran
* '''204''' The Quraish scorn Muhammad's threats
* '''205-207''' God's mercy deepens the condemnation of impenitent infidels
* '''208-209''' God never destroys a people without first warning them
* '''210-212''' The Devil did not assist in revealing the Quran
* '''213-214''' Muhammad warned against idolatry, and admonished to preach Islam to his relatives
* '''215-220''' True believers are to be treated meekly, and unbelievers with forbearance
* '''221-223''' Devils descend on the hearts of unbelievers
* '''224-227''' Unbelieving poets are mad; believing poets commended
* '''227''' The unjust will speedily be punished
Za a iya lissafa muhimman batutuwa, dokokin Allah, da alkiblar da aka saukar a cikin sura kamar haka:-
# Allah ya yi wa Muhammadu magana cewa bai kamata ya damu da rashin imani da mutanen ba.
# Labarin [[Annabi Musa|Musa]], Fir'auna, da fansar zuriyar Isra'ila.
# Labarin [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da jayayyarsa game da masu bauta wa gumaka.
# Yadda za a jefa [[Shirka A (Musulunci)|masu bautar gumaka]] da allolinsu na ƙarya cikin wuta.
# Labarin Annabawa Nuhu, Lutu, Hudu, Saleh, Shu'aib da mutanensu.
# An gano Alqur'ani a cikin harshen Larabci
# [[Shaiɗan A Musulunci|Shaiɗan]] yana cin zarafin waɗannan masu laifi masu cin hanci waɗanda ke sauraron tsegumi kuma maƙaryata ne.
== ayoyi masu mahimmanci ==
=== Aya ta Gargaɗi 214 ===
<blockquote class="templatequote">Kuma ka yi gargaɗi, ya Muhammadu, danginka mafi kusanci. <ref name="Quran 4 U">{{cite web |author=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |work=Quran 4 U}}<cite class="citation web cs1" id="CITEREFIbn_Kathir_(d.1373)" data-ve-ignore="">[[Ibn Kathir|Ibn Kathir (d.1373)]]. [http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm "Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara"]. ''Quran 4 U''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 March</span> 2020</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: numeric names: authors list ([[:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: numeric names: authors list]]</ref> <sup class="reference nowrap"><span title="Page / location: 26:214">: 26:214 </span></sup></blockquote>
== Tafsirin ==
Tushen babi na 26 shi ne cewa kafiran Makkah sun ƙi amincewa da saƙon Musulunci da Muhammadu ya bayar, suna cewa bai bayar da shaida don tallafawa da'awarsa ta annabci ba. Za su yi masa lakabi da mawaƙi ko mai sihiri, su yi masa ba'a da saƙonsa kuma su raina aikin da aka ba shi. Wannan yanayi ya sa Muhammadu cikin baƙin ciki da yanke ƙauna.
Babin ya fara da maganganu masu ƙarfafawa ga Muhammadu, yana cewa,
: Me yasa kuke hayaniya saboda su? Idan waɗannan mutanen ba su yi imani da kai ba, to saboda taurin kai ne, ba rashin alamu a gare su ba. Ba za su yarda da hankali ba, suna buƙatar ganin wata alama da za ta sa su sunkuyar da kansu cikin rashin nutsuwa. Lokacin da wannan Alamar ta bayyana a lokacin da ya dace, za su fahimci cewa abin da aka gabatar musu shi ne Gaskiya. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=3}}</ref>
Bayan wannan jawabi, har zuwa aya ta 191, an ci gaba da gabatar da wannan batu, kuma an ce:
: Duniya gaba ɗaya tana da ɗimbin Alamomi waɗanda za su iya kawo mai binciken gaskiya zuwa ga Gaskiya, duk da haka mutane masu taurin kai da ɓata ba su taɓa yarda da su ba bayan ganin Alamomi, ko waɗannan Alamomi ne na abubuwan da suka faru na halitta ko kuma mu'ujizai na Annabawa. Waɗannan mutane masu tausayi sun dage kan maganganun imaninsu marasa kyau har sai da annobar Allah ta mamaye su. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=191}}</ref>
== Hadisi ==
* An ruwaito daga [[Aisha]] cewa lokacin da aka saukar da wannan ayar ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214) <ref name="quran.com">{{Cite web |title=Surah Ash-Shu'ara - 214 |url=https://quran.com/26/214}}</ref> : "Kuma ka yi gargaɗi ga danginka mafi kusa," Manzon Allah (SAW) ya miƙe a kan [[Safa da Marwa|Safa]] ya ce: Ya [[Fatima|Fatimah]], 'yar Muhammad. Ya Safiyya bint Abd al-Muttalib, 'yar [[Abdul-Muttalib]], ya [[Abdul-Muttalib|'ya'yan Abdul-Muttalib]] . Ku tambayi abin da kuke so daga dukiyata, amma ba zan iya ceton ku daga Allah ba (idan kun saba masa).
* [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya ruwaito: Lokacin da Ayar:-- 'Kuma ka yi gargaɗi ga kabilarka ta danginka na kusa' ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214). aka saukar, Annabi (SAW) ya fara kiran kowace ƙabila da sunanta, ''"Ya [[Ƙuraishawa|Bani Fihr]] !, Ya Banu Adi !, Ya mutanen [[Ƙuraishawa|Kuraishawa]] !"''
* [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibnu Abbas]] ya ruwaito: Lokacin da Ayar:--'Kuma ka yi gargaɗi ga kabilarku ta danginku ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214), <ref name="quran.com" />, Annabi (SAW) ya hau dutsen [[Safa da Marwa|Safa]] ya fara kira, "Ya [[Ƙuraishawa|Bani Fihr]] !, Ya Banu Adi !, Ya 'ya'yan Abd Manaf ibn Qusai ! " yana yi wa kabilu daban-daban na [[Ƙuraishawa|Kuraishawa]] jawabi har sai da suka taru. Waɗanda ba za su iya zuwa da kansu ba, suka aika da manzanninsu don su ga abin da ke wurin. [[Abū Lahab|Abu Lahab]] da sauran mutane daga Kuraishawa suka zo, sai Annabi (SAW) ya ce, "Da na gaya muku cewa akwai mahaya (maƙiyi) a cikin kwarin yana nufin ya kai muku hari, za ku yarda da ni?" Suka ce, "Eh, domin ba mu same ku kuna faɗin wani abu ba sai gaskiya." Sai ya ce, "Ni mai gargaɗi ne a gare ku a gaban babbar azaba." Abu Lahab ya ce (ga Annabi) "Ka bar hannuwanku su lalace a yau. Shin don wannan dalili ne kuka tattara mu?" Sai aka saukar da shi (suratul [[Al-Masad|Masad]] ) cewa: "Hannun Abu Lahab (ɗaya daga cikin baffan Annabi) ya halaka, ya halaka! Dukiyarsa da 'ya'yansa ba za su amfane shi ba...." <ref>{{Cite web |title=Surah Al-Masad - 1-2 |url=https://quran.com/111/1-2}}</ref> ( [[Al-Masad|Q111]] .1–5)
== Bayanan kula ==
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://quran.com/26 Alqur'ani 26] Fassarar Alqur'ani Mai Tsarki
gwbq6qrp0lb6xhbrd8wnlf4jfcfhf8k
877274
877273
2026-07-05T17:18:13Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877274
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ash-Shu'ara'''' <ref name="Quran 4 U">{{Cite web |last=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |website=Quran 4 U}}</ref> ( Arabic , {{Transl|ar|’ash-shu‘arā’}} ; {{Small|meaning:}} Mawaka) ita ce [[Jerin surorin Alkur'ani|sura ta 26]] ( [[Surah|sūrah]] ) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 227 ( āyāt ). Yawancin waɗannan ayoyi gajeru ne. An sanya wa babin suna daga kalmar [http://corpus.quran.com/wordmorphology.jsp?location=(26:224:1) Ash-Shu'ara] a cikin aya ta 224. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=224}}</ref> Ita ce kuma [[Surorin Makka|surar Makka]] mafi tsayi bisa ga adadin ayoyi.
Babin yana magana ne game da [[Annabi|annabawa]] daban-daban da ƙabilunsu, da kuma yadda aka halaka kafirai bayan an yi wa annabawa barazanar mutuwa. Yana kuma magana ne game da rahamar Allah ( ''Allah'' ). Wannan sura ta fara ne da labarin [[Annabi Musa|Musa]], sai kuma ta [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da annabawan da suka gabata.
Dangane da lokacin da kuma yanayin da aka saukar da wahayi ( ''asbāb al-nuzūl'' ), [[Surorin Makka|sura ce ta farko da aka yi wa lakabi da "Makka]] ", wadda ke nufin an yi imanin cewa an saukar da ita a [[Makkah|Makka]] . Maudu'in da salon ya nuna, kuma hadisai sun tabbatar da cewa an gano ta ne a tsakiyar lokacin Makka . Kamar yadda [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya nuna, an fara gano Sura [[Ta-Ha]], a wannan lokacin Sura Al-Waqiah, sannan kuma a bayanta Sura '''Ash-Shu'ara''' .
== Takaitaccen Bayani ==
[[Fayil:Salih_and_the_she_camel.jpg|thumb|''Salih yana gayyatar mutanensa su ga Raƙumar''<br /><br /><br /><br /> <small>Tarin Labarun Annabawa masu haske</small>]]
* '''1-3''' [[Muhammad]] is grieved at the unbelief of the [[Ƙuraishawa|Quraysh]]
* '''4-5''' God will grant them no miracle to save the Quran
* '''6''' The Quraish regard the Quran as a forgery
* '''7-8''' God will send a grim messenger whom they shall respect
* ''' [[Annabi Musa|The story of Moses]]'''
** '''9-10''' He is sent to Pharaoh and his people
** '''11-12''' Fearing that he will be called an impostor, Moses asks that Aaron be sent with him
** '''13-16''' Moses being assured that he will not be put to death for murder, is sent to demand release of the Israelites
** '''17-18''' Pharaoh charges Moses with ingratitude
** '''19-21''' Moses apologises to Pharaoh for killing the Egyptian
** '''22-27''' Moses is charged with being a madman
** '''28''' Pharaoh threatens Moses if he does not worship him
** '''29-32''' Moses performs miracles before Pharaoh
** '''33-41''' Egyptian magicians called to compete with Moses
** '''42-47''' Moses outdoes the magicians, who are converted
** '''48-49''' Pharaoh, enraged, threatens to crucify the magicians
** '''50-51''' The magician converts put their trust in God
** '''52''' Moses is commanded to lead the Israelites out of Egypt
** '''53-60''' Pharaoh and his people pursue them
** '''61-65''' The Red Sea is divided by Moses, and Israelites pass over
** '''66-68''' The Egyptians are drowned, and become a warning to all unbelievers
* ''' [[Annabi Ibrahim|The story of Abraham]]'''
** '''69-82''' He preaches against idolatry
** '''83-92''' Abraham prays for himself and his father
** '''93-102''' He warns his people of the vain repentance of idolaters in hell
** '''103, 104''' Most of his people rejected him
* ''' The story of Noah'''
** '''105''' His people accused him of imposture
** '''106-110''' Noah exhorts them to have faith in God
** '''111-115''' Unbelievers tell Noah to reject his poor followers
** '''116''' When he refuses, they threaten him with violence
** '''117-119''' Noah takes refuge in God, and is saved in the ark
** '''120-122''' The unbelievers are drowned
* '''The History of Hūd'''
** '''123''' They charge [[Annabi|God's messengers]] with imposture
** '''124-135''' Hūd claims the prophetic office, and preaches to the Ádites
** '''136-139''' They reject Hud's warnings and charge him with imposture
** '''139-140''' The unbelieving Ádites are destroyed
* ''' The story of the Thamúdites'''
** '''141''' They charge the prophets with imposture
** '''142-152''' Sálih, declaring himself a prophet, preaches to them
** '''153''' The Thamúdites reject Sálih and call him a madman
** '''154-156''' They demand a sign, and a [[Raƙumi|she-camel]] is given for a sign
** '''157-159''' They slay the she-camel, and are destroyed for infidelity
* ''' The story of Lot'''
** '''160''' The people of Sodom accuse their prophets with imposture
** '''161-166''' Lot proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''167''' The people of Sodom threaten him with violence
** '''168-171''' God saves Lot from Sodom, but Lot's wife is destroyed
** '''172-174''' The unbelievers are destroyed by a shower of stones
* ''' The story of the Midianites'''
** '''175''' They call God's messengers impostors
** '''176-184''' Shuaib proclaims himself a prophet, and preaches to them
** '''185-187''' They call him a madman and a liar, and challenge him to cause the heavens fall on them
** '''188-191''' They are destroyed in their unbelief
* '''192-195''' The Quran is given to Muhammad, through Gabriel, in the Arabic language
* '''196-197''' The Quran is attested as God's Word by the former Scriptures
* '''198-203''' The hearts of the Quraish are hardened by the Quran
* '''204''' The Quraish scorn Muhammad's threats
* '''205-207''' God's mercy deepens the condemnation of impenitent infidels
* '''208-209''' God never destroys a people without first warning them
* '''210-212''' The Devil did not assist in revealing the Quran
* '''213-214''' Muhammad warned against idolatry, and admonished to preach Islam to his relatives
* '''215-220''' True believers are to be treated meekly, and unbelievers with forbearance
* '''221-223''' Devils descend on the hearts of unbelievers
* '''224-227''' Unbelieving poets are mad; believing poets commended
* '''227''' The unjust will speedily be punished
Za a iya lissafa muhimman batutuwa, dokokin Allah, da alkiblar da aka saukar a cikin sura kamar haka:-
# Allah ya yi wa Muhammadu magana cewa bai kamata ya damu da rashin imani da mutanen ba.
# Labarin [[Annabi Musa|Musa]], Fir'auna, da fansar zuriyar Isra'ila.
# Labarin [[Annabi Ibrahim|Ibrahim]] da jayayyarsa game da masu bauta wa gumaka.
# Yadda za a jefa [[Shirka A (Musulunci)|masu bautar gumaka]] da allolinsu na ƙarya cikin wuta.
# Labarin Annabawa Nuhu, Lutu, Hudu, Saleh, Shu'aib da mutanensu.
# An gano Alqur'ani a cikin harshen Larabci
# [[Shaiɗan A Musulunci|Shaiɗan]] yana cin zarafin waɗannan masu laifi masu cin hanci waɗanda ke sauraron tsegumi kuma maƙaryata ne.
== Ayoyi masu mahimmanci ==
=== Aya ta Gargaɗi 214 ===
<blockquote class="templatequote">Kuma ka yi gargaɗi, ya Muhammadu, danginka mafi kusanci. <ref name="Quran 4 U">{{cite web |author=Ibn Kathir (d.1373) |author-link=Ibn Kathir |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara |url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm |access-date=12 March 2020 |work=Quran 4 U}}<cite class="citation web cs1" id="CITEREFIbn_Kathir_(d.1373)" data-ve-ignore="">[[Ibn Kathir|Ibn Kathir (d.1373)]]. [http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/026%20Shuara.htm "Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Shu'ara"]. ''Quran 4 U''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 March</span> 2020</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: numeric names: authors list ([[:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: numeric names: authors list]]</ref> <sup class="reference nowrap"><span title="Page / location: 26:214">: 26:214 </span></sup></blockquote>
== Tafsirin ==
Tushen babi na 26 shi ne cewa kafiran Makkah sun ƙi amincewa da saƙon Musulunci da Muhammadu ya bayar, suna cewa bai bayar da shaida don tallafawa da'awarsa ta annabci ba. Za su yi masa lakabi da mawaƙi ko mai sihiri, su yi masa ba'a da saƙonsa kuma su raina aikin da aka ba shi. Wannan yanayi ya sa Muhammadu cikin baƙin ciki da yanke ƙauna.
Babin ya fara da maganganu masu ƙarfafawa ga Muhammadu, yana cewa,
: Me yasa kuke hayaniya saboda su? Idan waɗannan mutanen ba su yi imani da kai ba, to saboda taurin kai ne, ba rashin alamu a gare su ba. Ba za su yarda da hankali ba, suna buƙatar ganin wata alama da za ta sa su sunkuyar da kansu cikin rashin nutsuwa. Lokacin da wannan Alamar ta bayyana a lokacin da ya dace, za su fahimci cewa abin da aka gabatar musu shi ne Gaskiya. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=3}}</ref>
Bayan wannan jawabi, har zuwa aya ta 191, an ci gaba da gabatar da wannan batu, kuma an ce:
: Duniya gaba ɗaya tana da ɗimbin Alamomi waɗanda za su iya kawo mai binciken gaskiya zuwa ga Gaskiya, duk da haka mutane masu taurin kai da ɓata ba su taɓa yarda da su ba bayan ganin Alamomi, ko waɗannan Alamomi ne na abubuwan da suka faru na halitta ko kuma mu'ujizai na Annabawa. Waɗannan mutane masu tausayi sun dage kan maganganun imaninsu marasa kyau har sai da annobar Allah ta mamaye su. <ref>{{Cite web |title=The Quranic Arabic Corpus - Translation |url=http://corpus.quran.com/translation.jsp?chapter=26&verse=191}}</ref>
== Hadisi ==
* An ruwaito daga [[Aisha]] cewa lokacin da aka saukar da wannan ayar ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214) <ref name="quran.com">{{Cite web |title=Surah Ash-Shu'ara - 214 |url=https://quran.com/26/214}}</ref> : "Kuma ka yi gargaɗi ga danginka mafi kusa," Manzon Allah (SAW) ya miƙe a kan [[Safa da Marwa|Safa]] ya ce: Ya [[Fatima|Fatimah]], 'yar Muhammad. Ya Safiyya bint Abd al-Muttalib, 'yar [[Abdul-Muttalib]], ya [[Abdul-Muttalib|'ya'yan Abdul-Muttalib]] . Ku tambayi abin da kuke so daga dukiyata, amma ba zan iya ceton ku daga Allah ba (idan kun saba masa).
* [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibn Abbas]] ya ruwaito: Lokacin da Ayar:-- 'Kuma ka yi gargaɗi ga kabilarka ta danginka na kusa' ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214). aka saukar, Annabi (SAW) ya fara kiran kowace ƙabila da sunanta, ''"Ya [[Ƙuraishawa|Bani Fihr]] !, Ya Banu Adi !, Ya mutanen [[Ƙuraishawa|Kuraishawa]] !"''
* [[Abdullahi ɗan Abbas|Ibnu Abbas]] ya ruwaito: Lokacin da Ayar:--'Kuma ka yi gargaɗi ga kabilarku ta danginku ( [[Ash-Shu'ara|Q26]] .214), <ref name="quran.com" />, Annabi (SAW) ya hau dutsen [[Safa da Marwa|Safa]] ya fara kira, "Ya [[Ƙuraishawa|Bani Fihr]] !, Ya Banu Adi !, Ya 'ya'yan Abd Manaf ibn Qusai ! " yana yi wa kabilu daban-daban na [[Ƙuraishawa|Kuraishawa]] jawabi har sai da suka taru. Waɗanda ba za su iya zuwa da kansu ba, suka aika da manzanninsu don su ga abin da ke wurin. [[Abū Lahab|Abu Lahab]] da sauran mutane daga Kuraishawa suka zo, sai Annabi (SAW) ya ce, "Da na gaya muku cewa akwai mahaya (maƙiyi) a cikin kwarin yana nufin ya kai muku hari, za ku yarda da ni?" Suka ce, "Eh, domin ba mu same ku kuna faɗin wani abu ba sai gaskiya." Sai ya ce, "Ni mai gargaɗi ne a gare ku a gaban babbar azaba." Abu Lahab ya ce (ga Annabi) "Ka bar hannuwanku su lalace a yau. Shin don wannan dalili ne kuka tattara mu?" Sai aka saukar da shi (suratul [[Al-Masad|Masad]] ) cewa: "Hannun Abu Lahab (ɗaya daga cikin baffan Annabi) ya halaka, ya halaka! Dukiyarsa da 'ya'yansa ba za su amfane shi ba...." <ref>{{Cite web |title=Surah Al-Masad - 1-2 |url=https://quran.com/111/1-2}}</ref> ( [[Al-Masad|Q111]] .1–5)
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://quran.com/26 Alqur'ani 26] Fassarar Alqur'ani Mai Tsarki
== Manazarta ==
{{Reflist}}
mbk0npqp6ugad8xhoi26r9kzsi2htpe
Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah
0
78386
877480
835272
2026-07-05T20:58:24Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877480
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah''' ('''KN'''UST''''''), wacce aka fi sani da UST, '''Tech ko Kwame Tech''', jami'a ce ta jama'a da ke [[Kumasi]], [[Yankin Ashanti]], [[Ghana]] . Jami'ar tana mai da hankali kan kimiyya da fasaha.<ref>{{Cite web |title=The Campus {{!}} Kwame Nkrumah University of Science and Technology |url=https://www.knust.edu.gh/about/knust/campus |access-date=2022-01-23 |website=knust Ghana}}</ref> Ita ce jami'ar jama'a ta biyu da aka kafa a kasar, da kuma babbar jami'a a [[yankin Ashanti]] na [[Ghana]].<ref name="ReferenceB">{{Cite journal |last=Agyekum |first=Kofi |last2=Simons |first2=Barbara |last3=Botchway |first3=Seth Yeboah |date=2018-11-30 |title=Factors influencing the performance of safety programmes in the Ghanaian construction industry |journal=Acta Structilia |volume=25 |issue=2 |pages=39–68 |doi=10.18820/24150487/as25i2.2 |issn=1023-0564 |doi-access=free}}</ref>
KNUST ta samo asali ne daga tsare-tsaren [[Prempeh I|Agyeman Prempeh I]], mai mulkin [[Daular Ashanti|Masarautar AshantiMasarautar Ashanti]] a [[Kumasi]] a matsayin wani ɓangare na yunkurinsa zuwa ga sabunta mulkinsa na Ashanti. Wannan shirin bai taba samun nasara ba saboda rikici tsakanin fadada [[Daular Biritaniya|Daular Burtaniya]] da sha'awar [[Prempeh I|Sarki Prempeh I]] don kiyaye 'yancin mulkinsa na Ashanti.[1] Koyaya, ƙaramin ɗan'uwansa kuma magajinsa, [[Osei Tutu Agyeman Prempeh II|Sarki Asantehene Agyeman Prempeh II]], bayan ya hau Golden Stool a 1935, ya ci gaba da wannan hangen nesa.[1] Abubuwan da suka faru a Gold Coast a cikin shekarun 1940 sun shiga hannunsa. Na farko, an kafa Kwalejin Jami'ar Gold Coast. Abu na biyu, akwai tashin hankali na Accra na 1948 da kuma rahoton Hukumar Watson, wanda ya ba da shawarar cewa a kafa jami'ar kimiyya a Kumasi. Don haka, a cikin 1949, mafarkin Prempehs ya zama gaskiya lokacin da aka fara gini a kan abin da za a kira Kwalejin Fasaha ta Kumasi .
Kwalejin Fasaha ta Kumasi ta ba da izini ga ɗalibanta na farko zuwa ƙungiyar injiniya a cikin 1951 (duk da haka, waɗancan ɗaliban sun fara aikin ilimi a cikin 1952), kuma Dokar Majalisar ta ba jami'ar tushen shari'a a matsayin Kwalejin Faransanci ta Kumasi a cikin 1952. An kafa cibiyar kwalejin ne daga daliban horar da malamai 200 da aka sauya daga Kwalejin Achimota a yankin Greater Accra. Kwalejin tana da alaƙa da Jami'ar London. A shekara ta 1961, an ba kwalejin cikakken matsayin jami'a.<ref name="Daniel">{{Cite web |last=G. F. Daniel |date=17 April 1998 |title=THE UNIVERSITIES IN GHANA |url=http://www.users.globalnet.co.uk/~univghana/ghanahed.htm |access-date=10 March 2007 |website=Development of University Education in Ghana |publisher=University of Ghana}}</ref>
Jami'ar ta mamaye jimlar yanki na kadada 2,512.96 (1,016.96 . <ref name="Dzisi 2016">{{Cite web |last=Dzisi |first=Emmanuel |date=2016 |title=Assessment of bicycle transportation on the KNUST Campus |url=http://ir.knust.edu.gh/bitstream/123456789/10171/1/DZISI%20EMMANUEL%20JR%20Thesis%20%285%29NEW%20NEW.pdf |access-date=25 October 2020 |website=MSc. Thesis |publisher=KNUST Dspace}}</ref> Babban harabar da ke da kimanin murabba'in kilomita bakwai a yankin, kusan kilomita takwas (13 zuwa gabashin Kumasi, babban birnin [[Yankin Ashanti]].<ref name="UGOO">{{Cite web |title=Kwame Nkrumah University of Science & Technology, KUMASI |url=http://www.ghanauniversities.com/university_detail.php?id=5 |access-date=11 March 2007 |website=Universities |publisher=Universities of Ghana Overseas Office |archive-date=23 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061023150614/http://www.ghanauniversities.com/university_detail.php?id=5 |url-status=dead }}</ref>
== Tarihi ==
=== Tarihin Farko ===
[[File:Kwame_nkrumah.jpg|right|thumb|Osagyefo Dr. [[Kwame Nkrumah]], Shugaban farko na Jamhuriyar Ghana]]
Kwalejin Fasaha ta Kumasi ta buɗe a hukumance a ranar 22 ga Janairun 1952 tare da ɗaliban horar da malamai 200 da aka sauya daga Achimota, don samar da cibiyar sabon kwalejin. A watan Oktoba 1952, an kafa Makarantar Injiniya da Ma'aikatar Kasuwanci kuma an shigar da ɗalibai na farko. An kafa Sashen Magunguna a watan Janairun 1953, tare da canja wurin tsohon Makarantar Magunguna daga Asibitin Koyarwa na Korle Bu, [[Accra]], zuwa kwalejin.<ref>{{Cite web |title=About us – Brief History |url=https://kbth.gov.gh/brief-history/ |access-date=2023-01-28 |website=Government of Ghana |language=en-GB |archive-date=2023-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128090931/https://kbth.gov.gh/brief-history/ |url-status=dead }}</ref> Sashen ya gudanar da cikakken karatun shekaru biyu a fannin magani wanda ya kai ga kyautar Takardar shaidar Hukumar Pharmacy. An buɗe Ma'aikatar Aikin Gona a cikin wannan shekarar don samar da darussan wucin gadi na tsawon lokaci daban-daban, daga 'yan sharuɗɗa zuwa shekaru uku, ga Ma'aikatu ta Aikin Goma. An kafa Sashen Nazarin Gabaɗaya don shirya ɗalibai don jarrabawar Takardar shaidar Makarantar Sakandare a cikin batutuwa na Kimiyya da Fasaha da kuma ba da umarni a cikin batutuwan kamar yadda sauran sassan suka nema.
Daga 1952 zuwa 1955, [https://coe.knust.edu.gh/ Makarantar Injiniya] <ref>{{Cite web |title=Home {{!}} College of Engineering, KNUST |url=https://coe.knust.edu.gh/ |access-date=2023-06-13 |website=Knust Ghana}}</ref> ta shirya dalibai don cancantar sana'a kawai. A shekara ta 1955, makarantar ta fara darussan da suka kai ga Jami'ar London Bachelor of Engineering External Degree External. <ref name="KNUST – FIANDAD GHANA LIMITED">{{Cite web |title=KNUST – FIANDAD GHANA LIMITED |url=https://www.fiandadghanalimited.com/knust/ |access-date=2020-05-30 |language=en-US |archive-date=2022-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314042516/https://www.fiandadghanalimited.com/knust/ |url-status=dead }}</ref>
A shekara ta 1957, an kaddamar da Makarantar Gine-gine, Shirye-shiryen Birni da Gine-gine. An shigar da ɗalibanta na farko a watan Janairun 1958, don karatun sana'a.<ref name="official">{{Cite web |date=2022-01-22 |title=Kumasi College of Technology, KNUST officially opened in 1952 |url=https://ghanaianmuseum.com/kumasi-college-of-technology-now-kwame-nkrumah-university-of-science-and-technology-was-officially-opened/ |access-date=2023-01-28 |website=Ghanaian Museum |language=en-US |archive-date=2023-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128091040/https://ghanaianmuseum.com/kumasi-college-of-technology-now-kwame-nkrumah-university-of-science-and-technology-was-officially-opened/ |url-status=dead }}</ref>
Yayin da kwalejin ta fadada, an yanke shawarar sanya Kwalejin Fasaha ta Kumasi cibiyar kimiyya da fasaha kawai.<ref name="official"/> Don bin wannan manufofin, an canja Kwalejin Horar da Malamai, ban da Makarantar Fasaha, a watan Janairun 1958, zuwa Kwalejin Koyarwa ta Winneba; a 1959 an canja Sashen Kasuwanci zuwa Achimota don samar da cibiyar Makarantar Gudanarwa ta yanzu ta Jami'ar Ghana, Legon.<ref name="KNUST – FIANDAD GHANA LIMITED"/><ref>{{Cite web |title=Today marks 68 years since KNUST was officially opened {{!}} GhHeadlines Total News Total Information |url=http://www.ghheadlines.com/agency/ghana-web-/20200122/133726508/today-marks-68-years-since-knust-was-officially-opened |access-date=2020-05-30 |website=Ghana headlines |language=en-US}}</ref>
A watan Disamba na shekara ta 1960, [[Gwamnatin Ghana]] ta nada Hukumar Jami'a don ba da shawara kan ci gaban ilimin jami'a, dangane da shawarar canza Kwalejin Jami'ar Ghana da Kwalejin Fasaha ta Kumasi zuwa Jami'ar mai zaman kanta ta Ghana. <ref>{{Cite journal |last=Nanyele |first=Stephen |last2=Kuranchie |first2=Alfred |last3=Owusu-Addo |first3=Augustine |date=2018-10-30 |title=Classroom management practices and student disruptive behavior |journal=Integrity Journal of Education and Training |volume=2 |issue=2 |pages=6–14 |doi=10.31248/ijet2018.021 |issn=2636-5995 |doi-access=free}}</ref> Bayan rahoton hukumar da ta fito a farkon 1961, gwamnati ta yanke shawarar kafa jami'o'i biyu masu zaman kansu a Kumasi da Legon, Accra.<ref name="ReferenceD">{{Cite journal |last=Appiah |first=CA |last2=Samwini |first2=AM |last3=Brown |first3=PK |last4=Hayford |first4=FEA |last5=Asamoah-Boakye |first5=O |date=2020-05-12 |title=Proximate composition and serving sizes of selected composite Ghanaian soups |journal=African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development |volume=20 |issue=3 |pages=15898–15918 |doi=10.18697/ajfand.91.18055 |issn=1684-5374 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Kwalejin Fasaha ta Kumasi ta canza, a karkashin kulawar [[Robert Patrick Baffour|R. P. Baffour]], a cikin cikakken jami'a, kuma mai suna Kwame Nkrumah University of Science and Technology ta hanyar Dokar Majalisar a ranar 22 ga watan Agusta 1961.<ref>{{Cite web |title=Ghana Institute Of Architects – Ghana Institute Of Architects |url=https://gia.com.gh/ |access-date=2020-05-31 |language=en-US}}</ref> Sunan yana girmama [[Kwame Nkrumah]], Firayim Minista na farko kuma daga baya shugaban Ghana.<ref name="ReferenceB"/>
A watan Janairun 1966, Marr Grounds, ɗan wasan kwaikwayo na Amurka / Australiya wanda ke zaune a [[California]], ya ɗauki alƙawari a matsayin malami a fannin gine-gine na tsawon shekaru biyu, kafin ya koma Jami'ar Sydney School of Architecture, Design and Planning a shekarar 1968.
An canza sunan zuwa Jami'ar Kimiyya da Fasaha bayan juyin mulkin da aka yi a ranar 24 ga Fabrairu 1966. An kaddamar da Jami'ar Kimiyya da Fasaha a hukumance a ranar Laraba, 20 ga Nuwamba 1961. Koyaya, wani aikin Majalisar (Dokar 559 ta 1998) ya canza sunan zuwa asalinsa, Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah, Kumasi . <ref name="KNUST_History">{{Cite web |title=Our History |url=http://knust.edu.gh/hospital/pages/sections.php?siteid=knust&mid=14&sid=94&id=115 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305164113/http://knust.edu.gh/hospital/pages/sections.php?siteid=knust&mid=14&sid=94&id=115 |archive-date=5 March 2016 |access-date=29 October 2009 |website=Official Website |publisher=Kwame Nkrumah University of Science and Technology}}</ref>
== Tsarin da gudanarwa ==
=== Manyan jami'ai ===
[[Fayil:KNUST_main_entrance_with_Kwame_Nkrumah_Memorial_Park.jpg|thumb|Babban ƙofar KNUST, Kumasi da Kwame Nkrumah Memorial Park tare da mutum-mutumi na shugaban farko na [[Ghana|Jamhuriyar Ghana]] da wanda ya kafa jami'ar tare da ƙananan adadi biyar a cikin tufafin ƙasa suna wasa da kara]]
Manyan jami'an jami'ar sune shugaban jami'a, shugaban Majalisar Jami'ar da mataimakin shugaban jami'ar. Ya zuwa 2018, matsayin shugaban majalisa ya kasance a hannun Asantehene Otumfuo Osei Tutu II.
=== Kungiyar da ke mulki ===
Kwamitin Jami'ar ne ke gudanar da shugabanci, da farko ta hanyar Kwamitin Ilimi, wanda ke da alhakin: <ref>{{Cite journal |title=Fig. 2. Sites on which empirical testing was carried out. |url=http://dx.doi.org/10.31857/s0869-78092019268-76-9768 |journal=Dx |doi=10.31857/s0869-78092019268-76-9768}}</ref>
* tsarawa da aiwatar da manufofin ilimi na jami'a <ref>{{Cite journal |year=2017 |title=Formulating Policy Solutions |journal=Handbook of Policy Formulation |pages=353–354 |doi=10.4337/9781784719326.00030 |isbn=9781784719326}}</ref>
* tsarawa da daidaita darussan koyarwa da karatu, da kuma kula da bincike
* tsara gudanar da jarrabawa da kuma bayar da digiri, difloma da takaddun shaida
* ba da shawara ga Majalisar Jami'ar kan shigar da dalibai da kyautar tallafin karatu
* bayar da rahoto game da irin waɗannan batutuwa kamar yadda Majalisar Jami'ar za ta iya ambaton su
=== Kasancewar dalibai a cikin gudanarwar jami'a ===
Dalibai ta hanyar Majalisar Wakilai ta Dalibai ta KNUST (KNUST SRC) suna shiga cikin gudanarwar jami'ar ta hanyar wakilan su da ke aiki a Majalisar Jami'ar, Kwamitin Ilimi, Kwamitin Ayyukan Lafiya, Kwamitin Ma'aikata da Kwamitin Mazauna, Kwamitin Gida, Kwamitin Laburaren da kuma Kwamitin Hall.<ref name="KNUST_SRC">{{Cite web |title=KNUST Students' Representative Council |url=http://src.knust.edu.gh/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827124806/http://src.knust.edu.gh/ |archive-date=27 August 2009 |access-date=29 October 2009 |website=Official Website |publisher=Kwame Nkrumah University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite web |title=New members joining 'old' KNUST Council to be sworn in today |url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/new-members-of-knust-council-to-be-sworn-in-today.html |access-date=2021-07-27 |website=Graphic Online |language=en-gb}}</ref>
Majalisar tana aiki tare da kasafin kuɗi wanda aka ba da shi ga ƙungiyoyin ɗalibai, amma kuma yana tallafawa abubuwan zamantakewa da shirye-shiryen ɗalibai. A matsayinta na gwamnatin dalibai mai wakilci, KNUST SRC tana ba da sabis na dalibai kamar yawancin ƙungiyoyin dalibai kuma tana ba da shawara a madadin ɗaliban ɗalibai.<ref>{{Cite web |date=2018-08-20 |title=KNUST SRC petitions Akufo-Addo over conversion of halls |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/KNUST-SRC-petitions-Akufo-Addo-over-conversion-of-halls-678047 |access-date=2021-07-27 |website=GhanaWeb |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-08-20 |title=KNUST SRC petitions President over hall conversion |url=https://adrdaily.com/knust-src-petitions-president-over-hall-conversion/ |access-date=2021-07-27 |website=ADRDAILY.com |language=en-US |archive-date=2022-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118045112/https://adrdaily.com/knust-src-petitions-president-over-hall-conversion/ |url-status=dead }}</ref>
=== Tsarin kwaleji ===
[[Fayil:College_of_Engineering,_KNUST_Auditorium.JPG|thumb|Kwalejin Injiniya, ɗakin taro na KNUSTGidan taro]]
KNUST, tun daga watan Janairun shekara ta 2005, ya canza daga tsarin gudanarwa na tsakiya na baya zuwa jami'ar kwaleji. A karkashin wannan tsarin, an taƙaita kwalejoji zuwa kwalejoji shida.
An gudanar da jami'ar ne a kan tsarin koyarwa. Wannan ya haifar da matsalolin gudanarwa yayin da aka kirkiro sabbin fannoni da cibiyoyi don saduwa da ci gaban ilimi na ɗalibai. Don warware wannan matsala, an karɓi tsarin kwaleji a hukumance a ranar 29 ga Nuwamba 2004. A ranar 5 ga Afrilu 2005, an shigar da masu gabatar da kara kuma sun saka hannun jari a ofis a Babban Hall na KNUST .
Kwalejojin suna da ɗan cin gashin kansu, wanda ke nufin cewa an ba su ikon gudanar da kansu ba tare da dogaro da gwamnatin tsakiya ba don tallafin kuɗi. Mai rajistar kwaleji, jami'in kudi da mai kula da ɗakin karatu suna taimakawa masu koyarwa. A karkashin su akwai fannoni, cibiyoyi da cibiyoyi, karkashin jagorancin deans da daraktoci. A matsayinsu na shugabannin kwalejoji, masu ba da gudummawa suna ba da jagorancin ilimi da gudanarwa ga kwalejoji kuma suna kula da gudanarwar su gaba ɗaya.
== Gidaje da masauki ==
Akwai gidajen kwana da yawa da aka amince da KNUST, galibi a kusa da babban harabar. Dalibai na duk bayanan kudi suna da bukatun masaukin su.<ref>{{Cite journal |date=2017-10-17 |title=Court rules school must provide student's approved accommodation |journal=Campus Legal Advisor |volume=18 |issue=3 |pages=9 |doi=10.1002/cala.30670 |issn=1531-3999}}</ref> Akwai dakuna shida na zama a harabar Kumasi, kowannensu ana gudanar da shi ta hanyar majalisa wanda ya kunshi manyan da ƙananan mambobi. Akwai 'yan masauki a harabar kamar GUSSS, Brunei, da Tek credit hostel. Shugaban zartarwa shine maigidan zauren, wanda babban mai koyarwa ke taimaka masa. Akwai ɗakin ajiya da sauran ma'aikatan tallafi.<ref name="KNUST_Halls">{{Cite web |title=Halls of Residence |url=https://www.knust.edu.gh/students/housing/halls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618221801/http://www.knust.edu.gh/students/housing/halls |archive-date=18 June 2013 |access-date=29 October 2009 |website=Official Website |publisher=Kwame Nkrumah University of Scienhostel tice and Technology}}</ref>
=== Gidajen zama ===
* University Hall (Katanga)<ref name="ReferenceB"/>
* Unity Hall (Conti)<ref name="ReferenceB" />
* Independence Hall<ref name="ReferenceB" /><ref name="Herz">{{Cite book|edition=Hans|url-access=Jamrozik}}</ref>
* Queens Hall<ref name="ReferenceB" />
* Republic Hall<ref name="ReferenceB" />
* Africa Hall<ref name="ReferenceD"/><ref name="Herz" /><ref>{{Cite web |date=2018-10-06 |title=KNUST halls and their history |url=https://blog.getrooms.co/blog/knust-halls-and-their-history/ |access-date=2019-11-02 |website=GetRooms Blog |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Gidajen kwana ===
Kimanin kashi 60% na yawan ɗalibai ba mazauna ba ne. Akwai masauki masu zaman kansu a kusa da harabar da kuma a Kumasi don daliban da, sakamakon iyakantaccen kayan aiki / ɗakuna, ba za a iya shigar da su a matsayin ɗaliban mazauna ba.<ref name="KNUST_Hostel Tips for Students">{{Cite web |title=Hostel Tips for students |url=https://www.knust.edu.gh/students/housing/housing-tips |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618221644/http://www.knust.edu.gh/students/housing/housing-tips |archive-date=18 June 2013 |access-date=29 October 2009 |website=Official Website |publisher=Kwame Nkrumah University of Science and Technology}}</ref>
Akwai wurare a harabar makarantar inda daliban da ba mazauna ba za su iya hutawa tsakanin laccoci da karatu kafin su tafi gidajensu da masauki.<ref>{{Cite journal |last=Hutton |first=Jim |date=2017-12-18 |title=Prepare students before sending them to earthquake-prone study abroad locations |journal=Campus Security Report |volume=14 |issue=9 |pages=1–6 |doi=10.1002/casr.30332 |issn=1551-2800}}</ref>
A watan Janairun 2014, bene na saman Crystal Rose Hostel <ref>{{Cite web |last=Felix A. Baidoo |date=11 January 2014 |title=Investigations begin into KNUST hostel fire |url=http://graphic.com.gh/news/general-news/15543-investigations-begin-into-knust-hostel-fire.html |access-date=11 January 2014 |website=Daily Graphic |archive-date=11 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111115521/http://graphic.com.gh/news/general-news/15543-investigations-begin-into-knust-hostel-fire.html |url-status=dead }}</ref> ya kama wuta yayin da yawancin ɗalibai ke hutu. Har yanzu ba a san dalilin gobarar ba.<ref>{{Cite web |title=Fire engulfs KNUST hostel |url=http://www.myjoyonline.com/news/2014/January-9th/fire-engulfs-knust-hostel.php |access-date=10 January 2014 |publisher=www.myjoyonline.com }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Dalibai na kasa da kasa ===
Akwai babbar al'umma ta kasa da kasa a KNUST sakamakon manyan ka'idojin ilimi. Akwai ƙungiyar ɗalibai ta ƙasa da ƙasa da ke ganin bukatun ɗaliban ƙasashen waje kamar masauki, daidaitawa da yawon shakatawa na harabar.<ref>{{Cite web |title=International Students - Kwame Nkrumah University of Science and Technology |url=https://www.knust.edu.gh/students/international |access-date=9 April 2018 |website=www.knust.edu.gh}}</ref>
== Malamai ==
[[Fayil:Peace_Pole,_Kumasi,_Ghana.jpg|thumb|An gina Peace Pole a harabar jami'ar a ranar 21 ga Satumba 2006 a Ranar Zaman Lafiya ta Duniya. An yi sandar ne da itacen sapele mai shekaru 105 wanda ya kasance yana tsaye a cikin lambun tsire-tsire na jami'ar. Yankin yana da tsayin mita 16.7 (mita 55. An zana alamomin 'yan asalin ƙasar a cikin harsuna biyar (Biyu - yaren gida a Ghana, [[Harshen Hindu|Hindi]], [[Sinanci]], [[Harshen Swahili|Swahili]], da [[Larabci]]). Addu'ar zaman lafiya a kan gungumen ta ce: "Bari zaman lafiya ya kasance a Duniya".]]
Daga shekara ta 2010/11 wasu kwalejojin suna aiki da tsarin matakai biyu, yayin da wasu ke kula da tsarin mataki uku.
=== Kwalejin Aikin Gona da Albarkatun Halitta CANR ===
* Kwalejin Aikin Gona
** Ma'aikatar Tattalin Arziki, Kasuwancin noma da fadadawa <ref>{{Cite journal |last=Scroggs |first=Claud L. |date=December 1975 |title=The Relevance of University Research and Extension Activities in Agricultural Economics to Agribusiness Firms |journal=American Journal of Agricultural Economics |volume=57 |issue=5 |pages=883–888 |doi=10.2307/1239098 |issn=0002-9092 |jstor=1239098}}</ref>
** Ma'aikatar Kimiyya ta Dabbobi <ref>{{Cite web |date=2022-07-03 |title=Deduako residents, pets benefit from health screening by KNUST Health Sciences Students Association - MyJoyOnline.com |url=https://www.myjoyonline.com/deduako-residents-pets-benefit-from-health-screening-by-knust-health-sciences-students-association/ |access-date=2023-01-28 |website=www.myjoyonline.com |language=en-US}}</ref>
** Ma'aikatar Kimiyya ta ƙasa
** Ma'aikatar Horticulture <ref>{{Cite web |date=2022-06-08 |title=NSA signs MoU with KNUST to aid sports development - MyJoyOnline.com |url=https://www.myjoyonline.com/nsa-signs-mou-with-knust-to-aid-sports-development/ |access-date=2023-01-28 |website=MyJoyOnline |language=en-US}}</ref>
* Faculty of Renewable Natural Resources
** Department of Agroforestry{{Ana bukatan hujja|date=November 2021}}
** Department of Fisheries and Watershed Management
** Department of Silviculture and Forest Management
** Department of Wildlife and Range Management
** Department of Wood Science and [[Fasaha|Technology]]
* Kwalejin Fasahar Fasaha
** Ma'aikatar Yawon Bude Ido da Wasanni na dazuzzukaWasanni na daji
** Ma'aikatar Ma'auni da MaidowaGyara
** Ma'aikatar Kula da dazuzzukaKayan daji na Jama'a
** Ma'aikatar Gudanar da Itace da Tallace[[Kasuwancin yanar gizo|Tallace-tallace]]
=== Kwalejin Kimiyya ta Lafiya ===
* Kwalejin Kimiyya ta Kiwon Lafiya
** Ma'aikatar Binciken Kiwon LafiyaBinciken Likita
** Ma'aikatar Hotunan Kiwon LafiyaHoton Kiwon Lafiya
** Ma'aikatar Physiotherapy da Kimiyya ta Wasanni
* Kwalejin Kimiyya da KimiyyaKimiyya ta Magunguna
** Ma'aikatar ilmin sunadaraiKimiyyar Magunguna
** Ma'aikatar Ilimin Magunguna
** Ma'aikatar PharmacognosyMagunguna
** Ma'aikatar Kula da MagungunaAyyukan kantin magani
** Ma'aikatar Magunguna
** Ma'aikatar MagungunaMagungunan ganye
* Makarantar Kula da HakkiLikitan hakora
* Makarantar Kimiyya ta Kiwon Lafiya
* Makarantar Kiwon LafiyaMagungunan dabbobi
* Makarantar [[Ungozoma|Nursing]] da MidwiferyMai juna biyu
=== Kwalejin Humanities da Social Sciences ===
* Kwalejin Shari'a<ref name="KNUST_Faculty of Law">{{Cite web |title=KNUST - Faculty of Law |url=http://law.knust.edu.gh/ |access-date=30 October 2009 |website= |publisher=KNUST Faculty of Law}}</ref>
* Kwalejin [[Kimiyyar zamantakewa|Kimiyya ta Jama'a]]
** Ma'aikatar Tattalin Arziki
** Ma'aikatar [[Nazarin Ingilishi|Turanci]]
** Ma'aikatar Geography da Ci gaban Karkara
** Ma'aikatar [[Tarihi]] da [[Kimiyyar siyasa|Nazarin Siyasa]]
** Ma'aikatar Harsuna na zamani a halin yanzu ana kiranta sashen Harshe da Kimiyya na Sadarwa.
** Ma'aikatar Nazarin Addini
** Ma'aikatar Ilimin Jama'a da Ayyukan Jama'a
Kolejoji a ƙarƙashin tsarin matakai biyu (Provost / Shugaban Sashen):
=== Kwalejin Fasaha da Ginin Muhalli ===
: Kwalejin Fasaha da Ginin Muhalli da aka fi sani da Kwalejin Gine-gine da Shirye-shiryen ya wanzu a watan Janairun 2005 a matsayin wani ɓangare na sake fasalin Jami'ar a cikin Tsarin Kwalejin. A cikin sake fasalin, an haɗu da Faculty of Environment and Development studies (FEDS) da Cibiyar Gudanar da Kasa da Ci gaba (ILMAD) don kafa Kwalejin. FEDS ta ƙunshi sassan koyarwa guda uku: Sashen Gine-gine, Sashen Fasahar Gine-gine da Sashen Gidaje da Binciken Shirye-shirye. ILMAD ta ƙunshi sassan biyu, Ma'aikatar Tattalin Arziki da Cibiyar Kula da albarkatun ƙasa. Kwalejin a halin yanzu ta ƙunshi fannoni biyu, sassan koyarwa goma da cibiyar bincike guda ɗaya:
:* Ma'aikatar SadarwaTsarin Sadarwa
:* Ma'aikatar Nazarin Fasaha
:* Ma'aikatar Fintura da Sculpture
:* Ma'aikatar Haɗin Karkara / Masana'antu
:* Ma'aikatar Fasaha ta Masana'antuFasahar Masana'antu
:* Ma'aikatar Sabunta Ilimi a Kimiyya da Fasaha
:* Ma'aikatar Nazarin Buga
:* Ma'aikatar [[Karatun gine-gine|Gine-gine]]
:* Ma'aikatar Fasahar Gine-gine
:* Ma'aikatar Tattalin ArzikiTattalin Arziki na Kasa
:* Ma'aikatar Shirye-shiryen
:* Cibiyar Nazarin Gidaje
:* Cibiyar Nazarin Kasa
=== Kwalejin Injiniya ===
:* Ma'aikatar Injiniyan Noma
:* Ma'aikatar Injiniyan sararin samaniya
:* Ma'aikatar Injiniyan ChemicalInjiniyan sinadarai
:* Ma'aikatar InjiniyaInjiniyanci
:* Ma'aikatar [[Kwamfuta injiniyarin|Injiniyan kwamfuta]]
:* Ma'aikatar Injiniyan lantarki / Injiniyan lantarki & Injiniyan Sadarwa
:* Ma'aikatar Injiniyan ƙasa
:* Ma'aikatar Injiniyan GeodeticInjiniyan ƙasa
:* Ma'aikatar InjiniyaInjiniyan ƙasa
:* Ma'aikatar Injiniyan kayan aiki
:* Ma'aikatar Injiniyan InjiniyaInjiniyan inji
:* Ma'aikatar Injiniyan man fetur
=== Kwalejin Kimiyya <ref>{{Cite web |title=Home {{!}} College of Science, KNUST |url=https://cos.knust.edu.gh/ |access-date=2023-07-01 |website=College of Science, KNUST}}</ref> ===
:* Ma'aikatar [[Biochemistry]] da Biotechnology[[Biotechnology|Fasahar halittu]]
:* Ma'aikatar ilmin sunadarai[[Kimiyya|Sanyen sunadarai]]
:* Ma'aikatar Kimiyya ta Kwamfuta
:* Ma'aikatar [[Kimiyyar muhalli|Kimiyya ta muhalli]]
:* Ma'aikatar Kimiyya da Fasaha ta Abinci
:* Ma'aikatar [[Lissafi]] <ref>{{Cite web |title=Home - Department of Mathematics |url=https://math.knust.edu.gh/ |access-date=2023-07-01 |website=Department of Mathematics Knust}}</ref>
:* Ma'aikatar Optometry da Kimiyya ta gani
:* Ma'aikatar PhysicsIlimin lissafi
:* Ma'aikatar Ilimin Kimiyya da [[Biology|Ilimin Halitta]]
:* Ma'aikatar Kididdiga da Kimiyya ta yanzu
:* Ma'aikatar Ilimin Yanayi da Kimiyya[[Meteorology and Climate Science|Ilimin yanayi da Kimiyya na Yanayi]]
=== Cibiyar Koyon Daga Tsakiya ===
A cikin shekara ta 2005, KNUST ta karɓi Koyon nesa a matsayin mai amfani ga tsarin ilimi na fuska da fuska. An yanke wannan shawarar ne don ba da dama ga mutane su bi shirye-shiryen ilimi tare da Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah, yayin da har yanzu suna aiki na cikakken lokaci.<ref name="KNUST_CANR_About">{{Cite web |last=Erastus Asare Donkor |date=24 November 2005 |title=KNUST Inaugurates Faculty of Distance Learning |url=http://www.modernghana.com/news/90811/1/knust-inaugurates-faculty-of-distance-learning.html |access-date=30 October 2009 |publisher=Modern Ghana, Regional News}}</ref>
A watan Oktoba na shekara ta 2007, Kwamitin Ilimi ya canza matsayin Faculty of Distance Learning zuwa Cibiyar Nazarin Ilimi ta Distance.
=== Laburaren da albarkatun dijital ===
Laburaren KNUST yana ba da bayanai a cikin tsarin lantarki da bugawa ga ma'aikata da ɗalibai galibi don tallafawa koyarwa, ilmantarwa da bincike a kimiyya da fasaha don ci gaban ƙasa. Yana da ɗakin karatu na ajiya don duk kayan da aka buga a Ghana da kuma cibiyoyin duniya da kungiyoyi kamar [[Bankin Duniya]] da sauran Hukumomin Majalisar Dinkin Duniya. <ref name="KNUST_Library">{{Cite web |title=KNUST Library |url=http://library.knust.edu.gh/ |access-date=29 October 2009 |website= |publisher=Kwame Nkrumah University of Science and Technology}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
rahndhviv0raypy0b5zjoo3ri1f6t1e
Deng Geu
0
78909
877281
494343
2026-07-05T17:26:11Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359126628|Deng Geu]]"
877281
wikitext
text/x-wiki
'''Dengeu John Geu''' (an haife shi a ranar 1 ga Janairu 1997) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ne na ƙasar Uganda a ƙungiyar HLA Alicante ta Primera FEB . Ya buga ƙwallon kwando na kwaleji a ƙungiyar North Dakota State Bison da kuma North Texas Mean Green .
== Rayuwar farko ==
An haifi Geu a sansanin 'yan gudun hijira a Uganda a matsayin ɗa ga iyayensa 'yan Sudan ta Kudu. Yana da shekaru 6, ya ƙaura zuwa [[North Dakota]] . <ref>{{Cite web |title=Playing for Uganda means the world to Deng Geu |url=http://www.fiba.basketball/afrobasket/2021/qualifiers/news/playing-for-uganda-means-the-world-to-deng-geu |access-date=8 September 2021 |website=FIBA.basketball |language=en}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
9x7qehrn06l9enjq8aedww9ttqx1ciq
877283
877281
2026-07-05T17:26:33Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359126628|Deng Geu]]"
877283
wikitext
text/x-wiki
'''Dengeu John Geu''' (an haife shi a ranar 1 ga Janairu 1997) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ne na ƙasar Uganda a ƙungiyar HLA Alicante ta Primera FEB . Ya buga ƙwallon kwando na kwaleji a ƙungiyar North Dakota State Bison da kuma North Texas Mean Green .
== Rayuwar farko ==
An haifi Geu a sansanin 'yan gudun hijira a Uganda a matsayin ɗa ga iyayensa 'yan Sudan ta Kudu. Yana da shekaru 6, ya ƙaura zuwa [[North Dakota]] . <ref>{{Cite web |title=Playing for Uganda means the world to Deng Geu |url=http://www.fiba.basketball/afrobasket/2021/qualifiers/news/playing-for-uganda-means-the-world-to-deng-geu |access-date=8 September 2021 |website=FIBA.basketball |language=en}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
A watan Afrilun 2019, Deng Geu ya bar ƙungiyar ƙwallon kwando ta maza ta Jihar North Dakota ta Bison . Geu ya cancanci yin wasa nan take kuma bai kamata ya tsaya takara ba shekara guda.
A can, ya samu matsakaicin maki 9.6 a kowace wasa a kakar wasansa ta ƙarshe. Ya buga wasanni 97 a cikin kakar wasa uku a NDSU kuma ya fara wasa ɗaya a 2016–17. Geu ya bar NDSU da maki 645 (6.6/wasa), 335 rebounds, da kuma toshe 57.
Daga baya Deng Geu ya shiga Jami'ar North Texas inda ya kammala karatunsa a shekarar 2020.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
8q7inj4wx5cqs25o0f0zdqc7wpuwy07
877284
877283
2026-07-05T17:26:57Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359126628|Deng Geu]]"
877284
wikitext
text/x-wiki
'''Dengeu John Geu''' (an haife shi a ranar 1 ga Janairu 1997) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ne na ƙasar Uganda a ƙungiyar HLA Alicante ta Primera FEB . Ya buga ƙwallon kwando na kwaleji a ƙungiyar North Dakota State Bison da kuma North Texas Mean Green .
== Rayuwar farko ==
An haifi Geu a sansanin 'yan gudun hijira a Uganda a matsayin ɗa ga iyayensa 'yan Sudan ta Kudu. Yana da shekaru 6, ya ƙaura zuwa [[North Dakota]] . <ref>{{Cite web |title=Playing for Uganda means the world to Deng Geu |url=http://www.fiba.basketball/afrobasket/2021/qualifiers/news/playing-for-uganda-means-the-world-to-deng-geu |access-date=8 September 2021 |website=FIBA.basketball |language=en}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
A watan Afrilun 2019, Deng Geu ya bar ƙungiyar ƙwallon kwando ta maza ta Jihar North Dakota ta Bison . Geu ya cancanci yin wasa nan take kuma bai kamata ya tsaya takara ba shekara guda.
A can, ya samu matsakaicin maki 9.6 a kowace wasa a kakar wasansa ta ƙarshe. Ya buga wasanni 97 a cikin kakar wasa uku a NDSU kuma ya fara wasa ɗaya a 2016–17. Geu ya bar NDSU da maki 645 (6.6/wasa), 335 rebounds, da kuma toshe 57.
Daga baya Deng Geu ya shiga Jami'ar North Texas inda ya kammala karatunsa a shekarar 2020.
== Sana'ar ƙwararru ==
A watan Satumba na 2020, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Horsens IC, mai riƙe da kofuna shida a Basketligaen, babban gasar ƙwallon kwando ta [[Denmark]] .
A ranar 21 ga Yuli 2021 ya sanya hannu da Rasta Vechta na ƙungiyar German ProA . <ref>{{Cite web |last= |first= |date=July 21, 2021 |title=Elftes Puzzleteil: Deng Geu Macht Rastas Bild Komplett! |url=https://www.rasta-vechta.de/home/einzelansicht/elftes-puzzleteil-deng-geu-macht-rastas-bild-komplett/ |access-date=August 3, 2021 |website=rasta-vechta.de |publisher= |language=de}}</ref> A wasanni biyar, Geu ya samu matsakaicin maki 1.4 da kuma ramuwar ramuwar 2.8 a kowane wasa.
=== Tatsuniyoyin Texas (2021–2022) ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
madbip06d2jsboihlnqy3dy55puavzs
877285
877284
2026-07-05T17:27:26Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359126628|Deng Geu]]"
877285
wikitext
text/x-wiki
'''Dengeu John Geu''' (an haife shi a ranar 1 ga Janairu 1997) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ne na ƙasar Uganda a ƙungiyar HLA Alicante ta Primera FEB . Ya buga ƙwallon kwando na kwaleji a ƙungiyar North Dakota State Bison da kuma North Texas Mean Green .
== Rayuwar farko ==
An haifi Geu a sansanin 'yan gudun hijira a Uganda a matsayin ɗa ga iyayensa 'yan Sudan ta Kudu. Yana da shekaru 6, ya ƙaura zuwa [[North Dakota]] . <ref>{{Cite web |title=Playing for Uganda means the world to Deng Geu |url=http://www.fiba.basketball/afrobasket/2021/qualifiers/news/playing-for-uganda-means-the-world-to-deng-geu |access-date=8 September 2021 |website=FIBA.basketball |language=en}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
A watan Afrilun 2019, Deng Geu ya bar ƙungiyar ƙwallon kwando ta maza ta Jihar North Dakota ta Bison . Geu ya cancanci yin wasa nan take kuma bai kamata ya tsaya takara ba shekara guda.
A can, ya samu matsakaicin maki 9.6 a kowace wasa a kakar wasansa ta ƙarshe. Ya buga wasanni 97 a cikin kakar wasa uku a NDSU kuma ya fara wasa ɗaya a 2016–17. Geu ya bar NDSU da maki 645 (6.6/wasa), 335 rebounds, da kuma toshe 57.
Daga baya Deng Geu ya shiga Jami'ar North Texas inda ya kammala karatunsa a shekarar 2020.
== Sana'ar ƙwararru ==
A watan Satumba na 2020, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Horsens IC, mai riƙe da kofuna shida a Basketligaen, babban gasar ƙwallon kwando ta [[Denmark]] .
A ranar 21 ga Yuli 2021 ya sanya hannu da Rasta Vechta na ƙungiyar German ProA . <ref>{{Cite web |last= |first= |date=July 21, 2021 |title=Elftes Puzzleteil: Deng Geu Macht Rastas Bild Komplett! |url=https://www.rasta-vechta.de/home/einzelansicht/elftes-puzzleteil-deng-geu-macht-rastas-bild-komplett/ |access-date=August 3, 2021 |website=rasta-vechta.de |publisher= |language=de}}</ref> A wasanni biyar, Geu ya samu matsakaicin maki 1.4 da kuma ramuwar ramuwar 2.8 a kowane wasa.
=== Tatsuniyoyin Texas (2021–2022) ===
A ranar 15 ga Nuwamba 2021 ne Texas Legends of the NBA G League suka saya shi. <ref>{{Cite web |date=November 15, 2021 |title=Legends Acquire Deng Geu |url=https://texas.gleague.nba.com/news/legends-acquire-deng-geu/ |access-date=November 21, 2021 |website=NBA.com}}</ref>
=== Kwararre na Lusitaniya (2022-2023) ===
A ranar 9 ga Satumba 2022 Geu ya rattaba hannu tare da Lusitânia EXPERT na La Liga Portuguesa de Basquetebol . <ref>{{Cite web |date=September 9, 2022 |title=Lusitania inks Deng Geu |url=https://www.afrobasket.com/Uganda/news/769997/Lusitania-inks-Deng-Geu |access-date=June 15, 2023 |website=AfroBasket.com}}</ref>
A watan Agusta na 2025, ya sanya hannu kan yarjejeniyar HLA Alicante ta Primera FEB . <ref>{{Cite web |date=August 21, 2025 |title=El ala pívot Deng Geu completa la plantilla del HLA Alicante |url=https://fundacionlucentum.com/el-ala-pivot-deng-geu-completa-la-plantilla-del-hla-alicante/ |access-date=February 5, 2026 |website=fundacionlucentum.com |language=es}}</ref>
== Tawagar ƙasa ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
d80ievmq9bfgagde8l7eitt4x6ql1ex
877286
877285
2026-07-05T17:27:55Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359126628|Deng Geu]]"
877286
wikitext
text/x-wiki
'''Dengeu John Geu''' (an haife shi a ranar 1 ga Janairu 1997) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ne na ƙasar Uganda a ƙungiyar HLA Alicante ta Primera FEB . Ya buga ƙwallon kwando na kwaleji a ƙungiyar North Dakota State Bison da kuma North Texas Mean Green .
== Rayuwar farko ==
An haifi Geu a sansanin 'yan gudun hijira a Uganda a matsayin ɗa ga iyayensa 'yan Sudan ta Kudu. Yana da shekaru 6, ya ƙaura zuwa [[North Dakota]] . <ref>{{Cite web |title=Playing for Uganda means the world to Deng Geu |url=http://www.fiba.basketball/afrobasket/2021/qualifiers/news/playing-for-uganda-means-the-world-to-deng-geu |access-date=8 September 2021 |website=FIBA.basketball |language=en}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
A watan Afrilun 2019, Deng Geu ya bar ƙungiyar ƙwallon kwando ta maza ta Jihar North Dakota ta Bison . Geu ya cancanci yin wasa nan take kuma bai kamata ya tsaya takara ba shekara guda.
A can, ya samu matsakaicin maki 9.6 a kowace wasa a kakar wasansa ta ƙarshe. Ya buga wasanni 97 a cikin kakar wasa uku a NDSU kuma ya fara wasa ɗaya a 2016–17. Geu ya bar NDSU da maki 645 (6.6/wasa), 335 rebounds, da kuma toshe 57.
Daga baya Deng Geu ya shiga Jami'ar North Texas inda ya kammala karatunsa a shekarar 2020.
== Sana'ar ƙwararru ==
A watan Satumba na 2020, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Horsens IC, mai riƙe da kofuna shida a Basketligaen, babban gasar ƙwallon kwando ta [[Denmark]] .
A ranar 21 ga Yuli 2021 ya sanya hannu da Rasta Vechta na ƙungiyar German ProA . <ref>{{Cite web |last= |first= |date=July 21, 2021 |title=Elftes Puzzleteil: Deng Geu Macht Rastas Bild Komplett! |url=https://www.rasta-vechta.de/home/einzelansicht/elftes-puzzleteil-deng-geu-macht-rastas-bild-komplett/ |access-date=August 3, 2021 |website=rasta-vechta.de |publisher= |language=de}}</ref> A wasanni biyar, Geu ya samu matsakaicin maki 1.4 da kuma ramuwar ramuwar 2.8 a kowane wasa.
=== Tatsuniyoyin Texas (2021–2022) ===
A ranar 15 ga Nuwamba 2021 ne Texas Legends of the NBA G League suka saya shi. <ref>{{Cite web |date=November 15, 2021 |title=Legends Acquire Deng Geu |url=https://texas.gleague.nba.com/news/legends-acquire-deng-geu/ |access-date=November 21, 2021 |website=NBA.com}}</ref>
=== Kwararre na Lusitaniya (2022-2023) ===
A ranar 9 ga Satumba 2022 Geu ya rattaba hannu tare da Lusitânia EXPERT na La Liga Portuguesa de Basquetebol . <ref>{{Cite web |date=September 9, 2022 |title=Lusitania inks Deng Geu |url=https://www.afrobasket.com/Uganda/news/769997/Lusitania-inks-Deng-Geu |access-date=June 15, 2023 |website=AfroBasket.com}}</ref>
A watan Agusta na 2025, ya sanya hannu kan yarjejeniyar HLA Alicante ta Primera FEB . <ref>{{Cite web |date=August 21, 2025 |title=El ala pívot Deng Geu completa la plantilla del HLA Alicante |url=https://fundacionlucentum.com/el-ala-pivot-deng-geu-completa-la-plantilla-del-hla-alicante/ |access-date=February 5, 2026 |website=fundacionlucentum.com |language=es}}</ref>
== Tawagar ƙasa ==
Deng Geu ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon kwando ta ƙasa ta Uganda, wanda ake yi wa lakabi da ''Silverbacks'' .
A wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kwallon kwando ta FIBA ta shekarar 2019 a [[Najeriya|Najeriya,]] ya samu matsakaicin maki 13.3 da kuma bugun ramuwar gayya 11.3 a kowane wasa. Ya kuma shiga gasar neman gurbin shiga gasar AfroCan ta 2019.
== Bayanan ɗan wasa ==
Horsens IC ta bayyana a bainar jama'a cewa sun ɗauki Deng aiki saboda iyawarsa ta kariya.
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.fiba.basketball/fr/afrobasket/2021/qualifiers/player/Deng-John-Geu Bayanin FIBA]
* [https://basketball.eurobasket.com/player/Deng-Geu/Denmark/Horsens-IC/369870 Bayanin martaba] a Eurobasket.com
* [https://meangreensports.com/sports/mens-basketball/roster/deng-geu/4161 Tarihin Arewacin Texas Mean Green]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rj9tirl43y9owhiv0mettkc58w809p6
877288
877286
2026-07-05T17:29:53Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877288
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dengeu John Geu''' (an haife shi a ranar 1 ga Janairu 1997) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ne na ƙasar Uganda a ƙungiyar HLA Alicante ta Primera FEB . Ya buga ƙwallon kwando na kwaleji a ƙungiyar North Dakota State Bison da kuma North Texas Mean Green .
== Rayuwar farko ==
An haifi Geu a sansanin 'yan gudun hijira a Uganda a matsayin ɗa ga iyayensa 'yan Sudan ta Kudu. Yana da shekaru 6, ya ƙaura zuwa [[North Dakota]] . <ref>{{Cite web |title=Playing for Uganda means the world to Deng Geu |url=http://www.fiba.basketball/afrobasket/2021/qualifiers/news/playing-for-uganda-means-the-world-to-deng-geu |access-date=8 September 2021 |website=FIBA.basketball |language=en}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
A watan Afrilun 2019, Deng Geu ya bar ƙungiyar ƙwallon kwando ta maza ta Jihar North Dakota ta Bison . Geu ya cancanci yin wasa nan take kuma bai kamata ya tsaya takara ba shekara guda.
A can, ya samu matsakaicin maki 9.6 a kowace wasa a kakar wasansa ta ƙarshe. Ya buga wasanni 97 a cikin kakar wasa uku a NDSU kuma ya fara wasa ɗaya a 2016–17. Geu ya bar NDSU da maki 645 (6.6/wasa), 335 rebounds, da kuma toshe 57.
Daga baya Deng Geu ya shiga Jami'ar North Texas inda ya kammala karatunsa a shekarar 2020.
== Sana'ar ƙwararru ==
A watan Satumba na 2020, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Horsens IC, mai riƙe da kofuna shida a Basketligaen, babban gasar ƙwallon kwando ta [[Denmark]] .
A ranar 21 ga Yuli 2021 ya sanya hannu da Rasta Vechta na ƙungiyar German ProA . <ref>{{Cite web |last= |first= |date=July 21, 2021 |title=Elftes Puzzleteil: Deng Geu Macht Rastas Bild Komplett! |url=https://www.rasta-vechta.de/home/einzelansicht/elftes-puzzleteil-deng-geu-macht-rastas-bild-komplett/ |access-date=August 3, 2021 |website=rasta-vechta.de |publisher= |language=de}}</ref> A wasanni biyar, Geu ya samu matsakaicin maki 1.4 da kuma ramuwar ramuwar 2.8 a kowane wasa.
=== Tatsuniyoyin Texas (2021–2022) ===
A ranar 15 ga Nuwamba 2021 ne Texas Legends of the NBA G League suka saya shi. <ref>{{Cite web |date=November 15, 2021 |title=Legends Acquire Deng Geu |url=https://texas.gleague.nba.com/news/legends-acquire-deng-geu/ |access-date=November 21, 2021 |website=NBA.com}}</ref>
=== Kwararre na Lusitaniya (2022-2023) ===
A ranar 9 ga Satumba 2022 Geu ya rattaba hannu tare da Lusitânia EXPERT na La Liga Portuguesa de Basquetebol . <ref>{{Cite web |date=September 9, 2022 |title=Lusitania inks Deng Geu |url=https://www.afrobasket.com/Uganda/news/769997/Lusitania-inks-Deng-Geu |access-date=June 15, 2023 |website=AfroBasket.com}}</ref>
A watan Agusta na 2025, ya sanya hannu kan yarjejeniyar HLA Alicante ta Primera FEB . <ref>{{Cite web |date=August 21, 2025 |title=El ala pívot Deng Geu completa la plantilla del HLA Alicante |url=https://fundacionlucentum.com/el-ala-pivot-deng-geu-completa-la-plantilla-del-hla-alicante/ |access-date=February 5, 2026 |website=fundacionlucentum.com |language=es}}</ref>
== Tawagar ƙasa ==
Deng Geu ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon kwando ta ƙasa ta Uganda, wanda ake yi wa lakabi da ''Silverbacks'' .
A wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kwallon kwando ta FIBA ta shekarar 2019 a [[Najeriya|Najeriya,]] ya samu matsakaicin maki 13.3 da kuma bugun ramuwar gayya 11.3 a kowane wasa. Ya kuma shiga gasar neman gurbin shiga gasar AfroCan ta 2019.
== Bayanan ɗan wasa ==
Horsens IC ta bayyana a bainar jama'a cewa sun ɗauki Deng aiki saboda iyawarsa ta kariya.
==Manazarta==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.fiba.basketball/fr/afrobasket/2021/qualifiers/player/Deng-John-Geu Bayanin FIBA]
* [https://basketball.eurobasket.com/player/Deng-Geu/Denmark/Horsens-IC/369870 Bayanin martaba] a Eurobasket.com
* [https://meangreensports.com/sports/mens-basketball/roster/deng-geu/4161 Tarihin Arewacin Texas Mean Green]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
==Manazarta==
{{Reflist}}
9tzspyzfpn0ge9b2qu13rnlv6398viu
Jami'ar All Saints
0
79103
877464
434433
2026-07-05T19:40:39Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877464
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''All Saints University''', wanda cikakken sunansa '''All Saints University Lango''' (ASUL), jami'a ce mai zaman kanta a [[Uganda]] . Hukumar Kula da Ilimi ta Kasa ta Uganda (UNCHE) ce ta amince da ita a matsayin jami'a. <ref>{{Cite web |last=UNCHE |title=List of Licensed Private Universities In Uganda |url=http://www.unche.or.ug/institutions/private-universities |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017054940/http://www.unche.or.ug/institutions/private-universities |archive-date=17 October 2014 |access-date=1 February 2015 |publisher=[[Uganda National Council for Higher Education]] (UNCHE)}}</ref>
== Wuri ==
ASUL tana kan titin Adoko, a kudu maso gabashin birnin Lira, a gundumar Lira, a yankin Arewa, kimanin {{Convert|320|km|mi}}, ta hanya, arewacin [[Kampala]], babban birnin Uganda kuma birni mafi girma. <ref>{{Cite web |title=Road Distance Between Kampala And Lira With Interactive Map |url=http://distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Kampala%2C%20Central%20Region%2C%20Uganda&toplace=Lira%2C%20Northern%20Region%2C%20Uganda%2C&dt1=ChIJm7N0nQ-8fRcR7G9r2T2QOEU&dt2=ChIJD4MBzJ-wcBcRlyfrgw_T_N0 |access-date=1 February 2015 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Haɗin kai na harabar jami'a sune 2°14'46.0"N, 32°53'59.0"E (Latitude:2.246111; Longitude:32.899722). <ref>{{Cite web |last=Google |title=Location of The Campus of All Saints University At Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/2%C2%B014'46.0%22N+32%C2%B053'59.0%22E/@2.2470897,32.9003078,17z/data=!4m2!3m1!1s0x0:0x0 |access-date=1 February 2015 |publisher=[[Google|Google Maps]]}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa ASUL a cikin 2008 ta Diocese na Lango na Cocin Uganda. Duk da cewa wadanda suka kafa jami'ar da masu kula da jami'ar kiristoci ne, jami'ar na karbar dalibai ba tare da la'akari da kabila, addini ko kabila ba. An shigar da aji na farko na ɗaliban karatun digiri na 90 a cikin Janairu 2009. <ref>{{Cite web |last=Patrick Okino |first=and Geoffrey Odyek |date=11 January 2009 |title=All Saints University Opens In Lira |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/16/667716 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20150201220753/http://www.newvision.co.ug/D/8/16/667716 |archive-date=1 February 2015 |access-date=1 February 2015}}</ref> Kwasa-kwasan da ake koyarwa a jami'ar UNCHE ce ta ba da izini. <ref>{{Cite web |last=Okino |first=Patrick |date=3 May 2010 |title=Council Certifies Courses At All Saints University |url=http://ugandaspotlight.wordpress.com/2008/05/02/42 |access-date=1 February 2015}}</ref>
== Abubuwan da suka faru kwanan nan ==
A watan Afrilun 2014, mataimakin shugaban gwamnati Fred Opio Ekong ya mutu sakamakon raunin da ya samu yayin wani hatsarin mota.<ref name="Cula" /><ref>{{cite web | accessdate=1 February 2015 | url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/2270590/-/5ei7kv/-/index.html | title=Professor Opio Eulogised | date=5 April 2014 | first=Hudson | last=Apunyo | newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala) | archive-date=1 February 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150201201118/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/2270590/-/5ei7kv/-/index.html | url-status=dead }}</ref>
== Malamai ==
Ya zuwa watan Janairun 2015, ASUL ta ci gaba da fannoni uku: <ref>{{Cite web |last=ASUL |date=2010 |title=All Saints University: Background - Faculties & Departments |url=http://asul.ac.ug/ |access-date=1 February 2015 |publisher=All Saints University Lango (ASUL) |archive-date=1 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201211108/http://asul.ac.ug/ |url-status=dead }}</ref>
* Kwalejin Gudanar da Kasuwanci da Gudanarwa
* Kwalejin Kimiyya ta Jama'a
* Ma'aikatar Ilimi
== Darussa ==
Ana ba da darussan digiri masu zuwa a ASUL:
=== Kwalejin Gudanar da Kasuwanci da Gudanarwa ===
* Bachelor of Business Administration da Management
* Bachelor na Harkokin Kasuwanci da Gudanar da Ƙananan Kasuwanci
=== Tsangayar Ilimi ===
* Bachelor of Primary Education
* Makarantar Sakandare
=== Tsangayar Kimiyyar Al'adu ===
* Bachelor of Arts a cikin [[Kimiyyar zamantakewa|ilimin zamantakewa]]
* Bachelor of Social Work and Social Administration
* Bachelor of Arts a cikin Tsare-tsare da Gudanarwa
Baya ga kwasa-kwasan digiri, jami'ar tana ba da kwasa-kwasan difloma da na satifiket a fannoni iri ɗaya ko makamantansu.
== Magana ==
my7nrs5udnw6fpd1oqgncu8ek6ajz51
Jami'ar Covenant University
0
79220
877469
827592
2026-07-05T20:01:08Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877469
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jami'ar Covenant University''' ''' (CU) ''' jami'ar kirista ce mai zaman kanta a [[Ota, Ogun|Ota]], dake jihar Ogun, Najeriya. <ref name="ranking3">{{Cite web |last=Apata |first=Oyeniran |date=November 29, 2017 |title=Covenant Leads In Computer Science, Engineering, Others In Nigeria |url=https://independent.ng/covenant-leads-computer-science-engineering-others-nigeria/ |access-date=2017-12-14 |website=[[The Daily Independent (Lagos newspaper)]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Top 10 Private Universities In Nigeria |url=https://www.ranksng.com/top-10-private-universities-nigeria/ |access-date=2018-01-04 |website=Rankings Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wahab |first=Akinbayo |date=January 14, 2018 |title=CU emerges Africa's third best in Computer Science Publication |url=http://www.pulse.ng/communities/student/covenant-university-is-africas-3rd-best-in-computer-science-id7843681.html |access-date=2018-01-16 |website=Pulse |archive-date=2018-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117014902/http://www.pulse.ng/communities/student/covenant-university-is-africas-3rd-best-in-computer-science-id7843681.html |url-status=dead }}</ref> Yana da alaƙa da Ikilisiyar Bangaskiya ta Duniya kuma memba ne na Ƙungiyar Jami'o'in Commonwealth, Ƙungiyar Jamiʼo'in Afirka, da Hukumar Jami'oʼi ta Kasa. <ref>{{Cite web |title=List of Members – AAU |url=https://www.aau.org/subs/membership/ |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200518003051/https://www.aau.org/subs/membership/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://sundaytrust.com.ng/index.php?option=com_content&view=article&id=9477:covenant-university-partners-usaid-on-health-leadership-skills&catid=41:latest-news&Itemid=26 Covenant University partners USAID on health, leadership skills]</ref> A cikin Shekara ta 2019, Jami'ar Alkawari ta zama jami'ar Najeriya ta farko da za a sanya ta a cikin manyan jami'o'i na duniya ta hanyar Times Higher Education. <ref>{{Cite web |date=12 September 2019 |title=Covenant University remains best as three Nigerian varsities make top 1000 |url=https://lifestyle.thecable.ng/covenant-university-remains-best-as-three-nigerian-varsities-make-top-1000/ |access-date=2020-10-21 |website=The Cable}}</ref><ref>{{Cite web |title=Covenant Takes Big Leap in World University Rankings, Ranks 401-500 |url=https://www.covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Takes-Big-Leap-in-World-University-Rankings-Ranks-401-500#.X5BYc53ngxQ |access-date=2020-10-21 |website=Covenant University |archive-date=2021-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202004942/https://www.covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Takes-Big-Leap-in-World-University-Rankings-Ranks-401-500#.X5BYc53ngxQ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:Covenant_University_Campus_View.jpg|thumb|Cibiyar jami'a]]
== Tarihi da shugabanci ==
Shirin kafa Jami'ar Alkawari (CU) ya fara ne a watan Oktoba na shekara ta 1999, wata daya bayan keɓewar Alkawari na Bangaskiya a [[Ota, Ogun|Ota]]. Jami'ar ta samo asali ne daga Hukumar 'Yanci kuma Hukumar Jakadancin Duniya da Ikilisiyar Addini ta Duniya ne suka kafa ta. Jami'ar Alkawari ta buɗe a ranar 21 ga Oktoba 2002 <ref name=":2">{{Cite web |title=Covenant University FACTSHEET |url=http://m.covenantuniversity.edu.ng/content/download/36924/252939/file/covenant |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126074956/http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:luL8g5PO4zEJ:m.covenantuniversity.edu.ng/content/download/36924/252939/file/covenant%2Buniversity%2Bfact%2Bcard%2B2015.pdf+&cd=5&hl=en&ct=clnk&gl=ng |archive-date=January 26, 2021 |website=Covenant University}}</ref> a Kan'ana, Ota, tare da aikin Kirista na Pentecostal. David Oyedepo ne ya kafa shi, shugaban Bishop na Living Faith Church Worldwide, wanda shine shugaban jami'ar.<ref>{{Cite web |date=2017-01-15 |title=Living Faith Church Odedepo react video Urging members to kill |url=http://www.vanguardngr.com/2017/01/living-faith-church-oyedepo-react-video-urging-members-kill/ |website=www.vanguardngr.com |publisher=Vanguard}}</ref>
Fasto Abraham Ojeme an nada shi shugaban jami'ar a ranar 23 ga Satumba, shekarar 2013 .
== Shirye-shiryen ilimi da wasanni ==
[[Fayil:CZkewNoWAAAWGs6.jpg|thumb|Gidajen mazauna]]
Shirye-shiryen ilimi na Jami'ar Alkawari suna gudana a kwalejoji huɗu: Kwalejin Gudanarwa da Kimiyya ta Jama'a (CMSS), <ref>{{Cite web |title=College of Business and Social Sciences |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/CMSS#.XtBNtjBKjDc |access-date=May 29, 2020 |archive-date=August 3, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803174532/https://www.covenantuniversity.edu.ng/Colleges/CMSS#.XtBNtjBKjDc |url-status=dead }}</ref> Kwalejin Nazarin Ci gaban Jagora (CLDS), <ref>{{Cite web |date=2002 |title=College of Leadership Development Studies |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/CLDS#.XtBM2TBKjDc |access-date=May 29, 2020 |website=Covenant University |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610185202/https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/CLDS#.XtBM2TBKjDc |url-status=dead }}</ref> Kwalejin Injiniya (COE) <ref>{{Cite web |title=College of Engineering |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/COE#.XtBQbDBKjDc |access-date=May 29, 2020 |website=Covenant University |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610144952/https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/COE#.XtBQbDBKjDc |url-status=dead }}</ref> da Kwalejin Kimiyya da Fasaha (CST).<ref>{{Cite web |date=2020 |title=College of Science and Technology |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/CST#.XtBOKTBKjDc |access-date=May 29, 2020 |website=Covenant University |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610123459/https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/CST#.XtBOKTBKjDc |url-status=dead }}</ref> Jami'ar Alkawari tana gudanar da shirye-shiryen digiri na biyu a cikin dukkan tsarin karatun da aka jera a sama.<ref>{{Cite web |title=School of Postgraduate Studies |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/PGS#.XtBPKzBKjDc |access-date=May 29, 2020 |website=Covenant University |archive-date=June 10, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610170322/https://covenantuniversity.edu.ng/Colleges/PGS#.XtBPKzBKjDc |url-status=dead }}</ref> Jami'ar ta mallaki filin wasa tare da tafkin yin iyo da wasan tennis, wasan tennis na tebur, wasan kwando da kotunan volleyball. Jami'ar Alkawari tana ɗaya daga cikin jami'o'in da ke da alaƙa da Ƙungiyar Wasannin Jami'ar Najeriya.<ref>{{Cite web |title=NPUGA: About us |url=http://npuga.org/about_us.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117012217/http://npuga.org/about_us.php |archive-date=2018-01-17 |access-date=2018-01-16 |website=npuga.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=NPUGA Names Covenant Private Varsity with Best Sports Facilities |url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/NPUGA-Names-Covenant-Private-Varsity-with-Best-Sports-Facilities#.XtBR4jBKjDc |website=Covenant University |access-date=2024-06-09 |archive-date=2018-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902111106/http://www.covenantuniversity.edu.ng/News/NPUGA-Names-Covenant-Private-Varsity-with-Best-Sports-Facilities#.XtBR4jBKjDc |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:Post_Graduate_Halls..jpg|thumb|Gidajen zama na digiri na biyu]]
[[Fayil:Covenant_University_Halls_of_residence.jpg|alt=Two of CU's ten halls|thumb|Gidajen mata na zama.]]
== Laburaren Jami'ar (Center for Learning Resources) ==
Cibiyar Nazarin Jami'ar Alkawari, wanda aka fi sani da ɗakin karatu na jami'a, <ref name=":0">{{Cite web |title=Centre for Learning Resources (CLR) |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Library |access-date=2024-06-09 |archive-date=2021-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412070724/https://covenantuniversity.edu.ng/Library |url-status=dead }}</ref> tana tsakanin dakunan zama na mata, Dorcas Hall da Esther Hall na harabar, kuma kai tsaye a gaban ɗakin sujada na jami'ar. Jimlar filin bene na hadaddun shine 11,300 m{{Sup|2}}. {{Spaces}}Gidan ɗakin karatu gini ne mai hawa uku, wanda ake zaton yana daya daga cikin mafi girma a Afirka.[1] An tsara shi azaman tsarin gilashi. Tana cikin gine-ginen kwaleji, ɗakin sujada na jami'a da dakunan zama.[1] Yana iya saukar da masu karatu 3000 da kimanin ma'aikatan bincike 500 da daliban digiri.<ref>{{Cite web |title=Preamble |url=https://clrmain.covenantuniversity.edu.ng/preamble/ |access-date=2020-02-07 |website=Centre for Learning Resources |language=en-US |archive-date=2020-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200207000805/https://clrmain.covenantuniversity.edu.ng/preamble/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Yusuf |first=Felicia |last2=Iwu |first2=Juliana I |date=2010 |title=Use of Academic Library: A Case Study of Covenant University, Nigeria. |url=http://www.iclc.us/cliej/cl30YI.pdf |journal=Chinese Librarianship: An International Electronic Journal |access-date=2024-06-09 |archive-date=2024-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716092804/http://www.iclc.us/Cliej/Cl30Yi.Pdf |url-status=dead }}</ref>
=== Buga bugawa ===
A watan Janairun shekara ta 2011, Jami'ar Alkawari ta karɓi manufofin da suka ba da umarnin duk littattafan da aka ambata a cikin mujallu, taro da littattafai da za a ajiye su a cikin ajiyar buɗewa ta jami'ar. Wannan ya shafi malamai da ɗaliban digiri na biyu.
== Makarantar sakandare ==
An kafa Makarantar Sakandare ta Jami'ar Alkawari a ranar 14 ga Oktoba, 2010, don kula da matasa a cikin yanayin jami'a.<ref>{{Cite web |date=June 8, 2017 |title=Youth group holds summit on exceptional leadership |url=https://guardian.ng/appointments/youth-group-holds-summit-on-exceptional-leadership/ |website=Guardian |access-date=June 9, 2024 |archive-date=November 21, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121224028/https://guardian.ng/appointments/youth-group-holds-summit-on-exceptional-leadership/ |url-status=dead }}</ref>
== Shahararrun ɗalibai ==
* [[Baaj Adebule]], ɗan wasan kwaikwayo, samfurin kuma mai yin fim
* [[Teniola Aladese]], 'yar wasan kwaikwayo, furodusa, da kuma darektan jefawa <ref>{{Cite web |last=Ogidan |first=Kore |date=2018-12-23 |title=I've a beautiful car but driving scares me to death– Teni Aladese |url=https://punchng.com/ive-a-beautiful-car-but-driving-scares-me-to-death-teni-aladese/ |website=[[The Punch]]}}</ref>
* [[Dolapo Adeleke|Dolapo 'LowlaDee' Adeleke]], mai shirya fina-finai <ref name="bellanaija">{{Cite web |last=admin |date=August 20, 2015 |title=8 Years After an Accident that Left Her with Permanent Facial Scars, Filmmaker LowlaDee Tells Her Inspiring Story |url=https://www.bellanaija.com/2015/08/8-years-after-an-accident-that-left-her-with-permanent-facial-scars-filmmaker-lowladee-tells-her-inspiring-story/ |website=Bellanaija.com}}</ref>
* [[Bimbo Ademoye]], 'yar wasan kwaikwayo <ref name="Nigeria 2022">{{Cite web |last=Nigeria |first=Guardian |date=2022-10-01 |title=Bimbo Ademoye: I'm not a comedian, I'm just funny |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/ |access-date=2023-06-01 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |archive-date=2023-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601145528/https://guardian.ng/saturday-magazine/bimbo-ademoye-im-not-a-comedian-im-just-funny/ |url-status=dead }}</ref>
* [[Anthonia Adenike Adeniji]], mataimakin farfesa na alakar masana'antu da kuma kula da albarkatun ɗan adam[[Albarkatun dan'adam|Gudanar da albarkatun ɗan adam]]
* Ayo Akínwándé, mai zane, mai tsarawa kuma marubuci <ref>{{Cite web |date=2021-01-18 |title=Ayọ̀ Akínwándé |url=https://www.tique.art/artists/ayo-akinwande/ |access-date=2021-08-10 |website=Tique {{!}} publication on contemporary art |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=New Page |url=https://www.thegallowgate.art/kobionyameversus |access-date=2021-08-10 |website=The Gallow Gate |language=en-US}}</ref>
* Nonso Amadi, mawaƙi, marubucin waƙa kuma furodusa <ref name="Nonso Amadi 2023">{{Cite web |date=2023-04-06 |title=About |url=https://www.nonsoamadi.com/about/ |access-date=2023-06-01 |website=Nonso Amadi}}</ref>
* [[Ayola Ayola|Ayoola Ayolola]], mawaƙi kuma ɗan wasan kwaikwayo <ref>{{Cite web |date=April 17, 2014 |title=Project Fame Winner, Ayoola: 'I wouldn't have been where I am today without Covenant University. |url=https://www.informationng.com/2014/04/project-fame-winner-ayoola-i-wouldnt-have-been-where-i-am-today-without-covenant-university.html}}</ref><ref>{{Cite web |last=Africa |first=Channel |title=Ayobami Ayoola Ayolola, Actor (Nollywood), Speaker, Singer and 5th Winner of the Project Fame West Africa. |url=https://iono.fm/e/711375 |via=iono.fm}}</ref>
* [[Ife Durosinmi-Etti]], babban jami'in kasuwanci kuma marubuci.<ref>{{Cite web |date=18 December 2021 |title=Ifedayo Durosinmi-Etti: Self-doubt is the biggest quencher of creativity |url=https://guardian.ng/guardian-woman/ifedayo-durosinmi-etti-self-doubt-is-the-biggest-quencher-of-creativity/ |access-date=9 June 2024 |archive-date=8 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208173518/https://guardian.ng/guardian-woman/ifedayo-durosinmi-etti-self-doubt-is-the-biggest-quencher-of-creativity/ |url-status=dead }}</ref>
* [[Ishaya Bako]], darektan fim kuma marubucin allo <ref>{{Cite web |title=Two filmmakers and a poet for AWF July Guest Writer Session |url=http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/news/item/17461-two-filmmakers-and-a-poet-for-awf-july-guest-writer-session.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102194058/http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/news/item/17461-two-filmmakers-and-a-poet-for-awf-july-guest-writer-session.html |archive-date=2014-01-02 |access-date=2014-01-01}}</ref><ref>{{Cite web |date=2012-05-18 |title=Interview With Ishaya Bako – AMAA Film Award Winner |url=http://www.ventures-africa.com/2012/05/interview-with-ishaya-bako-amaa-film-award-winner/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109110929/http://www.ventures-africa.com/2012/05/interview-with-ishaya-bako-amaa-film-award-winner/ |archive-date=2015-01-09 |access-date=2014-08-02 |publisher=Ventures Africa}}</ref>
* Nonso Bassey, mawaƙi, marubucin waƙa, ɗan wasan kwaikwayo da kuma samfurin <ref>{{Cite web |date=22 July 2016 |title=Eagles On A Mission; Beacon Set 5 Years Anniversary – #CFSlocal in Nigeria |url=https://changeforsociety.com/eagles-on-mission-beacon-set-5-years-anniversary-covenant-university-alumni/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031231659/https://changeforsociety.com/eagles-on-mission-beacon-set-5-years-anniversary-covenant-university-alumni/ |archive-date=31 October 2020 |access-date=17 September 2019 |website=Change for Society}}</ref>
* Bez, mai kida da yawa kuma mawaƙi <ref>{{Cite web |date=December 2012 |title=BN Saturday Celebrity Interview: It's Show Time! Soul Singer, Bez dishes on Love, Fame & Music as he Counts Down to His "Super Sun Concert" |url=http://www.bellanaija.com/2012/12/01/bn-saturday-celebrity-interview-its-show-time-soul-singer-bez-dishes-on-love-fame-music-as-he-counts-down-to-his-super-sun-concert// |access-date=2014-08-02 |publisher=Bellanaija.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=I wait to be inspired by music -Bez |url=http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/2012-10-22-10-18-34/item/13732-i-wait-to-be-inspired-by-music-bez.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102194104/http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/2012-10-22-10-18-34/item/13732-i-wait-to-be-inspired-by-music-bez.html |archive-date=2014-01-02 |access-date=2014-01-01}}</ref>
* Chike, mawaƙi
* [[Ini Dima-Okojie]], 'yar wasan kwaikwayo da kuma salon salon
* [[Odunayo Eweniyi]], shugaban kasuwanci
* Gbubemi Fregene, shugaban
* Ric Hassani, mawaƙi
* [[Chiamaka Obuekwe]], 'yar kasuwa kuma mai tallata yawon bude ido
* [[Adebukola Oladipupo]], ɗan wasan kwaikwayo<ref name="onwikitoday">{{Cite web |date=2019-10-24 |title=Adebukola Oladipupo |url=https://live.worldbank.org/experts/adebukola-oladipupo |access-date=2020-02-09 |website=World Bank Live |language=en}}</ref>
* Gloria Oloruntobi, mai wasan kwaikwayo <ref>{{Cite web |last=Reporter |date=2018-10-06 |title=20 Top Instagram Comedians Making Waves Online |url=http://www.citypeopleonline.com/20-top-instagram-comedians-making-waves-online/ |access-date=2020-03-30 |website=City People Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=10 Nigerian comedians who became popular on Instagram - P.M. News |url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/12/11/10-nigerian-comedians-who-became-popular-on-instagram/ |access-date=2020-03-30 |website=www.pmnewsnigeria.com}}</ref>
* Mimi Onalaja, ɗan wasan kwaikwayo, mai gabatarwa, marubuci da kuma samfurin
* [[Anny Robert]], mai daukar hoto<ref name="Nigeria 2019">{{Cite web |last=Nigeria |first=Guardian |date=2019-10-28 |title=Covenant university student wins architecture competition |url=https://guardian.ng/property/covenant-university-student-wins-architecture-competition/ |access-date=2023-06-01 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |archive-date=2023-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601211304/https://guardian.ng/property/covenant-university-student-wins-architecture-competition/ |url-status=dead }}</ref>
* Emmanuel Iren, mai wa'azi da marubucin waƙoƙin bishara.
* [[Simisola Kosoko|Simi]], mawaƙi da injiniyan sauti
* Spellz, mai samar da kiɗa (ya fita a cikin shekara ta ƙarshe) <ref>{{Cite web |title=Spellz |url=http://notjustok.com/artists/spellz/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427023638/http://notjustok.com/artists/spellz/ |archive-date=2016-04-27 |access-date=2017-06-25 |website=[[NotJustOk]]}}</ref>
* Aiwanose Odafen (Mai lissafi da marubuci)
== Shahararrun malamai ==
* [[Anthonia Adenike Adeniji]], mataimakin farfesa <ref>{{Cite web |title=Dr. Anthonia Adenike Adeniji |url=https://covenantuniversity.edu.ng/Profiles/Adeniji-Anthonia-Adenike#.XtFBGDpKiCp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124175108/https://covenantuniversity.edu.ng/Profiles/Adeniji-Anthonia-Adenike#.XtFBGDpKiCp |archive-date=24 November 2020 |access-date=29 May 2020 |website=Covenant University}}</ref> na alaƙar masana'antu da kuma kula da albarkatun ɗan adam[[Albarkatun dan'adam|alaƙar masana'antu da kula da albarkatun ɗan adam]]
* Farfesa Eric Maskin, mai karɓar kyautar Nobel ta 2007 (farfesa mai ziyara) <ref>{{Cite web |title=Nobel laureate joins Covenant varsity |url=http://newtelegraphonline.com/nobel-laureate-joins-covenant-varsity/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811055122/http://newtelegraphonline.com/nobel-laureate-joins-covenant-varsity |archive-date=11 August 2014 |access-date=12 August 2014 |publisher=newtelegraphonline.com}}</ref>
* Farfesa Ezekiel Adebiyi, farfesa na farko na Bioinformatics a Yammacin Afirka; Mataimakin shugaban kasa (2007-2011) da kuma sakatare (2011-date) na African Society for Bioinformates and Computational Biology <ref>{{Cite web |date=2011-04-06 |title=Covenant varsity don discovers way to eradicate malaria |url=http://www.vanguardngr.com/2011/04/covenant-varsity-don-discovers-way-to-eradicate-malaria/ |access-date=12 August 2014 |publisher=vanguardngr.com}}</ref>
* Farfesa [[Emmanuel Ndubisi Maduagwu|Emmanuel Maduagwu]], farfesa a fannin ilmin sunadarai kuma ɗan'uwan [[Makarantar Kimiyya ta Najeriya|Kwalejin Kimiyya ta Najeriya]] da Royal Society of Chemistry.
* Farfesa [[Taiwo Abioye]], tsohon Mataimakin Shugaban kasaMataimakin Mataimakin Shugaban kasa
* Farfesa [[Creating Ekundayo Adeyinka Adeyemi|Ekundayo Adeyinka Adeyemi]], farfesa na farko na gine-gine a Najeriya da Afirka ta Kudu <ref>{{Cite web |last=Adelaja |first=Bose |date=March 22, 2012 |title=Where are the Ekiti professors? |url=https://www.vanguardngr.com/2012/03/where-are-the-ekiti-professors/ |access-date=2017-11-29 |website=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref>
* Farfesa Kayode Soremekun, tsohon Dean, Kwalejin Nazarin Ci Gaban.<ref>{{Cite web |title=Soremekun: Life of a Legend |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/05/17/soremekun-life-of-a-legend/}}</ref>
* Farfesa Samuel Ibiyemi, tsohon Dean, Kwalejin Kimiyya da Fasaha.
* Farfesa Sheriff Folarin, tsohon farfesa na Harkokin Kasashen Duniya.<ref>{{Cite web |last=Oluwasanmi |first=Dupe |date=29 January 2024 |title=Sheriff Folarin: Life of a genius |url=https://thenationonlineng.net/sheriff-folarin-life-of-a-genius/ |access-date=3 February 2024 |website=The Nation}}</ref>
== Mataimakin Shugabannin ==
* Farfesa [[Bola Ayeni]] (Mayu 2002 - Satumba 2004) <ref>{{Cite web |date=November 2012 |title=Covenant University Honours Professors Ayeni, Obayan |url=http://m.covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-Honours-Professors-Ayeni-Obayan#.VyjS1oQrLIU |access-date=3 May 2016 |publisher=Covenant University |archive-date=2 June 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160602134122/http://m.covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-Honours-Professors-Ayeni-Obayan#.VyjS1oQrLIU |url-status=dead }}</ref>
* Dokta [[Jonathan Aremu]] (2005) (Mataimakin Shugaban Kasa) <ref>{{Cite web |title=Covenant University appoints Dr. Jonathan Aremu Professor of International Economic Relations |url=http://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-appoints-Dr.-Jonathan-Aremu-Professor-of-International-Economic-Relations#.WYRV6oTyvIU |access-date=2017-08-04 |website=Covenant University |archive-date=2017-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806023229/http://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-appoints-Dr.-Jonathan-Aremu-Professor-of-International-Economic-Relations#.WYRV6oTyvIU |url-status=dead }}</ref>
* Farfesa [[Aize Obayan]] (Fabrairu 2005 - Oktoba 31, 2012) <ref>{{Cite web |title=Covenant University gets New Vice-Chancellor / News / Home - Covenant University |url=http://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-gets-New-Vice-Chancellor#.VSl8h_nF-b5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205223917/http://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-gets-New-Vice-Chancellor#.VSl8h_nF-b5 |archive-date=2017-12-05 |access-date=2015-04-11}}</ref>
* Farfesa [[Charles Ayo]] (1 ga Nuwamba, 2012 - Yuli 2016) <ref>{{Cite web |title=Atayero Succeeds Ayo as Covenant University Vice-Chancellor |url=http://covenantuniversity.edu.ng/News/Atayero-Succeeds-Ayo-as-Covenant-University-Vice-Chancellor#.V41cX_krLIU |access-date=19 July 2016 |publisher=covenantuniversity.edu.ng |archive-date=20 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160720184802/http://covenantuniversity.edu.ng/News/Atayero-Succeeds-Ayo-as-Covenant-University-Vice-Chancellor#.V41cX_krLIU |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2012-11-08 |title=Covenant University Appoints New Vice Chancellor, DVCS |url=https://www.dailyschoolnews.com.ng/covenant-university-appoints-new-vice-chancellor-dvcs/ |access-date=2024-06-09 |archive-date=2023-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122224415/https://www.dailyschoolnews.com.ng/covenant-university-appoints-new-vice-chancellor-dvcs/ |url-status=dead }}</ref>
* Farfesa AAA Atayero (Yuli 15, 2016 - Satumba 22, 2020) <ref>{{Cite web |title=CU Unveils Professor A.A.A. Atayero as New Vice-Chancellor |url=http://covenantuniversity.edu.ng/content/view/full/22789/(all)/1#.V4tU2fkrLIU |access-date=17 July 2016 |publisher=covenantuniversity.edu.ng |archive-date=15 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815220518/http://covenantuniversity.edu.ng/content/view/full/22789/(all)/1#.V4tU2fkrLIU |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-07-19 |title=Institution gets new VC |url=http://www.pulse.ng/student/covenant-university-institution-gets-new-vc-id5281854.html |access-date=2024-06-09 |archive-date=2017-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806021115/http://www.pulse.ng/student/covenant-university-institution-gets-new-vc-id5281854.html |url-status=dead }}</ref>
* Farfesa Akan Williams (22 ga Satumba, 2020 - 10 ga Nuwamba, 2020) (Mataimakin Shugaban Kasa) <ref>{{Cite web |date=2020-09-24 |title=Covenant University appoints Prof Williams Acting VC |url=https://www.vanguardngr.com/2020/09/covenant-university-appoints-prof-williams-acting-vc/ |access-date=2020-10-13 |website=Vanguard}}</ref>
* Farfesa Abiodun Humphrey Adebayo (10 ga Nuwamba, 2020 - Yanzu) <ref>{{Cite web |date=14 November 2020 |title=Covenant Appoints Professor Abiodun Humphrey Adebayo seventh Vice- Chancellor |url=http://m.covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Appoints-Professor-Abiodun-Humphrey-Adebayo-7th-Vice-Chancellor#.YH8GMOhKiCp |website=Covenant University |access-date=9 June 2024 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422184040/http://m.covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Appoints-Professor-Abiodun-Humphrey-Adebayo-7th-Vice-Chancellor#.YH8GMOhKiCp |url-status=dead }}</ref>
== Abubuwan da suka faru kwanan nan da nasarorin da aka samu ==
{{Gyara Fassara}}
* Covenant University is a leading private institution in Nigeria based on number of prospective students/applicants that seeks to get admitted;<ref>{{Cite journal |last=Iruonagbe |first=Charles |last2=Imhonopi |first2=D |last3=Egharevba |first3=Matthew Etinosa |date=2015 |title=Higher Education in Nigeria and the Emergence of Private Universities |url=https://www.researchgate.net/publication/273699592 |journal=International Journal of Education and Research |volume=3 |issue=2 |pages=49–64}}</ref> Its admission requirements, cited scholarly journals and annual rankings.<ref>{{Cite web |date=2006 |title=1stConvocation CeremonySpecial Lecturesand Speeches |url=https://core.ac.uk/download/pdf/129903467.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121224028/https://core.ac.uk/download/pdf/129903467.pdf |archive-date=November 21, 2023 |access-date=2020-05-29 |website=core.ac.uk |publisher=Covenant University}}</ref><ref name="ranking1">{{Cite web |date=January 30, 2017 |title=NUC 2017 Ranking: UI Best In Nigeria; LASU Best State University; Covenant Best Private University + Full List Of Ranking |url=http://www.thegazellenews.com/2017/01/30/nuc-2017-ranking-ui-best-nigeria-lasu-best-state-university-covenant-best-private-university-full-list-ranking/ |access-date=2017-11-12 |website=thegazellenews.com |archive-date=2017-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113112803/http://www.thegazellenews.com/2017/01/30/nuc-2017-ranking-ui-best-nigeria-lasu-best-state-university-covenant-best-private-university-full-list-ranking/ |url-status=dead }}</ref><ref name="ranking2">{{Cite web |date=August 30, 2017 |title=EDUCATIONJAMB: UNILORIN, LASU, Covenant Universities top applicants' choice in 2017 [Full list] |url=http://dailypost.ng/2017/08/30/jamb-unilorin-lasu-covenant-universities-top-applicants-choice-2017-full-list/ |access-date=2017-11-12 |website=Dailypost}}</ref>
* On September 26, 2018, it became the highest ranked Nigerian university<ref>{{Cite web |date=2018-11-20 |title=Covenant University |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/covenant-university |access-date=2018-12-11 |website=Times Higher Education (THE) |language=en}}</ref> in the world universities ranking of the Times Higher Education (THE).
* Covenant was also recently selected<ref>{{Cite web |title=Covenant Tops List of 10 Africa Centres of Excellence in Nigeria / News / Home - Covenant University |url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Tops-List-of-10-Africa-Centres-of-Excellence-in-Nigeria#.XA-m1Sco_RY |access-date=2018-12-11 |website=covenantuniversity.edu.ng }}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as one of the Africa Centres of Excellence for Development Impact (ACE Impact).
* Earlier in November, 2018, Covenant entered the Subject Rankings of the Times Higher Education (THE) for the first time in the Business and Economics subject category ranking 501+ globally.<ref>{{Cite web |url=http://eprints.covenantuniversity.edu.ng/12182/1/THEWUR2019-Engrg-Tech-Covenant%20p85.pdf |access-date=2018-12-11 |website=eprints.covenantuniversity.edu.ng }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Furthermore, in the recently released Engineering subject ranking, Covenant emerged in the 501-600 category.<ref>{{Cite web |url=http://eprints.covenantuniversity.edu.ng/12182/1/THEWUR2019-Engrg-Tech-Covenant%20p85.pdf |access-date=2018-12-11 |website=eprints.covenantuniversity.edu.ng }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* In January 2015, it was ranked as the best university in [[Najeriya|Nigeria]] according to Webometrics.<ref>{{Cite web |date=8 August 2014 |title=Latest Webometrics Ranking of Nigerian Universities, OAU Tops |url=http://www.ngscholars.com/2014/08/latest-webometrics-ranking-of-nigerian-universities-oau-tops/ |access-date=10 August 2014 |publisher=ngscholars.com |archive-date=4 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104190214/http://www.ngscholars.com/2014/08/latest-webometrics-ranking-of-nigerian-universities-oau-tops/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Kukogho Iruesiri |first=Samson |date=February 16, 2015 |title=Oyedepo's Covenant University named best in Nigeria, 15th in Africa ...beats UNILORIN, OAU, others |url=http://www.pulse.ng/communities/student/webometrics-ranking-oyedepos-covenant-university-named-best-in-nigeria-15th-in-africa-beats-unilorin-oau-others-id3487325.html |access-date=2017-11-17 |website=Pulse |archive-date=2017-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110132706/http://www.pulse.ng/communities/student/webometrics-ranking-oyedepos-covenant-university-named-best-in-nigeria-15th-in-africa-beats-unilorin-oau-others-id3487325.html |url-status=dead }}</ref> A publication by [[Vanguard (Nijeriya)|Vanguard]], that segregated universities in Nigeria into Grade A, B, etc. based on [[Hukumar shirya jarabawar shiga makarantun gaba da sakandire ( JAMB)|JAMB]] score ceiling; categorized Covenant University as a "Grade A" university.<ref>{{Cite web |date=September 11, 2017 |title=Grade 'A' university cut-off marks: OAU, UNN 41 others lead with 180-200 – Investigations |url=https://www.vanguardngr.com/2017/09/grade-university-cut-off-marks-oau-unn-41-others-lead-180-200-investigations/ |access-date=2017-11-12 |website=Vanguard}}</ref>
* The [[Hukumar Kula da Jami’o’i ta Kasa (NUC)|National Universities Commission]] in 2016, listed Covenant University as the best private school in Nigeria.<ref>{{Cite web |last=Idegu |first=Yusufu |date=January 14, 2016 |title=NUC ranks UNIJOS second best |url=http://thenationonlineng.net/nuc-ranks-unijos-2nd-best/ |access-date=2017-11-12 |website=[[The Nation]]}}</ref> In 2017, the university retained its position as Nigeria's best private institution according to the same government agency.<ref name="ranking1" /><ref>{{Cite web |title=Covenant University wins best private university 2017 |url=http://www.nigeriatoday.ng/2017/08/covenant-university-wins-best-private-university-2017-award/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113112844/http://www.nigeriatoday.ng/2017/08/covenant-university-wins-best-private-university-2017-award/ |archive-date=2017-11-13 |access-date=2017-11-12 |website=Nigeria Today}}</ref>
* Again, in August 2017, [[Cibiyar Kasuwanci da Masana'antu ta Legas|Lagos Chamber of Commerce and Industry]] awarded Covenant University with the best private university in Nigeria award.<ref>{{Cite web |date=25 August 2017 |title=Lagos oldest serving teacher, principal bag awards |url=http://punchng.com/lagos-oldest-serving-teacher-principal-bag-awards/ |access-date=2017-11-12 |website=[[The Punch]]}}</ref> These feat was also reported in 2013<ref>{{Cite web |date=2013-04-20 |title=Top 50 Universities in Nigeria 2013- Ranking Published by National University Commission (NUC) |url=http://www.informationng.com/2013/04/top-50-universities-in-nigeria-2013-ranking-published-by-national-university-commission-nuc.html |access-date=2017-11-12 |website=Information Nigeria}}</ref> and 2014.<ref>{{Cite web |date=2014-01-22 |title=Covenant University emerges best private university |url=https://www.vanguardngr.com/2014/01/covenant-varsity-emerges-2013-best-private-varsity-nigeria/ |access-date=2017-11-12 |website=Vanguard}}</ref>
* 2013 & 2014: Best Private University in Nigeria <ref name=":2"/>
* 2014: Best Vice Chancellor of Private University in Nigeria.<ref name=":2" />
* 2014: The Centenary ICT Driven University of the Year.<ref name=":2" />
* 2014: The Best Private University in Nigeria <ref name=":2" />
* Covenant University has been statistically rated as the most preferred private university in Nigeria among university seekers since the public availability of [[Hukumar shirya jarabawar shiga makarantun gaba da sakandire ( JAMB)|Joint Admissions and Matriculation Board]] data in 2014. It was the most sought-after private school in 2014,<ref>{{Cite web |date=2014-05-06 |title=Official JAMB Statistics of university candidates |url=https://students.com.ng/official-jamb-statistics-of-university-candidates-with-200-scores/ |access-date=2017-11-12 |website=school.com.ng |archive-date=2017-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113061730/https://students.com.ng/official-jamb-statistics-of-university-candidates-with-200-scores/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=JAMB UTME 2014 Registration Statistics with List of Universities |url=https://myschool.com.ng/school/news/24778/jamb-utme-2014-registration-statistics-with-list-of-universities.html |access-date=2017-11-12 |website=myschool.com.ng |archive-date=2017-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113003858/https://myschool.com.ng/school/news/24778/jamb-utme-2014-registration-statistics-with-list-of-universities.html |url-status=dead }}</ref> 2015,<ref>{{Cite web |title=Most Sought after universities in Nigeria |url=https://www.myschoolgist.com/ng/most-sought-after-universities-in-nigeria/ |access-date=2017-11-12 |website=myschoolgist.com}}</ref> 2016<ref>{{Cite web |last=Oni |first=Olamide |date=2016-06-15 |title=Here is a list of the top ten most sought-after institutions in Nigeria |url=http://www.pulse.ng/communities/student/best-university-here-is-a-list-of-the-top-ten-most-sought-after-institutions-in-nigeria-id5151026.html |access-date=2017-11-12 |website=Pulse |archive-date=2017-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113061615/http://www.pulse.ng/communities/student/best-university-here-is-a-list-of-the-top-ten-most-sought-after-institutions-in-nigeria-id5151026.html |url-status=dead }}</ref> and 2017.<ref name="ranking2" />
* According to Elsevier, data from 2011 to 2015 show that Covenant University publications was rated number one in Wind power, Wind and turbine, Corrosion inhibitors, Carbon steel; and the second best in trade, Remittance, Effect and housing; Residential satisfaction, satisfaction among all universities worldwide.<ref>{{Cite web |last=Atueyi |first=Ujunwa |date=May 18, 2017 |title=Covenant tops in research endeavours among universities |url=https://guardian.ng/features/education/covenant-tops-in-research-endeavours-among-universities/ |access-date=2017-11-12 |website=[[The Guardian (Nigeria)]] |archive-date=2017-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113003652/https://guardian.ng/features/education/covenant-tops-in-research-endeavours-among-universities/ |url-status=dead }}</ref> Another report by Daily Independent newspaper which analyzed Elsevier Scival metrics showed that publications in Computer Science, Engineering, Business Management and Accounting from Covenant University ranked tops in Nigeria.<ref name="ranking3"/>
* In 2016, ''Africa Leadership Magazine'' listed Covenant University as one of the universities of excellence to be honoured in South Africa.<ref>{{Cite web |last=Oni |first=Olamide |date=2016-03-17 |title=Varsities honoured in South Africa |url=http://www.pulse.ng/communities/student/babcock-covenant-universities-varsities-honoured-in-south-africa-id4815543.html |access-date=2017-11-12 |website=Pulse |archive-date=2017-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171113004848/http://www.pulse.ng/communities/student/babcock-covenant-universities-varsities-honoured-in-south-africa-id4815543.html |url-status=dead }}</ref>
* At the Presidential Special Scholarship Scheme for Innovation and Development (PRESSID), which is an annual initiative by the [[Gwamnatin Tarayyar Najeriya|Federal government of Nigeria]] to provide scholarship abroad to students that graduated with first class degrees from Nigerian universities, Covenant University had the highest number of students that scaled through the aptitude examination among all universities in Nigeria during the 2013, 2014 and 2015 academic sessions.<ref>{{Cite web |date=April 24, 2015 |title=Covenant University's first class graduates dominate scheme |url=http://thenationonlineng.net/covenant-universitys-first-class-graduates-dominate-scheme/ |access-date=2017-10-20 |website=[[The Nation]]}}</ref>
* A 2017 collaborative study by Stutern, Jobberman and BudgIT reveal that graduates from Covenant University are the "most employable" in Nigeria.<ref>{{Cite web |date=2017-05-04 |title=Top 20 Nigerian universities with most EMPLOYABLE graduates |url=https://www.naij.com/1102905-top-20-nigerian-universities-employable-graduates.html |access-date=2017-08-04 |website=Naij.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 May 2017 |title=THERE IS WIDESPREAD UNDER-COMPENSATION OF NIGERIAN GRADUATES AT LOCAL COMPANIES |url=http://venturesafrica.com/widespread-under-compensation-of-nigerian-graduates/ |access-date=2017-08-04 |website=Ventures Africa}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 May 2017 |title=Why this private school produces the most employable graduates |url=http://www.pulse.ng/student/covenant-university-why-this-private-school-produces-the-most-employable-graduates-id6628633.html |access-date=2017-08-04 |website=Pulse Nigeria |archive-date=2017-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805014918/http://www.pulse.ng/student/covenant-university-why-this-private-school-produces-the-most-employable-graduates-id6628633.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=13 May 2017 |title=Covenant University makes Top 10 in Research |url=http://punchng.com/covenant-university-makes-top-10-list-in-research/ |access-date=2017-08-04 |website=[[The Punch]]}}</ref> The study was criticized by some stakeholders for not having a large sample size.<ref>{{Cite web |date=8 May 2017 |title=Expert sees bias in Stutern Report on Varsities that produce most employable graduates |url=http://businesshilights.com.ng/expert-sees-bias-in-stutern-report-on-varsities-that-produce-most-employable-graduates/ |access-date=2017-08-04 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804213809/http://businesshilights.com.ng/expert-sees-bias-in-stutern-report-on-varsities-that-produce-most-employable-graduates/ |url-status=dead }}</ref>
* ''Techcabal'' rated Covenant University as having the best software developers in Nigeria.<ref>{{Cite web |last=Popoola |first=Bolade |date=June 11, 2015 |title=Seven Top Nigerian Universities Where Nigerian Developers Come From |url=http://techcabal.com/2015/06/11/seven-top-nigerian-universities-where-nigerian-developers-come-from/ |access-date=2017-11-12 |website=Techcabal}}</ref> The school was also listed as having one of the best five postgraduate schools in Nigeria by ''Nigeria Bulletin''.<ref>{{Cite web |title=Top 5 Universities In Nigeria For Postgraduate Studies |url=https://www.nigerianbulletin.com/threads/top-5-universities-in-nigeria-for-postgraduate-studies.109616/ |access-date=2024-06-09 |archive-date=2022-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518001543/https://nigerianbulletin.com/threads/top-5-universities-in-nigeria-for-postgraduate-studies.109616/ |url-status=dead }}</ref> In January 2018, a Covenant University student, Ubani Peculiar Chinaemerem was awarded the best marketing student by the [https://nimn.com.ng/ National Institute of Marketing of Nigeria] among all students in Nigerian universities.<ref>{{Cite web |date=2017-12-12 |title=Expert Tasks Marketing Practitioners, Students To Identify Core Competences |url=https://independent.ng/expert-tasks-marketing-practitioners-students-to-identify-core-competences/ |access-date=2018-02-06 |website=Independence Newspaper}}</ref>
* In 2018, Covenant University won the Nigerian round of the CFA Institute Research Challenge, defeating the [[Jami'ar Lagos|University of Lagos]] and Obafemi Awolowo University to become Nigeria's first representative in the global competition.<ref>{{Cite web |date=2018-02-03 |title=Covenant University Wins Maiden CFA Institute Research Competition |url=https://theeagleonline.com.ng/covenant-university-wins-maiden-cfa-institute-research-competition/ |access-date=2018-02-06 |website=Eagle online}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-04 |title=Covenant University to represent Nigeria at global CFA Institute Research competition |url=https://guardian.ng/news/covenant-university-to-represent-nigeria-at-global-cfa-institute-research-competition/ |access-date=2018-02-06 |website=Guardian.ng |archive-date=2018-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207010049/https://guardian.ng/news/covenant-university-to-represent-nigeria-at-global-cfa-institute-research-competition/ |url-status=dead }}</ref> In 2018, [[Ma'aikatar Kimiyya, Fasaha da Ƙirƙira ta Tarayya|Federal Ministry of Science and Technology]] awarded the school first position in innovative technology among all universities in Nigeria.<ref>{{Cite web |date=2018-03-09 |title=FG Urges Nigerians To Value, Use Made In Nigeria Products |url=https://theeagleonline.com.ng/fg-urges-nigerians-to-value-use-made-in-nigeria-products/ |access-date=2018-03-25 |website=Eagle Online}}</ref> The school was placed third in the 2017 edition.<ref>{{Cite web |date=2017-04-09 |title=Onu: Why We Organised 2017 Technology and Innovation Expo |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/04/09/onu-why-we-organised-2017-technology-and-innovation-expo/ |access-date=2018-03-25}}</ref>
=== Nasarorin kungiyar dalibai ===
* Alkawari ita ce Gasar Enactus ta Kasa ta 2019 . <ref>{{Cite web |date=2019 |title=Covenant Wins National Enactus Tourney, to Represent Nigeria at Global Event |url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Wins-National-Enactus-Tourney-to-Represent-Nigeria-at-Global-Event#.XtBijzBKjDd |access-date=May 29, 2020 |archive-date=October 25, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025071518/https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Wins-National-Enactus-Tourney-to-Represent-Nigeria-at-Global-Event#.XtBijzBKjDd |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2019 |title=Finally, Covenant University Wins Enactus National Competition |url=https://www.theavalondaily.com/blog/2019/7/12/finally-covenant-university-wins-enactus-national-competition |access-date=July 10, 2019 |website=The Avalon Daily }}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Covenant Enactus ya fito a matsayi na biyu a Gasar Kasa ta 2018.<ref>{{Cite web |date=August 13, 2018 |title=Covenant Enactus Promises to Win Coveted National Competition Gold |url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Enactus-Promises-to-Win-Coveted-National-Competition-Gold#.XtBvbzBKjDc |access-date=May 29, 2020 |website=Covenant University |archive-date=February 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202004942/https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Enactus-Promises-to-Win-Coveted-National-Competition-Gold#.XtBvbzBKjDc |url-status=dead }}</ref>
* A cikin 2017 ƙungiyar Enactus ta Jami'ar Alkawari ta fito ta biyu mafi kyau a duk ƙasar.<ref>{{Cite web |date=2017 |title=Covenant University Enactus Team Emerges Second Best Nationwide |url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-Enactus-Team-Emerges-Second-Best-Nationwide#.XtBohDBKjDc |access-date=May 29, 2020 |website=Covenant University |archive-date=February 4, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204092122/https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-University-Enactus-Team-Emerges-Second-Best-Nationwide#.XtBohDBKjDc |url-status=dead }}</ref>
== Tattaunawa ==
Jami'ar ta sami zargi da yawa da karar shari'a dangane da ka'idojin halayenta masu tsauri.<ref>{{Cite web |date=2013-02-28 |title=Student Expelled from Covenant University for Watching Pornography drags School to Court |url=http://www.bellanaija.com/2013/02/28/student-expelled-from-covenant-university-for-watching-pornography-drags-school-to-court/ |access-date=2014-08-02 |publisher=Bellanaija.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2012-12-29 |title=Covenant University expels 200 students for not attending Church service - Vanguard News |url=http://www.vanguardngr.com/2012/12/covenant-university-expels-200-students-for-not-attending-church-service/ |access-date=2014-08-02 |publisher=Vanguardngr.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-17 |title=NANS condemns Covenant University for students' expulsion | Premium Times Nigeria |url=http://premiumtimesng.com/news/115699-nans-condemns-covenant-university-for-students-expulsion.html |access-date=2014-08-02 |publisher=Premiumtimesng.com}}</ref>
== Ƙarin karantawa ==
* {{Cite journal |last=Yusuf |first=Felicia |last2=Iwu |first2=Juliana I |date=2010 |title=Use of Academic Library: A Case Study of Covenant University, Nigeria. |url=http://www.iclc.us/cliej/cl30YI.pdf |journal=Chinese Librarianship: An International Electronic Journal |access-date=2024-06-09 |archive-date=2024-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716092804/http://www.iclc.us/Cliej/Cl30Yi.Pdf |url-status=dead }}
* {{Cite journal |last=Ifijeh |first=Goodluck |last2=Adebayo |first2=Promise |last3=Ilogho |first3=Julie |last4=Asaolu |first4=Aderonke |last5=Michael-Onuoha |first5=Happiness Chijioke |date=2016 |title=Nigerian university libraries and the question of marketing: reconciling the salient issues |url=https://core.ac.uk/download/pdf/43010143.pdf |journal=Journal of Information and Knowledge Management |volume=7 |issue=1 |pages=101–114}}
*
* {{Cite journal |last=Olusegun |first=Okeniyi |last2=Okeniyi |first2=Elizabeth |last3=Atayero |first3=Aderemi |date=2015-09-18 |title=Programming Development of Kolmogorov-Smirnov Goodness-of-Fit Testing of Data Normality as a Microsoft Excel® Library Function |journal=Journal of Software & Systems Development |pages=1–15 |doi=10.5171/2015.238409 |issn=2166-0824 |doi-access=free}}
*
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist|2}}
9vmjpuuf87u0sewvizzln5r3bsb5b6t
Jami'ar Akenten Appiah-Menka ta Kwarewa Horar da Kasuwanci
0
79240
877463
434970
2026-07-05T19:37:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877463
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jami'ar Akenten Appiah-Menka ta Horar da Kwarewa da Ci gaban Kasuwanci''', wacce aka fi sani da AAMUSTED jami'a ce ta jama'a da ke [[Kumasi]], [[Yankin Ashanti]], [[Ghana]] . An kafa jami'ar ne a karkashin Dokar 1026 ta 2020 na Majalisar Dokokin [[Ghana|Jamhuriyar Ghana]] don tallafawa hanyar fasaha mafi girma, sana'a da ilimi na kasuwanci a kasar.<ref>{{Cite web |date=2022-03-23 |title=More than 800 students denied admission to AAMUSTED due to inadequate staff and facilities - MyJoyOnline |url=https://www.myjoyonline.com/more-than-800-students-denied-admission-to-aamusted-due-to-inadequate-staff-and-facilities/ |access-date=2024-05-29 |website=www.myjoyonline.com |language=en-US}}</ref>
An kafa jami'ar ne daga hadewar Kwalejin Ilimi ta Fasaha, Kumasi (COLTEK) da Kwalejin Aikin Gona (CAGRIC), Asante- Mampong waɗanda duka biyu sun kasance makarantun Kwalejin Jami'ar Ilimi, Winneba (UCEW).<ref>{{Cite web |title=How Asantehene Influenced Establishment Of AAMUSTED – Manhyia Palace |url=https://manhyiapalace.org/how-asantehene-influenced-establishment-of-aamusted/ |access-date=2024-05-29 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Academic Calender |url=https://aamusted.edu.gh/about/ |access-date=2024-05-29 |website=AAMUSTED |language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
A ranar 27 ga watan Agusta, 2020, Kwalejin Ilimi ta Fasaha, Kumasi da Kwalejin Aikin Gona, Asante-Mampong sun canza zuwa kafa Jami'ar Horar da Kwarewar Akenten Appiah-Menka da Ci gaban Kasuwanci. Sunan yana girmama Mista Akenten Appiah-Menka lauyan Ghana, ɗan siyasa kuma ɗan kasuwa.<ref>{{Cite web |date=2021-05-04 |title=Asantehene reiterates need for more investments in TVET education - MyJoyOnline |url=https://www.myjoyonline.com/asantehene-reiterates-need-for-more-investments-in-tvet-education/ |access-date=2024-05-29 |website=www.myjoyonline.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Donald |first=Ato Dapatem |date=25 May 2018 |title=Ghanaians pay last respects to Appiah-Menka |url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghanaians-pay-last-respects-to-appiah-menka.html |website=Graphic online}}</ref><ref>{{Cite web |last=annan |first=e |date=2018-02-14 |title=NPP stalwart Appiah Menka dies |url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/rip-npp-stalwart-appiah-menka-dies/3hpslgv |access-date=2024-05-29 |website=Pulse Ghana |language=en |archive-date=2024-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529154928/https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/rip-npp-stalwart-appiah-menka-dies/3hpslgv |url-status=dead }}</ref>
An kafa Kwalejin Ilimi na Fasaha, Kumasi (COLTEK) a cikin shekara ta 1966 a matsayin Kwalejin Malamai na Fasaha (TTC), daga baya an canza shi zuwa Kwalejin Koyarwa ta Fasaha ta Kumasi (KATTC) a cikin 1978. Kwalejin Ilimi ta Aikin Gona (CAGRIC), Asante - Mampong a gefe guda tana da shi daga Kwalejin Horar da St. Andrews a Akropong-Akwapim wanda Ikilisiyar Presbyterian ta Ghana da Ofishin Jakadancin Scotland suka kafa a 1946.<ref>{{Cite web |last=Enoch |first=Darfa Frimpong |date=27 November 2020 |title=UEW Kumasi and Mampong campuses changes name to AAM-USTED; gets own governing council |url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/uew-kumasi-and-mampong-campuses-changes-name-to-aam-usted-gets-own-governing-council.html |website=Graphic online}}</ref><ref>{{Cite web |last=Florence |first=Afriyie Mensah |date=27 May 2023 |title=Gov't must commit to resourcing AAMUSTEED to achieve it mandate-Asantehene |url=https://gna.org.gh/2023/05/govt-must-commit-to-resource-aamusted-in-achieving-mandate-asantehene/ |website=Ghana news agency}}</ref>
Dukkanin kwalejojin sun haɗu tare da wasu cibiyoyin ilimi guda bakwai (7) don kafa Jami'ar Ilimi ta Kwalejin a 1992 a ƙarƙashin Dokar PNDC 322.
Farfesa Frederick Kwaku Sarfo shine Mataimakin Shugaban Jami'ar na farko kuma na yanzu.<ref>{{Cite web |last=GTonline |date=2022-10-13 |title=AAMUSTED launches 'Technovate' to enhance students' skills |url=https://www.ghanaiantimes.com.gh/aamusted-launches-technovate-to-enhance-students-skills/ |access-date=2024-05-29 |website=Ghanaian Times |language=en}}</ref>
== Cibiyoyin karatu ==
=== Cibiyar Kumasi ===
Cibiyar Kumasi wacce ke cikin Tanoso ita ce babbar harabar jami'ar. Wannan harabar kadai tana da ƙwarewa 5 tare da Sashen 12 na jami'ar.<ref>{{Cite web |last=Kweku |first=Zurek |date=3 September 2023 |title=AAMUSTED student dies following tragic fire ritual |url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/video-aamusted-student-dies-following-tragic-fire-ritual.html |website=Graphic Online}}</ref>
=== Cibiyar Mampong ===
Cibiyar Asante-Mampong tana da nisan kilomita 63 daga babban harabar. Tana cikin Asante-Mampong wanda shine babban birnin Majalisar Majalisa ta Mampong . Kwalejin tana da fannoni 4 da Sashen 11.
== Ilimi ==
=== Kwalejin - Kumasi ===
* Faculty of Applied Science and Mathematics Education
* Kwalejin Ilimi na Kasuwanci
* Kwalejin Ilimi na Fasaha
* Kwalejin Ilimi da Kimiyya ta Sadarwa
* Kwalejin Ilimi na Kwarewa
=== Kwalejin - Mampong ===
* Kwalejin Ilimin Kimiyya ta Noma
* Kwalejin Ilimi na Kimiyya
* Ma'aikatar Ilimi da Lafiya
* Ma'aikatar Ilimi da Nazarin Gabaɗaya.
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Jami'o'i]]
8dniehocpqwz60b9y74pxkc91848jiz
Jami'o'i Afirka ta Kudu
0
80068
877513
743078
2026-07-05T22:48:55Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877513
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jami'o'in Afirka ta Kudu''' ("USAf".), wanda aka fi sani da Ilimi mafi girma a [[Afirka ta Kudu]] ko HESA, kungiya ce mai wakiltar jami'o'i 26 na jama'a a Afirka ta kudu. Kwamitin USAF ya kunshi Mataimakan Shugabannin 26 da aka samo daga jami'o'in membobin.<ref>{{Cite web |last= |title=Governance |url=https://usaf.ac.za/governance/ |access-date=2024-05-24 |website=Universities South Africa |language=en-ZA}}</ref> USAf ta amince da tsarin ilimi mafi girma na kasa wanda ke amsawa ga kalubalen Afirka ta Kudu. Ta hanyar lobbying da bayar da shawarwari, USAf tana ingantawa da sauƙaƙe kyakkyawan yanayi wanda ke da kyau ga jami'o'i suyi aiki yadda ya kamata kuma su ba da gudummawa ga ci gaban zamantakewa, al'adu, da tattalin arziki na Afirka ta Kudu da mutanenta. Wadannan kyaftin din ilimi sun himmatu ga abin da ake kira "canjin dijital" a lokacin annobar.<ref> {{Cite web |last=Shoba |first=Sandisiwe |date=2020-10-31 |title=Varsities leap into the future |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-10-31-varsities-leap-into-the-future/ |access-date=2024-05-24 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> USAf ta himmatu ga amfani da bayanai don bayar da "yanayi mafi kyau ga jami'o'i suyi aiki yadda ya kamata" <ref>{{Cite web |url=https://usaf.ac.za/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-06-22 |archive-date=2024-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240725101305/https://usaf.ac.za/ |url-status=dead }}</ref> Ingantawa ta faɗaɗa cikin al'amuran nuna gaskiya game da biyan kuɗi kuma su ma sun himmatu don magance annoba ta cin hanci da rashawa a cikin ɗakunan jami'ar su. Idan ya zo ga batun canji a cikin Ilimi Mafi Girma, mambobi 26 ba su sami nasara sosai ba.<ref>https://helm.ac.za/wp-content/uploads/2023_State_of_Transformation_in_Universities_TOC-DHET_FULL_REPORT.pdf</ref> Babu wani ko da yake koyarwa da ilmantarwa a cikin ilimi mafi girma na Afirka ta Kudu wanda ya canza sosai a karkashin kulawar su.<ref>{{Cite journal |last=Ng'Ambi |first=Dick |last2=Brown |first2=Cheryl |last3=Bozalek |first3=Vivienne |last4=Gachago |first4=Daniela |last5=Wood |first5=Denise |date=2016 |title=Technology enhanced teaching and learning in South African higher education – A rearview of a 20 year journey |url=https://bera-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/bjet.12485 |journal=British Journal of Educational Technology |volume=47 |issue=5 |pages=843–858 |doi=10.1111/bjet.12485}}</ref> Takaitaccen zuwan tare da gazawar mulki da koyarwa, ba su hana USAf yin shelar "juyin juya halin dijital" a taron shekara-shekara da aka shirya ba. Taken: "Makomar jami'ar". <ref>{{Cite web |title=The 3rd USAf Higher Education Conference |url=https://usaf.ac.za/the-3rd-usaf-higher-education-conference/}}</ref> Wannan abu ne mai ban sha'awa, canjin ba masana'antu ba ne ko juyin juya hali, duk da haka VCs da yawa a cikin wannan kungiya, ba su dace da ilimi game da bayan dijital ba. Wataƙila babbar nasarar da suka samu a yanzu ita ce McDonaldization na ilimi mafi girma na Afirka ta Kudu.<ref>{{Cite web |date=29 October 2019 |title=The Fourth Industrial Revolution: Revolution, evolution, or heuristic? - HSRC |url=https://hsrc.ac.za/news/economic-development/the-fourth-industrial-revolution-revolution-evolution-or-heuristic/}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Ritzer |first=George |last2=Jandrić |first2=Petar |last3=Hayes |first3=Sarah |date=2018 |title=The velvet cage of educational con(pro)sumption |url=https://doi.org/10.1080/23265507.2018.1546124 |journal=Open Review of Educational Research |volume=5 |pages=113–129 |doi=10.1080/23265507.2018.1546124}}</ref> Tare da Alamar jami'a, suna sa kansu su yi kama da masu jan hankali ga ɗalibai da iyaye, maimakon magance ainihin bukatun ɗalibai.<ref>{{Cite web |date=11 May 2024 |title=Weekend reading: Dismantling the marketisation of higher education |url=https://www.hepi.ac.uk/2024/05/11/weekend-reading-dismantling-the-marketisation-of-higher-education/}}</ref> Sakamakon, a cewar wani rukuni na dattawa, jami'o'in jama'a ne waɗanda "ba a gudanar da su ba, marasa aminci da wuraren da ba su da farin ciki na ilmantarwa da bincike".<ref>{{Cite web |title='University Elders' sound the alarm about HE leadership |url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20240612052458408}}</ref><ref>{{Cite web |title='University Elders' sound the alarm about HE leadership |url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20240612052458408}}</ref>
== Tarihi ==
Jami'o'in Afirka ta Kudu (USAf) kungiya ce ta mambobi na jami'o'i 26 na jama'a a Afirka ta Kudu. USAf, wanda a baya aka sani da Higher Education South Africa (HESA), an kafa shi ne a ranar 9 ga Mayu 2005 a matsayin magajin kungiyoyin wakilan jami'o'i da technikons (yanzu jami'o-rikicen fasaha), Kungiyar Mataimakin Shugaban Jami'o'in Afirka ta Kudu (SAUVCA) da Kwamitin Technikon Principals (CTP).
* SAUVCA wani tsari ne na burin sauyawa da sake fasalin ilimi mafi girma na Afirka ta Kudu.<ref>{{Cite web |url=https://www.saide.org.za/resources/Library/SAUVCA%20-%20A%20Vision%20for%20South%20African%20Higher%20Education_Nov%2002%20-%20Final.pdf |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-06-22 |archive-date=2023-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627015842/https://www.saide.org.za/resources/Library/SAUVCA%20-%20A%20Vision%20for%20South%20African%20Higher%20Education_Nov%2002%20-%20Final.pdf |url-status=dead }}</ref> An kafa shi a matsayin hukuma ta doka ga jami'o'in gwamnati 21 a Afirka ta Kudu ta hanyar Dokar Jami'o'i (Dokar 61 ta 1955). A matsayinta na hukuma ta doka, ta ba da shawarwari ga Minista da Darakta Janar na Ilimi kan batutuwan da aka ambata ko wasu batutuwan leken da ake ganin sun zama dole ga jami'o'i.
* CTP kungiya ce ta ilimi mafi girma ta kasa da aka kafa a shekarar 1967 game da Dokar Ilimi ta Fasaha (No. 40 na 1967). Ya kunshi rectors, principals da [Chancellor (education) throughVice-Chancellors] na technikons a Afirka ta Kudu.
An ƙaddamar da USAf ta hanyar sake fasalin bangaren ilimi mafi girma, wanda ya haifar da kafa sabbin nau'ikan ma'aikata da buƙatar ingantaccen jagorancin jagoranci. USAf tana wakiltar dukkan jami'o'i 26 na jama'a da jami'o-i na fasaha a Afirka ta Kudu kuma kamfani ne na Sashe na 21. HESA ta canza sunanta zuwa Jami'o'in Afirka ta Kudu a ranar 22 ga Yulin 2015.
== Shirye-shiryen ==
Shirin Jagora da Gudanar da Ilimi mafi Girma (HELM) yana ba da tsarin jagorancin da shirye-shiryen gudanarwa don masu tasowa, masu gudanarwa da manyan jami'o'i da ke tallafawa aikin su, ci gaban ƙwararru da ci gaban aiki kuma suna ba da gudummawa ga mahallin da kowa zai iya bunƙasa. HELM tana taka muhimmiyar rawa wajen bunkasa ingantattun shugabannin ilimi mafi girma.
Canji babban batu ne wanda "ya lalata bangaren ilimi mafi girma <ref>https://helm.ac.za/wp-content/uploads/2023_State_of_Transformation_in_Universities_TOC-DHET_FULL_REPORT.pdf</ref> Wadannan shugabannin masu tasiri suna magana game da "canji" na tsawon shekaru talatin, ba tare da samun nasara ba. <ref>{{Cite web |date=2023 |title=Universities fall short of 'deep transformation' |url=https://hsrc.ac.za/news/economic-development/universities-fall-short-of-deep-transformation/}}</ref> Dalibi "ta hanyar shiga, wucewa da raguwa ...ci gaba da nuna bambanci da jinsi". Kokarin sauya jami'o'i suna da "sannu a hankali". <ref>{{Cite web |last=Anstey |first=Gillian |date=August 2023 |title=The changing profile of university students calls for a decolonial re-thinking of higher education, says Professor Emmanuel Mgqwashu |url=https://usaf.ac.za/the-changing-profile-of-university-students-calls-for-a-decolonial-re-thinking-of-higher-education-says-professor-emmanuel-mgqwashu/}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 July 2023 |title=Universities fall short of 'deep transformation' - HSRC |url=https://hsrc.ac.za/news/economic-development/universities-fall-short-of-deep-transformation/}}</ref> A bayyane yake, ilimi mafi girma dole ne ya yi la'akari da wasu ra'ayoyin koyarwa da ilmantarwa. Tare da rashin aikin yi na kasa na 32% a farkon kwata na 2024.<ref>https://www.statssa.gov.za/publications/P0211/P02111stQuarter2024.pdf</ref> Akwai rashin daidaituwa a bayyane tsakanin bukatun kasuwar ma'aikata, abin da ake koyar da ɗalibai, da kuma cancantar da suke samu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-06-14 |title=Articulation of Graduate Unemployment in SA Remains A Work in Progress in Higher Education Sector |url=https://ddp.org.za/blog/2023/06/14/articulation-of-graduate-unemployment-in-sa-remains-a-work-in-progress-in-higher-education-sector/ |access-date=2024-05-24 |language=en-US}}</ref> Idan babu damar aiki na yau da kullun, wajibi ne don fitar da dalibai da masu digiri na kasuwanci na gaggawa kuma ya zama dole.
''' Ƙarin Shirin USAf'''
* Dalibai suna buƙatar cika buƙatun don Matriculation Exemption don a yarda da su a jami'o'i. Kwamitin Matriculation na Jami'o'i na Afirka ta Kudu (http://mb.usaf.ac.za) yana ba da shawara.
* Sashin Jami'ar ba shi da kuɗi sosai.<ref>{{Cite web |title=2. Making sense of funding in the SA higher education sector |url=http://www.sun.ac.za/english/news-media/latest-news/student-fees/education-sector-funding |access-date=2024-05-24 |website=www.sun.ac.za |archive-date=2024-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530212742/http://www.sun.ac.za/english/news-media/latest-news/student-fees/education-sector-funding |url-status=dead }}</ref> USAf yana amfani da Farashin Farashin Ilimi Mafi Girma (HEPI) lokacin tattaunawar tallafin yana ƙaruwa tare da gwamnati.<ref>{{Cite web |last=Scott |first=Zanelle |title=Finance Executives' Forum (FEF) |url=https://usaf.ac.za/communities-of-practice/finance-executives-forum/ |access-date=2024-05-24 |website=Universities South Africa |language=en-ZA}}</ref> HEPI tana auna hauhawar farashi don ilimi mafi girma ta hanyar la'akari da tsarin kashe kudi na jami'o'i. HEPI tana taka muhimmiyar rawa wajen tabbatar da araha da samun dama ga ilimi mafi girma, wani muhimmin bangare na jajircewarsu ga adalci da daidaito.
* Ci gaba da Masu Bincike da Masana (AECRS) wani yunkuri ne na USAf, don gina iyawa, bayar da tallafi da wadatar da ayyuka ta hanyar hadin gwiwa da haɗin gwiwa a bangaren ilimi da bincike na Afirka ta Kudu. <ref> https://aecrs.usaf.ac.za/</ref><ref>https://www.researchgate.net/publication/370983788_Advancing_Early_Career_Researchers_and_Scholars_AECRS_Building_capacity_and_enriching_careers_through_collaboration_and_partnerships</ref> ACERS tana sarrafa dandamali biyu. Thuso Resources wani akwati na kayan aiki na kasa don malamai masu tasowa" da Thuso Connect, wani dandamali na jagoranci.<ref>{{Cite web |date=22 May 2023 |title=Universities South Africa celebrates the launch of two digital platforms for emerging scholars |url=https://usaf.ac.za/universities-south-africa-celebrates-the-launch-of-two-digital-platforms-for-emerging-scholars}}</ref>
== Mambobi ==
* [[Jami'ar Fasaha ta Cape Peninsula]]
* [[Jami'ar Fasaha ta Free State| Jami'ar Fasaha ta Tsakiya]]
* [[Jami'ar Fasaha ta Durban]]
* [[Jami'ar Fasaha ta Mangosuthu]]
* [[Jami'ar Nelson Mandela]]
* [[Jami'ar Arewa maso Yamma]]
* [[Jami'ar Rhodes]]
* [[Jami'ar Kimiyya ta Lafiya ta Sefako Makgatho]]
* [[Jami'ar Sol Plaatje]]
* [[Jami'ar Stellenbosch]]
* [[Jami'ar Fasaha ta Tshwane|Tshwane_Jami'a_Fasaha]]
* [[Jami'ar Afirka ta Kudu]]
* [[Jami'ar Free State]]
* [[Jami'ar Cape Town]]
* [[Jami'ar Fort Hare]]
* [[Jami'ar Johannesburg]]
* [[Jami'ar KwaZulu-Natal]]
* [[Jami'ar Limpopo]]
* [[Jami'ar Mpumalanga]]
* [[Jami'ar Pretoria]]
* [[Jami'ar Yammacin Cape]]
* [[Jami'ar Witwatersrand]]
* [[Jami'ar Venda]]
* [[Jami'ar Zululand]]
* [[Jami'ar Fasaha ta Vaal]]
* [[Jami'ar Walter Sisulu]]
== USAf da Cin Hanci da rashawa ==
A ranar 20 ga Oktoba 2020, mambobin kwamitin USAf sun yarda cewa akwai yiwuwar cewa jami'o'i na iya shiga cikin ayyukan cin hanci da rashawa kuma sun yanke shawarar kawar da cin hanci.<ref>{{Cite web |last= |date=2020-10-29 |title=The USAf Board takes a stand on corruption |url=https://usaf.ac.za/the-usaf-board-takes-a-stand-on-corruption/ |access-date=2024-05-24 |website=Universities South Africa |language=en-ZA}}</ref> Tare da kujera na baya da ya yarda cewa Tsarin Sabuntawa na Kasa bai iya aiki a matsayin tsarin aiki na bincike da kirkire-kirkire ba; binciken da aka buga cewa "shugabannin jami'o'i da gangan sun raunana tsarin jami'o-kire da ke gano cin hanci da rashawa don ba da damar masu zamba su sami damar samun kudade ta hanyar cin hanci-gadi"; <ref>{{Cite web |title=Academics warn against 'cannibalisation' of science funding |url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20190920081251710 |access-date=2024-05-24 |website=University World News |language=en}}</ref> da rashawa mai suna "Binciken rikice-rikice na yau da kullun a jami'oƙi na Afirka ta Kudu", ta Kudu, wanda ya yi nazarin, wanda ya fice a cikin haɗin yanar gizo na Amurka.<ref>{{Cite journal |last=Ngcamu |first=Bethuel Sibongiseni |last2=Mantzaris |first2=Evangelos |date=2023 |title=Anatomy and the detection of corruption in 'previously disadvantaged' South African universities |journal=Journal of Contemporary Management |language=en |volume=20 |issue=1 |pages=323–349 |doi=10.35683/jcman1001.197 |issn=1815-7440 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Corrupted by Jonathan D Jansen – The Wits Shop |url=https://shop.wits.ac.za/product/corrupted-by-jansen-j/ |access-date=2024-05-24 |language=en-US |archive-date=2024-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240506154656/https://shop.wits.ac.za/product/corrupted-by-jansen-j/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title='University Elders' sound the alarm about HE leadership |url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20240612052458408}}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Contact Us |url=https://usaf.ac.za/contact-us/ |access-date=2024-05-24 |website=Universities South Africa |language=en-ZA}}</ref>
== USAf da NSFAS ==
Canje-canje na manufofi a cikin [[Shirin Taimako na Dalibai na Kasa]] (NSFAS) sun haifar da haɗari da ƙalubale ga jami'o'i.<ref>{{Cite web |last= |date=2023-08-07 |title=Key challenges created by the National Student Financial Aid Scheme (NSFAS) place universities at risk of instability and being plunged deeper into debt |url=https://usaf.ac.za/key-challenges-created-by-the-national-student-financial-aid-scheme-nsfas-place-universities-at-risk-of-instability-and-being-plunged-deeper-into-debt/ |access-date=2024-05-24 |website=Universities South Africa |language=en-ZA}}</ref> USAf ta nuna haɗarin mummunan bashi.<ref>
{{Cite web |last=Goodall |first=Keely |title=Universities at risk of bad debts due to NSFAS failures – USAf CEO |url=https://www.ewn.co.za/2024/04/16/universities-at-risk-of-bad-debts-due-to-nsfas-failures-usaf-ceo |access-date=2024-05-24 |website=EWN |language=en}}</ref> 2023 ya nuna wani muhimmin abu a cikin tsarin kashe kudi na jihar. DHET ta ware karin kudi ga NSFAS fiye da jami'o'i a karon farko.<ref>{{Cite web |last= |date=2023-08-30 |title=State funding for universities' language initiatives could increase with compelling evidence of potentially bigger impact |url=https://usaf.ac.za/state-funding-for-universities-language-initiatives-could-increase-with-compelling-evidence-of-potentially-bigger-impact/ |access-date=2024-05-24 |website=Universities South Africa |language=en-ZA}}</ref> Rashin biyan kuɗin NSFAS a cikin 2024 ya haifar da sabbin ƙalubale ga jami'o'i.<ref>{{Cite web |last=Fengu |first=Msindisi |date=2024-04-29 |title=University vice-chancellors reveal campus woes, NSFAS confirms non-payment concerns |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-04-29-university-vice-chancellors-reveal-campus-challenges-nsfas-confirms-non-payment-concerns/ |access-date=2024-05-24 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> Duk da yake Afirka ta Kudu tana tallafawa dalibai samun damar samun ilimi mafi girma ta hanyar [[Shirin Taimako na Dalibai na Kasa|NSFAS]], ba a sami ci gaba a bayyane a cikin kwanciyar hankali a cikin Ilimi Mafi Girma ba kuma har yanzu suna gwagwarmaya don aiki yadda ya kamata <ref>usaf.ac.za/notwithstanding-increased-state-investment-in-nsfas-there-is-little-improvement-in-universities-stability-and-outcomes-says-professor-adam-habib/</ref>
== USAF da Jami'o'i ==
Majalisar Ilimi Mafi Girma (CHE) kwanan nan ta tayar da muhimman tambayoyi game da Matsayi na jami'a. Sun wallafa ra'ayi mai mahimmanci, <ref> {{Cite web |last=McKenna |first=Sioux |date=2024 |title=Critical Look at the University Ranking Industry |url=https://www.che.ac.za/file/7561/download?token=e_bh_dUJ}}</ref> game da masana'antar matsayi. Wannan yanki yana jayayya cewa matsayi misali ne na Neocolonialism da Neoliberalism. Tabbas yana da alama cewa wasu mambobin USAf sun yi imanin cewa wannan ilimi kasuwa ce, maimakon hadin gwiwa. Akwai sakonnin manema labarai na memba na USAf da suka ambaci Matsayi na jami'a. Duk da sanin cewa darajar jami'a suna da son kai kuma suna da lahani, <ref>{{Cite journal |last=Kaidesoja |first=Tuukka |date=2022 |title=A theoretical framework for explaining the paradox of university rankings |url=https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/05390184221079470 |journal=Social Science Information (SSI) |volume=61 |pages=128–153 |doi=10.1177/05390184221079470}}</ref> suna da gajeren tallace-tallace <ref>{{Cite journal |last=Moustafa |first=Khaled |title=University rankings: Time to reconsider |url=https://bi.tbzmed.ac.ir/Article/bi-30290 |journal=Bioimpacts}}</ref> kuma an yarda da su a matsayin wasan da ba na kimiyya ba, <ref>{{Cite web |last=McKenna |first=Sioux |date=3 May 2024 |title=Reputation over rankings: universities unfazed by hollow threats |url=https://www.ru.ac.za/latestnews/reputationoverrankingsuniversitiesunfazedbyhollowthreats.html}}</ref> wannan aikin ya ci gaba.
== Bincike game da biyan VC ==
'Yan majalisa suna ba da shawara don bincike game da albashi na mataimakan shugabanni da manyan manajoji a jami'o'i tun daga shekarar 2019. <ref>{{Cite web |date=2019-10-18 |title=MPs want inquiry into academics' pay |url=https://mg.co.za/article/2019-10-18-00-mps-want-inquiry-into-academics-pay/ |access-date=2024-05-24 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Ministan Ilimi ya rubuta wa Majalisar Ilimi mafi girma (CHE) yana neman su bincika batun.<ref>https://pmg.org.za/files/200619Portfolio_Committee_briefing_19_June_2020.pptx</ref> A cikin binciken da CHE ke jagoranta mai taken "Bincike game da Biyan Mataimakin Jami'o'i da Manyan Manajoji a Afirka ta Kudu", an nuna batutuwa masu yawa game da shugabanci a cikin wasu cibiyoyin membobin 26.<ref>https://www.che.ac.za/file/7139/download?token=c3ZDoplz </ref> Dangane da sharuddan tunani, binciken CHE game da biyan kuɗi ya kamata a kammala shi a watan Maris na 2021.<ref>https://pmg.org.za/files/200619Portfolio_Committee_briefing_19_June_2020.pptx</ref> An gabatar da bincike na karshe ga majalisa a ranar 21 ga Fabrairu 2024, shekaru uku bayan alkawarin.<ref>https://pmg.org.za/files/240221CHE__Report_on_Remuneration_of_University_VCs_and_Execs_in_South_Africa.pptx</ref> An kwatanta karuwar albashi a cikin ilimi mafi girma da jirgin kasa mai gudu.<ref> {{Cite web |title=Vice-chancellors' salaries a 'runaway train' in South Africa |url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20240227141740239 |access-date=2024-05-24 |website=University World News |language=en}} </ref> Daga cikin batutuwan da yawa da aka tayar, an nuna rashin kulawar ma'aikata da gudanarwa da ayyukan kudi masu laushi.<ref>{{Cite web |title=Proposals to cap exorbitant vice-chancellor salaries – CHE Report – Inside Education Foundation |url=https://insideeducationfoundation.co.za/proposals-to-cap-exorbitant-vice-chancellor-salaries-che-report/ |access-date=2024-05-24 |language=en-US}}</ref> Wannan bambancin albashi yana ci gaba kusan kusan shekaru goma.<ref>{{Cite web |date=2015-01-23 |title=Vast varsity pay gap exposed |url=https://mg.co.za/article/2015-01-23-vast-varsity-pay-gap-exposed/ |access-date=2024-05-24 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> USAf ta bayyana goyon bayanta ga binciken kuma tana da niyyar sake dawo da amincewar jama'a a cikin gudanar da kudi.<ref>{{Cite web |title=Efficiency, public trust and leadership on USAf's radar |url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20240204165224812 |access-date=2024-05-24 |website=University World News |language=en}}</ref> Koyaya, har sai an magance batutuwa masu mahimmanci kai tsaye, tarihi ya nuna cewa waɗannan alamu na ba da kai a jami'o'i za su kasance, a duk yiwuwar, su kasance.<ref>
{{Cite web |date=2015-03-13 |title=Self-serving universities have lost the equity plot |url=https://mg.co.za/article/2015-03-13-self-serving-universities-have-lost-the-equity-plot/ |access-date=2024-05-24 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> DHET ta kuma himmatu ga kafa tsarin ombuds, don warware matsalolin da ke gudana a cikin ilimi mai zurfi.<ref>{{Cite web |title=State of governance in higher education institutions: focus on UCT, UNISA, Fort Hare, UKZN (with Minister present) {{!}} PMG |url=https://pmg.org.za/committee-meeting/37238/ |access-date=2024-05-24 |website=pmg.org.za |language=en}}</ref>
== Jagorancin Ilimi ==
Cibiyoyin na iya ba da ƙarfi da kuma rage ƙarfi saboda suna tsara yadda muke ganin duniya. <ref> https://www.weforum.org/agenda/2015/03/how-power-and-institutions-affect-development/</ref>Shugabannin jami'o'i galibi suna samun kansu ana sukar su kuma suna raunana su. Aikin su shine su kai ga sauraro.
<ref>{{Cite web |date=23 November 2022 |title=Leadership in higher education is often about reaching out and listening to people |url=https://usaf.ac.za/leadership-in-higher-education-is-often-about-reaching-out-and-listening-to-people/}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist|2}}
dfx591rfd3btyfpecqo7yioyat3agm2
Jami'ar Pwani
0
80086
877507
813867
2026-07-05T22:08:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877507
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<mapframe latitude="-3.616388888888889" longitude="39.84388888888889" zoom="5" width="400" height="300" align="right" />'''Jami'ar Pwani''' [[jami'a]] ce ta jama'a <ref>{{Cite web |title=Commission for University Education - Status Of Universities (Universities Authorized to Operate in Kenya) - Status Of Universities (Universities Authorized to Operate in Kenya) |url=http://www.cue.or.ke/index.php/status-of-universities-universities-authorized-to-operate-in-kenya-1 |access-date=2020-05-25 |website=www.cue.or.ke}}</ref> a cikin gundumar Kilifi a yankin bakin teku na [[Kenya]],tana da kilomita 60 a arewaci da [[Mombasa]] a cikin wurin shakatawa na Kilifi, a cikin babban gundumar Kilifi. Kafin ba da lambar yabo, jami'ar ta kasance babbar kwalejin [[jami'ar Kenyatta]] . Kwalejin, wacce a da a matsayin Cibiyar Aikin Noma ta Kilifi, an kafa ta ne a ranar 23 ga Agusta shekara ta 2007 bisa umarnin da shugaban ƙasa Mwai Kibaki ya sanya wa hannu.
== Wurin da yake ==
Jami'ar Pwani tana kusa da bakin Kilifi kusa da babbar hanyar Mombasa-Malindi. Ta mamaye kusan hekta 239 na fadin ƙasa, tana da damar samun karin faɗaɗawa a nan gaba. An kafa Jami'ar Pwani a ranar 23 ga watan Agusta 2007. An yi rajistar rukunin farko na kimanin dalibai 200 a ranar 20 ga Oktoba 2007, galibi a fagen Ilimi (Kimiyyar Kimiyya) da Ilimi (Fasaha).
== Makarantu ==
* Sashin darusan Ilimi <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://soe.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-30 |website=soe.pu.ac.ke |archive-date=2020-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611230746/http://soe.pu.ac.ke/ |url-status=dead }}</ref>
* Sashin darusan Yan Adam da Kimiyya ta Jama'a <ref>{{Cite web |title=SHHS |url=http://shhs.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-30 |website=shhs.pu.ac.ke}}</ref>
* Sashin darusan Kasuwanci da Tattalin Arziki <ref>{{Cite web |title=School of Business and Economics |url=https://www.pu.ac.ke/index.php/academics/schools-at-pu/sbe |access-date=2020-05-30 |website=www.pu.ac.ke |archive-date=2024-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622102328/https://www.pu.ac.ke/index.php/academics/schools-at-pu/sbe |url-status=dead }}</ref>
* Sashin darusan Kimiyya Mai Tsarki da Aikace-aikace (SPAS) <ref>{{Cite web |title=SPAS |url=http://spas.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-30 |website=spas.pu.ac.ke}}</ref>
* Sashin darusan Kimiyya ta Aikin Gona da Nazarin Kasuwanci <ref>{{Cite web |title=SASA |url=http://sasa.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-30 |website=sasa.pu.ac.ke}}</ref>
* Sashin darusan Muhalli da Kimiyya ta Duniya <ref>{{Cite web |title=SEES |url=http://sees.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-30 |website=sees.pu.ac.ke}}</ref>
* Sashin darusan Nazarin Digiri (SGS) <ref>{{Cite web |title=School of Graduate Studies |url=https://www.pu.ac.ke/index.php/academics/schools-at-pu/sgs |access-date=2020-05-30 |website=www.pu.ac.ke |archive-date=2024-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622102318/https://www.pu.ac.ke/index.php/academics/schools-at-pu/sgs |url-status=dead }}</ref>
* Sashin darusan Lafiya da Kimiyya ta Dan Adam <ref name=":0">{{Cite web |title=Pwani University |url=https://www.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-15 |website=www.pu.ac.ke}}</ref>
== Bincike ==
Jami'ar Pwani ta sanya hannu kan MOUs, ta shafi wurare daban-daban na sha'awa a matsayin hanyar inganta hulɗa mai fa'ida.<ref>{{Cite web |title=Strategic plan |url=https://www.pu.ac.ke/forms/Strategic%20Plan%202014%20-%202024%20(RE2020).pdf |access-date=20 February 2024 |website=Pwani University |archive-date=15 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241115214207/http://mailto:j.chege@pu.ac.ke/forms/Strategic%20Plan%202014%20-%202024%20(RE2020).pdf |url-status=dead }}</ref> Jami'ar tana da haɗin gwiwa da cibiyoyin bincike na Kenya da kuma na duniya baki daya.<ref>{{Cite web |title=Collaborations |url=https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations |access-date=2023-05-15 |website=www.pu.ac.ke |archive-date=2024-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620231920/https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations |url-status=dead }}</ref> Wadannan sun hada da:
* [https://www.kari.org Cibiyar Binciken Aikin Gona ta Kenya],
* [https://www.kemri.org Cibiyar Nazarin Kiwon Lafiya ta Kenya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118052206/http://www.kemri.org/ |date=2022-11-18 }},
* [https://www.nacosti.go.ke Majalisar Kimiyya da Fasaha ta Kasa],
* [https://www.fsu.edu Jami'ar Jihar Florida],
* Jami'ar Dortmund <ref>{{Cite web |date=20 September 2023 |title=Collaborations |url=https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations/technische-universitat-dortmund |access-date=20 September 2023 |website=Pwani University |archive-date=22 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622102317/https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations/technische-universitat-dortmund |url-status=dead }}</ref>
* Jami'ar Gabashin Anglia,
* Cibiyar John Innes a Burtaniya,
* Jami'ar Glasgow,
* Cibiyar Nazarin Dabbobi ta Duniya
* Hukumar Kula da Lafiya ta Kenya.
* [[Jami'ar Eldoret]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2023 |title=Collaborations |url=https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations/university-of-eldoret |access-date=20 September 2023 |website=Pwani University |archive-date=22 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622102326/https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations/university-of-eldoret |url-status=dead }}</ref>
* Jami'ar Sun Yet Sen <ref>{{Cite web |date=20 September 2023 |title=Collaboration |url=https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations/sun-yet-sen-university |access-date=20 September 2023 |website=Pwani University |archive-date=24 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240624112804/https://www.pu.ac.ke/index.php/research/others/collaborations/sun-yet-sen-university |url-status=dead }}</ref>
Tare da hadin gwiwar Majalisar Kimiyya da Fasaha ta Kasa, jami'ar ta taru da wani taron masu ruwa da tsaki don magance matsalar rashin aiki a cikin batutuwan kimiyya a jarrabawar KSCE da ƙananan juyawa daga firamare zuwa sakandare da matakin Jami'a a Coastal Kenya.
Don isa ga karin mutane tare da saƙon ci gaba a yankin, jami'ar tana shiga cikin Nunin Aikin Gona na Duniya na Mombasa tun 2008. A cikin wannan baje kolin kasuwanci, jami'ar tana nuna binciken bincike na kimiyya da fasahar da aka yi amfani da ita wanda manoma za su iya amfani da ita don magance ƙalubalen aikin gona, rashin tsaro na abinci da kasuwancin gona.<ref>{{Cite web |title=Pwani University |url=https://www.pu.ac.ke/ |access-date=2020-05-24 |website=www.pu.ac.ke}}</ref>
== Shirye-shiryen Musamman ==
Yankin bakin teku kamar sauran sassan kasar yana da ƙalubale kan [[Kanjamau|HIV / AIDS]] da barasa da shan miyagun ƙwayoyi. Yawancin ɗalibai a jami'ar matasa ne, shekarun da ke cikin haɗarin kamuwa da kwayar cutar kanjamau ko fada cikin tarkon masu amfani da miyagun ƙwayoyi. Sanin wannan haɗarin, jami'ar ta kafa sashin kula da cutar kanjamau (ACU) wanda ke daidaita shirye-shirye da ayyukan don yaki da ƙalubalen HIV / AIDS. Kwamitin ACU yana tallafawa wanda ke magance kalubalen shan giya da miyagun ƙwayoyi a cikin Jami'ar. ACU tana horar da Malamai / masu ba da shawara da aka samo daga ɗalibai kuma aka rarraba su a cikin dakunan zama da shirye-shiryen karatu. Suna gano shari'o'in da ke tasowa kuma suna ba da tallafi kafin su tura shari'oʼin ga masu ba da shawara. Kowace semester ACU ta shirya makonni na HIV / AIDS don samar da shawarwari da ayyukan gwaji.Ma'aikatar kimiyyar halittu tana horar da dalibai kan ƙwarewar gabatarwa mai laushi don taimakawa dalibai a cikin ayyukan bincike na shekara ta ƙarshe a matsayin wani ɓangare na tsarin karatun. Wannan horo cikakke ne na ɗalibai kuma haɗin gwiwa ne tsakanin Jami'ar Pwani da Cibiyar John Innes . <ref name=":0"/>
== Bayanan da aka ambata ==
tk7l1mgbhwmae86o31e9ym6w2uy29pe
Jami'ar Amurka a Alkahira
0
80204
877465
677585
2026-07-05T19:41:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877465
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''The American University in Cairo''' ('''AUC'''; {{Lang-ar|الجامعة الأمريكية بالقاهرة|al-Jāmi‘a al-’Amrīkiyya bi-l-Qāhira}}) is a private research university in New Cairo, [[Misra|Egypt]]. The university offers American-style learning programs at undergraduate, graduate, and professional levels, along with a continuing education program.
Kungiyar daliban AUC tana wakiltar kasashe sama da 50. Ma'aikatan AUC, ma'aikatan koyarwa da malamai masu ziyara sun bambanta a duniya kuma sun haɗa da malamaa, ƙwararrun kasuwanci, diflomasiyya, 'yan jarida, marubuta da sauransu daga Amurka, Masar da sauran ƙasashe.
AUC tana da izinin ma'aikata daga Hukumar Tsakiyar Tsakiya kan Ilimi mafi girma a Amurka da kuma daga Hukumar Kula da Inganci da Binciken Ilimi ta Masar.<ref>{{Cite web |title=Accreditation |url=http://www.aucegypt.edu/accreditation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160611130215/http://www.aucegypt.edu/accreditation |archive-date=11 June 2016 |access-date=20 April 2016 |website=aucegypt.edu}}</ref>
== Tarihi ==
Jami'ar Amurka da ke Alkahira an kafa ta ne a cikin 1919 ta Ofishin Jakadancin Amurka a Misira, aikin Furotesta wanda Ikilisiyar United Presbyterian ta Arewacin Amurka ta tallafawa, a matsayin jami'ar harshen Ingilishi da makarantar shirye-shirye. Wanda ya kafa jami'ar Charles A. Watson ya so ya kafa wata cibiyar yamma don ilimi mafi girma.<ref>Lawrence R. Murphy, The American University in Cairo: 1919 - 1987, (Cairo: American University in Cairo Press, 1987), 5-6</ref>
An yi niyyar AUC a matsayin makarantar shirye-shirye da jami'a. Makarantar shirye-shiryen ta buɗe ga ɗalibai 142 a ranar 5 ga Oktoba, 1920, a Fadar Khairy Pasha, wacce aka gina a cikin shekarun 1860. Digiri na farko da aka bayar sune takaddun shaida na matakin kwaleji da aka ba dalibai 20 a 1923.<ref>{{Cite web |title=AUC History |url=http://www.aucegypt.edu/about/History/Pages/history.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140223075925/http://www.aucegypt.edu/about/History/Pages/history.aspx |archive-date=23 February 2014 |access-date=28 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=AUC Board of Trustees minutes |url=http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll3 |access-date=7 Jun 2017}}</ref>
Akwai rikice-rikice tsakanin Watson, wanda ke da sha'awar gina martabar jami'ar, da shugabannin United Presbyterian a Amurka waɗanda suka nemi dawo da jami'ar zuwa asalin [[Kiristanci|Kirista]]. Shekaru hudu bayan haka, Watson ta yanke shawarar cewa jami'ar ba za ta iya kula da alakar addini ta asali ba kuma mafi kyawun burinta shine inganta halin kirki da ɗabi'a.<ref>Heather J. Sharkey, ''American Evangelicals in Egypt'', (Princeton: Princeton University Press, 2008), 154-67</ref>
Asalin da aka iyakance ga ɗaliban maza, jami'ar ta shiga ɗaliban mata na farko a cikin 1928. <ref>{{Cite web |title=Eva Habib El Masri Oral History :: AUC Oral Histories and Reminiscences |url=http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/ref/collection/p15795coll17/id/18 |website=digitalcollections.aucegypt.edu}}</ref> A wannan shekarar, jami'ar ta kammala karatun ta na farko, tare da digiri biyu na Bachelor of Arts da kuma digiri daya na Bachelor of Sciences.
A cikin 1950, AUC ta kara shirye-shiryen digiri na farko ga ci gaba da karatun digiri na farko, digiri na kimiyya, difloma na digiri, da shirye-shirye na ci gaba da ilimi, kuma a cikin 1951, ta fitar da shirin makarantar shirye-shirya. A lokacin Yaƙin Kwanaki shida, gwamnatin Masar ta kwace AUC kuma masu gudanarwa na Masar sun sanya shi a ƙarƙashin iko na shekaru bakwai masu zuwa, kuma an tilasta wa mafi yawan malaman Amurka su bar ƙasar. Masar ta dakatar da mallakar jami'ar kasa, wanda aka goyi bayan shi da kuɗin da ake bin shi a matsayin biyan bashin da Hukumar Kula da Ci gaban Duniya ta Amurka ta yi.<ref>{{Cite web |title=AUC during 1967 |url=https://www.facebook.com/AUCRareBooksandSpecialCollectionsLibrary/videos/1630283186982354/ |access-date=2017-06-07 |publisher=American University in Cairo}}</ref> Gwamnati ta mayar da iko ga masu gudanarwa na Amurka a ranar 12 ga Yuni, 1974, daidai da ziyarar da Shugaban Amurka Richard Nixon ya kai [[Kairo|Alkahira]]. <ref name="LAT061374" /> A tsakiyar shekarun 1970s, jami'ar ta ba da shirye-shiryen zane-zane da kimiyya masu yawa. A cikin shekaru masu zuwa, jami'ar ta kara da bachelors, masters, da shirye-shiryen difloma a cikin injiniya, gudanarwa, kimiyyar kwamfuta, aikin jarida da shirye-aikacen sadarwa da kimiyya, gami da kafa cibiyoyin bincike da yawa a fannoni masu mahimmanci, gami na kasuwanci, kimiyyyar zamantakewa, taimakon jama'a da kuma aikin jama'a, da kimiyya da fasaha. A cikin shekarun 1950, jami'ar ta kuma canza sunanta daga Jami'ar Amurka a Alkahira, ta maye gurbin "at" da "in".
An kafa Jami'ar Amurka a Alkahira Press a shekarar 1960. A shekara ta 2016, tana buga littattafai har zuwa 80 a kowace shekara.<ref>{{Cite web |title=About the American University in Cairo Press |url=http://www.aucpress.com/t-history.aspx |access-date=2016-12-21 |publisher=American University in Cairo Press}}</ref>
A shekara ta 1978, jami'ar ta kafa Cibiyar Ci gaban Desert don inganta Ci gaba mai ɗorewa a yankunan hamada da aka dawo da su a Masar.<ref>{{Cite web |last=News@AUC |title=Desert Development Center Leaves a Legacy at AUC |url=http://www.aucegypt.edu/newsatauc/Pages/story.aspx?eid=1278 |access-date=28 January 2014 |archive-date=2 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202210320/http://www.aucegypt.edu/newsatauc/Pages/story.aspx?eid=1278 |url-status=dead }}</ref> Cibiyar Bincike don Muhalli mai dorewa ce ke ci gaba da gadon Cibiyar Ci Gaban hamada.
Ma'aikatar ta kada kuri'a "rashin amincewa" ga shugaban jami'a Francis J. Ricciardone a watan Fabrairun 2019. A cikin wata wasika zuwa ga shugaban, ma'aikatan sun ambaci "rashin halin kirki, gunaguni game da salon gudanarwarsa, korafe-korafe game da kwangila da zarge-zargen nuna bambanci ba bisa ka'ida ba" tare da tashin hankali ya kara karuwa lokacin da Ricciardone ya gayyaci Sakataren Harkokin Wajen Amurka Mike Pompeo don ba da jawabi a jami'ar.<ref>{{Cite web |last=Walsh |first=Declan |date=February 6, 2019 |title=Revolt at American University Where Pompeo Addressed Middle East |url=https://www.nytimes.com/2019/02/06/world/middleeast/american-university-cairo-pompeo.html |access-date=February 7, 2019 |website=[[The New York Times]]}}</ref>
A ranar 11 ga Fabrairu, 2019, Kwamitin Amintattun Jami'ar Amurka da ke Alkahira ya sake tabbatar da ci gaba da amincewa da goyon baya mara cancanta ga Shugaba Francis J. Ricciardone. A watan Mayu na shekara ta 2019, ya tsawaita wa'adinsa har zuwa watan Yunin shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |date=May 29, 2019 |title=AUC's Board of Trustees Votes Unanimously to Renew President Ricciardone |url=https://www.aucegypt.edu/news/aucs-board-trustees-votes-unanimously-renew-president-ricciardone}}</ref> Ricciardone ya yi ritaya a watan Yunin 2021. <ref>{{Cite web |title=The Retirement of President Francis J. Ricciardone {{!}} The American University in Cairo |url=https://www.aucegypt.edu/about/statements/retirement-of-president-Ricciardone |access-date=2021-06-22 |website=www.aucegypt.edu}}</ref>
Kwamitin amintattu ya sanar da nadin Ahmad S. Dallal a matsayin shugaban jami'a na 13 a ranar 22 ga Yuni, 2021. <ref>{{Cite web |title=Ahmad Dallal Named President Of The American University In Cairo |url=https://www.albawaba.com/business/pr/ahmad-dallal-named-president-american-university-cairo-1434897 |access-date=2021-06-22 |website=Al Bawaba |language=en}}</ref>
== Cibiyar ==
=== Cibiyar Tahrir Square ===
[[Fayil:Tahrir_Square_Campus.jpg|left|thumb|200x200px|Cibiyar Tahrir Square]]
An kafa AUC ne da farko a Tahrir Square a cikin garin Alkahira. An haɓaka harabar Tahrir Square mai girman kadada 7.8 a kusa da Fadar Khairy Pasha . An gina shi a cikin salon neo-Mamluk, [ ƙarin bayani da ake buƙata] fadar ta yi wahayi zuwa ga salon gine-gine wanda aka sake maimaita shi a ko'ina cikin Alkahira.<ref name="Downtown Cultural Center brochure">Downtown Cultural Center brochure</ref> An kafa Ewart Hall a 1928, mai suna William Dana Ewart, mahaifin wani baƙo na Amurka zuwa harabar, wanda ya ba da kyautar $ 100,000 don farashin gini a kan yanayin cewa ta kasance ba a san ta ba.<ref name="The American University in Cairo: 1919-1987, p 37">The American University in Cairo: 1919-1987, p 37</ref> A. St. John Diament ne ya tsara tsarin, yana kusa da gefen kudu na Fadar. Yankin tsakiya na ginin yana da ɗakin taro mai girma don zama 1,200, da kuma ɗakunan ajiya, ofisoshi da wuraren baje kolin. Ci gaba da ci gaban makarantar ya buƙaci ƙarin sarari, kuma a cikin 1932, an keɓe sabon gini don gidan Makarantar Nazarin Gabas. Gabashin Ewart Hall, ginin ya ƙunshi Oriental Hall, ɗakin taro da ɗakin liyafa da aka gina kuma aka yi wa ado a cikin daidaitawar salon gargajiya, <ref name="The American University in Cairo: 1919-1987, p 85">The American University in Cairo: 1919-1987, p 85</ref> duk da haka yana amsawa ga salon gine-gine na lokacinsa.<ref name="Downtown Cultural Center brochure" />
[[Fayil:American_University_in_Cairo.JPG|thumb|Gidan Tahrir (Campus na Downtown) ]]
A tsawon lokaci AUC ta kara karin gine-gine ga abin da aka sani da The GrEEK Campus, don jimlar gine-gine biyar da murabba'in ƙafa 250,000 a cikin garin Alkahira.<ref name="jones">[https://www.huffingtonpost.com/2013/11/15/tahrir-square-tech-park_n_4280590.html Sophia Jones, "Cairo's Tahrir Square to Get a New neighbor: A Mini Silicon Valley"], ''Huffington Post,'' 15 November 2013, accessed 28 January 2016</ref> An haɓaka Sadat Metro tare da samun damar zuwa harabar, kuma manyan layin ta sun haɗu kusa da can. Har ila yau kusa da ita ce [[Ramses Railway Station|Tashar jirgin kasa ta Ramses]]. Ganuwar harabar a kan titin Mohamed Mahmoud har yanzu tana da rubutun juyin juya hali.<ref name="jones" /> Jami'ar Amurka da ke Alkahira ta yi wani shiri kuma ta yi ƙoƙari ta adana rubutun bango.<ref>{{Cite web |title=Preserving Mohamed Mahmoud Murals; See Photo Gallery |url=http://www.aucegypt.edu/newsatauc/Pages/story.aspx |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20121210075627/http://www.aucegypt.edu/newsatauc/Pages/story.aspx?eid=833 |archive-date=2012-12-10}}</ref> Mutane da yawa masu sha'awar sun buga har ma sun rubuta waɗannan rubutun ta hanyar tattara hotuna / hotuna na mural ɗin da baƙi suka ɗauka, waɗanda suka kasance a wannan lokacin tarihi. <ref>{{Cite web |title=جداريات محمد محمود تجذب المترددين علي الميدان لالتقاط الصور |url=https://www.masress.com/elakhbar/64510 |website=مصرس}}</ref><ref>{{Cite web |title=الجرافيتي "فن الغضب والشوارع" |url=http://www.alkhaleej.ae/supplements/page/26d9720c-1ecb-41b2-b205-953cd094f9eb |website=www.alkhaleej.ae |access-date=2024-06-25 |archive-date=2018-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123174138/http://www.alkhaleej.ae/supplements/page/26d9720c-1ecb-41b2-b205-953cd094f9eb |url-status=dead }}</ref>
=== Sabon harabar Alkahira ===
A cikin fall of 2008, AUC ya bar Cibiyar Girka kuma ya kaddamar da AUC New Cairo, sabon harabar karkara mai girman kadada 260 a New Cairo, birni na tauraron dan adam kimanin kilomita 20 (da minti 45) daga harabar gari. New Cairo ci gaban gwamnati ne wanda ya kunshi kadada 46,000 na ƙasa tare da yawan mutanen da aka tsara na mutane miliyan 2.5. <ref name="The Daily News, Egypt, February 8, 2009">''The Daily News'' (Egypt), 8 February 2009</ref> AUC New Cairo tana ba da ci gaba da ci gaba don bincike da ilmantarwa, da kuma duk albarkatun zamani da ake buƙata don tallafawa rayuwar harabar.<ref name="Catalog.aucegypt.edu">{{Cite web |title=The University - The American University in Cairo - acalog ACMS™ |url=http://catalog.aucegypt.edu/content.php?catoid=15&navoid=479#camp |publisher=Catalog.aucegypt.edu}}</ref> A cikin babban shirinsa na sabon harabar, jami'ar ta ba da umarnin cewa harabar ta bayyana dabi'un jami'ar a matsayin cibiyar zane-zane mai sassaucin ra'ayi, a cikin abin da ba na Yamma ba tare da tushen gargajiya mai zurfi da babban burin.<ref name="A City for Learning: AUC’s Campus in New Cairo, 2004, page 20">A City for Learning: AUC’s Campus in New Cairo, 2004, page 20</ref> Sabon harabar an yi niyya ne don zama binciken shari'a don yadda jituwa da bambancin gine-gine zasu iya kasancewa tare da kirkirar abubuwa da kuma yadda al'ada da zamani zasu iya yin kira ga ma'ana.<ref name="A City for Learning: AUC’s Campus in New Cairo, 2004, page 14">A City for Learning: AUC’s Campus in New Cairo, 2004, page 14</ref> Yankunan harabar suna aiki ne a matsayin dakunan gwaje-gwaje masu kama da juna don nazarin ci gaban hamada, kimiyyar halittu, da kuma dangantakar da ke tsakanin muhalli da al'umma.<ref name="A City for Learning: AUC’s Campus in New Cairo, 2004, page 14" /> Cibiyoyin biyu tare suna karɓar bakuncin shirye-shiryen digiri 36 da shirye-shirye na digiri 46. Cibiyar New Cairo tana ba da makarantu shida da cibiyoyin bincike goma.
Cibiyoyin Bincike na Ginin suna da Gidan Taron AUC, Cibiyar Yarima Alwaleed Bin Talal Bin Abdulaziz Alsaud don Nazarin Amurka, Cibiyar John D. Gerhart don Philanthropy da Civic Engagement, da Cibiyar Nazarin Kimiyya da Fasaha ta Yousef Jameel.
[[Fayil:Arch,_AUC-New_Cairo.jpg|left|thumb|AUC Sabuwar Alkahira]]
Cibiyar Bayanai ta Dr. Hamza AlKholi tana da ofisoshin AUC don yin rajista, shigarwa, harkokin kudi na dalibai da ayyukan dalibai. Gidan wasan kwaikwayo na Howard yana cikin Cibiyar Ilimi ta Hatem da Janet Mostafa, tare da Gidan Lecture na Mansour Group, Cibiyar Ba da Shawara ta Ilimi da Ofishin Dean na Nazarin Ilimi.
Cibiyar AUC don Fasaha ta haɗa da gidajen wasan kwaikwayo guda biyu: Malak Gabr Arts da Gerhart, da kuma Sharjah Art Gallery da ofisoshi na Ma'aikatar Ayyuka da Fasaha.
Cibiyar Cibiyar Jami'ar tana ba wa ɗalibai yanki na al'umma don cin abinci, taruwa, shirya tafiye-tafiye, da halartar abubuwan da ke faruwa a harabar. A cikin ginin akwai kantin sayar da littattafai, kantin sayarwar kyauta, banki, ofishin tafiye-tafiye da babban ɗakin cin abinci. Har ila yau, akwai cibiyar kula da rana, ɗakin karatu da Ofishin Ayyukan Dalibai, Ofishin Tafiya da shagon AUC Press Campus.
Kusa da Cibiyar Campus akwai gidajen dalibai. A gefen mazaunan ɗalibai akwai Cibiyar Wasanni ta AUC mai hawa uku, gami da kotun da ke da kujeru 2,000, hanyar tsere, kotuna shida, zane-zane da ɗakunan motsa jiki, ɗakin karatu na kyauta, da kotunan horo. Gidajen waje sun haɗa da filin wasa mai kujeru 2,000, wurin yin iyo, filin ƙwallon ƙafa, tsere da tseren keke, da kotuna don wasan tennis, kwando, kwallon hannu da volleyball.<ref name="Catalog.aucegypt.edu"/>
Gida ɗaya daga cikin manyan tarin harshen Ingilishi a yankin, ɗakin karatu na AUC mai hawa biyar ya haɗa da sarari don kundin 600,000 a cikin babban ɗakin karatu da kundin 100,000 a cikin Littattafai masu Rare da Littattafai na Musamman; ɗakunan aiki na kwamfuta; samar da bidiyo da sauti da kuma gyare-gyare; da kuma cikakkun albarkatun don ƙididdiga, microfilming da adana takardu. Bugu da ƙari, a matakin plaza na ɗakin karatu, Learning Commons yana jaddada rukuni da haɗin gwiwa. Wannan yanki na musamman ya haɗa da nazarin mai zaman kansa, ilmantarwa mai ma'amala, ɗakunan multimedia da fasaha, da kwafi da cibiyoyin rubutu.<ref name="Catalog.aucegypt.edu"/>
=== Gina harabar New Alkahira ===
An gina AUC New Cairo ta amfani da tan 24,000 na karfe mai ƙarfafawa, da kuma murabba'in mita 115,000 na dutse, marmara, murfin dutse da bene. Fiye da ma'aikata 7,000 sun yi aiki sau biyu a wurin ginin.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |title=Background |url=http://www.aucegypt.edu/newcairocampus/background/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120917084145/http://www.aucegypt.edu/newcairocampus/background/Pages/default.aspx |archive-date=2012-09-17 |access-date=2012-09-20 |publisher=Aucegypt.edu}}</ref>
Sandstone don ganuwar gine-ginen harabar an samar da shi ta hanyar dutse guda ɗaya a Kom Ombo, kilomita 50 a arewacin Aswan. Dutsen ya isa ta hanyar mota a cikin manyan tubalan da yawa, waɗanda aka yanke kuma aka tsara su don ganuwar, arches da sauran amfani a wani masana'antar yankan dutse da aka gina a shafin. An gina ganuwar bisa ga tsarin kula da makamashi wanda ke rage yanayin sanyaya iska da amfani da makamashin dumama da akalla kashi 50 idan aka kwatanta da hanyoyin gini na al'ada. Fiye da kashi 75 cikin dari na dutse a cikin Alumni Wall wanda ke kewaye da harabar an sake amfani da shi daga dutse wanda in ba haka ba za a watsar da shi a matsayin sharar gida bayan an yanke shi.
Wani ramin sabis na kilomita 1.6 wanda ke gudana a ƙarƙashin babbar hanyar tsakiya tare da kashin harabar AUC shine mahimmin abu don yin yanayin tafiya gaba ɗaya. Ayyukan da za a iya samu ta hanyar ramin sun haɗa da duk isar da kaya daga gine-ginen harabar, fiber optic da kuma fasahar da ke da alaƙa da fasaha, manyan hanyoyin lantarki da famfo don ruwan zafi, ruwan gida da ruwan sanyi don sanyaya iska. Duk sauran bututun ruwa, iskar gas, ban ruwa da kashe gobara an binne su a harabar, a waje da ramin, a kusa da gine-gine kamar yadda ake buƙata don manufar su.<ref name="ReferenceA"/>
=== Inauguration da kyaututtuka ===
Margaret Scobey, tsohon Jakadan Amurka a Misira, tana daga cikin baƙi a rantsar da shi a watan Fabrairun 2009.<ref name="USAID Frontlines, March 2009">USAID Frontlines, March 2009</ref> A cikin maganganunta, Scobey ya ce,<blockquote>"Sabon bukatun sabuwar duniyarmu suna haɓaka muhimmancin ilimi. Muna buƙatar shugabanninmu na gaba su kasance daban-daban kuma su sami ƙwarewar ilimi daban-daban... Wataƙila mafi mahimmanci, muna buƙatar shugabannin da suka keɓe kansu don haɓaka girmamawa ta gaskiya ga juna idan za mu yi aiki tare yadda ya kamata don amfani da waɗannan ƙarfin canji don mafi kyau. "<ref name="USAID Frontlines, March 2009">USAID Frontlines, March 2009</ref></blockquote>Jakadan Scobey ya kuma gabatar da sakon taya murna ga AUC daga Shugaban Amurka Barack Obama . <ref>{{Cite web |title=A Grand Opening |url=http://www1.aucegypt.edu/publications/auctoday/AUCTodaySpring09/grandopening.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022001432/http://www1.aucegypt.edu/publications/auctoday/AUCTodaySpring09/grandopening.htm |archive-date=2012-10-22 |access-date=2012-09-20 |publisher=Aucegypt.edu}}</ref>
A cikin 2013 AUC ta sanya hannu kan yarjejeniyar haya ta shekaru 10 tare da Tahrir Alley Technology Park (TATP), wani kamfani na Alkahira wanda ke da niyyar ci gaba da sunan Cibiyar Girka, don gudanar da Cibiyar Girkanci. AUC za ta riƙe cikakken mallakar. Ya juya gine-gine biyar ga TATP. Wannan harabar za a bunkasa ta a matsayin wurin shakatawa na fasaha, yana ƙarfafa farawa da ci gaban ƙananan kasuwanci.<ref>{{Cite web |date=November 14, 2013 |title=AUC'S GREEK CAMPUS TO BE TRANSFORMED INTO EGYPT'S FIRST TECHNOLOGY PARK |url=http://www.aucegypt.edu/news/Pages/NewsRelease.aspx?rid=390 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150416123933/http://www.aucegypt.edu/news/Pages/NewsRelease.aspx?rid=390 |archive-date=April 16, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=aucegypt.edu}}</ref> TATP ta ce za ta samar da sarari a harabar makarantar ga masu zane-zane da aka amince da su.<ref name="jones"/>
Cibiyar Urban Land da ke Amurka ta amince da sabon tsarin harabar AUC da kuma gini tare da lambar yabo ta musamman da ke gane ingancin makamashi, gine-ginensa, iyawarsa don ci gaban al'umma.<ref>{{Cite web |title=American University in Cairo bags special award from ULI |url=http://www.worldinteriordesignnetwork.com/news/american_university_in_cairo_bags_special_award_from_uli_090709/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221214346/http://www.worldinteriordesignnetwork.com/news/american_university_in_cairo_bags_special_award_from_uli_090709/ |archive-date=2010-02-21 |publisher=Education Design Network}}</ref>
== Gudanarwa ==
Jami'ar Amurka da ke Alkahira wata cibiyar ilimi ce mai zaman kanta wacce kwamitin amintattu ke jagoranta. Bugu da kari, kwamitin amintattu yana aiki a matsayin kwamitin ba da shawara. Hukumar tana da dokokinta kuma tana zabar shugaban shekara-shekara. Babu dalibai a cikin Kwamitin.<ref>{{Cite web |title=Board of Trustees |url=http://www1.aucegypt.edu/catalog04/appendix/trustees/trustees.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120908065252/http://www1.aucegypt.edu/catalog04/appendix/trustees/trustees.html |archive-date=2012-09-08 |access-date=2012-09-20 |publisher=.aucegypt.edu}}</ref>
[[Fayil:Charles_A._Watson.jpg|right|thumb|Charles A. Watson]]
Francis Ricciardone ya kasance shugaban AUC daga 2016 har zuwa 2021.<ref>{{Cite web |date=March 2, 2016 |title=Francis J. Ricciardone Named President of the American University in Cairo |url=http://aucegypt.edu/media/media-releases/francis-j-ricciardone-named-president-american-university-cairo |access-date=March 5, 2016 |publisher=American University in Cairo}}</ref> A watan Fabrairun 2019, duka bangarorin da majalisar dattijai ta dalibai ta Jami'ar Amurka sun kada kuri'a cewa ba su da "babu amincewa" ga jagorancin Ricciardone. A cikin wata wasika zuwa ga shugaban, ma'aikatan sun ambaci "rashin halin kirki, gunaguni game da salon gudanarwarsa, korafe-korafe game da kwangila da zarge-zargen nuna bambanci ba bisa ka'ida ba" tare da tashin hankali ya kara karuwa lokacin da Ricciardone ya gayyaci Sakataren Harkokin Wajen Amurka Mike Pompeo don ba da jawabi a jami'ar.<ref name="nytimes.com" />
Shugaban 13 na AUC, Ahmad S. Dallal, ya kammala karatu tare da digiri a fannin injiniya daga AUB. Ya sami digiri na gaba daga kuma ya koyar a manyan jami'o'i da yawa a Amurka kafin ya ɗauki mukamai na gudanarwa a Jami'ar Amurka ta Beirut daga 2009 zuwa 2015 da Jami'ar Georgetown a Qatar daga 2017 zuwa 2021.<ref>{{Cite web |date=June 23, 2021 |title=Meet AUC's newly-appointed president Ahmad Dallal |url=https://egyptindependent.com/meet-aucs-newly-appointed-president-ahmad-dallal/ |access-date=February 1, 2022 |publisher=[[Egypt Independent]]}}</ref>
=== Shugabannin jami'o'i ===
* Ahmad Dallal (2021-)
* Ehab Abdel-Rahman (Yuli-Oktoba 2021) "shugabancin"
* Francis J. Ricciardone (2016-2021)
* Thomas E. Thomason (2015-2016), ''shugaban rikon kwarya''
* Lisa Anderson (2011-2015)
* David C. Arnold (2003-2011)
* John D. Gerhart (1998-2003)
* Donald McDonald (1990-1997)
* Richard F. Pedersen (1977-1990)
* Cecil K. Byrd (1974-1977)
* Christopher Thoron (1969-1974)
* Thomas A. Bartlett (1963-1969)
* Raymond F. McLain (1954-1963)
* John S. Badeau (1944-1953)
* Charles Watson (1919-1944)
== Malamai ==
AUC tana ba da digiri na farko 37, digiri na biyu, da digiri na biyu a fannin kimiyyar da injiniya ban da difloma masu yawa a makarantu biyar: kasuwanci, harkokin duniya da manufofin jama'a, ilimin ɗan adam da kimiyyar zamantakewa, kimiyya da injiniya, da makarantar digiri na ilimi. <ref name=":0">{{Cite web |title=The American University in Cairo Factbook, 2016-2017 |url=https://documents.aucegypt.edu/Docs/research_IR/Factbook%202016-2017%20final.pdf |access-date=2024-06-25 |archive-date=2018-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180820113341/https://documents.aucegypt.edu/Docs/research_IR/Factbook |url-status=dead }}</ref> An tsara yanayin zane-zane na harshen Ingilishi na jami'ar don inganta tunani mai mahimmanci, harshe da ƙwarewar al'adu da kuma ingantawa a cikin ɗalibai godiya ga al'adunsu da al'adun su da kuma alhakinsu ga al'umma. A watan Nuwamba 2020, Provost Ehab Abdelrahman ya rushe makarantar digiri na ilimi ba tare da gargadi ba kuma ba tare da shirin haɗuwa da Makarantar Kimiyya da Kimiyya ta Jama'a ba <ref>{{Cite web |last=Caravan |first=The |date=2021-02-21 |title=GSE Joins HUSS |url=https://www.auccaravan.com/?p=12126 |access-date=2023-06-29 |website=The Caravan |language=en-US}}</ref>
AUC tana da izinin ma'aikata daga Hukumar Kula da Ilimi Mafi Girma ta Ƙungiyar Kwalejoji da Makarantu ta Tsakiya a Amurka. <ref>Association of American International Colleges and Universities (AAICU)</ref> Shirye-shiryen injiniya na AUC sun sami amincewar ABET (tsohon Kwamitin Gudanarwa don Injiniya da Fasaha) kuma shirye-shiryen kasuwanci sun sami amincewa daga Ƙungiyar Ci gaba da Makarantun Kasuwanci na Kwalejin (AACSB.) A Misira, AUC tana aiki a cikin tsarin yarjejeniyar 1975 tare da gwamnatin Masar, wanda ya dogara ne akan Yarjejeniyar Al'adu ta 1962 tsakanin gwamnatocin Amurka da Masar. <ref>{{Cite web |date=March 10, 2016 |title=Welcome to insiderhighered.com - Search Results for "insiderhighered.com" |url=http://insiderhighered.com/profiles/american_university_in_cairo |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310231826/http://insiderhighered.com/profiles/american_university_in_cairo |archive-date=March 10, 2016}}</ref><ref name="accred 2">{{Cite web |title=AUC's Accreditation |url=http://www.aucegypt.edu/about/about-auc/accreditation |access-date=20 April 2016 |website=aucegypt.edu}}</ref> A Amurka, ana ba da lasisi ga AUC don ba da digiri kuma Jihar Delaware ce ta kafa ta.<ref name="accred 2" /> Bugu da kari, yawancin shirye-shiryen ilimi na AUC sun sami takardar shaidar musamman.
Ma'aikata a AUC suna fuskantar matsin lamba akai-akai daga manyan hukumomi, karkashin jagorancin Abdelrahman. A cikin 2019, Adam Duker <ref>{{Cite web |last=Parke |first=Caleb |date=2019-08-14 |title=Professor at American university in Cairo says he was fired for not favoring Islam |url=https://www.foxnews.com/us/cairo-professor-position-taxpayer-us-islam |access-date=2023-06-29 |website=Fox News |language=en-US}}</ref> ya fuskanci abin da ake kira bincike a cikin ƙoƙari na tilasta masa ya yi murabus. A cikin 2022, Abdelrahman ya dakatar da kwangilar farfesa saboda ya yi magana game da manufofi masu cin hanci da rashawa da keta kwangila yayin da yake ba da shawara ga ƙungiyar ma'aikata. An sanar da dalibai ba zato ba tsammani cewa farfesa "ba ya samuwa" kuma ya soke karatun su tare da shi.
Shiga a cikin shirye-shiryen ilimi ya haɗa da dalibai sama da 5,474 tare da ƙarin ɗalibai masu digiri 979 (2017 - 2018). <ref>{{Cite web |title=Facts and Figures | The American University in Cairo |url=https://www.aucegypt.edu/about/facts-and-figures |website=www.aucegypt.edu}}</ref> A lokaci guda, ilimin manya ya fadada kuma yanzu yana hidimtawa fiye da dalibai 22,000 a kowace shekara a cikin darussan da ba na bashi ba da shirye-shiryen horo na kwangila da aka bayar ta hanyar Makarantar Ci gaba da Ilimi.<ref name=":0"/> Kashi 94% na daliban AUC 'yan Masar ne, tare da sauran kashi 6% daga ko'ina cikin duniya.
=== Matsayi ===
* AUC ta kasance jami'a ta 411 a duniya kuma ta 9 a cikin "Yankin Larabawa" ta QS World University Rankings a cikin matsayi na 2021 <ref>{{Cite web |title=QS World University Rankings 2021 |url=https://www.topuniversities.com/universities/american-university-cairo#wurs |access-date=July 5, 2020}}</ref>
* Shirye-shiryen digiri na AUC guda goma sun kasance a cikin saman a Afirka kuma mafi kyawun 200 a duk duniya a cikin Eduniversal's Best Master's Rankings na 2015 - 2016 <ref>{{Cite web |title=Eduniversal Best Masters Ranking in Egypt |url=http://www.best-masters.com/ranking-master-in-egypt.html |access-date=2016-05-16 |website=www.best-masters.com |archive-date=2016-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529190544/http://www.best-masters.com/ranking-master-in-egypt.html |url-status=dead }}</ref>
* AUC ta sanya 81 daga cikin cibiyoyi 407 a duk duniya a cikin Universitas Indonesia (UI) GreenMetric World University Ranking na 2015 - 2016 <ref>{{Cite web |title=Overall Ranking 2015 {{!}} Greenmetric UI |url=http://greenmetric.ui.ac.id/overall-ranking-2015/ |access-date=2016-05-16 |website=greenmetric.ui.ac.id |archive-date=2020-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027181959/http://greenmetric.ui.ac.id/overall-ranking-2015/ |url-status=dead }}</ref>
== Shahararrun ɗalibai ==
* Aida el Ayoubi, mawaƙa, marubucin waƙa da kuma guitarist.
* Amr Waked, ɗan wasan kwaikwayo
* Anne Aly, masanin siyasa na Australiya, masanin kimiyya da kuma yaki da ta'addanci.
* Anne Zaki, masanin tauhidin Masar
* Anthony Shadid, wakilin kasashen waje na The New York Times; Mawallafin da aka fi sayarwa kuma wanda ya lashe Kyautar Pulitzer sau biyu.
* Asser Yassin, (BSME) ɗan wasan kwaikwayo na Masar
* Ben Wedeman, babban wakilin kasa da kasa, [[CNN]]
* Dan Stoenescu, ministan Romania, diflomasiyya, masanin kimiyyar siyasa kuma ɗan jarida
* David M. Malone, jami'in diflomasiyyar Kanada
* Devin J. Stewart, farfesa a Jami'ar Emory
* Haifa Al-Mansour, mace ta farko da ta shirya fim a [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]]
* Hassan Abdalla, Shugaba da Mataimakin Shugaban Bankin Afirka ta Larabawa.
* [[Hisham Abbas]], (ME) mawaƙi
* [[Nadeen Ashraf]], mai fafutukar kare hakkin mata
* Jaweed al-Ghussein, masanin ilimin Palasdinawa kuma mai ba da agaji
* John O. Brennan, Darakta na Hukumar leken asiri ta tsakiyaDaraktan Hukumar leken asiri ta tsakiya
* Juan Cole, masanin Amurka, masanin ilimi na jama'a, kuma masanin tarihi na Gabas ta Tsakiya da Kudancin Asiya na zamani. A halin yanzu Richard P. Mitchell Farfesa na Tarihi a Jami'ar Michigan.
* Karl Procaccini, mataimakin mai shari'a na Kotun Koli ta Minnesota
* Khaled al-Qazzaz mai fafutuka, malami, tsohon ma'aikacin gwamnati a Masar
* Khaled Bichara, Shugaba na Orascom Telecom kuma wanda ya kafa LinkdotNet
* Maumoon Abdul Gayoom, shugaban [[Maldives]] daga 1978 zuwa 2008
* Mohammed bin Ali bin Mohammed Al Mannai, Ministan Sadarwa da Fasahar Bayanai na Qatar
* [[Mohammed Emam|Mohamed Emam]] ɗan wasan kwaikwayo na Masar kuma ɗan Adel Emam
* Maya Morsy, shugaban Majalisar Mata ta Masar
* Melanie Craft, marubuciyar litattafan soyayya, Larry Ellison's Wife (Shugaba na Kamfanin Oracle)
* Mona El-Shazly, mai gabatar da shirye-shiryen tattaunawa na Masar
* Mona Eltahawy, 'yar jarida
* Muin Bseiso, mawaki kuma mai fafutuka
* Nabil Fahmi, tsohon ministan harkokin waje na Masar
* Nicholas Kristof, Op-Ed Columnist, The New York Times; Mawallafin da aka fi sayarwa da kuma wanda ya lashe Kyautar Pulitzer sau biyu.
* Noha Radwan, farfesa na adabin Larabci a Jami'ar California, Davis
* Omar Samra, Masarawa na farko da ya hau Dutsen Everest
* Reza Pahlavi, Yarima na [[Iran]]
* Rana al-Tonsi, mawaki
* Rana el Kaliouby, masanin kimiyya mai bincike a MIT Media Lab kuma wanda ya kafa AffectivaJin dadi
* Rania El-Mashat, Ministan hadin kan kasa da kasaHaɗin Kai na Duniya
* [[Jordan]]" id="mwAZY" rel="mw:WikiLink" title="Queen Rania of Jordan">Rania al Abdullah, sarauniya ta Jordan.
* Shahab Ahmed, masanin addinin [[Musulunci]] na Pakistan-Amurka a Jami'ar Harvard; Mawallafin ''[[What is Islam?|Menene Musulunci?]]''
* Yosri Fouda, edita kuma mai gabatarwa / mai gabatar Akher Kalam, wani shirin tattaunawa a kan ONTV
* Thomas Friedman, Op-Ed Columnist, The New York Times; Mawallafin da aka fi sayarwa da kuma wanda ya lashe Kyautar Pulitzer sau uku.
* Yousef Gamal El-Din, mai ba da labari, Bloomberg Television <ref>{{Cite web |last=Bloomberg’s latest primetime show from the Dubai International Financial Centre |date=15 June 2016 |title=Yousef Gamal El-Din Joins Bloomberg Television As New Anchor Of 'Bloomberg Markets: Middle East' |url=https://www.bloomberg.com/company/announcements/yousef-gamal-el-din-joins-bloomberg-television-new-anchor-bloomberg-markets-middle-east/ |website=Bloomberg L.P. |language=en}}</ref>
* Yuriko Koike, tsohon Ministan Tsaro na Japan kuma gwamnan mace na farko na [[Tokyo]]
* Yussef El Guindi, marubucin wasan kwaikwayo
* Sigrid Kaag, ministan Holland kuma diflomasiyya
* Fadwa El Gallal, ɗan jarida
== Mashahuriyar ƙwarewa ==
* Galal Amin (1935-2018), masanin tattalin arziki kuma mai sharhi
* Aliaa Bassiouny, farfesa kuma shugabar sashen kudi
* Emma Bonino (an haife ta a shekara ta 1948), tsohuwar Kwamishinan Italiya na Ofishin Kula da Jama'a na Tarayyar Turai (ECHO)
* Manar El-Shorbagy, farfesa a fannin kimiyyar siyasa kuma memba na Majalisar Dokoki ta 2012
* Shems Friedlander, farfesa mai daraja na Amurka kuma malamin Sufi
* Graham Harman (an haife shi a shekara ta 1968), masanin falsafa na zamani na Amurka na metaphysics
* Fayza Haikal, farfesa mai suna farfesa a fannin ilimin Masar
* [[Salima Ikram]], masanin kimiyyar Masar kuma gwani a kan mummies na dabbobi
* Heba Kotb (an haife shi a shekara ta 1967), likitan jima'i kuma mai karɓar bakuncin The Big Talk, wasan kwaikwayo na shawarwarin jima'i
* Jehane Ragai, masanin sunadarai
* Kent R. Weeks (an haife shi a shekara ta 1941), masanin kimiyyar Masar na Amurka, ya ƙaddamar da aikin taswirar Theban, wanda ya gano ainihin KV5, kabarin 'ya'yan Ramesses II a [[Valley of the Kings|Kwarin Sarakuna]]
* Lawrence Wright (an haife shi a shekara ta 1947), ɗan jarida kuma marubuci na Amurka wanda ya lashe kyautar Pulitzer
* Moustafa Youssef, farfesa a fannin kimiyyar kwamfuta da injiniya, na farko kuma kawai ACM Fellow a Gabas ta Tsakiya da Afirka
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist|2}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s0sb2l5n576ey8yywb63krn5doquish
Jerin jami'o'i a Masar
0
80238
877540
840388
2026-07-06T04:25:55Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877540
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Wannan jerin jami'o'i ne a Masar. Sashin ilimi mafi girma na kasa ya haɗa da jami'o'i da yawa na gwamnati, na ƙasa da masu zaman kansu.
== Gwamnati ce ke tallafawa ==
{| class="wikitable sortable"
!Jami'ar
!Abun taƙaice na yau da kullun
!Shekarar da aka kafa
!Tushen
|-
|[[Jami'ar Ain Shams]]
|ASU
|1950
|<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.shams.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Ain Shams University |archive-date=16 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616164957/http://www.shams.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Al-Azhar]]
|AZU
|975
|<ref>{{Cite web |title=جامعة الازهر ترحب بكم |url=http://www.azhar.edu.eg/En/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090514024317/http://www.azhar.edu.eg/En/index.htm |archive-date=14 May 2009 |access-date=16 February 2014 |publisher=Al-Azhar University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Alexandria]]
|ALEXU
|1938
|<ref>{{Cite web |title=Home Page |url=http://au.alexu.edu.eg/English/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214155637/http://au.alexu.edu.eg/English/Pages/default.aspx |archive-date=14 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Alexandria University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Assiut]]
|AUN
|1957
|<ref>{{Cite web |title=Homepage |url=http://www.aun.edu.eg |access-date=16 February 2014 |publisher=Assiut University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Aswan]]
|ASWU
|2012
|<ref>{{Cite web |date=21 January 2014 |title=Home Page |url=http://www.aswu.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Aswan University |archive-date=8 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140208014515/http://aswu.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Benha|Jami'ar Banha]]
|BU
|2005
|<ref>{{Cite web |title=Benha University |url=http://www.bu.edu.eg/en/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Benha University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Beni Suef|Jami'ar Beni-Suef]]
|BSU
|2005
|<ref>{{Cite web |title=Bani Suef University |url=http://www.bsu.edu.eg/EnglishUniversityWebsite/Default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120116223557/http://www.bsu.edu.eg/EnglishUniversityWebsite/Default.aspx |archive-date=16 January 2012 |access-date=16 February 2014 |publisher=Beni Suef University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Alkahira]]
|CU
|1908
|<ref>{{Cite web |title=Cairo University |url=http://cu.edu.eg/Home |access-date=16 February 2014 |publisher=Cairo University}}</ref>
|-
|Jami'ar Damanhour
|DAU
|2010
|<ref>{{Cite web |title=::Damanhour University — Egypt:: |url=http://www.damanhour.edu.eg/En/Pages/Default.aspx |access-date=16 February 2014 |publisher=Damanhour University}}</ref>
|-
|Jami'ar Damietta
|DU
|2012
|<ref>{{Cite web |title=Damietta University |url=http://www.du.edu.eg/en/home.aspx |access-date=16 February 2014 |publisher=Damietta University |archive-date=20 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220061117/http://www.du.edu.eg/en/home.aspx |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Masar da Japan]]
|E-JUST
|2010
|<ref>{{Cite web |title=Egypt-Japan University of Science and Technology |url=http://www.ejust.edu.eg |access-date=16 February 2014 |publisher=Ejust.edu.eg}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Fayoum]]
|FU
|2005
|<ref>{{Cite web |title=Home page |url=http://www.fayoum.edu.eg/english/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Fayoum University |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214101027/http://www.fayoum.edu.eg/English/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Helwan]]
|HU
|1975
|<ref>{{Cite web |date=11 November 2012 |title=Helwan University |url=http://www.helwan.edu.eg/english/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Helwan University |archive-date=11 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210411120137/http://www.helwan.edu.eg/English/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|Jami'ar Kafrelsheikh
|KFS
|2006
|<ref>{{Cite web |title=Home Page |url=http://portal.kfs.edu.eg/english/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140217001144/http://portal.kfs.edu.eg/English/Pages/default.aspx |archive-date=17 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Kafrelsheikh University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Luxor]]
|LU
|2019
|<ref>{{Cite web |title=>Luxor University |url=http://www.luxor.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |website=www.luxor.edu.eg |language=en |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608134216/http://luxor.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Mansoura]]
|MANS
|1972
|<ref>{{Cite web |title=Mansoura University |url=http://www.mans.edu.eg/en |access-date=16 February 2014 |publisher=Mansoura University |archive-date=8 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508154609/https://www.mans.edu.eg/en/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|Kwalejin Fasaha ta Soja
|MTC
|1957
|<ref>{{Cite web |title=About MTC |url=http://www.mtc.edu.eg/main.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060410095633/http://www.mtc.edu.eg/main.htm |archive-date=10 April 2006 |access-date=16 February 2014 |publisher=Military Technical College}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Minya|Jami'ar Minia]]
| -
|1976
|<ref>{{Cite web |title=Home Page |url=http://www.minia.edu.eg/english/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219185411/http://www.minia.edu.eg/English/Pages/default.aspx |archive-date=19 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Minia University}}</ref>
|-
|Jami'ar Minufiya
| -
|1976
|<ref>{{Cite web |title=Minoufiya University |url=http://www.menofia.edu.eg/english/index.asp |access-date=16 February 2014 |publisher=Menofia.edu.eg |archive-date=12 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112234337/http://www.menofia.edu.eg/english/index.asp |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar New Valley]]
|NVU
|2018
|<ref>{{Cite web |title=NVU Official Website |url=http://nvu.edu.eg/ |access-date=2024-06-26 |archive-date=2024-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240525210227/https://nvu.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Port Said]]
|PSU
|2010
|<ref>{{Cite web |title=Port Said University |url=http://www.psu.edu.eg/en/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Port Said University |archive-date=22 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922004401/http://www.psu.edu.eg/en/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Kwalejin Sadat don Kimiyya ta Gudanarwa]]
|SAMS
|1981
|<ref>{{Cite web |script-title=ar:أكاديمية السادات للعلوم الإدارية |url=http://www.sadatacademy.edu.eg |access-date=16 February 2014 |publisher=Sadat Academy for Management Sciences |language=ar}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Sohag]]
|SO
|2006
|<ref>{{Cite web |title=Home Page |url=http://www.sohag-univ.edu.eg/english/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312010355/http://www.sohag-univ.edu.eg/English/Pages/default.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Sohag University}}</ref>
|-
|[[South Valley University|Jami'ar Kudancin Kudancin]]
|SVU
|1958
|<ref>{{Cite web |title=South Valley University |url=http://www.svu.edu.eg |access-date=16 February 2014 |publisher=South Valley University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Suez Canal]]
|SCU
|1964
|<ref>{{Cite web |title=Suez Canal University |url=http://scuegypt.edu.eg/en/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130219070439/http://scuegypt.edu.eg/en/ |archive-date=19 February 2013 |access-date=16 February 2014 |publisher=Suez Canal University}}</ref>
|-
|Jami'ar Suez
|SU
|2012
|<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://suezuniv.edu.eg/en/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222172753/http://suezuniv.edu.eg/en/ |archive-date=22 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Suez University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Tanta]]
|TU
|1972
|<ref>{{Cite web |title=Tanta University |url=http://www.tanta.edu.eg/en/index.aspx |access-date=16 February 2014 |publisher=Tanta University |archive-date=22 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222054552/http://www.tanta.edu.eg/en/index.aspx |url-status=dead }}</ref>
|-
|Jami'ar Sadat City
|USC
|2013
|<ref>{{Cite web |title=Home Page |url=http://www.usc.edu.eg/english/Pages/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215151938/http://www.usc.edu.eg/English/Pages/default.aspx |archive-date=15 December 2013 |access-date=16 February 2014 |publisher=University of Sadat City}}</ref>
|-
|Jami'ar Zagazig
|ZU
|1974
|<ref>{{Cite web |title=Zagazig University |url=http://english.zu.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Zagazig University |archive-date=3 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181103185454/http://english.zu.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|}
== Jami'o'in kasa ==
{| class="wikitable sortable"
!Jami'ar
!Abun taƙaice na yau da kullun
!Shekarar da aka kafa
!Tushen
|-
|[[Zewail City of Science, Technology and Innovation|Birnin Zewail na Kimiyya, Fasaha da Innovation]]
|ZC
|2011
|<ref>{{Cite web |title=The University of Science and Technology |url=http://www.zewailcity.edu.eg/the-university/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102090100/http://www.zewailcity.edu.eg/the-university/ |archive-date=2 January 2015 |access-date=29 December 2014}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Kasa da Kasa ta Sarki Salman]]
|KSIU
|2020
|<ref>{{Cite web |title=About KSIU |url=https://ksiu.edu.eg/about-university/ |access-date=9 September 2021}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Galala]]
|GU
|2020
|<ref>{{Cite web |title=About GU |url=https://www.gu.edu.eg/about-gu/ |access-date=9 September 2021 |archive-date=18 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210918235413/https://www.gu.edu.eg/about-gu/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Alamein ta Duniya|Jami'ar AlAlamein ta Duniya]]
|AIU
|2020
|<ref>{{Cite web |title=Homepage |url=https://aiu.edu.eg/ |access-date=9 September 2021 |archive-date=8 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230308005046/https://aiu.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Sabuwar Jami'ar Mansoura]]
|NMU
|2021
|<ref>{{Cite web |title=About NMU |url=https://nmu.edu.eg/About%20University/about-us |access-date=9 September 2021 |archive-date=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909120437/https://nmu.edu.eg/About%20University/about-us |url-status=dead }}</ref>
|-
|Jami'ar Masana'antu ta Masar
|EUI
|2021
|<ref>{{Cite web |last=www.turndigital.net |title=Egypt University of Informatics (EUI) – An ICT related University |url=http://eui.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |website=eui.edu.eg |language=en-US}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Nile|Jami'ar Nilu]]
|NU
|2006
|<ref>{{Cite web |title=Home page {{!}} NU |url=https://nu.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |website=nu.edu.eg}}</ref>
|}
== Jami'o'i masu zaman kansu ==
{| class="wikitable sortable"
!Jami'ar
!Abun taƙaice na yau da kullun
!Shekarar da aka kafa
!Tushen
|-
|Jami'ar Kasa da Kasa ta Jamus
|GIU
|2018
|<ref>{{Cite web |title=The German International University |url=http://www.giu-uni.de/ |access-date=16 February 2014 |publisher=German International University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Jamus a Alkahira]]
|GUC
|2003
|<ref>{{Cite web |title=The German University in Cairo |url=http://www.guc.edu.eg/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140602095800/http://guc.edu.eg/ |archive-date=2 June 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=German University in Cairo}}</ref>
|-
|Jami'ar Ahram ta Kanada
|ACU
|2005
|<ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.acu.edu.eg/index.php?lang=en |access-date=16 February 2014 |publisher=Ahram Canadian University |archive-date=25 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225120213/http://www.acu.edu.eg/index.php?lang=en |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Jami'ar Amurka a Alkahira]]
|AUC
|1919
|<ref>{{Cite web |title=AUC |url=http://www.aucegypt.edu |access-date=4 January 2016 |publisher=The American University in Cairo}}
</ref>
|-
|[[Kwalejin Kimiyya, Fasaha da Sufuri na Ruwa]]
|AASTMT
|1972 - a matsayin Ƙungiyar Larabawa
|<ref>{{Cite web |title=Arab Academy for Science, Technology & Maritime Transport |url=http://www.aast.edu/en/index.php |access-date=16 February 2014 |publisher=Arab Academy for Science, Technology and Maritime Transport |archive-date=14 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111214085716/http://www.aast.edu/en/index.php |url-status=dead }}</ref>
|-
|Jami'ar Arab Open
|AOU
|2002
|<ref>{{Cite web |title=Welcome |url=https://www.arabou.edu.kw/index.php?option=com_content&view=article&id=1696&Itemid=630&lang=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203132509/https://www.arabou.edu.kw/index.php?option=com_content&view=article&id=1696&Itemid=630&lang=en |archive-date=3 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Arab Open University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Burtaniya a Misira]]
|BUE
|2005
|<ref>{{Cite web |title=The British University In Egypt |url=http://www.bue.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=British University in Egypt |archive-date=14 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150814232356/http://www.bue.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|Kwalejin Kasa da Kasa ta Kanada
|CIC
|2004
|<ref>{{Cite web |title=Learn, Apply & Excel |url=http://www.cic-cairo.com/cic/?lang=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224220720/http://cic-cairo.com/cic/?lang=en |archive-date=24 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Canadian International College, Cairo}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Delta don Kimiyya da Fasaha]]
|Dole ne a biya
|2006
|<ref>{{Cite web |title=Pharos University in Alexandria |url=http://www.pua.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Pharos University}}</ref>
|-
|Jami'ar Masar ta kasar Sin
|ECU
|2016
|<ref>{{Cite web |title=European Universities in Egypt |url=https://eue.edu.eg/ |access-date=22 November 2022 |website=EUE:home}}</ref>
|-
|Jami'ar E-Learning ta Masar
|EELU
|2008
|<ref>{{Cite web |title=Egyptian E-Learning University |url=http://www.eelu.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Egyptian E-Learning University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Rasha ta Masar]]
|ERU
|2006
|<ref>{{Cite web |title=ERU |url=http://www.eru.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Egyptian Russian University}}</ref>
|-
|[[Jami'o'in Turai a Misira]] (Jami'ar London (ciki har da LSE), Jami'ar Lancashire ta Tsakiya, Jami'ar Gabashin London)
|EUE
|2021 (2021, 2021, 2024)
|<ref>{{Cite web |title=EUE:Home - |url=https://eue.edu.eg/ |access-date=2023-01-15 |website=EUE}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Future ta Misra|Jami'ar nan gaba a Misira]]
|FUE
|2006
|<ref>{{Cite web |title=Future University inEgypt |url=http://www.futureuniversity.edu.eg/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212101636/http://www.futureuniversity.edu.eg/ |archive-date=12 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Future University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Heliopolis]]
|HU
|2012
|<ref>{{Cite web |title=Heliopolis University |url=http://www.hu.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Heliopolis University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Kasa da Kasa ta Misr]]
|MIU
|1996
|<ref>{{Cite web |title=Misr International University |url=http://www.miuegypt.edu.eg/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606081744/http://www.miuegypt.edu.eg/ |archive-date=6 June 2017 |access-date=16 February 2014 |publisher=Misr International University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Misr ta Kimiyya da Fasaha|Jami'ar Misr don Kimiyya da Fasaha]]
|Dole ne a Yi
|1996
|<ref>{{Cite web |date=22 July 2002 |title=MUST-Misr University for Science & Technology |url=http://www.must.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Misr University for Science and Technology}}</ref>
|-
|Jami'ar Hertfordshire A Misira
|UH
|2019
|<ref>{{Cite web |title=Home I GAF I University of Hertfordshire in Egypt |url=https://www.gaf.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |website=www.gaf.edu.eg}}</ref>
|-
|[[Jami'ar MSA|Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta zamani]]
|MSA
|1996
|<ref>{{Cite web |title=Modern Sciences and Arts University |url=http://www.msa.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Modern Sciences and Arts University}}</ref>
|-
|Jami'ar MTI
|MTI
|2004
|<ref>{{Cite web |title=Join The Elite Society |url=http://www.mti.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Modern University for Technology and Information}}</ref>
|-
|Jami'ar Nahda a Beni Suef
|NUB
|2006
|<ref>{{Cite web |title=NUB |url=http://www.nahdauniversity.org/default.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220193232/http://www.nahdauniversity.org/default.aspx |archive-date=20 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=NNahda University in Benisuef}}</ref>
|-
|[[October 6 University|Oktoba 6 Jami'ar]]
|O6U
|1996
|<ref>{{Cite web |title=October 6 University |url=http://www.o6u.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=6 October University}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Pharos a Iskandariya]]
|PUA
|2007
|<ref>{{Cite web |title=Delta University for Science and Technology |url=http://www.deltauniv.edu.eg/EN/home.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219025818/http://www.deltauniv.edu.eg/EN/home.html |archive-date=19 February 2014 |access-date=16 February 2014 |publisher=Delta University for Science and Technology}}</ref>
|-
|[[Jami'ar Sinai]]
|SU
|2006
|<ref>{{Cite web |title=Sinai University |url=http://www.su.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Sinai University}}</ref>
|-
|Jami'ar Faransa ta Masar
|UFE
|2002
|<ref>{{Cite web |date=31 December 2013 |title=Université Française d'Egypte |url=http://www.ufe.edu.eg/ |access-date=16 February 2014 |publisher=Université Française d'Egypte}}</ref>
|-
|Jami'ar Badr a Alkahira
|BUC
|2014
|<ref>{{Cite web |title=Badr University in Cairo |url=http://www.buc.edu.eg/ |publisher=Badr University in Cairo}}</ref>
|-
|Jami'ar Badr a Assiut
|BUA
|2021
|<ref>{{Cite web |title=BUA – Badr University in Assuit |url=http://bua.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |language=en-US}}</ref>
|-
|Sabuwar Jami'ar Giza
|NGU
|2016
|
|-
|Kwalejin Shorouk
|SHA
|1995
|<ref>{{Cite web |title=El Shorouk Academy |url=https://sha.edu.eg/ |publisher=El Shorouk Academy}}</ref>
|-
|Jami'ar Toronto Metropolitan Alkahira
|TMU
|2022
|<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://tmu.uofcanada.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |website=TMU Cairo |language=English |archive-date=2024-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240223225647/https://tmu.uofcanada.edu.eg/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|Jami'ar Prince Edward Island
|UPEI
|2018
|<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://upei.uofcanada.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |website=UPEI Cairo Campus |language=en-US}}</ref>
|-
|Makarantar Kasuwanci ta Kasuwanci
|ESLSCA
|1998 - Kwalejin MBA ta farko a Masar
|<ref>{{Cite web |title=ESLSCA University – Europe's Leader in Business Education since 1949 |url=https://eslsca.edu.eg/ |access-date=2023-08-16 |language=en-US}}</ref>
|}
== Bayanan da aka ambata ==
60. https://tmu.uofcanada.edu.eg/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240223225647/https://tmu.uofcanada.edu.eg/ |date=2024-02-23 }} Jami'ar Toronto Metropolitan
61. <nowiki>https://upei.uofcanada.edu.eg/game</nowiki> da Jami'ar Prince Edward Island
62.https://eslsca.edu.eg/ (Makarantar Kasuwanci ta Kasuwanci
q9vzxwenio1qkyy2podoomj1hb2kgo4
Ilimin kare hakkin dan adam
0
80971
877118
813610
2026-07-05T12:08:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877118
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:How to talk about Wikimedia in Education webinar.pdf|thumb|yanda zakayo magamar ilimi a Wikipedia]]
[[Fayil:Stella Nyanzi at Republica 2024 04.jpg|thumb|stella nyazi mai magana akan Hakim Dan adam]]
'''Ilimi na haƙƙin [[Adam|ɗan Adam]]''' (HRE) shine tsarin ilmantarwa wanda ke neman gina ilimi, dabi'u, da ƙwarewa a cikin haƙƙoƙin da kowane mutum ya cancanci. Wannan ilimi [[Yanayin muhalli a Karachi|yana]] koya wa ɗalibai su bincika abubuwan da suka faru daga ra'ayi wanda ke ba su damar haɗa waɗannan ra'ayoyin cikin dabi'un su, yanke shawara, da yanayin yau da kullun.<ref>{{Cite web |title=WHAT is human rights education? |url=https://www.theadvocatesforhumanrights.org/what_is_human_rights_education |access-date=2018-06-22 |website=www.theadvocatesforhumanrights.org |archive-date=2019-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606002550/http://www.theadvocatesforhumanrights.org/what_is_human_rights_education |url-status=dead }}</ref> A cewar [[Amnesty International]], HRE wata hanya ce ta karfafa mutane, horar da su don haka ƙwarewarsu da halayensu za su inganta mutunci da daidaito a cikin al'ummominsu, da kuma ko'ina cikin duniya.<ref>{{Cite web |title=Human Rights Education |url=https://www.amnesty.org/en/human-rights-education/ |access-date=2018-06-22 |website=www.amnesty.org |language=en}}</ref>
"Tsarin [[Tattalin arziki|Tattalin Arziki]] da '[[Ƴancin Jama'a|Yancin Jama'a]] na Kasa" ya bayyana muhimmancin rashin nuna bambanci a cikin HRE. Dole ne gwamnatoci su tabbatar da cewa ana aiwatar da shi ba tare da nuna bambanci ga launin fata, jinsi, launi, addini, yare, asalin ƙasa ko zamantakewa ba, siyasa ko ra'ayi na mutum, haihuwa, ko kowane matsayi. Dukkanin dalibai, iyaye, da al'ummomi suna da 'yancin shiga cikin yanke shawara da ke shafar makarantun su da kuma' [[Haƙƙin Ilimi|'yancin ilimi]].<ref>{{Cite web |title=Join NESRI in supporting people's movements for human rights |url=https://www.nesri.org/programs/what-is-the-human-right-to-education |access-date=2018-06-22 |website=www.nesri.org |language=en |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420184441/https://www.nesri.org/programs/what-is-the-human-right-to-education |url-status=dead }}</ref>
== Tarihi ==
An amince da "[[Gamayyar Sanarwa na Yancin Dan'adam|Sanarwar 'Yancin Dan Adam ta Duniya]]" a matsayin takarda mai mahimmanci a tarihin' yancin dan adam. Ya bayyana cewa haƙƙin ɗan adam na asali yana buƙatar kariya kuma kowane mutum yana da 'yanci da' yanci ta hanyarsa. An yi imanin cewa wannan shine takarda mafi tasiri da aka yi amfani da shi don tantance abin da ya cancanci a matsayin haƙƙin ɗan adam da kuma yadda za a aiwatar da waɗannan ra'ayoyin da haƙƙoƙi a rayuwar yau da kullun. An fassara shi cikin harsuna sama da 500, a duk duniya <ref name="auto">{{Cite web |date=2015-10-06 |title=Universal Declaration of Human Rights |url=http://www.un.org/en/universal-declaration-human-rights/ |access-date=2018-06-22 |website=www.un.org |language=en}}</ref> kuma wakilan daga kasashe da yankuna daban-daban ne suka tsara shi tare da ƙwarewar shari'a da al'adu daban-daban. Majalisar Dinkin Duniya ta amince da sanarwar a ranar 10, ga Disamba, 1948, wanda ya sanya wannan Ranar 'Yancin Dan Adam ta shekara-shekara tun daga lokacin.<ref>{{Cite web |title=Humanrightseducation.info |url=http://www.humanrightseducation.info}}</ref> Har zuwa yau, tarin labarin 30, ya tsaya kuma ya bayyana cewa wannan takardar, "ma'auni ne na nasara ga dukkan mutane da dukkan al'ummomi".<ref name="Universal Declaration of Human Rights">{{Cite web |title=Universal Declaration of Human Rights |url=https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights#:~:text=Proclaims%20this%20Universal%20Declaration%20of,these%20rights%20and%20freedoms%20and |website=United Nations}}</ref>
An yi magana game da ilimi a kan waɗannan manufofi a cikin shekarar 1953, tare da Shirin Makarantu na [[UNESCO]], wanda ya zama "ƙoƙarin farko na koyar da haƙƙin ɗan adam a cikin saitunan makaranta na al'ada".<ref name="K12academics">{{Cite web |date=6 February 2014 |title=Human Rights Education History |url=https://www.k12academics.com/education-issues/human-rights-education/human-rights-education-history |website=K12academics |access-date=7 July 2024 |archive-date=29 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429141000/https://www.k12academics.com/education-issues/human-rights-education/human-rights-education-history |url-status=dead }}</ref> An karfafawa kan ilimantar da tsararraki masu zuwa a cikin shekarar 1995, tare da farkon Shekaru goma na [[Human rights education|HRE]]="./United_Nations" id="mwJQ" rel="mw:WikiLink" title="United Nations">Majalisar Dinkin Duniya don HRE. Bukatar farko ta musamman duk da haka ta zo ne a cikin labarin UNESCO na shekarar 1974, "Sakamako game da Ilimi don Fahimtar Kasa da Kasa, Haɗin Kai da Zaman Lafiya, da Ilimi da ya shafi 'Yancin Dan Adam da' Yancin Tushen". Wadanda suka halarci Taron Kasa da Kasa kan Koyar da 'Yancin Mutum sun haɗu a shekarar 1978, don samar da takamaiman ma'anar abin da za a buƙaci a cikin tsarin karatun.<ref name="UNESCO">{{Cite web |title=UNESCO.org |url=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=13088&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |website=Recommendation concerning Education for International Understanding, Co-operation and Peace and Education relating to Human Rights and Fundamental Freedoms}}</ref> Manufofin da Majalisa ta amince da su sun haɗa da ƙarfafa halayen haƙuri tare da mai da hankali kan girmamawa, samar da ilimin haƙƙin ɗan adam a cikin mahallin ƙasashe da na duniya da kuma aiwatarwa, kuma a ƙarshe haɓaka wayar da kan jama'a game da haƙƙin ɗanɗano da ke fassara zuwa gaskiya ko zamantakewa ko siyasa a matakin ƙasa da na duniya.
Ilimi na 'Yancin Dan Adam ya zama damuwa ta kasa da kasa bayan Taron Duniya kan' Yancin Dan Adam a shekarar 1993. Wannan taron ya kawo batun koyarwa ta hanyar da ta dace ga kasashe da yawa, kuma a ƙarshe Majalisar Dinkin Duniya, kulawa. A cikin shekarar 1995, Majalisar Dinkin Duniya ta amince da Shekaru goma na HRE, wanda ya sake fasalin manufofin aikace-aikacen.<ref name="UN library">{{Cite web |date=6 March 1995 |title=United Nations Decade for Human Rights Education : resolution / adopted by the General Assembly. |url=https://digitallibrary.un.org/record/172600?ln=en#:~:text=Proclaims%20the%2010%2Dyear%20period,Governments%20to%20contribute%20to%20the |website=United Nations Digital Library}}</ref> Tun daga wannan ci gaban da Majalisar Dinkin Duniya ta yi, an haɓaka shigar da HRE a cikin tsarin karatun makaranta na yau da kullun kuma ya bambanta tare da taimakon kungiyoyi masu zaman kansu, kungiyoyi masu haɗin gwiwa, da mutane da suka sadaukar da kansu don yada batun ta hanyar ilimi na yau da kullum.
Cibiyar Ilimi ta Asiya-Pacific don Fahimtar Kasa da Kasa (APCEIU) da Tasirin Ilimi na Majalisar Dinkin Duniya sun shirya taron Ilimi na Duniya na Majalisar Dattijai na shekarar 2018, a hedkwatar Majalisar Dinkinobho a Birnin New York. Wadannan tarurruka suna taimakawa ci gaban HRE ta hanyar kawo mutane tare don samar da sababbin ra'ayoyi da ra'ayoyin don inganta motsi.<ref>{{Cite web |last=OmarHernandez |date=2018-05-09 |title=2018 United Nations Global Citizenship Education Seminar |url=https://academicimpact.un.org/content/2018-united-nations-global-citizenship-education-seminar |access-date=2018-06-22 |website=academicimpact.un.org |language=en |archive-date=2018-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181130091318/https://academicimpact.un.org/content/2018-united-nations-global-citizenship-education-seminar |url-status=dead }}</ref> Masu ba da shawara ga HRE sun yi imanin cewa yana da mahimmanci saboda yana ba da kuma yada ƙamus na haƙƙin ɗan adam kuma yana ba wa ɗalibai damar ɗaukar mahimman ra'ayi game da haƙƙin ɗan ƙasa.
=== Ci gaba da bunƙasa ===
Bukatar HRE ta ci gaba da girma a duniya a cikin shekarar 2022, a matsayin Yarjejeniyar Duniya ta Majalisar Dinkin Duniya, <ref>{{Cite web |title=Make Human Rights Part of Management Education {{!}} UN Global Compact |url=https://www.unglobalcompact.org/take-action/action/human-rights-open-letter-to-academics |access-date=2018-06-22 |website=www.unglobalcompact.org}}</ref> tare da hadin gwiwar Ka'idojin Ilimi na Gudanarwa, ta gayyaci kamfanoni su sanya hannu kan wasikar budewa da ke kira ga cibiyoyin ilimi don haɗa batutuwan kasuwanci da haƙƙin ɗan adam a cikin tsarin karatun su.[s]"An fara wannan ne saboda wadannan kungiyoyi sun yi imanin cewa, "cibiyoyin ilimi suna da matsayi mai kyau don shirya shugabannin kasuwanci na gaba don sarrafa tasirin haƙƙin ɗan adam na kamfanonin su. "<ref>{{Cite web |title=Principles for Responsible Management Education (PRME) - Center for Responsible Business {{!}} Berkeley-Haas |url=https://responsiblebusiness.haas.berkeley.edu/curriculum/prme.html |access-date=2018-06-22 |website=responsiblebusiness.haas.berkeley.edu |language=en}}</ref>
Ofishin Babban Kwamishinan 'Yancin Dan Adam (OHCHR) ya ci gaba da inganta HRE ta hanyar tallafawa shirye-shiryen kasa da na gida don HRE a cikin mahallin ''Shirye-shiryen Haɗin Kai na Fasaha'' <ref>{{Cite web |title=OHCHR {{!}} Technical Cooperation Homepage |url=https://www.ohchr.org/EN/Countries/Pages/TechnicalCooperationIndex.aspx |access-date=2018-06-22 |website=www.ohchr.org |language=en-US}}</ref> da kuma ta hanyar ACT Project wanda ke tallafawa ayyukan ƙauyuka. <ref>{{Cite web |title=OHCHR {{!}} ACT Project overview |url=https://www.ohchr.org/EN/Issues/Education/Training/ACTProject/Pages/ACTProjectIndex.aspx |access-date=2018-06-22 |website=www.ohchr.org |language=en-US}}</ref> ACT ko Mataimakin Al'ummomi Tare shine hadin gwiwa tsakanin OHCHR da Shirin Ci Gaban Majalisar Dinkin Duniya (UNDP) don samar da tallafi ga kungiyoyin farar hula da ke aiwatar da ayyukan kare hakkin dan adam a cikin al'ummomin yankin.<ref>{{Cite web |title=United Nations Development Programme (UNDP) {{!}} United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization |url=http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/freedom-of-expression/extrabudgetary-projects-on-freedom-of-expression/development-partners/united-nations-development-programme-undp/ |access-date=2018-06-22 |website=www.unesco.org |language=en}}</ref> OHCHR kuma tana kula da daidaita Shirin Duniya na Ilimi na 'Yancin Dan Adam wanda ke da niyyar, " inganta fahimtar ka'idoji da hanyoyin ilimin' yancin dan adam, don samar da tsari na aiki da kuma karfafa haɗin gwiwa da hadin gwiwa daga matakin kasa da kasa zuwa ga asali. " Wannan shirin ne mai sauyawa, ba kamar na shekaru goma ba. Yana mai da hankali kan wani batu daban-daban a kowane 'yan shekaru kuma yana ƙoƙarin ƙarfafa HRE ta wata hanya daban.<ref>{{Cite web |title=OHCHR {{!}} World Programme for Human Rights Education (2005-ongoing) |url=https://www.ohchr.org/EN/Issues/Education/Training/Pages/Programme.aspx |access-date=2018-06-22 |website=www.ohchr.org |language=en-US}}</ref>
== Ilimi ==
OHCHR ta haɓaka kayan horar da ilimin haƙƙin ɗan adam da kayan aikin albarkatu kamar Database kan ilimin haƙƙin bil'adama da Horarwa, <ref>{{Cite web |title=Database on human rights education and training |url=http://hre.ohchr.org/hret/intro.aspx |access-date=2018-06-22 |website=hre.ohchr.org}}</ref> da Resource Collection on Human Rights Education and Training, <ref>{{Cite web |title=OHCHR {{!}} Resource Collection on Human Rights Education Training |url=https://www.ohchr.org/EN/Issues/Education/Training/Pages/Collection.aspx |access-date=2018-06-22 |website=www.ohchr.org |language=en-US}}</ref> da kuma sashin yanar gizo akan Universal Declaration of Human Rights. <ref name="auto"/>
HRE kamar yadda aka fara bayarwa a cikin tsarin karatun makaranta. Misali, batutuwa masu alaƙa kamar Tarihi, Siyasa da Citizenship sun haɗa da horar da haƙƙin ɗan adam, amma kuma akwai darussan na musamman, kamar "Human Rights", wanda aka bayar a matsayin wani ɓangare na shirin Baccalaureate na Duniya don ɗaliban makarantar sakandare. Don wuce karatun ana buƙatar ɗalibai suyi karatu na tsawon shekaru biyu, suyi jarrabawar ƙarshe kuma su samar da darussan. A matsayin wani ɓangare na shirin difloma, ɗalibai na iya zaɓar rubuta Extended Essay on Human Rights a cikin nau'in takardar bincike na kalmomi 4000. (Za a iya samun tsarin IB na 'Yancin Dan Adam wanda ya haɗa da ka'idojin kimantawa, da kuma jagora don Ƙungiyar'[https://web.archive.org/web/20110411121849/http://www.hrea.org/erc/Library/pre-service/syllabus-ibo02.pdf IB 'Yancin Dan Adam] ta Duniya, amma a nan akwai karamin ɓangare: IB Human Rights)
Wasu birane a duniya sun karɓi dokar birni don samun nasarar motsa HRE a makarantun jama'a, a matsayin misali na Shirin Municipal na HRE na birnin [[São Paulo]] (Dokar No 57.503, DE 6 DE Dezembro de 2016), a [[Brazil]].<ref name="UNESCOb">{{Cite web |date=5 October 2021 |title=Innovation for Strengthening Public Policies on Human Rights Education for the City of São Paulo |url=https://en.unesco.org/fieldoffice/brasilia/smdhcproject |website=UNESCO}}</ref>
== Misalai ==
Akwai samfuran guda huɗu da suka fito don taimakawa rarraba HRE a cikin bangarorin ilimi na al'ada da na al'adu: ''dabi'u da wayar da kan jama'a'', lissafi, ''canji'', da zamantakewar zamantakewa. Don taimakawa jagorantar HRE a cikin madaidaiciyar hanya, sun kafa "ƙoƙin, ƙungiyoyin da aka yi niyya da sauran abubuwa masu amfani na shirye-shiryen ilimi, kamar abun ciki da hanyoyin".<ref name="Revisiting ‘Emerging Models of Human Rights Education’">{{Cite journal |last=Tibbitts |first=Felisa |date=2017 |title=Revisiting 'Emerging Models of Human Rights Education' |url=https://repository.usfca.edu/ijhre/vol1/iss1/2/#:~:text=In%202002%2C%20the%20author%20published,cited%20in%20the%20HRE%20literature. |journal=International Journal of Human Rights Education |volume=1 |issue=1 |doi=10.9783/9780812293890-005}}</ref>
1.'''Daraja da wayar da kan jama'a''' The Values and Awareness Model yana mai da hankali kan watsa "masu ilimin al'amuran haƙƙin ɗan adam da inganta haɗin kai cikin dabi'un jama'a. " Wannan samfurin shine abin da mutane ke tunani game da lokacin da haƙƙin ɗan Adam ke damuwa da masu sauraro, jama'a gaba ɗaya, fahimtar haƙƙin ɗan'uwan duniya da kuma al'amarin al'adu.<ref>"Understanding what we do: emerging models for HRE by Felisa Tibbitts International Review of Education volume 48, numbers 3-4, pgs 159-171"</ref> Wata hanyar da za a bayyana shi ita ce a ce "wannan samfurin yana mai da hankali kan ilimin batutuwan kare hakkin dan adam da hadewa da dabi'un jama'a".<ref>{{Cite web |last=Dikovic |first=Marina |last2=Letina |first2=Alena |title=INTEGRATION OF VALUES AND AWARENESS MODEL OF HUMAN RIGHTS EDUCATION IN PRIMARY SCHOOL CURRICULA |url=https://www.researchgate.net/publication/329793057 |website=ResearchGate}}</ref>
2.Hakki Tsarin Hakki yana da alaƙa da tsarin shari'a da siyasa ga haƙƙin ɗan adam wanda masu koyo suka riga sun shiga ta hanyar matsayi na ƙwararru. An kafa samfurin ta hanyar horo da sadarwar, wanda ke rufe batutuwa kamar shari'o'in kotu, ka'idojin ɗabi'a, da kuma yadda za a magance kafofin watsa labarai.<ref>"Understanding what we do: emerging models for HRE by Felisa Tibbitts International Review of Education volume 48, numbers 3-4, pgs 159-171"</ref> Wannan samfurin "yana da alaƙa da mutum da aikinsa na sana'a" kuma, "yana da hankali ga shigar da HRE a cikin horar da ma'aikatan gwamnati don taimakawa tabbatar da cewa suna mutunta haƙƙin ɗan adam wajen aiwatar da ayyukansu. "<ref name="Revisiting ‘Emerging Models of Human Rights Education’b">{{Cite web |last=Tibbitts |first=Felisa |title=Revisiting 'Emerging Models of Human Rights Education' |url=https://repository.usfca.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1002&context=ijhre#:~:text=In%20the%20Accountability%20Model%2C%20the,their%20profes%2D%E2%80%90%20sional%20roles.}}</ref>
3.'''Canji''' Wannan tsarin ilimi yana mai da hankali kan bangarorin ilimin halayyar dan adam da zamantakewa na haƙƙin ɗan adam. Batutuwan da wannan samfurin yake da tasiri sune wadanda suka hada da mutanen da ke da rauni da mutanen da suka sami abubuwan da suka faru da batun ya haifar, kamar mata da 'yan tsiraru. Misali yana da niyyar karfafa mutum, kamar wadanda ke fama da cin zarafi da rauni. An tsara samfurin ne don fahimtar cin zarafin haƙƙin ɗan adam amma kuma an himmatu ga hana waɗannan cin zarafin.<ref>"Understanding what we do: emerging models for HRE by Felisa Tibbitts International Review of Education Volume 48, numbers 3-4, pgs 159-171"</ref> Tsarin canji, "ya nuna karfafawa ga kungiyoyin marasa galihu don shirya gaba ɗaya, ba kawai don aiwatar da gwagwarmayar kare hakkin dan adam ba amma don ci gaba da canjin zamantakewa gaba ɗaya. " Shi ne, "an bayyana shi daidai kamar inganta burin canjin zamantakewar al'umma, ya haɗa da "gwagwarmaya" gami da aikin hadin gwiwa da ci gaban al'umma da kuma aiwatar da ayyukan mutum don rage keta doka a rayuwar mutum da kuma yanayin nan gaba. "<ref name="Revisiting ‘Emerging Models of Human Rights Education">{{Cite web |last=Tibbitts |first=Felisa |title=Revisiting 'Emerging Models of Human Rights Education' |url=https://repository.usfca.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1002&context=ijhre#:~:text=In%20the%20Accountability%20Model%2C%20the,their%20profes%2D%E2%80%90%20sional%20roles.}}</ref>
4. '''Tsarin zamantakewa na Munir na ilimin haƙƙin ɗan adam''' Wannan samfurin shine tsarin haɗin kai na Munir Moosa Sadruddin game da amfani da HRE ga malamai, malamai da masu koyo. Ya shafi tsarin ilimi na al'ada, na al'adu da na al'umma a kasashe masu tasowa, masu tasowa da na duniya ta uku.
A ra'ayin Munir, ya kamata a rarraba ayyukan ilimin haƙƙin ɗan adam zuwa ilimi na al'ada, na al'adu, da kuma ba na al'umma ba. Ilimi na al'ada shine tushen koyon haƙƙin ɗan adam ga yara da mata waɗanda ke cikin al'ummomin da aka ware, waɗanda ba su da damar samun ilimi na al'adu ko wanda ba na al'umma ba, yayin da ilimi na al-ada da wanda ba na yau da kullun ba shine hanyar koyon haƙƙoƙin ɗan adam ga duk wanda ke da damar samun ilimin ilimi na al al'ada. HRE yana da mahimmanci ga dukansu. Sai dai idan muka karɓi HRE a cikin saitunan ilimi na al'ada, daidai da ilimi na al-ada da na al'adu, mai yiwuwa ne cewa waɗannan matasa za su karkata ga tashin hankali da tsattsauran ra'ayi.
HRE ya kamata ya ''fara'' ne ta hanyar kimanta yanayin zamantakewa da al'adu da kuma niyyar siyasa. Menene ayyukan akidar wata ƙasa? Shin akwai karɓar jama'a ga duk dabi'un HR? Waɗanne dabi'un HR ne masu mahimmanci don tattauna? Menene al'adun al'adu a kan dabi'un HR? Bugu da ƙari, ƙuntatawa na ilimi da masu tsatstsauran ra'ayi suka ɗora a sassa da yawa na duniya watakila sun hana masu tsara manufofi daga yada dabi'un HR. Bugu da kari, yawancin kasashe masu tasowa da na duniya ta uku masu karfi suna adawa da dokokin haƙƙin ɗan adam da dabi'u na yamma kuma suna la'akari da shi azaman makami na siyasa don cutar da tsarin darajar al'adu. Saboda haka ya dace a haskaka yanayin zamantakewa da al'adu, dabi'u masu karɓa, da dabi'un da ke rikici.
''mataki na gaba'' shine fahimtar da kimanta ƙarfin yanayin muhalli, watau, haɗuwa da bambancin haƙƙin ɗan adam. Yana kimanta haɗari da damar HRE a matakai da yawa, watau, lafiyar mutum, al'umma, da matakin yin manufofi.
''mataki na uku'' shine matakin ɗabi'a. Tunanin ɗabi'a da mallakar ɗabi'u suna cikin ikonsa.
''Mataki na huɗu'' shine kimanta ilimi da halin da ake ciki game da HR. A matsayin madadin, ethnography na iya aiki. Bayan wucewa matakan farko, ya kamata a yanke shawara game da abun ciki na HRE.
''abu mafi mahimmanci'' shine ƙara ilimin abun ciki na gida akan HRE da kuma tace ilimin HR na duniya wanda ya fi dacewa da yanayin zamantakewa da al'adu na wannan ƙasa. Daidaitawa na iya aiki amma duk albarkatun ya kamata su dace da zamantakewa da al'adu. Ya kamata ya ''fara'' da na gida kuma ya sauya zuwa duniya. ''Na gaba'', ƙwarewar ikon kai kamar tunani mai mahimmanci, yanke shawara mai ma'ana, nazarin halin da ake ciki, ƙwarewa ta zamantakewa da na son rai, ilimin dijital, gina zaman lafiya, tattaunawa, da dai sauransu. ''Na gaba'' akwai dabi'u, waɗanda ya kamata a tattauna su tare da yanayin al'adu. ''A ƙarshe'', koyar da HRE kadai ba ya tabbatar da cewa za a sami zaman lafiya da hadin kai a duniya. Ainihin gwajin litmus yana faruwa a cikin al'umma ta hanyar nuna halayen da ayyuka a hanyar da aka ɗore wanda sau da yawa ana watsi da shi.<ref>{{Cite web |title=Munir Moosa Sadruddin - My Global Models |url=https://sites.google.com/view/munir-moosa-sadruddin/my-global-models |access-date=2021-11-26 |website=sites.google.com |language=en-US |archive-date=2021-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211113090556/https://sites.google.com/view/munir-moosa-sadruddin/my-global-models |url-status=dead }}</ref>
== Majalisar Dinkin Duniya ==
Babban Kwamishinan Majalisar Dinkin Duniya na Ingantawa da Kare dukkan 'Yancin Dan Adam yana aiki a matsayin mai kula da shirye-shiryen Ilimi da Bayanan Jama'a na Majalisar Dinkinobho a fannin' yancin dan adam.<ref>{{Cite web |title=A/RES/48/141. High Commissioner for the promotion and protection of all human rights |url=http://www.un.org/documents/ga/res/48/a48r141.htm |access-date=2018-06-22 |website=www.un.org}}</ref>
Babban Taron [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ya ayyana shi a matsayin tsakiya ga cimma hakkokin da aka tsara a cikin Universal Declaration of Human Rights (UDHR): <ref>{{Cite web |date=10 December 1948 |title=Universal Declaration of Human Rights |url=https://www.un.org/Overview/rights.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208080853/http://www.un.org/Overview/rights.html |archive-date=8 December 2014 |publisher=United Nations General Assembly |quote=Following this historic act the Assembly called upon all Member countries to publicize the text of the Declaration and "to cause it to be disseminated, displayed, read and expounded principally in schools and other educational institutions, without distinction based on the political status of countries or territories.}}</ref>
{{Cquote|Education shall be directed to the full development of the human personality and to the strengthening of respect for human rights and fundamental freedoms. It shall promote understanding, tolerance and friendship among all nations, racial or religious groups, and shall further the activities of the United Nations for the maintenance of peace.|||Article 26.2 of the Universal Declaration of Human Rights}}
Mataki na 26.2 na UDHR ya bayyana rawar da malamai ke takawa wajen cimma tsarin zamantakewa da sanarwar ta kira:
{{Cquote|The World Conference on Human Rights reaffirms that States are duty-bound, as stipulated in the Universal Declaration of Human Rights and the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights and in other [[international human rights instruments]], to ensure that education is aimed at strengthening the respect of human rights and fundamental freedoms.|||Paragraph 33, section 1 of the Vienna Declaration and Programme of Action<ref>{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/law/pdf/vienna.pdf|title=Vienna Declaration and Programme of Action|publisher=United Nations|date=25 June 1993}}</ref>}}
Mataki na 29 na Yarjejeniyar kan 'Yancin Yara yana buƙatar jihohi su tabbatar da cewa yara suna da damar haɓaka girmamawa ga al'adunsu, yare da dabi'u da al'adu, harshe da dabi'un wasu.<ref>Murphy, Ruane (2003)</ref>
Majalisar Dinkin Duniya ta sake tabbatar da muhimmancin haƙƙin ɗan adam a cikin [[Sanarwar Vienna da Shirin Aiki]] na 1993:
{{Cquote|States should strive to eradicate [[illiteracy]] and should direct education toward the full development of the human personality and to the strengtheng of respect for human rights and fundamental freedoms. The World Conference on Human Rights calls on all States and institutions to include human rights, [[humanitarian law]], [[democracy]] and [[rule of law]] as subjects in curricula of all learning institutions in formal and non- formal settings. Human rights education should include peace, democracy, development and [[social justice]], as set forth in international and regional human rights instruments, in order to achieve common understanding and awareness with a view to strengthening universal commitment to human rights.|||Paragraph 79 and 80, section 2 of the Vienna Declaration and Programme of Action}}{{Cquote|Building on the achievements of the United Nations Decade for Human Rights Education (1995-2004), the World Programme seeks to promote a common understanding of the basic principles and methodologies of human rights education, to provide a concrete framework for action and to strengthen partnerships and cooperation from the international level down to the grass roots.|||United Nations High Commissioner for Human Rights website<ref>{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/issues/education/training/programme.htm|title=World Programme for Human Rights Education|publisher=Office of the UN High Commissioner for Human Rights|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071013044250/http://ohchr.org/english/issues/education/training/programme.htm|archivedate=13 October 2007}}</ref>}}
A sakamakon sanarwar Vienna an ayyana shekaru goma daga shekarar 1995, zuwa shekarar 2004, a matsayin ''Shekaru goma na Ilimi na 'Yancin Dan Adam na Majalisar Dinkin Duniya''.<ref>General Assembly resolution 49/184 of 23 December 1994</ref><ref>{{Cite web |title=UN Decade of Human Rights Education |url=http://www2.ohchr.org/english/issues/education/training/decade.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071216055141/http://www2.ohchr.org/english/issues/education/training/decade.htm |archive-date=16 December 2007 |publisher=United Nations High Commissioner for Human Rights}}</ref>
[[UNESCO]] tana da alhakin inganta ilimin haƙƙin ɗan adam, kuma ta kasance babban mai shirya Shekaru goma na Majalisar Dinkin Duniya don Ilimin haƙƙin ɗanɗano.<ref>{{Cite web |title=UN Decade for Human Rights Education |url=http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=2754&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |url-status=dead |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20050928170741/http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=2754&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |archive-date=28 September 2005 |publisher=UNESCO |quote=UNESCO is called upon “…to play a central role in the design, implementation and evaluation of projects under the Plan of Action of the UN Decade for Human Rights Education", considering the Organization’s “…long experience in education, educational methodology and human rights and through its network of UNESCO schools, clubs, human rights Chairs and National Commissions".}}</ref> UNESCO na ƙoƙarin inganta ilimin haƙƙin ɗan adam ta hanyar: <ref>{{Cite web |title=UNESCO's Strategy and Action |url=http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=1923&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |url-status=dead |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20050928170618/http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=1923&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |archive-date=28 September 2005}}</ref>
* Ci gaban ƙwarewar ƙasa da na gida don ilimin haƙƙin ɗan adam, ta hanyar hadin gwiwa a cikin ayyukan ci gaba da shirye-shirye a matakin ƙasa da na yanki.
* Shirya kayan ilmantarwa da wallafe-wallafen da fassarar su da daidaitawa a cikin harsuna na ƙasa da na gida.
* Advocacy da Ayyukan Cibiyar sadarwa.
Bayan Shekaru goma na Ilimi na 'Yancin Dan Adam, a ranar 10, ga watan Disamba shekarar 2004, Babban Taron ya ayyana Shirin Duniya na Ilimi da' Yancin Dan Adam.
== Ƙungiyoyi ==
Kungiyar Larabawa don 'Yancin Dan Adam kungiya ce mai zaman kanta mai zaman kanta da ke zaune a Tunisia. An kafa shi a cikin 1989, a kan shirin Ƙungiyar Larabawa don 'Yancin Dan Adam, Ƙungiyar Lauyoyi ta Larabawa, da Ƙungiyar Tunisiya don' Yancin Dan Adam kuma tare da goyon bayan Cibiyar Majalisar Dinkin Duniya don' Yanayin Dan Adam. Cibiyar ta sami lambar yabo ta UNESCO ta Duniya don Ilimi na 'Yancin Dan Adam na shekara ta 1992.Manufofin: Cibiyar Larabawa ta 'Yancin Dan Adam tana da niyyar inganta al'adun' yancin ɗan adam, siyasa, tattalin arziki, zamantakewa da al'adu, kamar yadda aka tsara a cikin Universal Declaration of Human Rights da tarurruka na duniya, da kuma karfafa dabi'un dimokuradiyya da zama ɗan ƙasa.
Kungiyoyi irin su Cibiyar Kare Hakkin Dan Adam ta Indiya, <ref>{{Cite web |title=INDIAN INSTITUTE OF HUMAN RIGHTS, NEW DELHI |url=http://www.rightsedu.net |access-date=7 October 2018 |website=www.rightsedu.net}}</ref> [[Amnesty International]] da Human Rights Education Associates (HREA) <ref>{{Cite web |title=HREA - The global human rights education and training centre |url=http://www.hrea.org |access-date=7 October 2018 |website=www.hrea.org}}</ref> suna inganta ilimin haƙƙin ɗan adam tare da shirye-shiryen su, <ref>{{Cite web |title=HREA Programmes |url=http://www.hrea.org/index.php?base_id=296 |publisher=Human Rights Education Associates (HREA)}}</ref> suna gaskata "cewa ilmantarwa game da haƙƙin ɗan Adam shine mataki na farko don girmamawa, ingantawa da kare waɗannan haƙƙin".<ref>Murphy, Ruane (2003) "Human Rights Education is becoming an essential ingredient to all societies in the world in order to encourage respect and tolerance to those around us and build good citizens for the future."</ref>
Kungiyoyin kare hakkin dan adam suna da niyyar kare hakkin dan Adam a matakai daban-daban wasu sun fi takamaiman yankuna, wasu sun dogara ne akan tasirin gwamnati, wasu ba riba ba ne kuma ilimi ne, yayin da wasu musamman suna da niyya don kare wani rukuni na mutane. Wadannan sune kungiyoyi tare da taƙaitaccen bayanin manufofinsu, masu sauraro da aka yi niyya, da kuma alaƙa.
A cewar Ofishin Babban Kwamishinan 'Yancin Dan Adam (OHCHR), ana kimanta kowane gabatarwar ko mai zaman kansa ko na jama'a, gwamnati ko NGO dangane da mahallin da ke biyowa: dacewa, tasiri, asali, sauƙin amfani, daidaitawa, dorewa, kusanci, da haɗin kai. Kowane fasalin da aka yi bayani dalla-dalla a cikin labarin Ilimi na 'Yancin Dan Adam a cikin Tsarin Makaranta na Turai, Asiya ta Tsakiya, da Arewacin Amurka: A Compendium of Good Practice . <ref>"Human Rights Education in the School Systems of Europe, Central Asia, and North America: a Compendium of Good Practice. Warsaw, Poland: OSCE [[Office for Democratic Institutions and Human Rights]] (ODIHR), 2009. PDF."</ref>
'''[[Hukumar Kare Haƙƙin Ɗan Adam da Jama'a ta Afirka|Hukumar Afirka kan 'Yancin Dan Adam da Jama'a]]''' <ref>{{Cite web |title=African Commission on Human and Peoples' Rights |url=http://www.achpr.org |access-date=7 October 2018 |website=www.achpr.org}}</ref> Wannan hukumar tana da alhakin saka idanu kan kare' yancin dan adam da kuma tabbatar da kariya da inganta wadannan hakkoki. Har ila yau, an ɗora masa alhakin fassara [[Yarjejeniya Ta Afirka Kan Hakkokin Ɗan Adam da Jama'a|Yarjejeniyar Afirka kan 'Yancin Dan Adam da Jama'a]]. Wannan kwamiti yana iyakance ga nahiyar Afirka da ƙasashen da ke ciki.
'''[[Amnesty International]]'''<ref>{{Cite web |title=Amnesty International Home |url=https://www.amnesty.org |access-date=7 October 2018 |website=www.amnesty.org}}</ref>
Daya daga cikin manyan kungiyoyin kare hakkin dan Adam, Amnesty International ta hada da mutane miliyan 2.2, daga kasashe sama da 150. Kungiyar ta shafi bincike da kuma daukar matakai don hanawa da kawo karshen take hakkin dan Adam. Sun kuma mayar da hankali wajen neman adalci kan laifukan da aka riga aka aikata .
'''Hukumar Kare Hakkin Dan Adam ta Asiya''' <ref>{{Cite web |title=Asian Human Rights Commission |url=http://www.ahrchk.net/ |access-date=7 October 2018 |website=www.ahrchk.net |archive-date=5 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105193705/http://ahrchk.net/ |url-status=dead }}</ref> Manufofin AHRC sune "kariya da inganta haƙƙin ɗan adam ta hanyar saka idanu, bincike, da kuma ba da shawara da ɗaukar matakan hadin kai". Wannan kwamiti yana iyakance ga nahiyar Asiya da ƙasashen da ke ciki.
'''Asusun Tsaro na Yara''' yana ƙoƙari ya kirkiro manufofi da shirye-shirye don tabbatar da daidaito ga dukan yara. Suna aiki don rage yawan talauci na yara da kuma kare yara daga cin zarafi da sakaci. Mambobin CDF suna aiki a matsayin masu ba da shawara ga yara don taimakawa tabbatar da cewa ana bi da su daidai kuma suna da 'yancin kulawa da ilimi a nan gaba.
'''Kwamishinan 'Yancin Dan Adam, Majalisar Turai''' <ref>{{Cite web |title=Council of Europe |url=http://www.coe.int |access-date=7 October 2018 |website=www.coe.int}}</ref> Hukumar wata hukuma ce mai zaman kanta wacce ke inganta wayar da kan jama'a game da' yancin dan adam a cikin kasashe arba'in da bakwai na Majalisar Turai. Tun da yake yana da irin wannan yanki mai zurfi na damuwa manufarsa ita ce ta fi karfafa gyare-gyare kuma yana ɗaukar "ƙarin farawa bisa tushen amintaccen bayani game da take hakkin dan adam" maimakon yin aiki akan korafe-korafe na mutum.
'''Mai ba da shawara ga Tarayyar Turai''' <ref>{{Cite web |title=European Ombudsman |url=http://www.ombudsman.europa.eu |access-date=7 October 2018 |website=www.ombudsman.europa.eu}}</ref> Wannan kungiya ta wanzu don bincika korafe-korafe game da rashin kulawa da ke faruwa a cikin cibiyoyi da hukumomin Tarayyar Tarayyar Yuropa.
Facing History and Ourselves <ref>{{Cite web |title=Facing History and Ourselves |url=http://www.facinghistory.org |access-date=7 October 2018 |website=Facing History and Ourselves}}</ref> Wannan kungiyar Amurka da ta haɓaka kan layi tana da niyyar samar da bayanai don bincika "yadda al'ummomi ke ƙoƙarin sake ginawa, gyarawa, da kawo ma'anar adalci da tsaro ga 'yan ƙasa bayan rikici da kisan kare dangi". Kamar yadda batutuwan da wannan kungiya ke damuwa da su sun fi girma da hankali fiye da wasu, an tsara wannan shirin ne don dalibai a tsakiya, makarantar sakandare, da kuma matakin jami'a. Tsarin ya tsara shirinsa musamman bisa ga nazarin shari'o'i huɗu: Jamus, Rwanda, Arewacin Ireland, da Afirka ta Kudu. Wannan hanya ta tabbatar da taimako don nazarin yadda mutane, kungiyoyi, da gwamnatoci suka inganta "tsayawa, tsaro, sulhu, zama tare da / ko adalci", dukansu an bayyana su dalla-dalla a shafin yanar gizon kungiyar, www.facinghistory.org.
Human Rights Watch <ref>{{Cite web |title=Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org |access-date=7 October 2018 |website=Human Rights Watch}}</ref> Yana aiki a matsayin wata kungiya ta duniya, [[Sa-ido akan Haƙƙin Ɗan Adam|Human Rights Watch]] tana kare haƙƙin ɗan adam ta hanyar bincike, riƙe masu cin zarafin alhakin ayyukansu, da saka idanu da ƙalubalantar gwamnatoci don tabbatar da cewa suna amfani da ikonsu don kawo ƙarshen ayyukan cin zarafi yadda ya kamata kuma cikakke.
'''Cibiyar John Humphrey ta Zaman Lafiya da 'Yancin Dan Adam''' Cibiyar John humphrey ta wanzu don inganta ka'idodin Universal Declaration of Peace and Human Rights ta hanyar ilimin' yancin dan adam da ilmantarwa. Kungiyar tana haɓaka tsarin karatu, tana gudanar da horo, tana aiki tare da yara da matasa, kuma tana inganta jawabin jama'a kan batutuwan haƙƙin ɗan adam.
National Association for the Advancement of Color People (NAACP) <ref>{{Cite web |title=NAACP - Home |url=http://www.naacp.org |access-date=7 October 2018 |website=NAACP}}</ref> "Aikin NAACP shine tabbatar da ingancin siyasa, ilimi, zamantakewa, da tattalin arziki na haƙƙin dukkan mutane da kuma kawar da Ƙiyayya ta launin fata da nuna bambancin launin fata".
'''Kwamitin Afirka kan Ayyukan Al'ada da ke Shafar Lafiyar Mata da Yara'''<ref name="auto1">"Welch, Claude E. Protecting Human Rights in Africa: Roles and Strategies of Non-governmental Organizations. Philadelphia: University of Pennsylvania, 1995. PDF."</ref>
'''Cibiyar Taimako ta Shari'a ta Namibiya'''<ref name="auto1">"Welch, Claude E. Protecting Human Rights in Africa: Roles and Strategies of Non-governmental Organizations. Philadelphia: University of Pennsylvania, 1995. PDF."</ref>
'''Mutanen da ke Bukata" Mutanen da suke Bukata sun haɓaka wani aikin da ake kira One World in Schools: Human Rights Documentary Films inda suke ba malamai fina-finai, sama da 260, daga cikinsu suna samuwa, da sauran kayan aikin multimedia don taimakawa wajen iliminsu na haƙƙin ɗan adam a duniya. '''Manufar bidiyon ita ce ta koya wa ɗalibai, musamman ɗaliban firamare da sakandare a Jamhuriyar Czech, dabi'un haƙuri da girmamawa ta hanyar motsawar sauti da gani.
Ofishin Cibiyoyin Demokradiyya da 'Yancin Dan Adam na Kungiyar Tsaro da Ayyuka a Turai (OSCE) <ref>{{Cite web |title=OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights - OSCE |url=http://www.osce.org/odihr |access-date=7 October 2018 |website=[[osce.org]]}}</ref> OSCE ta ƙunshi jihohi 56, daga kasashe masu halarta a Turai, Asiya ta Tsakiya, da Arewacin Amurka. Babban abubuwan da OSCE ke mayar da hankali sun hada da 'yancin motsi da addini. Suna sa ido kan rigakafin azabtarwa da fataucin mutane.
'''Ofishin Babban Kwamishinan Majalisar Dinkin Duniya na 'Yan Gudun Hijira''' <ref>{{Cite web |last=Refugees |first=United Nations High Commissioner for |title=UNHCR - The UN Refugee Agency |url=http://www.unhcr.org |access-date=7 October 2018 |website=www.unhcr.org}}</ref> Wannan kungiyar tana da takamaiman masu sauraro na' yan gudun hijira waɗanda take fatan karewa daga keta hakkinsu. Suna da niyyar tabbatar da cewa kowane mutum na iya neman mafaka mai aminci a wani wuri yayin da ya rage don samun zaɓi don komawa gida, haɗuwa a sabon wuri ko sake zama a wuri na uku.
'''[[Kungiyar Tostan|Tostan]]''' Tostan kungiya ce mai zaman kanta ta kasa da kasa da ke da hedikwata a Dakar, Senegal, tana aiki a kasashe shida a fadin Afirka ta Yamma. Manufar Tostan ita ce ta karfafa al'ummomin Afirka don kawo ci gaba mai ɗorewa da canjin zamantakewa mai kyau bisa ga girmama haƙƙin ɗan adam. A cikin aikin Tostan shine Shirin Karfafa Al'umma na watanni 30, (CEP), wanda ke ba da ilimin haƙƙin ɗan adam a cikin harsuna na gida ga manya da matasa waɗanda ba su halarci makarantu na yau da kullun ba, da farko a yankuna masu nisa.
'''[[UNESCO|Ƙungiyar Ilimi, Kimiyya da Al'adu ta Majalisar Dinkin Duniya]] (UNESCO) ''' "Manufar UNESCO ita ce gina zaman lafiya a cikin zukatan mutane". Kungiyar na fatan yin aiki a matsayin mai haɓaka don "aiki na yanki, na ƙasa, da na duniya a cikin haƙƙin ɗan adam".
'''Ofishin Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka na Dimokuradiyya, 'Yancin Dan Adam da Aiki''' An ƙuntata shi ga Amurka, Ma'auratan suna ƙoƙari su dauki mataki game da cin zarafin' yancin ɗan adam. Kodayake ba su da hannu sosai a cikin binciken, su ne masu aiwatar da doka kuma sun haɗa kai da wasu kungiyoyi da yawa da suka himmatu ga kare haƙƙin ɗan adam.
== Amfani a cikin karni na 21 ==
* A matsayin dabarun ci gaba (Clarence Dias)
* A matsayin karfafawa (Garth Meintjes)
* A matsayin hanyar canji ga [[Haƙƙoƙin Mata|'Yancin mata]] (Dorota Gierycz)
* A matsayin mai yiwuwa na shari'a da kuma tilasta bin doka (Edy Kaufman) <ref>"Andreopoulos, George J., and Richard Pierre Claude. Human Rights Education for the Twenty-first Century. Philadelphia, PA: University of Pennsylvania, 1997. PDF."</ref>
== Duba kuma ==
* Ilimi na haƙƙin yara
* Ilimi na dimokuradiyya
* [[Ilimi na jin kai]]
* Ilimi na zaman lafiya
* Fasahar ilimi
* Ilimi don adalci
* Ilimi don ci gaba mai ɗorewa
* Ilimi mai ci gaba
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
== Tushe ==
* [Hotuna a shafi na 9] [http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1357527032000169054 "Amnesty International da ilimin haƙƙin ɗan adam"].
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20080121001519/http://www.education.leeds.ac.uk/research/cchre/ Cibiyar Nazarin 'Yan ƙasa da Ilimi na' Yancin Dan Adam ta Jami'ar Leeds]
* [https://www.usfca.edu/education/programs/masters-credential-programs/human-rights-education Shirin Ilimi na 'Yancin Dan Adam na Jami'ar San Francisco]
* [https://www.humanrightscareers.com/courses/ Darussan 'Yancin Dan Adam]
* [https://dare-network.eu DARE Network Dimokuradiyya da Ilimi na 'Yancin Dan Adam a Turai]
[[Rukuni:Ƴancin Ɗan Adam]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
p6oqylix0d7sh9zkam2kc2p2e1cm4r9
Ma'aunin gurɓataccen iska
0
81173
877649
828296
2026-07-06T10:20:50Z
Nura Bello
24854
877649
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Air_Quality_Monitoring_Station.jpg|thumb|Na'urori masu sa ido akan ingancin iska a Port Pirie, Kudancin Australia]]
'''Ma'aunin gurɓataccen iska''' shine tsari na tattarawa da auna abubuwan da ke cikin gurɓatawar iska, musamman iskar gas da ƙwayoyin cuta. Na'urorin farko da akayi amfani dasu don auna gurɓata sun haɗa da ma'aunin ruwan sama (a cikin nazarin ruwan sama na acid), sigogi na Ringelmann don auna [[Hayaƙi|hayaki]], da masu tara tururi da ƙura masu sauƙi da aka sani da ma'anonin ajiya. Auna gurɓataccen iska na zamani yana da sarrafa kansa kuma ana aiwatar dashi ta amfani da na'urori da dabarun daban-daban<ref>https://www.sbmchina.com/ha/media/articals/122.html</ref>. Wadannan sun fito ne daga bututun gwajin da aka sani da bututun watsawa har zuwa na'urori masu mahimmanci na [[Kimiyya|sinadarai]] da na jiki waɗanda ke bada kusan ma'aunin gurɓataccen lokaci, waɗanda ake amfani da su don samar da alamun ingancin iska.
== Muhimmancin auna ==
[[Fayil:Adam_Laskowitz_demonstrates_smartphone_air_quality_app.jpg|thumb|Ana iya amfani da aikace-aikacen wayar salula, bisa ga ma'aunin gurɓataccen iska na ainihi, don neman hanyoyin da basu da gurɓata ta hanyar birni.]]
Abubuwa da yawa ne ke haifar da gurɓata iska. A cikin birane, yana iya ƙunsar abubuwa dayawa, musamman abubuwa masu ƙarfi da ruwa (kamar su soot daga injuna da toka mai tashi dake tserewa daga incinerators), da iskar gas daban-daban (yawanci sulfur dioxide, nitrogen oxides, da carbon monoxide, duk suna da alaƙa da konewa man fetur). Wadannan nau'o'in gurɓataccen yanayi suna da tasiri daban-daban a kan lafiyar mutane, a kan duniyar halitta (ruwa, ƙasa, amfanin gona, bishiyoyi, da sauran ciyayi), da kuma a kan yanayin da aka gina. Auna gurɓataccen iska shine mataki na farko na gano abubuwan dake haifar dashi sannan ragewa ko daidaita su don kiyaye ingancin iska a cikin iyakokin doka (wanda masu tsarawa kamar Hukumar Kare Muhalli a Amurka suka ba da umarni) ko jagororin ba da shawara da hukumomi kamar [[Hukumar Lafiya ta Duniya]] (WHO) suka ba da shawarar. A cewar WHO, birane sama da 6000 a cikin ƙasashe 117 yanzu suna sa ido kan ingancin iska.
== Nau'o'in aunawa ==
Ana auna gurɓataccen iska (a gaba ɗaya) ta hanyoyi biyu daban-daban, batare da la'akari ba ko kuma a hankali.<ref name="aqwales">{{Cite web |title=Monitoring Methodologies |url=https://airquality.gov.wales/about-air-quality/monitoring/monitoring-methodologies |access-date=29 March 2022 |website=Air Quality Wales |publisher=Welsh Government}}</ref>
=== Ma'auni mai ma'ana ===
[[Fayil:AirQualityLondon1.jpg|thumb|Wani bututun watsawa misali ne na mai sa ido kan gurɓataccen iska.]]
Na'urorin da ba'a amfani dasu ba suna da sauƙi kuma suna da tsada.<ref name="fan">{{Cite journal |last=Fan |first=Zih-Hua Tina |date=January 2011 |title=Passive Air Sampling: Advantages, Limitations, and Challenges |url=https://journals.lww.com/epidem/Fulltext/2011/01001/Passive_Air_Sampling__Advantages,_Limitations,_and.383.aspx |journal=Epidemiology |volume=22 |issue=1 |page=S132 |doi=10.1097/01.ede.0000392075.06031.d9 |s2cid=75942106 |access-date=27 March 2022 |doi-access=free}}</ref> Suna aiki ta hanyar tsomawa ko kuma a wasu lokuta tattara samfurin iska, wanda dole ne a bincika shi a cikin dakin gwaje-gwaje. Ɗaya daga cikin siffofin da akafi sani da ma'auni mai wucewa shine bututun watsawa, wanda yayi kama da bututun gwajin dakin gwaje-gwaje kuma an ɗaure shi da wani abu kamar fitilar fitila don shawo kan wani ko fiye da takamaiman iskar gurbataccen mai ban sha'awa. Bayan wani lokaci, ana cire bututun kuma a aika shi zuwa dakin gwaje-gwaje don bincike. Ma'aunin ajiya, ɗaya daga cikin tsofaffin nau'ikan ma'aunin gurɓataccen yanayi, wani nau'in na'urar da bata da amfani. Sune manyan bututu waɗanda ke tattara soot ko wasu ƙwayoyin kuma suna fitar dasu cikin kwalabe na samfurori, wanda, sake dole ne a bincika su a cikin dakin gwaje-gwaje.<ref name="brim" />
=== Ma'auni mai aiki ===
Na'urorin auna masu aiki suna sarrafa kansu ko rabin-automated kuma suna da rikitarwa da ƙwarewa fiye da na'urorin da ba su da amfani, kodayake ba koyaushe suke da hankali ko abin dogaro ba.<ref name="fan"/> Suna amfani da magoya baya don tsotsewa cikin iska, tace shi, kuma ko dai bincika shi ta atomatik a can sannan kuma ko tattara da adana shi don bincike daga baya a cikin dakin gwaje-gwaje. Sensors masu aiki suna amfani da kodai hanyoyin jiki ko na sunadarai. Hanyoyin jiki suna auna samfurin iska batare da canza shi ba, alal misali, ta hanyar ganin yawan wani nau'in haske da yake sha. Hanyoyin sunadarai suna canza samfurin ta wata hanya, ta hanyar halayen sunadarai, kuma suna auna hakan. Yawancin na'urori masu auna sigina masu sarrafa kansu misalai ne na ma'auni mai aiki.<ref name="aqwales"/>
== Sensors na ingancin iska ==
Sensors na ingancin iska sun fito ne daga ƙananan na'urorin hannu zuwa manyan tashoshin sa ido a cikin birane, da na'urori masu sa ido na nesa da akayi amfani dasu a kan jiragen sama da tauraron dan adam na sararin samaniya.
=== Sensors na ingancin iska na mutum ===
[[Fayil:Air_Quality_Egg.png|alt=Air Quality Egg air pollution monitor showing the sensor and circuit board|thumb|Kwayar Ingancin Air misali ne na firikwensin gurɓata iska mai tsada.]]
A wani ƙarshen sikelin, akwai ƙananan, masu arha (kuma wani lokacin ana iya sawa), na'urori masu auna gurɓata iska da ke da alaƙa da Intanet, kamar Air Quality Egg da PurpleAir . <ref name="lewis1">{{Cite journal |last=Lewis |first=A |last2=Lee |first2=James |last3=Edwards |first3=Peter |last4=Shaw |first4=Marvin |last5=Evans |first5=Mat |last6=Moller |first6=Sarah |last7=Smith |first7=Katie |last8=Buckley |first8=Jack |last9=Ellis |first9=Matthew |last10=Gilot |first10=Stefan |last11=White |first11=Andrew |display-authors=5 |date=2016 |title=Evaluating the performance of low cost chemical sensors for air pollution research |url=https://pubs.rsc.org/is/content/articlelanding/2015/fd/c5fd00201j |journal=Faraday Discussions |volume=189 |pages=85–103 |bibcode=2016FaDi..189...85L |doi=10.1039/C5FD00201J |pmid=27104223 |access-date=28 March 2022}}</ref> Wadannan samfurori da iskar gas koyaushe kuma suna samar da daidaitattun daidaito, kusan ainihin lokacin da za a iya nazarin su ta hanyar aikace-aikacen wayar salula.<ref name="NYT1">{{Cite web |last= |date=April 15, 2015 |title=Experimenting at Home With Air Quality Monitors |url=https://www.nytimes.com/2015/04/16/business/experimenting-at-home-with-air-quality-monitors.html |access-date=May 29, 2015}}</ref> Hakanan ana iya amfani da bayanan su ta hanyar Jama'a, ko dai shi kaɗai ko tare da wasu bayanan gurɓataccen yanayi, don gina taswirar gurɓatawar wurare masu yawa.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Technical Approaches for the Sensor Data on the AirNow Fire and Smoke Map |url=https://www.epa.gov/air-sensor-toolbox/technical-approaches-sensor-data-airnow-fire-and-smoke-map |access-date=15 July 2023 |website=US Environmental Protection Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=Welcome to the future—Models, maps, and Flow. |url=https://blog.plumelabs.com/2019/06/27/welcome-to-the-future-models-maps-and-flow/ |access-date=15 July 2023 |website=Plume Labs |archive-date=15 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715110800/https://blog.plumelabs.com/2019/06/27/welcome-to-the-future-models-maps-and-flow/ |url-status=dead }}</ref> Ana iya amfani da su don yanayin cikin gida da na waje kuma yawancin suna mai da hankali kan auna nau'ikan gurɓataccen iska guda biyar: ozone, kwayoyin halitta, carbon monoxide, sulfur dioxide, da nitrogen dioxide.<ref>{{Cite journal |last=Jiao |first=Wan |last2=Hagler |first2=Gayle |last3=Williams |first3=Ronald |display-authors=2 |date=2016 |title=Community Air Sensor Network (CAIRSENSE) project: evaluation of low-cost sensor performance in a suburban environment in the southeastern United States |journal=Atmos Meas Tech |volume=9 |issue=11 |pages=5281–5292 |doi=10.5194/amt-9-5281-2016 |pmc=7425750 |pmid=32802212 |doi-access=free}}</ref> Wasu suna auna abubuwan da ba'a saba amfani dasu ba kamar su radon gas da formaldehyde.<ref>{{Cite web |date=2 May 2023 |title=Low–Cost Air Pollution Monitors and Indoor Air Quality |url=https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/low-cost-air-pollution-monitors-and-indoor-air-quality |access-date=30 June 2023 |website=US Environmental Protection Agency}}</ref>
Sensors like this were once expensive, but the 2010s saw a trend towards cheaper portable devices that can be worn by individuals to monitor their local air quality levels, which are now sometimes informally referred to as low-cost sensors (LCS).<ref name="lewis12">{{cite journal |last1=Lewis |first1=A |last2=Lee |first2=James |last3=Edwards |first3=Peter |last4=Shaw |first4=Marvin |last5=Evans |first5=Mat |last6=Moller |first6=Sarah |last7=Smith |first7=Katie |last8=Buckley |first8=Jack |last9=Ellis |first9=Matthew |last10=Gilot |first10=Stefan |last11=White |first11=Andrew |display-authors=5 |date=2016 |title=Evaluating the performance of low cost chemical sensors for air pollution research |url=https://pubs.rsc.org/is/content/articlelanding/2015/fd/c5fd00201j |journal=Faraday Discussions |volume=189 |pages=85–103 |bibcode=2016FaDi..189...85L |doi=10.1039/C5FD00201J |pmid=27104223 |access-date=28 March 2022}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Austen |first1=Kat |date=7 January 2015 |title=Environmental science: Pollution patrol |journal=Nature |volume=517 |issue=7533 |pages=136–138 |bibcode=2015Natur.517..136A |doi=10.1038/517136a |pmid=25567265 |s2cid=4446361 |doi-access=free}}</ref> A recent review by the European Commission's Joint Research Center identified 112 examples, made by 77 different manufacturers
Sensors na mutum na iya bada ƙarfi ga mutane da al'ummomi don fahimtar yanayin bayyanar su da haɗari daga gurɓataccen iska.<ref name="MyUser_Epa.gov_May_29_2015c">{{Cite web |last= |date=26 March 2015 |title=Air Pollution Monitoring for Communities |url=http://www.epa.gov/ncer/rfa/2014/2014-star-air-pollution-monitoring.html |access-date=May 29, 2015}}</ref> Misali, ƙungiyar bincike da William Griswold ya jagoranta a UCSD ta bada na'urori masu auna sigina na gurɓata iska ga masu tafiya 16, kuma sun sami "kwari na birane" inda gine-gine suka kama gurɓata. Kungiyar ta kuma gano cewa fasinjoji a cikin bas suna da bayyanar da tafi na motoci.<ref name="NYT2">{{Cite web |last= |date=June 3, 2013 |title=Microsampling Air Pollution |url=http://well.blogs.nytimes.com/2013/06/03/microsampling-air-pollution/?_r=0 |access-date=May 29, 2015}}</ref>
=== Kula da gurɓataccen gurɓatawar ƙasa ===
[[Fayil:EkoSłupek_air_pollution_sensor_in_Bytom-Miechowice,_Silesian_Voivodeship,_Poland,_February_2022.jpg|alt=EkoSłupek air pollution sensor in Poland.|right|thumb|Wani firikwensin gurɓata iska na EkoSłupek a Poland. Hasken kore yana nuna ingancin iska mai kyau a kusa.]]
Ba kamar masu sa ido masu tsada ba, waɗanda ake ɗauka daga wuri zuwa wuri, masu sa ido na tsaye suna cigaba da gwadawa da auna ingancin iska a wani wuri, birni. Wuraren jama'a kamar tashoshin jirgin kasa masu aiki a wasu lokuta suna da masu sa ido kan ingancin iska da aka gyara har abada tare da dandamali don auna matakan nitrogen dioxide da sauran gurbatawa.<ref>{{Cite journal |last=Hickman |first=A |last2=Baker |first2=C |last3=Cai |first3=X |last4=Delgado-Saborit |first4=J |last5=Thornes |first5=J |date=16 January 2018 |title=Evaluation of air quality at the Birmingham New Street Railway Station |journal=Proc Inst Mech Eng F |volume=232 |issue=6 |pages=1864–1878 |doi=10.1177/0954409717752180 |pmc=6319510 |pmid=30662169}}</ref> An tsara wasu masu sa ido don bada ra'ayi nan da nan game da ingancin iska na gida. A Poland, masu sa ido kan iska na EkoSłupek suna auna kewayon iskar gas da ƙwayoyin cuta kuma suna da ƙananan fitilu a saman waɗanda ke canza launi daga ja zuwa kore don nuna yadda iska ke da lafiya a kusa.<ref>{{Cite web |title=EcoClou AirSensor |url=https://ecoclou.eu/ |access-date=28 March 2022}}</ref>
=== Kula da gurɓataccen yanayi ===
[[Fayil:Air_Pollution_Monitoring_Station,_Shaftesbury_Avenue_-_panoramio.jpg|left|thumb|Tashar sa ido kan gurɓataccen iska a Shaftesbury Avenue, London]]
A gefen ƙarshen bakan daga na'urori masu auna sigina masu tsada sune manyan, masu tsada sosai, tashoshin sa ido na kan titi waɗanda ke cigaba da gwada gurbataccen abubuwa daban-daban da ake samu a cikin iska na birane don hukumomin gida kuma waɗanda suka zama tsarin sa ido na birni kamar London Air Quality Network <ref>{{Cite web |title=How is pollution measured? |url=https://londonair.org.uk/LondonAir/Guide/Monitoring.aspx |access-date=27 November 2021 |website=London Air |publisher=Imperial College, London}}</ref> da kuma cibiyar sadarwa ta Burtaniya da ake kira Automatic Urban and Rural Network (AURN <ref>{{Cite web |title=Automatic Urban and Rural Network (AURN) |url=https://uk-air.defra.gov.uk/networks/network-info?view=aurn |access-date=29 March 2022 |website=UK Air |publisher=Defra}}</ref>). A Amurka, EPA tana kula da ajiyar bayanan ingancin iska ta hanyar Air Quality System (AQS), inda take adana bayanai daga masu saka idanu sama da 10,000.<ref name="EPA1">{{Cite web |last= |date= |title=TTN AIRS AQS |url=http://www.epa.gov/ttn/airs/airsaqs/ |access-date=May 29, 2015}}</ref> Hukumar Kula da Muhalli ta Turai tana tattara bayanan ingancin iska daga tashoshin sa ido 3,500 a fadin nahiyar.<ref>{{Cite web |title=The European Air Quality Index |url=https://airindex.eea.europa.eu/Map/AQI/Viewer/ |access-date=29 March 2022 |website=European Environment Agency |publisher=European Union |archive-date=29 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329120637/https://airindex.eea.europa.eu/Map/AQI/Viewer/ |url-status=dead }}</ref>
Ma'aunin da na'urori masu auna sigina suka yi kamar waɗannan, waɗanda suka fi dacewa, suma suna kusa da ainihin lokacin kuma ana amfani da su don samar da ƙididdigar ingancin iska (AQIs). Tsakanin matsanancin nau'o'i biyu na manyan na'urori masu auna sigina da ƙananan na'urorin auna amfani da su sune matsakaici, masu saka idanu masu ɗaukar hoto (wani lokacin ana ɗora su a cikin manyan lokuta masu juyawa) har ma da gina su cikin motocin samfurori na "smog-mobile".
Kwanan nan, tsarin sa ido kan gurɓataccen iska ya fito ne a matsayin hanyar da ta dace don saka idanu kan ingancin iska, ta amfani da na'urori masu auna sigina da aka ɗora a kan taksi, bas, trams, da sauran motoci.<ref>{{Cite journal |last=Zarrar |first=Hassan |last2=Dyo |first2=Vladimir |date=August 2023 |title=Drive-by Air Pollution Sensing Systems: Challenges and Future Directions |journal=IEEE Sensors Journal |language=en |doi=10.1109/JSEN.2023.3305779 |issn=1530-437X |hdl-access=free}}</ref> Musamman, bas din sun sami kulawa mai yawa a matsayin dandalin wayar hannu saboda wadatarsu dayawa da kuma faɗakarwa da ke tattare da ƙasa.<ref>{{Cite journal |last=Caminha |first=Cruz |last2=Couto |first2=Souza |last3=Kosmalski |first3=Maciel |last4=Fladenmuller |first4=Anna |last5=Amorim |first5=Dias |date=20 June 2018 |title=On the coverage of bus-based mobile sensing |journal=Sensors |language=en |volume=18 |issue=6 |doi=10.3390/s18061976 |issn=1424-8220 |pmc=6022044 |doi-access=free}}</ref>
=== Kulawa daga nesa ===
Hakanan ana iya auna ingancin iska daga nesa, daga iska, ta hanyar Lidar, <ref>{{Cite journal |last=Richter |first=P |date=August 1994 |title=Air pollution monitoring with LIDAR |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0165993694870624 |journal=TrAC Trends in Analytical Chemistry |volume=13 |issue=7 |pages=263–266 |doi=10.1016/0165-9936(94)87062-4 |issn=0165-9936 |access-date=28 March 2022}}</ref> drones, <ref>{{Cite web |last=Abarca |first=Mónica |title=qAIRa: Using drones to monitor air quality from illegal mining areas in Peru |url=https://www.unicef.org/innovation/venturefund/dronescohort/qAira |access-date=27 March 2022 |website=UNICEF Office of Innovation |publisher=UNICEF}}</ref> da tauraron dan adam, ta hanyar hanyoyin kamar daidaitawar gas. Daga cikin farkon kokarin sa ido kan gurɓataccen tauraron dan adam sune GOME (Global ozone Monitoring Experiment), wanda ya auna matakan ozone na duniya (tropospheric) daga ESA European Remote Sensing Satellite (ERS-2) a cikin 1995, da kuma NASA's MAPS (Mapping Pollution with Satellites), wanda yaauna rarraba carbon monoxide a cikin ƙananan yanayi na Duniya, kuma a cikin 1990s.<ref>{{Cite web |title=Ozone GOME |url=https://uk-air.defra.gov.uk/research/ozone-uv/gome |access-date=28 March 2022 |website=UK Air |publisher=Defra}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 September 1996 |title=Measurement of Air Pollution from Satellites (MAPS) - understanding the chemistry of the atmosphere |url=https://www.nasa.gov/centers/langley/news/factsheets/MAPS.html |publisher=NASA |access-date=9 July 2024 |archive-date=21 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021000317/https://www.nasa.gov/centers/langley/news/factsheets/MAPS.html |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:PIA21100_Severe_Air_Pollution_in_New_Delhi_View_by_NASA's_MISR.jpg|thumb|Auna gurɓataccen iska a New Delhi a cikin 2016 ta amfani da kayan aikin Multi-angle Imaging SpectroRadiometer (MISR) a cikin tauraron dan adam na NASASatellite na duniya]]
== Hanyoyin auna don gurɓataccen abu daban-daban ==
Kowane bangare daban-daban na gurɓataccen iska dole ne a auna shi ta hanyar tsari daban-daban, kayan aiki, ko halayen sunadarai. Hanyoyin nazarin sunadarai da akayi amfani dasu don auna gurɓata sun haɗa da gas chromatography; nau'o'i daban-daban na spectrometry, spectroscopy, da spectrophotometry; da kuma Hasken wuta photometry.
=== Kwayoyin cuta ===
Har zuwa ƙarshen karni na 20, yawan hayaki da aka samar da wani abu kamar hayaki sau da yawa ana auna shi da gani, kuma a hankali, ta hanyar riƙe katunan da layin da akayi musu mulki don nuna launuka daban-daban na launin toka. Wadannan an san su da sigogi na Ringelmann, bayan mai kirkirar su, Max Ringelmann. <ref>{{Cite web |date=2 August 2016 |title=Maximilien Ringelmann: Smoke Charts |url=https://www.sciencehistory.org/ringelmann-smoke-charts |access-date=27 March 2022 |website=Science History Institute}}</ref> An auna hayaki a kan sikelin maki shida.
[[Fayil:Sensing_change-ringelmann_smoke_charts.jpg|right|thumb|An kirkiro sigogi na Ringelmann don auna hayaki daga bututun wuta da hayaki a ƙarshen karni na 19.]]
A cikin tashoshin sa ido na gurɓataccen yanayi na zamani, ana auna ƙwayoyin ƙwayoyin cuta (PM<sub>10</sub>) da ƙwayoyin (PM<sub>2.5</sub>) ta amfani da na'urar da ake kira microbalance (TEOM), bisa ga bututun gilashi wanda ke girgiza ko ƙasa yayin da ƙwayoyen da aka tattara suka tara a ciki. Hakanan za'a iya auna ƙwayoyin cuta ta amfani da wasu nau'ikan samfurin ƙwayoyin ƙwayoyin, gami da masu gano hoto na gani, waɗanda ke auna hasken da aka nuna daga samfurori na haske (babban ƙwayoyin suna nuna ƙarin haske) da kuma nazarin gravimetric (an tattara su akan matattara kuma an auna su). <ref name="aqeg-particulates">{{Cite web |date=2005 |title=Particulate Matter in the United Kingdom Summary |url=https://uk-air.defra.gov.uk/assets/documents/reports/aqeg/pm-summary.pdf |access-date=27 March 2022 |website=Air Quality Expert Group |publisher=Defra}}</ref> Black carbon yawanci ana auna shi ta hanyar gani tare da kayan aikin Aethalometer.
Ƙananan ƙwayoyin (ƙananan PM<sub>0.1</sub>, don haka gabaɗaya ƙasa da 100 nanometers a diamita) suna da wuyar ganowa da auna tare da wasu daga cikin waɗannan dabarun. Yawanci, ana auna su (ko ƙidaya su) tare da [[ƙididdigar ƙwayoyin ƙwayoyin cuta]], wanda ke faɗaɗa ƙwayoyin ta hanyar ƙwayoyin tururi a kansu don yin ɗigon ruwa mafi girma da sauƙin ganowa.<ref name="cpc-manch2">{{Cite web |title=Condensation particle counters |url=http://www.cas.manchester.ac.uk/restools/instruments/aerosol/cpc/ |access-date=29 June 2023 |website=Center for Atmospheric Science |publisher=University of Manchester}}</ref>
Za'a iya auna abun dake cikin atomatik na samfurori tare da dabarun kamar X-ray spectrometry.<ref name="pmid4762375">{{Cite journal |year=1973 |title=X-ray spectrometry for particulate air pollution—a quantitative comparison of techniques. |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4762375 |journal=Anal Chem |volume=45 |issue=12 |pages=2002–9 |doi=10.1021/ac60334a033 |pmc= |pmid=4762375}}</ref>
=== Nitrogen dioxide ===
Ana iya auna Nitrogen dioxide (NO2) ta hanyar amfani da bututun watsawa, kodayake yana ɗaukar lokaci don tattara samfurori, bincika su, da kuma samar da sakamako.<ref>{{Cite web |title=Using Diffusion Tubes |url=https://www.care4air.org/air-pollutants/using-diffusion-tubes/ |access-date=28 February 2022 |website=Care4Air |publisher=Sheffield City Council}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2014 |title=Diffusion Tubes |url=https://lovecleanair.org/about-air-quality/how-pollutants-measured/diffusion-tubes/ |access-date=28 February 2022 |website=LoveCleanAir South London |archive-date=28 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220228113836/https://lovecleanair.org/about-air-quality/how-pollutants-measured/diffusion-tubes/ |url-status=dead }}</ref> Ana iya auna shi da hannu ko ta atomatik ta [[Griess-Saltzman method|Hanyar Griess-Saltzman]], kamar yadda aka ƙayyade a cikin ISO 6768:1998,<ref>{{Cite web |title=ISO 6768:1998: Ambient air — Determination of mass concentration of nitrogen dioxide — Modified Griess-Saltzman method |url=https://www.iso.org/standard/13262.html |access-date=30 June 2023 |website=International Organization for Standardization}}</ref> ko [[Jacobs-Hocheiser method|Hanyar Jacobs-Hocheiser]].
Hakanan ana iya auna shi ta atomatik da sauri, ta hanyar analyzer na chemiluminescence, wanda ke ƙayyade matakan nitrogen oxide daga hasken da suke bayarwa. A cikin Burtaniya, alal misali, akwai shafuka sama da 200 inda ake cigaba da saka idanu kan NO2 ta hanyar chemiluminescence.<ref name="no2aqeg">{{Cite web |title=Nitrogen Dioxide in the United Kingdom: Summary |url=https://uk-air.defra.gov.uk/library/assets/documents/reports/aqeg/nitrogen_dioxide_in_the_UK-summary.pdf |access-date=29 March 2022 |website=Air Quality Expert Group |publisher=Defra |page=4}}</ref>
[[Fayil:Air_Monitoring_station,_Reno,_Nevada.jpg|alt=Air pollution monitoring station in Reno, Nevada showing air inlets and sensor.|right|thumb|Tashoshin sa ido na iska suna samfurori da auna abubuwa masu gurɓata da yawa. Wannan tashar a Reno, Nevada, tana sa ido kan carbon monoxide, ozone, ƙwayoyin ƙwayoyin cuta masu kyau (PM<sub>2.5</sub> da PM<sub>10</sub>), da nitrogen dioxide.]]
=== Sulphur dioxide da hydrogen sulphide ===
Sulphur dioxide () ana auna shi ta hanyar spectroscopy. Wannan ya haɗa da kunna hasken ultraviolet a samfurin iska da auna hasken da aka samar.<ref>{{Cite web |title=Sulfur dioxide |url=https://www.qld.gov.au/__data/assets/pdf_file/0025/68650/sulfur-dioxide-poster.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023162952/https://www.qld.gov.au/__data/assets/pdf_file/0025/68650/sulfur-dioxide-poster.pdf |archive-date=23 October 2021 |access-date=29 March 2022 |publisher=Queensland Government}}</ref> Ana kuma amfani da ƙwayoyin ƙwayoyin cuta don auna . Ana amfani da masu nazarin hoto na wuta don auna wasu mahaɗan sulfur a cikin iska.<ref>{{Cite journal |last=Li |first=Kwong-Chi |last2=Shooter |first2=David |date=25 January 2007 |title=Analysis of sulfur-containing compounds in ambient air using solid-phase microextraction and gas chromatography with pulsed flame photometric detection |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03067310410001729619 |journal=International Journal of Environmental Analytical Chemistry |volume=84 |issue=10 |pages=749–760 |doi=10.1080/03067310410001729619 |s2cid=93587574}}</ref>
=== Carbon monoxide da carbon dioxide ===
[[Fayil:Air_pollution_sensor_at_Birmingham_New_Street_train_station.jpg|thumb|Carbon dioxide da na'urori masu auna sigina na nitrogen dioxide a tashar jirgin kasa ta Birmingham New Street]]
Ana auna carbon monoxide () da carbon dioxide (CO2) ta hanyar ɗaukar haske mai haske (NDIR) bisa ga Dokar Beer-Lambert.<ref>{{Cite journal |last=Jha |first=Ravindra Kumar |date=23 November 2021 |title=Non-Dispersive Infrared Gas Sensing Technology: A Review |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9624946 |journal=IEEE Sensors Journal |volume=22 |issue=1 |pages=6–15 |doi=10.1109/JSEN.2021.3130034 |s2cid=244564847 |access-date=29 March 2022}}</ref> Hakanan ana iya auna CO ta amfani da na'urori masu auna sigina na electrochemical gel da masu ganowa na ƙarfe-oxide (MOS).<ref>{{Cite journal |last=Fine |first=George |last2=Cavanagh |first2=Leon |last3=Afonja |first3=Ayo |last4=Binions |first4=Russell |date=2010 |title=Metal Oxide Semi-Conductor Gas Sensors in Environmental Monitoring |journal=Sensors |volume=10 |issue=6 |pages=5469–5502 |bibcode=2010Senso..10.5469F |doi=10.3390/s100605469 |pmc=3247717 |pmid=22219672 |doi-access=free}}</ref>
=== Ozone ===
Ana auna ozone (O3) ta hanyar ganin yawan haske da samfurin iska ke sha.<ref>{{Cite web |title=How We Measure Ozone |url=https://www.nps.gov/subjects/air/howwemeasure-ozone.htm |access-date=30 March 2022 |website=National Park Service |publisher=US Department of the Interior}}</ref> Mafi yawan ozone yana shan karin haske bisa ga dokar Beer-Lambert.
=== Magungunan kwayoyin halitta (VOCs) ===
Ana auna waɗannan ta amfani da gas chromatography da harshen wuta (GC-FID).
=== Hydrocarbons ===
Ana iya auna Hydrocarbons ta hanyar gas chromatography da masu gano wutar lantarki.<ref>{{Cite journal |last=Morris |first=Robert |last2=Chapman |first2=Robert |date=1961 |title=Flame lonization Hydrocarbon Analyzer |journal=Journal of the Air Pollution Control Association |volume=11 |issue=10 |pages=467–489 |doi=10.1080/00022470.1961.10468025 |doi-access=free}}</ref> Wani lokaci ana bayyana su a matsayin ma'auni daban-daban na [[methane]] (CH4), NMHC (ba na methane hydrocarbons ba), da THC (dukkanin hydrocarbon) fitarwa (inda THC shine jimlar CH4 da NMHC fitarwa). <ref name="alberta" />
=== Ammoniya ===
Ana iya auna Ammoniya (NH3) ta hanyoyi daban-daban ciki har da chemiluminescence .
== Ma'auni na halitta ==
[[Fayil:Lobaria_pulmonaria_010108c.jpg|left|thumb|Lichens irin su Lobaria pulmonaria suna da hankali ga gurɓataccen iska.]]
Hakanan za'a iya kimanta gurɓataccen iska ta hanyar lura da tasirin gurɓatacciyar iska akan tsire-tsire masu girma kamar lichens da mosses (misali na biomonitoring).<ref>{{Cite journal |last=Conti |first=M |last2=Cecchetti |first2=G |date=2001 |title=Biological monitoring: lichens as bioindicators of air pollution assessment - a review |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11584645/ |journal=Environ Pollut |volume=114 |issue=3 |pages=471–92 |doi=10.1016/s0269-7491(00)00224-4 |pmid=11584645 |access-date=30 March 2022}}</ref><ref>{{Cite web |title=Impacts of air pollution on Lichens and Bryophytes (mosses and liverworts) |url=http://www.apis.ac.uk/impacts-air-pollution-lichens-and-bryophytes-mosses-and-liverworts |access-date=30 March 2022 |website=Air Pollution Information System |publisher=Centre for Ecology and Hydrology}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ndlovu |first=Ntombizikhona Beaulah |date=10 July 2015 |title=Mosses and lichens come to the rescue in battle against air pollution |url=https://theconversation.com/mosses-and-lichens-come-to-the-rescue-in-battle-against-air-pollution-44470 |access-date=27 March 2022 |website=The Conversation}}</ref> Wasu ayyukan kimiyya sunyi amfani da tsire-tsire masu girma na musamman kamar strawberries . <ref>{{Cite web |title=StrawbAIRies |url=https://www.uantwerpen.be/en/projects/strawbairies/ |access-date=27 March 2022 |website=University of Antwerp |archive-date=10 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220410115528/https://www.uantwerpen.be/en/projects/strawbairies/ |url-status=dead }}</ref>
== Rukunin auna ==
{{Reflist|30em}}
Adadin gurɓataccen abu dake cikin iska yawanci ana nuna shi azaman maida hankali, wanda aka auna a ko dai sassa-da-bayani (yawanci sassa da biliyan, ppb, ko sassa da miliyan, ppm, wanda akafi sani da rabo na haɗuwa), ko micrograms da mita cubic (μg / m3). Yana da sauƙi a canza ɗaya daga cikin waɗannan raka'a zuwa ɗayan, tare da la'akari da Nauyin kwayoyin daban-daban na iskar gas da yanayin zafi da matsin lamba.<ref>{{Cite web |title=Unit Conversion |url=https://www.apis.ac.uk/unit-conversion |access-date=27 January 2023 |website=Air Pollution Information System (APIS) |publisher=UK Centre for Ecology & Hydrology |archive-date=27 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127084927/https://www.apis.ac.uk/unit-conversion |url-status=dead }}</ref>
Wadannan raka'a suna nuna yawan gurɓataccen iska dangane da taro ko ƙarar gurɓata, kuma ana amfani dasu don auna gurɓatawar gas, kamar nitrogen dioxide, da ƙarancin (PM<sub>10</sub>) da ƙwayoyin ƙwayoyin (PM<sub>2.5</sub>). Wani ma'auni na madadin don barbashi, ''lambar'' barbashi, yana nuna maida hankali dangane da yawan barbashi a kowane girman iska a maimakon haka, wanda zai iya zama hanya mafi mahimmanci don kimanta cututtukan kiwon lafiya na barbashi masu guba (PM<sub>0.1</sub>, ƙasa da 0.1 μm a diamita).<ref name="OhlweinKappelerKutlar Joss2019">{{Cite journal |last=Ohlwein |first=Simone |last2=Kappeler |first2=Ron |last3=Kutlar Joss |first3=Meltem |last4=Künzli |first4=Nino |last5=Hoffmann |first5=Barbara |date=21 February 2019 |title=Health effects of ultrafine particles: a systematic literature review update of epidemiological evidence |journal=International Journal of Public Health |volume=64 |issue=4 |pages=547–559 |doi=10.1007/s00038-019-01202-7 |issn=1661-8556 |eissn=1661-8564 |pmid=30790006 |s2cid=67791011}}</ref> Za'a iya auna lambar ƙwayoyin tare da kayan aiki kamar ƙididdigar ƙwayoyin ƙwayoyin.<ref name="cpc-manch">{{Cite web |title=Condensation particle counters |url=http://www.cas.manchester.ac.uk/restools/instruments/aerosol/cpc/ |access-date=29 June 2023 |website=Center for Atmospheric Science |publisher=University of Manchester}}</ref>
Ana lissafin ƙimar ingancin iska na birane (AQI) ta hanyar haɗawa ko kwatanta maida hankali ga "kwandon" na gurɓataccen iska na yau da kullun (yawanci ozone, carbon monoxide, sulphur dioxide, nitrogen oxides, da duka ƙwayoyin ƙwayoyin cuta da ƙwayoyin) don samar da lamba ɗaya a kan sikelin da ke da sauƙin fahimta (kuma sau da yawa launi).<ref>{{Cite web |title=Technical Assistance Document for the Reporting of Daily Air Quality – the Air Quality Index (AQI): EPA 454/B-18-007 |url=https://www.airnow.gov/sites/default/files/2020-05/aqi-technical-assistance-document-sept2018.pdf |access-date=26 January 2023 |publisher=US Environmental Protection Agency: Office of Air Quality Planning and Standards |archive-date=10 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210910025454/https://www.airnow.gov/sites/default/files/2020-05/aqi-technical-assistance-document-sept2018.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Tarihi ==
An fara auna gurɓataccen iska, a Burtaniya, a karni na 19. A shekara ta 1852, masanin kimiyyar Scotland Robert Angus Smith ya gano (kuma ya sanya masa suna) Ruwan sama mai zafi bayan ya tattara samfurori na ruwan sama wanda ya zama yana dauke da adadi mai yawa na sulphur daga konewar kwal. Dangane da jerin lokuta na gurɓataccen iska da David Fowler da abokan aiki suka yi, Smith shine "masanin kimiyya na farko da yayi ƙoƙari yayi bincike mai yawa, bincike mai yawa game da yanayin sinadarai na gurɓatar yanayi".<ref name="fowler">{{Cite journal |last=Fowler |first=David |author-link=David Fowler (physicist) |last2=Brimblecombe |first2=Peter |last3=Burrows |first3=John |last4=Heal |first4=Mathew |last5=Grennfelt |first5=Peringe |last6=Stevenson |first6=David |last7=Jowett |first7=Alan |last8=Nemitz |first8=Eiko |last9=Coyle |first9=Mhairi |last10=Liu |first10=Xuejun |last11=Chang |first11=Yunhua |last12=Fuller |first12=Gary |last13=Sutton |first13=Mark |last14=Klimont |first14=Zbigniew |last15=Unsworth |first15=Mike |display-authors=5 |date=30 October 2020 |title=A chronology of global air quality |journal=Phil. Trans. R. Soc. A |volume=378 |issue=2183 |bibcode=2020RSPTA.37890314F |doi=10.1098/rsta.2019.0314 |pmc=7536029 |pmid=32981430}}</ref>
A farkon karni na 20, likitan Irish da injiniyan muhalli John Switzer Owens da Kwamitin Binciken Rashin Yanayi, wanda shine sakatare, sun cigaba sosai da auna da saka idanu kan gurɓataccen iska ta amfani da cibiyar sadarwa ta ma'aunin ajiya. Owens ya kuma kirkiro sabbin hanyoyin auna gurɓataccen yanayi.
A watan Disamba na shekara ta 1952, Babban Smog na London ya haifar da mutuwar mutane 12,000.<ref name="EHP_112_1">{{Cite journal |last=Bell, M.L. |last2=Davis, D.L. |last3=Fletcher, T. |date=2004 |title=A Retrospective Assessment of Mortality from the London Smog Episode of 1952: The Role of Influenza and Pollution |journal=[[Environmental Health Perspectives|Environ Health Perspect]] |volume=112 |issue=1; January |pages=6–8 |doi=10.1289/ehp.6539 |pmc=1241789 |pmid=14698923}}</ref> Wannan taron, da makamantansu kamar bala'in smog na Donora na 1948 a Amurka, ya zama daya daga cikin manyan abubuwan da suka faru a tarihin muhalli saboda sun haifar da sake tunani game da kula da gurɓataccen yanayi. A cikin Burtaniya, Babban Smog na London ya kai tsaye ga Dokar Tsabtace Iska, wanda zai iya haifar da sakamako harma da yakai nesa fiye da yadda aka nufa.<ref>{{Cite journal |last=Brimblecombe |first=Peter |author-link=Peter Brimblecombe |date=2006-11-01 |title=The Clean Air Act after 50 years |journal=Weather |language=en |volume=61 |issue=11 |pages=311–314 |bibcode=2006Wthr...61..311B |doi=10.1256/wea.127.06 |issn=1477-8696 |s2cid=123552841}}</ref> Abubuwan bala'i kamar wannan sun haifar da auna gurɓataccen yanayi kuma ana sarrafa shi sosai.<ref name="fowler"/>
== Dubi kuma ==
* Ƙididdigar ingancin iska
* [[Kula da muhalli]]
== Haɗin waje ==
* [https://www.gao.gov/products/gao-21-189sp Kimiyya & Fasahar Fasahar: Sensors na Ingancin Air]
[[Rukuni:Muhalli]]
[[Rukuni:Gurbacewar iska]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
t728o9809c4jzestfbfkjfxipjrho7r
Ƙididdigar ingancin iska
0
81338
877651
663085
2026-07-06T10:22:36Z
Nura Bello
24854
877651
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}} {{Gyara mukala}}
[[Fayil:25August_2007_Greek_fires.jpg|thumb|Hoton tauraron dan adam da ke nuna hayaki daga gobarar daji a Girka, wanda ke haifar da matsanancin iska mai iska ta AQI]]
Alamar ingancin iska (AQI) alama ce da hukumomin gwamnati suka kirkira <ref>{{Cite web |title=International Air Quality |url=http://www.airnow.gov/index.cfm?action=airnow.international |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162706/https://www.airnow.gov/index.cfm?action=airnow.international |archive-date=12 June 2018 |access-date=20 August 2015}}</ref> don sadarwa ga jama'a yadda iska ta gurɓata a halin yanzu ko kuma yadda aka gurɓata shi zai zama. <ref name="create-clean-room">{{Cite web |date=12 December 2018 |title=Create a Clean Room to Protect Indoor Air Quality During a Wildfire |url=https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/create-clean-room-protect-indoor-air-quality-during-wildfire |access-date=2023-08-03 |website=U.S. Environmental Protection Agency}}</ref><ref>{{Cite web |title=MACC Project - European Air Quality Monitoring and Forecasting |url=https://www.gmes-atmosphere.eu/services/raq/raq_nrt/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018213242/https://www.gmes-atmosphere.eu/services/raq/raq_nrt/ |archive-date=2014-10-18 |access-date=2014-10-12}}</ref> Yayin da matakan gurɓata iska ke ƙaruwa, haka kuma AQI, tare da haɗarin lafiyar jama'a. Yara, tsofaffi da mutanen dake fama da matsalolin numfashi ko na zuciya galibi sune kungiyoyi na farko da ke fama le rashin ingancin iska. Lokacin da AQI ta fi girma, hukumomin gwamnati gabaɗaya suna ƙarfafa mutane su rage ayyukan jiki a waje, ko ma guje wa fita gaba ɗaya. Lokacin da gobarar daji ta haifar da babban AQI, ana ƙarfafa amfani da abin rufe fuska (kamar mai numfashi na N95) a waje da mai tsabtace iska (wanda ya haɗa da HEPA da matattarar carbon) a cikin gida. <ref>{{Cite web |date=November 1, 2023 |title=Create a Clean Room to Protect Indoor Air Quality During a Wildfire |url=https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/create-clean-room-protect-indoor-air-quality-during-wildfire |access-date=February 12, 2024 |website=epa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 4, 2022 |title=How to mitigate post-fire smoke impacts in your home |url=https://cires.colorado.edu/news/how-mitigate-post-fire-smoke-impacts-your-home |access-date=February 12, 2024 |website=Cooperative Institute for Research In Environmental Sciences (cires.colorado.edu)}}</ref>
Kasashe daban-daban suna da alamun ingancin iska, wanda yadace da ka'idojin ingancin iska na kasa daban-daban. Wasu daga cikin wadannan sune Air Quality Health Index na Kanada, Malaysia's Air Pollution Index, da Singapore's Pollutant Standards Index.
== Bayani na gaba ɗaya ==
[[Fayil:Edinburgh_air_quality_measurement_station_dsc06786.jpg|thumb|Tashar auna ingancin iska a [[Edinburgh]], Scotland]]
Lissafin AQI yana buƙatar maida hankali kan gurɓataccen iska akan wani matsakaicin lokacin da aka ƙayyade, wanda aka samo daga mai saka idanu na iska ko samfurin. Tare, maida hankali da lokaci suna wakiltar sashi na gurɓataccen iska. Tasirin kiwon lafiya wanda ya dace da wani sashi da aka bayar an kafa shi ne ta hanyar binciken yaduwar cututtuka.<ref>{{Cite web |date=26 September 2013 |title=Step 2 - Dose-Response Assessment |url=http://www.epa.gov/risk_assessment/dose-response.htm |access-date=20 August 2015}}</ref> Masu gurɓata iska sun bambanta da ƙarfi, kuma aikin da akayi amfani dashi don canzawa daga gurɓataccen iska zuwa AQI ya bambanta da gurɓata. Ana rarraba ƙimar ƙimar ƙirar iska a cikin kewayon. Kowane kewayon an sanya mai bayyanawa, lambar launi, da kuma daidaitaccen shawarwarin kiwon lafiya na jama'a.
AQI na iya ƙaruwa saboda ƙaruwar hayaki. Misali, a lokacin zirga-zirga na gaggawa ko kuma lokacin da akwai gobarar daji ko kuma daga rashin narkewar gurbataccen iska. Rashin [[guguwa|iska]], sau da yawa ya haifar da anticyclone, [[Canjin zafin jiki|juyawa na zafin jiki]], ko ƙananan saurin iska yana barin gurɓata iska ta kasance a cikin yanki, wanda ke haifar da babban taro na gurɓataccen abu, halayen sunadarai tsakanin gurɓatawar iska da yanayin [[Rage iska mai nauyi (Haze)|ha]]
[[Fayil:SignboardAirQualityHouston.JPG|thumb|Alamar alama a Gulfton, Houston, Texas, tana nuna agogon ozone]]
A ranar da akayi hasashen cewa za a kara AQI saboda gurɓataccen ƙwayoyin cuta, wata hukuma ko ƙungiyar kiwon lafiya ta jama'a na iya:
* shawarwari ga ƙungiyoyi masu hankali, kamar tsofaffi, yara da waɗanda keda matsalolin numfashi ko na zuciya, don kauce wa motsa jiki a waje.<ref>{{Cite web |title=Air Quality Index - American Lung Association |url=http://www.lung.org/healthy-air/outdoor/air-quality-index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150828143922/http://www.lung.org/healthy-air/outdoor/air-quality-index.html |archive-date=28 August 2015 |access-date=20 August 2015 |website=American Lung Association}}</ref>
* bayyana "ranar aiki" don ƙarfafa matakan son rai don rage hayaki na iska, kamar amfani da sufuri na jama'a.<ref>{{Cite web |title=Spare the Air - Summer Spare the Air |url=http://www.sparetheair.org/Make-a-Difference/Spare-the-Air-Every-Day/Summer.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180611003730/http://sparetheair.org/Make-a-Difference/Spare-the-Air-Every-Day/Summer.aspx |archive-date=11 June 2018 |access-date=20 August 2015}}</ref>
* bayar da shawarar yin amfani da abin rufe fuska a waje da masu tsarkake iska a cikin gida don hana ƙwayoyin ƙwayoyin cuta daga shiga huhu <ref>{{Cite web |title=FAQ: Use of masks and availability of masks |url=https://www.moh.gov.sg/content/moh_web/home/pressRoom/Current_Issues/2014/haze/faq--use-of-masks-and-availability-of-masks.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622004913/https://www.moh.gov.sg/content/moh_web/home/pressRoom/Current_Issues/2014/haze/faq--use-of-masks-and-availability-of-masks.html |archive-date=2018-06-22 |access-date=20 August 2015}}</ref>
A lokacin da iska ta lalace sosai, kamar wani yanayi na gurɓata iska, lokacin da AQI ta nuna cewa bayyanar mai tsanani na iya haifar da mummunar lahani ga lafiyar jama'a, hukumomi na iya kiran shirye-shiryen gaggawa wanda ke basu damar bada umarni ga manyan masu fitarwa (kamar masana'antun kone kwal) don rage hayaki har sai yanayin haɗari ya ragu.
Yawancin gurɓataccen iska ba su da AQI mai alaƙa. Kasashe dayawa suna sa ido kan ozone, ƙwayoyin cuta, sulfur dioxide, carbon monoxide da nitrogen dioxide, kuma suna lissafin ƙididdigar ingancin iska don waɗannan gurbatawa.<ref name="aqi_basic">{{Cite web |date=9 December 2011 |title=Air Quality Index (AQI) - A Guide to Air Quality and Your Health |url=http://www.airnow.gov/index.cfm?action=aqibasics.aqi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618144741/https://airnow.gov/index.cfm?action=aqibasics.aqi |archive-date=18 June 2018 |access-date=8 August 2012 |publisher=US EPA}}</ref>
Ma'anar AQI a cikin wata al'umma tana nuna maganganun da ke kewaye da ci gaban ka'idodin ingancin iska na ƙasa a wannan al'umma.<ref>{{Cite web |last=Jay Timmons |date=13 August 2014 |title=The EPA's Latest Threat to Economic Growth |url=https://www.wsj.com/articles/the-epas-latest-threat-to-economic-growth-1407970689 |access-date=20 August 2015 |website=WSJ}}</ref> Gidan yanar gizon da ke bada izinin hukumomin gwamnati a ko'ina cikin duniya don gabatar da bayanan sa ido na iska na ainihi don nunawa ta amfani da ma'anar ma'anar ingancin iska kwanan nan ya zama samuwa.<ref>{{Cite web |title=World Air Quality Index |url=http://waqi.info/ |access-date=20 August 2015}}</ref>
==Alamomi ta wurin==
===Ostiraliya===
Kowace daga cikin jihohi da yankuna na Ostiraliya suna da alhakin saka idanu kan ingancin iska da kuma buga bayanai daidai da ka'idojin Kare Muhalli na Kasa (Kyakkyawan Air) (NEPM). <ref>{{Cite web |date=3 February 2016 |title=National Environment Protection (Ambient Air Quality) Measure |url=https://www.legislation.gov.au/Details/F2016C00215 |access-date=1 January 2020}}</ref>
Kowace jiha da yanki suna buga bayanan ingancin iska don wuraren sa ido na mutum, kuma yawancin jihohi da yankuna suna buga alamun ingancin iska ga kowane wurin sa ido.
A duk faɗin Ostiraliya, ana ɗaukar tsari mai daidaituwa tare da ƙididdigar ingancin iska, ta amfani da sikelin layi mai sauƙi inda 100 ke wakiltar matsakaicin maida hankali ga kowane gurbatawa, kamar yadda NEPM ta saita. Wadannan iyakar maida hankali sune:
{| class="wikitable"
!Mai gurɓata
!Matsakaicin lokaci
!Matsakaicin maida hankali
|-
|Carbon monoxide
|Sa'o'i 8
|9 ppm
|-
| rowspan="2" |Nitrogen dioxide
|Sa'a 1
|0.12 ppm
|-
|Shekara 1
|0.03 ppm
|-
| rowspan="2" |Ozone
|Sa'a 1
|0.10 ppm
|-
|Sa'o'i 4
|0.08 ppm
|-
| rowspan="3" |Sulfur dioxide
|Sa'a 1
|0.20 ppm
|-
|Rana 1
|0.08 ppm
|-
|Shekara 1
|0.02 ppm
|-
|Lead
|Shekara 1
|0.50 μg/m<sup>3</sup>
|-
| rowspan="2" |PM 10
|Rana 1
|50 μg/m<sup>3</sup>
|-
|Shekara 1
|25 μg/m<sup>3</sup>
|-
| rowspan="2" |PM 2.5
|Rana 1
|25 μg/m<sup>3</sup>
|-
|Shekara 1
|8 μg/m<sup>3</sup>
|}
Alamar ingancin iska (AQI) don wani wuri shine kawai mafi girma daga cikin ƙimar ingancin iska don kowane gurbataccen da ake saka idanu a wannan wuri.
{| class="wikitable"
!AQI
!Kashi
!Shawarwarin kiwon lafiya
|-
| style="text-align:center;" |0-33
| style="text-align:center; background:#338ce7;color:#000" |Daɗi sosai
|Jin daɗin ayyukan
|-
| style="text-align:center;" |34-66
| style="text-align:center; background:#37b13c;color:#000" |Daɗi
|Jin daɗin ayyukan
|-
| style="text-align:center;" |67-99
| style="text-align:center; background:#e8dd28;color:#000" |Daidaitaccen
|Mutanen da ba a saba da su ba ga gurɓataccen iska: Tsara ayyukan waje masu ƙarfi lokacin da ingancin iska ya fi kyau
|-
| style="text-align:center;" |100-149
| style="text-align:center; background:#f06520;color:#000" |Talakawa
|Ƙungiyoyin masu saurin ji: Yankewa ko sake tsara ayyukan waje masu ƙarfi
|-
| style="text-align:center;" |150-200
| style="text-align:center; background:#8e1b66;color:#fff" |Talakawa sosai
|Ƙungiyoyin masu saurin ji: Guji ayyukan waje masu ƙarfi
Kowane mutum: Yankewa ko sake tsara ayyukan waje masu wahala
|-
| style="text-align:center;" |200+
| style="text-align:center; background:#c51515;color:#fff" |Mai haɗari
|Ƙungiyoyin masu hankali: Guji duk ayyukan jiki na waje
Kowa: An rage shi sosai a ayyukan jiki na waje
|}
===Kanada===
An bayar da rahoton ingancin iska a Kanada shekaru dayawa tare da ƙididdigar ingancin iska na lardin (AQIs). Abu mai mahimmanci, dabi'un AQI suna nuna manufofin kula da ingancin iska, waɗanda suka dogara ne akan mafi ƙarancin fitarwa, maimakon damuwa ta musamman ga lafiyar ɗan adam. Air Quality Health Index (AQHI) sikelin ne da aka tsara don taimakawa fahimtar tasirin ingancin iska akan kiwon lafiya. Kayan aiki ne na kariya na kiwon lafiya wanda ake amfani dashi don yanke shawara don rage gajeren lokaci ga gurɓataccen iska ta hanyar daidaita matakan aiki yayin karuwar matakan gurɓatawar iska. Air Quality Health Index kuma yana bada shawara kan yadda za'a inganta ingancin iska ta hanyar bada shawarar canjin halayyar don rage sawun muhalli. Wannan alamar tana mai da hankali ga mutanen dake da hankali ga gurɓataccen iska. Yana ba su shawara game da yadda za'a kare lafiyarsu yayin matakan ingancin iska dake da alaƙa da ƙananan, matsakaici, manyan da haɗarin kiwon lafiya.
AQHI tana bada lamba daga 1 zuwa 10+ don nuna matakin haɗarin kiwon lafiya da ke da alaƙa da ingancin iska na gida. A wani lokaci, lokacin da yawan gurɓataccen iska yayi yawa, adadin na iya wuce 10. AQHI tana bada ƙimar ingancin iska na yanzu da kuma hasashen ingancin iska a yau, daren dare, da gobe, kuma tana bada shawarar kiwon lafiya mai alaƙa.<ref>{{Cite web |date=2008-04-16 |title=Environment Canada - Air - AQHI categories and explanations |url=http://www.ec.gc.ca/cas-aqhi/default.asp?lang=En&n=79A8041B-1 |access-date=2011-11-11 |publisher=Ec.gc.ca}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Hadarin lafiya !! AQHI !! colspan="2"| Saƙonnin kiwon lafiya
|-
| || ||'''Jama'a masu haɗari'''||'''Yawan jama'a'''
|-
| style="text-align:center; background:#00ccff;color:#000"|Ƙananan hadarin||style="text-align:center; background:#00ccff;color:#000"|1-3||'''Ka ji''' daɗin ayyukanka na waje na yau da kullun.||'''Kyakkyawan''' iska don ayyukan waje.
|-
| style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000"|Matsakaici hadarin||style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000"|4-6||'''Ka yi la'akari''' da ragewa ko sake tsara ayyukan gaggawa a waje idan kana fuskantar alamomi.||'''Babu buƙatar canza''' ayyukanku na waje na yau da kullun sai dai idan kun fuskanci alamomi kamar tari da haushi na makogwaro.
|-
| style="text-align:center; background:#ff6666;color:#000"|Babba hadarin||style="text-align:center; background:#ff6666;color:#000"|7-10||'''Rage ko sake tsara''' ayyukan gaggawa a waje. Yara da tsofaffi ma ya kamata su yi sauƙi.||'''Ka yi la'akari''' da ragewa ko sake tsara ayyukan gaggawa a waje idan ka fuskanci alamomi kamar tari da haushi na makogwaro.
|-
| style="text-align:center; background:#660000;color:#fff"|Yana da tsawo sosai hadarin||style="text-align:center; background:#660000;color:#fff"|Sama da 10||'''Ka guji''' ayyukan gaggawa a waje. Yara da tsofaffi ya kamata su guji motsa jiki na waje.||'''Rage ko sake tsara''' ayyukan gagarumin aiki a waje, musamman idan kuna fuskantar alamomi kamar tari da haushi na makogwaro.
|}
===China===
====Hong Kong====
A ranar 30 ga watan Disamba, 2013, [[Hong Kong]] ta maye gurbin Air Pollution Index tare da sabon alamar da ake kira Air Quality Health Index . <ref>{{Cite web |last=Hsu |first=Angel |title=China's new Air Quality Index: How does it measure up? |url=http://hsu.me/2012/03/chinas-new-air-quality-index-how-does-it-measure-up/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130717033733/http://hsu.me/2012/03/chinas-new-air-quality-index-how-does-it-measure-up/ |archive-date=July 17, 2013 |access-date=8 February 2014}}</ref> Wannan lissafin, wanda Ma'aikatar Kare Muhalli ta ruwaito, an auna shi a kan sikelin 1 zuwa 10+ kuma yana la'akari da gurɓataccen iska guda huɗu: ozone; nitrogen dioxide; sulfur dioxide da kwayoyin halitta (ciki har da PM10 da PM2.5). Ga kowane sa'a ana lissafin AQHI daga jimlar yawan haɗarin shiga asibiti na yau da kullun wanda ya danganta da matsakaicin motsi na awa 3 na waɗannan gurbatawa huɗu. An rarraba AQHIs zuwa nau'ikan haɗarin kiwon lafiya guda biyar tare da shawarwarin kiwon lafiya da aka bayar: <ref>{{Cite web |title=Air Quality Health Index |url=http://www.gov.hk/en/residents/environment/air/aqhi.htm |access-date=9 February 2014 |publisher=Government of the Hong Kong Special Administrative Region}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Matsayin haɗarin kiwon lafiya !! AQHI
|-
| rowspan="3" style="text-align:center; background:#4db748;color:#000"|Ƙananan
| 1
|-
| 2
|-
| 3
|-
| rowspan="3" style="text-align:center; background:#f9a61a;color:#000"|Matsakaici
| 4
|-
| 5
|-
| 6
|-
| style="text-align:center; background:#ed1b24;color:#fff"|Babba||7
|-
| rowspan="3" style="text-align:center; background:#9f4721;color:#fff"|Yana da tsawo sosai
| 8
|-
| 9
|-
| 10
|-
| style="text-align:center; background:#000000;color:#fff"|Mai tsanani||10+
|-
|}
====Babban yankin kasar Sin====
Ma'aikatar Kare Muhalli ta kasar Sin (MEP) tana da alhakin auna matakin [[Gurbacewar muhalli a ƙasar Sin|gurɓataccen iska a kasar Sin]]. Ya zuwa Janairu 1, 2013, MEP tana sa ido kan matakin gurɓataccen yau da kullun a cikin 163 daga cikin manyan biranen. Matakin AQI ya dogara ne akan matakin gurɓataccen yanayi guda shida, wato sulfur dioxide (SO<sub>2</sub>), nitrogen dioxide (NO<sub>2</sub>), ƙwayoyin da aka dakatar dasu karami fiye da <sub>10</sub> μm a diamita na iska (PM10), ƙwayoyin ƙwayoyin cuta da suka fi <sub>2.5</sub> μm a cikin diamita na aerodynamic (PM2.5), carbon monoxide (CO), da ozone (O3) da aka auna a tashoshin sa ido a ko'ina cikin kowane birni. <ref name="sepa.gov.cn"/>
; Injiniyoyin AQI
Ana lissafin ƙimar mutum (Individual Air Quality Index, IAQI) ta amfani da maida hankali a ƙasa, da kuma amfani da aiki iri ɗaya na layi don lissafin ƙididdigar matsakaici kamar sikelin AQI na Amurka. kuma Za'a iya lissafin darajar AQI ta ƙarshe ko dai a kowace awa ko a kowace awa 24 kuma itace mafi yawan waɗannan ƙididdigar shida.<ref name="sepa.gov.cn"/>
{| class="wikitable"
|+Kasar AQI ta kasar Sin da wuraren gurbatawa <ref name="sepa.gov.cn"/>
!Lissafin mutum
! colspan="10" |raka'a suna cikin μg / m<sup>3</sup> ban da CO, wanda ke cikin mg / m<sup>3</sup>
|-
!IAQI
!Sulfur dioxide (SO<sub>2</sub>) matsakaicin sa'o'i 24
!Sulfur dioxide (SO<sub>2</sub>) 1 sa'a ma'ana (1) <sup>(1)</sup>
!Nitrogen dioxide (NO<sub>2</sub>) 24 hours ma'ana
!Nitrogen dioxide (NO<sub>2</sub>) 1 awa yana nufin (1) <sup>(1)</sup>
!PM<sub>10</sub> na sa'o'i 24
!Carbon monoxide (CO) 24 hours ma'ana
!Carbon monoxide (CO) 1 awa ma'ana (1) <sup>(1)</sup>
!Ozone (O<sub>3</sub>) 1 sa'a ma'ana
!Ozone (O<sub>3</sub>) 8 sa'a motsi matsakaici
!PM<sub>2.5</sub> na sa'o'i 24
|-
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|50
|50
|150
|40
|100
|50
|2
|5
|160
|100
|35
|-
|100
|150
|500
|80
|200
|150
|4
|10
|200
|160
|75
|-
|150
|475
|650
|180
|700
|250
|14
|35
|300
|215
|115
|-
|200
|800
|800
|280
|1200
|350
|24
|60
|400
|265
|150
|-
|300
|1600
|<sup> (2) </sup>
|565
|2340
|420
|36
|90
|800
|800
|250
|-
|400
|2100
|<sup> (2) </sup>
|750
|3090
|500
|48
|120
|1000
|<sup> (3) </sup>
|350
|-
|500
|2620
|<sup> (2) </sup>
|940
|3840
|600
|60
|150
|1200
|<sup> (3) </sup>
|500
|}
''Sakamakon kowane gurbataccen abu ba layi ba ne, kamar yadda ya kasance na karshe na AQI. Don haka AQI na 300 baya nufin sau biyu na gurɓataccen AQI a 150, kuma ba ya nufin iska ta ninka sau biyu. Maida hankali ga gurbataccen lokacin da IAQI ya kasance 100 ba daidai ba ne sau biyu da maida hankali lokacin da IA QI ya kasance 50, kuma ba yana nufin gurbataccen ya ninka sau biyu da lahani. Duk da yake AQI na 50 daga rana 1 zuwa 182 da AQI na 100 daga rana 183 zuwa 365 yana samar da matsakaicin shekara-shekara na 75, ba yana nufin gurɓataccen abu ne mai karɓa ko da an dauki alamar 100 lafiya. Saboda ma'auni shine manufa ta sa'o'i 24, kuma matsakaicin shekara-shekara dole ne ya dace da manufa ta shekara-sheko, yana yiwuwa a sami iska mai aminci kowace rana ta shekara amma har yanzu ya kasa ma'aunin gurɓataccen shekara-shetare.''<ref name="sepa.gov.cn">{{Cite web |date=2012-03-02 |title=环境空气质量指数(AQI) 技术规定(试行) |trans-title=Technical Regulation on Ambient Air Quality Index (on trial) |url=http://kjs.mep.gov.cn/hjbhbz/bzwb/jcffbz/201203/W020120410332725219541.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830110324/http://kjs.mep.gov.cn/hjbhbz/bzwb/jcffbz/201203/W020120410332725219541.pdf |archive-date=2018-08-30 |access-date=2018-02-02 |website=Ministry of Environmental Protection of the People's Republic of China |language=zh}}</ref>
{| class="wikitable"
|+AQI and health implications
! style="text-align:center; width:100px;" |AQI
!Air Pollution Level
! style="text-align:center; width:150px;" |Air Pollution<br /><br />Category
!Health Implications
!Recommended Precautions
|-
| style="text-align:center;"|0-50
|Level 1
| style="text-align:center; background:#00e400;color:#000"|Excellent
|No health implications.
|Everyone can continue their outdoor activities normally.
|-
| style="text-align:center;"|51-100
|Level 2
| style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000"|Good
|Some pollutants may slightly affect very few hypersensitive individuals.
|Only very few hypersensitive people should reduce outdoor activities.
|-
| style="text-align:center;"|101-150
|Level 3
| style="text-align:center; background:#ff7e00;color:#000"|Lightly Polluted
|Healthy people may experience slight irritations and sensitive individuals will be slightly affected to a larger extent.
|Children, seniors and individuals with respiratory or heart diseases should reduce sustained and high-intensity outdoor exercises.
|-
| style="text-align:center;"|151-200
|Level 4
| style="text-align:center; background:#ff0000;color:#fff"|Moderately Polluted
|Sensitive individuals will experience more serious conditions. The hearts and respiratory systems of healthy people may be affected.
|Children, seniors and individuals with respiratory or heart diseases should avoid sustained and high-intensity outdoor exercises. General population should moderately reduce outdoor activities.
|-
| style="text-align:center;"|201-300
|Level 5
| style="text-align:center; background:#99004c;color:#fff"|Heavily Polluted
|Healthy people will commonly show symptoms. People with respiratory or heart diseases will be significantly affected and will experience reduced endurance in activities.
|Children, seniors and individuals with heart or lung diseases should stay indoors and avoid outdoor activities. General population should reduce outdoor activities.
|-
| style="text-align:center;"|301-500
|Level 6
| style="text-align:center; background:#7e0023;color:#fff"|Severely Polluted
|Healthy people will experience reduced endurance in activities and may also show noticeably strong symptoms. Other illnesses may be triggered in healthy people. Elders and the sick should remain indoors and avoid exercise. Healthy individuals should avoid outdoor activities.
|Children, seniors and the sick should stay indoors and avoid physical exertion. General population should avoid outdoor activities.
|}
===EU===
Common Air Quality Index (CAQI) shine ƙididdigar ingancin iska da akayi amfani dashi a Turai tun shekara ta 2006. A watan Nuwamba na shekara ta 2017, Hukumar Kula da Muhalli ta Turai ta bada sanarwar European Air Quality Index (EAQI) kuma ta fara ƙarfafa amfani da ita a shafukan yanar gizo da sauran hanyoyin sanar da jama'a game da ingancin iska.
====CAQI====
{{As of|2012}}, aikin CiteairII da EU ke tallafawa yayi jayayya cewa an kimanta CAQI a kan "babban saiti" na bayanai, kuma ya bayyana dalilin CAQI da ma'anar. CiteairII ya bayyana cewa samun ƙididdigar ingancin iska wanda zai zama da sauƙi ga jama'a gaba ɗaya shine babban abin da ya motsa shi, yabar tambaya mai rikitarwa na ƙididdigal na kiwon lafiya, wanda zai buƙaci, alal misali, tasirin haɗuwa da matakan gurbatawa daban-daban. Babban manufar CAQI ita ce samun alamar da za ta karfafa kwatankwacin a duk faɗin EU, batare da maye gurbin alamun gida ba. CiteairII ya bayyana cewa "babban burin CAQI ba don gargadi mutane game da yiwuwar mummunan tasirin kiwon lafiya na iska mara kyau ba amma don jawo hankalinsu ga gurɓataccen iska na birane da babban tushen sa (tafiye-tafiye) da kuma taimaka musu rage bayyanar su. "
Wasu daga cikin mahimman gurɓataccen maida hankali a cikin μg/m<sup>3</sup> don ƙididdigar baya na sa'a, ƙididdigatattun ƙididdiga, da kewayon CAQI guda biyar da bayanin magana kamar haka.
{| class="wikitable"
!Qualitative name
!Index or sub-index
! colspan="4" |Pollutant (hourly) concentration
|-
! colspan="2" |
!NO<sub>2</sub> μg/m{{sup|3}}
!PM<sub>10</sub> μg/m{{sup|3}}
!O<sub>3</sub> μg/m{{sup|3}}
!PM<sub>2.5</sub> (optional) μg/m{{sup|3}}
|-
|Very low
| style="background:#79bc6a;color:#000" |0-25
|0-50
|0-25
|0-60
|0-15
|-
|Low
| style="background:#bbcf4c;color:#000" |25-50
|50-100
|25-50
|60-120
|15-30
|-
|Medium
| style="background:#eec203;color:#000" |50-75
|100-200
|50-90
|120-180
|30-55
|-
|High
| style="background:#f29305;color:#000" |75-100
|200-400
|90-180
|180-240
|55-110
|-
|Very high
| style="background:#e8416f;color:#000" |>100
|>400
|>180
|>240
|>110
|}
Ana nuna dabi'u da taswirar CAQI da ake sabuntawa akai-akai a kan www.airqualitynow.eu <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.airqualitynow.eu/ |website=airqualitynow.eu}}</ref> da sauran shafukan yanar gizo. An kuma bayyana wani nau'i na shekara na matsakaicin iska (YACAQI), wanda aka rarraba nau'ikan gurbataccen gurbataccen yanayi daban-daban zuwa darajar dake kusa da hadin kai. Misali, matsakaicin shekara-shekara na NO<sub>2</sub>, PM<sub>10</sub> da PM<sub>2.5</sub> an rabasu da 40 μg / m<sup>3</sup>, 40 μg - m<sup>3</sup> da 20 μg / M<sup>3</sup>, bi da bi. Gabaɗaya bango ko zirga-zirgar YACAQI don birni shine ma'anar lissafi na ƙayyadaddun ƙayyadadden waɗannan ƙananan alamomi.
=== Indiya ===
An ƙaddamar da National Air Quality Index (NAQI) a New Delhi a ranar 17 ga Satumba, 2014, a ƙarƙashin Swachh Bharat Abhiyan .
Hukumar Kula da Pollution ta Tsakiya tare da Kwamitin Kula da Pollition na Jiha suna aiki da Shirin Kula da Jirgin Sama na Kasa (NAMP) wanda ke rufe birane 240 na ƙasar da ke da tashoshin sa ido sama da 342.<ref>{{Cite web |date=2016-08-15 |title=Ambient Air Quality Monitoring Stations |url=http://www.ppsthane.com/blog/ambient-air-quality-monitoring-stations |access-date=2016-08-16 |language=en-US}}</ref> An kafa Kungiyar Kwararru da ta kunshi masu sana'a na kiwon lafiya, masana ingancin iska, masana kimiyya, kungiyoyin bayar da shawarwari, da SPCBs kuma an bada binciken fasaha ga IIT Kanpur. IIT Kanpur da Kungiyar Kwararru sun bada shawarar shirin AQI a cikin 2014. <ref>{{Cite web |title=Indian Air Quality Index |url=http://home.iitk.ac.in/~mukesh/indian%20air%20quality.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141107224911/http://home.iitk.ac.in/~mukesh/indian%20air%20quality.html |archive-date=2014-11-07 |access-date=2014-10-21}}</ref> Duk da yake ma'aunin da yagabata ya iyakance ga alamomi uku, sabon ma'auni ya auna sigogi takwas.<ref>{{Cite web |title=National Air Quality Index (AQI) launched by the Environment Minister AQI is a huge initiative under 'Swachh Bharat' |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=110654 |access-date=20 August 2015}}</ref> Ana shigar da tsarin sa ido na ci gaba wanda ke bada bayanai a kusa da ainihin lokacin a New Delhi, [[Mumbai]], [[Pune]], [[Kolkata]] da [[Ahmedabad]].
<nowiki>Akwai nau'ikan AQI guda shida, ''daɗi'', ''mai gamsarwa'', ''matsakaici'', ''talakawa'', ''talakawa sosai'' da ''mai tsanani''. AQI da aka gabatar za tayi la'akari da gurɓataccen abubuwa takwas (PM2" data-mw='{"parts":[{"template":{"target":{"wt":"sub","href":"./Template:Sub"},"params":{"1":{"wt":"10"}},"i":0}}]}' data-ve-no-generated-contents="true" id="mwAoI" typeof="mw:Transclusion">10, PM2" data-mw='{"parts":[{"template":{"target":{"wt":"sub","href":"./Template:Sub"},"params":{"1":{"wt":"2.5"}},"i":0}}]}' data-ve-no-generated-contents="true" id="mwAoM" typeof="mw:Transclusion">2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3, da Pb) wanda aka tsara gajeren lokaci (har zuwa matsakaicin sa'o'i 24) Ka'idodin Ingancin Ruwa na Kasa.</nowiki><ref>{{Cite web |title=::: Central Pollution Control Board ::: |url=http://www.cpcb.nic.in |access-date=20 August 2015}}</ref> Dangane da ma'aunin yanayi, daidaitattun ƙa'idodi da yiwuwar tasirin kiwon lafiya, ana lissafin sub-index ga kowane ɗayan waɗannan gurbatawa. Mafi munin sub-index yana nuna AQI gaba ɗaya. Hakanan an bada shawarar tasirin kiwon lafiya ga nau'ikan AQI daban-daban da gurɓataccen abu, tare da shigarwar farko daga masana kiwon lafiya a cikin rukuni. Darajar AQI da daidaitattun yanayin da suka dace (maɓallin kiwon lafiya) da kuma tasirin kiwon lafiya dake tattare dasu ga masu gurɓataccen abubuwa takwas da aka gano kamar haka:
{| class="wikitable"
|-
! Rukunin AQI (Range) !! PM<sub>10</sub><br>24-hr !! PM<sub>2.5</sub><br>24-hr !! NO<sub>2</sub><br>24-hr !! O<sub>3</sub><br>8-hr !! CO<br>8-hr (mg/m<sup>3</sup>) !! SO<sub>2</sub><br>24-hr !! NH<sub>3</sub><br>24-hr !! Pb<br>24-hr
|-style="background-color:#00b050;color:#000;"
| Daɗi (0-50)|| 0-50 || 0-30 || 0-40 || 0-50 || 0-1.0 || 0-40 || 0-200 || 0-0.5
|-style="background-color:#92d050;color:#000;"
| Mai gamsarwa (51-100)|| 51-100 || 31-60 || 41-80 || 51-100 || 1.1-2.0 || 41-80 || 201-400 || 0.5-1.0
|-style="background-color:#ffff00;color:#000;"
| Matsakaici (101-200)|| 101-250 || 61-90 || 81-180 || 101-168 || 2.1-10 || 81-380 || 401-800 || 1.1-2.0
|-style="background-color:#ff6500;color:#000;"
| Talakawa (201-300)|| 251-350 || 91-120 || 181-280 || 169-208 || 10-17 || 381-800 || 801-1200 || 2.1-3.0
|-style="background-color:#ff0000;color:#fff;"
| Talakawa sosai (301-400)|| 351-430 || 121-250 || 281-400 || 209-748* || 17-34 || 801-1600 || 1200-1800 || 3.1-3.5
|-style="background-color:#c00000;color:#fff;"
| Mai tsanani (401-500)|| 430+ || 250+ || 400+ || 748+* || 34+ || 1600+ || 1800+ || 3.5+
|-
|}
{| class="wikitable"
|-
! AQI !! Magana !! Lambar Launi !! Mahimman Tasirin Lafiya
|-
| style="text-align:center;"|0-50||style="text-align:center;"|Daɗi||style="background:#00b050;"| ||Ƙananan tasiri
|-
| style="text-align:center;"|51-100||style="text-align:center;"|Mai gamsarwa||style="background:#92d050;"| ||Ƙananan rashin jin daɗin numfashi ga mutane masu hankali
|-
| style="text-align:center;"|101-200||style="text-align:center;"|Matsakaici||style="background:#ffff00;"| ||Rashin jin daɗi ga masu fama da huhu, asma da cututtukan zuciya
|-
| style="text-align:center;"|201-300||style="text-align:center;"|Talakawa||style="background:#ff6500;"| ||Rashin jin daɗin numfashi ga yawancin mutane akan dogon bayyanar da su
|-
| style="text-align:center;"|301-400||style="text-align:center;"|Talakawa sosai||style="background:#ff0000;"| ||Rashin lafiya na numfashi a kan tsawan lokaci mai tsawo
|-
| style="text-align:center;"|401-500||style="text-align:center;"|Mai tsanani||style="background:#c00000;"| ||Yana shafar mutane masu lafiya kuma yana tasiri sosai ga waɗanda ke da cututtukan da ke akwai
|-
|}
=== Singapore ===
[[Singafora|Singapore]] tana amfani da Pollutant Standards Index don bayar da rahoto game da ingancin iska, <ref>{{Cite web |date=2011-06-08 |title=MEWR - Key Environment Statistics - Clean Air |url=http://app.mewr.gov.sg/web/Contents/Contents.aspx?ContId=52 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111009052449/http://app.mewr.gov.sg/web/Contents/Contents.aspx?ContId=52 |archive-date=2011-10-09 |access-date=2011-11-11 |publisher=App.mewr.gov.sg}}</ref> tare da cikakkun bayanai game da lissafin da sukayi kama amma ba daidai bane da waɗanda akayib amfani dasu a Malaysia da Hong Kong. <ref>{{Cite web |title=National Environment Agency - Calculation of PSI |url=http://app2.nea.gov.sg/data/cmsresource/20090401682645441976.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515095923/http://app2.nea.gov.sg/data/cmsresource/20090401682645441976.pdf |archive-date=2013-05-15 |access-date=2012-06-15}}</ref>Shafin PSI dake ƙasa an haɗa shi ta ƙididdigar ƙididdiga da masu bayyanawa, a cewar Hukumar Kula da Muhalli ta Kasa.<ref>{{Cite web |title=National Environment Agency |url=http://app2.nea.gov.sg/psi_hazeplan.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125033900/http://app2.nea.gov.sg/psi_hazeplan.aspx |archive-date=2011-11-25 |access-date=2011-11-11 |publisher=App2.nea.gov.sg}}</ref>
{| class="wikitable"
!PSI
!Kashi
!Mutane Masu Lafiya
!Manya, Mata masu ciki, Yara
!Mutanen da ke da Ciwon huhu ko Ciwon Zuciya
|-
| style="text-align:center;" |0-50
| style="text-align:center; background:#479b02;color:#fff" |Daɗi
|Ayyukan al'ada
|Ayyukan al'ada
|Ayyukan al'ada
|-
| style="text-align:center;" |51-100
| style="text-align:center; background:#006fa1;color:#fff" |Matsakaici
|Ayyukan al'ada
|Ayyukan al'ada
|Ayyukan al'ada
|-
| style="text-align:center;" |101-200
| style="text-align:center; background:#ffce03;color:#000" |Rashin lafiya
|Iyakacin tsayin daka ko matsananciyar motsa jiki na waje
|Rage tsayin daka ko matsananciyar motsa jiki na waje
|Guji tsayin daka ko matsananciyar motsa jiki na waje
|-
| style="text-align:center;" |201-300
| style="text-align:center; background:#ffa800;color:#000" |Ba shi da lafiya sosai
|Guji tayin daka ko matsananciyar mosta jiki na waje
|Rage ayyukan waje
|Guji ayyukan waje
|-
| style="text-align:center;" |301-500
| style="text-align:center; background:#d60000;color:#fff" |Mai haɗari
|Rage ayyukan waje
|Guji ayyukan waje
|Guji ayyukan waje
|}
=== Koriya ta Kudu ===
Ma'aikatar Muhalli ta Koriya ta Kudu tana amfani da Comprehensive Air-quality Index (CAI) don bayyana ingancin iska na yanayi bisa ga haɗarin kiwon lafiya na gurɓataccen iska. Alamar tana da niyyar taimaka wa jama'a su fahimci ingancin iska da kuma kare lafiyar mutane. CAI yana kan sikelin daga 0 zuwa 500, wanda aka raba shi zuwa kashi shida. Mafi girman darajar CAI, mafi girman matakin gurɓataccen iska.Daga cikin dabi'u na gurɓataccen iska guda biyar, mafi girma shine darajar CAI. Har ila yau, alamar tana da alaƙa da tasirin kiwon lafiya da wakilcin launi na rukunoni kamar yadda aka nuna a ƙasa.<ref>{{Cite web |title=What's CAI |url=http://www.airkorea.or.kr/eng/cai/cai1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622005031/http://www.airkorea.or.kr/eng/cai/cai1 |archive-date=22 June 2018 |access-date=25 October 2015 |publisher=Air Korea}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! CAI !! Bayyanawa !! Tasirin Lafiya
|-
| style="text-align:center;"|0-50||style="text-align:center; background:#0000ff;color:#fff"|Daɗi||Matakin da ba zai shafi marasa lafiya da cututtukan da suka shafi gurɓataccen iska ba
|-
| style="text-align:center;"|51-100||style="text-align:center; background:#00ff00;color:#000"|Matsakaici||Matsayin da zai iya samun tasiri kaɗan ga marasa lafiya idan akwai bayyanar cututtuka
|-
| style="text-align:center;"|101-250||style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000"|Rashin lafiya||Matsayin da zai iya haifar da mummunar tasiri ga marasa lafiya da membobin kungiyoyi masu hankali (yara, tsofaffi ko marasa ƙarfi), kuma ya haifar da rashin jin daɗin jama'a gaba ɗaya
|-
| style="text-align:center;"|251-500||style="text-align:center; background:#ff0000;color:#fff"|Ba shi da lafiya sosai||Matsayin da zai iya samun mummunar tasiri ga marasa lafiya da membobin kungiyoyi masu hankali idan akwai gagarumin bayyanar
|-
|}
Hasumiyar N Seoul a kan Dutsen Namsan a tsakiyar [[Seoul|Seoul, Koriya ta Kudu]], tana haskakawa da shuɗi, daga faɗuwar rana zuwa 23:00 da 22:00 a cikin hunturu, a kwanakin da [[Gurbacewar Iska|ingancin iska a Seoul]] ya kasance 45 ko ƙasa. A lokacin bazara na shekara ta 2012, an kunna Hasumiyar har kwana 52, wanda yafi kwana huɗu fiye da na shekara ta 2011.
=== Ƙasar Ingila ===
Alamar ingancin iska da akafi amfani da ita a Burtaniya itace Daily Air Quality Index da Kwamitin Kula da Tasirin Kiwon Lafiya na Air Pollutants (COMEAP) yabada shawarar. <ref>{{Cite web |last=COMEAP |title=Review of the UK Air Quality Index |url=http://comeap.org.uk/documents/130-review-of-the-uk-air-quality-index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111115230335/http://www.comeap.org.uk/documents/130-review-of-the-uk-air-quality-index.html |archive-date=2011-11-15 |website=COMEAP website}}</ref> Wannan alamar tana da maki goma, waɗanda aka haɗa su cikin ƙungiyoyi huɗu: ƙasa, matsakaici, sama da kuma sama sosai. Kowace ƙungiya ta zo tare da shawara ga ƙungiyoyin dake cikin haɗari da yawan jama'a.<ref name="defra_AQI">{{Cite web |title=Daily Air Quality Index |url=http://uk-air.defra.gov.uk/air-pollution/daqi |website=Air UK Website |publisher=[[Department for Environment, Food and Rural Affairs|Defra]]}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Gurbacewar iska !! Daraja !! Saƙonnin kiwon lafiya ga mutanen da ke cikin haɗari !! Saƙonnin kiwon lafiya ga yawan jama'a
|-
| style="text-align:center; background:#9cff9c;color:#000"|Ƙananan||style="text-align:center; background:#9cff9c;color:#000"|1-3||'''Ka ji''' daɗin ayyukanka na waje na yau da kullun.||'''Ka ji''' daɗin ayyukanka na waje na yau da kullun.
|-
| style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000"|Matsakaici||style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000"|4-6||Manya da yara da ke fama da matsalolin huhu, da manya da ke fama le matsalolin zuciya, waɗanda ke fuskantar alamomi, ya kamata suyi '''la'akari da rage''' yawan motsa jiki, musamman a waje.||'''Ka ji''' daɗin ayyukanka na waje na yau da kullun.
|-
| style="text-align:center; background:#ff6464;color:#000"|Babba||style="text-align:center; background:#ff6464;color:#000"|7-9||Manya da yara da ke fama da matsalolin huhu, da manya da ke fama le matsalolin zuciya, ya kamata su '''rage''' matsanancin motsa jiki, musamman a waje, kuma musamman idan sun sami alamomi. Mutanen da ke fama da asma na iya samun cewa suna buƙatar amfani da inhaler sau da yawa. Ya kamata tsofaffi su '''rage''' yawan motsa jiki.||Duk wanda ke fama da rashin jin daɗi kamar ciwon idanu, tari ko ciwon makogwaro, ya kamata suyi '''la'akari da rage''' aiki, musamman a waje.
|-
| style="text-align:center; background:#ce30ff;color:#000"|Ya Yi Girma||style="text-align:center; background:#ce30ff;color:#000"|10||Manya da yara da ke fama da matsalolin huhu, manya da ke fama le matsalolin zuciya, da tsofaffi, ya kamata su '''guji''' motsa jiki mai tsanani. Mutanen da ke fama da asma na iya samun cewa suna buƙatar amfani da inhaler sau da yawa.||'''Rage''' motsa jiki, musamman a waje, musamman idan kuna fuskantar alamun kamar tari ko ciwon makogwaro.
|-
|}
Lissafin ya dogara ne akan yawan gurɓataccen abubuwa guda biyar. An lissafa alamar daga maida hankali ga masu gurɓataccen abubuwa masu zuwa: ozone, nitrogen dioxide, sulfur ioxide, PM2.5 da PM10. An bayyana raguwa tsakanin ƙididdigar ƙididdiga ga kowane gurbatacce daban kuma an bayyana ƙididdigarsa gaba ɗaya a matsayin matsakaicin ƙimar ƙididdigal. Ana amfani da matsakaicin lokaci daban-daban don gurɓataccen abu daban-daban.<ref name="defra_AQI"/>
{| class="wikitable"
|-
! Lissafi !! Ozone, yana gudana 8 awa daya (μg/m<sup>3</sup>) !! Nitrogen dioxide, ma'auni na sa'a (μg/m<sup>3</sup>) !! Sulfur dioxide, matsakaicin minti 15 (μg/m<sup>3</sup>) !! PM<sub>2.5</sub> barbashi, 24 hours matsakaici (μg/m<sup>3</sup>) !! PM<sub>10</sub> barbashi, 24 hours ma'ana (μg/m<sup>3</sup>)
|-style="background-color:#9cff9c;color:#000;"
| 1|| 0-33 || 0-67 || 0-88 || 0-11 || 0-16
|-style="background-color:#31ff00;color:#000;"
| 2|| 34-66 || 68-134 || 89-177 || 12-23 || 17-33
|-style="background-color:#31cf00;color:#000;"
| 3|| 67-100 || 135-200 || 178-266 || 24-35 || 34-50
|-style="background-color:#ffff00;color:#000;"
| 4|| 101-120 || 201-267 || 267-354 || 36-41 || 51-58
|-style="background-color:#ffcf00;color:#000;"
| 5|| 121-140 || 268-334 || 355-443 || 42-47 || 59-66
|-style="background-color:#ff9a00;color:#000;"
| 6|| 141-160 || 335-400 || 444-532 || 48-53 || 67-75
|-style="background-color:#ff6464;color:#000;"
| 7|| 161-187 || 401-467 || 533-710 || 54-58 || 76-83
|-style="background-color:#ff0000;color:#fff;"
| 8|| 188-213 || 468-534 || 711-887 || 59-64 || 84-91
|-style="background-color:#990000;color:#fff;"
| 9|| 214-240 || 535-600 || 888-1064 || 65-70 || 92-100
|-style="background-color:#ce30ff;color:#000;"
| 10|| ≥ 241 || ≥ 601 || ≥ 1065 || ≥ 71 || ≥ 101
|-
|}
=== Amurka ===
{| class="wikitable"
!AQI
!Kashi
!Launi
!Tasirin lafiya
!Me ya kamata mutane su yi
|-
| style="text-align:center;" |0-50
| style="text-align:center;" |Daɗi
| style="text-align:center; background:#00e400;color:#000" |Green
|Ana ɗaukar ingancin iska mai gamsarwa, kuma gurɓacewar iska ba ta da haɗari ko kaɗan.
|Rana ce mai girma don yin aiki a waje.
|-
| style="text-align:center;" |51-100
| style="text-align:center;" |Matsakaici
| style="text-align:center; background:#ffff00;color:#000" |Yellow
|An yarda da ingancin iska; duk da haka, ga wasu gurɓattatun abubuwa za a iya samun matsakaicin damuwa na kiwon lafiya ga ƙaramin adadan mutanen da ba a saba ganin gurɓacewar iska ba.
|Mutanen da ba a saba da su ba: Yi la'akari da rage tsayin daka ko aiki mai nauyi. Kula da alamu kamar tari ko ƙarancin numfashi. Waɗannan alamu ne don ɗaukar sauƙi.
Kowa: Yana da kayu a yi aiki a waje.
|-
| style="text-align:center;" |101-150
| style="text-align:center;" |Rashin lafiya ga Ƙungiyoyin da ba su da hankali
| style="text-align:center; background:#ff7e00;color:#000" |Orange
|Membobin ƙungiyoyi masu mahimmanci na iya fuskantar tasirin lafiya. Jama'a ba zai yiwu a shafa ba.
|Ƙungiyoyi masu hankali: Rage tsayin daka ko aiki mai nauyi. Yana da kyau a kasance mai ƙwazo a waje, amma ɗaukar ƙarin hutu kuma ƙara ƙarancin ayyuka. Kula da alamu kamar tari ko ƙarancin numfashi.<br>Mutanen da ke fama da asma yakamata su bi tsare-tsaren aikin su na asma kuma su ci gaba da yin amfani da maganin agaji cikin gaggawa.<br>Idan kana da cututtukan zuciya: Alamun kamar bugun zuciya, ƙarancin numfashi, ko gajiya da ba a saba gani ba na iya nuna babbar matsala. Idan kuna da ɗaya daga cikin waɗannan, tuntuɓi mai ba da lafiyar ku.
|-
| style="text-align:center;" |151-200
| style="text-align:center;" |Rashin lafiya
| style="text-align:center; background:#ff0000;color:#fff" |Red
|Kowa na iya fara samun illar lafiya; membobin ƙungiyoyi masu mahimmanci na iya fuskantar mummuman tasirin lafiya.
|Ƙungioyoyi masu hankali: Guji tsayin daka ko aiki mai nauyi. Matsar da ayyuka cikin gida ko sake tsarwa zuwa lokacin da ingancin iska ya fi kyau.
Kowa: Rage tsayin daka ko aiki mai nauyi. Ɗauki ƙarin hutu yayin duk ayyukan waje.
|-
| style="text-align:center;" |201-300
| style="text-align:center;" |Ba shi da lafiya sosai
| style="text-align:center; background:#8f3f97;color:#fff" |Purple
|Faɗakarwar lafiya: kowa na iya fuskantar ƙarin illar lafiya.
|Ƙungiyoyi masu hankali: Guji duk ayyukan jiki a waje. Matsar da ayyuka cikin gida ko sake tsarwa zuwa lokacin da ingancin iska ya fi kyau.
Kowa: Guji tsayin daka ko aiki mai nauyi. Yi la'akari da motsin ayyukan cikin gida ko sake tsarawa zuwa lokacin da ingancin iska ya fi kyau.
|-
| style="text-align:center;" |301-500
| style="text-align:center;" |Mai haɗari
| style="text-align:center; background:#7e0023;color:#fff" |Maroon
|Gargadin lafiya game da yanayin gaggawa. Yawan jama'a ya fi shafa.
|Kowa: Guji duk ayyukan jiki a waje.
Ƙungioyoyi masu hankali: Kasance a cikin gida kuma ku rage matakan ayyukan. Bi shawarwari don kiyaye matakan ayyuka kaɗan a bikin gida.
|}
[[Fayil:Pm25-24a-super.gif|thumb|PM<sub>2.5</sub> 24-Hour AQI Loop, Yarjejeniyar US EPA]]
Hukumar Kare Muhalli ta Amurka (EPA) ta haɓaka Ƙididdigar Ingancin Air wanda ake amfani dashi don bayar da rahoton ingancin iska. Wannan AQI ya kasu kashi shida wanda ke nuna karuwar matakan damuwa na kiwon lafiya.<ref name="aqi_basic"/>
AQI ya dogara ne akan "ma'auni" gurɓataccen abubuwa guda biyar da aka tsara a ƙarƙashin Dokar Tsabtace Ruwa: ozone na ƙasa, kwayoyin halitta, carbon monoxide, sulfur dioxide, da nitrogen dioxide. EPA ta kafa ka'idojin ingancin iska na kasa (NAAQS) ga kowane ɗayan waɗannan gurɓata don kare lafiyar jama'a. Darajar AQI ta 100 gabaɗaya ta dace da matakin NAAQS don gurɓataccen.<ref name="aqi_basic2">{{Cite web |date=9 December 2011 |title=Air Quality Index (AQI) - A Guide to Air Quality and Your Health |url=http://www.airnow.gov/index.cfm?action=aqibasics.aqi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618144741/https://airnow.gov/index.cfm?action=aqibasics.aqi |archive-date=18 June 2018 |access-date=8 August 2012 |publisher=US EPA}}</ref> [[Dokar Tsabtace Iska (Amurka) (1990)]] tana buƙatar EPA ta sake duba ka'idojin Ingancin Iska na Kasa a kowace shekara biyar don nuna bayanan tasirin kiwon lafiya. Ana daidaita Air Quality Index lokaci-lokaci don nuna waɗannan canje-canje.
==== Yin lissafin AQI ====
Alamar ingancin iska aiki ne na layi na yanki na maida hankali ga gurbatawa. A kan iyaka tsakanin rukunin AQI, akwai tsalle-tsalle na ƙungiyar AQI ɗaya. Don canzawa daga mai da hankali zuwa AQI ana amfani da wannan daidaituwa:
<math> I = \frac {I_{high} -I_{low}}{ C_{high} -C_{low} }(C-C_{low}) +I_{low} </math>
(Idan an auna gurbataccen abubuwa da yawa, ƙididdigar AQI itace mafi girman darajar da aka lissafa daga ma'aunin dake sama da akayi amfani dashi ga kowane gurbataccen.)
: Na {\<math>I</math> = ƙididdigar (Air Quality),
: C {\<math>C</math> = yawan gurbatawa,
: C l o w {\<math>C</math> = maida hankali wanda shine ≤ C {\displaystyle C} ,
: C h da g h {\<math>C</math> = maɓallin maida hankali wanda shine ≥ C {\displaystyle C} ,
: <nowiki>Na l o w {\displaystyle I_{low}} = alamar raguwa daidai da C l o w {\displaystyle C_{low}} ,</nowiki>
: <nowiki>Na h da g h {\displaystyle I_{high}} = alamar raguwa daidai da C h da g h {\displaystyle C_{high}} .</nowiki>
The EPA's table of breakpoints is:<ref>{{Cite web |title=ENVIRONMENTAL PROTECTION AGENCY 40 CFR Parts 50, 51, 52, 53 and 58 [EPA-HQ-OAR-2008-0699; FRL-9913-18-OAR] RIN 2060-AP38 – National Ambient Air Quality Standards for Ozone |url=http://www3.epa.gov/airquality/ozonepollution/pdfs/20151001fr.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151006064556/http://www3.epa.gov/airquality/ozonepollution/pdfs/20151001fr.pdf |archive-date=2015-10-06 |access-date=2015-10-05 |publisher=Environmental Protection Agency}}</ref><ref>{{Cite web |title=pm-naaqs-air-quality-index-fact-sheet |url=https://www.epa.gov/system/files/documents/2024-02/pm-naaqs-air-quality-index-fact-sheet.pdf |access-date=February 9, 2024 |website=epa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=February 7, 2024 |title=Final Reconsideration of the National Ambient Air Quality Standards for Particulate Matter |url=https://www.epa.gov/system/files/documents/2024-02/pm-naaqs-air-quality-index-fact-sheet.pdf |access-date=February 12, 2024 |website=epa.gov}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! '''O<sub>3</sub> (ppb)''' 8-hr !! '''O<sub>3</sub> (ppb)''' 1-hr !! '''PM<sub>2.5</sub> (μg/m<sup>3</sup>)''' 24-hr !! '''PM<sub>10</sub> (μg/m<sup>3</sup>)''' 24-hr !! '''CO (ppm)''' 8-hr !! '''SO<sub>2</sub> (ppb)''' 1-hr; {{font color|blue|24-hr}} !! '''NO<sub>2</sub> (ppb)''' 1-hr !! '''AQI''' !! '''AQI Category'''
|-
| 0.0-54||-||0.0-9.0||0.0-54||0.0-4.4||0-35||0-53||0-50||style="background:#00e400;"|Daɗi
|-
| 55-70||-||9.1-35.4||55-154||4.5-9.4||36-75||54-100||51-100||style="background:#ffff00;"|Matsakaici
|-
| 71-85||125-164||35.5-55.4||155-254||9.5-12.4||76-185||101-360||101-150||style="background:#ff7e00;"|Rashin lafiya ga Ƙungiyoyin da ba su da hankali
|-
| 86-105||165-204||55.5-125.4||255-354||12.5-15.4||186-304||361-649||151-200||style="background:#ff0000;color:#fff"|Rashin lafiya
|-
| 106-200||205-404||125.5-225.4||355-424||15.5-30.4||305-604||650-1,249||201-300||style="background:#8f3f97;color:#fff"|Ba shi da lafiya sosai
|-
| -||405-604||225.5-325.4||425-604||30.5-50.4||605-1,004||1,250-2,049||301-500||style="background:#7e0023;color:#fff"|Mai haɗari
|-
|}
Kayii la'akari da mai saka idanu yana yin rikodin matsakaicin sa'o'i 24 (PM<sub>2.5</sub>) na 26.4 micrograms a kowace cubic mita. Daidaitawar dake sama tana haifar da AQI na:
: <math> \frac{100 -51}{35.4 -9.1}(26.4-9.1) +51=83.2</math>
which rounds to index value of 83, corresponding to air quality in the "Moderate" range.<ref>{{Cite web |date=2019-02-06 |title=How does the EPA measure air quality? |url=https://www.purakamasks.com/resources/measuringairquality |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190210044504/https://www.purakamasks.com/resources/measuringairquality |archive-date=2019-02-10 |access-date=2019-02-11 |website=www.purakamasks.com |language=en}}</ref> To convert an air pollutant concentration to an AQI, EPA has developed a calculator.<ref>{{Cite web |title=AQI Calculator |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-calculator |access-date=7 October 2018}}</ref>
Idan an auna gurbataccen abu dayawa a wurin saka idanu, to ana bada rahoton mafi girma ko "mafi girma" AQI don wurin. Ana lissafin ozone AQI tsakanin 100 da 300 ta hanyar zabar mafi girma daga cikin AQI da aka lissafa tare da darajar ozone na awa 1 kuma AQI ya lissafa tare le darajar ozoni na awa 8.
Matsakaicin ozone na sa'o'i takwas baya bayyana ƙimar AQI sama da 300; ƙimar AQ I na 301 ko mafi girma ana lissafa su tare da maida hankali ga ozone na awa 1. Darajar SO<sub>2</sub> na awa 1 bata bayyana darajar AQI mafi girma fiye da 200. Ana lissafin ƙimar AQI na <sub>2</sub> ko mafi girma tare da maida hankali na SO2 na awanni 24.
Bayanan saka idanu na ainihi daga masu sa ido na cigaba yawanci suna samuwa a matsayin matsakaicin awa 1. Koyaya, lissafin AQI don wasu gurɓataccen abu yana buƙatar matsakaicin sa'o'i da yawa na bayanai. (Misali, lissafin ozone AQI yana buƙatar lissafin matsakaicin sa'o'i 8 da lissafin PM<sub>2.5</sub> ko PM<sub>10</sub> AQI yana buƙata matsakaicin awa 24.) Don nuna ingancin iska na yanzu daidai, matsakaicin tsawon sa'o-i da akayi amfani dashi don lissafin AQI ya kamata ya kasance a kan lokacin yanzu, amma kamar yadda ba'a san yawan sa'oƙi na gaba ba kuma yana da wahala a kimanta daidai, EPA yana amfani da maida hankali ga waɗannan matsakaicin matsakaicin lokutan sa'o. Don bayar da rahoton PM<sub>2.5</sub>, PM<sub>10</sub> da ƙididdigar ingancin iska na ozone, ana kiran wannan maida hankali ga NowCast. Nowcast wani nau'i ne na matsakaicin matsakaicin nauyi wanda ke bada ƙarin nauyi ga bayanan ingancin iska na baya-bayan nan lokacin da matakan gurɓata iska ke canzawa.<ref>{{Cite web |title=AirNow API Documentation |url=http://www.airnowapi.org/aq101 |access-date=20 August 2015}}</ref><ref>{{Cite web |title=How are your ozone maps calculated? |url=http://airnow.supportportal.com/link/portal/23002/23002/Article/16115/How-are-your-ozone-maps-calculated |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150821160233/http://airnow.supportportal.com/link/portal/23002/23002/Article/16115/How-are-your-ozone-maps-calculated |archive-date=21 August 2015 |access-date=20 August 2015}}</ref>
==== Samun jama'a na AQI ====
[[Fayil:Global_air_pollution_map.png|thumb|Taswirar ingancin iska ta duniya]]
Bayanan saka idanu na ainihi da tsinkaye na ingancin iska waɗanda aka tsara su dangane da ƙididdigar ingancin iska suna samuwa daga shafin yanar gizon AirNow na EPA.<ref>{{Cite web |title=AirNow |url=http://www.airnow.gov/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051124065307/http://www.airnow.gov/ |archive-date=24 November 2005 |access-date=9 August 2012}}.</ref> Sauran kungiyoyi suna bada saka idanu ga membobin kungiyoyi masu hankali kamar su asthmatics, yara da manya sama da shekaru 65.<ref>{{Cite web |title=Air Quality Lookup for Children, Seniors and Sensitive Groups |url=https://www.cleanairresources.com/tools/aqi_lookup |access-date=2019-09-19 |website=www.cleanairresources.com |language=en |archive-date=2019-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221162504/https://www.cleanairresources.com/tools/aqi_lookup |url-status=dead }}</ref> Bayanan sa ido na iska na tarihi ciki har da sigogi da taswirar AQI suna samuwa a shafin yanar gizon AirData na EPA.<ref>{{Cite web |date=8 July 2014 |title=AirData |url=http://www.epa.gov/airdata/ |access-date=20 August 2015 |publisher=US Environmental Protection Agency}}</ref> Akwai sabis na biyan kuɗi na imel kyauta ga mazaunan New York - AirNYC . <ref>{{Cite web |title=AirNYC - Air quality in New York. Online. |url=https://aerostate.io/cases/airnyc/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170522194431/https://aerostate.io/cases/airnyc/ |archive-date=22 May 2017 |access-date=10 August 2017}}</ref> Masu biyan kuɗi suna samun sanarwa game da canje-canje a cikin ƙimar AQI don wurin da aka zaɓa (misali adireshin gida), bisa ga yanayin ingancin iska. Cikakken taswirar dake dauke da matakan AQI na yanzu da hasashen AQI na kwana biyu yana samuwa a shafin yanar gizon Aerostate.<ref>{{Cite web |title=Aerostate AQI map |url=https://browser.aerostate.io/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180215204232/https://browser.aerostate.io/ |archive-date=15 February 2018 |access-date=13 February 2018 |website=aerostate.io}}</ref>
==== Masu Kula da Jirgin Sama da na'urori masu saukin farashi ====
A tarihi, EPA kawai ta bada izinin bayanai daga masu sa ido dake aiki da masu kula da lafiya ko masu kula da lafiyar jama'a don a haɗa su a cikin taswirar ƙasa na ainihi.<ref>{{Cite web |title=AirNow Interactive Map |url=https://gispub.epa.gov/airnow/?contours=none&panel=0&monitors=pm25 |access-date=2023-08-04 |website=gispub.epa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |title=AirNow Interactive Map |url=https://gispub.epa.gov/airnow/?contours=none&panel=0&monitors=ozone |access-date=2023-08-04 |website=gispub.epa.gov |archive-date=2023-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804031820/https://gispub.epa.gov/airnow/?contours=none&panel=0&monitors=ozone |url-status=dead }}</ref> A cikin shekaru goma da suka gabata, na'urori masu auna sigina masu arha (LCS) sun zama masu shahara tare da masana kimiyya na ƙasa, kuma manyan cibiyoyin sadarwar LCS sun tashi a Amurka da kuma duk faɗin duniya. Kwanan nan, EPA ta haɓaka algorithm na gyaran bayanai don wani nau'in PM<sub>2.5</sub> LCS (mai saka idanu na Purple Air) wanda ke sa bayanan LCS su zama kwatankwacin bayanan tsari don manufar lissafin AQI.<ref>{{Cite journal |last=Barkjohn |first=Karoline K. |last2=Gantt |first2=Brett |last3=Clements |first3=Andrea L. |date=2021-06-22 |title=Development and application of a United States-wide correction for PM2.5 data collected with the PurpleAir sensor |journal=Atmospheric Measurement Techniques |language=English |volume=14 |issue=6 |pages=4617–4637 |doi=10.5194/amt-14-4617-2021 |issn=1867-1381 |pmc=8422884 |pmid=34504625 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Barkjohn |first=Karoline K. |last2=Holder |first2=Amara L. |last3=Frederick |first3=Samuel G. |last4=Clements |first4=Andrea L. |date=January 2022 |title=Correction and Accuracy of PurpleAir PM2.5 Measurements for Extreme Wildfire Smoke |journal=Sensors |language=en |volume=22 |issue=24 |pages=9669 |bibcode=2022Senso..22.9669B |doi=10.3390/s22249669 |issn=1424-8220 |pmc=9784900 |pmid=36560038 |doi-access=free}}</ref> Wannan gyaran bayanan LCS a halin yanzu ya bayyana tare da bayanan tsari akan taswirar wuta ta kasa ta EPA.<ref>{{Cite web |title=Fire and Smoke Map |url=https://fire.airnow.gov/# |access-date=2023-08-04 |website=fire.airnow.gov}}</ref>
==== Tarihin AQI ====
AQI ta fara bugawa a shekarar 1968, lokacin da Hukumar Kula da Pollution ta Kasa ta fara wani shiri don bunkasa ingancin iska da kuma amfani da hanyar zuwa Yankunan Kididdiga na Metropolitan. Motsi shine don jawo hankalin jama'a ga batun gurɓataccen iska da kuma tura jami'an gwamnati na cikin gida dake da alhakin daukar mataki don sarrafa hanyoyin gurɓata da inganta ingancin iska a cikin ikonsu.
Jack Fensterstock, shugaban National Inventory of Air Pollution Emissions and Control Branch, an bashi aikin jagorantar ci gaban hanyar da kuma tattara ingancin iska da bayanan fitarwa da ake buƙata don gwadawa da daidaita alamun sakamakon.<ref>J.C Fensterstock et al., " The Development and Utilization of an Air Quality Index," Paper No. 69–73, presented at the 62nd Annual Meeting of the Air Pollution Control Administration, June 1969.</ref>
Farkon maimaitawar ingancin iska yayi amfani da daidaitattun gurɓataccen yanayi don samar da alamun gurɓatawar mutum. Wadannan alamomi an auna su kuma an hada su don samar da jimlar ingancin iska guda ɗaya. Hanyar gabaɗaya na iya amfani da maida hankali waɗanda aka ɗauka daga bayanan sa ido na yanayi ko kuma anyi hasashen ta hanyar samfurin watsawa. Daga nan ne aka mayar da hankali zuwa daidaitattun rarrabawar kididdiga tare da matsakaicin matsakaicin da daidaitattun karkatarwa. Ana ɗaukar alamun gurɓataccen mutum daidai, kodayake ana iya amfani da dabi'u ban da hadin kai. Hakazalika, alamar na iya haɗawa da kowane adadin gurɓataccen ko dayake anyi amfani dashi ne kawai don haɗa SO<nowiki><sub id="mwBO8">x</sub></nowiki>, CO, da TSP <ref name="TSP_Computation">{{Cite web |date=2023-06-29 |title=Appendix B to Part 50—Reference Method for the Determination of Suspended Particulate Matter in the Atmosphere (High-Volume Method) |url=https://www.ecfr.gov/current/title-40/chapter-I/subchapter-C/part-50/appendix-Appendix%20B%20to%20Part%2050#o |archive-url= |archive-date= |access-date=2023-07-01 |publisher=US EPA}}</ref> saboda rashin bayanan da ke akwai don wasu gurɓata.
Duk dayake an tsara hanyar don ta kasance mai ƙarfi, aikace-aikacen da ya dace ga duk yankunan birni ya tabbatar da rashin daidaituwa saboda ƙarancin bayanan sa ido na iska, rashin yarjejeniya game da abubuwan nauyi, da rashin daidaito na ƙa'idodin ingancin iska a fadin iyakokin ƙasa da siyasa. Duk da wadannan batutuwan, bugawa na jerin sunayen yankunan birane sun cimma manufofin manufofin jama'a kuma sun haifar da cigaban na ingantaccen alamomi da aikace-aikacen su na yau da kullun.
== Dubi kuma ==
* [[Gurbacewar Iska|Rashin gurɓata iska]]
* Hasashen gurɓata iska
* [[Ma'aunin gurɓataccen iska]]
* Yankin iska mai tsabta
* Ingancin iska na cikin gida
* Yankin ƙarancin fitarwa
* Yankin Ƙananan Rashin Rashin Ruwa
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Haɗin waje ==
Wasu daga cikin shafukan yanar gizo masu zuwa suna nuna taswirar ƙimar iska da aka sabunta; wasu kuma an adana nau'ikan shafukan yanar gizo marasa aiki:
* Duniya:
** [http://aqicn.org/map/world/#@g/2.0574/7.9102/2z Rashin gurɓata iska a duniya: Gaskiya na Gaskiya Taswirar Bayani]
* Turai:
** [http://www.airqualitynow.eu/index.php CAQI]- AirNow
** [http://www.eea.europa.eu/themes/air/air-quality-index EAQI] - Hukumar Kula da Muhalli ta Turai
** [http://www.airquality.co.uk/archive/index.php Tarihin Ingancin Jirgin Sama na Burtaniya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081107223848/http://www.airquality.co.uk/archive/index.php |date=2008-11-07 }}
* Arewacin Amurka:
** [https://www.airnow.gov/ AQI a airnow.gov] - shafin yanar gizon Gwamnatin Amurka
** [https://web.archive.org/web/20070623011137/http://air.state.nm.us/ New Mexico Air Quality da bayanan API] - Misali na yadda Ma'aikatar Muhalli ta New Mexico ke buga Air Quality da API.
**
** EPA Air Quality Index - Jagora ga Ingancin Air da Lafiyarka
** [https://web.archive.org/web/20060706053637/http://www.msc-smc.ec.gc.ca/aq_smog/index_e.cfm AQI a Ma'aikatar Kula da Yanayi ta Kanada]
** San Francisco Bay Area Spare-the-Air - AQI bayani
* Asiya:
** [https://web.archive.org/web/20070719042151/http://eng.airkorea.or.kr/cai/main.jsp CAI a Airkorea.or.kr] - shafin yanar gizon Koriya ta Kudu Environmental Management Corp.
** [https://apims.doe.gov.my/home.html Ƙididdigar Ƙarshen iska ta Malaysia]
** [https://web.archive.org/web/20070410055414/http://www.epd-asg.gov.hk/ API a Hong Kong] - Ma'aikatar Kare Muhalli ta Gwamnatin Yankin Gudanarwa na Musamman na Hong Kong ('' (ba ya aiki har zuwa 19 )'' ba)
** [http://aqmthai.com/index.php?lang=en AQI a Thailand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606174552/http://aqmthai.com/index.php?lang=en |date=2017-06-06 }} An adana shi 2017-06-06 a
** [http://enviinfo.cem.gov.vn/ AQI a Vietnam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220614022242/http://enviinfo.cem.gov.vn/ |date=2022-06-14 }}
*** [https://moitruongthudo.vn/ AQI a Hanoi]
*** [http://www.aqivn.org/en/ Ba a san shi ba PM25 AQI a Hanoi, Vietnam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170617074153/http://www.aqivn.org/en/ |date=2017-06-17 }} An adana shi 2017-06-17 a
{{Pollution}}{{Natural resources}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1jlbl7hh5hn8zqlquvynrup7vd49cjc
Brad Halliday
0
82267
877275
517325
2026-07-05T17:22:10Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360821777|Brad Halliday]]"
877275
wikitext
text/x-wiki
'''Bradley Halliday''' (an haife shi a ranar 10 ga Yuli 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Scottish Premiership ta Dundee .
Ya taba bugawa Fleetwood Town, Cambridge United, [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] da Bradford City, kuma ya yi zaman aro a York City, Hartlepool United da Accrington Stanley .
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
ccsyotarcc83h07la7idh8i4re4uq8c
877276
877275
2026-07-05T17:22:30Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360821777|Brad Halliday]]"
877276
wikitext
text/x-wiki
'''Bradley Halliday''' (an haife shi a ranar 10 ga Yuli 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Scottish Premiership ta Dundee .
Ya taba bugawa Fleetwood Town, Cambridge United, [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] da Bradford City, kuma ya yi zaman aro a York City, Hartlepool United da Accrington Stanley .
== Farko da rayuwar mutum ==
An haifi Halliday kuma ya girma a Redcar, Arewacin Yorkshire. Halliday yana da 'ya'ya biyu ƙanana. Ya halarci Kwalejin Prior Pursglove da ke Guisborough, Arewacin Yorkshire. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}</ref>
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
Halliday ya shafe shekaru 10 yana bugawa ƙungiyar matasa ta Redcar Town wasa lokacin da ya shiga makarantar [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] a shekarar 2010. <ref>{{Cite web |last=Gettings |first=Mike |date=21 February 2013 |title=U15A 2009–10 review |url=https://sites.google.com/site/redcartownfc/about-the-team/reviews/2009-10-Review/u15a2009-10review |access-date=9 January 2018 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> Daga baya ya koma Redcar duk da cewa Middlesbrough ta ci gaba da sa ido kan ci gabansa. <ref>{{Cite web |date=23 July 2011 |title=Newton Aycliffe FC 2–4 Redcar Town Under 18s FC |url=http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224182437/http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |archive-date=24 December 2014 |access-date=24 December 2014 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday">{{Cite web |title=Bradley Halliday |url=http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0,,1~3445445,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224145856/http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0%2C%2C1~3445445%2C00.html |archive-date=24 December 2014 |publisher=Middlesbrough F.C.}}</ref> An ga Halliday yana wasa da Redcar ta hannun wani mai leƙen asiri [[Newcastle United FC|na Newcastle United]] kafin ya shiga makarantar horar da 'yan wasan ƙungiyar a farkon shekarar 2013. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united "Sport student gets talent spotted by Newcastle United"]. </cite></ref> Ya koma Middlesbrough bayan ya burge manajansu Dave Parnaby a lokacin gwaji, inda ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararru da ƙungiyar a watan Agusta na 2013. <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
img0lxphsq6pu1cwbxqxh61drxsq77k
877277
877276
2026-07-05T17:22:45Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360821777|Brad Halliday]]"
877277
wikitext
text/x-wiki
'''Bradley Halliday''' (an haife shi a ranar 10 ga Yuli 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Scottish Premiership ta Dundee .
Ya taba bugawa Fleetwood Town, Cambridge United, [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] da Bradford City, kuma ya yi zaman aro a York City, Hartlepool United da Accrington Stanley .
== Farko da rayuwar mutum ==
An haifi Halliday kuma ya girma a Redcar, Arewacin Yorkshire. Halliday yana da 'ya'ya biyu ƙanana. Ya halarci Kwalejin Prior Pursglove da ke Guisborough, Arewacin Yorkshire. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}</ref>
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
Halliday ya shafe shekaru 10 yana bugawa ƙungiyar matasa ta Redcar Town wasa lokacin da ya shiga makarantar [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] a shekarar 2010. <ref>{{Cite web |last=Gettings |first=Mike |date=21 February 2013 |title=U15A 2009–10 review |url=https://sites.google.com/site/redcartownfc/about-the-team/reviews/2009-10-Review/u15a2009-10review |access-date=9 January 2018 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> Daga baya ya koma Redcar duk da cewa Middlesbrough ta ci gaba da sa ido kan ci gabansa. <ref>{{Cite web |date=23 July 2011 |title=Newton Aycliffe FC 2–4 Redcar Town Under 18s FC |url=http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224182437/http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |archive-date=24 December 2014 |access-date=24 December 2014 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday">{{Cite web |title=Bradley Halliday |url=http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0,,1~3445445,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224145856/http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0%2C%2C1~3445445%2C00.html |archive-date=24 December 2014 |publisher=Middlesbrough F.C.}}</ref> An ga Halliday yana wasa da Redcar ta hannun wani mai leƙen asiri [[Newcastle United FC|na Newcastle United]] kafin ya shiga makarantar horar da 'yan wasan ƙungiyar a farkon shekarar 2013. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united "Sport student gets talent spotted by Newcastle United"]. </cite></ref> Ya koma Middlesbrough bayan ya burge manajansu Dave Parnaby a lokacin gwaji, inda ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararru da ƙungiyar a watan Agusta na 2013. <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday" />
Bayan ya yi wasa akai-akai a ƙungiyar Middlesbrough ta 'yan ƙasa da shekara 21 a kakar wasa ta 2014-15, Halliday ya koma ƙungiyar League Two ta York City a ranar 14 ga Nuwamba 2014 bisa lamunin wata ɗaya na matasa don samar da kariya da gasa ga ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na dama]] Marvin McCoy . <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 "York City FC player profiles: Bradley Halliday"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a wasan da York ta sha kashi a hannun AFC Wimbledon a gida da ci 3-2 a ranar 13 ga Disamba 2014, kuma bayan an naɗa shi gwarzon ɗan wasa, an tsawaita aronsa har zuwa 17 ga Janairu 2015 kwana biyu bayan wasan. Ya kafa kansa a cikin ƙungiyar kafin McCoy kafin ya sami katin jan kati na farko a rayuwarsa ta babban wasa saboda takalmi mai ƙafa biyu a wasan da York ta doke Accrington Stanley a gida da ci 1-0 a ranar 26 ga Disamba 2014. Bayan ya kammala dakatarwa na wasanni uku, an tsawaita aronsa a York har zuwa ƙarshen kakar wasa. <ref name="Brad Halliday signs on loan for York City until end of season – right back is winning race for starting place against Stevenage" /> Halliday ya zura kwallonsa ta farko a rayuwarsa ta kwallo da bugun daga kai sai mai tsaron gida a minti na 85 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Portsmouth a ranar 2 ga Mayu 2015 da bugun daga kai sai mai tsaron gida a kusurwar dama ta ƙasa bayan ya yi amfani da faɗuwar da Dan Butler ya yi masa. Ya kammala wasan aronsa a York da wasanni 24 da kuma kwallo 1. <ref name="sb1415" />
Halliday ya koma ƙungiyar League Two ta Hartlepool United a kan aro na wata ɗaya a ranar 10 ga Satumba, 2015, a matsayin mai kare lafiyar Jordan Richards da Michael Duckworth da kuma Carl Magnay da aka dakatar. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Exeter City da ci 1-0, kuma ya kammala zaman aro da wasanni shida. A ranar 20 ga Oktoba, 2015, ya koma wata ƙungiyar League Two, Accrington Stanley, a kan aro na gaggawa na wata ɗaya, ya fara wasa a ranar a wasan da suka sha kashi a gida da ci 4-3 a hannun AFC Wimbledon. <ref name="sb1516" /> Bayan ya buga wasanni 11 a Accrington, an tsawaita lokacin aronsa har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2015-16 a ranar 4 ga Janairu, 2016.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
sutk4ch6qbndli0ntmlte4yuq2rlk1k
877278
877277
2026-07-05T17:23:04Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360821777|Brad Halliday]]"
877278
wikitext
text/x-wiki
'''Bradley Halliday''' (an haife shi a ranar 10 ga Yuli 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Scottish Premiership ta Dundee .
Ya taba bugawa Fleetwood Town, Cambridge United, [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] da Bradford City, kuma ya yi zaman aro a York City, Hartlepool United da Accrington Stanley .
== Farko da rayuwar mutum ==
An haifi Halliday kuma ya girma a Redcar, Arewacin Yorkshire. Halliday yana da 'ya'ya biyu ƙanana. Ya halarci Kwalejin Prior Pursglove da ke Guisborough, Arewacin Yorkshire. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}</ref>
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
Halliday ya shafe shekaru 10 yana bugawa ƙungiyar matasa ta Redcar Town wasa lokacin da ya shiga makarantar [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] a shekarar 2010. <ref>{{Cite web |last=Gettings |first=Mike |date=21 February 2013 |title=U15A 2009–10 review |url=https://sites.google.com/site/redcartownfc/about-the-team/reviews/2009-10-Review/u15a2009-10review |access-date=9 January 2018 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> Daga baya ya koma Redcar duk da cewa Middlesbrough ta ci gaba da sa ido kan ci gabansa. <ref>{{Cite web |date=23 July 2011 |title=Newton Aycliffe FC 2–4 Redcar Town Under 18s FC |url=http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224182437/http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |archive-date=24 December 2014 |access-date=24 December 2014 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday">{{Cite web |title=Bradley Halliday |url=http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0,,1~3445445,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224145856/http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0%2C%2C1~3445445%2C00.html |archive-date=24 December 2014 |publisher=Middlesbrough F.C.}}</ref> An ga Halliday yana wasa da Redcar ta hannun wani mai leƙen asiri [[Newcastle United FC|na Newcastle United]] kafin ya shiga makarantar horar da 'yan wasan ƙungiyar a farkon shekarar 2013. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united "Sport student gets talent spotted by Newcastle United"]. </cite></ref> Ya koma Middlesbrough bayan ya burge manajansu Dave Parnaby a lokacin gwaji, inda ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararru da ƙungiyar a watan Agusta na 2013. <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday" />
Bayan ya yi wasa akai-akai a ƙungiyar Middlesbrough ta 'yan ƙasa da shekara 21 a kakar wasa ta 2014-15, Halliday ya koma ƙungiyar League Two ta York City a ranar 14 ga Nuwamba 2014 bisa lamunin wata ɗaya na matasa don samar da kariya da gasa ga ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na dama]] Marvin McCoy . <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 "York City FC player profiles: Bradley Halliday"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a wasan da York ta sha kashi a hannun AFC Wimbledon a gida da ci 3-2 a ranar 13 ga Disamba 2014, kuma bayan an naɗa shi gwarzon ɗan wasa, an tsawaita aronsa har zuwa 17 ga Janairu 2015 kwana biyu bayan wasan. Ya kafa kansa a cikin ƙungiyar kafin McCoy kafin ya sami katin jan kati na farko a rayuwarsa ta babban wasa saboda takalmi mai ƙafa biyu a wasan da York ta doke Accrington Stanley a gida da ci 1-0 a ranar 26 ga Disamba 2014. Bayan ya kammala dakatarwa na wasanni uku, an tsawaita aronsa a York har zuwa ƙarshen kakar wasa. <ref name="Brad Halliday signs on loan for York City until end of season – right back is winning race for starting place against Stevenage" /> Halliday ya zura kwallonsa ta farko a rayuwarsa ta kwallo da bugun daga kai sai mai tsaron gida a minti na 85 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Portsmouth a ranar 2 ga Mayu 2015 da bugun daga kai sai mai tsaron gida a kusurwar dama ta ƙasa bayan ya yi amfani da faɗuwar da Dan Butler ya yi masa. Ya kammala wasan aronsa a York da wasanni 24 da kuma kwallo 1. <ref name="sb1415" />
Halliday ya koma ƙungiyar League Two ta Hartlepool United a kan aro na wata ɗaya a ranar 10 ga Satumba, 2015, a matsayin mai kare lafiyar Jordan Richards da Michael Duckworth da kuma Carl Magnay da aka dakatar. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Exeter City da ci 1-0, kuma ya kammala zaman aro da wasanni shida. A ranar 20 ga Oktoba, 2015, ya koma wata ƙungiyar League Two, Accrington Stanley, a kan aro na gaggawa na wata ɗaya, ya fara wasa a ranar a wasan da suka sha kashi a gida da ci 4-3 a hannun AFC Wimbledon. <ref name="sb1516" /> Bayan ya buga wasanni 11 a Accrington, an tsawaita lokacin aronsa har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2015-16 a ranar 4 ga Janairu, 2016.
=== Cambridge United ===
A ranar 31 ga Agusta 2016, Halliday ya sanya hannu a kulob din League Two Cambridge United kan kwantiragin dogon lokaci kan kudin da ba a bayyana ba.
An ba shi sabuwar kwangila daga Cambridge United a ƙarshen kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=7 May 2019 |title=David Forde: Cambridge United release former Millwall keeper |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48191973 |access-date=8 May 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Rovers na Doncaster ===
A ranar 24 ga Mayu 2019, ya sanya hannu a kulob din League One Doncaster Rovers kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=24 May 2019 |title=Brad Halliday: Doncaster Rovers sign Cambridge defender on two-year deal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48401193 |access-date=24 May 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Garin Fleetwood ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
dzsq3kylf1m1ikmz4bmzjlcdy600a5p
877279
877278
2026-07-05T17:23:27Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360821777|Brad Halliday]]"
877279
wikitext
text/x-wiki
'''Bradley Halliday''' (an haife shi a ranar 10 ga Yuli 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Scottish Premiership ta Dundee .
Ya taba bugawa Fleetwood Town, Cambridge United, [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] da Bradford City, kuma ya yi zaman aro a York City, Hartlepool United da Accrington Stanley .
== Farko da rayuwar mutum ==
An haifi Halliday kuma ya girma a Redcar, Arewacin Yorkshire. Halliday yana da 'ya'ya biyu ƙanana. Ya halarci Kwalejin Prior Pursglove da ke Guisborough, Arewacin Yorkshire. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}</ref>
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
Halliday ya shafe shekaru 10 yana bugawa ƙungiyar matasa ta Redcar Town wasa lokacin da ya shiga makarantar [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] a shekarar 2010. <ref>{{Cite web |last=Gettings |first=Mike |date=21 February 2013 |title=U15A 2009–10 review |url=https://sites.google.com/site/redcartownfc/about-the-team/reviews/2009-10-Review/u15a2009-10review |access-date=9 January 2018 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> Daga baya ya koma Redcar duk da cewa Middlesbrough ta ci gaba da sa ido kan ci gabansa. <ref>{{Cite web |date=23 July 2011 |title=Newton Aycliffe FC 2–4 Redcar Town Under 18s FC |url=http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224182437/http://clubwebsite.production.clubtest.co.uk/redcartownunder18/155626/SeasonArchive/match_report/3131837?archive_id=59619 |archive-date=24 December 2014 |access-date=24 December 2014 |publisher=Redcar Town F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday">{{Cite web |title=Bradley Halliday |url=http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0,,1~3445445,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224145856/http://www.mfc.co.uk.p.preprod.performgroup.com/page/squad/academy/0%2C%2C1~3445445%2C00.html |archive-date=24 December 2014 |publisher=Middlesbrough F.C.}}</ref> An ga Halliday yana wasa da Redcar ta hannun wani mai leƙen asiri [[Newcastle United FC|na Newcastle United]] kafin ya shiga makarantar horar da 'yan wasan ƙungiyar a farkon shekarar 2013. <ref name="Sport student gets talent spotted by Newcastle United">{{Cite web |date=1 March 2013 |title=Sport student gets talent spotted by Newcastle United |url=http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united |archive-date=15 May 2013 |publisher=Prior Pursglove College}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130515230238/http://www.pursglove.ac.uk/news/bradley-halliday-newcastle-united "Sport student gets talent spotted by Newcastle United"]. </cite></ref> Ya koma Middlesbrough bayan ya burge manajansu Dave Parnaby a lokacin gwaji, inda ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararru da ƙungiyar a watan Agusta na 2013. <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}</ref> <ref name="Bradley Halliday" />
Bayan ya yi wasa akai-akai a ƙungiyar Middlesbrough ta 'yan ƙasa da shekara 21 a kakar wasa ta 2014-15, Halliday ya koma ƙungiyar League Two ta York City a ranar 14 ga Nuwamba 2014 bisa lamunin wata ɗaya na matasa don samar da kariya da gasa ga ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na dama]] Marvin McCoy . <ref name="YorkProfile">{{Cite web |title=York City FC player profiles: Bradley Halliday |url=http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 |archive-date=14 December 2014 |publisher=York City F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141214204350/http://www.yorkcityfootballclub.co.uk/team/player-profile/bradley-halliday/17 "York City FC player profiles: Bradley Halliday"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a wasan da York ta sha kashi a hannun AFC Wimbledon a gida da ci 3-2 a ranar 13 ga Disamba 2014, kuma bayan an naɗa shi gwarzon ɗan wasa, an tsawaita aronsa har zuwa 17 ga Janairu 2015 kwana biyu bayan wasan. Ya kafa kansa a cikin ƙungiyar kafin McCoy kafin ya sami katin jan kati na farko a rayuwarsa ta babban wasa saboda takalmi mai ƙafa biyu a wasan da York ta doke Accrington Stanley a gida da ci 1-0 a ranar 26 ga Disamba 2014. Bayan ya kammala dakatarwa na wasanni uku, an tsawaita aronsa a York har zuwa ƙarshen kakar wasa. <ref name="Brad Halliday signs on loan for York City until end of season – right back is winning race for starting place against Stevenage" /> Halliday ya zura kwallonsa ta farko a rayuwarsa ta kwallo da bugun daga kai sai mai tsaron gida a minti na 85 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Portsmouth a ranar 2 ga Mayu 2015 da bugun daga kai sai mai tsaron gida a kusurwar dama ta ƙasa bayan ya yi amfani da faɗuwar da Dan Butler ya yi masa. Ya kammala wasan aronsa a York da wasanni 24 da kuma kwallo 1. <ref name="sb1415" />
Halliday ya koma ƙungiyar League Two ta Hartlepool United a kan aro na wata ɗaya a ranar 10 ga Satumba, 2015, a matsayin mai kare lafiyar Jordan Richards da Michael Duckworth da kuma Carl Magnay da aka dakatar. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu a wasan da suka sha kashi a hannun Exeter City da ci 1-0, kuma ya kammala zaman aro da wasanni shida. A ranar 20 ga Oktoba, 2015, ya koma wata ƙungiyar League Two, Accrington Stanley, a kan aro na gaggawa na wata ɗaya, ya fara wasa a ranar a wasan da suka sha kashi a gida da ci 4-3 a hannun AFC Wimbledon. <ref name="sb1516" /> Bayan ya buga wasanni 11 a Accrington, an tsawaita lokacin aronsa har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2015-16 a ranar 4 ga Janairu, 2016.
=== Cambridge United ===
A ranar 31 ga Agusta 2016, Halliday ya sanya hannu a kulob din League Two Cambridge United kan kwantiragin dogon lokaci kan kudin da ba a bayyana ba.
An ba shi sabuwar kwangila daga Cambridge United a ƙarshen kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=7 May 2019 |title=David Forde: Cambridge United release former Millwall keeper |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48191973 |access-date=8 May 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Rovers na Doncaster ===
A ranar 24 ga Mayu 2019, ya sanya hannu a kulob din League One Doncaster Rovers kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=24 May 2019 |title=Brad Halliday: Doncaster Rovers sign Cambridge defender on two-year deal |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48401193 |access-date=24 May 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Garin Fleetwood ===
Halliday ya koma Fleetwood Town kan yarjejeniyar shekaru biyu a ranar 4 ga Yuni 2021. <ref>{{Cite web |date=4 June 2021 |title=Brad Halliday signs for the Cod Army |url=https://www.fleetwoodtownfc.com/news/2021/june/halliday-signs-for-the-cod-army/ |access-date=4 June 2021 |publisher=Fleetwood Town}}</ref>
=== Birnin Bradford ===
Halliday ya koma Bradford City a ranar haihuwarsa - 10 ga Yuli 2022 - kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |title=BRAD TO BRADFORD |url=https://www.bradfordcityfc.co.uk/news/2022/july/brad-to-bradford/ |access-date=10 July 2022 |website=www.bradfordcityfc.co.uk |language=en-gb}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Right back Halliday becomes City's 13th summer signing |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/sportlatest/20269084.bradford-city-sign-former-fleetwood-defender-halliday/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
Ya buga wasa na 100 a ƙungiyar a ranar 6 ga Afrilu 2024, inda ya zira kwallo ɗaya tilo a wasan da suka doke Gillingham da ci 1-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=6 April 2024 |title='Epitomy of consistency': Halliday deserved City winner says delighted boss |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/sportlatest/24236264.graham-alexander-praises-bantams-match-winner-brad-halliday/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref> Shi ne ɗan wasan Bradford City na shekara a kakar wasa ta 2023-24. A ƙarshen kakar wasa ta 2023-24, Bradford City ta ƙara tsawaita kwangilarsa. <ref>{{Cite web |title=RETAINED LIST: 2023/24 |url=https://www.bradfordcityfc.co.uk/news/2024/may/retained-list-202324/ |website=www.bradfordcityfc.co.uk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2 May 2024 |title=Bantams make their move to keep Pointon and Halliday for long term |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/sportlatest/24295712.brad-halliday-bobby-pointon-offered-new-deals-bantams/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A farkon kakar wasa ta 2024-25, Halliday ya yi maraba da fafatawa a ƙungiyar farko tare da Jay Benn wanda ya ɗauki aro. <ref>{{Cite web |date=24 October 2024 |title=Halliday happy to help rival Benn in Bantams selection battle |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/24672985.brad-halliday-welcomes-bantams-competition-jay-benn/?ref=rss |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ka17ctzmlwfa8u3x8m7w7egowlxhnpg
Marc Bernal
0
84253
877141
583918
2026-07-05T13:15:51Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877141
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
cjvivxydadqis1kwibwc54zsn5cbj6q
877142
877141
2026-07-05T13:16:13Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877142
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
68q0ahtykfx5ak4n16lysqd2htzl6a5
877143
877142
2026-07-05T13:16:46Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877143
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
e8ipe953bmsj9k7xvi8z1yfocqee0nc
877144
877143
2026-07-05T13:17:25Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877144
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
62vhwcouycasf3wdzg68fdcniwqm7gq
877145
877144
2026-07-05T13:17:41Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877145
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
312vcyj3ekfwsq94fxn14whryh5n97j
877146
877145
2026-07-05T13:18:14Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877146
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
7dhkq9c0pwm88gg6ttbpdgpp46xpiz5
877148
877146
2026-07-05T13:18:37Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877148
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
qzp094r1kzp3q6obz8g6jkbqezbe6tj
877149
877148
2026-07-05T13:19:08Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877149
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
nuwoxnyq74nplo4tyoqwy8px0buuoml
877150
877149
2026-07-05T13:19:23Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877150
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
d57pd8bvrk69tlsyn0swlttxdmsmhnj
877151
877150
2026-07-05T13:19:47Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877151
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
guffoddaxs7m1oos8p4fy957ynwxlo7
877153
877151
2026-07-05T13:20:21Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877153
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
80p3tbwglznehz7polp2fhka8xrizak
877154
877153
2026-07-05T13:20:42Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877154
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
k8nwjka8s54x6yvhrunxzokxvvkok7o
877155
877154
2026-07-05T13:21:14Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877155
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
anwqlbmctcomovn0lbcg47ymxodwgr6
877156
877155
2026-07-05T13:21:39Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360320670|Marc Bernal]]"
877156
wikitext
text/x-wiki
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
fpm8bi3rssep93xqkwhar6df3nc4607
877157
877156
2026-07-05T13:22:23Z
Umar Rabiuu
38014
877157
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
fh5231awgw7l3bpis50h0udt55tt2zj
877158
877157
2026-07-05T13:23:00Z
Umar Rabiuu
38014
877158
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
f9k57i6dmfjs89mh0wu1dy15w4jc57n
877215
877158
2026-07-05T16:04:06Z
Saudarh2
14842
/* */
877215
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
r8yyc1n6flrfnq6op7p04orasuvcpoh
877216
877215
2026-07-05T16:04:34Z
Saudarh2
14842
/* */
877216
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
cubw1rpxyebjpcjq8p08xtg6cn5y633
877217
877216
2026-07-05T16:05:07Z
Saudarh2
14842
/* */
877217
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya .
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
lux5zki79m2cv7cvzz3des3eiv3iujn
877218
877217
2026-07-05T16:05:19Z
Saudarh2
14842
/* */
877218
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
2pp1dyz5wrnwj10qh89bh97s0xxwghn
877219
877218
2026-07-05T16:05:50Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877219
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
ij2ay9kx8cxxpcbthczcwuxvls99l26
877220
877219
2026-07-05T16:06:10Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877220
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
3i7lvr7jayvfq8n6kvv3hkca9swukuj
877221
877220
2026-07-05T16:07:26Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877221
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
q1clpvx54tawzrqa1vatcv28tevtxkh
877222
877221
2026-07-05T16:07:51Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877222
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
0u1uuo9d17a440rkgl3hhkol1ubgbid
877223
877222
2026-07-05T16:08:04Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877223
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
9mw7movk38efv324tvdf1uxvyocf5ct
877224
877223
2026-07-05T16:08:16Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877224
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
8nvcul6ougi2wpivrpc8rilhtezen58
877225
877224
2026-07-05T16:08:46Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877225
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
rv1mc4za8oblwx44tdqouml6uw61zz6
877226
877225
2026-07-05T16:09:15Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877226
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
llu81cqz09u25bsivsww7609dzssyv5
877227
877226
2026-07-05T16:10:13Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877227
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
ma0jhkl1dd7122f03gc01jfrvro7jhk
877228
877227
2026-07-05T16:10:39Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877228
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
nfcnrceppvy6puqt7cklv8aqqsn1kky
877229
877228
2026-07-05T16:11:03Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877229
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
ihapjk34a9j5wl2gnl0pm54guy85fz1
877230
877229
2026-07-05T16:11:19Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877230
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
trl1eo127pfy57lt01v7cun8ox4gj9d
877231
877230
2026-07-05T16:12:04Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877231
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
brwafbenfpw270myx24mqmpi25hib0p
877232
877231
2026-07-05T16:12:34Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877232
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
kkhcw44kimeor9rhzw8mnjeurnoukfc
877233
877232
2026-07-05T16:12:56Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877233
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
saqk3h0wlgjihg44j0i1jtjmy4ymvod
877234
877233
2026-07-05T16:13:26Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877234
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
htl156ipjj5ke4how7dybg65ku79sr2
877235
877234
2026-07-05T16:13:57Z
Saudarh2
14842
/* Aikin kulob */
877235
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
oumbo20w8j3jnuft67yrx4k7mf6c1pj
877236
877235
2026-07-05T16:14:25Z
Saudarh2
14842
/* Aikin ƙasa da ƙasa */
877236
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban shekarar 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
rtyt2hmsm6owmv1qo354n5ceqrv8ltq
877237
877236
2026-07-05T16:14:41Z
Saudarh2
14842
/* Aikin ƙasa da ƙasa */
877237
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban shekarar 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan shekarar 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
tpeutk35ziq3jhchg9bgt3xnubrav6t
877238
877237
2026-07-05T16:15:06Z
Saudarh2
14842
/* Aikin ƙasa da ƙasa */
877238
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban shekarar 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan shekarar 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na shekara ta 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
jbjsb6z5abod50cw4f40bnk05bsf2e6
877239
877238
2026-07-05T16:15:34Z
Saudarh2
14842
/* Aikin ƙasa da ƙasa */
877239
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban shekarar 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan shekarar 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na shekara ta 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta shekarar 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
bj8xc60sx40p3k83flwn1s3jhugh1ec
877240
877239
2026-07-05T16:15:59Z
Saudarh2
14842
/* Aikin ƙasa da ƙasa */
877240
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban shekarar 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan shekarar 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na shekara ta 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta shekarar 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga watan Nuwamba, 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
ljpburrndtpxh74ko5viielpu0lhhx4
877241
877240
2026-07-05T16:16:13Z
Saudarh2
14842
/* Aikin ƙasa da ƙasa */
877241
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Marc Bernal Casas''' (an haife shi a ranar 26 ga watan Mayu ,shekarar 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Sipaniya, wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] a ƙungiyar La Liga [[FC Barcelona|ta Barcelona]] da kuma ƙungiyar ƙasa ta Sipaniya..
== Aikin kulob ==
An haife shi a Berga, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Bernal ɗan shekara 19 ne daga ƙungiyar matasa ta CE Berga da Gimnàstic Manresa, kuma ya koma [[La Masia]] yana ɗan shekara 6 inda ya yi aiki tukuru a rukunin matasansu. <ref>{{Cite web |date=13 August 2023 |title=Marc Bernal, la promesa de Berga que despunta al Barça |url=https://www.aquibergueda.cat/2023/08/13/marc-bernal-la-promesa-de-berga-que-despunta-al-barca/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 October 2023 |title=Marc Bernal, la perla de La Masia que ya derriba la puerta con 16 años |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231023/1002092014/marc-bernal-perla-masia-berbecho.html |website=Mundo Deportivo}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni, shekarar 2023, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Barcelona har zuwa shekarar 2026. <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Saiba quem é a joia que está enchendo o Barcelona de esperança para o futuro |url=https://portaldostimes.com.br/saiba-quem-e-a-joia-que-esta-enchendo-o-barcelona-de-esperanca-para-o-futuro/}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka sha kashi a hannun Logroñés da ci 1-0 a ranar 27 ga watan Agusta. <ref>{{Cite web |last=Pérez |first=Daniel Íñiguez |date=28 August 2023 |title=Logroñés 1-0 Barça Atlètic: Gol en Las Gaunas y primeros 3 puntos |url=https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103061236/https://muydefutbol.com/futbol-espanol/rfef/primera-rfef/logrones-1-0-barca-atletic-gol-en-las-gaunas-y-primeros-3-puntos/ |archive-date=3 November 2023 |access-date=2 November 2023 |website=Muy de Fútbol}}</ref> Ya zura kwallayensa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Barcelona Atlètic a wasan da suka doke Sestao da ci 3-1 a ranar 22 ga watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=24 October 2023 |title=Is Marc Bernal the next La Masia player ready to break into Barça's first team? |url=https://www.sport.es/en/news/barca/is-marc-bernal-the-next-la-masia-player-ready-to-break-into-barcas-first-team-93717095 |website=sport}}</ref>
A ranar 17 ga watan Agusta, shekarar 2024, ya fara buga [[La Liga|gasar La Liga]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya fara da nasara a kan [[Valencia CF|Valencia]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=17 August 2024 |title=Young player debuts |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4088072/the-three-young-players-who-made-their-debuts/amp |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 27 ga watan Agusta, ya ji rauni a gwiwarsa ta hagu a wasan da suka doke [[Rayo Vallecano]] da ci 2-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=28 August 2024 |title=Marc Bernal injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4098928/marc-bernal-injury-news |publisher=FC Barcelona}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 30 ga watan Satumba, Barcelona ta sanar da gyara kwantiragin Bernal ta hanyar hada da yarjejeniyar sayen €500 miliyan, wanda hakan zai sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa 30 ga watan Yuni shekara ta 2026 tare da zabin karin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=Adjustment to Marc Bernal's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4130963/adjustment-to-marc-bernals-contract |access-date=1 October 2024 |website=FC Barcelona}}</ref>
Bernal ya dawo daga hutun kwanaki 383 a ranar 14 ga watan Satumba, shekara ta 2025, a wasan da suka doke [[Valencia CF|Valencia]] da ci 6-0, inda ya samu taimako. <ref>{{Cite web |date=14 September 2025 |title=Marc Bernal returns with an assist after 383 days |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4362711/marc-bernal-returns-with-an-assist-after-383-days |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan watan, a ranar 29 ga watan Satumba, ya tsawaita kwantiraginsa har zuwa 2029. <ref>{{Cite web |date=29 September 2025 |title=Marc Bernal extends contract to 2029 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4372163/marc-bernal-extends-contract-to-2029 |publisher=FC Barcelona}}</ref> A ranar 7 ga watan Fabrairu shekarar 2026, Bernal ya zura kwallonsa ta farko ga Blaugranas a wasan da suka doke Mallorca da ci 3-0 a [[Camp Nou]] . <ref>{{Cite web |date=7 February 2026 |title=FC Barcelona 3-0 Mallorca: Rock solid |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4446234/fc-barcelona-3-0-mallorca-rock-solid |website=www.fcbarcelona.com}}</ref> Wata guda bayan haka, a ranar 18 ga watan Maris, ya zura kwallonsa ta farko [[UEFA Champions League|a gasar zakarun Turai ta UEFA]] a wasan da suka doke [[Newcastle United FC|Newcastle United]] da ci 7-2 a zagaye na 16 na gasar. <ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Barça overpower Newcastle but leaky defense could be their undoing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48242823/barcelona-attack-overpowers-newcastle-united-champions-league-keep-covering-leaky-defense |publisher=ESPN}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Bernal zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a watan Oktoban shekarar 2022. <ref>{{Cite web |title=OFICIAL | Cambio en la lista de convocados para las jornadas de entrenamiento en la Ciudad del Fútbol | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-lista-de-convocados-para-jornadas-de-entrenamiento-en-la-ciudad-del-futbol |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> A watan Agustan shekarar 2023, an sanya shi a sansanin horar da 'yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain . <ref>{{Cite web |date=22 August 2023 |title=OFICIAL | Convocatoria sub-18 para los entrenamientos de Alfaz del Pi (Alicante) | www.rfef.es |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-convocatoria-sub-18-para-los-entrenamientos-de-alfaz-del-pi-alicante |website=Web oficial de la Real Federación Española de Fútbol.}}</ref> An sanya shi cikin tawagar ƙarshe ta ' yan wasan ƙasa da ƙasa na Spain a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan wasan ƙasa da ƙasa na shekara ta 2023. <ref>{{Cite web |date=1 November 2023 |title=Mundial Sub-17 2023 | Marc Bernal: el 'elegido' quiere dar el golpe en Indonesia |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bernal-elegido-quiere-dar-golpe-mundial-sub-17-94075881 |website=sport}}</ref>
An sanya shi cikin tawagar 'yan wasan ƙasa da ƙasa ta Spain U17 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta shekarar 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=17 May 2024 |title=OFICIAL {{!}} La lista definitiva de la Selección sub-17 para el Europeo |url=https://rfef.es/es/noticias/oficial-la-lista-definitiva-de-la-seleccion-sub-17-para-el-europeo |access-date= |website=RFEF.ES}}</ref>
Bernal ya fara buga wasa da ƙungiyar Catalonia a wasan sada zumunci da suka doke Palestine da ci 2-1 a ranar 18 ga watan Nuwamba, shekara ta 2025. <ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=Catalonia-Palestine: Highlights, goals and result of the friendly match - Today |url=https://espanol.eurosport.com/futbol/cataluna-palestina-resumen-goles-y-resultado-del-partido-amistoso-hoy_sto23242313/story.shtml |access-date=18 November 2025 |publisher=Eurosport}}</ref>
== Salon wasan ==
Bernal [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ne mai ƙafa 6 da inci 4 <nowiki>, kuma</nowiki> mai iya buga ƙwallon ƙafa ta hagu, wanda yawanci yana buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta tsakiya mai tsaron baya]], amma kuma yana iya buga ƙwallon ƙafa ta hanyar kai hari idan ya zama dole. Yana da ƙarfin jiki mai ƙarfi, kuma yana da ƙwarewar wucewa mai kyau. Yana da daidaito kuma yana iya wucewa sosai a ƙarƙashin matsin lamba. <ref>{{Cite web |last=Plaza |first=Guillermo Gutierrez |date=5 October 2023 |title=Marc Bernal, el arte de recibir perfilado |url=https://juvenildivisiondehonor.com/marc-bernal-el-arte-de-recibir-perfilado/}}</ref> Ya kuma yi kwatancen [[Sergio Busquets]] . Kocin Barcelona [[Hansi Flick]] ya nuna ƙarfin gwiwa game da yuwuwarsa, yana bayyana wa ɗan wasan cewa shi ne ɗan wasan tsakiya na biyu da aka zaɓa a matsayin mai tsaron baya, kuma yana ci gaba da nuna kwarin gwiwa game da rawar da zai taka a cikin ƙungiyar farko.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Copa del Rey
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallo
|-
| Barcelona Atlétic
| 2023–24
| Primera Federation
| 27
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Appearances in Primera Federación play-offs}}
| 0
| 31
| 2
|-
| rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2024–25
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar La Liga
| 22
| 2
| 4
| 2
| 6 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 1
| 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
| 0
| 33
| 5
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 25
! 2
! 4
! 2
! 6
! 1
! 1
! 0
! 36
! 5
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 52
! 4
! 4
! 2
! 6
! 1
! 5
! 0
! 67
! 7
|}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Sipaniya
| 2026
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 1
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==Manazarta
<references />
g4f50gttiai82yzxfhcxfojfirf7q3o
Callum Guy
0
85659
877253
573689
2026-07-05T16:58:49Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354833768|Callum Guy]]"
877253
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Callum Anthony Guy''' (an haife shi a ranar 25 ga Nuwamba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Ingila wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
Guy ya fara aikinsa a Derby County kafin ya buga wasa a matsayin aro a Port Vale a kakar wasa ta 2016-17 kuma ya koma Bradford City a matsayin aro a watan Janairun 2018. A watan Agustan 2018, ya koma Blackpool a yarjejeniyar da aka sanya shi na dindindin a watan Janairun 2019. Ya bar Blackpool zuwa Carlisle United a watan Janairun 2020. An zabe shi a matsayin gwarzon dan wasan kungiyar bayan ya samu taimako sau 14 a kakar wasa ta 2020-21, a lokacin ne aka nada shi kyaftin din kungiyar. Ya taimaka wa Carlisle lashe gasar EFL League Two a 2023 kuma ya buga wasanni 179 a dukkan gasa tsawon shekaru biyar. Daga nan ya shiga kwallon kafa da ba ta League ba tare da Notts Olympic.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
tazsalgeelk7pycxbwbjdk0i4yj6yz3
877254
877253
2026-07-05T16:59:09Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354833768|Callum Guy]]"
877254
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Callum Anthony Guy''' (an haife shi a ranar 25 ga Nuwamba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Ingila wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
Guy ya fara aikinsa a Derby County kafin ya buga wasa a matsayin aro a Port Vale a kakar wasa ta 2016-17 kuma ya koma Bradford City a matsayin aro a watan Janairun 2018. A watan Agustan 2018, ya koma Blackpool a yarjejeniyar da aka sanya shi na dindindin a watan Janairun 2019. Ya bar Blackpool zuwa Carlisle United a watan Janairun 2020. An zabe shi a matsayin gwarzon dan wasan kungiyar bayan ya samu taimako sau 14 a kakar wasa ta 2020-21, a lokacin ne aka nada shi kyaftin din kungiyar. Ya taimaka wa Carlisle lashe gasar EFL League Two a 2023 kuma ya buga wasanni 179 a dukkan gasa tsawon shekaru biyar. Daga nan ya shiga kwallon kafa da ba ta League ba tare da Notts Olympic.
== Sana'a ==
=== Gundumar Derby ===
Guy ya fito daga ƙungiyar matasa ta Derby County tun yana ɗan shekara tara don ya zama ƙwararre a ƙungiyar a watan Fabrairun 2015. Ya buga dukkan wasannin rukuni uku na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 23 a gasar EFL a kakar wasa ta 2016-17 . Ya koma ƙungiyar EFL League One Port Vale a matsayin aro na rabin kakar wasa a ranar 11 ga Janairun 2017. Bayan kwana tara, an naɗa shi gwarzon ɗan wasa a wasan farko da ya buga wa Port Vale a wasan da suka tashi 2-2 da [[Bury F.C.|Bury]] a Vale Park ; wasansa kuma ya sa aka naɗa shi a cikin ƙungiyar mako ta Football League Paper. Manaja Michael Brown ya ce, "Na yi tunanin ya haɗa wasansa da kyau - gajerun tafiye-tafiye masu tsawo da tsayi, ya karya shi, bugun gaba, da son yin abin da ya dace". An sake naɗa shi gwarzon ɗan wasan Vale bayan ƙarancin masu tsaron baya ya sa ya buga a gefen dama a wasan da Bradford City ta sha kashi a gida da ci 2-1 a ranar 25 ga Fabrairu. Duk da haka, ya samu rauni a cinyarsa a tsakiyar watan Maris, kuma an yi watsi da shi har zuwa sauran kakar wasa.
Guy ya fara buga wasansa na farko a Derby a ranar 12 ga Satumba, 2017, a wasan da suka sha kashi a hannun [[Barnsley FC|Barnsley]] da ci 3-2 a gasar cin kofin EFL . A ranar 12 ga Janairu, 2018, ya koma League One a matsayin aro a Bradford City har zuwa karshen kakar wasa ta 2017-18 . <ref>{{Cite web |date=12 January 2018 |title=Callum Guy: Bradford City sign Derby County midfielder on loan |url=https://www.bbc.com/sport/football/42664971 |access-date=12 January 2018 |website=BBC Sport}}</ref> Kocin "Bantams" Stuart McCall ya ce "[zai] ba mu ɗan ƙarin zurfi. Duk da haka, yana jin yunwa sosai don ya so ya shiga cikin 'yan wasa na farko". Sai da ya ɗauki lokaci kafin ya bayyana wa Bradford wasa na goma kafin ya kasance a ɓangaren da ya yi nasara, lokacin da aka naɗa shi a matsayin gwarzon wasa a lokacin da suka yi nasara a kan Gillingham da ci 1-0.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
e93k0v1ws6ud0yzg4u0gst54k465xcp
Jenny Apolant
0
93236
877530
587527
2026-07-06T02:09:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jenny Apolant''' (1874-1925) ƴar Jamus ce mai fafutukar mata kuma mai fafutuka ga mata.<ref name=":0">{{Cite web |title=Jenny Apolant {{!}} Jewish Women's Archive |url=https://jwa.org/encyclopedia/article/Apolant-Jenny |access-date=2019-01-15 |website=jwa.org}}</ref> Apolant ta taka muhimmiyar rawa a farkon yunkurin kare hakkin mata a Jamus.
A cikin 1907, Apolant ya kafa Cibiyar Bayanai don Ayyukan Al'umma na Mata, aikin Janar na Ƙungiyar Mata ta Jamus (Allgemeinen Deutschen Frauenverein). A lokacin da take cikin kungiyar, ta yi rubuce-rubuce da yawa game da rawar da mata ke takawa a cikin al'ummar Jamus.<ref name=":0"/> Ta kasance memba na Babban Kungiyar 'Yan asalin Jamus na Addinin Yahudawa . <ref name=":0" />
Daga 1919 zuwa 1924, Apolant ta yi aiki a matsayin wakilin DDP a Frankfurt, wanda ya sa ta zama ɗaya daga cikin mata na farko da suka riƙe irin wannan matsayi.<ref>{{Cite web |title=Frauen Macht Politik » Jenny Apolant |url=http://frauen-macht-politik-ffm.de/portraits/jenny-apolant/ |access-date=2019-01-16 |language=de-DE |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116100450/http://frauen-macht-politik-ffm.de/portraits/jenny-apolant/ |url-status=dead }}</ref> A shekara ta 1922, ta kafa kungiyar ma'aikatan siyasa (Politische Arbeitsgemeinschaft) wacce ta ba mata ilimin siyasa kuma ta shirya su don rike mukamin gwamnati.<ref>{{Cite web |title=Jenny Apolant: Eine Kämpferin für Frauenrechte - 100 Jahre Frauenwahlrecht |url=https://www.journal-frankfurt.de//journal_news/Kultur-9/100-Jahre-Frauenwahlrecht-Jenny-Apolant-Eine-Kaempferin-fuer-Frauenrechte-33353.html |access-date=2019-01-16 |website=Journal Frankfurt}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Frankfurter Frauenzimmer - Biografien |url=http://www.frankfurterfrauenzimmer.de/ep10-detail.html?bio=db |access-date=2019-01-15 |website=www.frankfurterfrauenzimmer.de}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Jenny Rathenau a ranar 5 ga Nuwamba 1874 a [[Berlin]], Jamus, ga Mathilde Rathenau (née Nachman) da kuma masana'antu Emil Rathenau . Ta halarci Kwalejin Humboldt ([[:de:Humboldt-Akademie|Humboldtakademie]]) daga 1891 zuwa 1895, inda ta sami laccoci kan Tarihin fasaha da kiɗa. A shekara ta 1899, Apolant ya auri likita kuma mai binciken gwajin cutar kansa, Hugo Apolant (1866-1915); an haifi 'yarsu Sophie Ella a watan Janairun shekara ta 1900.<ref name=":1"/> Iyalin sun koma [[Frankfurt]] a 1905 don aikin Hugo.<ref name=":0"/> Yayinda take Frankfurt, ta kafa Gidajen cin abinci na temperance kuma ta yi aiki dangane da asibitoci.
Mijinta Hugo Apolant ya mutu a shekara ta 1915. Jenny Apolant ta sha wahala daga matsalolin kudi da kiwon lafiya a shekarunta na baya. An tilasta mata ta zauna a asibitoci bayan da aka samu rauni da yawa, duk da haka ta ci gaba da kasancewa da ruhu mai kyau. Apolant ya mutu a ranar 5 ga Yuni 1925 daga yanayin zuciya.[1] Bayan mutuwar Jenny, a fuskar wahala daga Nazis, Ƙungiyar Mata ta Yahudawa ta tunatar da ita a matsayin mutum ɗaya wanda "ba za a iya raba shi da labarin ƙungiyar mata ta Jamus ba". Rabbi Georg Salzberger ya tuna da ita da farin ciki a cikin tarihinsa. [2][3][4]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1874]]
[[Rukuni:Matattun 1925]]
02gzpwu3ynutuk2j7uh69b27h8xfbug
Musulunci da ƙwallon ƙafa
0
95576
877289
842916
2026-07-05T17:31:07Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877289
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
ojctwe543ortwt2xgxyh5fbae8b5cdg
877290
877289
2026-07-05T17:31:23Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877290
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
916q2qvrinsdqoeab47c6qkhq3v8e4o
877291
877290
2026-07-05T17:32:23Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877291
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
ot892nuxa41ljf2kdujus0xugehnu8q
877292
877291
2026-07-05T17:32:39Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877292
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
c08h0trvqyof1rc486a5ss1bs116s65
877293
877292
2026-07-05T17:32:58Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877293
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0s0sek1iunlvjfhm3ab0llsn3hldzje
877294
877293
2026-07-05T17:33:14Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877294
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
p5vdw7oaloc4r29br7cdljxks5bppld
877295
877294
2026-07-05T17:33:34Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877295
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rv7xre6iozpides4igpnt1or7bv3di5
877296
877295
2026-07-05T17:33:55Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877296
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lozg452dd1nkgh0dxwz7ttse94u2c1i
877297
877296
2026-07-05T17:34:25Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877297
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6mz5qb5cz6f2njaae3uqsvk7ehlkfhm
877298
877297
2026-07-05T17:34:53Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877298
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
== Kayan aiki da tallafi ==
Shugabannin Musulmi a [[Maleshiya|Malaysia]] sun yi kira ga Musulmai da kada su sanya rigunan ƙwallon ƙafa da aka yi wa ado da giciye a jikin tambarin, kamar [[FC Barcelona]] da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], suna ganin sun fi mayar da hankali kan [[Kiristanci]] . Sun kuma yi gargaɗi game da rigunan [[Manchester United F.C.|Manchester United]], waɗanda ke ɗauke da [[Iblis|shaidan]] .
A shekarar 2012, [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta cire wani abu da ya yi kama da ƙwallon da aka saka a kan [[Real Madrid CF|ƙwallon da aka saka]] a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon. <ref>{{Cite web |last=Peck, Brooks |date=30 March 2012 |title=Real Madrid make small but deliberate change to their crest for UAE resort island partnership |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/real-madrid-small-distinct-change-crest-uae-resort-202900831.html |access-date=18 October 2013 |publisher=Sports.Yahoo.com}}</ref> Wannan canjin yana da alaƙa da gina wurin shakatawa na wasanni na dala biliyan 1 a [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] ta Musulunci. <ref>{{Cite web |date=13 April 2013 |title=Real Madrid changing cross logo for Muslim fans, sponsors |url=http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034541/http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |archive-date=28 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=Indian Muslim Observer}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Real Madrid Reband Logo for Muslim Fans |url=http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927060347/http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |archive-date=27 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=The Eastern Post}}</ref>
Frédéric Kanouté ya kan gyara rigarsa [[Sevilla FC|ta Sevilla]], don ɓoye tallafin da gidan caca ta yanar gizo 888.com ke bayarwa. Daga baya ƙungiyar ta cimma yarjejeniya cewa ɗan wasan bai amince da yin caca ta hanyar saka ta ba, kuma za a yafe masa duk wani kayan talla da 888.
A watan Yulin 2013, ɗan wasan Newcastle United Papiss Cissé ya ƙi yin wasa da rigar da Wonga.com, wani kamfanin bayar da rance na ranar albashi, ya ɗauka, domin ba a yarda da karɓar riba a ƙarƙashin [[Fiƙihu|dokar Musulunci]] ba. Ba da daɗewa ba, ya amince ya saka rigar bayan an ɗauki hotonsa a gidan caca .
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qfsqj8jf2blhsnts0id3b0lrqd85oh5
877299
877298
2026-07-05T17:35:49Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877299
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
== Kayan aiki da tallafi ==
Shugabannin Musulmi a [[Maleshiya|Malaysia]] sun yi kira ga Musulmai da kada su sanya rigunan ƙwallon ƙafa da aka yi wa ado da giciye a jikin tambarin, kamar [[FC Barcelona]] da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], suna ganin sun fi mayar da hankali kan [[Kiristanci]] . Sun kuma yi gargaɗi game da rigunan [[Manchester United F.C.|Manchester United]], waɗanda ke ɗauke da [[Iblis|shaidan]] .
A shekarar 2012, [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta cire wani abu da ya yi kama da ƙwallon da aka saka a kan [[Real Madrid CF|ƙwallon da aka saka]] a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon. <ref>{{Cite web |last=Peck, Brooks |date=30 March 2012 |title=Real Madrid make small but deliberate change to their crest for UAE resort island partnership |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/real-madrid-small-distinct-change-crest-uae-resort-202900831.html |access-date=18 October 2013 |publisher=Sports.Yahoo.com}}</ref> Wannan canjin yana da alaƙa da gina wurin shakatawa na wasanni na dala biliyan 1 a [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] ta Musulunci. <ref>{{Cite web |date=13 April 2013 |title=Real Madrid changing cross logo for Muslim fans, sponsors |url=http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034541/http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |archive-date=28 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=Indian Muslim Observer}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Real Madrid Reband Logo for Muslim Fans |url=http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927060347/http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |archive-date=27 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=The Eastern Post}}</ref>
Frédéric Kanouté ya kan gyara rigarsa [[Sevilla FC|ta Sevilla]], don ɓoye tallafin da gidan caca ta yanar gizo 888.com ke bayarwa. Daga baya ƙungiyar ta cimma yarjejeniya cewa ɗan wasan bai amince da yin caca ta hanyar saka ta ba, kuma za a yafe masa duk wani kayan talla da 888.
A watan Yulin 2013, ɗan wasan Newcastle United Papiss Cissé ya ƙi yin wasa da rigar da Wonga.com, wani kamfanin bayar da rance na ranar albashi, ya ɗauka, domin ba a yarda da karɓar riba a ƙarƙashin [[Fiƙihu|dokar Musulunci]] ba. Ba da daɗewa ba, ya amince ya saka rigar bayan an ɗauki hotonsa a gidan caca .
== Dokar sutura ==
Bukatun da aka gindaya na sanya suturar Musulunci sun saba wa ka'idojin [[FIFA]] . A shekarar 2011, an hana ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Iran buga wasa a zagayen cancantar shiga gasar Olympics ta 2012 saboda kayan wasansu wanda ya ƙunshi cikakkun kayan wasan tsere da kuma rufe kai da ke ɓoye gashin kansu. Ana buƙatar mata a Iran su sanya [[Ayyukan rufe jiki na Islama ta ƙasa|maghnaeh]] don rufe kawunansu. FIFA ta yanke hukuncin cewa kayan sun karya ɗaya daga cikin ƙa'idodinta wanda ya ce, " ''<nowiki/>'Yan wasa da jami'ai ba za su nuna saƙonnin siyasa, addini, kasuwanci ko na sirri ko taken siyasa ko na sirri a cikin kowace irin yare ko tsari a kan kayan wasansu ko na ƙungiyar ba'' ." Duk da cewa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iran ta yi jayayya cewa kayan ba na addini ba ne ko na siyasa, an hana Iran buga wasan wanda aka ba Jordan 3-0. Zuwa shekarar 2012, FIFA ta canza hukuncinta na ayyana cewa mata suna da 'yancin sanya hijabi a matakin manyan gasa. <ref>{{Cite web |last=Warshaw, Andrew |date=5 July 2012 |title=Joy for FIFA Prince and Muslim women as football hijab ban is lifted |url=http://www.insidethegames.biz/sports/summer/football/17585-joy-for-fifa-prince-as-football-hijab-ban-is-lifted |access-date=12 July 2013 |publisher=www.insidethegames.biz}}</ref>
A watan Yulin 2023, an fara wani kamfen a Ingila don bai wa 'yan mata 'yan makaranta damar sanya hijabi yayin da suke buga ƙwallon ƙafa. Daga baya a wannan watan, 'yar wasan Morocco Nouhaila Benzina ta zama 'yar wasa ta farko da ta sanya hijabi a gasar cin kofin duniya.
A watan Oktoban 2024, an hana 'yar wasan ƙwallon ƙafa ta mata, Iqra Ismail yin wasa da rigar tsere maimakon rigar gajeren wando, wanda ta yi imanin ya saɓa wa imaninta na addini. Wakiltar ƙungiyar Regent's Park, United Dragons FC, alkalin wasa ya hana ta shiga filin wasa saboda an gaya mata cewa sanya gajeren wando wajibi ne. <ref>{{Cite web |last=Elgueta |first=Adriana |last2=Bhandhukravi |first2=Alice |date=29 October 2024 |title=Muslim footballer stopped from playing in tracksuit bottoms |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c3e83qlx058o |access-date=30 October 2024 |website=BBC News}}</ref>
== Cin zarafi ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pcjkka8mkr6iub3yqnar6zk09r2q76r
877300
877299
2026-07-05T17:36:14Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877300
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
== Kayan aiki da tallafi ==
Shugabannin Musulmi a [[Maleshiya|Malaysia]] sun yi kira ga Musulmai da kada su sanya rigunan ƙwallon ƙafa da aka yi wa ado da giciye a jikin tambarin, kamar [[FC Barcelona]] da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], suna ganin sun fi mayar da hankali kan [[Kiristanci]] . Sun kuma yi gargaɗi game da rigunan [[Manchester United F.C.|Manchester United]], waɗanda ke ɗauke da [[Iblis|shaidan]] .
A shekarar 2012, [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta cire wani abu da ya yi kama da ƙwallon da aka saka a kan [[Real Madrid CF|ƙwallon da aka saka]] a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon. <ref>{{Cite web |last=Peck, Brooks |date=30 March 2012 |title=Real Madrid make small but deliberate change to their crest for UAE resort island partnership |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/real-madrid-small-distinct-change-crest-uae-resort-202900831.html |access-date=18 October 2013 |publisher=Sports.Yahoo.com}}</ref> Wannan canjin yana da alaƙa da gina wurin shakatawa na wasanni na dala biliyan 1 a [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] ta Musulunci. <ref>{{Cite web |date=13 April 2013 |title=Real Madrid changing cross logo for Muslim fans, sponsors |url=http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034541/http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |archive-date=28 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=Indian Muslim Observer}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Real Madrid Reband Logo for Muslim Fans |url=http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927060347/http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |archive-date=27 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=The Eastern Post}}</ref>
Frédéric Kanouté ya kan gyara rigarsa [[Sevilla FC|ta Sevilla]], don ɓoye tallafin da gidan caca ta yanar gizo 888.com ke bayarwa. Daga baya ƙungiyar ta cimma yarjejeniya cewa ɗan wasan bai amince da yin caca ta hanyar saka ta ba, kuma za a yafe masa duk wani kayan talla da 888.
A watan Yulin 2013, ɗan wasan Newcastle United Papiss Cissé ya ƙi yin wasa da rigar da Wonga.com, wani kamfanin bayar da rance na ranar albashi, ya ɗauka, domin ba a yarda da karɓar riba a ƙarƙashin [[Fiƙihu|dokar Musulunci]] ba. Ba da daɗewa ba, ya amince ya saka rigar bayan an ɗauki hotonsa a gidan caca .
== Dokar sutura ==
Bukatun da aka gindaya na sanya suturar Musulunci sun saba wa ka'idojin [[FIFA]] . A shekarar 2011, an hana ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Iran buga wasa a zagayen cancantar shiga gasar Olympics ta 2012 saboda kayan wasansu wanda ya ƙunshi cikakkun kayan wasan tsere da kuma rufe kai da ke ɓoye gashin kansu. Ana buƙatar mata a Iran su sanya [[Ayyukan rufe jiki na Islama ta ƙasa|maghnaeh]] don rufe kawunansu. FIFA ta yanke hukuncin cewa kayan sun karya ɗaya daga cikin ƙa'idodinta wanda ya ce, " ''<nowiki/>'Yan wasa da jami'ai ba za su nuna saƙonnin siyasa, addini, kasuwanci ko na sirri ko taken siyasa ko na sirri a cikin kowace irin yare ko tsari a kan kayan wasansu ko na ƙungiyar ba'' ." Duk da cewa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iran ta yi jayayya cewa kayan ba na addini ba ne ko na siyasa, an hana Iran buga wasan wanda aka ba Jordan 3-0. Zuwa shekarar 2012, FIFA ta canza hukuncinta na ayyana cewa mata suna da 'yancin sanya hijabi a matakin manyan gasa. <ref>{{Cite web |last=Warshaw, Andrew |date=5 July 2012 |title=Joy for FIFA Prince and Muslim women as football hijab ban is lifted |url=http://www.insidethegames.biz/sports/summer/football/17585-joy-for-fifa-prince-as-football-hijab-ban-is-lifted |access-date=12 July 2013 |publisher=www.insidethegames.biz}}</ref>
A watan Yulin 2023, an fara wani kamfen a Ingila don bai wa 'yan mata 'yan makaranta damar sanya hijabi yayin da suke buga ƙwallon ƙafa. Daga baya a wannan watan, 'yar wasan Morocco Nouhaila Benzina ta zama 'yar wasa ta farko da ta sanya hijabi a gasar cin kofin duniya.
A watan Oktoban 2024, an hana 'yar wasan ƙwallon ƙafa ta mata, Iqra Ismail yin wasa da rigar tsere maimakon rigar gajeren wando, wanda ta yi imanin ya saɓa wa imaninta na addini. Wakiltar ƙungiyar Regent's Park, United Dragons FC, alkalin wasa ya hana ta shiga filin wasa saboda an gaya mata cewa sanya gajeren wando wajibi ne. <ref>{{Cite web |last=Elgueta |first=Adriana |last2=Bhandhukravi |first2=Alice |date=29 October 2024 |title=Muslim footballer stopped from playing in tracksuit bottoms |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c3e83qlx058o |access-date=30 October 2024 |website=BBC News}}</ref>
== Cin zarafi ==
An sha samun zarge-zargen cin zarafin Musulmi da dama da aka yi wa 'yan wasan ƙwallon ƙafa na Musulmi. A shekarar 2005, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Masar [[Mido]], lokacin da yake bugawa [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur,]] magoya bayan [[West Ham United FC|West Ham United]] sun yi masa ba'a da " ''Mahaifiyarka 'yar ta'adda ce'' " kuma a matsayin mai jefa ƙwallo a kan takalma saboda kamanninsa da Richard Reid . A shekarar 2007, magoya bayan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] sun yi wa Mido, wanda a lokacin yake bugawa [[Middlesbrough FC|Middlesbrough,]] ba'a da cin zarafin Musulmi.
A watan Oktoban 2013, an yi wa magoya bayan Musulmi na [[West Ham United FC|West Ham United]] cin zarafi yayin da suke gudanar da [[Sallan Magariba|sallar Maghrib]] a filin wasa na Boleyn a lokacin wasan [[Premier League|Premier]] tsakanin West Ham da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] . A watan Maris na 2015, an soki magoya bayan Musulmi na [[Liverpool F.C.|Liverpool]] tare da cin zarafinsu a shafukan sada zumunta bayan sun yi amfani da lokacin hutun rabin lokaci don yin addu'a a kan tabarmar sallah a kan matakala a [[Filin Wasa na anfield|Anfield]] yayin wasan da aka yi tsakanin Liverpool da Blackburn Rovers . [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] ta mayar da martani nan take game da cin zarafin da aka yi wa 'yan sandan Merseyside kuma ta fitar da sanarwar neman afuwa.
Ƙungiyar 'yan kishin ƙasa ta Yahudawa ta ƙone ofisoshin ƙungiyar Beitar Jerusalem a watan Janairun 2013 bayan ta sayi 'yan wasanta na farko Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPaul_Gittings2013">Paul Gittings (8 February 2013). [https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson "Israeli football club torched after signing Muslim players"]. CNN<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 July</span> 2013</span>.</cite></ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jy9h02ak6z2atq9zlw971ek2ibg9yhu
877301
877300
2026-07-05T17:36:42Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877301
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
== Kayan aiki da tallafi ==
Shugabannin Musulmi a [[Maleshiya|Malaysia]] sun yi kira ga Musulmai da kada su sanya rigunan ƙwallon ƙafa da aka yi wa ado da giciye a jikin tambarin, kamar [[FC Barcelona]] da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], suna ganin sun fi mayar da hankali kan [[Kiristanci]] . Sun kuma yi gargaɗi game da rigunan [[Manchester United F.C.|Manchester United]], waɗanda ke ɗauke da [[Iblis|shaidan]] .
A shekarar 2012, [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta cire wani abu da ya yi kama da ƙwallon da aka saka a kan [[Real Madrid CF|ƙwallon da aka saka]] a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon. <ref>{{Cite web |last=Peck, Brooks |date=30 March 2012 |title=Real Madrid make small but deliberate change to their crest for UAE resort island partnership |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/real-madrid-small-distinct-change-crest-uae-resort-202900831.html |access-date=18 October 2013 |publisher=Sports.Yahoo.com}}</ref> Wannan canjin yana da alaƙa da gina wurin shakatawa na wasanni na dala biliyan 1 a [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] ta Musulunci. <ref>{{Cite web |date=13 April 2013 |title=Real Madrid changing cross logo for Muslim fans, sponsors |url=http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034541/http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |archive-date=28 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=Indian Muslim Observer}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Real Madrid Reband Logo for Muslim Fans |url=http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927060347/http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |archive-date=27 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=The Eastern Post}}</ref>
Frédéric Kanouté ya kan gyara rigarsa [[Sevilla FC|ta Sevilla]], don ɓoye tallafin da gidan caca ta yanar gizo 888.com ke bayarwa. Daga baya ƙungiyar ta cimma yarjejeniya cewa ɗan wasan bai amince da yin caca ta hanyar saka ta ba, kuma za a yafe masa duk wani kayan talla da 888.
A watan Yulin 2013, ɗan wasan Newcastle United Papiss Cissé ya ƙi yin wasa da rigar da Wonga.com, wani kamfanin bayar da rance na ranar albashi, ya ɗauka, domin ba a yarda da karɓar riba a ƙarƙashin [[Fiƙihu|dokar Musulunci]] ba. Ba da daɗewa ba, ya amince ya saka rigar bayan an ɗauki hotonsa a gidan caca .
== Dokar sutura ==
Bukatun da aka gindaya na sanya suturar Musulunci sun saba wa ka'idojin [[FIFA]] . A shekarar 2011, an hana ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Iran buga wasa a zagayen cancantar shiga gasar Olympics ta 2012 saboda kayan wasansu wanda ya ƙunshi cikakkun kayan wasan tsere da kuma rufe kai da ke ɓoye gashin kansu. Ana buƙatar mata a Iran su sanya [[Ayyukan rufe jiki na Islama ta ƙasa|maghnaeh]] don rufe kawunansu. FIFA ta yanke hukuncin cewa kayan sun karya ɗaya daga cikin ƙa'idodinta wanda ya ce, " ''<nowiki/>'Yan wasa da jami'ai ba za su nuna saƙonnin siyasa, addini, kasuwanci ko na sirri ko taken siyasa ko na sirri a cikin kowace irin yare ko tsari a kan kayan wasansu ko na ƙungiyar ba'' ." Duk da cewa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iran ta yi jayayya cewa kayan ba na addini ba ne ko na siyasa, an hana Iran buga wasan wanda aka ba Jordan 3-0. Zuwa shekarar 2012, FIFA ta canza hukuncinta na ayyana cewa mata suna da 'yancin sanya hijabi a matakin manyan gasa. <ref>{{Cite web |last=Warshaw, Andrew |date=5 July 2012 |title=Joy for FIFA Prince and Muslim women as football hijab ban is lifted |url=http://www.insidethegames.biz/sports/summer/football/17585-joy-for-fifa-prince-as-football-hijab-ban-is-lifted |access-date=12 July 2013 |publisher=www.insidethegames.biz}}</ref>
A watan Yulin 2023, an fara wani kamfen a Ingila don bai wa 'yan mata 'yan makaranta damar sanya hijabi yayin da suke buga ƙwallon ƙafa. Daga baya a wannan watan, 'yar wasan Morocco Nouhaila Benzina ta zama 'yar wasa ta farko da ta sanya hijabi a gasar cin kofin duniya.
A watan Oktoban 2024, an hana 'yar wasan ƙwallon ƙafa ta mata, Iqra Ismail yin wasa da rigar tsere maimakon rigar gajeren wando, wanda ta yi imanin ya saɓa wa imaninta na addini. Wakiltar ƙungiyar Regent's Park, United Dragons FC, alkalin wasa ya hana ta shiga filin wasa saboda an gaya mata cewa sanya gajeren wando wajibi ne. <ref>{{Cite web |last=Elgueta |first=Adriana |last2=Bhandhukravi |first2=Alice |date=29 October 2024 |title=Muslim footballer stopped from playing in tracksuit bottoms |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c3e83qlx058o |access-date=30 October 2024 |website=BBC News}}</ref>
== Cin zarafi ==
An sha samun zarge-zargen cin zarafin Musulmi da dama da aka yi wa 'yan wasan ƙwallon ƙafa na Musulmi. A shekarar 2005, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Masar [[Mido]], lokacin da yake bugawa [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur,]] magoya bayan [[West Ham United FC|West Ham United]] sun yi masa ba'a da " ''Mahaifiyarka 'yar ta'adda ce'' " kuma a matsayin mai jefa ƙwallo a kan takalma saboda kamanninsa da Richard Reid . A shekarar 2007, magoya bayan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] sun yi wa Mido, wanda a lokacin yake bugawa [[Middlesbrough FC|Middlesbrough,]] ba'a da cin zarafin Musulmi.
A watan Oktoban 2013, an yi wa magoya bayan Musulmi na [[West Ham United FC|West Ham United]] cin zarafi yayin da suke gudanar da [[Sallan Magariba|sallar Maghrib]] a filin wasa na Boleyn a lokacin wasan [[Premier League|Premier]] tsakanin West Ham da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] . A watan Maris na 2015, an soki magoya bayan Musulmi na [[Liverpool F.C.|Liverpool]] tare da cin zarafinsu a shafukan sada zumunta bayan sun yi amfani da lokacin hutun rabin lokaci don yin addu'a a kan tabarmar sallah a kan matakala a [[Filin Wasa na anfield|Anfield]] yayin wasan da aka yi tsakanin Liverpool da Blackburn Rovers . [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] ta mayar da martani nan take game da cin zarafin da aka yi wa 'yan sandan Merseyside kuma ta fitar da sanarwar neman afuwa.
Ƙungiyar 'yan kishin ƙasa ta Yahudawa ta ƙone ofisoshin ƙungiyar Beitar Jerusalem a watan Janairun 2013 bayan ta sayi 'yan wasanta na farko Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPaul_Gittings2013">Paul Gittings (8 February 2013). [https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson "Israeli football club torched after signing Muslim players"]. CNN<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 July</span> 2013</span>.</cite></ref>
Duk da haka, ra'ayin da ake nunawa 'yan wasa Musulmi yana nuna sauyi. [[Premier League|Gasar Premier]] ta dakatar da al'adarta ta ba da kyautar champagne a matsayin kyautar gwarzon wasa sannan ta mayar da ita kofi lokacin da tauraron [[Manchester City F.C.|Manchester City]] Musulmi [[Yaya Touré]] ya fara lashe ta akai-akai. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 "Islam in Football: The profound effect the religion has on the game"]. ''inews.co.uk''. 23 March 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref>
A cewar masu bincike a [[Jami'ar Stanford]], dan wasan [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] kuma dan kasar Masar [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] ya taka muhimmiyar rawa wajen rage kyamar Musulunci a yankin. Tun bayan zuwansa, gundumar Merseyside ta shaida raguwar laifukan kyamar Musulunci da kashi 18.9% kuma an samu raguwar sakonnin Twitter masu kyamar Musulunci sosai (kashi 7.8% zuwa 3.8%) idan aka kwatanta da magoya bayan wasu manyan kungiyoyin Ingila saboda karuwar sanin Musulunci. <ref>{{Cite web |title=Can Exposure to Celebrities Reduce Prejudice? The Effect of Mohamed Salah on Islamophobic Behaviors and Attitudes |url=https://immigrationlab.org/working-paper-series/can-exposure-celebrities-reduce-prejudice-effect-mohamed-salah-islamophobic-behaviors-attitudes-2/ |access-date=9 November 2019 |website=Immigration Policy Lab |language=en-US}}</ref>
A watan Fabrairun 2019, West Ham United da 'yan sanda sun binciki cin zarafin Musulunci da aka yi wa Mohamed Salah daga magoya bayan gida a filin wasa na London a lokacin wasan da aka buga tsakanin West Ham da Liverpool. An sami bidiyon inda aka ji wani yana ihu "Salah, kai Musulmi ne, Musulmi ne" ga Salah. A watan Oktoban 2020, an yanke wa wani mai goyon bayan West Ham United hukuncin daurin rai da rai saboda nuna wariyar launin fata. An ci shi tarar fam 400 sannan aka hana shi shiga wasannin kwallon kafa na tsawon shekaru uku.
== A cikin fim ==
Fim ɗin ''Offside'' na 2006 ya yi magana ne game da batun ƙwallon ƙafa, a wannan yanayin a Iran, da kuma mata masu kallo. An hana mata halartar wasanni a lokacin [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran na 1979]], inda shugabannin addinin Musulunci suka ce mata a filayen wasa abin birgewa ne domin za su ga "ƙafafu marasa kauri" kuma su ji kalaman batanci daga magoya bayan maza. Shugaba [[Mahmoud Ahmadinejad]] ya yi ƙoƙarin kawo ƙarshen haramcin kafin shugaban ƙasar, [[Ali Khamenei|Ayatollah Ali Khamenei]], ya yi watsi da yunƙurinsa. Fim ɗin ya ba da labarin 'yan mata suna ɓoye kansu a matsayin maza don kallon wasan neman shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2006 tsakanin Iran da Bahrain a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] . An hana nuna shi a Iran. <ref>{{Cite web |date=23 May 2006 |title=Iran censors hand Offside a red card |url=http://www.aljazeera.com/archive/2006/05/20084913126165646.html |access-date=12 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Duba kuma ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ce13wz8pao6lwe456eqg7wmqcbrd3ih
877302
877301
2026-07-05T17:37:04Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361914778|Islam and association football]]"
877302
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
== Kayan aiki da tallafi ==
Shugabannin Musulmi a [[Maleshiya|Malaysia]] sun yi kira ga Musulmai da kada su sanya rigunan ƙwallon ƙafa da aka yi wa ado da giciye a jikin tambarin, kamar [[FC Barcelona]] da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], suna ganin sun fi mayar da hankali kan [[Kiristanci]] . Sun kuma yi gargaɗi game da rigunan [[Manchester United F.C.|Manchester United]], waɗanda ke ɗauke da [[Iblis|shaidan]] .
A shekarar 2012, [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta cire wani abu da ya yi kama da ƙwallon da aka saka a kan [[Real Madrid CF|ƙwallon da aka saka]] a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon. <ref>{{Cite web |last=Peck, Brooks |date=30 March 2012 |title=Real Madrid make small but deliberate change to their crest for UAE resort island partnership |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/real-madrid-small-distinct-change-crest-uae-resort-202900831.html |access-date=18 October 2013 |publisher=Sports.Yahoo.com}}</ref> Wannan canjin yana da alaƙa da gina wurin shakatawa na wasanni na dala biliyan 1 a [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] ta Musulunci. <ref>{{Cite web |date=13 April 2013 |title=Real Madrid changing cross logo for Muslim fans, sponsors |url=http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034541/http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |archive-date=28 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=Indian Muslim Observer}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Real Madrid Reband Logo for Muslim Fans |url=http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927060347/http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |archive-date=27 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=The Eastern Post}}</ref>
Frédéric Kanouté ya kan gyara rigarsa [[Sevilla FC|ta Sevilla]], don ɓoye tallafin da gidan caca ta yanar gizo 888.com ke bayarwa. Daga baya ƙungiyar ta cimma yarjejeniya cewa ɗan wasan bai amince da yin caca ta hanyar saka ta ba, kuma za a yafe masa duk wani kayan talla da 888.
A watan Yulin 2013, ɗan wasan Newcastle United Papiss Cissé ya ƙi yin wasa da rigar da Wonga.com, wani kamfanin bayar da rance na ranar albashi, ya ɗauka, domin ba a yarda da karɓar riba a ƙarƙashin [[Fiƙihu|dokar Musulunci]] ba. Ba da daɗewa ba, ya amince ya saka rigar bayan an ɗauki hotonsa a gidan caca .
== Dokar sutura ==
Bukatun da aka gindaya na sanya suturar Musulunci sun saba wa ka'idojin [[FIFA]] . A shekarar 2011, an hana ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Iran buga wasa a zagayen cancantar shiga gasar Olympics ta 2012 saboda kayan wasansu wanda ya ƙunshi cikakkun kayan wasan tsere da kuma rufe kai da ke ɓoye gashin kansu. Ana buƙatar mata a Iran su sanya [[Ayyukan rufe jiki na Islama ta ƙasa|maghnaeh]] don rufe kawunansu. FIFA ta yanke hukuncin cewa kayan sun karya ɗaya daga cikin ƙa'idodinta wanda ya ce, " ''<nowiki/>'Yan wasa da jami'ai ba za su nuna saƙonnin siyasa, addini, kasuwanci ko na sirri ko taken siyasa ko na sirri a cikin kowace irin yare ko tsari a kan kayan wasansu ko na ƙungiyar ba'' ." Duk da cewa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iran ta yi jayayya cewa kayan ba na addini ba ne ko na siyasa, an hana Iran buga wasan wanda aka ba Jordan 3-0. Zuwa shekarar 2012, FIFA ta canza hukuncinta na ayyana cewa mata suna da 'yancin sanya hijabi a matakin manyan gasa. <ref>{{Cite web |last=Warshaw, Andrew |date=5 July 2012 |title=Joy for FIFA Prince and Muslim women as football hijab ban is lifted |url=http://www.insidethegames.biz/sports/summer/football/17585-joy-for-fifa-prince-as-football-hijab-ban-is-lifted |access-date=12 July 2013 |publisher=www.insidethegames.biz}}</ref>
A watan Yulin 2023, an fara wani kamfen a Ingila don bai wa 'yan mata 'yan makaranta damar sanya hijabi yayin da suke buga ƙwallon ƙafa. Daga baya a wannan watan, 'yar wasan Morocco Nouhaila Benzina ta zama 'yar wasa ta farko da ta sanya hijabi a gasar cin kofin duniya.
A watan Oktoban 2024, an hana 'yar wasan ƙwallon ƙafa ta mata, Iqra Ismail yin wasa da rigar tsere maimakon rigar gajeren wando, wanda ta yi imanin ya saɓa wa imaninta na addini. Wakiltar ƙungiyar Regent's Park, United Dragons FC, alkalin wasa ya hana ta shiga filin wasa saboda an gaya mata cewa sanya gajeren wando wajibi ne. <ref>{{Cite web |last=Elgueta |first=Adriana |last2=Bhandhukravi |first2=Alice |date=29 October 2024 |title=Muslim footballer stopped from playing in tracksuit bottoms |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c3e83qlx058o |access-date=30 October 2024 |website=BBC News}}</ref>
== Cin zarafi ==
An sha samun zarge-zargen cin zarafin Musulmi da dama da aka yi wa 'yan wasan ƙwallon ƙafa na Musulmi. A shekarar 2005, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Masar [[Mido]], lokacin da yake bugawa [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur,]] magoya bayan [[West Ham United FC|West Ham United]] sun yi masa ba'a da " ''Mahaifiyarka 'yar ta'adda ce'' " kuma a matsayin mai jefa ƙwallo a kan takalma saboda kamanninsa da Richard Reid . A shekarar 2007, magoya bayan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] sun yi wa Mido, wanda a lokacin yake bugawa [[Middlesbrough FC|Middlesbrough,]] ba'a da cin zarafin Musulmi.
A watan Oktoban 2013, an yi wa magoya bayan Musulmi na [[West Ham United FC|West Ham United]] cin zarafi yayin da suke gudanar da [[Sallan Magariba|sallar Maghrib]] a filin wasa na Boleyn a lokacin wasan [[Premier League|Premier]] tsakanin West Ham da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] . A watan Maris na 2015, an soki magoya bayan Musulmi na [[Liverpool F.C.|Liverpool]] tare da cin zarafinsu a shafukan sada zumunta bayan sun yi amfani da lokacin hutun rabin lokaci don yin addu'a a kan tabarmar sallah a kan matakala a [[Filin Wasa na anfield|Anfield]] yayin wasan da aka yi tsakanin Liverpool da Blackburn Rovers . [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] ta mayar da martani nan take game da cin zarafin da aka yi wa 'yan sandan Merseyside kuma ta fitar da sanarwar neman afuwa.
Ƙungiyar 'yan kishin ƙasa ta Yahudawa ta ƙone ofisoshin ƙungiyar Beitar Jerusalem a watan Janairun 2013 bayan ta sayi 'yan wasanta na farko Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPaul_Gittings2013">Paul Gittings (8 February 2013). [https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson "Israeli football club torched after signing Muslim players"]. CNN<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 July</span> 2013</span>.</cite></ref>
Duk da haka, ra'ayin da ake nunawa 'yan wasa Musulmi yana nuna sauyi. [[Premier League|Gasar Premier]] ta dakatar da al'adarta ta ba da kyautar champagne a matsayin kyautar gwarzon wasa sannan ta mayar da ita kofi lokacin da tauraron [[Manchester City F.C.|Manchester City]] Musulmi [[Yaya Touré]] ya fara lashe ta akai-akai. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 "Islam in Football: The profound effect the religion has on the game"]. ''inews.co.uk''. 23 March 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref>
A cewar masu bincike a [[Jami'ar Stanford]], dan wasan [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] kuma dan kasar Masar [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] ya taka muhimmiyar rawa wajen rage kyamar Musulunci a yankin. Tun bayan zuwansa, gundumar Merseyside ta shaida raguwar laifukan kyamar Musulunci da kashi 18.9% kuma an samu raguwar sakonnin Twitter masu kyamar Musulunci sosai (kashi 7.8% zuwa 3.8%) idan aka kwatanta da magoya bayan wasu manyan kungiyoyin Ingila saboda karuwar sanin Musulunci. <ref>{{Cite web |title=Can Exposure to Celebrities Reduce Prejudice? The Effect of Mohamed Salah on Islamophobic Behaviors and Attitudes |url=https://immigrationlab.org/working-paper-series/can-exposure-celebrities-reduce-prejudice-effect-mohamed-salah-islamophobic-behaviors-attitudes-2/ |access-date=9 November 2019 |website=Immigration Policy Lab |language=en-US}}</ref>
A watan Fabrairun 2019, West Ham United da 'yan sanda sun binciki cin zarafin Musulunci da aka yi wa Mohamed Salah daga magoya bayan gida a filin wasa na London a lokacin wasan da aka buga tsakanin West Ham da Liverpool. An sami bidiyon inda aka ji wani yana ihu "Salah, kai Musulmi ne, Musulmi ne" ga Salah. A watan Oktoban 2020, an yanke wa wani mai goyon bayan West Ham United hukuncin daurin rai da rai saboda nuna wariyar launin fata. An ci shi tarar fam 400 sannan aka hana shi shiga wasannin kwallon kafa na tsawon shekaru uku.
== A cikin fim ==
Fim ɗin ''Offside'' na 2006 ya yi magana ne game da batun ƙwallon ƙafa, a wannan yanayin a Iran, da kuma mata masu kallo. An hana mata halartar wasanni a lokacin [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran na 1979]], inda shugabannin addinin Musulunci suka ce mata a filayen wasa abin birgewa ne domin za su ga "ƙafafu marasa kauri" kuma su ji kalaman batanci daga magoya bayan maza. Shugaba [[Mahmoud Ahmadinejad]] ya yi ƙoƙarin kawo ƙarshen haramcin kafin shugaban ƙasar, [[Ali Khamenei|Ayatollah Ali Khamenei]], ya yi watsi da yunƙurinsa. Fim ɗin ya ba da labarin 'yan mata suna ɓoye kansu a matsayin maza don kallon wasan neman shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2006 tsakanin Iran da Bahrain a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] . An hana nuna shi a Iran. <ref>{{Cite web |date=23 May 2006 |title=Iran censors hand Offside a red card |url=http://www.aljazeera.com/archive/2006/05/20084913126165646.html |access-date=12 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Duba kuma ==
* Kiristanci da ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar
* Kwallon Kafa a Wasannin Haɗin Kan Musulunci
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1cwanunf0u9yvfq30y7lw8z8lf3fle7
877303
877302
2026-07-05T17:38:39Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877303
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Wasu 'yan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa na ƙungiyar]] [[Musulmi|Musulmai]] ne, kuma ƙungiyoyinsu sun daidaita da ƙa'idodinsu. Bugu da ƙari, ƙwallon ƙafa na ƙungiyar gabaɗaya shine wasanni mafi shahara a ƙasashen Larabawa . <ref>{{Cite web |last=Beauchamp |first=Zack |date=3 July 2014 |title=MAP: The most popular sport in every country (soccer is really popular) |url=https://www.vox.com/2014/7/3/5868115/most-popular-sports-world-cup |access-date=17 October 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref>
A watan Yulin 2013, ɗan jaridar [[BBC]] Rob Cowling ya lura cewa 'yan wasan Musulmi suna canza al'adar ƙwallon ƙafa ta Ingila. Bikin Ramadan na Musulunci yana shafar ikon 'yan wasa na yin atisaye da wasa, yayin da wasu 'yan wasa suka ƙi sanya rigunan ƙwallon ƙafa da kamfanonin caca da kuɗi ke ɗaukar nauyi, saboda an haramta caca da karɓar riba a Musulunci.
An ci zarafin wasu 'yan wasa Musulmi a wasanni, kuma an kai hari ga ƙungiyoyin da ke ɗaukar 'yan wasa Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}</ref>
== Shahara da rikici ==
Ma'aikatan mai na Birtaniya ne suka gabatar da ƙwallon ƙafa ga Iran kuma aka haɓaka ta a ƙarƙashin gwamnatin Reza Shah a shekarun 1920. Duk da cewa wasa da kallon wasan sau da yawa sun saba wa buƙatun addini a ƙarƙashin [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], har yanzu yana da farin jini. <ref>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=Iran in June: A Fever Pitch of Football and Politics |url=http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011350/http://www.payvand.com/news/13/jun/1037.html%20 |archive-date=25 December 2018 |access-date=15 July 2013 |publisher=www.payvand.com}}</ref>
A shekarar 2011, an kafa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata mai suna Girls FC, wadda ta ƙunshi Musulmi da Kirista. Duk da buƙatun addini da kuma ƙin amincewa da mata masu sanye da gajeren wando da kuma "wasan maza", ƙungiyar ta sami karɓuwa sosai. <ref>{{Cite web |date=27 June 2012 |title=Girls FC |url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeraworld/2012/06/2012626105337593602.html |access-date=15 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Ramadan ==
A shekarar 2010, ƙungiyarsa ta Steel Azin da ke [[Tehran]] ta kori ɗan wasan Iran Ali Karimi saboda karya azumin watan Ramadan. An ga Karimi yana shan ruwa a lokacin horo; ya musanta duk wani cin zarafi kuma ƙungiyar ta dawo da shi bayan ya amince ya biya tarar dala 40,000. <ref>{{Cite web |last=Adams, Keith |date=26 August 2010 |title=Iran footballer returns after Ramadan fasting row |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11095904 |access-date=11 July 2013 |publisher=BBC News Middle East}}</ref> A shekarar 2011, an lura da tasirin da ke damun lafiyar 'yan wasa dangane da ɗan wasan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] Demba Ba . An bayyana shi a matsayin "mai gajiya da gajiya" saboda [[Azumi A Lokacin Ramadan|azumin watan Ramadan]], ya zira kwallaye uku a cikin sama da mintuna talatin a wasan da suka doke Blackburn Rovers da ci 3-1 a wasansa na farko bayan Ramadan.
'Yan wasan ƙwallon ƙafa suna taka rawar gani a matakin koli har yanzu suna bin azumi duk da haɗarin samun rauni. A lokacin azumin Ramadan na 2019, 'yan wasan AFC Ajax [[Hakim Ziyech]] da [[Noussair Mazraoui|Noussair Mazroui]] sun shiga zagaye na biyu na [[UEFA Champions League|wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspurs]] yayin da suke azumi, amma sai suka karya wasan mintuna 24 da fara wasan bayan rana ta faɗi. An kama su suna shan gel mai ƙarfi da ruwa a filin wasa. <ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=Ajax duo break Ramadan fast during UCL semifinal vs Tottenham Hotspur |url=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190509185948/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1094822/ajax-duo-noussair-mazraoui-hakim-ziyech-open-ramadan-fast-during-ucl-semifinal-vs-tottenham-hotspur/ |archive-date=9 May 2019 |access-date=9 November 2019 |website=FOX Sports Asia |language=en-US}}</ref>
A [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018]], Mouez Hassan, mai tsaron gidan Tunisia ya yi amfani da dokar [[FIFA]] wadda ta tilasta dakatar da wasan idan mai tsaron gidan ya ji rauni. A lokacin wasannin da Portugal da Turkiyya, Hassan ya fadi kasa da dabara bayan faɗuwar rana domin bai wa abokan wasansa damar karya azuminsu, wadanda suka ci kwanuka da abubuwan sha na ion. Dabarar ta yi nasara, yayin da Tunisia ta yi kunnen doki 2-2 a wasannin biyu, da kungiyoyi mafi daraja [[FIFA|a FIFA]] .
Ba dukkan ƙasashen da ke da alaƙa da Musulunci ba ne suka amince da azumi a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya]] . Yawancin 'yan wasan Saudiyya, waɗanda za su buga wasa da Rasha a wasan farko, sun zaɓi ɗage alƙawarin addininsu har sai bayan gasar, suna fahimtar wahalhalun da suka fuskanta kamar samun awanni 18 na hasken rana a Rasha. Hukumomin Saudiyya sun ba su izini, waɗanda suka ba da izinin kauracewa gasar.
A watan Afrilun 2021, ɗan wasan Leicester City Wesley Fofana ya karya azuminsa a filin wasa yayin wasan Premier League. <ref>{{Cite web |date=13 May 2021 |title=Eid: 'You can be Muslim and still enjoy playing football' |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-57056933 |website=BBC Sport}}</ref>
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Major League ta gabatar da "hutun abinci" a kakar wasa ta 2023 musamman don ''[[Iftar (Budar Baki)|buda baki]]'' . Alkalin wasa ya nuna hutun a matsayin tsayawa a wasa bayan faɗuwar rana kuma an ɗauke shi a matsayin hutun ruwa.
A watan Maris na 2025, a lokacin Ramadan, [[Dango Ouattara]] ya ce imaninsa ya zo kafin kwallon kafa. <ref>{{Cite web |date=24 March 2025 |title=Dango Ouattara: Bournemouth forward on Ramadan, faith and fasting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ckg8enx9j8no |website=BBC Sport}}</ref>
== Addu'a ==
[[Fayil:Cheikhou_Kouyaté_makes_dua.jpg|left|thumb|225x225px|[[Cheikhou Kouyaté]] yana yin dua kafin wasa]]
Kiyaye addu'o'in Musulunci ya jawo 'yan wasa cikin rikici da manajojinsu. Harry Redknapp, lokacin da yake manajan [[West Ham United FC|West Ham United]], ya soki buƙatun 'yan wasan Frédéric Kanouté na addu'a da azumi. Newcastle United ta yi la'akari da gabatar da ɗakunan addu'a a filin wasa na St James da kuma filin horonsu. Duk da cewa ba a tsara ɗakunan don Musulmai kaɗai ba, an tsara ɗakunan ne don 'yan wasan Musulmi Demba Ba, Papiss Cissé, Hatem Ben Arfa da [[Cheick Tioté|Cheik Tioté]] su yi amfani da su don [[Sallah|yin addu'a]] . Ƙungiyar ta nuna cewa wannan ya bambanta da abubuwan da tsohon ɗan wasanta kuma ya musulunta, Didier Domi, ya fuskanta lokacin da aka gano yana yin addu'o'in Musulunci a cikin shawa. <ref name="Domi">{{Cite web |last=Ghozali, Faïza |date=23 February 2010 |title=Islam made in France |url=http://www.jeuneafrique.com/Articles/Dossier/ARTJAJA2562p024-033.xml4/france-musulman-islam-bruno-metsuvivre-sa-foi-au-grand-jour.html |access-date=2 November 2013 |publisher=www.jeuneafrique.com |language=French}}</ref> A kakar wasa ta 2012-13, 'yan wasan Musulmi bakwai na Newcastle sun saba amfani da ɗakin addu'a na horo mai imani da yawa.
'Yan wasa da dama, kamar Demba Ba da Papiss Cissé, sun zaɓi yin sujada da goshi a ƙasa a matsayin bikin bayan sun zura kwallo. A shekarar 2012, mai sharhi kan ƙwallon ƙafa Gary Lineker ya tilasta masa neman afuwa bayan ya kwatanta wani irin bikin da ɗan wasa Karim Ait-Fana ya yi wa ƙungiyar Montpellier ta Faransa da Schalke a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] a matsayin "cin ciyawa". Yan wasan ƙwallon ƙafa Musulmi suma sun sanya riguna masu ɗauke da saƙonnin Musulunci a ƙarƙashin rigar ƙwallon ƙafarsu. Ɗan wasan Queens Park Rangers Adel Taarabt ya sanya riga mai ɗauke da saƙon "Ina Son Allah" yayin da [[Samir Nasri]], a shekarar 2012, ya yi bikin cin kwallo a ragar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da Southampton da riga mai ɗauke da saƙon " [[Eid Mubarak]] ". <ref>{{Cite web |last=Aleem, Abdul |title=The Influence Of Islam On English Football |url=http://islamiquemagazine.com/the-influence-of-islam-on-english-football/ |access-date=12 July 2013 |publisher=Islamique Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2012 |title=Nasri celebrates goal against Southampton with 'Eid Mubarak' T-shirt |url=http://www.itv.com/news/update/2012-08-19/nasri-celebrates-winning-goal-against-southampton-with-eid-mubarak-t-shirt/ |access-date=12 July 2013 |publisher=ITV}}</ref>
A watan Oktoban 2016, an nemi magoya bayan da suka halarci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Iran da Koriya ta Kudu a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] su maye gurbin wakokin kwallon kafa da aka saba yi da wakokin addini yayin da wasan ya kasance a ranar tunawa da [[Tasu'a]], ranar ibada [[Shi'a|ta Musulunci ta Shi'a]] .
Bayan ƙaruwar magoya bayanta Musulmai, ƙungiyoyin [[Premier League|Premier League na Ingila]] suna aiwatar da ɗakunan addu'o'i a filayen wasanninsu. [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da aka ƙara wa matsayi a baya tana ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke ba da wuraren addu'o'i ba kawai ga 'yan wasanta ba, har ma ga magoya bayanta da ma'aikatanta. Sauran ƙungiyoyin Burtaniya ciki har da [[Newcastle United FC|Newcastle United]], [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], Bournemouth, Norwich City da Watford suma suna shirye su karɓi masaukin addu'o'i na ranar wasa. [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], wacce ta kammala ginin sabon filin wasa a shekarar 2019, ta aiwatar da ɗakunan addu'o'i masu addinai daban-daban. A watan Mayu na 2022, Blackburn Rovers ta zama ƙungiya ta farko a Burtaniya da ta karɓi bakuncin sallar [[Sallar Idi ƙarama|Idi]] tare da mutane 2000 suna murnar ƙarshen watan Ramadan a filin wasa. {{Clear left}}
== Musulunci da ƙwallon ƙafa ta Ingila ==
An kafa [[Premier League|gasar Premier League]], babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Ingila, a hukumance a watan Fabrairun 1992. A lokacin kakar wasa ta farko ta gasar 1992-93, ɗan wasan Sipaniya ɗaya kawai Nayim ya yi addinin Musulunci. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}</ref>
Duk da haka, a kakar wasa ta 2018-19, akwai Musulmai sama da 50 da ke buga gasar Premier kuma ƙungiyoyi 19 daga cikin 20 suna da aƙalla ɗan wasa Musulmi ɗaya. <ref name="auto2">{{Cite web |date=29 May 2019 |title=From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League |url=https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ |access-date=9 November 2019 |website=Seattle Democratic Socialists of America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://seattledsa.org/2019/05/from-the-red-side-of-town-muslims-in-the-english-premier-league/ "From the Red Side of the Field: Muslims in the English Premier League"]. ''Seattle Democratic Socialists of America''. 29 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref> Waɗannan sun haɗa da fitattun 'yan wasa da dama, ciki har da [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] na Liverpool da [[Sadio Mané]], [[Paul Pogba]] na Manchester United, [[Mesut Ozil|Mesut Özil]] na Arsenal, [[N'Golo Kanté]] na Chelsea da Kurt Zouma, da kuma [[Riyad Mahrez]] na Manchester City. <ref>{{Cite web |title=Top 40 Muslim Football Players |url=https://howtheyplay.com/team-sports/Muslim-Footballers |access-date=9 November 2019 |website=HowTheyPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Pasztor |first=David |date=4 December 2015 |title=Zouma talks faith, family, Chelsea |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2015/12/4/9847112/kurt-zouma-interview-faith-family-chelsea |website=We Ain't Got No History}}</ref>
Yawan 'yan wasan Musulmi da ke ƙaruwa ya samo asali ne sakamakon yadda aka mayar da ƙwallon ƙafa ƙasashen duniya. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}</ref> Hakan kuma ya haifar da ƙarin fahimta da kuma son rai daga ƙungiyoyin Premier League da magoya bayansu don biyan buƙatun addini na 'yan wasa. <ref name="auto" /> Yanzu haka ƙungiyar tana ɗaukar wani limamin addinin Musulunci kuma wasu ƙungiyoyi suna da ɗakunan addu'a na musamman.
Duk da cewa har yanzu akwai kyamar Musulunci a gasar Premier, kasancewar taurarin ƙwallon ƙafa Musulmi a gasar Premier na iya yin tasiri mai kyau ga kyamar Musulunci a faɗin al'ummar Ingila a cewar wani bincike da [[Jami'ar Stanford|Jami'ar Stanford ta]] gudanar wanda ya danganta raguwar laifukan ƙiyayya da Musulmai da kashi 18.9% a gundumar da Liverpool take tun lokacin da Salah ya shiga ƙungiyar. <ref>{{Cite web |last=Marcin |first=Tim |date=4 June 2019 |title=Mo Salah Has Singlehandedly Reduced Islamophobia in Liverpool |url=https://www.vice.com/en/article/mo-salah-has-singlehandedly-reduced-islamophobia-in-liverpool/ |access-date=9 November 2019 |website=Vice |language=en}}</ref>
A watan Yunin 2021, an sanar da cewa kungiyoyin Premier za su shiga cikin wata doka don daidaita yarjejeniyoyi na tallafi da imanin 'yan wasa Musulmi. A watan Maris na 2023, kungiyoyi uku na Football League (Millwall, Luton da Swansea) suma sun sanya hannu kan yarjejeniyar. <ref>{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Millwall, Luton and Swansea sign Muslim charter |url=https://www.bbc.com/sport/football/64308147 |website=BBC Sport}}</ref>
A watan Maris na 2022, an sanar da cewa a lokacin Ramadan mai zuwa, 'yan wasa za su sami 'yancin yin 'hutun shan giya' don karya azuminsu. Daga baya a wannan watan, dan wasan Everton [[Abdoulaye Doucouré|Abdoulaye Doucoure]] ya yi magana game da lokacin Ramadan mai zuwa a matsayinsa na ɗan wasa. An sake maimaita hutun a watan Afrilun 2023, da kuma Fabrairun 2026. <ref>{{Cite web |last=Patel |first=Aadam |date=16 February 2026 |title=Premier League and EFL to continue with breaks for Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20jpvd300do |website=BBC Sport}}</ref>
Ya zuwa watan Afrilun 2023, ƙungiyar mata ta Bradford City tana da masu horar da 'yan wasa Musulmi. <ref>{{Cite web |date=22 April 2023 |title=NATH'S NATTERS: Bradford Muslims incredible in balancing sport with Ramadan |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/23472033.bradford-muslim-population-sport-ramadan/ |website=Bradford Telegraph and Argus}}</ref>
A watan Satumba na 2025, Djed Spence ya zama ɗan wasa na farko Musulmi da Ingila ta gayyata. <ref>{{Cite web |date=3 September 2025 |title=Djed Spence hopes becoming first Muslim England player will inspire others |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cn95ldwqwygo |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Djed Spence: Tottenham defender in line to become England's first Muslim player if he plays against Andorra or Serbia |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/13424706/djed-spence-tottenham-defender-in-line-to-become-englands-first-muslim-player-if-he-plays-against-andorra-or-serbia |website=Sky Sports}}</ref> A ranar 9 ga Satumba, 2025, Spence ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasan Ingila wasa a wasan da suka doke Serbia da ci 5-0 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026, inda ya maye gurbin Reece James a minti na 69. <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Serbia 0-5 England |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cpd9ld1g1vwt |access-date=10 September 2025 |website= |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Yin hakan ya zama ɗan wasa na farko Musulmi a Ingila. <ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Tottenham news: Djed Spence on England debut |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce80j1j101ro |website=BBC Sport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Djed Spence: England debutant's Muslim faith matters to UK community |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr4q05l0gq9o |website=BBC Sport}}</ref>
A lokacin hutun Ramadan a watan Maris na 2026, <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=27 February 2026 |title=Man City: How club helps Muslim players during Ramadan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c20lzy1n59lo |website=BBC Sport}}</ref> Masoyan Leeds sun yi wa 'yan wasan Musulmi na Manchester City ihu. <ref>{{Cite web |last=Hafez |first=Shamoon |date=2 March 2026 |title=Leeds say boos doing Ramadan pause 'disappointing' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwy8njdrg7xo |website=BBC Sport}}</ref> Hukumar Leeds ta yi Allah wadai da magoya bayan. <ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Leeds United condemn boos in Man City game and demand 'respect' for Ramadan break in FA Cup against Norwich |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c15xd7741zxo |website=BBC Sport}}</ref>
== Kayan aiki da tallafi ==
Shugabannin Musulmi a [[Maleshiya|Malaysia]] sun yi kira ga Musulmai da kada su sanya rigunan ƙwallon ƙafa da aka yi wa ado da giciye a jikin tambarin, kamar [[FC Barcelona]] da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], suna ganin sun fi mayar da hankali kan [[Kiristanci]] . Sun kuma yi gargaɗi game da rigunan [[Manchester United F.C.|Manchester United]], waɗanda ke ɗauke da [[Iblis|shaidan]] .
A shekarar 2012, [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta cire wani abu da ya yi kama da ƙwallon da aka saka a kan [[Real Madrid CF|ƙwallon da aka saka]] a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon da aka saka a kan ƙwallon. <ref>{{Cite web |last=Peck, Brooks |date=30 March 2012 |title=Real Madrid make small but deliberate change to their crest for UAE resort island partnership |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/real-madrid-small-distinct-change-crest-uae-resort-202900831.html |access-date=18 October 2013 |publisher=Sports.Yahoo.com}}</ref> Wannan canjin yana da alaƙa da gina wurin shakatawa na wasanni na dala biliyan 1 a [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] ta Musulunci. <ref>{{Cite web |date=13 April 2013 |title=Real Madrid changing cross logo for Muslim fans, sponsors |url=http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034541/http://www.indianmuslimobserver.com/2012/04/real-madrid-changing-cross-logo-for.html |archive-date=28 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=Indian Muslim Observer}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Real Madrid Reband Logo for Muslim Fans |url=http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927060347/http://www.theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=16&id=3189&headLine=Real-Madrid-Reband-Logo-for-Muslim-Fans |archive-date=27 September 2013 |access-date=12 July 2013 |publisher=The Eastern Post}}</ref>
Frédéric Kanouté ya kan gyara rigarsa [[Sevilla FC|ta Sevilla]], don ɓoye tallafin da gidan caca ta yanar gizo 888.com ke bayarwa. Daga baya ƙungiyar ta cimma yarjejeniya cewa ɗan wasan bai amince da yin caca ta hanyar saka ta ba, kuma za a yafe masa duk wani kayan talla da 888.
A watan Yulin 2013, ɗan wasan Newcastle United Papiss Cissé ya ƙi yin wasa da rigar da Wonga.com, wani kamfanin bayar da rance na ranar albashi, ya ɗauka, domin ba a yarda da karɓar riba a ƙarƙashin [[Fiƙihu|dokar Musulunci]] ba. Ba da daɗewa ba, ya amince ya saka rigar bayan an ɗauki hotonsa a gidan caca .
== Dokar sutura ==
Bukatun da aka gindaya na sanya suturar Musulunci sun saba wa ka'idojin [[FIFA]] . A shekarar 2011, an hana ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta Iran buga wasa a zagayen cancantar shiga gasar Olympics ta 2012 saboda kayan wasansu wanda ya ƙunshi cikakkun kayan wasan tsere da kuma rufe kai da ke ɓoye gashin kansu. Ana buƙatar mata a Iran su sanya [[Ayyukan rufe jiki na Islama ta ƙasa|maghnaeh]] don rufe kawunansu. FIFA ta yanke hukuncin cewa kayan sun karya ɗaya daga cikin ƙa'idodinta wanda ya ce, " ''<nowiki/>'Yan wasa da jami'ai ba za su nuna saƙonnin siyasa, addini, kasuwanci ko na sirri ko taken siyasa ko na sirri a cikin kowace irin yare ko tsari a kan kayan wasansu ko na ƙungiyar ba'' ." Duk da cewa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iran ta yi jayayya cewa kayan ba na addini ba ne ko na siyasa, an hana Iran buga wasan wanda aka ba Jordan 3-0. Zuwa shekarar 2012, FIFA ta canza hukuncinta na ayyana cewa mata suna da 'yancin sanya hijabi a matakin manyan gasa. <ref>{{Cite web |last=Warshaw, Andrew |date=5 July 2012 |title=Joy for FIFA Prince and Muslim women as football hijab ban is lifted |url=http://www.insidethegames.biz/sports/summer/football/17585-joy-for-fifa-prince-as-football-hijab-ban-is-lifted |access-date=12 July 2013 |publisher=www.insidethegames.biz}}</ref>
A watan Yulin 2023, an fara wani kamfen a Ingila don bai wa 'yan mata 'yan makaranta damar sanya hijabi yayin da suke buga ƙwallon ƙafa. Daga baya a wannan watan, 'yar wasan Morocco Nouhaila Benzina ta zama 'yar wasa ta farko da ta sanya hijabi a gasar cin kofin duniya.
A watan Oktoban 2024, an hana 'yar wasan ƙwallon ƙafa ta mata, Iqra Ismail yin wasa da rigar tsere maimakon rigar gajeren wando, wanda ta yi imanin ya saɓa wa imaninta na addini. Wakiltar ƙungiyar Regent's Park, United Dragons FC, alkalin wasa ya hana ta shiga filin wasa saboda an gaya mata cewa sanya gajeren wando wajibi ne. <ref>{{Cite web |last=Elgueta |first=Adriana |last2=Bhandhukravi |first2=Alice |date=29 October 2024 |title=Muslim footballer stopped from playing in tracksuit bottoms |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c3e83qlx058o |access-date=30 October 2024 |website=BBC News}}</ref>
== Cin zarafi ==
An sha samun zarge-zargen cin zarafin Musulmi da dama da aka yi wa 'yan wasan ƙwallon ƙafa na Musulmi. A shekarar 2005, ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Masar [[Mido]], lokacin da yake bugawa [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur,]] magoya bayan [[West Ham United FC|West Ham United]] sun yi masa ba'a da " ''Mahaifiyarka 'yar ta'adda ce'' " kuma a matsayin mai jefa ƙwallo a kan takalma saboda kamanninsa da Richard Reid . A shekarar 2007, magoya bayan [[Newcastle United FC|Newcastle United]] sun yi wa Mido, wanda a lokacin yake bugawa [[Middlesbrough FC|Middlesbrough,]] ba'a da cin zarafin Musulmi.
A watan Oktoban 2013, an yi wa magoya bayan Musulmi na [[West Ham United FC|West Ham United]] cin zarafi yayin da suke gudanar da [[Sallan Magariba|sallar Maghrib]] a filin wasa na Boleyn a lokacin wasan [[Premier League|Premier]] tsakanin West Ham da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] . A watan Maris na 2015, an soki magoya bayan Musulmi na [[Liverpool F.C.|Liverpool]] tare da cin zarafinsu a shafukan sada zumunta bayan sun yi amfani da lokacin hutun rabin lokaci don yin addu'a a kan tabarmar sallah a kan matakala a [[Filin Wasa na anfield|Anfield]] yayin wasan da aka yi tsakanin Liverpool da Blackburn Rovers . [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] ta mayar da martani nan take game da cin zarafin da aka yi wa 'yan sandan Merseyside kuma ta fitar da sanarwar neman afuwa.
Ƙungiyar 'yan kishin ƙasa ta Yahudawa ta ƙone ofisoshin ƙungiyar Beitar Jerusalem a watan Janairun 2013 bayan ta sayi 'yan wasanta na farko Musulmi. <ref name="Beitar">{{Cite web |last=Paul Gittings |date=8 February 2013 |title=Israeli football club torched after signing Muslim players |url=https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson |access-date=10 July 2013 |publisher=CNN}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPaul_Gittings2013">Paul Gittings (8 February 2013). [https://edition.cnn.com/2013/02/08/world/meast/israel-football-arson "Israeli football club torched after signing Muslim players"]. CNN<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 July</span> 2013</span>.</cite></ref>
Duk da haka, ra'ayin da ake nunawa 'yan wasa Musulmi yana nuna sauyi. [[Premier League|Gasar Premier]] ta dakatar da al'adarta ta ba da kyautar champagne a matsayin kyautar gwarzon wasa sannan ta mayar da ita kofi lokacin da tauraron [[Manchester City F.C.|Manchester City]] Musulmi [[Yaya Touré]] ya fara lashe ta akai-akai. <ref name="auto">{{Cite web |date=23 March 2018 |title=Islam in Football: The profound effect the religion has on the game |url=https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 |access-date=9 November 2019 |website=inews.co.uk |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://inews.co.uk/sport/football/islam-football-liverpool-premier-league-pogba-salah-mane-512540 "Islam in Football: The profound effect the religion has on the game"]. ''inews.co.uk''. 23 March 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2019</span>.</cite></ref>
A cewar masu bincike a [[Jami'ar Stanford]], dan wasan [[Liverpool F.C.|Liverpool FC]] kuma dan kasar Masar [[Muhammad Salah|Mohamed Salah]] ya taka muhimmiyar rawa wajen rage kyamar Musulunci a yankin. Tun bayan zuwansa, gundumar Merseyside ta shaida raguwar laifukan kyamar Musulunci da kashi 18.9% kuma an samu raguwar sakonnin Twitter masu kyamar Musulunci sosai (kashi 7.8% zuwa 3.8%) idan aka kwatanta da magoya bayan wasu manyan kungiyoyin Ingila saboda karuwar sanin Musulunci. <ref>{{Cite web |title=Can Exposure to Celebrities Reduce Prejudice? The Effect of Mohamed Salah on Islamophobic Behaviors and Attitudes |url=https://immigrationlab.org/working-paper-series/can-exposure-celebrities-reduce-prejudice-effect-mohamed-salah-islamophobic-behaviors-attitudes-2/ |access-date=9 November 2019 |website=Immigration Policy Lab |language=en-US}}</ref>
A watan Fabrairun 2019, West Ham United da 'yan sanda sun binciki cin zarafin Musulunci da aka yi wa Mohamed Salah daga magoya bayan gida a filin wasa na London a lokacin wasan da aka buga tsakanin West Ham da Liverpool. An sami bidiyon inda aka ji wani yana ihu "Salah, kai Musulmi ne, Musulmi ne" ga Salah. A watan Oktoban 2020, an yanke wa wani mai goyon bayan West Ham United hukuncin daurin rai da rai saboda nuna wariyar launin fata. An ci shi tarar fam 400 sannan aka hana shi shiga wasannin kwallon kafa na tsawon shekaru uku.
== A cikin fim ==
Fim ɗin ''Offside'' na 2006 ya yi magana ne game da batun ƙwallon ƙafa, a wannan yanayin a Iran, da kuma mata masu kallo. An hana mata halartar wasanni a lokacin [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran na 1979]], inda shugabannin addinin Musulunci suka ce mata a filayen wasa abin birgewa ne domin za su ga "ƙafafu marasa kauri" kuma su ji kalaman batanci daga magoya bayan maza. Shugaba [[Mahmoud Ahmadinejad]] ya yi ƙoƙarin kawo ƙarshen haramcin kafin shugaban ƙasar, [[Ali Khamenei|Ayatollah Ali Khamenei]], ya yi watsi da yunƙurinsa. Fim ɗin ya ba da labarin 'yan mata suna ɓoye kansu a matsayin maza don kallon wasan neman shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2006 tsakanin Iran da Bahrain a filin wasa na Azadi da ke [[Tehran]] . An hana nuna shi a Iran. <ref>{{Cite web |date=23 May 2006 |title=Iran censors hand Offside a red card |url=http://www.aljazeera.com/archive/2006/05/20084913126165646.html |access-date=12 July 2013 |publisher=Al Jazeera}}</ref>
== Duba kuma ==
* Kiristanci da ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar
* Kwallon Kafa a Wasannin Haɗin Kan Musulunci
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3fhgcqt1zvlz8ttmeyzhsn95egyl0i0
Janet Otieno
0
96484
877524
827678
2026-07-06T00:05:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877524
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Janet Achieng Otieno''' (an haife ta 24 Disamba 1977) <ref>{{Cite web |title=Janet, Annita and Weezdom! |url=https://maishamagiceast.dstv.com/show/selina/season/6/janet-annita-and-weezdom/news |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624001954/https://maishamagiceast.dstv.com/show/selina/season/6/janet-annita-and-weezdom/news |archive-date=24 June 2021 |access-date=4 June 2021 |website=Maisha Magic East – Janet, Annita and Weezdom! |language=en}}</ref> mawaƙiya ce kuma marubucin waƙar bishara <ref>{{Cite web |title=Janet Otieno |url=https://www.dorhema.com/en/artist/janet-otieno |access-date=4 June 2021 |website=Dorhema |language=en |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132410/https://www.dorhema.com/en/artist/janet-otieno |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ignatious |first=Ingavo Shem |date=12 September 2018 |title=Gospel Singer Janet Otieno Graces the Stage at Vigor Awards in Toronto Canada |url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/gospel-singer-janet-otieno-graces-the-stage-at-vigor-awards-in-toronto-canada/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515165015/https://kenyanmusik.co.ke/blog/gospel-singer-janet-otieno-graces-the-stage-at-vigor-awards-in-toronto-canada/ |archive-date=15 May 2022 |access-date=4 June 2021 |website=Kenyan Musik Entertainment |language=en-US}}</ref> daga [[Kenya]] . Ita ce wadda ta lashe lambar yabo ta Mwafaka <ref>{{Cite web |last=Ignatious |first=Ingavo Shem |date=26 August 2015 |title=GET READY FOR MWAFAKA AWARDS 2015 |url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/get-ready-for-mwafaka-awards-2015/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515165014/https://kenyanmusik.co.ke/blog/get-ready-for-mwafaka-awards-2015/ |archive-date=15 May 2022 |access-date=4 June 2021 |website=Kenyan Musik Entertainment |language=en-US}}</ref> kuma aka zaba a Groove Awards don "Haɗin kai na shekara" a cikin 2014 don waƙar "Napokea Kwako" wanda ya nuna Christina Shusho daga Tanzaniya. <ref name=":0">{{Cite web |last=Gachango |first=Rayhab |date=30 April 2014 |title=Groove Awards 2014 Nominees |url=https://www.potentash.com/2014/04/30/groove-awards-2014-nominees/ |access-date=4 June 2021 |website=Potentash |language=en-US}}</ref>
== Rayuwar farko da aiki ==
Janet ta sami sha'awar kiɗa a cikin 2010 lokacin da ta fara waƙa a coci. Daga baya ta fitar da waƙarta ta farko, "Napokea Kwako", wanda ya nuna mawaƙin Tanzaniya Christina Shusho, a cikin 2013. Waƙar ta sami karɓuwa sosai da kuma shahara kuma a cikin 2014, an ba ta lambar yabo ta "Collaboration of the Year don waƙar "Napokea Kwako" ta Mwafaka Awards. Daga baya ta saki wasu wakoki irin su Mtafute, Ni Wewe, Nijaze, <ref>{{Cite web |title=Janet Otieno Says 'Nijaze' in New Worship Song – News {{!}} Mdundo.com |url=https://mdundo.com/news/18534 |access-date=June 4, 2021 |website=mdundo.com |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=New Music: Janet Otieno delivers powerful worship song with 'Nijaze' – The Sauce |url=https://www.capitalfm.co.ke/thesauce/new-music-janet-otieno-delivers-new-worship-song-with-nijaze/ |access-date=4 June 2021 |website=www.capitalfm.co.ke}}</ref> Nitangoja, <ref name=":2">{{Cite web |last=Entertainment |first=Standard |title=Victims of Madness: Wakadinali album to drop in November |url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/showbiz/2001391162/victims-of-madness-wakadinali-album-to-drop-in-november |access-date=4 June 2021 |website=Standard Entertainment and Lifestyle |language=en}}</ref> Tulia, <ref>{{Cite web |last=Ater |first=Dorine |date=1 December 2018 |title=AFRIMA Nominated Gospel Minister Janet Otieno Unveils Visuals To 'Tulia' |url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/afrima-nominated-gospel-minister-janet-otieno-unveils-visuals-to-tulia/ |access-date=4 June 2021 |website=Kenyan Musik Entertainment |language=en-US }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Amka Ucheze, More of you, Heshima and Uniongoze. <ref>{{Cite web |title=Janet Otieno Music – Free MP3 Download or Listen {{!}} Mdundo.com |url=https://mdundo.com/a/15586 |access-date=6 June 2021 |website=mdundo.com |language=en}}</ref> A shekarar 2014 an zabe ta a matsayin gwarzuwar mawakiyar mata, hadin gwiwa na shekara da kuma Song of the year ta Groove Awards kuma a cikin 2018 an zabe ta a matsayin Mafi kyawun Mawaƙin Mata a Afirka Inspirational Music a Afrima Awards. <ref>{{Cite web |last=M |first=Esther |date=20 April 2021 |title=Simply Gorgeous! Gospel Singer Janet Otieno Proving to be a Top Fashionista, Too (photos) |url=https://litkenya.com/simply-gorgeous-gospel-singer-janet-otieno-proving-to-be-a-top-fashionista-too-photos/ |access-date=4 June 2021 |website=LitKenya |language=en-US |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132418/https://litkenya.com/simply-gorgeous-gospel-singer-janet-otieno-proving-to-be-a-top-fashionista-too-photos/ |url-status=dead }}</ref>
== Hotuna ==
=== Ɗaiɗaiku ===
* Napokea Kwako Featuring Christina Shusho (2013)
* Uniongoze (2013)
* Heshima <ref>{{Cite web |date=22 August 2014 |title=After Being Awarded With A Prestigious Award Janet Otieno Releases A Beautiful Video Dedicated To All Kenyan Mothers {{!}} UlizaLinks.co.ke |url=https://www.ulizalinks.co.ke/awarded-prestigious-award-janet-otieno-releases-beautiful-video-dedicated-kenyan-mothers/ |access-date=4 June 2021 |language=en-US}}</ref> (2014)
* Ni wewe (2014)
* Mtafute (2014)
* Tembea Nami (2015)
* Nisamehe (2015)
* Roho Wako (2015)
* Nifunze (2016)
* Ƙarin Ku (2016)
* Roho Mtakatifu (2016)
* Bisha (2017)
* Shuka (2017)
* Narudi (2018)
* Asante <ref>{{Cite web |last=Ignatious |first=Ingavo Shem |date=17 June 2018 |title=Asante – Janet Otieno [LYRICS] |url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/asante-janet-otieno-lyrics/ |access-date=4 June 2021 |website=Kenyan Musik Entertainment |language=en-US |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132410/https://kenyanmusik.co.ke/blog/asante-janet-otieno-lyrics/ |url-status=dead }}</ref> (2018)
* Pokea <ref>{{Cite web |last=Ignatious |first=Ingavo Shem |date=21 April 2019 |title=Singer Janet Otieno Unveils Visuals To New Thanks Giving Single 'Pokea' |url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/singer-janet-otieno-unveils-visuals-to-new-thanks-giving-single-pokea/ |access-date=4 June 2021 |website=Kenyan Musik Entertainment |language=en-US |archive-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132410/https://kenyanmusik.co.ke/blog/singer-janet-otieno-unveils-visuals-to-new-thanks-giving-single-pokea/ |url-status=dead }}</ref> (2019)
* Nijaze <ref name=":1"/> (2020)
* [https://www.allmusic.com/album/nitangoja-mw0003447393 Nitangoja] <ref name=":2"/> (2020)
* Soyayya Mara Sharadi (2021)
== Kyaututtuka da zaɓe ==
{| class="wikitable"
|+
!Shekara
!Bikin Kyautar
!Kyautar
!Sakamakon
|-
|2014
|Kyautar Mwafaka
|Collabo na Shekara|{{Nasara}}<ref>{{Cite web|title=Papa Dennis, Janet Otieno rule at Mwafaka Awards|url=https://www.the-star.co.ke/sasa/word-is/2015-09-02-papa-dennis-janet-otieno-rule-at-mwafaka-awards/|access-date=6 July 2021|website=The Star|language=en-KE|first=Elly|last=Gitau|date=2 September 2015}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| rowspan="3" |2014
| rowspan="3" |Kyautar Groove
|Mata Mai Fitarwa na Shekara|{{Nom}}<ref name=":3">{{Cite web|last=Ignatious|first=Ingavo Shem|date=29 April 2016|title=Bahati and Willy Paul Out! Full List of Groove Awards 2016 Nominees.|url=https://kenyanmusik.co.ke/blog/bahati-willy-paul-full-list-groove-awards-2016-nominees/|access-date=4 June 2021|website=Kenyan Musik Entertainment|language=en-US|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604135422/https://kenyanmusik.co.ke/blog/bahati-willy-paul-full-list-groove-awards-2016-nominees/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Muendo|first=Steven Kisuli|title=Gospel Singer Janet Otieno picked for Atlanta music awards|url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/monday-blues/2000165744/gospel-singer-janet-otieno-picked-for-atlanta-music-awards|access-date=4 June 2021|website=Standard Entertainment and Lifestyle|language=en}}</ref>
|-
|Collabo na Shekara|{{Nom}}<ref name=":0" />
|-
|Bidiyo na Shekara|{{Nom}}<ref name=":3" />
|-
|2018
|Kyautar Afrima
|Mafi kyawun Mata a cikin Waƙoƙin Waƙoƙi na Afirka|{{Nom}}
|}
== Rayuwa ta sirri ==
Janet Otieno ita ce ta biyu da aka haifa a cikin iyali mai yara shida. Ta auri Alfred Otieno wanda ta hadu da shi yayin da take rera waka a cocin bisharar fansa; ma'auratan sun yi aure a shekarar 1996.<ref>{{Cite web|last=Nyanga|first=Caroline|title=10 things you did not know about gospel singer Janet Otieno|url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/celebs-101/2000196707/10-things-you-did-not-know-about-gospel-singer-janet-otieno|access-date=4 June 2021|website=Standard Entertainment and Lifestyle|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gospel artiste Janet Otieno: It's time to forget the little mishaps and dramas in gospel music|url=https://nation.africa/kenya/life-and-style/saturday-magazine/gospel-artiste-janet-otieno-it-s-time-to-forget-the-little-mishaps-and-dramas-in-gospel-music-3400896|first=Thomas|last=Matiko|date=15 May 2021|access-date=6 July 2021|website=Nation|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Otukho|first=Jackson|date=30 September 2019|title=13 photos of gospel singer Janet Otieno showing her incredible fashion sense|url=https://www.tuko.co.ke/316732-13-inspiring-photos-gospel-singer-janet-otieno-showing-incredible-fashion-sense.html|access-date=4 June 2021|website=Tuko.co.ke – Kenya news.|language=en|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604132411/https://www.tuko.co.ke/316732-13-inspiring-photos-gospel-singer-janet-otieno-showing-incredible-fashion-sense.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mwarua|first=Douglas|date=3 April 2017|title=Celebrated gospel singer Janet Otieno introduces her hubby to fans for the first time (Photos)|url=https://www.tuko.co.ke/235708-celebrated-gospel-singer-janet-otieno-introduces-hubby-fans-time-photos.html|access-date=4 June 2021|website=Tuko.co.ke – Kenya news.|language=en}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Nassoshi ==
{{reflist|2}}
[[Rukuni:Haifaffun 1977]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
367woyqefhn9c751fso66siwaz5rpux
Jessie Rose-Innes
0
96655
877553
827331
2026-07-06T07:07:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877553
wikitext
text/x-wiki
'''Lady Jessie Rose Innes''' CBE (née Dods Pringle, 1 ga Nuwamba 1860 - 4 ga Yuni 1943) wata ma'aikaciyar jinya ce ta Afirka ta Kudu, mai fafutukar kare hakkin bil'adama kuma mai fafutuka na zuriyar [[Birtaniya]]. Ta auri Sir James Rose Innes, wanda ya zama Babban Alkalin Afirka ta Kudu.
== Iyali ==
An haifi Rose Innes a 1860 a Glen Lynden kuma an haife ta ne a yankin Bedford na Gabashin Cape . Iyayenta sun kasance mazaunin Scotland na 1820 William Dods Pringle da matarsa Harriet Pringle née Hockly . <ref name=":2">{{Cite web |title=Jessie Dods Pringle b. 1 Nov 1860 Lynedoch farm, Bedford District, Eastern Cape, South Africa d. 4 Jun 1943 Cape Town, Western Cape, South Africa |url=https://www.1820settlers.com/genealogy/getperson.php?personID=I28756&tree=master |access-date=2024-11-24 |website=British 1820 Settlers to South Africa}}</ref>
== Ilimi ==
Rose Innes na ɗaya daga cikin mata na farko da suka halarci [[Jami'ar Cape Town]] bayan ta zama cikakkiyar ma'aikatar ilimi, <ref>{{Cite web |date=8 August 2011 |title=125 years of women on campus |url=https://www.news.uct.ac.za/article/-2011-08-08-125-years-of-women-on-campus |access-date=2025-01-19 |website=www.news.uct.ac.za |language=en}}</ref> an horar da ita a matsayin ma'aikaciyar jinya kuma a lokacin Yaƙin Afirka ta Kudu, kuma ta kasance memba na Kwamitin [[Kungiyar agaji ta Red Cross da Red Crescent ta kasa da kasa|Red Cross]] na Good Hope. <ref name=":1">{{Cite web |title=Olive Schreiner Letters Online |url=https://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=35 |access-date=2024-11-24 |website=www.oliveschreiner.org |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203073244/https://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=35 |url-status=dead }}</ref> Ta kuma kasance co-kafa kuma shugabar Cibiyar Nurses ta Victoria kuma tana aiki a cikin [[Pretoria]] Benevolent Society, Pretoria Women's Cooperative da Young Men's Christian Association .
== Aure ==
Ta auri dan siyasa mai sassaucin ra'ayi kuma alƙali James Rose Innes a ranar 18 ga Oktoba 1881 . Sun san juna tun suna yara, lokacin da iyalin Rose-Innes suka yi hutu a gonar iyalin Pringle. Suna da 'yar daya, Dorothy Rose Innes, wanda aka haifa a 1884, ya auri marshal na filin Jamus Count Helmuth von Moltke na Kreisau 1905, kuma yana aiki a cikin ƙungiyar Kimiyya ta Kirista.<ref>{{Cite web |date=2021-12-15 |title=Women of History: Countess Dorothy von Moltke |url=https://www.marybakereddylibrary.org/research/women-of-history-countess-dorothy-von-moltke/ |access-date=2024-11-24 |website=Mary Baker Eddy Library |language=en-US}}</ref>
== Yunkurin fafutuka ==
Rose Innes kuma abokiyar marubuciya ce, mai fafutuka da mai fafutukar Olive Schreiner kuma sun musayar wasiƙu a duk rayuwarsu.<ref name=":1"/>
Rose-Innes ta zama mai aiki a cikin kamfen don zaɓen mata a Afirka ta Kudu kuma ta kasance memba na Ƙungiyar Mata ta Mata . A shekara ta 1914 an zabe ta shugabar reshen Cape Town na Majalisar Mata ta Kasa . <ref name=":1" /> Yakin neman zabe a Afirka ta Kudu ya kasance mai rikitarwa kuma an tsara shi ta hanyar tseren, aji da gwagwarmayar kasar da ke adawa da wariyar launin fata.<ref>{{Cite web |date=2023-06-16 |title=A Comprehensive History of Women's Suffrage in South Africa - WeChronicle |url=https://wechronicle.com/womens-suffrage/a-comprehensive-history-of-womens-suffrage-in-south-africa/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204074055/https://wechronicle.com/womens-suffrage/a-comprehensive-history-of-womens-suffrage-in-south-africa/ |archive-date=4 December 2024 |access-date=2024-11-24 |website=We Chronicle |language=en-US}}</ref> Mata fararen Afirka ta Kudu suna da sha'awar samun kuri'a, kuma wasu suna shirye su bi manufofin wariyar launin fata na Afirka ta Kudu don yin hakan.<ref>{{Cite journal |last=Fernandes |first=Monica G. |date=2015-11-30 |title=The transnational factor: The beginnings of South Africa's women's movement |url=https://newcontree.org.za/index.php/nc/article/view/172 |journal=New Contree |language=en |volume=73 |pages=18 |doi=10.4102/nc.v73i0.172 |issn=2959-510X}}</ref> Rose Innes ta amince da yiwuwar cancantar tseren 'yancin mata a 1926, tana cewa "mun san a cikin zukatanmu ba za mu sami duk abin da muke nema ba, amma muna da matukar damuwa game da wannan rabin gurasar. Sauran na iya zuwa. " Dokar 'yancin Mata, 1930 ta ba da kuri'a ga mata masu fata kawai. da kuma
A shekara ta 1918, an nada Rose Innes a matsayin Kwamandan Daular Burtaniya (CBE). <ref>{{Cite book|last3=Bernard Burke}}</ref>
== Mutuwa ==
Rose Innes ta mutu a shekara ta 1943. <ref name=":1"/> An binne ta a Kabari na Maitland, Cape Town . <ref name=":2"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Matattun 1943]]
l8jv8bcll2yuwv74etbdqkiairx4s52
Isabella Kruger
0
97248
877197
603247
2026-07-05T14:50:55Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877197
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Isabella Kruger''' 'yar wasan [[Tennis|tennis ce]] ta Afirka ta Kudu. Tana da babban matsayi na wasanninta na 330 da ta samu a ranar 26 ga watan Disamba 2022. Ita ce 'yar tsohon dan wasan rugby na ƙasa da ƙasa Ruben Kruger. <ref>{{Cite web |title=Isabella Kruger |url=https://www.wtatennis.com/players/329459/isabella-kruger |access-date=10 October 2023 |website=WTA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Isabella Kruger |url=https://www.itftennis.com/en/players/isabella-kruger/800517664/rsa/wt/s/overview/ |access-date=10 October 2023 |website=ITF}}</ref>
== Sana'a ==
=== Juniors ===
Ta kai wasan daf da na kusa da na ƙarshe na 'yan mata a gasar Wimbledon ta shekarar 2022. <ref>{{Cite web |last=Lambley |first=Garrin |date=7 July 2022 |title=BREAKING: Daughter of Springbok legend BEATEN in Junior Wimbledon quarter-finals |url=https://www.thesouthafrican.com/sport/tennis/daughter-isabelle-kruger-of-springbok-legend-ruben-kruger-beaten-in-junior-wimbledon-quarter-finals-exclusive-breaking-trending-viral-tennis-news-result-match-report-live-watch/ |access-date=10 May 2023 |publisher=www.thesouthafrican.com |archive-date=16 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116083106/https://www.thesouthafrican.com/sport/tennis/daughter-isabelle-kruger-of-springbok-legend-ruben-kruger-beaten-in-junior-wimbledon-quarter-finals-exclusive-breaking-trending-viral-tennis-news-result-match-report-live-watch/ |url-status=dead }}</ref>
=== Ƙwararriya ===
A cikin shekarar 2023, an zaɓe ta a matsayin matashiya ga ƙungiyar Afirka ta Kudu a gasar cin kofin Billie Jean King. <ref>{{Cite web |date=5 April 2023 |title=Young SA team named for BJK Cup event |url=https://www.tennissa.co.za/w/blog/young-sa-team-named-for-bjk-cup-event |access-date=11 June 2024 |website=Tennissa}}</ref> Ta fara wasanta na farko a watan Afrilu 2023 a matsayin 'yar shekara 18 da Estonia. <ref>{{Cite web |date=10 April 2023 |title=BJK Cup: SA loses first tie 0-3 to Estonia |url=https://www.tennissa.co.za/w/blog/bjk-cup-sa-loses-first-tie-0-3-to-estonia- |access-date=11 June 2024 |website=Tennissa}}</ref>
A watan Fabrairun 2024, ita ce ta ɗaya a matsayin 'yar wasan tennis a Afirka ta Kudu. <ref>{{Cite web |date=19 February 2024 |title=SA STARS TO FACE INTERNATIONAL ELITE AT WIPHOLD INTERNATIONAL IN PRETORIA |url=https://gsport.co.za/sa-stars-to-face-international-elite-at-wiphold-international-in-pretoria/ |access-date=11 June 2024 |website=gsport}}</ref> <ref>{{Cite web |date=February 22, 2024 |title=ISABELLA KRUGER DIGS DEEP TO REACH WIPHOLD INTERNATIONAL QUARTERFINALS |url=https://gsport.co.za/isabella-kruger-digs-deep-to-reach-wiphold-international-quarterfinals/ |access-date=11 June 2024 |website=gsport.co.za}}</ref> A cikin watan Maris 2024, tayi wasa tare da 'yar uwarta [[Zoë Kruger]], ta kai wasan ƙarshe na Wiphold International inda suka fafata da Alina Charaeva da Ekaterina Reyngold a wasan ƙarshe, sun yi rashin nasara a wasanni uku. <ref>{{Cite web |date=1 March 2024 |title=Kruger siblings gear up for Wiphold International doubles final |url=https://supersport.com/hereforher/news/1d40fe1d-1bb6-4e25-8d5b-52fab897cca1/kruger-siblings-gear-up-for-wiphold-international-doubles-finalslug=kruger-siblings-gear-up-for-wiphold-international-doubles-final |access-date=11 June 2024 |website=Supersport.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2 March 2024 |title=Kruger siblings take runner-up spot at WIPHOLD International |url=https://www.tennissa.co.za/w/blog/kruger-siblings-take-runner-up-spot-at-wiphold-international |access-date=11 June 2024 |website=tennissa}}</ref>
A watan Yuni 2024, ta sake yin takara a Afirka ta Kudu a gasar cin kofin Billie Jean King. <ref>{{Cite web |date=June 9, 2024 |title=SKIPPER ROXANNE CLARKE CONFIDENT OF PROMOTION AS TEAM SA FOR BJK CUP IS REVEALED |url=https://gsport.co.za/skipper-roxanne-clarke-confident-of-promotion-as-team-sa-for-bjk-cup-is-revealed/ |access-date=11 June 2024 |website=gsport}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
An haife ta a [[Pretoria]] <ref>{{Cite web |date=March 9, 2023 |title=ISABELLA KRUGER KNOCKED OUT IN THE SECOND ROUND OF THE 2023 ILANA KLOSS INTERNATIONAL |url=https://www.sasportspress.co.za/press-release/isabella-kruger-knocked-out-in-the-second-round-of-the-2023-ilana-kloss-international |access-date=May 10, 2023 |website=sasportspress.co.za}}</ref> mahaifinta tsohon ɗan wasan Ruben Kruger ne na ƙasar Afirka ta Kudu. 'Yar uwarta Zoë Kruger ita ma 'yar wasan tennis ce. <ref>{{Cite web |last=Mostert |first=Herman |date=July 5, 2022 |title=Former Springbok's daughter excelling at Junior Wimbledon Championships |url=https://www.news24.com/amp/sport/tennis/wimbledon/former-springboks-daughter-excelling-at-junior-wimbledon-championships-20220705 |access-date=May 10, 2023 |website=News24}}</ref>
== Wasanni na ƙarshe na ITF ==
=== Singles: 3 (1 taken, 2 runner-ups) ===
{|
|
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
! Labari
|- style="background:lightblue;"
| Gasar W25 (0–2)
|- style="background:#f0f8ff;"
| Gasar W15 (1-0)
|}
|
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
!Ƙarshe ta saman
|-
| Harkar (1-1)
|-
| Kafet (0-1)
|}
|}
{| class="sortable wikitable"
!Sakamako
! class="unsortable" | W-L
! Kwanan wata
! Gasar
! Mataki
! Surface
! Abokin hamayya
! class="unsortable" | Ci
|-
| style="background:#ffa07a;" | Asara
| <small>0-1</small>
| Mayu 2022
| style="background:lightblue;" | ITF Tossa de Mar, Spain
| style="background:lightblue;" | W25+H
| Kafet
|{{Flagicon|ESP}} [[Rosa Vicens Mas]]
| 5–7, 3–6
|-
| style="background:#ffa07a;" | Asara
| <small>0-2</small>
| Satumba 2022
| style="background:lightblue;" | ITF Santarém, Portugal
| style="background:lightblue;" | W25
| Mai wuya
|{{Flagicon|}} [[Vitalia Diatchenko|Vitalia Diachenko]]
| 3–6, 2–6
|-
| style="background:#98FB98;" | Nasara
| <small>1-2</small>
| Juni 2024
| style="background:#f0f8ff;" | ITF Hillcrest, Afirka ta Kudu
| style="background:#f0f8ff;" | W15
| Mai wuya
|{{Flagicon|JAP}} [[Michika Ozeki]]
| 6–2, 6–4
|}
=== Sau biyu: 2 (2 runner-ups) ===
{|
|
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
! Labari
|- style="background:#ffe4c4;"
| Gasar W50 (0–1)
|- style="background:lightblue;"
| Gasa na W35 (0–1)
|}
|
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
!Ƙarshe ta saman
|-
| Harkar (0-2)
|}
|}
{| class="sortable wikitable"
!Sakamako
! class="unsortable" | W-L
! Kwanan wata
! Gasar
! Mataki
! Surface
! Abokin tarayya
! Abokan adawa
! class="unsortable" | Ci
|-
| style="background:#ffa07a;" | Asara
| <small>0-1</small>
| Fabrairu 2024
| style="background:#ffe4c4;" | ITF Pretoria, Afirka ta Kudu
| style="background:#ffe4c4;" | W50
| Mai wuya
|{{Flagicon|RSA}} [[Zoë Kruger|Zoe Kruger]]
|{{Flagicon|}} [[Alina Charaeva]]<br /><br /><br /><br />{{Flagicon|}} Ekaterina Reyngold
| 0-6, 7-5, [3-10]
|-
| style="background:#ffa07a;" | Asara
| <small>0-2</small>
| Yuli 2024
| style="background:lightblue;" | ITF Hillcrest, Afirka ta Kudu
| style="background:lightblue;" | W35
| Mai wuya
|{{Flagicon|RSA}} Zo Kruger
|{{Flagicon|}} [[Ksenia Laskutova|Ksenia Laskutov]]<br /><br /><br /><br />{{Flagicon|ITA}} [[Verena Meliss|Verena Meliss asalin]]
| 2–6, 5–7
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
jzyb5p3bdzfnjaaux6yjcr4h4d5v9a9
Masoja Msiza
0
98692
877482
617274
2026-07-05T21:05:47Z
Muhammad Idriss Criteria
15878
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */
877482
wikitext
text/x-wiki
'''<span lang="Xh" dir="ltr">Masoja </span> Josiah Msiza''' (an haife shi a ranar 5 ga Oktoba, 1964) <ref>{{Cite web |title=Masoja Msiza on TVSA |url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=17518 |website=tvsa.co.za}}</ref> ɗan wasan kwaikwayo ne na [[Afirka ta Kudu]], mawaƙi kuma mawaƙi. <ref>{{Cite web |last=Job Githuri |date=20 September 2019 |title=Masoja Msiza biography:age, home language, children, wife, how men should treat women, poems, songs, albums, cars, and Instagram |url=https://briefly.co.za/37080-masoja-msiza-biography-age-home-language-children-wife-men-treat-women-poems-songs-albums-cars-instagram.html |website=briefly.co.za}}</ref> An fi saninsa da nuna "Nkunzi Mhlongo" a cikin wasan kwaikwayo mai suna Uzalo .<ref>{{Cite web |title=Praise poets take centre stage — Durban |url=https://www.iol.co.za/entertainment/whats-on/durban/praise-poets-take-centre-stage-1137127 |access-date=2020-03-05 |publisher=iol.co.za}}</ref><ref>{{Cite web |title=Masoja Msiza on playing the sly and ruthless nkunzi |url=https://www.iol.co.za/sundayindependent/life/masoja-msiza-on-playing-sly-and-ruthless-nkunzi-15082277 |access-date=2020-03-05 |publisher=iol.co.za}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Msiza a Kwa-Thema, wani gari a lardin Gauteng na Afirka ta Kudu . Ƙaunarsa ga wasan kwaikwayo ta fara ne lokacin da yake dan shekara 9 kuma yana jin daɗin shiga cikin darussan fasaha da wasan kwaikwayo. A lokacin da yake da shekaru 14 ya shiga gasar wasan kwaikwayo a makarantarsa wanda ya lashe.<ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Uzalo actor Masoja Msiza on how men should treat women a man must protect and not bully women |url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/News/uzalo-actor-masoja-msiza-on-how-men-should-treat-women-a-man-must-protect-and-not-bully-women-20190418 |access-date=2020-03-05 |publisher=channel24.co.za}}</ref> Bayan kammala makaranta ya sami aiki a matsayin mai [[hakar ma'adinai]] kuma daga ƙarshe an kore shi tare da sauran masu hakar ma-adinai waɗanda ke da hannu a yajin aiki.<ref>{{Cite web |title=Uzalos Masoja Msiza is the man we love to hate |url=https://www.bona.co.za/uzalos-masoja-msiza-is-the-man-we-love-to-hate/&grqid=ffaNJZUy&s=1&hl=en-ZA |access-date=2020-03-05 |publisher=bona.co.za }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bayan korarsa, ya yanke shawarar bin mafarkinsa na zama ɗan wasan kwaikwayo kuma an gabatar da wasan kwaikwayo na farko a cikin wasan da ake kira "Mfowethu" wanda Gibson Kente ya jagoranta.<ref>{{Cite web |title=Gibson Kente |url=https://www.britannica.com/biography/Gibson-Kente&grqid=2sCop9JO&s=1&hl=en-ZA |access-date=2020-03-05 |publisher=britannica.com}}</ref>
== Ayyuka ==
Msiza ya fara aikinsa a matsayin mawaki kuma daga baya ya zama dan wasan kwaikwayo da talabijin, mawaƙi da mai ba da labari. Ya bayyana a wasu sanannun fina-finai kamar Kalushi: The Story of Solomon Mahlangu da A Million Colours . <ref>{{Cite web |title=Masoja Msiza |url=https://m.imdb.com/name/nm4976016/&grqid=f3m9AyuX&s=1&hl=en-ZA |access-date=2020-03-06 |publisher=IMDb }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Koyaya, rawar da ya fi shahara ita ce yadda ya nuna mai aikata laifuka mara tausayi Nkunzebomvu "Nkunzi" Mhlongo a cikin shirin talabijin da aka fi kallo a Afirka ta Kudu Uzalo.<ref>{{Cite web |title=Masoja Msiza on playing the sly and ruthless nkunzi |url=https://www.iol.co.za/sundayindependent/life/masoja-msiza-on-playing-sly-and-ruthless-nkunzi-15082277 |access-date=2020-03-05 |publisher=iol.co.za}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-05-15 |title=Uzalo star on divorce 'I miss my kids' — Masoja Msiza |url=https://www.sowetanlive.co.za/sundayworld/news/2018-05-15-uzalo-star-masoja-msiza-on-divorce-i-miss-my-kids/ |access-date=2020-03-05 |publisher=sowetanlive.co.za}}</ref><ref>{{Cite web |title=Top five soapies in South Africa |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/top-five-soapies-south-africa-January-2020/ |access-date=2020-03-06 |publisher=thesouthafrican.com}}</ref> Ya kuma bayyana a cikin jerin shirye-shiryen talabijin da yawa kamar Scandal!Abin kunya!, Shreads da Dreams, Rhythm City, Intersexions, Sokhulu & Partners, da Yin Cents tare da Sitholes.<ref>{{Cite web |date=2020-02-24 |title=All you need to know about Masoja Msiza |url=https://hararelive.com/2020/02/24/all-you-need-to-know-about-masoja-msiza-nkunzi-in-uzalo/&grqid=7t1cnxtx&s=1&hl=en-ZA |access-date=2020-03-05 |publisher=hararelive.com }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A shekara ta 2016, ya sami rawar farko a talabijin a cikin wani telenovela da ake kira "Ring of Lies".<ref>{{Cite web |date=2016-04-07 |title=Hot new boxing telenovela to hit Mzansi Magic! |url=https://www.channel24.co.za/TV/News/hot-new-boxing-telenovela-to-hit-mzansi-magic-soon-20160407 |access-date=2020-03-05 |publisher=channel24.co.za}}</ref>
A shekara ta 2004, ya rubuta waƙoƙi ga [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Kungiyar kwallon kafa ta Afirka ta Kudu]] a lokacin gasar [[Gasar cin kofin Afrika|AFCON]] da aka gudanar a [[Tunisiya]] . Ya kuma rubuta kuma ya yi waƙoƙin gabatarwa ga babbar tashar rediyo a Afirka ta Kudu Ukhozi FM . <ref>{{Cite web |date=6 June 2017 |title=10 things you didn't know about Masoja Msiza |url=https://www.youthvillage.co.za/2017/06/10-things-you-didnt-know-about-masoja-msiza/&grqid=yD_VSDzC&s=1&hl=en-ZA |access-date=2020-03-06 |publisher=youthvillage }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A ranar 22 ga Yuni, 2019, Masoja Msiza tare da Dudu Khoza sun gabatar da lambar yabo ta farko ta shekara-shekara ta Cothoza Music Awards wanda kungiyar A cappella Ladysmith Black Mambazo ta shirya.<ref>{{Cite web |title=SA: Ladysmith Black Mambazo host first annual Music Awards |url=https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-ladysmith-black-mambazo-host-first-cothoza-music-awards |access-date=2020-03-06 |publisher=musicinafrica.net}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
{| class="wikitable"
!Shekara
!Fim din
!Matsayi
|-
|2011
|Sokhulu & Abokan hulɗa
|Mthethwa
|-
|2011
|[[Isidingo|Yana bukatar]]
|Saul
|-
|2012
|Zama Zama
|Oliver
|-
|2013
|Zabalaza
|Lary
|-
|2013
|Hanyar Mfolozi
|Mandla
|-
|2013
|''Tsakanin hanyoyi''
|Malinga
|-
|2013-2014
|Inkaba
|Mai Kyau
|-
|2012
|Wurin da ake kira gida
|Hudson
|-
|2016
|Isibaya
|Bhodlimpi
|-
|2016
|Kalushi: Labarin Solomon Mahlangu
|Rev. Ndlovu
|-
|2014
|Rhythm City (jerin talabijin)
|Joe Mafelane
|-
|2015
|Yankin 14
|Thomas
|-
|2015-2016
|Umlilo
|Barka da shi
|-
|2015
|Ya Lla
|Mai Tsaro
|-
|2015-2017
|Zobba na Ƙarya
|Mandla
|-
|2018-Yanzu
|Uzalo
|Nkunzebomvu Mhlongo
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gjycrh68c5jq2jkodwi1654pggajxyh
Jane Raphaely
0
100976
877522
623464
2026-07-05T23:51:35Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877522
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jane Raphaely''' (an Haife shi 30 Yuli 1937) yar jarida ce haifaffiyar [[Afirka ta Kudu]], edita kuma mawallafin mujallar mata. An fi saninta da gyara ''Fair Lady'' kuma a lokaci guda ita ce mai haɗin gwiwar Associated Media Publishing, mawallafin ''Cosmopolitan'' (Afrika ta Kudu), ''Femina'' da ''O'' a cikin kasuwar Afirka ta Kudu.
== Haihuwa ==
An haife ta Jane P Mullins ga mahaifin William Peter Mullins, mai walda ɗan ƙasar Irish, kuma mahaifiyar Bayahudiya, Phyllis Louise Rother a [[Birmingham]], [[Ingila]] kuma ta girma a Stockport, kusa da [[Manchester]] . <ref>{{Cite web |title=Glimpse at pioneering life of JR |url=https://www.iol.co.za/capetimes/glimpse-at-pioneering-life-of-jr-1350690 |access-date=25 January 2021 |website=www.iol.co.za |language=en}}</ref>
== Ilimi ==
Ta halarci Makarantar Tattalin Arziki ta Landan kuma ta kammala karatun digiri na farko a fannin zamantakewa da tattalin arziki. Bayan da ta sami haɗin gwiwar Rotary Foundation, ta yi tafiya zuwa Amurka a 1957 kuma ta halarci Jami'ar Columbia don karatun digiri. <ref name="Media02">{{Cite web |last=Wright |first=Joanna |date=27 August 2013 |title=The Media celebrates women in media |url=https://themediaonline.co.za/2013/08/the-media-celebrates-women-in-media/ |access-date=25 January 2021 |website=The Media Online |language=en-US}}</ref>
== Sana'a ==
Aikinta na aikin jarida ya fara ne a matsayin mataimakiyar editan Labaran Maraice na Bolton inda ta kuma rubuta sharhin littafin. <ref name="Media01">{{Cite web |last=Reporter |first=The Media |date=16 August 2011 |title=In the family business [2] |url=https://themediaonline.co.za/2011/08/in-the-family-business-2/ |access-date=25 January 2021 |website=The Media Online |language=en-US}}</ref> A cikin 1960, ta yi hijira zuwa [[Cape Town]] kuma ta fara aiki da Dick Barfield a cikin hulɗar jama'a da talla a Van Zyl da Robinson. <ref name="Media01" /> <ref>{{Cite web |title=Inspirational Women in South Africa |url=https://showme.co.za/paarl/lifestyle/inspirational-women-in-sa/ |access-date=25 January 2021 |website=ShowMe™ - Paarl |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=My first job: 'Survival spurred me on' |url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2012-08-12-my-first-job-survival-spurred-me-on/ |access-date=25 January 2021 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> A lokaci guda kuma, ta rubuta wani shafi na siyayya a Cape Times don shafin mata. <ref name="Media01" /> A cikin 1965, Nationale Pers ya so buga mujallar mata ta Ingilishi, don a kira shi ''Fair Lady'' kuma an yi hira da shi don matsayin edita. <ref name="Media01" /> Ta rike editan daga wannan shekarar har zuwa 1970 sannan ta ci gaba da shi daga 1973 zuwa 1983.
A cikin 1983 Jane Raphaely & Associates Raphaely, Michael Raphaely da Volker Kuhnel suka kafa. <ref name="Ifash">{{Cite web |date=28 January 2005 |title=Robynne Kahn new editor of FEMINA |url=http://www.ifashion.co.za/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=92 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202032237/http://www.ifashion.co.za/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=92 |archive-date=2 February 2021 |access-date=25 January 2021 |website=www.ifashion.co.za}}</ref> A cikin 1984, bayan kafa kamfaninta, ta sami lasisi don buga nau'in ''Cosmopolitan'' na Afirka ta Kudu tare da Nasionale Pers .
A cikin watan Nuwamba 1987 hira da Jani Allan ga ''Sunday Times'', Raphaely ya bayyana cewa an saita ta zama editan-in-Chief of ''Femina'', kuma yayi magana game da gudanar da mujallar a lokaci guda kamar yadda ''Cosmopolitan'' : "Zan ce ina gaba daya shiga - amma ba jam'iyya ba. Bayan shekaru 12 na mata na mata ba su sami damar da za su kasance masu banƙyama ba, suna da alama sun kasance masu banƙyama. sun bambanta. Shi ya sa dole mujallunsu su bambanta.
A cikin 1988, an kafa Associated Media Publishing (AMP). <ref name="Ifash"/> Ta karbi ikon mallakar ''Femina'' a shekarar 1988 kuma ta canza tsarinta yayin da kuma ta gabatar da sabbin mujallu irin su ''House da Leisure'', ''Baby da Ni'' da ''Brides da Gidaje'' .
A cikin 2002, Raphaely ya sami lasisin farko na ƙasashen waje daga Mujallu na Hearst da Harpo Productions don samar da Oprah Winfrey 's O, Mujallar Oprah a Afirka ta Kudu. {{Rp|20}}Aƙalla kashi saba'in cikin ɗari na mujallar sun haɗa da sigar Amurka kuma tare da amincewar kwafin da kamfanonin iyaye suka kiyaye. <ref name="Times" /> {{Rp|20}}A cikin 2003, kamfaninta, Associated Media Publishing (AMP), ya sami lasisi don buga ''Marie Claire'' tare da haɗin gwiwar Groupe Marie Claire a Afirka ta Kudu. Yarjejeniyar ta ci gaba har zuwa Disamba 2018 bayan buga batutuwa 180. <ref>{{Cite web |date=19 October 2018 |title=Marie Claire SA no longer on shelves in 2019 |url=https://www.capetalk.co.za/articles/323716/marie-claire-sa-no-longer-on-shelves-in-2019 |access-date=25 January 2021 |website=CapeTalk |language=en-ZA}}</ref>
Sauran mujallun da ƙungiyar ta samar sun haɗa da ''Kula da Gida Mai Kyau'' da ''Mata akan Kaya'' . <ref>{{Cite web |title='The end of an era': celebs pay tribute to some of SA's fallen magazines |url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2020-05-06-the-end-of-an-era-celebs-pay-tribute-to-some-of-sas-fallen-magazines/ |access-date=25 January 2021 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Kamfaninta ya fara buga ''Kyakkyawan Kulawa'' tare da Mujallu na Hearst a Afirka ta Kudu a cikin 2011 da sigar Afrikaans, Goeie Huishouding. <ref>{{Cite web |last=Raphaely |first=Jane |date=7 June 2011 |title=Home truths for the good housekeeper |url=https://themediaonline.co.za/2011/06/for-the-good-housekeeper/ |access-date=25 January 2021 |website=The Media Online |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=T. M. O. |date=15 April 2011 |title=Associated Magazines to launch Good Housekeeping, Goeie Huishouding |url=https://themediaonline.co.za/2011/04/associated-magazines-to-launch-good-housekeeping-goeie-huishouding/ |access-date=25 January 2021 |website=The Media Online |language=en-US}}</ref>
2010 ta ga 'yarta Julia ta zama shugaban kamfaninta yayin da ta ci gaba da zama shugabanta. A cikin 2014, kamfaninta ya ƙare buga mujallar Oprah a Afirka ta Kudu. <ref>{{Cite web |last=Nevill |first=Glenda |date=17 December 2014 |title=Vanessa Raphaely resigns from AMP to 'do something different' |url=https://themediaonline.co.za/2014/12/vanessa-raphaely-resigns-from-amp-to-do-something-different/ |access-date=25 January 2021 |website=The Media Online |language=en-US}}</ref>
A cikin Afrilu 2020, Associated Media, Shugaba Julia Raphaely ta ba da sanarwar cewa kamfanin da mahaifiyarta ta kafa zai daina kasuwanci. <ref name="SunTim01">{{Cite web |title=Covid-19 'kills' Cosmopolitan publisher founded by Jane Raphaely |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2020-04-30-covid-19-kills-cosmopolitan-publisher-founded-by-jane-raphaely/ |access-date=25 January 2021 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Ta ce abin da ya sa aka rufe ta shi ne sakamakon kulle-kullen COVID-19 a Afirka ta Kudu wanda ya rufe tashoshin bugawa da rarrabawa, dakatar da kashe kudaden tallace-tallace da kuma karbar bakuncin taron ba zai yiwu ba. <ref name="SunTim01" />
== Rayuwa ta sirri ==
Jane ta bayyana akan asalin sigar Sunan Wannan Tune a cikin 1959. <ref name="Ntt">{{Cite web |date=26 May 2015 |title=NAME THAT TUNE TV Show with George DeWitt |url=https://www.youtube.com/watch?v=12idnUZgyKQ&t=80s |access-date=29 January 2024 |website=youtube.com}}</ref> A cikin tarihin rayuwarta, Jane ta yi nuni da wasan kwaikwayon, tana mai cewa ta "fadi cikin fitowa a wani wasan kwaikwayo na TV a Amurka." <ref name="Auto">{{Cite web |date=11 September 2013 |title=Book review: Jane Raphaely Unedited |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/move-to/south-africans-abroad/book-review-jane-raphaely-unedited/ |access-date=29 January 2024 |website=TheSouthAfrican.com |archive-date=30 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250530110547/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/move-to/south-africans-abroad/book-review-jane-raphaely-unedited/ |url-status=dead }}</ref>
Jane ta auri Michael David Raphaely a Birmingham a kan 24 Satumba 1961. Sun haifi da daya da mata uku. <ref name="Anc" /> Jane [[Yahudawa|Bayahude ce]] . <ref name="Auto"/>
== Girmamawa ==
A cikin 2000, Raphaely ya sami lambar yabo ta Buga Media SA Fellowship Award ta Print Media ta Afirka ta Kudu (PMSA). <ref>{{Cite web |date=30 April 2020 |title=Movers and shakers honoured at media awards |url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/movers-and-shakers-honoured-at-media-awards-226756 |access-date=25 January 2021 |website=www.iol.co.za |language=en}}</ref> Sauran lambobin yabo da aka ba ta sun hada da 'yar kasuwa mafi kyawun shekara, Mai kirkiro Media na Shekara da Tauraruwar Mace ta Zamaninmu, duk a cikin 1986 da lambar yabo ta Mata ta farko a Media a Lifetime Award na 2003. <ref name="Media02"/>
== Littafin Littafi ==
*
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=n1T0647jhHo Jane Raphaely]
* [https://www.youtube.com/watch?v=hkZVi90Dtbo Inda ra'ayin ya fara | Jane Raphaely]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1937]]
[[Rukuni:Ƴar jarida]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tez6qtd90of0rkb3p2rgqxqcrnvuj0i
Jami'ar Pan-African
0
101665
877503
793246
2026-07-05T21:55:16Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877503
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jami'ar Pan-African''' (PAU) wata hanyar sadarwa ce ta horar da karatun digiri na biyu da kuma binciken bincike da [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]] da [[Ƙungiyar Jami'o'in Afrika|Ƙungiyar Jami'o'in Afirka]] ke tallafawa. Jami'ar na da niyyar haɓaka ingancin ilimin kimiyya da fasaha a Afirka da haɓaka haɓakar tattalin arziƙin Afirka ta hanyar ba da ƙwararrun horon digiri na biyu da damar yin bincike na gaba ga ɗaliban Afirka masu himma. <ref>{{Cite web |date=10 May 2011 |title=Kenya to host Pan African University institute |url=http://www.africanbrains.net/2011/05/10/kenya-to-host-pan-african-university-institute/ |access-date=2011-12-01 |website=African Brains }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Samuwa ==
An kaddamar da kungiyar ta PAU a hukumance a ranar 14 ga Disamba 2011 biyo bayan shawarar da kungiyar Tarayyar Afirka ta yanke a shekarar 2008 na kafa ta. <ref>{{Cite web |last=Academy |first=Miratem |date=2023-07-24 |title=Courses Offered By Pan African University (PAU) |url=https://www.miratemacademy.com/pan-african-university-courses/ |access-date=2023-11-08 |language=en-US |archive-date=2023-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108125419/https://www.miratemacademy.com/pan-african-university-courses/ |url-status=dead }}</ref> Wani babban kwamiti, wanda ya haɗa da fitattun mutane kamar [[Njabulo Ndebele]] da Ahmadou Lamine Ndiaye, ya sa ido akan ƙirƙirar sa. <ref>{{Cite web |last=PAU |first=PAU |title=PAU Alumni |url=http://www.jkuat.ac.ke/pauisti/pan-african-university-alumni-association-pauaa-officially-inaugurated/ |access-date=12 April 2018 |publisher=JKUAT }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An amince da dokar jami'a a cikin 2013. Makasudin PAU sun haɗa da haɓaka bincike na haɗin gwiwa da gasa na duniya da haɓaka sha'awar manyan makarantun Afirka da cibiyoyin bincike. <ref>{{Cite web |last=Africa |first=Space in |date=2019-05-08 |title=Pan African University Institute for Space Sciences to begin operation soon |url=https://africanews.space/the-pan-african-university-institute-for-space-sciences/ |access-date=2023-01-05 |website=Space in Africa |language=en-US}}</ref>
== Cibiyoyin yanki ==
[[Fayil:Africa_map_regions.svg|thumb|359x359px| Majalisar Dinkin Duniya na Afirka]]
PAU ta ƙunshi cibiyoyi biyar na tuƙi, kowanne yana mai da hankali kan muhimman batutuwan da suka shafi yankuna daban-daban na Afirka. Fitattun jami'o'i ne suka shiryar da su a yankuna daban-daban na yanki, waɗannan cibiyoyi sun haɗa da Kimiyyar Basic, Fasaha, da Ƙirƙiri; Kimiyyar Rayuwa da Duniya (ciki har da Lafiya da Noma); Mulki, Humanities, da Social Sciences; Kimiyyar Ruwa da Makamashi (ciki har da Canjin yanayi); da Kimiyyar Sararin Samaniya. <ref name="Africa">{{Cite web |date=10 May 2011 |title=Kenya to host Pan African University institute |url=http://www.africanbrains.net/2011/05/10/kenya-to-host-pan-african-university-institute/ |access-date=2011-12-01 |website=African Brains |archive-date=2012-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515072228/http://africanbrains.net/2011/05/10/kenya-to-host-pan-african-university-institute/ |url-status=dead }}</ref> Waɗannan cibiyoyi suna haɗin gwiwa tare da Cibiyoyin Tauraron Dan Adam guda goma kowannensu, suna haɓaka shirye-shiryen tsaka-tsaki da ladabtarwa. Bayan cikar turawa, PAU za ta ƙunshi cibiyoyi 50 masu kyau a ƙarƙashin cibiyoyin karatunta na Afirka guda biyar.
== Matsayin aiwatarwa ==
Cibiyoyin PAU suna aiki a yankuna huɗu na Afirka biyar: Yamma, Gabas, Tsakiya, da Arewa. Ana ci gaba da tattaunawa don kafa Cibiyar PAU ta biyar a Kudancin Afirka. A shekarar 2014 ne rukunin farko na dalibai ya yaye, sai kuma a shekarar 2015. PAU tana da yawan ɗalibai masu girma, tare da ɗalibai 314 da jerin masu shiga 350 don shekarar karatu ta 2015/2016. Adadin masu neman shiga shekarar karatu ta 2015–2016 ya karu sosai, tare da karuwa sosai a yawan masu neman mata. <ref name="Africa"/>
Majalisar PAU, wacce aka kafa a watan Yuni 2015, tana kula da ci gaba da ci gaban jami'ar. Majalisar na da burin bunkasa 'yancin cin gashin kai na cibiyar tare da tabbatar da nagartar ilimi da bincike. An nada PAU Rectorate don sauƙaƙe sadarwa da daidaitawa tsakanin masu ruwa da tsaki, kuma a cikin Janairu 2015, an zaɓi Jamhuriyar Kamaru don karɓar bakuncin Jami'ar Pan African Rectorate. <ref name="Africa"/>
== PAU tallafin karatu ==
PAU tana ba da cikakken guraben karatu ga ɗaliban da aka zaɓa ta hanyar tsarin shigar gasa. Guraben tallafin karatu ya ƙunshi kuɗin koyarwa, tallafi don kuɗaɗen rayuwa, izinin tafiya, da inshorar likita. Dalibai sun himmatu wajen yin hidima ga Ƙungiyar Tarayyar Afirka na tsawon lokaci daidai da lokacin karatun bayan kammala karatunsu. Ayyukan samar da kuɗin shiga waɗanda zasu iya tsoma baki tare da shirye-shiryen ilimi suna buƙatar amincewa daga PAU Rectorate. Tallafin tallafin karatu cikakke ne, yana tallafawa tafiye-tafiyen ilimi na ɗalibai yayin da yake mai da hankali kan ilimi. <ref name="Africa"/>
== PAU haɗin gwiwa ==
PAU tana haɗin gwiwa tare da abokan haɗin gwiwa don haɓaka ƙarfin koyarwa da bincike na cibiyoyinta. Abokan hulɗa na Thematic suna ba da gudummawar albarkatu, ƙwarewa, da mafi kyawun ayyuka, suna ƙarfafa ingancin cibiyoyi gaba ɗaya. Maɓallin Jigogi na Abokan Hulɗa (KTPs) suna da hannu musamman wajen tallafawa fannonin jigogi da yawa, suna ba da gudummawa ga ci gaban PAU. <ref name="Africa"/>
== Kungiyar tsofaffin daliban Jami’ar Pan African ==
An kafa Ƙungiyar Tsofaffin Daliban Jami'ar Pan African (PAUAA) don haɗawa da ƙarfafa masu digiri na PAU. Ƙungiyar tana haɓaka haɗin gwiwa da haɓaka a tsakanin membobinta, sauƙaƙe damar sadarwar da raba ilimi. An nada mambobin ofishin na farko a yayin bikin kaddamar da hukumar ta PAUAA a hedikwatar Hukumar Tarayyar Afirka da ke Addis Ababa, Habasha a watan Disamba 2017.
== Magana ==
k47jftr8042ko4hxirm4xvlwa3wchyg
Magungunan gargajiya na Afirka
0
101755
877538
686072
2026-07-06T03:57:31Z
Hafsah3639
35826
Manazarta
877538
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Traditional_Medicine.JPG|thumb|333x333px| Tsire-tsire na magani akan rumfar kasuwa, [[Ghana]], 2014]]
'''Magungunan gargajiya na Afirka''' nau'in nau'in ilimin [[Maganin gargajiya|likitancin gargajiya]] ne wanda ya haɗa da herbalism na asali da kuma [[Addinai na gargajiya na Afirka|ruhin Afirka]], yawanci ciki har da masu duba, ungozoma, da masu aikin ganyayyaki . Masu aikin maganin gargajiya na Afirka suna da'awar, galibi ba tare da shaida ba, don samun damar warkar da yanayi daban-daban da suka haɗa da ciwon daji, cututtukan tabin hankali, hawan jini, kwalara, yawancin cututtukan venereal, [[Farfaɗiya|farfaɗo]], [[Cutar Asthma|asma]], eczema, zazzabi, damuwa, baƙin ciki, hyperplasia na prostatic mara kyau, [[Cututtukan jini|cututtukan]] urinary fili, gout, da kuma warkar da raunuka da [[Ƙwayoyin cuta na Ebola|cutar Ebola]] . {{R|Helwig2005|Times1}}<ref>https://www.rfi.fr/ha/shirye-shirye/muhallinka-rayuwarka/20210821-illolin-rashin-bin-ka-ida-wajen-amfani-da-magunguna-yayin-adana-amfanin-gona</ref>
Ana samun ganewar asali ta hanyar ruhaniya kuma ana ba da magani, yawanci yana kunshe da maganin ganye wanda ake ganin ba wai kawai ikon warkarwa bane amma kuma yana da ma'ana da ruhaniya. Magungunan gargajiya na Afirka, tare da imaninsa cewa rashin lafiya ba a samo shi daga abubuwan da suka faru na kwatsam ba, amma ta hanyar rashin daidaituwa na ruhaniya ko zamantakewa, ya bambanta sosai da magungunan kimiyya na zamani, wanda ya dogara ne akan fasaha da nazari. A cikin karni na 21, magunguna na zamani da hanyoyin likitanci sun kasance ba su isa ga ɗimbin jama'ar Afirka ba saboda tsadar tsadar su da kuma yawan wuraren kiwon lafiya a cikin birane. {{R|Ubani}}
[[Maganin gargajiya|Magungunan gargajiya]] shine tsarin tsarin kiwon lafiya mafi girma ga miliyoyin mutane a Afirka kafin zuwan Turawa, waɗanda suka gabatar da magani na tushen shaida, wanda ya kasance wani abu mai mahimmanci a tarihin wannan al'ada da al'ada. {{R|Abdullahi2011}} Magungunan ganyaye a Afirka gabaɗaya ba a yin bincike sosai, kuma suna da rauni sosai. {{R|Mills2005}} Akwai ƙarancin cikakkun takaddun takaddun ilimin gargajiya, wanda galibi ana canja shi ta baki. {{R|van Wyk}} Mummunan illolin na iya haifarwa daga rashin ganewa ko rashin amfani da tsire-tsire masu warkarwa. {{R|Helwig2005}}
[[Labarin kasa|Yankin yanki]] na wannan labarin shine [[Yankin Saharar Afirka|yankin kudu da hamadar sahara]] . Ko da yake, al'adun likitanci makwabta sun yi tasiri ga magungunan gargajiya na Afirka.
== Tarihi ==
=== Zamanin mulkin mallaka ===
Kimiyyar zamani ta ɗauki hanyoyin ilimin gargajiya a matsayin na farko {{R|ConserveAfrica2002}} kuma a ƙarƙashin [[Mulkin mallaka na Afirka|mulkin mallaka]] an haramta wasu ayyukan likitancin gargajiya. {{R|Helwig2005}} A wannan lokacin, an kuma yi ƙoƙarin shawo kan sayar da magungunan ganye. {{R|Helwig2005}} Alal misali, bayan da [[Mozambik|Mozambique]] ta samu ‘yancin kai a shekarar 1975, an yi yunƙurin sarrafa magungunan gargajiya har ta kai ga tura masu warkarwa zuwa sansanonin sake koyo. {{R|Helwig2005}} Yayin da mulkin mallaka da [[kiristanci]] suka bazu a Afirka, ’yan mulkin mallaka sun gina asibitoci na gama-gari sannan ’yan mishan Kirista sun gina nasu, tare da fatan yin gaba da yaɗuwar cututtuka. Sai dai kuma ba a yi kadan ba wajen binciken sahihancin aikin likitancin gargajiya, duk kuwa da irin rawar da masu maganin gargajiya ke takawa wajen kula da lafiyar al’ummarsu; Hukumomin mulkin mallaka tare da likitoci da ma'aikatan lafiya sun ci gaba da yin watsi da gudummawar da suke bayarwa. {{R|ConserveAfrica2002}} An kuma yi imanin cewa a lokacin rikice-rikice mutane sun fi yin amfani da bayanai na allahntaka kuma za su nemi magani wanda ya shafi allahntaka. {{R|Helwig2005}}
=== Zamanin zamani ===
[[Fayil:Nurse_at_Koidu_Hospital_Sierra_Leone.jpg|thumb| Ma'aikacin jinya a Asibitin Koidu a Saliyo yana tuntubar marasa lafiya.]]
Saboda dalilai daban-daban, a ƙarshen karni na 20 tsarin gargajiya na kula da lafiya a ƙasashe masu tasowa ya sami babban farfaɗo. {{R|ConserveAfrica2002}} Wadannan kasashe kuma sun fahimci cewa tsarin kiwon lafiya na zamani da fasahar da suka dogara da su ba a kera su ba kuma ana kiyaye su don haka ya sa su zama masu tsada da kuma mayar da yawan jama'a a kan hanyoyin samar da kayayyaki wanda zai iya zama maras kyau {{R|ConserveAfrica2002}} ko kuma a siyasance. {{R|Financial Times 2020}} Saboda haka, sha'awar haɗa magungunan gargajiya na Afirka cikin tsarin kula da lafiya na nahiyar ya karu {{R|Helwig2005}} kuma ana ƙarfafa yin amfani da tsire-tsire na maganin gargajiya a wasu ƙasashe. {{R|ConserveAfrica2002}}
== Bincike ==
Binciken likitancin likita da zaɓaɓɓun hanyoyin magani a cikin maganin gargajiya na Afirka sun dogara ne akan al'amuran ruhaniya, sau da yawa bisa ga imani cewa ya kamata a magance abubuwan da ke tattare da ruhi na ruhaniya kafin abubuwan kiwon lafiya. Akwai imani a tsakanin masu aikin warkarwa na gargajiya cewa ikon gano cututtuka da magance cututtuka kyauta ce daga Allah. Maimakon neman dalilai na likita ko na zahiri da ke bayan rashin lafiya (ko sihirin sa'a), masu maganin gargajiya suna ƙoƙarin tantance tushen dalilin da ke tattare da shi, wanda aka yi imanin ya samo asali ne daga rashin daidaituwa tsakanin majiyyaci da yanayin zamantakewar su ko kuma duniyar ruhaniya. Ma'ana, abubuwan da suka fi dacewa, ba dalilai na dabi'a ba, ana danganta su da cututtuka. Dangane da nau'in rashin daidaituwa da mutum ke fuskanta, za a yi amfani da shuka mai warkarwa mai dacewa, wanda aka kimanta don alamar alama da ruhaniya da kuma tasirin magani.
Lokacin da mutum ya kamu da rashin lafiya, likitan gargajiya yana amfani da ingantattun abubuwa don yin ganewar asali. Ana tsammanin abubuwan da ake kira za su ba da iskar alaƙar sufi da sararin samaniya. Ana amfani da duban yawanci idan ba a iya gano cutar cikin sauƙi ba, in ba haka ba, ana iya gano cutar da sauri kuma a ba da magani. Wani lokaci ma'aikacin zai ba da shawara ga mai haƙuri ya tuntuɓi mai duba wanda zai iya ba da ganewar asali kuma ya ba da shawarar magani. An yi imani cewa tuntuɓar duniya ta ruhu ta hanyar duba sau da yawa yana buƙatar ba magani kawai ba, amma hadayu .
== Magani ==
Masu aikin gargajiya suna amfani da nau'ikan jiyya daban-daban tun daga daidaitattun jiyya na likitanci zuwa ilimin kimiyya da na "sihiri". Jiyya na iya haɗawa da [[azumi]], cin abinci, magungunan ganye, wanka, tausa, da hanyoyin tiyata. {{R|ConserveAfrica2002}} Misalan magungunan pseudoscientific sun haɗa da: {{R|Onwuanibe}}
* Yin amfani da "jini-cupping" (wanda ake kira "rigar cin abinci"), tare da maganin shafawa na ganye da magungunan ganyayyaki don magance [[Migraine|Migraines]], tari, abscesses, da pleurisy .
* Wasu al'adu suna shafa maganin shafawa mai zafi a kan fatar ido na majiyyaci don magance [[ciwon kai]] .
* Ana amfani da gauraya mai tururi kuma ana shayar da ita wajen maganin [[Cutar zazzaɓin cizon sauro|zazzabin cizon sauro]] . Ana yawan maganin zazzabi ta amfani da wanka mai tururi.
* Ana amfani da amai da ke haifar da [[Amai|cutar sankarau]] don magance [[shaye-shaye]] .
* Ana amfani da kitse na boa constrictor don maganin [[gout]] da rheumatism, kuma ana tunanin yana kawar da ciwon kirji idan an shafa shi a sama .
* Har ila yau, a wasu lokuta ana amfani da dabbobi don canja wurin rashin lafiya zuwa baya ko don kera magunguna na zootherapy. Alal misali, ana amfani da ƙasusuwan baboons don magance cututtukan arthritis .
* Ana shafa terpenoids na ƙwanƙwasa ƙwaro (Mylabris sp.) a cikin fata a matsayin maganin cututtukan fata. {{R|WilliamsWhiting2016}}
Yarjejeniya tsakanin 'yan kasuwa na sassan magungunan da kwararrun likitocin Afirka ke amfani da su game da abin da ya kamata a yi amfani da su don magance cututtuka daban-daban ya bambanta sosai, har ma a cikin ƙaramin yanki kamar kasuwar Faraday Street a [[Johannesburg]], Afirka ta Kudu. {{R|WilliamsWhiting2016}} Duk da haka, kusan kashi 60% -80% na mutanen Afirka sun dogara da magungunan gargajiya don magance kansu daga cututtuka daban-daban. {{R|van Wyk|Makunga|WHO}} Wani bita na tsari na 2018 ya kiyasta cewa kusan 60% na yawan jama'a a yankin kudu da hamadar Sahara a kai a kai suna amfani da kayayyakin gargajiya da na karin magunguna don kansu {{R|James2018}} da kuma kula da dabbobinsu don cututtuka daban-daban. {{R|McGaw2008}} A baya-bayan nan an ba da rahoton cewa wadanda suka tsira daga cutar Ebola a Saliyo suna amfani da magungunan gargajiya kadai ko kuma tare da magungunan gargajiya. {{R|James}}
=== Tsire-tsire masu magani ===
[[Fayil:Prunus_africana_MS_3588.jpg|thumb| Prunus africana tare da tsiri haushi.]]
Akwai tsire-tsire da yawa a Afirka waɗanda za a iya amfani da su don magani kuma ana amfani da fiye da 4000 don wannan dalili a yankuna masu zafi na Afirka. {{R|Stanley2004}} Ana amfani da tsire-tsire na magani a cikin maganin cututtuka da cututtuka da yawa, amfani da tasirin su yana da girma ga al'ummomin Yammacin Turai. Ba wai kawai ana amfani da tsire-tsire ba kuma ana zaɓar su don iyawar warkarwa, amma kuma sau da yawa suna da ma'anar alama da ruhaniya. Misali, ganye, tsaba, da rassan da suke fari, baƙar fata da ja ana ganin su musamman alama ko sihiri kuma ana ganin suna da kaddarori na musamman. {{R|Helwig2005}}
[[Fayil:Inyanga_preparing_drying_out_fresh_muti.jpg|thumb| Shirya da bushewar sabbin magungunan gargajiya da aka tono ( muti )]]
Misali ɗaya na shuka magani shine Pygeum ( {{Lang|la|Prunus africana}} ), wanda aka yi amfani da shi azaman magani ga cutar hawan jini na prostate mai laushi a Turai tun shekarun 1970. {{R|Helwig2005}} Ko da yake ana amfani da shi sosai a Afirka, babu isassun shaidun da ke nuna tasirinsa wajen magance zazzabi, kumburi, cututtukan koda, zazzabin cizon sauro, ciwon ciki da sauran yanayi. {{R|WebMD Pygeum}} A cikin al'adun gargajiya na Afirka, ana yin haushin shayi, yayin da sauran wurare a duniya ana samun shi a cikin foda, tinctures, da kwayoyi. {{R|Helwig2005}}
Wani bincike na 2007 ya bincika tasirin tsire-tsire 16, wanda ke girma a yankin KwaZulu-Natal na Afirka ta Kudu, wajen rage hawan jini "ta hanyar yin aiki a matsayin mai hana ACE." {{R|Makraj}} Daga cikin shuke-shuke 16, daya kawai (Tulbaghia violacea) ya nuna alkawari. Sannan an gwada shi akan berayen da kuma "nuna aikin hypotensive ", watau rage hawan jini. {{R|Makraj}} Tsire-tsire da aka haɗa a cikin binciken sune:
# ''Amaranthus dubius'', furen fure, wanda kuma aka sani da spleen amaranth
# ''Amaranthus hybridus'', wanda aka fi sani da alade mai santsi ko slim amaranth
# ''Amaranthus spinosus'', wanda kuma aka sani da spiny amaranth
# ''Asystasia gangetica'', murfin ƙasa na ado wanda aka sani da violet na kasar Sin.
# ''Centella asiatica'', ƙaramin tsire-tsire na shekara-shekara wanda aka fi sani da pennywort na Asiya
# ''Ceratotheca triloba'', tsire-tsire mai tsayi na shekara-shekara wanda furanni a lokacin rani wani lokacin ana kiranta da karar poppy
# ''Kundin Chenopodium'', wanda kuma ake kira rukunin rago, wannan shuka ce ta shekara-shekara
# ''Emex australis'', wanda aka fi sani da jack kusurwa uku na kudu
# ''Galinsoga parviflora'', wanda aka fi sani da sojan galant
# ''Justicia flava'', kuma aka sani da yellow ''justicia''
# ''[[Garafuni|Momordica balsamina]]'', wanda kuma aka sani da apple balsam
# ''Oxygonum sinuatum'', ciyawa mai mamayewa ba tare da sunan kowa ba
# ''Physalis viscosa'', wanda aka sani da starhair ƙasa ceri
# ''Senna occidentalis'', ɗan itace mai ɗanɗano mai ɗanɗano mai ɗanɗano, wanda kuma ake kira septic sako
# ''Solanum nodiflorum'', wanda kuma aka sani da farin nightshade
# ''Tulbaghia violacea'', tsiro mai tsiro mai ganye mara gashi wanda aka fi sani da al'umma ko tafarnuwa.
An gudanar da binciken wallafe-wallafen 2008 don tantance ilimin botanical da kuma amfani da su a cikin magungunan gargajiya a Kudancin Afirka don asalin Aloe a cikin dangin Asphodeloideae . Mafi yawan amfani da likita na yau da kullum shine don maganin "cututtuka, cututtuka na ciki, cututtuka na narkewa da raunuka." A zamantakewa ana amfani da tsire-tsire azaman sinadarai a cikin shan taba . {{R|Grace2008}} Wani bincike na adabi na shekarar 2014 ya gano cewa a kalla nau’in dabino 12 a yankin kudu da hamadar Sahara ana amfani da su wajen gudanar da al’adu daban-daban, ciki har da amfani da [[Manja|dabino]] wajen hada magunguna. {{R|Grucavan2014}}
A cikin 2016 nazarin ''in vitro'' na mahimman man fetur daga ''Erigeron floribundus'', wanda aka yi amfani da shi azaman magani a Kamaru, ya nuna kyakkyawan aiki a kan ''Staphylococcus aureus'', "cytotoxicity akan kwayoyin ciwon daji na colon" da "ferric rage ikon antioxidant." Daga cikin abubuwan da ke cikin mahimmancin mai sune spathulenol da limonene . {{R|Petrelli}}
Sakamakon binciken da aka gudanar daga 2011 zuwa 2016, an gano wani maganin gargajiya daga bishiyar Olon na wurare masu zafi, da kuma wani nau'in jinsin halittar ''Zanthoxylum'', yana da mahadi masu haɗin gwiwa waɗanda ke kashe sauro da ƙwayoyin plasmodium su. {{R|Moussavi|Goodman|Overgaard}}
Wani bincike da aka yi a shekara ta 2000 kan nau'in tsiro talatin da uku, da aka samu a lardin Gabashin Cape na Afirka ta Kudu, wadanda ake la'akari da ciyawa, 'yan mamaye ko tsire-tsire masu matsala an bincika don amfani da su a cikin maganin gargajiya. Tsirrai sun haɗa da: {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Starr_070403-6351_Anredera_cordifolia.jpg|left|thumb| Anredera cordifolia ganye]]
* ''Anredera cordifolia'' ( {{Lang|xh|iDlula}} ). Ƙafafun da suka kumbura daga rashin kyautuwar wurare dabam dabam da/ko matsalolin hanta da koda ana bi da su tare da ɗanyen ganye, yayin da ake amfani da ruwan 'ya'yan itace don magance kurjin da ke haifar da haɗuwa da ruwa mai datti. {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Cannabis_sativa2.jpg|right|thumb| Cannabis Sativa shuka]]
* ''Araucaria bidwillii'' ( {{Lang|xh|iNdiyandyiya}} ). Ana shan bawon da aka gauraya da ruwa don magance ciwon sanyin da ke haifar da matsalolin haihuwa, tarin fuka da rashin abinci mai gina jiki. {{R|DoldCocks2000}}
* ''Bidens pilosa'' ( {{Lang|xh|uMhlabangubo}} ). Ruwan da aka tafasa ana sha ne don maganin rashin haihuwa ga mata. Yin wanka da ruwa wanda aka jika ganyen ana ganin yana kare mutum daga mugayen ruhohi ( {{Lang|xh|imoya emdaka}} ), rashin jin daɗi, kishi ko gaba. Hakanan ana amfani dashi don magance gudawa, ciwon ciki, rheumatism, syphilis, ciwon kunne, maƙarƙashiya, tsutsotsi na hanji, zazzabin cizon sauro, tsutsar zobe, jaundice da tari. {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Carduus_tenuiflorus1.jpg|left|thumb| Carduus tenuiflorus shuka]]
* ''Cannabis sativa'' ( {{Lang|xh|iNtsango}} ). Ana amfani da sassa daban-daban na shuka don magance [[Cutar Asthma|cutar asma]], mashako, ciwon kai, farfadiya, raɗaɗi, mura, mura, radadin naƙuda, hauhawar jini, ciwon sukari, zazzabin cizon sauro, zazzabin ruwan baƙar fata, gubar jini, anthrax, dysentery, tetanus, ciwon haila da ciwon hanji. {{R|DoldCocks2000}}
* ''Carduus tenuiflorus'' ( {{Lang|xh|uMhlakavuthwa}} ). An bai wa majiyyaci maganin ƙwanƙwasa kuma an umurce shi ya yi amai a kan shuka. Imani shine cewa shuka zai "shanye dalilin rashin lafiya." {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Datura_stramonium_white_flower.jpg|right|thumb| Datura stramonium shuka]]
* ''Datura stramonium'' ( {{Lang|xh|uQhwangu-qhwangu}} ). Ana amfani da ganyen don magance radadin ciwo da kumburi (ciki har da bayan kaciya), kumburi da kuraje, kyanda, asma da ciwon kai, tetanus, ciwon kafa da yanayin numfashi. {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Emex_australis_-_Flickr_-_Kevin_Thiele.jpg|left|thumb| Emex australis shuka]]
* ''Emex australis'' ( {{Lang|xh|iNkunzane}} ). Ana amfani da decoction na tushen don magance maƙarƙashiya, biliousness da sauran gunaguni na ciki da kuma motsa sha'awa. {{R|DoldCocks2000}}
* ''Galenia secunda'' ( {{Lang|xh|uMvenyathi}} ). Ana hada tushen da ''Emex australis'', ana dafa shi kuma ana amfani dashi don magance ciwon koda a cikin manya da kuma colic a jarirai. {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Lantana_camara_2.jpg|right|thumb| Lantana camara shuka]]
* ''Lantana camara'' ( {{Lang|xh|iQunube}} ). Ana tafasa saiwar a sha ruwa na baya ko ciwon ciki, ko kuma a yi amfani da shi azaman enema don magance [[Ciwon sanyi|cututtukan gonococcal]] da cututtukan urinary tract. Ana kuma amfani da ita wajen magance tari, mura, jaundice, rheumatism da kuma maganin hana haihuwa. {{R|DoldCocks2000}}
* ''Opuntia ficus-indica'' ( {{Lang|xh|iTolofiya}} ). Ana amfani da kashin dafaffen ganyen don magance ciwon da ke tsakanin yatsu da yatsu sakamakon cututtukan fungal. Imani shine cewa waɗannan raunuka suna haifar da "jini mai datti" ( {{Lang|xh|igazi elimdaka}} ). {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Rumex_sagittatus,_vrugte,_Groenkloof_NR.jpg|left|thumb| Rumex sagittatus shuka]]
* ''Rumex sagittatus'' ( {{Lang|xh|iBhathatha}} ). Ana amfani da jiko ruwan sanyi na tushen a matsayin wanke jiki kamar yadda aka yi imani da cewa yana wanke jiki daga mummuna da mugunta. {{R|DoldCocks2000}}
[[Fayil:Arequipa_-_Canyon_del_Colca_122_Schinus_molle_2.JPG|right|thumb| Schinus molle shuka]]
* ''Schinus molle'' ( {{Lang|xh|iPepile}} ko {{Lang|Af|Peperboom}} ). Zazzabi da mura ana maganin su ta hanyar cinye ganyen decoction ko tururi. Ana amfani da haɗin ganye da haushi don magance raunuka. {{R|DoldCocks2000}}
* ''Araujia sericifera'' ( {{Lang|xh|iQuwa}} ). Ana amfani da shi wajen maganin {{Lang|xh|amafufunyana}}, {{R|DoldCocks2000}} wanda Ngubane ya bayyana a matsayin matsananciyar nau'i na rashin tausayi tare da alamun cututtuka irin su ruɗi, damuwa, tashin hankali da kuma tunanin kashe kansa. Ana hada tushen da sauran magunguna don magance shi. {{R|MzimkuluSimbayi2006}}
* ''Argemone mexicana'' ( {{Lang|xh|iKhakhakhakha}} ). Ana hada wannan damfara da saiwar rubus pinnatus (iqunube) ana gudanar da ita ta hanyar amfani da magudanar jini don magance ciwon koda. {{R|DoldCocks2000}}
===Ruhaniya ===
[[File:BedikDiviner.jpg|thumb|[[Bedick people|Bedik]] mai duba wajen Iwol, kudu maso gabashin Senegal (Yammacin Afirka). Yana yin hasashe ne bisa launin gabobin kaji da aka yanka.]]
Wasu masu warkarwa na iya amfani da yin amfani da laya, ƙage, da kuma yin tsafi a cikin jiyyarsu. Misali, akwai imani a tsakanin Inyamurai na Najeriya cewa likitocin za su iya dasa wani abu a cikin mutum daga nesa don cutar da su, ta hanyar da ake kira ''egba ogwu. Hakanan ana amfani da wani nau'i na sihiri mai juyayi, wanda aka yi samfurin wanda aka azabtar kuma an yi imani da cewa ayyukan da aka yi akan samfurin ana canjawa wuri zuwa ga wanda aka azabtar, ta hanyar da aka saba da ƴar tsanar voodoo. Hakanan ana amfani da camfin imani game da ruhohi kuma mutane sun tabbata cewa "ruhohin dangin da suka mutu suna cutar da masu rai kuma suna haifar da rashin lafiya."{{R|Onwuanibe}} A irin waɗannan lokuta "magungunan magani suna rubuta magunguna, sau da yawa a cikin hanyar sadaukarwa, don su huta don kada su dame masu rai, musamman yara."{
A cewar Onwuanibe, 'yan Afirka suna da ra'ayi na duniya na addini wanda ya haɗa da shiga tsakani na Allah ko na ruhaniya a cikin aikin likita. {{R|Onwuanibe}} Misali, Mutanen Kung na Hamadar Kalahari sun yi imanin cewa Allah mai girma Hishe ya halicci dukan abubuwa kuma, saboda haka, yana iko da dukan cututtuka da mutuwa. Hishe yana gabatar da kansa ga waɗannan likitocin a cikin mafarki da hangen nesa, yana ba su ikon warkarwa kuma wannan allahn yana da kyauta wanda ya isa ya ba da wannan ikon ga likitocin, ana sa ran su yi aikin warkarwa kyauta. Mazajen maganin !Kung suna yin magani ta hanyar yin Rawar kabilanci.{{R|Onwuanibe}}
==Masu Maganin Gargajiya==
[[File:Inyanga Baba Sylvester.jpg|thumb|left|Inyanga/Sangoma daga Johannesburg, Afirka ta Kudu]]
[[File:Uganda cesarean section.gif|thumb|An yi aikin cire jariri cikin nasara daga cikin uwa a Kahura, Uganda, ta hannun masu maganin gargajiya a shekarar 1879.]]
Yawancin masu maganin gargajiya ba su da ilimin boko, sai dai sun samu ilimi daga iyayensu ko kakanninsu da kuma ta hanyar lura da yadda ganyaye ke aiki a jikin ɗan adam. Masu maganin gargajiya da hanyoyin da suke bi sun bambanta, amma akwai abubuwan da suka haɗa su da yawa kamar shiga kai tsaye cikin aikin warkarwa; ɓoye iliminsu a sirrance; da kuma karɓar lada bisa ayyukansu.
Kamar yadda likitocin zamani ke da fannoni daban-daban da suke kwarewa, haka masu maganin gargajiya ma ke da fannoni na musamman. Wasu, kamar inyanga na Eswatini, sun kware a magungunan ganye; wasu kuma, kamar sangoma na Afirka ta Kudu, sun kware wajen maganin ruhi da hangen nesa; yayin da wasu ke haɗa duka biyun. Akwai kuma masu gyaran ƙashi da masu taimakawa wajen haihuwa. Masu hada ganye suna ƙara samun karbuwa a Afirka, musamman a kasuwar ganye ta Durban wacce ake cewa tana jawo mutane tsakanin dubu 700,000 zuwa dubu 900,000 a shekara daga Afirka ta Kudu, Zimbabwe da Mozambique. Akwai ƙananan kasuwanni kusan a kowane gari. Ilimin da suka gada game da ganye yana da matuƙar amfani a cikin al'umma, kuma su ne kawai ke da ilimin yadda za su samo ganyaye. Masu taimakawa wajen haihuwa na amfani da tsire-tsire domin sauƙaƙa haihuwa. Masu maganin gargajiya sukan fassara cuta da danganta ta da hulɗar zamantakewa, sannan su yi imani da cewa addini yana da nasaba da kowane ɓangare na rayuwa.
===Lada===
Masu maganin gargajiya kamar yadda yake a kowace sana'a, suna karɓar lada bisa ayyukansu. A al’adun Afirka, biyan kudin magani na dogara ne da yadda maganin ya yi tasiri. Ba su karɓar kuɗi kafin a warkar da mara lafiya. Wannan ne ya sa wasu ke fi son zuwa wajensu maimakon zuwa asibitin zamani inda ake biyan kuɗi kafin a yi magani. A zamanin yau, hanyoyin biyan kuɗi sun sauya, inda da yawa daga cikin masu maganin gargajiya suke karɓar kuɗi kai tsaye musamman a cikin birane, maimakon a ba su kayan amfani kamar da. Haka kuma akwai yawaitar masu karya da suke neman kuɗi kawai ba tare da sun kware ba, musamman a cikin birane.
===Koyo===
Wasu daga cikin masu maganin gargajiya suna koyon sana’ar ne ta hanyar gogewa yayin da aka yi musu magani, kuma daga baya sukan zama masu magani. Wasu kuma sukan fara aikin ne bayan samun “kirari” daga ruhohi, inda suke danganta dukkan ganewa da magani ga ikon alloli. Hanya ta uku kuma ita ce koyon sana’ar daga uba ko ɗan uwa, ko daga uwa ko ’yar uwa a fannin haihuwa. Wasu kuma sukan shiga koyon aikin a hannun wani da ya riga ya ƙware, wanda ke koyar da sana’ar tsawon lokaci kuma ana biya shi kudin koyarwa.
===Muhimmanci===
A Afirka, masu maganin gargajiya da magungunan da suke sarrafawa daga tsire-tsire suna taka muhimmiyar rawa wajen kula da lafiyar mutane da dama, domin kimanin kashi 85% na mutane suna dogara da wannan hanyar don samun lafiya musamman a yankin ƙasa da hamadar Sahara. Adadin likitocin gargajiya idan aka kwatanta da likitocin da suka je jami’a ya fi yawa ƙwarai. A duk faɗin yammacin Afirka, daga Ghana zuwa Eswatini, akwai kusan masu magani 100 ga kowanne likita guda ɗaya da ya yi karatu. Wannan yana nufin akwai likitan gargajiya ɗaya ga kowane mutum 200 a yankin kudu na Afirka, fiye da yadda yake a Arewacin Amurka. A yawancin sassan Afirka, ba a da yawa da likitocin zamani, don haka masu maganin gargajiya su ne ke ɗaukar nauyin kula da lafiyar jama’a kuma suna daga cikin al’adun Afirka. Idan ba su ba, da mutane da yawa ba za su samu magani ba.
Magungunan da kamfanonin turawa ke kerawa suna da tsada sosai kuma ba sa samuwa ga mafi yawan 'yan Afirka. Mutanen karkara ba sa iya sayensu, kuma ko da sun samu kuɗin, ba su da isassun wuraren siyan su; don haka, masu maganin gargajiya su ne kadai mafita. Domin wannan hanya ce mafi araha da sauƙin samu ga yawancin mutanen karkara a Afirka, Kungiyar Tarayyar Afirka ta ayyana shekaru 2001 zuwa 2010 a matsayin Shekarun Maganin Gargajiya a Afirka, domin ganin an samar da magungunan gargajiya da suke da lafiya, inganci, ingantattu kuma masu sauƙin samu ga yawancin jama'a.
Yawan sare da amfani da tsire-tsire ba tare da kulawa ba yana barazana ga lafiyar muhalli, domin hakan na iya haddasa ɓacewar wasu tsire-tsire gaba ɗaya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
nt18ib4c3lgnsaqd8g6qk0cg6e5ky99
Jam'iyyar Afirka don neman 'yancin kai na Guinea da Cape Verde
0
102310
877345
642762
2026-07-05T18:15:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877345
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_5_21_-_PAIGC_soldiers_in_Guinea-Bissau_-_Military_commanders_on_the_northern_frontline_-_1974.tif|thumb| Kwamandojin soja na PAIGC a fagen daga arewa, 1974]]
'''Jam'iyyar Afirka don 'Yancin Guinea da Cape Verde''' (Portuguese: Partido Africano para a Independência da Guiné e Cabo Verde, '''PAIGC''' ) jam'iyyar siyasa ce a [[Gine-Bisau|Guinea-Bissau]]. Asali an kafa ta ne don yin fafutukar neman yancin kai cikin lumana daga [[Portugal]], jam'iyyar ta koma rikicin makami a shekarun 1960 kuma ta kasance ɗaya daga cikin masu faɗa a ji a yakin neman 'yancin kai na Guinea-Bissau. A ƙarshen yakin, jam'iyyar ta kafa ƙasa mai jam'iyya daya mai ra'ayin gurguzu, wacce ta ci gaba da wanzuwa har zuwa lokacin da aka ɓullo da dimokuraɗiyya mai yawan jam'iyyu a farkon shekarun 1990. Duk da cewa jam'iyyar ta lashe zaɓen farko na jam'iyyu da yawa a shekarar 1994, an cire ta daga mulki a zaɓen shekarar 1999-2000. Duk da haka, ta koma kan ƙaragar mulki bayan ta lashe zaɓukan 'yan majalisa a 2004 da na shugaban kasa a shekara ta 2005, tun daga wannan lokacin ita ce jam'iyya mafi girma a majalisar dokokin ƙasar.<ref>{{cite book |editor-last1=Banks |editor-first1=Arthur S. |editor-last2=Overstreet |editor-first2=William |date=1983 |title=Political Handbook of the World: 1982-1983: Governments and Intergovernmental Organisation as of January 1st 1983 |url=https://books.google.com/books/about/Political_Handbook_of_the_World.html?id=NGO1zwEACAAJ |publisher=McGraw-Hill |page=196 |access-date=2025-05-16 |quote=The only lawful party since independence, the PAIGC is formally committed to the principle of "democratic centralism".}}</ref>
PAIGC kuma ta mallaki [[Cabo Verde|Cape Verde]], daga 'yancin kai a shekarun 1975 zuwa 1980. Bayan juyin mulkin 1980 a Guinea-Bissau, reshen Cape Verde na PAIGC ya koma wata jam'iyya ta daban, Jam'iyyar Afirka don neman 'Yancin Cape Verde.<ref>[http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticlePageID=931 Member parties of the Socialist International] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180920121336/http://socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticlePageID=931 |date=20 September 2018 }} Socialist International</ref>
== Tarihi ==
=== Kafin samun 'yancin kai ===
An kafa jam'iyyar a [[Bisau|Bissau]] a ranar 19 ga watan Satumba 1956 a matsayin '''Jam'iyyar Afirka ta Independence''' (''Partido Africano da Independência''), kuma ta dogara ne akan Ƙungiyar 'Yancin Ƙasa ta Ginin Guinea (''Movimento para Independência Nacional da Guiné Portuguesa'') wanda aka kafa a 1954 ta [[Henri Labéry]] da [[Amílcar Cabral|Amícar]]. Jam’iyyar ta na da mambobinta guda shida; Cabral, ɗan'uwansa Luís, Aristides Pereira, Fernando Fortes, Júlio Almeida da Elisée Turpin. Rafael Paula Barbosa ya zama shugabanta na farko, yayin da Amílcar Cabral aka nada babban sakatare.<ref>{{cite report |last=Fry |first=Peter |date=February 1993 |title=The Status of Human Rights Organizations in Sub-Saharan Africa: Guinea-Bissau |url=http://hrlibrary.umn.edu/africa/gbissau.htm |work=U.S. Department of State |location=US |publisher=University of Minnesota Human Rights Library |access-date=2025-05-19 |quote=At independence, the victorious liberation movement of Guinea-Bissau, PAIGC, the Partido Africano para a Independência de Guiné-Bissau e Cabo Verde (African Party for the Independence of Guinea-Bissau and Cape Verde) introduced a political and economic order based on Marxist-Leninist principles.}}</ref>
Kisan gillar da aka yi a Pidjiguiti a shekarar 1959 ya ga sojojin [[Portugal]] sun bude wuta kan ma'aikatan jirgin da ke zanga-zangar, inda suka kashe 50. Wannan kisan kiyashi ya sa wani kaso mai yawa na al'ummar kasar ya karkata zuwa ga yunkurin PIGC na neman 'yancin kai, duk da cewa mahukuntan kasar Portugal sun dauki wannan yunkuri a matsayin wanda bai dace ba, kuma ba su dauki wani mataki mai tsanani ba wajen kokarin dakile shi. Duk da haka, kisan kiyashin ya shawo kan shugabancin PAIGC don yin gwagwarmaya da 'yan Portuguese, kuma a cikin Satumba 1959 jam'iyyar ta kafa sabuwar hedikwata a [[Conakry]] a makwabciyar [[Gini|Guinea]]. A cikin 1961, PAIGC ta haɗe tare da FRELIMO na Mozambique da MPLA na Angola don kafa [[Conference of Nationalist Organizations of the Portuguese Colonies|taron Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙungiyoyin Ƙasa na Portuguese]] (CONCP), jam'iyyar gama gari don daidaita gwagwarmayar neman 'yancin kai na Portuguese mazauna a fadin Afirka. Ƙungiyoyin uku galibi ana wakilta su a abubuwan duniya ta CONCP.
An fara gwagwarmayar makamai da Portuguese a cikin watan Maris 1962 tare da wani hari na zubar da ciki da 'yan ta'addar PAIGC suka yi a [[Praia]]. Yakin Guerrilla ya fi karkata ne zuwa babban yankin Guinea, duk da haka, saboda dalilai na dabaru sun hana gwagwarmayar makami a tsibiran Cape Verde. A kan tsibiran Cape Verde PAIGC sun yi aiki a cikin sirri. Bayan kusan gurgunta aikin soji, Amílcar Cabral ya ba da umarnin cewa zagon kasa ya zama babban makamin PAIGC har sai an sami karfin soja. A ranar 23 ga watan Janairun 1963 kungiyar PAIGC ta fara yakin 'yancin kai na Guinea-Bissau ta hanyar kai hari ga wani sansanin 'yan gudun hijira a Tite. Haka kuma an kai hare-hare akai-akai a arewacin kasar. A cikin wannan watan, an kai hare-hare a ofisoshin [[Ɗan sanda|'yan sanda]] a Fulacunda da Buba ba wai PIGC kadai ba har ma da FLING.
A cikin watan Janairu 1966, [[Amílcar Cabral]] ya halarci taron Tricontinental 1966 a [[Havana]] kuma ya yi babban ra'ayi akan Fidel Castro. Sakamakon haka, [[Cuba]] ta amince da samar da kwararrun manyan bindigogi, likitoci da masu fasaha don taimakawa a gwagwarmayar neman 'yancin kai. Shugaban Ofishin Jakadancin Cuban shine Víctor Dreke.<ref name="Cuba! Africa! Revolution!">[https://www.bbc.co.uk/bbcfour/documentaries/storyville Cuba! Africa! Revolution!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110817110052/http://www.bbc.co.uk/bbcfour/documentaries/storyville/ |date=17 August 2011 }} BBC Television</ref> Dangane da [[Cold War|yakin cacar baki]] da ake ci gaba da yi, 'yan ta'addar PAIGC sun kuma karbi [[AK-47|Kalashnikov]] daga [[Tarayyar Sobiyet|jam'iyyar USSR]] da kuma bindigogi marasa karko daga [[Sin|jamhuriyar jama'ar kasar Sin]], inda dukkan kasashen uku suka taimaka wajen horas da dakarun sa-kai. SFR Yugoslavia ta aika da ƙananan tarin makamai zuwa PAIGC a cikin 1966. <ref name="Lazic">{{Cite journal |last=Milorad Lazic |date=2021 |title=Arsenal of the Global South: Yugoslavia's Military Aid to Nonaligned Countries and Liberation Movements |url=https://doi.org/10.1017/nps.2020.6 |journal=[[Nationalities Papers]] |volume=49 |issue=3 |pages=428–445 |doi=10.1017/nps.2020.6 |s2cid=233733201 |url-access=subscription}}</ref>
An gudanar da taron jam'iyyar farko a [[Cassaca]] da aka 'yantar a cikin watan Fabrairun 1964, inda aka tantance makamai da na soja na PAIGC tare da sake tsara su, tare da runduna ta yau da kullun (Revolutionary Armed Forces of the People, FARP) don karawa sojojin guerrilla (The People's Guerrillas).<ref name="Lazic"/>
Jam'iyyar ta kuma kafa makarantar Pilot a Conakry a wannan lokaci, karkashin jagorancin [[Lilica Boal]] daga 1969 zuwa gaba, da nufin ilmantar da matasa masu gwagwarmaya da marayu na yaki. <ref>{{Cite web |last=Sampaio |first=Madalena |date=17 October 2014 |title=Lilica Boal, a eterna diretora da Escola-Piloto do PAIGC |url=https://www.dw.com/pt-002/lilica-boal-a-eterna-diretora-da-escola-piloto-do-paigc/a-17678843 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317075519/https://www.dw.com/pt-002/lilica-boal-a-eterna-diretora-da-escola-piloto-do-paigc/a-17678843 |archive-date=17 March 2021 |access-date=8 January 2021 |website=Deutsche Welle |language=pt}}</ref>
[[Como Island|Tsibirin Como]] ya kasance wurin da aka yi wani gagarumin yaƙi tsakanin PAIGC da sojojin Portugal, inda PAIGC ta karbe ikon tsibirin tare da yin tir da hare-haren da 'yan Portugal suka kai musu, ciki har da hare-haren da FAP ta kai ta sama (Portuguese: ''Força Aérea Portuguesa''; Sojan Sama na Portuguese) F-86 Sabers. Bayan asarar tsibirin Como, sojojin Portuguese, na ruwa da kuma sojojin sama (FAP) sun fara Operation Trident, aikin haɗin gwiwar makamai don sake kwato tsibirin. PAIGC ta yi yaƙi mai tsanani, kuma Portuguese sun yi rauni sosai kuma sun sami ƙasa sannu a hankali. A ƙarshe, bayan kwanaki 71 na faɗa da 851 FAP fama da yaki, Fotigal ya mayar da tsibirin. Duk da haka, kasa da watanni biyu bayan haka, PAIGC za ta sake kwato tsibirin, saboda aikin da Portugal ta yi na kama shi ya rage yawan sojojin da suka mamaye, wanda ya bar tsibirin cikin rauni. Koyaya, tsibirin Como ya daina kasancewa da mahimmancin dabaru ga Portugal bayan kafa sabbin mukamai na PAIGC a kudu, musamman akan [[Cantahez Peninsula|Cantanhez]] da [[Quitafine Peninsula]]. Dakarun Portugal masu yawan gaske da ke wadannan yankunan sun yi wa kawanya tare da kawanya da 'yan daba.
A cikin yakin, Portuguese sun magance kansu da kyau. Sai da suka dauki lokaci mai tsawo kafin daga bisani su dauki kungiyar ta PAIGC da muhimmanci, inda suka karkatar da jiragen sama da sojojin da ke da sansani a kasar Guinea zuwa rigingimun kasashen Mozambique da Angola, kuma a lokacin da gwamnatin kasar Portugal ta fara fahimtar cewa kungiyar ta PAIGC ta kasance babbar barazana ga ci gaba da mulkin kasar Guinea, ya makara. Kadan ne aka yi don dakile ayyukan ’yan daba; Turawan Portugal ba su yi ƙoƙari su raba alakar da ke tsakanin jama'a da PAIGC ba har sai da aka yi a ƙarshen yaƙin, kuma a sakamakon haka, ya zama haɗari sosai ga sojojin Portugal su yi aiki a nesa da sansanonin su.
A shekara ta 1967, PAIGC ta kai hare-hare 147 a kan barikokin Portuguese da sansanonin sojoji, kuma ta mallaki kashi biyu bisa uku na Guinea ta Fotigal. A shekara mai zuwa, Portugal ta fara sabon yaƙin neman zaɓe a kan 'yan tawaye tare da isowar sabon gwamnan mulkin mallaka, António de Spinola. Spinola ta fara kamfen ɗin gine-gine, gina makarantu, [[Asibiti|asibitoci]], sabbin [[Gida|gidaje]] da inganta [[Sadarwa|hanyoyin sadarwa]] da hanyoyin mota, a ƙoƙarin samun tagomashin jama'a a Guinea. PAIGC ita ce jam'iyyar Afirka ta farko da ta kafa cikakken shirin haɗin gwiwa tare da Sweden.<ref name=":0">{{Cite book|last=Sellström|first=Tor|url=http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:nai:diva-242|title=Sweden and national liberation in Southern Africa. Vol. 1, Formation of a popular opinion (1950–1970)|publisher=Nordiska Afrikainstitutet|year=1999|isbn=91-7106-430-3|location=Uppsala|pages=71|format=PDF|oclc=41157147|access-date=9 December 2021|archive-date=12 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100812145010/http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:nai:diva-242|url-status=live}}</ref>
Duk da haka, a cikin 1970, FAP ta fara amfani da makamancin makaman da [[Tarayyar Amurka|Amurka]] ke amfani da su a yakin Vietnam: napalm da defoliants, na farko don halakar da 'yan ta'adda lokacin da suka sami su, na ƙarshe don rage yawan hare-haren da suka faru lokacin da ba za su iya ba. Zaman Spínola a matsayin gwamna ya nuna sauyin yanayi a yakin: Portugal ta fara samun nasara a fadace-fadace, kuma a cikin [[Operation Green Sea]], wani harin da Portuguese ta kai a [[Conakry]], a [[Gini|Jamhuriyar Guinea]] makwabciyarta, sojojin 400 masu fafutuka sun kai hari a birnin tare da 'yantar da fursunonin yakin Portugal 26 da PAIGC ta ajiye a can. USSR da Cuba sun fara aika ƙarin makamai zuwa Guinea Portuguese ta [[Najeriya]], musamman jiragen Ilyushin Il-14 da yawa don amfani da su azaman masu tayar da bama-bamai.
Tsakanin watan Agusta zuwa Nuwamba 1972 jam'iyyar ta gudanar da zabukan majalisun yankuna, wadanda mambobinsu suka zabi majalisar dokoki ta kasa. Duk da cewa zabukan da suka gabata da hukumomin Portugal suka yi sun ga an iyakance zaɓe ga mutane dubu ƙalilan da suka cika buƙatun haraji da karatu, zaɓen da za a iya zaɓe shi ne na farko da aka gudanar a yankin ƙarƙashin zaɓe na duniya. An gabatar da masu jefa ƙuri'a da jerin sunayen 'yan takarar PAIGC, kuma suna da zaɓi na jefa ƙuri'a ko ƙi. Kimanin mutane 78,000 ne suka shiga zaben, inda kashi 97% suka kada kuri'a a jerin sunayen.
A ranar 20 ga watan Janairun 1973 Amílcar Cabral, kwamandan sojojin ruwa Inocêncio Kani ya kashe shi a zaman wani shiri a cikin PAIGC na hambarar da shugabanci. Sai dai kuma duk da mutuwar Cabral, makircin ya gaza hambarar da shugabancin, kuma daga baya an samu mutane 94 da laifin hannu, hada baki ko kuma zargin hannu a ciki. An kashe Kani da wasu akalla goma a watan Maris. Daga baya a cikin shekarar an ayyana 'yancin kai ba tare da izini ba a ranar 24 ga Satumba 1973 kuma kuri'ar 93-7 ta Majalisar Ɗinkin Duniya ta amince da shi a watan Nuwamba, wanda ba a taba ganin irinsa ba yayin da ya yi tir da mulkin mallaka na Portugal a matsayin zalunci da mamayewa. Amincewar Majalisar Dinkin Duniya ya kasance kafin amincewa da Portuguese. Rikicin ya ga sojojin Portugal 1,875 (cikin 35,000 da aka jibge a Guinea Portuguese) da kuma wasu 6,000 (cikin 10,000) na PAIGC da aka kashe a karshen yakin shekara goma sha ɗaya.
==== Hotuna ====
<gallery>
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_G_23_-_Life_in_Ziguinchor,_Senegal_-_Carrying_weapons_to_Hermangono,_Guinea-Bissau_-_1973.tif|alt=PAIGC soldiers loading weapons on a truck, Guinea-Bissau, 1973| Sojojin PAIGC na loda makamai akan wata babbar mota, Guinea-Bissau, 1973
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_G_24_-_Life_in_Ziguinchor,_Senegal_-_Carrying_weapons_to_Hermangono,_Guinea-Bissau_-_1973.tif|alt=Kalashnikovs for Hermangono, 1973| Kalashnikovs na Hermangono, 1973
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_2_17_-_PAIGC_soldiers_in_Guinea-Bissau_-_Woman_PAIGC_soldier_playing_cards_-_1973.tif|alt=Female soldier playing cards, Guinea-Bissau, 1973| Mace sojan wasa katunan, Guinea-Bissau, 1973
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_G_16_-_Life_in_Ziguinchor,_Senegal_-_Learning_how_to_shoot_-_1973.tif|alt=PAIGC recruits learning how to shoot, Ziguinchor, Senegal, 1973| PAIGC ta dauki nauyin koyon yadda ake harbi, Ziguinchor, Senegal, 1973
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_7_26_-_Portuguese_plane_shot_down_in_Guinea-Bissau_-_1974.tif|alt=Portuguese plane shot down in Guinea-Bissau with PAIGC soldiers, 1974| An harbo jirgin Portuguese a Guinea-Bissau tare da sojojin PAIGC, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_4_15_-_PAIGC_soldiers_and_their_families_in_a_military_camp,_Guinea-Bissau_-_1974.tif|alt=PAIGC soldier with his family in a military camp, Guinea-Bissau, 1974| Sojan PAIGC tare da danginsa a sansanin soji, Guinea-Bissau, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_F_27_-_Farim,_Northern_frontline,_Guinea-Bissau_-_Children's_drawings_-_1974.tif|alt=Drawings showing PAIGC soldiers, Farim, Guinea-Bissau, 1974| Hotunan da ke nuna sojojin PAIGC, Farim, Guinea-Bissau, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_C_39_-_Walk_from_Candjambary_to_Sara,_Guinea-Bissau_-_Village_burnt_down_by_the_Portuguese_-_1974.tif|alt=Village burnt down by the Portuguese, Guinea-Bissau, 1974| Kauyen da Turawan Portugal, Guinea-Bissau suka kona, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_19_11_-_Manten_military_base_in_the_liberated_areas,_Guinea-Bissau_-_1974.tif|alt=PAIGC soldier with a rocket-propelled grenade, Manten military base in the liberated areas, Guinea-Bissau, 1974| Sojan PAIGC da makamin roka, sansanin soja na Manten a yankunan da aka kwato, Guinea-Bissau, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_D_20_-_Hermangono,_Guinea-Bissau_-_Morning_roll-call_in_Hermangono_-_1974.tiff|alt=Morning roll call, Hermangono, Guinea-Bissau, 1974| Kira na safiya, Hermangono, Guinea-Bissau, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_C_37_-_Candjambary,_Guinea-Bissau_-_Unexploded_bomb_-_1974.tif|alt=Unexploded Portuguese bomb, Canjambari, Guinea-Bissau, 1974| Bam na Portugal wanda ba a fashe ba, Canjambari, Guinea-Bissau, 1974
Fayil:ASC_Leiden_-_Coutinho_Collection_-_F_37_-_Life_in_Sara,_Guinea-Bissau_-_Armed_escort_carrying_the_wounded_to_the_Senegalese_border_-_1974.tif|alt=Armed escort carries a wounded person to the Senegalese border, Sara, Guinea-Bissau, 1974| ’Yan rakiya dauke da wani da aka samu rauni zuwa kan iyakar Senegal, Sara, Guinea-Bissau, 1974
</gallery>
=== Bayan samun 'yancin kai ===
[[Fayil:PAIGC_headquarter_Bissau_(9173372231)_(2).jpg|thumb| PAIGC hedkwatar [[Bisau|Bissau]]]]
Bayan samun 'yancin kai, an kafa PAIGC a matsayin babbar jam'iyyar siyasa ta [[Gine-Bisau|Guinea-Bissau]] da Cape Verde, tare da Luís Cabral ya zama shugaban Guinea-Bissau. An gudanar da zabuka na biyu na jam’iyya daya a shekarar 1976 da 1977. Duk da cewa kungiyar ta PAIGC ta yi yunkurin kulla alaka tsakanin Guinea-Bissau da Cape Verde, a karshe kungiyar ta wargaje sakamakon juyin mulkin da sojoji karkashin jagorancin João Bernardo Vieira suka yi a kan Cape Verdean Cabral a watan Nuwamban 1980. Daga baya an canza reshen Cape Verdean na PAIGC zuwa wata ƙungiya ta daban, Jam'iyyar Afirka don Independence na Cape Verde (PAICV).
A karkashin Vieira, jam'iyyar ta ci gaba da mulkin kasar a shekarun 1980 da 1990. An gudanar da zabukan jam’iyya daya a 1984 da 1989, kuma an sake zabar Vieira a matsayin Sakatare-Janar na PAIGC a babban taron jam’iyyar na hudu a watan Nuwamba 1986. Bayan gabatar da siyasar jam’iyyu da yawa a watan Mayu 1991, an gudanar da zaɓen jam’iyyu da yawa a shekarar 1994. Haka kuma babban zaben kasar ya nuna an gabatar da zaben shugaban kasa kai tsaye. Vieira ya doke [[Kumba Ialá]] na jam'iyyar PRS a zagaye na biyu na zaben, yayin da PAIGC ta samu kujeru 62 cikin 100 na majalisar dokokin kasar da kashi 46% na kuri'un da aka kada.
An sake zaben Vieira na wani wa'adin shekaru hudu a matsayin shugaban PAIGC a tsakiyar watan Mayun 1998 a babban taron jam'iyyar na shida, inda kuri'u 438 suka amince, takwas suka nuna adawa, hudu kuma suka kaurace; an soke mukamin Sakatare-Janar a wannan majalisa. <ref name="Busky" /> Barkewar yakin basasa a watan Yuni 1998 ya kai ga korar Vieira a watan Mayu 1999. Bayan 'yan kwanaki, an nada tsohon Firayim Minista Manuel Saturnino da Costa a matsayin shugaban riko na PAIGC a ranar 12 ga watan Mayu 1999. An kori Vieira daga PAIGC a wani taron jam'iyya a watan Satumba na 1999 saboda "laifi na cin amana, goyon baya da tunzura yaki, da ayyukan da suka saba wa dokokin jam'iyyar". Francisco Benante, shugaban masu neman sauyi a cikin jam'iyyar kuma farar hula daya tilo a cikin mulkin soja na rikon kwarya, an zabe shi a matsayin shugaban PAIGC a karshen taron majalisar a ranar 9 ga watan Satumba 1999. Benante ya samu goyon bayan majalisar mulkin soji, kuma ya samu kuri'u 174 inda ya samu kuri'u 133 na ɗan takara ɗaya tilo da ke adawa da shi. <ref name="Expels" />
An gudanar da babban zabe a watan Nuwamba 1999, tare da zaben shugaban kasa a ranar 16 ga Janairun 2000. Zaben dai ya sa PAIGC ta rasa madafun iko a karon farko yayin da dan takarar PAIGC Malam Bacai Sanhá ya sha kaye a hannun shugaban PRS Ialá a zaben shugaban kasa, yayin da aka mayar da PAIGC zuwa jam'iyya ta uku mafi girma a majalisar dokokin kasar bayan da PRS da Resistance of Guinea-Bissau-Bafatá Movement suka doke su.
Zaɓen 2004 na majalisar dokoki ya sa PAIGC ta sake dawo da matsayinta na jam'iyya mafi girma, inda ta lashe kujeru 45 cikin 100. A watan Mayun 2004 ta kafa gwamnati tare da shugaban jam'iyya, Carlos Gomes Júnior ya zama firayim minista. A zaben shugaban kasa na 2005, dan takarar PAIGC Malam Bacai Sanhá ya sha kaye a zagaye na biyu a hannun Vieira, wanda ya dawo daga gudun hijira kuma ya tsaya takara a matsayin mai cin gashin kansa. Makonni kadan bayan hawansa mulki, Vieira ya kori Carlos Gomes Júnior a matsayin firaminista kuma ya nada Aristides Gomes, wanda a da ya kasance babban memba na PAIGC amma ya bar jam'iyyar don marawa Vieira baya.
A watan Maris na 2007, PAIGC ta kulla kawance da jam'iyyun PRS da United Social Democratic Party yayin da jam'iyyun uku ke neman kafa sabuwar gwamnati. Wannan ya haifar da nasarar jefa kuri'ar rashin amincewa da Aristides Gomes da murabus dinsa a karshen watan; a ranar 9 ga watan Afrilu Martinho Ndafa Kabi, zabi na jam'iyyun uku, Vieira ya nada Firayim Minista, kuma a ranar 17 ga watan Afrilu an nada sabuwar gwamnati, wanda ya kunshi ministoci daga jam'iyyun uku. PAIGC ta janye goyon bayan ta ga Kabi a ranar 29 ga watan Fabrairu 2008, inda ta bayyana cewa an yi hakan ne "domin kauce wa ayyukan rashin da'a da ke barazana ga hadin kai da hadin kai a cikin jam'iyyar". <ref>[http://africa.reuters.com/top/news/usnBAN131177.html Guinea-Bissau opposition withdraws support for PM]{{Dead link|date=July 2021}} Reuters, 1 March 2008</ref>
An gudanar da taro na bakwai na PAIGC a Gabú a watan Yuni 2008. <ref name="Est">[http://apanews.net/apa.php?page=show_article&id_article=67727 7ème congrès du PAIGC à 200 km à l'est de Bissau]{{Dead link|date=June 2017}} African Press Agency, 26 June 2008 {{In lang|fr}}</ref> Malam Bacai Sanhá, dan takarar shugaban kasa na jam'iyyar a 2000 da 2005, ya kalubalanci Gomes a kan shugabancin jam'iyyar, amma an sake zaben Gomes a matsayin shugaban PAIGC na tsawon shekaru biyar da kuri'u 578-355. <ref name="Reelu">[http://apanews.net/apa.php?page=show_article&id_article=68258 L'ancien Premier ministre bissau guinéen Carlos Gomis, réélu président du PAIGC] {{Webarchive|url=https://archive.today/20090804083239/http://apanews.net/apa.php?page=show_article&id_article=68258 |date=2009-08-04 }} African Press Agency, 2 July 2008 {{In lang|fr}}</ref> Kabi, Cipriano Cassama (wanda aka yi la'akari da rashin amincewa a cikin jam'iyyar kuma yana da alaƙa da Aristides Gomes), da Baciro Dja kuma sun yi takara a zaɓen jagoranci, amma ba su sami goyon baya ba. <ref name="Est" /> <ref name="Reelu" />
Bayan da Kabi ya kori daraktocin kwastam, haraji da baitulmali a ranar 25 ga Yuli, 2008 ba tare da sanar da jam’iyyar ba, PAIGC ta yanke shawarar janyewa daga yarjejeniyar zaman lafiyar jam’iyyu uku da aka sanya hannu a watan Maris na 2007. Daga nan sai Vieira ya sallami Kabi ya nada Carlos Correia a matsayin firaminista a ranar 5 ga Agusta. Daga baya an gudanar da zaɓen 'yan majalisa a watan Nuwamba 2008, inda PAIGC ta lashe kashi biyu bisa uku na kujerun. A zaben shugaban kasa a shekara mai zuwa, Sanhá ya doke Kumba Ialá a zagaye na biyu na zaben.
Bayan mutuwar Sanhá a watan Janairun 2012, an gudanar da zaɓen shugaban ƙasa da wuri. An zabi Carlos Gomes Júnior a matsayin dan takarar PAIGC, kuma ya samu nasarar zuwa zagaye na biyu tare da Iála, amma juyin mulkin da sojoji suka yi a watan Afrilu ya hana faruwar hakan. Daga karshe an gudanar da babban zabe a shekara ta 2014, kuma an zabi dan takarar PAIGC José Mário Vaz a matsayin shugaban kasa, yayin da jam'iyyar kuma ta ci gaba da rike rinjaye a majalisar dokokin kasar, inda ta lashe kujeru 57 daga cikin 102.
Jam'iyyar ta fafata a zaben 'yan majalissar dokoki na 2023 a matsayin wani bangare na babbar jam'iyyar hadin gwiwa, The Inclusive Alliance Platform - Terra Ranka, wanda ya hada da UM, PCD, PSD da MDG kuma ya lashe mafi yawan kujerun.
== Sakamakon zaɓe ==
=== Zaɓen shugaban ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Election
! rowspan="2" |Party candidate
!Votes
!%
!Votes
!%
! rowspan="2" |Result
|-
! colspan="2" |First round
! colspan="2" |Second round
|-
|1994
|João Bernardo Vieira
|142,577
|46.20%
|161,083
|52.02%
|'''Elected''' {{Y}}
|-
|1999–2000
| rowspan="3" |Malam Bacai Sanhá
|86,724
|23.37%
|97,670
|28.0%
|'''Lost''' {{Nay}}
|-
|2005
|158,276
|35.45%
|196,759
|47.65%
|'''Lost''' {{Nay}}
|-
|2009
|133,786
|37.54%
|224,259
|63.31%
|'''Elected''' {{Y}}
|-
|2012
|Carlos Gomes Júnior
|154,797
|48.97%
| colspan="2" |–
|'''Cancelled''' {{Nay}}
|-
|2014
|José Mário Vaz
|257,572
|40.89%
|364,394
|61.92%
|'''Elected''' {{Y}}
|-
|2019
|Domingos Simões Pereira
|222,870
|40.13%
|254,468
|46.45%
|'''Lost''' {{Nay}}
|}
=== Majalisar Jama'a ta ƙasa ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Election
!Votes
!%
!Seats
!+/–
!Position
!Government
|-
|1976–77
|136,022
|80.04%
|{{Composition bar|150|150|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|New
|1st
|{{Yes|Sole legal party}}
|- style="height:3em"
|1984
|
|
|{{Composition bar|150|150|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Steady}} 0
|{{Steady}} 1st
|{{Yes|Sole legal party}}
|-
|1989
|214,201
|95.80%
|{{Composition bar|150|150|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Steady}} 0
|{{Steady}} 1st
|{{Yes|Sole legal party}}
|-
|1994
|134,982
|46.39%
|{{Composition bar|62|100|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Decrease}} 88
|{{Steady}} 1st
|{{Yes|Majority}}
|-
|1999
|64,215
|18.04%
|{{Composition bar|24|102|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Decrease}} 38
|{{Decrease}} 3rd
|{{no2|Opposition}}
|-
|2004
|145,316
|33.88%
|{{Composition bar|45|100|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Increase}} 21
|{{Increase}} 1st
|{{yes2|Coalition}}
|-
|2008
|227,350
|49.52%
|{{Composition bar|67|100|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Increase}} 22
|{{Steady}} 1st
|{{Yes|Majority}}
|-
|2014
|281,408
|47.98%
|{{Composition bar|57|102|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Decrease}} 10
|{{Steady}} 1st
|{{Yes|Majority}}
|-
| rowspan="2" |2019
| rowspan="2" |212,148
| rowspan="2" |35.22%
| rowspan="2" |{{Composition bar|47|102|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
| rowspan="2" |{{Decrease}} 10
| rowspan="2" |{{Steady}} 1st
|{{yes2|Coalition}} {{small|(2019–2020)}}
|-
|{{no2|Opposition}} {{small|(2020–2023)}}
|-
|2023
| colspan="2" |''Part of Inclusive Alliance Platform''
|{{Composition bar|54|100|{{party color|African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde}}}}
|{{Increase}} 8
|{{Steady}} 1st
|{{no2|Opposition}}
|-
|2025
| colspan="2" |''Part of Inclusive Alliance Platform''
|TBA
|TBA
|{{Steady}} 1st
|TBA
|}
== Taimakon ƙasashen waje ==
A lokacin [[Cold War|yakin cacar baka]], kungiyar PAIGC ta samu tallafi daga gwamnatocin kasashen [[Sin|China]]L, [[Cuba]], [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]], [[Senegal]], [[Gini|Guinea]], [[Libya]], [[Aljeriya]], [[Poland]], Czechoslovakia da [[Ghana]].
== Duba kuma ==
* [[Ƙungiyoyin neman Ƴancin Kan Afirka|Ƙungiyoyin 'yancin kai na Afirka]]
* [[Francisca Pereira]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dayzw6micous1eu13th9ymqq6nh86hi
Jacqueline Daane-van Rensburg
0
103173
877287
647705
2026-07-05T17:28:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877287
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jacqueline Daane-van Rensburg''', an haife shi a ranar 17 ga watan Disamba 1937, a [[Cape Town]], farar fata ce ta Afirka ta Kudu da ke da hannu a cikin gwagwarmaya na cikin gida ga wariyar launin fata. Bayan ta ɗauki wani yaro bakar fata da kuma taimaka wa bakar fata a lokuta daban-daban, ta yi hijira zuwa [[Holand|Netherlands]], sannan zuwa [[New Zealand]], inda ta ci gaba da yakin.
Ta koma [[Afirka ta Kudu]] a shekara ta 2004.
== Tarihin Rayuwa ==
=== Ƙuruciya da ayyukan farko ===
An haife ta a ranar 17 ga watan Disamba 1937, <ref name=":0">{{Cite web |title=Jacqueline Daane-van Rensburg {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/people/jacqueline-daane-van-rensburg |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820023323/https://www.sahistory.org.za/people/jacqueline-daane-van-rensburg |archive-date=2022-08-20 |access-date=2024-07-21 |website=www.sahistory.org.za}}</ref> a [[Cape Town]]. <ref name=":2">{{Cite web |title=Jacqueline Daane-van Rensburg (1937 - ) |url=https://www.presidency.gov.za/jacqueline-daane-van-rensburg-1937 |website=Official website of the Presidency of South Africa |access-date=2025-06-26 |archive-date=2025-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250626164238/https://www.presidency.gov.za/jacqueline-daane-van-rensburg-1937 |url-status=dead }}</ref> Matsalolinta da hukumomi sun fara ne a shekara ta 1956, lokacin da ta ɗauki wani yaro baƙar fata kuma ta yanke shawarar tura shi makaranta ta musamman a Worcester, wata unguwa a Cape Town. <ref name=":0" /> 'Yan sanda sun tilasta mata ƙaura, <ref name=":0" /> da ƙari, mijinta da ita sun rasa ayyukansu. <ref name=":2" />
Ta zauna a Claremont, da sauri ta sake fuskantar matsala. A shekarar 1958, ta shigar da ƙara a kan wani ɗan sanda bayan ta shaida shi yana dukan wani bakar fata. <ref name=":0"/> <ref name=":2"/> Bayan waɗannan abubuwan, Daane-van Rensburg dole ne ya sake motsawa. <ref name=":0" /> A shekara ta 1959, ta taimaki wani Ba’indiya wanda mota ta buge ta kuma ta sami gargaɗi daga ‘yan sandan Claremont. <ref name=":0" /> A shekara mai zuwa, 'yan sanda sun kama 'yar Afirka ta Kudu da bindiga bayan ta ba wa baƙaƙen fata ruwanta yayin wata zanga-zanga. <ref name=":0" /> <ref name=":2" />
=== Ƙaura ===
Ta zaɓi yin hijira a cikin shekarar 1960 tare da danginta kuma ta ƙaura zuwa [[Holand|Netherlands]], inda nan take ta tuntuɓi ƙungiyar yaƙi da wariyar launin fata. <ref name=":0"/> Daga nan Daane-van Rensburg ta shafe wani lokaci a [[New Zealand]], inda ta shirya ƙungiyoyin yaƙi da wariyar launin fata kuma ta yi hulɗa da wasu firaministan ƙasar <ref name=":0" /> <ref name=":2"/> musamman don yin aiki don soke ziyarar Springbok. <ref name=":0" /> <ref name=":2" />
=== Komawa ===
Bayan kawo ƙarshen mulkin nuna wariyar launin fata, an ba ta izinin komawa Afirka ta Kudu a shekara ta 2004. <ref name=":0"/> <ref name=":2"/> A ranar 27 ga watan Maris, 2009, ta karɓi odar Luthuli don "jajircewarta game da gwamnatin wariyar launin fata da kamfen ɗinta na 'yantar da Afirka ta Kudu a kan dandamali na duniya". <ref>{{Cite web |title=National Orders awards 27 March 2009 | South African Government |url=https://www.gov.za/about-government/national-orders-awards-27-march-2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120122304/https://www.gov.za/about-government/national-orders-awards-27-march-2009 |archive-date=20 November 2023 |access-date=21 July 2024}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1937]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
fsvs7sictgj5u573in77xw602ss6r41
Jacobo
0
106824
877280
667635
2026-07-05T17:24:04Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877280
wikitext
text/x-wiki
<ref>{{Cite web |url=https://as.com/futbol/primera/quien-es-jacobo-el-kaiser-de-arbeloa-que-recluta-ancelotti-n/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-07-22 |archive-date=2024-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804132453/https://as.com/futbol/primera/quien-es-jacobo-el-kaiser-de-arbeloa-que-recluta-ancelotti-n/ |url-status=dead }}</ref>'''JACOBO'''A matsayinsa na matasa, Ramón ya shiga makarantar matasa ta Real Madrid ta La Liga, inda ya taimaka wa kulob din ya lashe gasar. A ranar 1 ga Yuli, 2024, Ramón ya sami karin girma zuwa Real Madrid Castilla daga tsarin matasa, ya shiga tawagar ajiya ta Real Madrid.
<ref>https://www.espn.com/soccer/lineups/_/gameId/720345</ref>A ranar 22 ga Janairu 2025, ya fara buga wasansa na farko tare da babbar kungiyar Real Madrid a matsayin mai maye gurbin a gasar UEFA Champions League da ci 5-1 a kan Red Bull Salzburg. Daga baya a wannan shekarar, a ranar 4 ga Mayu, ya fara buga wasan La Liga a nasarar 3-2 a kan Celta Vigo. Kwanaki goma bayan haka, a ranar 14 ga Mayu, ya zira kwallonsa ta farko ga Real Madrid da Mallorca a wasan gasar cin kofin zakarun Turai don rufe nasarar 2-1 a minti na 95 na tsayawa.
<references /><ref>https://www.espn.com/soccer/lineups/_/gameId/720345</ref>
6e1rd7bsw74zmm014fka6j61hw7r667
Bakin teku
0
107155
877120
720803
2026-07-05T12:18:39Z
~2026-38265-88
46673
Shinge
877120
wikitext
text/x-wiki
{{Clear}}
[[Fayil:Beach_at_Fort_Lauderdale.jpg|thumb|Yankin rairayin bakin teku, kamar wannan a Fort Lauderdale, Florida]]
[[Fayil:Lago_di_Lavarone_190820_03.jpg|thumb|Yankin rairayin bakin teku tare da Tafkin Lavarone, Trentino-Alto Adige, Italiya]]
[[Fayil:Man_o'war_cove_near_lulworth_dorset_arp.jpg|thumb|St Oswalds Bay, Dorset, Ingila. Yankin daji da rairayin bakin teku suna da siffar kuma ana kiyaye su ta hanyar ayyukan raƙuman ruwa.]]
Yankin '''rairayin bakin teku''' wani wuri ne kusa da ruwa wanda ya kunshi barbashi. Abubuwan da ke cikin rairayin bakin teku galibi ana yin su ne daga [[Duwatsu (geology)|dutse]], kamar [[yashi]], dutse, shinge, duwatsu, da dai sauransu, ko tushen [[Biology|halitta]], kamar shells na mollusc ko coralline algae. Rashin ruwa ya zauna a cikin nau'o'i daban-daban da tsarin, dangane da aikin raƙuman ruwa na gida da [[yanayi]], yana haifar da nau'o-nau'i daban'i, launuka da gradients ko yadudduka na kayan.
Kodayake wasu rairayin bakin teku suna samuwa a wuraren ruwa mai laushi kamar tabkuna da [[Kogin|koguna]], yawancin rairayin rairayin kan teku suna cikin yankunan bakin teku inda raƙuman ruwa ko ayyukan yanzu suke ajiya da sake yin aiki. Rushewa da sauye-sauye na yanayin rairayin bakin teku yana faruwa ta hanyar matakai na halitta, kamar aikin raƙuman ruwa da Abubuwan da suka faru na yanayi. Inda [[Iska|yanayin iska]] daidai yake, rairayin bakin teku na iya samun goyon baya daga dunes na bakin teku wanda ke ba da kariya da sake farfadowa ga rairayin kan teku. Koyaya, waɗannan dakarun halitta sun zama mafi tsananin saboda canjin yanayi, suna canza rairayin bakin teku har abada da sauri sosai. Wasu kimantawa sun bayyana kusan kashi 50 cikin 100 na rairayin bakin teku na duniya da suka ɓace a shekara ta 2100 saboda sauyin yanayi da ya haifar da hauhawar matakin teku.<ref name=":0">{{Cite web |date=5 March 2020 |title=Disappearing beaches: Climate change could wipe out half of the world's sandy shorelines |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/disappearing-beaches-climate-change-could-wipe-out-half-world-s-n1150841 |access-date=2020-11-16 |website=NBC News}}</ref>
Yankin rairayin bakin teku na Sandy sun mamaye kusan kashi ɗaya bisa uku na bakin teku na duniya.<ref name=":0"/> Wadannan rairayin bakin teku sun shahara don [[nishaɗi]], suna taka muhimmiyar rawa ta tattalin arziki da al'adu - sau da yawa suna motsa masana'antun yawon bude ido na gida. Don tallafawa waɗannan amfani, wasu rairayin bakin teku suna da kayan aikin mutum, kamar wuraren tsaron rai, ɗakunan canzawa, ruwan shacks da mashaya. Hakanan suna iya samun wuraren karɓar baƙi (kamar wuraren shakatawa, sansanoni, otal-otal, da gidajen cin abinci) kusa ko gidaje, duka don mazauna dindindin da na yanayi.
Sojojin mutane sun canza rairayin bakin teku a duniya: tasirin kai tsaye sun haɗa da mummunar ayyukan gini a kan dunes da bakin teku, yayin da tasirin ɗan adam na kai tsaye ya haɗa da gurɓataccen ruwa, gurɓatawar filastik da Rushewar bakin teku daga hauhawar matakin teku da Canjin yanayi. An tsara wasu ayyukan Gudanar da bakin teku don adanawa ko dawo da tsarin rairayin bakin teku na halitta, yayin da wasu rairayin rairayin kan teku ke dawo da su ta hanyar ayyuka kamar abinci mai gina jiki na rairayin teku.
[[Fayil:HIHWNMS_trash_on_the_beach_(50093889173).jpg|thumb|Rushewar ruwa a kan rairayin bakin teku a [[Hawaii]].]]
Yankunan rairayin bakin teku, wanda aka fi sani da rairayin kankara da ba a inganta su ba ko kuma wadanda ba a gano su ba, ba a haɓaka su don yawon shakatawa ko nishaɗi. Yankunan rairayin bakin teku sune Muhimman halittu tare da muhimman matsayi a cikin halittu na ruwa ko na ruwa, kamar don wuraren kiwo ga tururuwan teku ko wuraren zama ga tsuntsayen teku ko [[Fenjin|penguins]]. Yankunan rairayin bakin teku da ke tattare da su suna da mahimmanci don kariya daga matsanancin yanayi ga yanayin halittu na ciki da kayan aikin ɗan adam.<ref name=":0"/>
== Wurin da bayanin martaba ==
[[Fayil:Beach_zones.png|thumb|Berm kusan yanki ne na kwance wanda ke bushewa sai dai a lokacin da ake da guguwa da guguwar ruwa. Yankin shash ana rufe shi kuma ana fallasa shi ta hanyar raƙuman ruwa. Fuskar rairayin bakin teku ita ce ɓangaren da ke ƙasa da berm wanda ke fallasawa ga raƙuman ruwa. Layin da ba a nuna shi a nan ba shine mafi girman isa ga ruwa na yau da kullun inda aka ajiye tarkace na kwayoyin halitta da inorganic ta hanyar aikin raƙuman ruwa. Wataƙila suna da yashi.]]
Kodayake bakin teku galibi ana danganta shi da kalmar ''rairayin bakin teku'', rairayin rairayin kan teku suna samuwa a tafkuna da kuma kusa da manyan koguna.
Beach na iya nufin:
* ƙananan tsarin inda kayan dutse ke motsawa a bakin teku, bakin teku, ko a bakin teku ta hanyar dakarun raƙuman ruwa da raƙuman raƙuman.
* Yankin ilimin ƙasa masu girma.
An bayyana tsoffin dalla-dalla a ƙasa; ana tattauna manyan rukunin ilimin ƙasa a wasu wurare a ƙarƙashin sanduna.
Akwai sassa da yawa da ke bayyane ga rairayin bakin teku waɗanda ke da alaƙa da hanyoyin da ke samarwa da kuma tsara shi. Sashe mafi yawa sama da ruwa (dangane da raƙuman ruwa), kuma mafi yawan tasirin raƙuman raƙuman a wani lokaci a cikin raƙuman, ana kiransa bakin teku. Berm shine ajiyar kayan da ke kunshe da bakin teku mai aiki. Berm yana da ƙwanƙwasawa (sama) da fuska - ƙarshen shine gangaren da ke kaiwa zuwa ruwa daga ƙwanƙolin. A kasan fuskar, akwai yiwuwar rami, kuma a kan teku daya ko fiye da tsawo sanduna na bakin teku: dan kadan ya tashi, karkashin ruwa ya samo asali inda raƙuman ruwa suka fara fashewa.
Yankin yashi na iya fadadawa sosai a cikin ƙasa daga tudun berm, inda za a iya samun shaidar daya ko fiye da tsofaffin tuddai (guguwar guguwa) wanda ya haifar da manyan raƙuman guguwa kuma ya wuce tasirin raƙuman ruwa na yau da kullun. A wani lokaci tasirin raƙuman ruwa (ko ma raƙuman guguwa) a kan kayan da ke kunshe da ''rairayin bakin teku'' ya tsaya, kuma idan barbashi sun isa (girman yashi ko karami), iskõki suna tsara fasalin. Inda iska ita ce ƙarfin da ke rarraba hatsi a cikin ƙasa, ajiyar da ke bayan rairayin bakin teku ta zama ''Dune''.
[[Fayil:Summer_versus_winter_beach.png|thumb|Bambance-bambance tsakanin bazara da hunturu a kan rairayin bakin teku a wuraren da yanayin hunturu ya fi tsayi kuma raƙuman ruwa suna da gajeren tsawo amma mafi girman makamashi. A cikin hunturu, ana adana yashi daga rairayin bakin teku.]]
Wadannan siffofin geomorphic sun hada da abin da ake kira bayanin rairayin bakin teku. Bayanan rairayin bakin teku suna canzawa a yanayi saboda canjin da aka samu a lokacin bazara da watanni na hunturu. A yankunan da ke da matsakaici inda lokacin rani ke da halayen teku masu kwanciyar hankali da kuma lokutan da suka fi tsayi tsakanin raƙuman ruwa, bayanin rairayin bakin teku ya fi girma a lokacin rani. Ayyukan raƙuman ruwa a wannan kakar suna ɗaukar turɓaya zuwa rairayin bakin teku zuwa bakin teku inda aka ajiye shi kuma ya kasance yayin da ruwa ke raguwa. Iska a bakin teku tana ɗaukar shi a cikin ƙasa don samarwa da haɓaka dunes.
Sabanin haka, bayanin rairayin bakin teku ya fi ƙasa a lokacin guguwa (tsaki a yankuna masu matsakaici) saboda karuwar ƙarfin raƙuman ruwa, da kuma gajeren lokaci tsakanin raguwar raƙuman raƙuman. Ruwa mai ƙarfi mafi girma da ke fashewa cikin sauri yana tattara turɓaya daga ƙananan, yana kiyaye shi a cikin dakatarwa inda za'a iya ɗauka tare da rairayin bakin teku ta hanyar raƙuman ruwa, ko kuma a kai shi zuwa teku don samar da sanduna masu tsawo, musamman idan halin da ke cikin teku ya haɗu da fitowa daga kogi ko ambaliyar ruwa. Cirewar laka daga bakin rairayin bakin teku da dune ta haka ne ya rage bayanin rairayin kan teku.
Idan guguwa ta yi daidai da raƙuman ruwa masu yawa, ko kuma tare da wani abu mai ban mamaki kamar raƙuman raƙuman ƙasa ko tsunami wanda ke haifar da ambaliyar ruwa mai yawa na bakin teku, ana iya lalata abubuwa da yawa daga filin bakin teku ko dunes a bayan berm ta hanyar raguwar ruwa. Wannan kwarara na iya canza siffar bakin tekun, fadada bakin koguna da ƙirƙirar sabbin deltas a bakin koguna waɗanda ba su da isasshen ƙarfi don shawo kan motsi na tsaunuka.
Layin tsakanin rairayin bakin teku da dune yana da wuyar bayyanawa a filin. A kowane lokaci mai mahimmanci, ana musayar turɓaya tsakanin su. ''layin drift'' (babban ma'anar kayan da raƙuman ruwa suka ajiye) yana da wata alama ce mai yuwuwa. Wannan zai zama lokacin da iska mai yawa na yashi zai iya faruwa, tunda raƙuman ruwa na yau da kullun ba sa yayyafa yashi bayan wannan yanki. Koyaya, layin drift na iya motsawa cikin ƙasa a ƙarƙashin hari ta guguwar guguwa.
== Kafawa ==
[[Fayil:Scala_dei_Turchi_Sand_062313.jpg|thumb|Yankin 2" href="./Sand" id="mwpA" rel="mw:WikiLink" title="Sand">yashi na Quartz da raguwar kwarangwal daga rairayin bakin teku. Babban bangare na yashi na rairayin bakin teku shine quartz, ko [[Silicon dioxide|silica]] (SiO2).]]
[[Fayil:20100726_Kalamitsi_Beach_Ionian_Sea_Lefkada_island_Greece.jpg|thumb|Yashi da shingle suna wankewa, suna daidaitawa kuma suna motsawa ta hanyar aikin raƙuman ruwa da raƙuman]]
[[Fayil:Robberg_Peninsula_-_a_home_of_seals.webp|thumb|Yankin rairayin bakin teku da aka kafa a kan wani daji, wanda ba a sarrafa shi ba]]
Yankin rairayin bakin teku shine sakamakon aikin raƙuman ruwa wanda raƙuman raƙuman ƙasa ko raƙuman ruwan da ke motsa [[yashi]] ko wasu raƙuman da aka yi wa rairayin kan rairayin raƙuman bakin teku yayin da ake riƙe da waɗannan barbashi a cikin dakatarwar. A madadin haka, ana iya motsa yashi ta hanyar gishiri (motsi mai juyawa na manyan barbashi). Abubuwan bakin teku sun fito ne daga [[Zaizayar Kasa|rushewa]] duwatsu a bakin teku, da kuma daga rushewa da raguwa wanda ke samar da ajiyar Scree. Kayan murjani na bakin teku shine mahimmin tushen ƙwayoyin yashi. Wasu nau'o'in kifi da ke cin abinci a kan algae da aka haɗe da murjani da duwatsu na iya haifar da adadi mai yawa na ƙwayoyin yashi a rayuwarsu yayin da suke cin abinci yayin ciyarwa, narke kwayoyin halitta, da kuma watsar da dutse da ƙwayoyin murjani waɗanda ke wucewa ta hanyar narkewar su.
Abubuwan da ke cikin rairayin bakin teku sun dogara da yanayin da yawan turɓaya a saman rairayin kan teku, da saurin kwarara da turbidity na ruwa da iska. Ana motsa turɓaya ta hanyar motsa ruwa da iska bisa ga girman ƙwayoyin su da yanayin tarwatsawa. Abubuwan da ke tattare da su suna daidaitawa kuma suna taruwa a cikin ruwa. Da zarar an tarwatsa su, sun fi tsayayya da [[Zaizayar Kasa|rushewa]]. Shuke-shuke da aka kafa (musamman nau'o'in da ke da tsarin tushen cibiyar sadarwa mai rikitarwa) za su tsayayya da rushewa ta hanyar rage yawan ruwa a saman. Lokacin da ruwa ko iska ke motsawa suka shafa, barbashi da aka rushe kuma aka riƙe su a cikin dakatarwa za su kara ƙarfin lalata na ruwa wanda ke riƙe da su ta hanyar kara matsakaicin matsakaicin, viscosity, da kuma girman ruwa mai motsawa.
Yankunan bakin teku da ke fuskantar iska mai ƙarfi da tsarin raƙuman ruwa za su riƙe manyan duwatsu kawai yayin da za a riƙe ƙananan barbashi a cikin dakatarwa a cikin ginshiƙan ruwa mai laushi kuma a kai su wuraren da suka fi kwanciyar hankali ta hanyar raƙuman raƙuman teku da raƙuman. Yankunan bakin teku da aka kare daga raƙuman ruwa da iskõki za su ba da damar yin amfani da kayan ado kamar yumɓu da laka don haifar da filayen laka da gandun daji. Siffar rairayin bakin teku ya dogara da ko raƙuman ruwa suna da kyau ko lalacewa, da kuma ko kayan yashi ne ko shingle. Raƙuman ruwa suna da kyau idan lokacin da ke tsakanin raƙuman ruwa ya isa ya ragu da kuma turɓaya don daidaitawa kafin raƙuman da suka biyo baya su zo su karya.
Kyakkyawan laka da aka ɗauka daga ƙasa zuwa ƙasa a kan rairayin bakin teku zai taru idan ruwan da ke raguwa ya shiga ko ya shiga cikin rairayin kan teku. Rashin ruwa mai laushi ya fi tsayayya da motsi ta hanyar Ruwa mai zurfi daga raƙuman ruwa masu zuwa. Sabanin haka, raƙuman ruwa suna da lalacewa idan lokacin tsakanin raƙuman raƙuman ya yi gajeren lokaci. Rashin da ya kasance a cikin dakatarwa lokacin da raƙuman ruwa masu zuwa suka zo ba za su iya daidaitawa da kuma daidaitawa ba kuma za su kasance masu saukin kamuwa da rushewa ta hanyar raƙuman raƙuman teku da raguwa. Yanayin turɓaya da aka samu a kan rairayin bakin teku yana nuna makamashi na raƙuman ruwa da iska a cikin yankin.
Raƙuman ruwa masu ginawa suna motsa kayan zuwa rairayin bakin teku yayin da raƙuman ruwa marasa kyau ke motsa kayan zuwa bakin rairayin kan teku. A lokacin lokutan lokacin da raƙuman ruwa masu lalacewa suka zama ruwan dare, ƙananan za su ɗauki ƙarin nauyin turɓaya da kwayoyin halitta a cikin dakatarwa. A kan rairayin bakin teku, rikice-rikice na raƙuman ruwa masu lalacewa suna cire kayan da ke samar da rairayin rairayin kan tudu. A kan rairayin bakin teku da shingle an watsar da shi da sauri saboda girman girman ƙwayoyin yana ba da damar yin amfani da shi sosai, don haka rage ƙarfin baya, kuma rairayin rairayin ya kasance mai tsayi. Kyakkyawan yashi mai kyau zai samar da rairayin bakin teku mai santsi wanda ke tsayayya da iska da rushewar ruwa.
A lokacin zafi mai sanyi, ɓawon burodi na iya samuwa a saman rairayin bakin teku yayin da zafi na rana ke fitar da ruwa yana barin gishiri wanda ke kewaye da ƙwayoyin yashi. Wannan ɓawon burodi yana samar da ƙarin kariya wanda ke tsayayya da lalacewar iska sai dai idan dabbobi sun dame shi ko kuma an narke shi ta hanyar ci gaba. Cushes da ƙahoni suna samuwa inda raƙuman ruwa masu shigowa suka raba, suna ajiye yashi a matsayin ƙahoni kuma suna share yashi don samar da cusps. Wannan yana samar da fuska mara daidaituwa a wasu iyakokin yashi. White sand rairayin bakin teku suna da fari saboda quartz ko dutse mai laushi a cikin yashi yana nunawa ko watsa hasken rana ba tare da shawo kan kowane launi ba.
=== Launuka na yashi ===
[[Fayil:00065_sand_collage.jpg|thumb|Hoton yashi: gilashi, dune, quartz volcanic, coral biogenic, pink coral volcanic.<br /><br /><br />]]
Abinda ke cikin yashi ya bambanta dangane da ma'adanai na gida da ilimin ƙasa.<ref name="king">{{Cite web |last=King |first=HM |year=2019 |title=Sand |url=https://geology.com/stories/13/sand/ |access-date=14 July 2019 |publisher=Geology.com}}</ref> Wasu daga cikin nau'ikan yashi da aka samu a rairayin bakin teku a duniya sune:
* Farin yashi: Yawancin lokaci an yi shi da Quartz da dutse mai laushi, yana iya ƙunsar wasu ma'adanai kamar feldspar da gypsum . <ref name="king"/><ref name="tips">{{Cite web |last=Stierwalt |first=Sabrina |title=How does sand get its color? |url=https://www.quickanddirtytips.com/education/science/how-does-sand-get-its-color |access-date=14 July 2019 |website=Quick & Dirty Tips}}</ref>
* Yashi mai launi mai haske: Wannan yashi yana samun launi daga quartz da baƙin ƙarfe, <ref name="king" /> kuma shine launi na yashi mafi yawanci a Kudancin Turai da sauran yankuna na Bahar Rum, kamar [[Tunisiya]].<ref name="sciencing-sand">{{Cite web |title=About Different Types of Sand |url=https://sciencing.com/different-types-sand-4586437.html |access-date=28 March 2018 |website=Sciencing}}</ref><ref name="king" />
* Farin yashi na wurare masu zafi: A tsibirai na wurare masu wurare masu zafi, yashi ya ƙunshi carbonate na calcium daga kwarangwal da kwarangwal na kwayoyin ruwa, kamar murjani da mollusks, kamar yadda aka samu a Aruba.<ref name="king" />
* Pink coral sand: Kamar yadda yake a sama, ya ƙunshi calcium carbonate kuma yana samun launin ruwan kasa daga raguwar murjani, kamar a [[Bermuda]] da Bahama Islands.<ref name="king" />
* Black sand: Black sand ya ƙunshi dutsen dutse, kamar basalt da obsidian, wanda ke ba shi launin toka-baƙi.<ref name="king" /> Yankin Punaluu na [[Hawaii]], [[Praia]] Formosa na Madeira da Yankin Ajuy na Fuerteventura misalai ne na irin wannan yashi.<ref name="king" />
* Red sand: Wannan nau'in yashi an halicce shi ne ta hanyar oxidation na baƙin ƙarfe daga duwatsun dutse.<ref name="tips" /> Kogin Kokkini na Santorini ko rairayin bakin teku a Tsibirin Prince Edward a Kanada misalai ne na irin wannan yashi.<ref name="tips" />
* Yankin orange: Yankin orane yana da yawa a kan baƙin ƙarfe. Hakanan yana iya zama haɗuwa da dutse mai laushi, harsashi mai laushi.<ref name="tips" /> Ramla Bay a Gozo, Malta ko [[Porto]] Ferro a [[Sardiniya|Sardinia]] misalai ne na kowannensu, bi da bi.<ref name="king" />
* Yankin kore: A cikin wannan nau'in yashi, an raba ma'adinin Olivine daga wasu raguwar dutsen wuta ta hanyar dakarun rushewa.<ref name="king" /> Wani sanannen misali shine Papakolea Beach na Hawaii, wanda ke da yashi wanda ke dauke da basalt da coral fragments.<ref name="king" /> Yankunan rairayin bakin teku na Olivine suna da babban damar yin amfani da carbon, kuma ana bincika rairayin kankara na wucin gadi don wannan tsari ta hanyar Project Vesta . <ref name=":02">{{Cite web |title=A Caribbean beach could offer a crucial test in the fight to slow climate change |url=https://www.technologyreview.com/2020/06/22/1004218/how-green-sand-could-capture-billions-of-tons-of-carbon-dioxide/ |access-date=2020-11-06 |website=MIT Technology Review}}</ref>
== Rushewa da karuwa ==
=== Rugujewar halitta da karuwa ===
[[Fayil:Mekong_beach_in_Si_Phan_Don.jpg|thumb|Yankin yashi na iya samuwa idan rairayin bakin teku ya canza hanya kwatsam.]]
[[Fayil:Hidden_Beach_(15093910956).jpg|thumb|Yankin rairayin bakin teku a kudancin [[Kroatiya|Croatia]]]]
[[Fayil:Porto_Covo_July_2011-1.jpg|thumb|Yin wasa a cikin raƙuman ruwa sanannen aikin nishaɗi ne.]]
[[Fayil:The_beach_at_North_Seymour_Island_in_the_Galapagos.jpeg|thumb|Yankin rairayin bakin teku a Tsibirin Galápagos da aka tanada don dabbobi na ruwa]]
[[Fayil:Anse_Source_d'Argent_beach_aerial_La_Digue,_Seychellen_(39587432402).jpg|thumb|Tsohon Tushen Azurfa, La Digue, [[Seychelles]]]]
[[Fayil:Malediven_Wasserbungalow_(28800500816).jpg|thumb|Rashin rairayin bakin teku na Maldives]]
==== Dalilan da suka haifar ====
Ana canza rairayin bakin teku a siffar musamman ta hanyar motsi na ruwa da iska. Duk wani yanayi da ke da alaƙa da ruwa mai saurin gudu ko iska mai ƙarfi zai lalata rairayin bakin teku. Ruwa mai tsawo zai iya cika yaduwar rairayin bakin teku da kuma gyara lalacewar guguwa. Hanyoyin ruwa na ruwa gabaɗaya suna canza siffar rairayin bakin teku da ke kusa da su ta ƙananan digiri tare da kowane sake zagayowar ruwa. A tsawon lokaci waɗannan canje-canje na iya zama masu mahimmanci wanda ke haifar da canje-canje masu mahimmanci a cikin girman da wurin rairayin bakin teku.
==== Tasirin da ke tattare da tsire-tsire ====
Canje-canje a cikin siffar rairayin bakin teku na iya lalata tushen manyan bishiyoyi da sauran tsire-tsire. Yawancin nau'o'in rairayin bakin teku (kamar dabino na kwakwa) suna da tsarin tushe mai kyau da babban tushe wanda ke tsayayya da raƙuman ruwa da iska kuma yana daidaita rairayin rairayar bakin teku fiye da sauran bishiyoyi tare da ƙaramin tushe.
==== Tasiri a kan ƙasar da ke kusa ====
Rushewar rairayin bakin teku na iya fallasa ƙasa da duwatsu marasa ƙarfi ga iska da aikin raƙuman ruwa wanda ke haifar da lalata tsaunuka na bakin teku wanda ke haifar le rushewar bala'i mai yawa a cikin ƙananan wurare. Ana iya rarraba wannan kayan tare da bakin rairayin bakin teku wanda ke haifar da canji a cikin mazaunin kamar yadda za'a iya binne ciyawa da murjani a cikin ƙananan ko kuma a hana su haske da abubuwan gina jiki.
=== Rushewar da mutum ya yi da karuwa ===
Yankunan bakin teku da mutum ya zauna ba za a iya gujewa ba za su kasance ƙarƙashin tasirin tsarin mutum da matakai. A tsawon lokaci, waɗannan tasirin na iya canza siffar bakin teku, da kuma halin rairayin bakin teku.
==== Halakar tsire-tsire ====
Tsire-tsire na bakin teku suna taka muhimmiyar rawa wajen daidaita foredunes da kuma hana rushewar bakin teku da motsi na dunes. Idan tsire-tsire tare da tsarin tushen cibiyar sadarwa (creepers, ciyawa, da dabino) sun iya zama masu kafawa, suna samar da ingantaccen kariya ta bakin teku yayin da suke kama yashi da ruwan sama kuma suna wadatar da farfajiyar dunes, suna ba da damar wasu nau'ikan shuke-shuke su zama masu kafa. Har ila yau, suna kare tudun daga rushewar iska mai ƙarfi, raƙuman ruwa masu ban tsoro da ruwan ambaliyar ruwa.
A tsawon lokaci, yankunan bakin teku masu daidaituwa za su karu, yayin da bakin teku marasa daidaituwa za ta lalace, wanda ke haifar da canje-canje masu yawa a cikin siffar bakin teku. Wadannan canje-canje yawanci suna faruwa a tsawon shekaru da yawa. Abubuwan da suka faru na raƙuman ruwa irin su tsunami, raƙuman raƙuman ƙasa, da guguwa na iya canza siffar, bayanin martaba da wurin rairayin bakin teku cikin sa'o'i.
Halakar tsire-tsire a kan berm ta hanyar amfani da magungunan herbicides, yawan masu tafiya ko motoci, ko rushewar ruwa mai laushi na iya haifar da rushewar berm da dunes. Duk da yake lalacewar tsire-tsire na iya zama tsari ne na sannu a hankali wanda ba a iya ganewa ga masu amfani da rairayin bakin teku na yau da kullun ba, sau da yawa yakan zama bayyananne nan da nan bayan guguwa da ke da alaƙa da manyan abubuwan da ke faruwa a raƙuman ruwa waɗanda zasu iya saurin motsa manyan yashi da aka fallasa da kuma yashi, ko ɗaukar su cikin ruwa na dindindin wanda ke samar da sanduna, lagoons ko ƙara yankin rairayin kan teku da aka fallasan ruwa. Babban motsi da sauri na yashi da aka fallasa na iya binnewa da kuma murkushe tsire-tsire a yankunan da ke kusa, yana kara asarar mazaunin dabbobi, da faɗaɗa yankin rashin kwanciyar hankali. Idan akwai isasshen yashi, kuma yanayin yanayi ba ya ba da damar ciyayi su farfado da kuma daidaita turɓaya, yashi mai iska na iya ci gaba da ci gaba, ya haɗiye kuma ya canza yanayin iska har abada.
Za'a iya ajiye datti da raƙuman ruwa ke motsawa ko ruwan ambaliyar ruwa a cikin raƙuman bakin teku, yana haɗiye gadajen reed da canza halin flora da fauna a cikin raɗaukan bakin teku.
Ƙonewa ko share ciyayi a ƙasar da ke kusa da bakin rairayin bakin teku, don noma da ci gaban zama, yana canza yanayin iska, kuma yana fallasa farfajiyar rairayin kan iska.
Aikin noma da ci gaban zama suna da alaƙa da canje-canje a cikin ruwa na gida. Idan waɗannan kwararru sun mai da hankali a cikin ruwan sama wanda ke kwarara a kan rairayin bakin teku, suna iya lalata rairayin kan hanyar samar da lagoon ko delta.
Shuke-shuke masu yawa suna shawo kan ruwan sama yana rage saurin runoff kuma yana sake shi a tsawon lokaci. Halaka ta hanyar ƙonewa ko share tsire-tsire na halitta yana ƙara saurin da ikon rushewa daga ruwan sama. Wannan runoff zai kasance yana ɗaukar ƙarin laka da kwayoyin halitta daga ƙasa zuwa rairayin bakin teku da teku. Idan kwararar ta kasance koyaushe, runoff daga ƙasar da aka share ta isa kan rairayin bakin teku za ta kasance tana ajiye wannan kayan cikin yashi yana canza launi, ƙanshi da fauna.
==== Samar da wuraren samun damar rairayin bakin teku ====
Haɗakarwar masu tafiya da motoci da ke shiga rairayin bakin teku don dalilai na nishaɗi na iya haifar da karuwar lalacewa a wuraren samun dama idan ba a dauki matakai don daidaita rairayin kan rairayin rairayin sama da alamar ruwa mai girma ba. Sanin haɗarin asarar tsire-tsire na bakin teku ya sa hukumomi da yawa da ke da alhakin gudanar da yankunan bakin teku don ƙuntata wuraren samun damar rairayin bakin teku ta hanyar tsarin jiki ko takunkumi na doka, da kuma shinge foredunes a kokarin kare tsire-shuke. Wadannan matakan galibi suna da alaƙa da gina gine-gine a waɗannan wuraren samun dama don ba da damar zirga-zirga su wuce ko ta hanyar dunes ba tare da haifar da ƙarin lalacewa ba.
==== Ƙaddamar da runoff ====
[[Fayil:Alimini_Otranto.jpg|thumb|Yankin rairayin bakin teku a Otranto, Salento, [[Apulia]], Italiya]]
Yankunan rairayin bakin teku suna ba da matattarar ruwa daga filin bakin teku. Idan an warwatsa runoff a kan rairayin bakin teku, za a riƙe ruwa da ruwa da kwayoyin halitta a ƙasa kuma za su ciyar da tsire-tsire a yankin bakin teku. Runoff wanda ya warwatse tare da rairayin bakin teku zai kasance yana wucewa ta rairayin kan teku kuma yana iya fitowa daga rairayin rairayin da ruwa ya ragu.
Tsayar da ruwan sha na iya taimakawa wajen kula da ajiyar ruwa na karkashin kasa kuma zai tsayayya da ruwan gishiri. Idan an karkatar da kwararar ruwa kuma an mayar da hankali ta hanyar magudanar ruwa wanda ke haifar da kwararru a kan rairayin bakin teku ko matakin kogi, rairayin kan rairayar bakin teku za ta lalace kuma a ƙarshe ta samar da ƙofar sai dai idan kwararar da ke gudana ta ajiye turɓaya don gyara fashewar.
Da zarar an rushe shi, ƙofar na iya ba da damar shigar da ruwan gishiri don gurɓata wuraren da ke cikin ƙasa daga rairayin bakin teku kuma yana iya shafar ingancin samar da ruwa a ƙarƙashin ƙasa da tsawo na teburin ruwa.
==== Rashin ruwa ====
Wasu tsire-tsire da ke faruwa a kan rairayin bakin teku suna buƙatar ruwa mai laushi daga ƙasar. Juyawa daga ruwan sha a cikin magudanar ruwa na iya hana wadannan shuke-shuke ruwa kuma su ba da damar shiga ruwan teku, yana kara gishiri na ruwan kasa. Dabbobi waɗanda ba su iya rayuwa a cikin ruwan gishiri na iya mutuwa kuma a maye gurbinsu da mangroves ko wasu nau'o'in da suka dace da yanayin gishiri.
==== Abinci mara kyau na bakin teku ====
Abinci na bakin teku shine shigo da yashi ko wasu turɓaya a kokarin dawo da rairayin bakin teku wanda ya lalace ta hanyar rushewa. Abinci na bakin teku sau da yawa ya haɗa da tono turɓaya daga kogin ko wuraren yashi. Wannan yashi da aka tono na iya zama daban-daban a girman da kuma bayyanar yashi na rairayin bakin teku.
A cikin matsanancin yanayi, abinci mai gina jiki na bakin teku na iya haɗawa da sanya manyan duwatsu ko duwatsu a cikin ƙoƙari na dindindin dawo da bakin teku wanda ke ƙarƙashin rushewa da asarar bakin teku. Sau da yawa ana buƙatar wannan inda kwararar sabon laka da ya haifar da halin yanzu ya rushe ta hanyar gina tashar jiragen ruwa, breakwaters, causeways ko jirgin ruwa, samar da sabon kwararar yanzu wanda ke share yashi daga bayan waɗannan gine-gine kuma yana hana rairayin bakin teku daga turɓaya mai maidowa. Idan ba a magance abubuwan da ke haifar da rushewar ba, abinci mai gina jiki na rairayin bakin teku na iya zama muhimmiyar fasalin kiyaye rairayin kan teku.
A lokacin ayyukan abinci mai gina jiki na rairayin bakin teku, dole ne a yi hankali don sanya sabbin turɓaya don su daidaita kuma su daidaita kafin raƙuman ruwa ko aikin iska na iya lalata su. Abubuwan da aka mayar da hankali sosai a kan rairayin bakin teku na iya samar da wani ɗan gajeren lokaci wanda zai karfafa wankewa a bayansa. Za'a iya lalata datti da ya yi kyau ko kuma ya yi haske sosai kafin a haɗa su ko kuma a haɗa su cikin tsire-tsire da aka kafa. Rashin wankewar kasashen waje na iya gabatar da tsire-tsire ko dabbobi waɗanda ba a yawan samun su a wannan yankin ba.
Brighton Beach, a kudancin gabar Ingila, rairayin bakin teku ne wanda aka ciyar da shi da manyan duwatsu a kokarin tsayayya da rushewar yankin saman rairayin rairayin kan teku. Wadannan manyan duwatsu sun sa rairayin bakin teku ba su da kyau ga masu tafiya har tsawon lokaci har sai hanyoyin halitta sun haɗa shingle na halitta a cikin tushe na dutse.
[[Fayil:Llandudno.jpeg|left|thumb|Wani sanannen wurin shakatawa na Victorian. Llandudno, 1856]]
Ko da a zamanin Romawa, masu arziki sun ciyar da lokacin hutun su a bakin tekun. Sun kuma gina manyan gidaje masu zaman kansu tare da wuraren wanka (wanda ake kira gidajen ruwa) a wurare masu kyau. Har yanzu ana iya samun binciken gine-ginen Romawa a yau, alal misali a bakin tekun Amalfi kusa da Naples da Barcola a Trieste .
Ci gaban rairayin bakin teku a matsayin sanannen wurin shakatawa daga tsakiyar karni na 19 shine bayyanar farko na abin da ke yanzu masana'antar yawon bude ido ta duniya. An buɗe wuraren shakatawa na farko a bakin teku a cikin karni na 18 ga aristocracy, waɗanda suka fara zuwa bakin teku da kuma garuruwan shakatawa na zamani, don nishaɗi da kiwon lafiya. Ɗaya daga cikin farkon irin waɗannan wuraren shakatawa na bakin teku, shine [[Yorkshire]]" id="mwAd0" rel="mw:WikiLink" title="Scarborough, North Yorkshire">Scarborough a Yorkshire a cikin shekarun 1720; ya kasance gari ne mai kyau tun lokacin da aka gano rafin ruwa mai ƙamshi yana gudana daga ɗayan dutsen zuwa kudancin garin a karni na 17.<ref name="The business of tourism" /> An gabatar da na'urorin wanka na farko a shekara ta 1735.
[[Fayil:Brighton,_the_front_and_the_chain_pier_seen_in_the_distance.jpg|thumb|Brighton, The Front da Chain Pier An gani a nesa, farkon karni na 19]]
Bude wurin shakatawa a Brighton da karbar bakuncin sarauta daga Sarki George IV, ya faɗaɗa bakin teku a matsayin wurin shakatawa don kiwon lafiya da jin daɗi ga babbar kasuwar [[Landan]], kuma rairayin bakin teku ya zama cibiyar jin daɗi da rashin jin daɗi. Wannan yanayin ya sami yabo kuma ya sami kyawawan halaye ta hanyar sabon burin [[Romanticism|soyayya]] na shimfidar wuri mai kyau; littafin [[Jane Austen]] da ba a gama ba ''Sanditon'' misali ne na hakan. Daga baya, [[Sarauniya Victoria]] ta dade tana kula da Isle of Wight da Ramsgate a Kent ta tabbatar da cewa an dauki gidan da ke bakin teku a matsayin mallakar zamani ga waɗanda suka wadata don samun gida fiye da ɗaya.
==== Gidajen shakatawa na bakin teku don ma'aikata ====
[[Fayil:The_promenade,_Blackpool,_Lancashire,_England,_ca._1898.jpg|left|thumb|Blackpool Promenade {{Circa|1898}}]]
Tsawaita wannan nau'in nishaɗi zuwa matsakaicin matsakaicin ma'aikata ya fara ne tare da ci gaban layin dogo a cikin shekarun 1840, wanda ya ba da farashi mai arha ga garuruwan shakatawa masu saurin girma. Musamman, kammala Blackpool_Branch_Line" id="mwAgE" rel="mw:WikiLink" title="Blackpool Branch Line">layin reshe zuwa karamin garin Blackpool daga Poulton ya haifar da ci gaba da bunkasa tattalin arziki da yawan jama'a. Wani kwararar baƙi, wanda ya isa ta hanyar jirgin ƙasa, ya jagoranci 'yan kasuwa su gina masauki da ƙirƙirar sabbin abubuwan jan hankali, wanda ya haifar da ƙarin baƙi da saurin ci gaba a cikin shekarun 1850 da 1860.
Ci gaban ya kara karfi ta hanyar aikin da aka yi tsakanin masu mallakar auduga na Lancashire na rufe masana'antun mako guda a kowace shekara don sabis da gyaran injuna. Wadannan sun zama sanannun makonni na farkawa. Kowace gari za ta rufe na mako daban, yana ba da damar Blackpool don gudanar da kwararar baƙi mai ɗorewa da abin dogaro a tsawon lokaci a lokacin rani. Wani shahararren fasalin wurin shakatawa shine promenade da kuma wuraren jin daɗi, inda yawancin wasan kwaikwayo suka yi gwagwarmaya don kulawar mutane. A cikin 1863, an kammala North Pier a Blackpool, da sauri ya zama cibiyar jan hankali ga baƙi na sama. An kammala tashar tsakiya a 1868, tare da gidan wasan kwaikwayo da babban filin rawa na iska.<ref name="Rough597">{{Harvard citation no brackets|Andrews|2002}}.</ref>
Yawancin shahararrun wuraren shakatawa na rairayin bakin teku an sanye su da injunan wanka, saboda har ma da kayan ado na rairayar bakin teku na lokacin an dauke su marasa kyau. A ƙarshen ƙarni iyakar tekun Ingila tana da manyan garuruwa sama da 100, wasu tare da yawan jama'a sama da 50,000.<ref>{{Cite web |last=Walton |first=John K. |title=The seaside resort: a British cultural export |url=http://www.history.ac.uk/ihr/Focus/Sea/articles/walton.html |publisher=Department of Humanities, University of Central Lancashire |access-date=2025-07-23 |archive-date=2018-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002211038/https://www.history.ac.uk/ihr/Focus/Sea/articles/walton.html |url-status=dead }}</ref>
==== Yaduwa a duniya ====
[[Fayil:Monte_Carlo_Casino_seaside_facade_before_1878_-_Bonillo_2004_p113.jpg|thumb|Gidan da ke bakin teku a Monte Carlo, shekarun 1870]]
[[Fayil:The_Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps_during_the_First_World_War,_France_Q11512.jpg|thumb|Masu zuwa bakin teku na Burtaniya a Le Touquet, Faransa, 1918]]
Ci gaban wurin shakatawa na bakin teku a kasashen waje ya motsa ta hanyar ƙaunar Ingilishi mai Kyau game da rairayin bakin teku. Riviera ta Faransa tare da Bahar Rum ya riga ya zama sanannen wuri ga manyan ɗaliban Burtaniya a ƙarshen karni na 18. A cikin 1864, an kammala hanyar jirgin ƙasa ta farko zuwa Nice, wanda ya sa Riviera ta kasance mai sauƙi ga baƙi daga ko'ina cikin Turai. A shekara ta 1874, mazauna yankunan kasashen waje a Nice, mafi yawansu 'yan Burtaniya ne, sun kai 25,000. Yankin bakin teku ya zama sananne don jan hankalin sarakunan Turai, gami da Sarauniya Victoria da Sarki Edward VII.
Halin nahiyar Turai game da caca da tsirara sun kasance masu laushi fiye da Burtaniya, don haka 'yan kasuwa na Burtaniya da Faransa sun yi saurin amfani da damar. A cikin 1863, Charles III, Yarima na [[Monaco]], da François Blanc, ɗan kasuwa na Faransa, sun shirya Jiragen ruwa da kekuna don ɗaukar baƙi daga Nice zuwa Monaco, inda aka gina manyan otal-otal, lambuna da gidajen caca. Wannan yanki na Monaco an sake masa suna Monte Carlo bayan yarima Charles III . <ref>{{Cite web |title=Monaco |url=https://www.strasbourg-europe.eu/monaco-en/ |access-date=2025-02-23 |website=Centre d'Information sur les Institutions Européennes}}</ref>
Rashin wanka na kasuwanci ya bazu zuwa Amurka da wasu sassan Daular Burtaniya a ƙarshen karni na 19. Yankin rairayin bakin teku na farko a Amurka shine Revere Beach, wanda aka buɗe a shekara ta 1896. A wannan lokacin, Henry Flagler ya haɓaka [[Florida]] East Coast Railway, wanda ya haɗa wuraren shakatawa na bakin teku da ke tasowa a St. Augustine, FL da Miami Beach, FL, ga matafiya na hunturu daga arewacin Amurka da Kanada a kan East Coast Railway. A farkon karni na 20 an haɓaka hawan igiyar ruwa a Hawaii da Ostiraliya; ya bazu zuwa kudancin California a farkon shekarun 1960. A cikin shekarun 1970s tafiye-tafiye masu arha da arha sun haifar da ci gaban kasuwar yawon bude ido ta duniya da gaske wanda ya amfana da yankuna kamar Bahar Rum, Ostiraliya, Afirka ta Kudu, da yankunan Sun Belt na Amurka.
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cfd3smp82io9bw2m93xcp7qwkh144yk
Jam'iyyar Juyin Juya Halin Jama'a ta Benin
0
107605
877346
794294
2026-07-05T18:21:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877346
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Jam'iyyar Juyin Juya Halin Jama'a ta Benin (Faransanci: Parti de la Révolution Populaire du Bénin) jam'iyya ce ta siyasa a Jamhuriyar Jama'ar Benin . Janar Mathieu Kérékou ne ya kafa shi a shekarar 1975. Tare da sabon kundin tsarin mulki na 30 Nuwamba 1975, PRPB ya zama jam'iyyar doka kawai a kasar.<ref>{{Cite web |url=http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/benin/beninpaysfiche/chronopol.htm |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-07-25 |archive-date=2007-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070109230740/http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/benin/beninpaysfiche/chronopol.htm |url-status=dead }}</ref>A fannin akida, jam'iyyar ta bayyana cewa ta himmatu ga Marxism-Leninism, kodayake a aikace ta kasance mai kishin kasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.socialist.net/history-peoples-republic-of-benin.htm |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-07-25 |archive-date=2012-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224035309/http://www.socialist.net/history-people-s-republic-of-benin.htm |url-status=dead }}</ref>
==Tarihi==
A shekara ta 1972, tsohuwar mulkin mallaka na Faransa na Jamhuriyar Dahomey ta yi juyin mulki tare da Manjo Mathieu Kérékou ya karɓi ƙasar. A shekara ta 1975, ya ba da sanarwar cewa za a sake sunan Dahomey Benin kuma za a kafa sabuwar Jam'iyyar Juyin Juya Halin Jama'a ta Benin don shiga cikin zabe.<ref>https://www.nytimes.com/1975/12/01/archives/dahomey-announces-its-name-will-be-benin.html</ref> Daga baya aka yanke shawarar cewa PRPB za ta zama jam'iyyar siyasa ta doka a cikin jam'iyya daya da ke bin ka'idodin Kwaminisanci,<ref>http://www.ipu.org/parline-e/reports/arc/BENIN_1979_E.PDF</ref>
A cikin zaɓen majalisa na 1979, 1984 da 1989, PRPB ita ce kawai jam'iyya da ke takara. A shekara ta 1979, jerin jam'iyyar sun sami kuri'u 1,243,286 (97.9%), a shekara ta 1984 jerin jam'iyyun sun sami kuriʼu 1,811,208 (98.1%) kuma a shekara ta 1989 jerin jam'ayyar sun sami kuri" 1,695,860 (89.6%).
A shekara ta 1989, jam'iyyar ta yi watsi da Marxism-Leninism a matsayin jagorancin akidar hukuma bayan zaben 1989. [1] Sun kuma soke dokar jam'iyya daya kuma sun ba da izinin kafa sabbin jam'iyyun siyasa.<ref>https://www.bbc.co.uk/french/specials/1618_benin_elex/page8.shtml</ref> Ya kasance ikon mulkin Benin har zuwa 1990. Jam'iyyar ta rushe tare da Kérékou tsaye a Zaben shugaban kasa na Benin na 1991 a matsayin mai zaman kansa maimakon a karkashin lakabin PRPB . Union of Forces of Progress ce ta maye gurbin ta.
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category: Jam'iyyun Siyasa]]
n5e6zjiytly2glb7q59f75fpj0w2gei
Ƙungiyar Dalibai ta Bhutan
0
108032
877332
682811
2026-07-05T17:55:12Z
Toweli
28674
877332
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}'''Ƙungiyar Dalibai [[Bhutan|'Yan Bhutan]]''' (Dzongkha) kungiya ce ta siyasa da daliban Bhutan suka kafa, wacce aka kafa a ranar 23 ga Maris, 1988.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=Introduction |url=http://www.oocities.org/sub_bhutan/introduction.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304095418/http://www.oocities.org/sub_bhutan/introduction.htm |archive-date=March 4, 2016 |website=Student Union of Bhutan |access-date=July 26, 2025 }}</ref> Manufar kungiyar ita ce kara yawan shiga dalibai a cikin al'ummar Bhutan, da kuma inganta manufofin dimokuradiyya da 'yancin mutane.<ref>{{Cite web |title=Profile |url=http://www.oocities.org/sub_bhutan/profile.htm |website=Student Union of Bhutan}}</ref> An kafa ƙungiyar ne a lokacin da ba bisa ka'ida ba ne a kafa kowane irin ƙungiya ko haɗin kai a cikin masarautar. An tilasta wa kungiyar dalibai [[Bhutan|'Yan Bhutan]] aiki daga wajen kasar biyo bayan murkushewar gwamnati da kama wasu daga cikin masu fafutukar ta a ƙarshen 1989, <ref name="autogenerated1" />
==Manazarta==
Ƙungiyar Dalibai ta asalin [[Bhutan]] ta girma ne daga [[People of Nepal|Nepali]] Literary Society, an ɗauki ƙungiyar a matsayin ba ta da tushe da kuma karkashin kasa, kuma tana da membobin masu gwagwarmaya 25. Bayan da aka kafa shi a shekara ta 1988, al'umma ta rarraba litattafai da sauran labaran da aka buga da ke nuna bambanci da ta'addanci game da [[Bhutanese refugees|'Yan gudun hijirar Bhutan]]. Kungiyar tana da kusanci da sauran kungiyoyin kare hakkin dan adam a Bhutan, kuma ta kafa makarantu ga 'yan gudun hijira na asalin Nepali da ke zaune a Bhutan. Tun daga shekara ta 1990, an rarraba littafin da ake buga kowane wata mai taken ''Bhutan Focus'' .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rDxx_ibIwZ0C&dq=students+union+of+bhutan&pg=PA179|title=Himalayan Kingdom Bhutan: Tradition, Transition, and Transformation|last=Sinha|first=Awadhesh Coomar|date=2001|publisher=Indus Publishing|isbn=9788173871191|language=en}}</ref>
2r00amx606psoubu1ea36s4ppl7plp0
Tsanani na likita
0
110626
877483
824036
2026-07-05T21:12:15Z
Muhammad Idriss Criteria
15878
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
877483
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tsanani na likita''' yana bayyana shigarwa, ko wani lokacin da ma'aikatan kiwon lafiya suka yi a cikin ayyukan [[Gallazawa|azabtarwa]], ko dai don yin hukunci da abin da wadanda abin ya shafa zasu iya jimrewa, don yin amfani da jiyya wanda zai inganta azabtarwa. azabtar da likita ya haɗu da tambayoyin likita idan ya haɗa da amfani da ƙwarewar likitanci don sauƙaƙe tambayoyi ko azabtar da jiki, a cikin gudanar da Gwajin ɗan adam mai azabtarwa ko kuma a cikin samar da izinin likita na ƙwararru da amincewa don azabtar da fursunoni. Har ila yau, azabtarwa ta kiwon lafiya tana rufe gwajin kimiyya mai azabtarwa (ko pseudoscientific) a kan batutuwan ɗan adam da ba sa son rai.
== Ka'idodin kiwon lafiya da dokar kasa da kasa ==
Tsanani na kiwon lafiya ya saba wa ka'idojin kiwon lafiya, wanda ake sa ran duk likitocin su bi.
* Alkawarin Hippocratic yana yin bayyane game da lahani da gangan ba don amfanin mai haƙuri ba. Wadannan maganganun galibi ana fassara su a matsayin "Zan tsara tsarin mulki don amfanin marasa lafiya na bisa ga iyawata da hukunci na" da kuma "kada a taɓa cutar da kowa da gangan, don sha'awar kowa". (Lura: waɗannan maganganun sune ka'idojin ka'idoji na alheri da rashin namiji.)
* Dangane da Gwajin ɗan adam na Nazi a kan fursunoni a lokacin [[Yaƙin Duniya na II]], wanda aka ayyana a gwajin [[Nuremberg]] bayan Yaƙin Duniya ya II a matsayin "laifuka da aka yi wa bil'adama", Ƙungiyar Likitoci ta Duniya ta haɓaka Sanarwar Geneva don maye gurbin rantsuwar Hippocratic. Sanarwar Geneva ta buƙaci likitocin su bayyana cewa "[Ni,<nowiki>[Ni, likitan]</nowiki> likita] za su ci gaba da girmama rayuwar ɗan adam tun daga farkonta ko da a ƙarƙashin barazana kuma ba zan yi amfani da ilimin likitanci na ba bisa ka'idojin bil'adama ba".
* Har ila yau, gwajin Nuremberg ya haifar da fitowar Dokar Nuremberg wanda a bayyane ya tsara iyakokin gwajin likita mai karɓa.
* Bugu da ƙari don mayar da martani ga ta'addanci na Nazi, Yarjejeniyar Geneva ta 1949 ta haramta azabtar da fursunonin yaki da sauran wadanda ba masu gwagwarmaya ba.
* Sanarwar Ƙungiyar Likitoci ta Duniya ta [[Tokyo]] (1975) <ref>{{Cite web |title=University of Minnesota Human Rights Library -- Links |url=http://hrlibrary.umn.edu/instree/tokyo.html |access-date=2019-08-27 |website=hrlibrary.umn.edu}}</ref> ta ba da takamaiman maganganu da yawa game da azabtarwa, gami da "Loktor ba zai yarda ba, ya gafarta ko ''shiga cikin'' aikin azabtarwa".
* Har ila yau, Yarjejeniyar [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] game da azabtarwa, wanda ya shafi ma'aikatan kiwon lafiya ban da [[yaƙi]]'an tilasta bin doka, ma'aikatan soja, [[Ɗan siyasa|'yan siyasa]], da sauran mutanen da ke aiki a matsayin hukuma, sun haramta amfani da azabtar da kowane yanayi. A karkashin Mataki na 2 (2) na Yarjejeniyar, ya bayyana cewa "Babu wani yanayi na musamman, ko yanayin yaki ko barazanar yaki, Rashin kwanciyar hankali na siyasa na ciki ko wani gaggawa ta jama'a'a, wanda za'a iya amfani dashi azaman tabbatar da azabtarwa".
* Ka'idodin Dokokin Kiwon Lafiya na Majalisar Dinkin Duniya da suka dace da Matsayin Ma'aikatan Lafiya, musamman Likitoci, a cikin Kariya ga Fursunoni da Masu Tsaro daga Torturewa da Sauran Magunguna, Rashin Mutum ko Rashin Rashin Rashi ko Hukunci (UN.1982) ya shafi musamman ga ma'aikatan kiwon lafiya da sauran ma'aikatan lafiya amma ba shi da hanyar aiwatarwa don tabbatar da tilasta. Ya rage ga jihohi, larduna, da hukumomin kasa don aiwatar da ka'idoji a cikin takardar.
* Ci gaban alhakin kwamandan ya kafa alhakin aikata laifuka ga dukkan mutane, gami da likitoci, wadanda ke da hannu a laifukan da aka yi wa bil'adama.
Har yanzu akwai gibin da ke cikin ka'idojin da suka shafi azabtar da likita a kasashe da yawa. Ana sa ran mafi girman halayyar ƙwararrun masu kiwon lafiya duk da haka ka'idodin Majalisar Dinkin Duniya na Dokokin Kiwon Lafiya ba za a iya aiwatar da su ba lokacin da gwamnatoci ke da hannu a cikin keta doka. Wannan matsayi mafi girma yana nunawa a cikin ka'idodin sadaka, rashin namiji (mafi yawa ba su da lahani), cin gashin kai, adalci, mutunci da yardar da aka sani kuma waɗannan ba a rufe su gaba ɗaya ta Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya game da azabtarwa ba.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
l8jdel9ahtvl177hplaejy3y7ip2tjr
Hasken wuta
0
112174
877695
783920
2026-07-06T11:08:33Z
Nnamadee
31123
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1358974266|An Taisce]]"
877695
wikitext
text/x-wiki
'''Taisce - Amintacciyar ƙasa don Ireland''' ("An Taisce" ma'ana "shago" ko "taskar kuɗi"), wanda aka kafa a kan tushen wucin gadi a watan Satumba na 1946, kuma aka kafa shi a matsayin kamfani bisa ga "ƙungiyar da ba ta neman riba ba" a watan Yuni na 1948, ƙungiya ce mai zaman kanta mai zaman kanta (NGO) wacce ke aiki a fannonin muhalli da kuma gado a [[Ayilan (ƙasa)|Jamhuriyar Ireland]]. Tana ɗaukar kanta a matsayin ƙungiya mafi tsufa ta muhalli da ba ta gwamnati ba a ƙasar, kuma tana kama da [[Amincewa ta Kasa|National Trust]] of England, Wales da Northern Ireland amma ta fi dogara kai tsaye kan [[Amincewa ta Kasa ga Scotland|National Trust for Scotland]]. Shugabanta na farko shine fitaccen masanin kimiyyar halittu Robert Lloyd Praeger.
Taisce ƙungiya ce ta agaji da ke da mambobi, maimakon ƙungiya ta jiha ko ta rabin jiha, ko kuma quango, amma tana karɓar tallafin gwamnati da [[Tarayyar Turai]] don takamaiman shirye-shirye, kamar [[Blue Flag rairayin bakin teku|rairayin bakin teku na Blue Flag]], <ref>{{Cite web |date=9 January 2018 |title=Blue Flag Programme (Homepage) |url=https://beachawards.ie/blue-flag/ |access-date=30 March 2023 |website=Beach Awards}}</ref> da Makarantun Kore tallafin kamfanoni masu zaman kansu don, misali, binciken Irish Business Against Litter, da kuma haɗakar kuɗaɗen Jiha da na masu zaman kansu don Tsabtace bazara na Ƙasa na shekara-shekara.<ref>{{Cite web |title=Key Funders of an Taisce - the National Trust for Ireland - an Taisce |url=http://www.antaisce.org/publications/key-funders-taisce |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323062436/http://www.antaisce.org/publications/key-funders-taisce |archive-date=2015-03-23 |access-date=2015-03-05}}</ref> Taisce kuma tana da rawar doka a wasu tsare-tsare da tsare-tsare a cikin ƙasar tsawon shekaru.
Aikin ƙungiyar ya haɗa da shawarwarin manufofi da kamfen a wuraren gine-gine da na gado na halitta, riƙe amanar kadarorin da suka dace, da kuma ilimin da suka shafi muhalli. Tana da ƙungiyoyi da dama na gida, waɗanda za su iya taimakawa wajen kula da kadarori, da kuma sa ido kan tsare-tsare a yankunansu. Hedikwatar Taisce tana cikin tsohon ginin ginin Dublin, wato Ɗakin Tailors, wanda ya taimaka wajen gyara shi.
== Ci gaba ==
=== Gidauniya ===
An gudanar da wani taron jama'a don la'akari da buƙatar amincewa ta ƙasa a Gidan Mansion a watan Satumba na 1946, wanda Royal Irish Academy, Royal Society of Antiquaries of Ireland, [[An Óige]], Geographical Society of Ireland, Dublin Naturalists' Field Club da Irish Society for the Preservation of Tsuntsaye suka kira. Taron ya yanke shawarar ƙirƙirar irin wannan ƙungiya, kuma ya zaɓi kwamiti na wucin gadi, da kuma majalisar membobi 16 tare da 4 waɗanda suka haɗa kai, waɗanda suka sami ma'aikatan banki, masu binciken kuɗi da lauyoyi. Bayan muhawara mai zurfi, an zaɓi sunan sassa biyu kuma an nemi a kafa kamfani mara riba.{{Rp|20}}An nemi amincewar musamman daga Ministan Ciniki da Kasuwanci don rubutaccen bayani da labarai da suka dace da ayyukan agaji, waɗanda suka bi sashe na "ƙungiyar ba don riba ba" na Dokar Kamfanoni ta wancan lokacin, tare da haramcin rarraba ƙarin kuɗi, da kuma izinin cire kalmar "Limited" daga sunan kamfanin.
An Taisce ya kasance magajin kai tsaye ga Kwamitin Amincewa na Ƙasa na Tsibiri wanda ya daina wanzuwa a shekarar 1946 bayan zartar da [[Amincewa ta Kasa|Dokar Amincewa ta Ƙasa (Arewacin Ireland) ta 1946.]]<ref name="NT_Act1_NI">{{Cite web |title=Our constitution |url=https://www.nationaltrust.org.uk/who-we-are/about-us/our-constitution |access-date=17 June 2023 |website=National Trust |language=en}}</ref>
An kafa ƙungiyar a matsayin kamfani mai garanti mai iyaka a ranar 28 ga Yuni 1948. An yi amfani da kundin tsarin mulkin farko wajen yin koyi da na [[Amincewa ta Kasa ga Scotland|National Trust for Scotland]] . An gudanar da taron farko na kamfanin a ranar 15 ga Yuli 1948 a hedikwatar Royal Irish Academy, Academy House da ke kan titin Dawson, kuma an kira taron farko na shekara-shekara a ranar 23 ga Satumba na wannan shekarar, tare da gaisuwa ta hukuma daga National Trust da National Trust for Scotland. {{Rp|20–21}}
Shahararrun daraktocin kafa da membobin majalisa sun hada da Robert Lloyd Praeger, James Sleator, Earl of Rosse, Patrick G. Kennedy, Arthur Cox, George Francis Mitchell da, co-opted, Cearball Ó Dálaigh, Seán MacBride da Colm Ó Lochlainn . <ref>{{Cite web |title=Memorandum and Articles of Association |url=https://www.vision-net.ie/displayDocument.jsp?repeatCount=9999&effectiveDate=13/05/1948&numPages=21&filedDate=&fileNetID=54352330&comNum=12469&conversionType=pdf&docType=AMENDED%20CONSTITUTION |access-date=17 June 2023 |website=www.vision-net.ie}}</ref> An zabi Praeger a matsayin shugaban farko na kungiyar da Farfesa Felix Hackett a matsayin shugaba. Praeger ya yi adireshin buɗewa wanda Raidió Éireann ya watsa a cikin ƙasa daga baya. {{Rp|21}}
=== Shekarun farko ===
An Taisce ta damu da tambayoyi game da kadarori kamar Muckross House, Kanturk Castle da Derrynane House, tsare-tsare na North Bull Island da sauran wuraren adana namun daji, da kuma Saint Anne's Park, kiyaye bishiyoyi da aikin Hukumar Samar da Wutar Lantarki da Bord na Mona ; a shekarar 1951, Hukumar Kula da Kayayyakin Wutar Lantarki ta Burtaniya ta amince ta yi hayar Katangar Kanturk zuwa An Taisce. Kungiyar ta goyi bayan fadada ikon Bord Failte na kare kadarorin tarihi da wuraren da ke da kyawawan wurare ko wasu muhimman abubuwa a shekarar 1952, wanda kuma shine shekarar da ta yi la'akari da tambayar abin da zai zama hedkwatarta daga baya, Zauren Masu Tailor . {{Rp|22–26}}
A shekarar 1954, An Taisce ya shiga ƙungiyar kare muhalli ta duniya (IUCN), kuma tare da ma'aikatar gwamnatin Arewacin Ireland, ya gabatar da jerin wuraren adana halittu na Irish ga wannan hukuma; ta kuma shiga tattaunawa game da yuwuwar wurin shakatawa na farko na ƙasa na Ireland da kuma yiwuwar kiyaye wuraren da ke da kwari. An amince da kuma aiwatar da shawarwarin da aka bayar kan tsare-tsaren Dublin, kuma an yi tunanin an keɓe shirye-shiryen abin da daga baya zai zama ginin ofishin jama'a na Wood Quay . An faɗaɗa adadin hukumomin da aka gayyata don zaɓar membobi a majalisar ƙungiyar, kuma yanzu sun haɗa da Cibiyar Sarauta ta Masu Zane-zane ta Ireland.{{Rp|26–28}}
=== Shekarun 1960 ===
An yi magana a kan batun kiyaye muhallin halitta na [[Burren]] sau da yawa ta ƙungiyar, wadda ta kuma shiga tattaunawa kan hana gurɓatar ruwa, kuma ta yi adawa da shirin cike wani ɓangare na Babban Magudanar Ruwa . A shekarar 1961, yaƙin neman zaɓe da An Taisce da sabuwar ƙungiyar Irish Georgian Society suka yi ya haifar da alƙawarin da Dublin Corporation ta yi na kada ta rushe Zauren Masu Tailor. A shekarar 1962 ta sami buƙatar minista ta amince a yi mata shawara a hukumance kan batutuwan da suka shafi yanayi da kiyaye kayan more rayuwa, kuma a shekarar 1964 aka ba ta aikin ba da shawara ga hukumomin yankin da suka daina aikin hakar ma'adinai a yankunansu. An ba Taisce kujera a majalisar ba da shawara ta [[An Foras Forbatha]], kuma ta sami wasu goyon bayan malamai daga wannan hukumar. {{Rp|29–32}}
Zuwa shekarar 1965, ƙungiyar ta fara shiga cikin ƙarin shirye-shirye da shawarwari kan ci gaba, waɗanda suka shafi wurare na halitta, daga Bourne Vincent Memorial Park da Cliffs of Moher zuwa dausayin Booterstown da Tsibirin Bull, da kuma muhallin da aka gina, kamar kewaye da Mountjoy Square da ke Dublin. A shekarar 1966, membobin ƙungiyar sun karu daga 450 zuwa sama da 1100, bayan wani baje koli da kuma fitar da wani ɗan littafi kan kiyaye kayan tarihi, yayin da wani bincike kan kayan more rayuwa na sassan Dublin ya yi kyau a shekara mai zuwa. Gudanar da ayyukan ƙungiyar na yau da kullun ya koma daga gidajen masu sa kai zuwa ofisoshi a Titin Baggot, kuma ta nemi ikon doka kamar na National Trust a Burtaniya. Zuwa ƙarshen shekaru goma, An Taisce ta sami eka 5,500 na ƙasa a County Donegal, da kuma haƙƙoƙin haya da gudanarwa akan yawancin ɓangaren Howth Head da ba a gina ba, da Ireland's Eye . {{Rp|32–36}}
A shekarar 1969, ƙungiyar ta shiga cikin yaƙin neman dakatar da rushe gidaje a titin Hume, Dublin a wani muhimmin lokaci a yaƙin kare Dublin na Georgia.
Zuwa shekarar 1969, membobin sun kai 3,600, tare da rassan gida 18 da ke aiki, kuma an ƙaddamar da kamfen na farko na yaɗa kayan ilimi a makarantu. Haka kuma a shekarar 1969, Charles Haughey, Ministan Kuɗi, ya nemi An Taisce ya duba manyan gidaje da lambuna na ƙasar, da kuma gidajen tarihi na ƙasashen waje. {{Rp|32–36}}
=== Shekarun 1970 ===
Shekarun 1970 sun fara ne da mambobi sun wuce 5,000 a karon farko, kuma sun zama marasa rinjaye ba 'yan Dublin ba. Kevin Boland, mai yanke shawara kan tsare-tsare a matsayin Ministan Kananan Hukumomi, yayin da yake ikirarin bin shawarar An Taisce a harkokin tsare-tsare, ya yi suka ga abin da ya ɗauka a matsayin suka daga ƙungiyar, kodayake ambaton "'yan Georgian" ya nuna cewa akwai matsaloli da ƙungiyar Irish Georgian Society. An shirya binciken gado na gundumar, kuma An Taisce ya shiga Europa Nostra . An ɗauki matakin kotu don ƙoƙarin dakatar da amfani da wani ɓangare na Tsibirin Bull a matsayin zubar shara, kuma an dakatar da zubar da shara a shekarar 1971, kodayake an ci gaba da ɗaukar matakin shari'a na tsawon shekaru; an ɗauki dajin Booterstown a kula da ƙungiyar a wannan shekarar. Kwamitin Bishiyoyi na Taisce ya gudanar da binciken bishiyoyi na Gundumar Dublin. {{Rp|38–39}}
A shekarar 1972, ƙungiyar ta nemi a samar da kimanta tasirin muhalli ga manyan ci gaba, kuma a shekarar 1973 ta naɗa darektanta na farko na cikakken lokaci kuma ta buɗe ofishi a Cork. Erskine Childers, Shugaban Ireland, ya zama baƙon girmamawa a bikin cika shekaru 70 na ƙungiyar. A shekarar 1974, an kafa Kwamitin Lambunan Gado kuma membobin sun kai 7,400, tare da ƙungiyoyi 27 na gida masu aiki, yayin da An Taisce ya kafa Ofishin Muhalli na Turai tare. A shekarar 1975, ƙungiyar ta fara tsara abin da zai zama Rumbun Tarihi na Gine-gine na Irish kuma membobin sun wuce 8,000; shawarwarin da ta bayar an haɗa su cikin wasu dokoki da dama. An kafa Gidauniyar Gado don tara kuɗi don aikin ƙungiyar, tare da burin fam 750,000, kuma ofisoshin sun koma Percy Place. {{Rp|39–44}}A shekarar 1978, matsalolin kuɗi sun sa aka rage yawan ma'aikata daga 10 zuwa 3, yayin da a shekarar 1979, aka musanya wani ramin da ya lalace a Ahascragh da Mongan Bog, sannan aka sanya Oweninny Bog da wani ɓangare na fili a kan titin Morehampton a ƙarƙashin kulawar An Taisce, kuma aka kafa Ƙungiyar Kula da Namun Daji ta Ireland. <ref name="1stFifty" /> {{Rp|46–48}}
Littattafan sun haɗa da rahotanni da dama game da bishiyoyi, nazarin ɓangaren Fairview zuwa Sutton na Dublin Bay, da kuma wani tasirin najasa a Galway Bay, tare da jagororin zuwa Slane, Adare, Clonmel da Rathmullan, nazarin kayan daki na titin Dublin da kuma wani na Lough Ine a County Cork. {{Rp|29–47}}
=== Shekarun 1980 ===
A shekarar 1981, An Taisce ya yi hulɗa da wasu ƙungiyoyin Arewacin Ireland kan batun lambunan gado, kuma tattaunawa ta faɗaɗa zuwa wasu fannoni na sha'awa; a shekarar 1982, an shirya wani taro na haɗin gwiwa da ƙungiyar Ulster Architectural Heritage Society . Haka kuma a shekarar 1982, Kwamishinonin Harajin Kuɗi na Ireland sun amince da An Taisce a matsayin ƙungiyar agaji, kuma ƙungiyoyi shida na gida da ke aiki a cikin birni da gundumar Dublin sun kafa wata ƙungiya mai laima. A shekarar 1983, Heritage Trust da aka kafa don tallafawa ayyukan An Taisce ta ayyana sabbin manufofi, daga baya kuma ta zama Irish Resource Development Trust, wadda ta mai da hankali kan ci gaban al'umma da aikin yi na gida; An Taisce ta koma ofisoshi na wucin gadi kuma ta sanya ma'aikata a kan rage lokutan aiki. An ba ƙungiyar rawar da ta taka a cikin naɗin membobin An Bord Pleanala. {{Rp|48–52,57}}
A shekarar 1983, An Taisce ya sami umarnin a kan masu gidan Allenton da ke Tallaght bayan an rushe wani ɓangare na fuskar gidan Georgian da aka jera. <ref>{{Cite web |title=Tallaght |url=https://www.askaboutireland.ie/reading-room/history-heritage/architecture/pre-1850-houses-in-south-/tallaght/ |access-date=19 June 2023 |website=www.askaboutireland.ie}}</ref> Gobara ta ƙara lalata kadarorin daga baya a shekarar kuma a ƙarshe aka rushe su gaba ɗaya a watan Agusta 1984. <ref>{{Cite web |title=Historic Mansion razed to Rubble |url=https://source.southdublinlibraries.ie/bitstream/10599/12801/2/tmp801E.pdf |access-date=19 June 2023 |website=irishtimes.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Dublin County Council v Kirby |url=https://ie.vlex.com/vid/dublin-county-council-v-793416525 |access-date=19 June 2023 |website=vLex |language=en}}</ref>
Haka kuma a shekarar 1984, An Taisce ya koma Zauren Masu Taya, amma da ma'aikata biyu kacal, kuma aikin gyara ya fara a shekarar 1985 kuma ya ci gaba na tsawon shekaru da dama. Haka kuma a shekarar 1984, an ba wa ƙungiyar lambar yabo ta ƙasa ta Gado, kuma a wani taron ƙarawa juna sani na Kwamitin Bishiyoyi, an ƙaddamar da Majalisar Bishiyoyi ta Ireland . A shekarar 1985, an kafa wani nau'in yarjejeniya ta musamman da aka tanada a ƙarƙashin dokokin tsare-tsare, inda An Taisce ya yi aiki a matsayin mai ba da garantin kiyaye kadarorin gado, a karon farko, don adana Castlehyde kusa da Fermoy na akalla shekaru 35. {{Rp|52–55}}
An yi bikin cika shekaru 40 na taron kafa kungiyar a shekarar 1986, kuma an fara aikin gyara a Drimnagh Castle, yayin da a shekarar 1987, aka sami kudaden EEC don ayyuka da wallafe-wallafe da dama, kuma a shekarar 1988, Taoiseach, Charles Haughey, da kuma Lord Mayor na Dublin, Carmencita Hederman suka bude zauren Tailor a hukumance. A shekarar 1989, An Taisce ta taka muhimmiyar rawa wajen kaddamar da Conservation Volunteers Ireland, kodayake kungiyoyin biyu sun yanke alaka bayan shekaru uku kacal. {{Rp|55–58}}
=== Shekarun 1990 ===
A shekarar 1990, wata wasiƙa kan wani batu da ya shafe shekaru da yawa yana damun An Taisce, wato na [[Tsibirin Fota|Fota House]] da estate, wanda ya haifar da ƙarar da shugaban Fota Trust ya shigar a wajen kotu tare da biyan kuɗi daga ƙungiyar. An samar da takardar manufofi kan gandun daji, sannan aka gudanar da wani taro kan batun (wanda ya haifar da wani sabon littafi a shekara mai zuwa), yayin da ƙungiyar ta ci gaba da yin aiki kan makomar yankunan dazuzzukan Ireland. An ɗauki jami'in kula da albarkatun muhalli da kuma jami'in tsare-tsare aiki. A shekarar 1990, an kuma ɗauki mataki mai mahimmanci wajen adawa da abin da An Taisce da wasu suka ɗauka a matsayin shirye-shiryen da ba su dace ba don cibiyoyin fassara na Mullaghmore a Burren, Rock of Cashel, Dunquin da Luggala; batutuwan Mullaghmore da Luggala sun ci gaba har zuwa 1994. A shekarar 1992, an kafa [[Dublin Civic Trust]] wanda wani memba na dogon lokaci, Geraldine Walsh, ya jagoranta. {{Rp|58–61}}
== Manufa da kuma ikon yinsa ==
Aikin da ƙwarewar An Taisce tana magana ne game da gadon halitta, gini, da zamantakewa na [[Ayilan (ƙasa)|Jamhuriyar Ireland]] . Tana neman ilmantar da jama'a, sanar da su, da kuma jagorantar ra'ayoyin jama'a game da muhalli, don ba da shawara da tasiri ga manufofi, da kuma sarrafa fayil ɗin kadarorin gado. <ref name="Mission_Struct">{{Cite web |date=2020-09-15 |title=Our Mission |url=https://www.antaisce.org/our-mission |access-date=2023-06-13 |website=An Taisce - The National Trust For Ireland |language=en}}</ref> Duk da ɓangaren "National Trust" na cikakken sunansa, ƙungiyar ba ta taɓa samun dokar da ta ba ta haƙƙin mallaka "a cikin dindindin" kamar na Burtaniya National Trusts ba, kuma wannan batu ne na tattaunawa da yin kamfe sau da yawa a tarihinta.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
k49o8xnnochjnzwdzj7pd3lrsic6o71
877703
877695
2026-07-06T11:21:20Z
Nnamadee
31123
877703
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Taisce - Amintacciyar ƙasa don Ireland''' ("An Taisce" ma'ana "shago" ko "taskar kuɗi"), wanda aka kafa a kan tushen wucin gadi a watan Satumba na 1946, kuma aka kafa shi a matsayin kamfani bisa ga "ƙungiyar da ba ta neman riba ba" a watan Yuni na 1948, ƙungiya ce mai zaman kanta mai zaman kanta (NGO) wacce ke aiki a fannonin muhalli da kuma gado a [[Ayilan (ƙasa)|Jamhuriyar Ireland]]. Tana ɗaukar kanta a matsayin ƙungiya mafi tsufa ta muhalli da ba ta gwamnati ba a ƙasar, kuma tana kama da [[Amincewa ta Kasa|National Trust]] of England, Wales da Northern Ireland amma ta fi dogara kai tsaye kan [[Amincewa ta Kasa ga Scotland|National Trust for Scotland]]. Shugabanta na farko shine fitaccen masanin kimiyyar halittu Robert Lloyd Praeger.
Taisce ƙungiya ce ta agaji da ke da mambobi, maimakon ƙungiya ta jiha ko ta rabin jiha, ko kuma quango, amma tana karɓar tallafin gwamnati da [[Tarayyar Turai]] don takamaiman shirye-shirye, kamar [[Blue Flag rairayin bakin teku|rairayin bakin teku na Blue Flag]], <ref>{{Cite web |date=9 January 2018 |title=Blue Flag Programme (Homepage) |url=https://beachawards.ie/blue-flag/ |access-date=30 March 2023 |website=Beach Awards}}</ref> da Makarantun Kore tallafin kamfanoni masu zaman kansu don, misali, binciken Irish Business Against Litter, da kuma haɗakar kuɗaɗen Jiha da na masu zaman kansu don Tsabtace bazara na Ƙasa na shekara-shekara.<ref>{{Cite web |title=Key Funders of an Taisce - the National Trust for Ireland - an Taisce |url=http://www.antaisce.org/publications/key-funders-taisce |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323062436/http://www.antaisce.org/publications/key-funders-taisce |archive-date=2015-03-23 |access-date=2015-03-05}}</ref> Taisce kuma tana da rawar doka a wasu tsare-tsare da tsare-tsare a cikin ƙasar tsawon shekaru.
Aikin ƙungiyar ya haɗa da shawarwarin manufofi da kamfen a wuraren gine-gine da na gado na halitta, riƙe amanar kadarorin da suka dace, da kuma ilimin da suka shafi muhalli. Tana da ƙungiyoyi da dama na gida, waɗanda za su iya taimakawa wajen kula da kadarori, da kuma sa ido kan tsare-tsare a yankunansu. Hedikwatar Taisce tana cikin tsohon ginin ginin Dublin, wato Ɗakin Tailors, wanda ya taimaka wajen gyara shi.
== Ci gaba ==
=== Gidauniya ===
An gudanar da wani taron jama'a don la'akari da buƙatar amincewa ta ƙasa a Gidan Mansion a watan Satumba na 1946, wanda Royal Irish Academy, Royal Society of Antiquaries of Ireland, [[An Óige]], Geographical Society of Ireland, Dublin Naturalists' Field Club da Irish Society for the Preservation of Tsuntsaye suka kira. Taron ya yanke shawarar ƙirƙirar irin wannan ƙungiya, kuma ya zaɓi kwamiti na wucin gadi, da kuma majalisar membobi 16 tare da 4 waɗanda suka haɗa kai, waɗanda suka sami ma'aikatan banki, masu binciken kuɗi da lauyoyi. Bayan muhawara mai zurfi, an zaɓi sunan sassa biyu kuma an nemi a kafa kamfani mara riba.{{Rp|20}}An nemi amincewar musamman daga Ministan Ciniki da Kasuwanci don rubutaccen bayani da labarai da suka dace da ayyukan agaji, waɗanda suka bi sashe na "ƙungiyar ba don riba ba" na Dokar Kamfanoni ta wancan lokacin, tare da haramcin rarraba ƙarin kuɗi, da kuma izinin cire kalmar "Limited" daga sunan kamfanin.
An Taisce ya kasance magajin kai tsaye ga Kwamitin Amincewa na Ƙasa na Tsibiri wanda ya daina wanzuwa a shekarar 1946 bayan zartar da [[Amincewa ta Kasa|Dokar Amincewa ta Ƙasa (Arewacin Ireland) ta 1946.]]<ref name="NT_Act1_NI">{{Cite web |title=Our constitution |url=https://www.nationaltrust.org.uk/who-we-are/about-us/our-constitution |access-date=17 June 2023 |website=National Trust |language=en}}</ref>
An kafa ƙungiyar a matsayin kamfani mai garanti mai iyaka a ranar 28 ga Yuni 1948. An yi amfani da kundin tsarin mulkin farko wajen yin koyi da na [[Amincewa ta Kasa ga Scotland|National Trust for Scotland]] . An gudanar da taron farko na kamfanin a ranar 15 ga Yuli 1948 a hedikwatar Royal Irish Academy, Academy House da ke kan titin Dawson, kuma an kira taron farko na shekara-shekara a ranar 23 ga Satumba na wannan shekarar, tare da gaisuwa ta hukuma daga National Trust da National Trust for Scotland. {{Rp|20–21}}
Shahararrun daraktocin kafa da membobin majalisa sun hada da Robert Lloyd Praeger, James Sleator, Earl of Rosse, Patrick G. Kennedy, Arthur Cox, George Francis Mitchell da, co-opted, Cearball Ó Dálaigh, Seán MacBride da Colm Ó Lochlainn . <ref>{{Cite web |title=Memorandum and Articles of Association |url=https://www.vision-net.ie/displayDocument.jsp?repeatCount=9999&effectiveDate=13/05/1948&numPages=21&filedDate=&fileNetID=54352330&comNum=12469&conversionType=pdf&docType=AMENDED%20CONSTITUTION |access-date=17 June 2023 |website=www.vision-net.ie}}</ref> An zabi Praeger a matsayin shugaban farko na kungiyar da Farfesa Felix Hackett a matsayin shugaba. Praeger ya yi adireshin buɗewa wanda Raidió Éireann ya watsa a cikin ƙasa daga baya. {{Rp|21}}
=== Shekarun farko ===
An Taisce ta damu da tambayoyi game da kadarori kamar Muckross House, Kanturk Castle da Derrynane House, tsare-tsare na North Bull Island da sauran wuraren adana namun daji, da kuma Saint Anne's Park, kiyaye bishiyoyi da aikin Hukumar Samar da Wutar Lantarki da Bord na Mona ; a shekarar 1951, Hukumar Kula da Kayayyakin Wutar Lantarki ta Burtaniya ta amince ta yi hayar Katangar Kanturk zuwa An Taisce. Kungiyar ta goyi bayan fadada ikon Bord Failte na kare kadarorin tarihi da wuraren da ke da kyawawan wurare ko wasu muhimman abubuwa a shekarar 1952, wanda kuma shine shekarar da ta yi la'akari da tambayar abin da zai zama hedkwatarta daga baya, Zauren Masu Tailor . {{Rp|22–26}}
A shekarar 1954, An Taisce ya shiga ƙungiyar kare muhalli ta duniya (IUCN), kuma tare da ma'aikatar gwamnatin Arewacin Ireland, ya gabatar da jerin wuraren adana halittu na Irish ga wannan hukuma; ta kuma shiga tattaunawa game da yuwuwar wurin shakatawa na farko na ƙasa na Ireland da kuma yiwuwar kiyaye wuraren da ke da kwari. An amince da kuma aiwatar da shawarwarin da aka bayar kan tsare-tsaren Dublin, kuma an yi tunanin an keɓe shirye-shiryen abin da daga baya zai zama ginin ofishin jama'a na Wood Quay . An faɗaɗa adadin hukumomin da aka gayyata don zaɓar membobi a majalisar ƙungiyar, kuma yanzu sun haɗa da Cibiyar Sarauta ta Masu Zane-zane ta Ireland.{{Rp|26–28}}
=== Shekarun 1960 ===
An yi magana a kan batun kiyaye muhallin halitta na [[Burren]] sau da yawa ta ƙungiyar, wadda ta kuma shiga tattaunawa kan hana gurɓatar ruwa, kuma ta yi adawa da shirin cike wani ɓangare na Babban Magudanar Ruwa . A shekarar 1961, yaƙin neman zaɓe da An Taisce da sabuwar ƙungiyar Irish Georgian Society suka yi ya haifar da alƙawarin da Dublin Corporation ta yi na kada ta rushe Zauren Masu Tailor. A shekarar 1962 ta sami buƙatar minista ta amince a yi mata shawara a hukumance kan batutuwan da suka shafi yanayi da kiyaye kayan more rayuwa, kuma a shekarar 1964 aka ba ta aikin ba da shawara ga hukumomin yankin da suka daina aikin hakar ma'adinai a yankunansu. An ba Taisce kujera a majalisar ba da shawara ta [[An Foras Forbatha]], kuma ta sami wasu goyon bayan malamai daga wannan hukumar. {{Rp|29–32}}
Zuwa shekarar 1965, ƙungiyar ta fara shiga cikin ƙarin shirye-shirye da shawarwari kan ci gaba, waɗanda suka shafi wurare na halitta, daga Bourne Vincent Memorial Park da Cliffs of Moher zuwa dausayin Booterstown da Tsibirin Bull, da kuma muhallin da aka gina, kamar kewaye da Mountjoy Square da ke Dublin. A shekarar 1966, membobin ƙungiyar sun karu daga 450 zuwa sama da 1100, bayan wani baje koli da kuma fitar da wani ɗan littafi kan kiyaye kayan tarihi, yayin da wani bincike kan kayan more rayuwa na sassan Dublin ya yi kyau a shekara mai zuwa. Gudanar da ayyukan ƙungiyar na yau da kullun ya koma daga gidajen masu sa kai zuwa ofisoshi a Titin Baggot, kuma ta nemi ikon doka kamar na National Trust a Burtaniya. Zuwa ƙarshen shekaru goma, An Taisce ta sami eka 5,500 na ƙasa a County Donegal, da kuma haƙƙoƙin haya da gudanarwa akan yawancin ɓangaren Howth Head da ba a gina ba, da Ireland's Eye . {{Rp|32–36}}
A shekarar 1969, ƙungiyar ta shiga cikin yaƙin neman dakatar da rushe gidaje a titin Hume, Dublin a wani muhimmin lokaci a yaƙin kare Dublin na Georgia.
Zuwa shekarar 1969, membobin sun kai 3,600, tare da rassan gida 18 da ke aiki, kuma an ƙaddamar da kamfen na farko na yaɗa kayan ilimi a makarantu. Haka kuma a shekarar 1969, Charles Haughey, Ministan Kuɗi, ya nemi An Taisce ya duba manyan gidaje da lambuna na ƙasar, da kuma gidajen tarihi na ƙasashen waje. {{Rp|32–36}}
=== Shekarun 1970 ===
Shekarun 1970 sun fara ne da mambobi sun wuce 5,000 a karon farko, kuma sun zama marasa rinjaye ba 'yan Dublin ba. Kevin Boland, mai yanke shawara kan tsare-tsare a matsayin Ministan Kananan Hukumomi, yayin da yake ikirarin bin shawarar An Taisce a harkokin tsare-tsare, ya yi suka ga abin da ya ɗauka a matsayin suka daga ƙungiyar, kodayake ambaton "'yan Georgian" ya nuna cewa akwai matsaloli da ƙungiyar Irish Georgian Society. An shirya binciken gado na gundumar, kuma An Taisce ya shiga Europa Nostra . An ɗauki matakin kotu don ƙoƙarin dakatar da amfani da wani ɓangare na Tsibirin Bull a matsayin zubar shara, kuma an dakatar da zubar da shara a shekarar 1971, kodayake an ci gaba da ɗaukar matakin shari'a na tsawon shekaru; an ɗauki dajin Booterstown a kula da ƙungiyar a wannan shekarar. Kwamitin Bishiyoyi na Taisce ya gudanar da binciken bishiyoyi na Gundumar Dublin. {{Rp|38–39}}
A shekarar 1972, ƙungiyar ta nemi a samar da kimanta tasirin muhalli ga manyan ci gaba, kuma a shekarar 1973 ta naɗa darektanta na farko na cikakken lokaci kuma ta buɗe ofishi a Cork. Erskine Childers, Shugaban Ireland, ya zama baƙon girmamawa a bikin cika shekaru 70 na ƙungiyar. A shekarar 1974, an kafa Kwamitin Lambunan Gado kuma membobin sun kai 7,400, tare da ƙungiyoyi 27 na gida masu aiki, yayin da An Taisce ya kafa Ofishin Muhalli na Turai tare. A shekarar 1975, ƙungiyar ta fara tsara abin da zai zama Rumbun Tarihi na Gine-gine na Irish kuma membobin sun wuce 8,000; shawarwarin da ta bayar an haɗa su cikin wasu dokoki da dama. An kafa Gidauniyar Gado don tara kuɗi don aikin ƙungiyar, tare da burin fam 750,000, kuma ofisoshin sun koma Percy Place. {{Rp|39–44}}A shekarar 1978, matsalolin kuɗi sun sa aka rage yawan ma'aikata daga 10 zuwa 3, yayin da a shekarar 1979, aka musanya wani ramin da ya lalace a Ahascragh da Mongan Bog, sannan aka sanya Oweninny Bog da wani ɓangare na fili a kan titin Morehampton a ƙarƙashin kulawar An Taisce, kuma aka kafa Ƙungiyar Kula da Namun Daji ta Ireland. <ref name="1stFifty" /> {{Rp|46–48}}
Littattafan sun haɗa da rahotanni da dama game da bishiyoyi, nazarin ɓangaren Fairview zuwa Sutton na Dublin Bay, da kuma wani tasirin najasa a Galway Bay, tare da jagororin zuwa Slane, Adare, Clonmel da Rathmullan, nazarin kayan daki na titin Dublin da kuma wani na Lough Ine a County Cork. {{Rp|29–47}}
=== Shekarun 1980 ===
A shekarar 1981, An Taisce ya yi hulɗa da wasu ƙungiyoyin Arewacin Ireland kan batun lambunan gado, kuma tattaunawa ta faɗaɗa zuwa wasu fannoni na sha'awa; a shekarar 1982, an shirya wani taro na haɗin gwiwa da ƙungiyar Ulster Architectural Heritage Society . Haka kuma a shekarar 1982, Kwamishinonin Harajin Kuɗi na Ireland sun amince da An Taisce a matsayin ƙungiyar agaji, kuma ƙungiyoyi shida na gida da ke aiki a cikin birni da gundumar Dublin sun kafa wata ƙungiya mai laima. A shekarar 1983, Heritage Trust da aka kafa don tallafawa ayyukan An Taisce ta ayyana sabbin manufofi, daga baya kuma ta zama Irish Resource Development Trust, wadda ta mai da hankali kan ci gaban al'umma da aikin yi na gida; An Taisce ta koma ofisoshi na wucin gadi kuma ta sanya ma'aikata a kan rage lokutan aiki. An ba ƙungiyar rawar da ta taka a cikin naɗin membobin An Bord Pleanala. {{Rp|48–52,57}}
A shekarar 1983, An Taisce ya sami umarnin a kan masu gidan Allenton da ke Tallaght bayan an rushe wani ɓangare na fuskar gidan Georgian da aka jera. <ref>{{Cite web |title=Tallaght |url=https://www.askaboutireland.ie/reading-room/history-heritage/architecture/pre-1850-houses-in-south-/tallaght/ |access-date=19 June 2023 |website=www.askaboutireland.ie}}</ref> Gobara ta ƙara lalata kadarorin daga baya a shekarar kuma a ƙarshe aka rushe su gaba ɗaya a watan Agusta 1984. <ref>{{Cite web |title=Historic Mansion razed to Rubble |url=https://source.southdublinlibraries.ie/bitstream/10599/12801/2/tmp801E.pdf |access-date=19 June 2023 |website=irishtimes.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Dublin County Council v Kirby |url=https://ie.vlex.com/vid/dublin-county-council-v-793416525 |access-date=19 June 2023 |website=vLex |language=en}}</ref>
Haka kuma a shekarar 1984, An Taisce ya koma Zauren Masu Taya, amma da ma'aikata biyu kacal, kuma aikin gyara ya fara a shekarar 1985 kuma ya ci gaba na tsawon shekaru da dama. Haka kuma a shekarar 1984, an ba wa ƙungiyar lambar yabo ta ƙasa ta Gado, kuma a wani taron ƙarawa juna sani na Kwamitin Bishiyoyi, an ƙaddamar da Majalisar Bishiyoyi ta Ireland . A shekarar 1985, an kafa wani nau'in yarjejeniya ta musamman da aka tanada a ƙarƙashin dokokin tsare-tsare, inda An Taisce ya yi aiki a matsayin mai ba da garantin kiyaye kadarorin gado, a karon farko, don adana Castlehyde kusa da Fermoy na akalla shekaru 35. {{Rp|52–55}}
An yi bikin cika shekaru 40 na taron kafa kungiyar a shekarar 1986, kuma an fara aikin gyara a Drimnagh Castle, yayin da a shekarar 1987, aka sami kudaden EEC don ayyuka da wallafe-wallafe da dama, kuma a shekarar 1988, Taoiseach, Charles Haughey, da kuma Lord Mayor na Dublin, Carmencita Hederman suka bude zauren Tailor a hukumance. A shekarar 1989, An Taisce ta taka muhimmiyar rawa wajen kaddamar da Conservation Volunteers Ireland, kodayake kungiyoyin biyu sun yanke alaka bayan shekaru uku kacal. {{Rp|55–58}}
=== Shekarun 1990 ===
A shekarar 1990, wata wasiƙa kan wani batu da ya shafe shekaru da yawa yana damun An Taisce, wato na [[Tsibirin Fota|Fota House]] da estate, wanda ya haifar da ƙarar da shugaban Fota Trust ya shigar a wajen kotu tare da biyan kuɗi daga ƙungiyar. An samar da takardar manufofi kan gandun daji, sannan aka gudanar da wani taro kan batun (wanda ya haifar da wani sabon littafi a shekara mai zuwa), yayin da ƙungiyar ta ci gaba da yin aiki kan makomar yankunan dazuzzukan Ireland. An ɗauki jami'in kula da albarkatun muhalli da kuma jami'in tsare-tsare aiki. A shekarar 1990, an kuma ɗauki mataki mai mahimmanci wajen adawa da abin da An Taisce da wasu suka ɗauka a matsayin shirye-shiryen da ba su dace ba don cibiyoyin fassara na Mullaghmore a Burren, Rock of Cashel, Dunquin da Luggala; batutuwan Mullaghmore da Luggala sun ci gaba har zuwa 1994. A shekarar 1992, an kafa [[Dublin Civic Trust]] wanda wani memba na dogon lokaci, Geraldine Walsh, ya jagoranta. {{Rp|58–61}}
== Manufa da kuma ikon yinsa ==
Aikin da ƙwarewar An Taisce tana magana ne game da gadon halitta, gini, da zamantakewa na [[Ayilan (ƙasa)|Jamhuriyar Ireland]] . Tana neman ilmantar da jama'a, sanar da su, da kuma jagorantar ra'ayoyin jama'a game da muhalli, don ba da shawara da tasiri ga manufofi, da kuma sarrafa fayil ɗin kadarorin gado. <ref name="Mission_Struct">{{Cite web |date=2020-09-15 |title=Our Mission |url=https://www.antaisce.org/our-mission |access-date=2023-06-13 |website=An Taisce - The National Trust For Ireland |language=en}}</ref> Duk da ɓangaren "National Trust" na cikakken sunansa, ƙungiyar ba ta taɓa samun dokar da ta ba ta haƙƙin mallaka "a cikin dindindin" kamar na Burtaniya National Trusts ba, kuma wannan batu ne na tattaunawa da yin kamfe sau da yawa a tarihinta.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gsdfzz3d0uasec2syvwlxaq718t313f
Jerin tsaunuka masu fitattun wuta a Indonesia
0
113016
877549
696817
2026-07-06T06:03:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Mahameru-volcano.jpeg|alt=A brown volcano in the centre with white smoke emanating from its peak, a cloudy sky fading from blue at the top through yellow in the middle to red at the horizon, and brown mountains in the foreground.|thumb|Mahameru (Semeru) sama da Dutsen Bromo, Gabashin Java.]]
[[Fayil:East_Indonesia_Island_Chain_from_ISS.jpg|thumb|Tsibirin Gabashin Indonesia daga ISS. Ana iya ganin tsaunuka bakwai masu aiki: 5 a Gabashin Java, Agung a Bali da Rinjani a Lombok.]]
Yanayin ƙasa na Indonesiya yana mamaye da dutsen mai aman wuta waɗanda aka kafa saboda yankuna da ke ƙasa tsakanin farantin Eurasian da farantin Indo-Australian. Wasu daga cikin tsaunukan tsaunuka sun shahara saboda fashewar su, alal misali, Krakatoa saboda tasirinsa na duniya a 1883, Lake Toba Caldera don fashewar dutsen mai aman wuta da aka kiyasta ya faru shekaru 74,000 da suka gabata wanda ke da alhakin shekaru shida na hunturu mai aman wuta.
Volcanoes a Indonesiya wani bangare ne na bel mai tsayi da Ring of Fire na Pacific. Abubuwan shigarwa 150 a cikin jerin da ke ƙasa an haɗa su zuwa yankuna shida na yanki, waɗanda huɗu daga cikinsu na cikin tsaunukan tsaunuka na tsarin mahara na Sunda Arc. Ragowar rukunoni biyun su ne tsaunukan Halmahera, gami da tsibiran da ke kewaye da su, da tudun Sulawesi da tsibirin Sangihe. Ƙungiya ta ƙarshe tana cikin baka mai aman wuta tare da tsaunukan Philippine.
Dutsen Merapi mafi girma a cikin Java. Tun AD 1000, Kelut ya barke fiye da sau 30, wanda mafi girma daga cikinsu ya kasance a sikelin 5 akan ma'aunin fashewar volcanic (VEI), yayin da Dutsen Merapi ya tashi sama da sau 80. Ƙungiyar Ƙwararrun Duniya ta sanya sunan Dutsen Merapi a matsayin Dutsen Volcano na Shekaru Goma tun daga 1995 saboda yawan aikin da yake yi.
Ya zuwa shekara ta 2012, Indonesia tana da tsaunuka masu fashewa 127 kuma kimanin mutane miliyan 5 suna zaune a cikin yankunan haɗari. An yi la'akari da cewa girgizar ƙasa da tsunami na 26 ga Disamba 2004 na iya haifar da fashewa, tare da Dutsen Sinabung (mai [[Dutsen Volcano|barci]] tun daga 1600s) fashewa a cikin 2010 a matsayin misali mai yiwuwa.<ref>{{Cite web |date=2 May 2012 |title=Indonesia Miliki 127 Gunung Api Aktif |url=http://www.pikiran-rakyat.com/node/186891}}</ref>
Kalmar ''Dutsen'' a cikin Indonesian da yawancin yarukan yanki na ƙasar shine ''Gunung'' . Don haka, ana iya kiran Dutsen Merapi da ''Gunung Merapi'' .
== Yankin da ake ciki ==
[[Fayil:Map_indonesia_volcanoes.gif|alt=A chart with the heading "Major Volcanoes of Indonesia (with eruptions since 1900 A.D.)". Depicted below the heading is an overhead view of a cluster of islands.|thumb|Manyan tsaunuka masu fitattun wuta a Indonesia]]
Babu ma'anar ma'auni guda ɗaya na dutsen mai aman wuta. Ana iya siffanta su azaman filaye guda ɗaya, gine-ginen volcanic, ko filayen volcanic. Ciki na tsohon tsaunukan tsaunuka na iya zama lalacewa, wanda ya haifar da sabon ɗakin magma na ƙasa a matsayin wani dutsen mai aman wuta daban. Yawancin volcanoes masu aiki na zamani suna tashi a matsayin mazugi masu tasowa daga magudanar ruwa ko a wani rami na tsakiya. Wasu mazugi masu aman wuta ana harhadasu zuwa sunan dutsen mai aman wuta guda daya, alal misali, hadaddun Tengger caldera, yayin da, mutanen gida ne ke sanya wa matsuguni suna. Matsayin dutsen mai aman wuta, ko dai yana aiki ko yana barci, ba za a iya bayyana shi daidai ba. Alamun dutsen mai aman wuta ana ƙayyade ta ko dai bayanansa na tarihi, kwanan wata na rediyo, ko ayyukan geothermal.
Babban tushen jerin da ke ƙasa an ɗauko shi ne daga littafin Volcanoes na Duniya, wanda masana kimiyyar wuta Tom Simkin da Lee Siebert suka haɗa, [a] wanda a cikinsa aka jera tsaunuka masu ƙarfi a cikin shekaru 10,000 da suka gabata (Holocene). Musamman ga Indonesiya, Simkin da Siebert sun yi amfani da kasida na masu aman wuta daga Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Duniya. An ɗauko tushen ƙarin sabbin bayanai na volcanic daga Binciken Volcanological na Indonesia, da wasu albarkatun ilimi..<ref name="vsi">{{Cite web |title=Centre of Volcanology & Geological Hazard Mitigation |url=http://portal.vsi.esdm.go.id/joomla/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20061216081307/http://portal.vsi.esdm.go.id/joomla/ <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=16 December 2006 |access-date=31 December 2006 |publisher=Volcanological Survey of Indonesia}}</ref>
== Ƙungiyoyin ƙasa ==
=== Sumatra ===
[[Fayil:Sumatra_Volcanoes.png|alt=Drawing of an overhead view of an elongated island stretching from the top left corner to the bottom right corner and labelled with names of locations.|right|thumb|Taswirar da ke nuna wurin tsaunuka masu fitattun wuta da layin lalacewar ƙasa na Sumatra]]
Yanayin kasa na Sumatra ya mamaye wani yanki mai suna Bukit Barisan (lit: "jere na tuddai"). Tsawon dutsen ya kai kusan kilomita 1,700 (mita 1,100) daga arewa zuwa kudu na tsibirin, kuma an kafa shi ta hanyar motsin farantin tectonic na Australiya. Girgizar kasa ta Sumatra – Andaman ta 2004 babbar girgizar kasa ce da ta faru a yammacin yankin Sumatra, gami da girgizar kasa na Sumatra – Andaman na 2004. Motsin tectonic ya kasance alhakin ba kawai girgizar ƙasa ba, har ma don samar da ɗakunan magma a ƙarƙashin tsibirin..<ref name="Simoes2004">{{Cite journal |last=Simoes, M. |last2=Avouac, J.P. |last3=Cattin, R. |last4=Henry, P. |year=2004 |title=The Sumatra subduction zone: A case for a locked fault zone extending into the mantle |url=http://tectonics.caltech.edu/publications/pdf/simoes_JGR2004.pdf |url-status=live |journal=Journal of Geophysical Research |volume=109 |issue=B10 |pages=B10402 |bibcode=2004JGRB..10910402S |doi=10.1029/2003JB002958 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060909230545/http://tectonics.caltech.edu/publications/pdf/simoes_JGR2004.pdf |archive-date=9 September 2006 |doi-access=free}}</ref>
Ɗaya daga cikin tsaunukan tsaunuka 35, Weh, ya rabu da babban yankin Sumatran. Rabuwar ta faru ne sakamakon wata babbar fashewa da ta cika tsaunin da ke tsakanin Weh da sauran yankin da ruwan teku a zamanin Pleistocene. Dutsen dutse mafi girma a Sumatra shine Toba supervolcano tsakanin kilomita 100 (62 mi) × 30 km (19 mi) na tafkin Toba. An kiyasta fashewar ya kasance a mataki na takwas akan ma'aunin VEI, matakin mafi girma na fashewar aman wuta. Mafi girman kololuwar tsauni shine Dutsen Kerinci mai tsayin mita 3,800 (12,467 ft).
{| class="wikitable sortable"
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Name
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Shape
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Elevation
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Last eruption (VEI)
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Coordinates
|-
|Weh
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|617|m|ft}}
| [[Pleistocene]]
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.82|N|95.28|E|type:mountain}}
|-
|Seulawah Agam
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,810|m|ft}}
|1839 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.448|N|95.658|E|type:mountain}}
|-
|Peuet Sague
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|2,801|m|ft}}
|25 December 2000 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.914|N|96.329|E|type:mountain}}
|-
|Geureudong
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,885|m|ft}}
|1937
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.813|N|96.82|E|type:mountain}}
|-
|Kembar
|shield volcano
| align="right" |{{Convert|2,245|m|ft}}
| Pleistocene
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|3.850|N|97.664|E|type:mountain}}<includeonly>
|}</includeonly></onlyinclude>
|-
|Sibayak
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,212|m|ft}}
|1881
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|3.23|N|98.52|E|type:mountain}}
|-
|Sinabung
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,460|m|ft}}
|2 March 2021 (4)<ref>{{Cite web |date=2020-08-15 |title=Smithsonian / USGS Weekly Volcanic Activity Report |url=https://volcano.si.edu/reports_weekly.cfm/ |access-date=2020-08-15 |website=Smithsonian Institution}}</ref>
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|3.17|N|98.392|E|type:mountain}}
|-
|Toba
|supervolcano
| align="right" |{{Convert|2,157|m|ft}}
|75000 BC (8)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.58|N|98.83|E|type:mountain}}
|-
|Helatoba-Tarutung
|fumarole field
| align="right" |{{Convert|1,100|m|ft}}
| [[Pleistocene]]
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.03|N|98.93|E|type:mountain}}
|-
|Imun
|unknown
| align="right" |{{Convert|1,505|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.158|N|98.93|E|type:mountain}}
|-
|Sibualbuali
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,819|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|1.556|N|99.255|E|type:mountain}}
|-
|Lubukraya
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,862|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|1.478|N|99.209|E|type:mountain}}
|-
|Sorikmarapi
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,145|m|ft}}
|2018
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0.686|N|99.539|E|type:mountain}}
|-
|Talakmau
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|2,919|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0.079|N|99.98|E|type:mountain}}
|-
|Sarik-Gajah
|[[Dutsen wuta|volcanic cone]]
| align="right" |unknown
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0.008|N|100.20|E|type:mountain}}
|-
|Marapi
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|2,885|m|ft}}
|2025 (continuing)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0.381|S|100.473|E|type:mountain}}
|-
|Tandikat
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,438|m|ft}}
|1924 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0.433|S|100.317|E|type:mountain}}
|-
|Talang
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,597|m|ft}}
|27 November 2007 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|0.978|S|100.679|E|type:mountain}}
|-
|Kerinci
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,800|m|ft}}
|2024 (on going)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|1.697|S|101.264|E|type:mountain}}
|-
|Hutapanjang
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,021|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.33|S|101.60|E|type:mountain}}
|-
|Sumbing
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,507|m|ft}}
|23 May 1921 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.414|S|101.728|E|type:mountain}}
|-
|Masurai
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,916|m|ft}}
|Pleistocene
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.503|S|101.728|E|type:mountain}}
|-
|Kunyit
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,151|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.592|S|101.85|E|type:mountain}}
|-
|Pendan
|unknown
| align="right" |unknown
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.82|S|102.02|E|type:mountain}}
|-
|Belirang-Beriti
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|1,958|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|2.82|S|102.18|E|type:mountain}}
|-
|Bukit Daun
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,467|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|3.38|S|102.37|E|type:mountain}}
|-
|Kaba
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,952|m|ft}}
|22 August 2000 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|3.52|S|102.62|E|type:mountain}}
|-
|Dempo
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,173|m|ft}}
|2025
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.03|S|103.13|E|type:mountain}}
|-
|Patah
|unknown
| align="right" |{{Convert|2,817|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.27|S|103.30|E|type:mountain}}
|-
|Bukit Lumut Balai
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,055|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.23|S|103.62|E|type:mountain}}
|-
|Besar
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,899|m|ft}}
|April 1940 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.43|S|103.67|E|type:mountain}}
|-
|Ranau
|caldera
| align="right" |{{Convert|1,881|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.83|S|103.92|E|type:mountain}}
|-
|Sekincau Belirang
|caldera
| align="right" |{{Convert|1,719|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.12|S|104.32|E|type:mountain}}
|-
|Suoh
|caldera
| align="right" |{{Convert|1,000|m|ft}}
|24 May 2024
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.25|S|104.27|E|type:mountain}}
|-
|Hulubelu
|caldera
| align="right" |{{Convert|1,040|m|ft}}
|1836
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.35|S|104.60|E|type:mountain}}
|-
|Rajabasa
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,281|m|ft}}
|1798
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.78|S|105.625|E|type:mountain}}
|}
=== Sunda Strait da Java ===
Mashigin Sunda ya raba tsibiran Sumatra da Java tare da tsibirin Krakatoa mai aman wuta da ke kwance a tsakaninsu. Krakatau ya barke da tashin hankali a shekara ta 1883, inda ya lalata kashi biyu bisa uku na tsibirin tare da barin wani babban caldera a karkashin teku. An ji wannan mummunar fashewar har zuwa tsibirin Rodrigues kusa da Mauritius (kimanin kilomita 4,800 (mil 3,000). Wani sabon mazugi na parasitic, mai suna Anak Krakatau (ko ɗan Krakatau), ya tashi daga teku a tsakiyar caldera.
Java ɗan ƙaramin tsibiri ne idan aka kwatanta da Sumatra, amma yana da babban taro na dutsen mai aman wuta. Akwai duwatsu masu aman wuta guda 45 a tsibirin, da suka hada da kananan ramuka 20 da mazugi a cikin katafaren dutsen na Dieng da kuma matasa masu aman wuta a rukunin Tengger caldera. Wasu tsaunukan tsaunuka an haɗa su tare a cikin jerin da ke ƙasa saboda kusancin wurin da suke. Dutsen Merapi, Semeru da Kelud sune mafi yawan duwatsu masu aman wuta a Java. Dutsen Semeru yana ci gaba da fashewa tun 1967. Ana kiran Dutsen Merapi a matsayin daya daga cikin Volcanoes na tsawon shekaru goma tun 1995. Ijen yana da tafki na caldera mai launi na musamman wanda shine tafki na dabi'a na acidic (pH<0.3). Akwai ayyukan hakar sulfur a Ijen, inda masu hakar ma'adinai ke tattara manyan duwatsun sulfur da hannu..
{| class="wikitable sortable"
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Name
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Shape
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Elevation
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Last eruption (VEI)
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Coordinates
|-
|Krakatau
|caldera
| align="right" |{{Convert|813|m|ft}}
|2023 <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.102|S|105.423|E|type:mountain}}
|-
|Pulosari
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,346|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.342|S|105.975|E|type:mountain}}
|-
|Gunung Karang
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,778|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.27|S|106.042|E|type:mountain}}
|-
|Salak
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,211|m|ft}}
|31 January 1938 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.72|S|106.73|E|type:mountain}}
|-
|Kiaraberes-Gagak
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,511|m|ft}}
|6 April 1939 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.73|S|106.65|E|type:mountain}}
|-
|Perbakti
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,699|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.75|S|106.68|E|type:mountain}}
|-
|Kendeng
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,732|m|ft}}
|Pleistocene
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.768|S|106.526|E|type:mountain}}
|-
|Gede
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,962|m|ft}}
|13 March 1957 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.78|S|106.98|E|type:mountain}}
|-
|Pangrango
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,026|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.770|S|106.96|E|type:mountain}}
|-
|Patuha
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,434|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.160|S|107.40|E|type:mountain}}
|-
|[[Dutsen Wayang-Windu|Wayang-Windu]]
|[[Ruwan dutse|lava dome]]
| align="right" |{{Convert|2,182|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.208|S|107.63|E|type:mountain}}
|-
|Malabar
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,343|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.13|S|107.65|E|type:mountain}}
|-
|Tangkuban Perahu
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,084|m|ft}}
|26 June 2019 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.77|S|107.60|E|type:mountain}}
|-
|Papandayan
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,665|m|ft}}
|11 November 2002 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.32|S|107.73|E|type:mountain}}
|-
|Kendang
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,608|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.23|S|107.72|E|type:mountain}}
|-
|Kamojang
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,730|m|ft}}
| [[Pleistocene]]
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.125|S|107.80|E|type:mountain}}
|-
|Guntur
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|2,249|m|ft}}
|16 October 1847 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.143|S|107.840|E|type:mountain}}
|-
|Tampomas
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,684|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.77|S|107.95|E|type:mountain}}
|-
|Galunggung
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,168|m|ft}}
|9 January 1984 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.25|S|108.058|E|type:mountain}}
|-
|Talagabodas
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,201|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.208|S|108.07|E|type:mountain}}
|-
|Karaha
|fumarole
| align="right" |{{Convert|1,155|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.12|S|108.08|E|type:mountain}}
|-
|Cereme
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,078|m|ft}}
|1951
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.892|S|108.40|E|type:mountain}}
|-
|Slamet
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,432|m|ft}}
|2014
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.242|S|109.208|E|type:mountain}}
|-
|Dieng
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|2,565|m|ft}}
|2025
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.20|S|109.92|E|type:mountain}}
|-
|Sundoro
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,136|m|ft}}
|29 October 1971 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.30|S|109.992|E|type:mountain}}
|-
|Sumbing
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,371|m|ft}}
|1730 (?)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.384|S|110.070|E|type:mountain}}
|-
|Ungaran
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,050|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.18|S|110.33|E|type:mountain}}
|-
|Telomoyo
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,894|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.37|S|110.40|E|type:mountain}}
|-
|Merbabu
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,145|m|ft}}
|1797 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.45|S|110.43|E|type:mountain}}
|-
|Merapi
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,968|m|ft}}
|2025 (ongoing)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.542|S|110.442|E|type:mountain}}
|-
|Muria
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,625|m|ft}}
|160 BC ± 30 years
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.62|S|110.88|E|type:mountain}}
|-
|Lawu
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,265|m|ft}}
|28 November 1885 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.625|S|111.192|E|type:mountain}}
|-
|Wilis
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,563|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.808|S|111.758|E|type:mountain}}
|-
|Kelud
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,731|m|ft}}
|13 February 2014 (4)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.93|S|112.308|E|type:mountain}}
|-
|Kawi–Butak
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,651|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.92|S|112.45|E|type:mountain}}
|-
|Arjuno–Welirang
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,339|m|ft}}
|15 August 1952 (0)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.725|S|112.58|E|type:mountain}}
|-
|Penanggungan
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,653|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.62|S|112.63|E|type:mountain}}
|-
|Malang Plain
|maar
| align="right" |{{Convert|680|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.02|S|112.68|E|type:mountain}}
|-
|Semeru
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,676|m|ft}}
|2025 (ongoing)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.108|S|112.92|E|type:mountain}}
|-
|Bromo
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,329|m|ft}}
|2023
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.942|S|112.95|E|type:mountain}}
|-
|Lamongan
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,651|m|ft}}
|5 February 1898 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.979|S|113.342|E|type:mountain}}
|-
|Lurus
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|539|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.73|S|113.58|E|type:mountain}}
|-
|Iyang-Argapura
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|3,088|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.97|S|113.57|E|type:mountain}}
|-
|Raung
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,332|m|ft}}
|2025 (-)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.125|S|114.042|E|type:mountain}}
|-
|Ijen
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,799|m|ft}}
|28 June 1999 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.058|S|114.242|E|type:mountain}}
|-
|Baluran
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,247|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.85|S|114.37|E|type:mountain}}
|}
Tsibirin Sunda mafi ƙanƙanta ƙaramin tsibiri ne wanda, daga yamma zuwa gabas, ya ƙunshi tsibiran Bali, Lombok, Sumbawa, Flores, Sumba da tsibiran Timor; dukkansu suna a gefen continental shelf na Ostiraliya. Ana yin aman wuta a yankin ne saboda ɓarkewar teku da kuma motsin da kanta. Wasu tsaunuka gaba daya suna kafa tsibiri, misali, tsibirin Sangeang Api. Dutsen Tambora, a tsibirin Sumbawa, ya fashe a ranar 5 ga Afrilu, 1815, tare da ma'auni na 7 akan VEI kuma ana ɗaukarsa mafi tashin hankali a tarihi..<ref name="Stothers1984">{{Cite journal |last=Stothers |first=Richard B. |year=1984 |title=The Great Tambora Eruption in 1815 and Its Aftermath |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=224 |issue=4654 |pages=1191–1198 |bibcode=1984Sci...224.1191S |doi=10.1126/science.224.4654.1191 |pmid=17819476 |s2cid=23649251}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Name
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Island
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Shape
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Elevation
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Last eruption (VEI)
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Coordinates
|-
|Merbuk
|Bali
|unknown
| align="right" |{{Convert|1,386|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.22|S|114.65|E|type:mountain}}
|-
|Bratan
|Bali
|caldera
| align="right" |{{Convert|2,276|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.28|S|115.13|E|type:mountain}}
|-
|Batur
|Bali
|caldera
| align="right" |{{Convert|1,717|m|ft}}
|2000 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.242|S|115.375|E|type:mountain}}
|-
|Agung
|Bali
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,031|m|ft}}
|2019 (3)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.342|S|115.508|E|type:mountain}}
|-
|Samalas
|Lombok
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,867|m|ft}}
|1257 (7)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.41|S|116.40|E|type:mountain}}
|-
|Rinjani
|Lombok
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|3,726|m|ft}}
|2016 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.42|S|116.47|E|type:mountain}}
|-
|Tambora
|Sumbawa
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,722|m|ft}}
|1967 ± 20 years (0)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.25|S|118.00|E|type:mountain}}
|-
|Sangeang Api
|Sangeang
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|1,949|m|ft}}
|2019
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.20|S|119.07|E|type:mountain}}
|-
|Wai Sano
|Flores
|caldera
| align="right" |{{Convert|903|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.72|S|120.02|E|type:mountain}}
|-
|Poco Leok
|Flores
|unknown
| align="right" |{{Convert|1,675|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.68|S|120.48|E|type:mountain}}
|-
|Ranakah
|Flores
|[[Ruwan dutse|lava dome]]
| align="right" |{{Convert|2,100|m|ft}}
|March 1991 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.62|S|120.52|E|type:mountain}}
|-
|Inierie
|Flores
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,245|m|ft}}
|8050 BC
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.875|S|120.95|E|type:mountain}}
|-
|Inielika
|Flores
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|1,559|m|ft}}
|11 January 2001 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.73|S|120.98|E|type:mountain}}
|-
|Ebulobo
|Flores
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|2,124|m|ft}}
|27 February 1969 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.82|S|121.18|E|type:mountain}}
|-
|Iya
|Flores
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|637|m|ft}}
|27 January 1969 (3)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.897|S|121.645|E|type:mountain}}
|-
|Sukaria
|Flores
|caldera
| align="right" |{{Convert|1,500|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.792|S|121.77|E|type:mountain}}
|-
|Ndete Napu
|Flores
|fumarole
| align="right" |{{Convert|750|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.72|S|121.78|E|type:mountain}}
|-
|Kelimutu
|Flores
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|1,639|m|ft}}
|3 June 1968 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.77|S|121.82|E|type:mountain}}
|-
|Paluweh
|Palu'e
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|875|m|ft}}
|3 February 1985 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.32|S|121.708|E|type:mountain}}
|-
|Egon
|Flores
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,703|m|ft}}
|2008
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.67|S|122.45|E|type:mountain}}
|-
|Ilimuda
|Flores
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,100|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.478|S|122.671|E|type:mountain}}
|-
|Lewotobi
|Flores
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,703|m|ft}}
|2025 (ongoing) (3)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.542|S|122.775|E|type:mountain}}
|-
|Leroboleng
|Flores
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|1,117|m|ft}}
|26 June 2003 (3)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.358|S|122.842|E|type:mountain}}
|-
|Riang Kotang
|Flores
|fumarole
| align="right" |{{Convert|200|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.30|S|122.892|E|type:mountain}}
|-
|Iliboleng
|Adonara Island
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,659|m|ft}}
|June 1993 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.342|S|123.258|E|type:mountain}}
|-
|Lewotolo
|Lembata
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,423|m|ft}}
|2025 (ongoing)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.272|S|123.505|E|type:mountain}}
|-
|Ililabalekan
|Lembata
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|1,018|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.55|S|123.38|E|type:mountain}}
|-
|Iliwerung
|Lembata
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|1,018|m|ft}}
|29 November 2021
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.53|S|123.57|E|type:mountain}}
|-
|Batu Tara
|Komba island
|stratovolcano
| align="right" |{{Convert|748|m|ft}}
|2007–2015 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.792|S|123.579|E|type:mountain}}
|-
|Sirung
|Pantar Island
|complex volcano
| align="right" |{{Convert|862|m|ft}}
|2021
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8.508|S|124.13|E|type:mountain}}
|-
|Yersey
|–
|submarine
| align="right" |{{Convert|-3,800|m|ft}}
|unknown
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.53|S|123.95|E|type:mountain}}
|}
=== Tekun Banda ===
Tekun Banda a kudancin Tsibirin Molucca ya haɗa da ƙaramin rukuni na tsibirai. Manyan faranti uku na tectonic a ƙarƙashin teku, Farantin Eurasia, farantin Pacific da Farantin Indo-Australia, sun haɗu tun zamanin Mesozoic.<ref>{{Cite journal |last=Christian Honthaasa |last2=Jean-Pierre Réhaulta |last3=René C. Maurya |last4=Hervé Bellona |last5=Christophe Hémonda |last6=Jacques-André Maloda |last7=Jean-Jacques Cornéeb |last8=Michel Villeneuveb |last9=Joseph Cottena |last10=Safri Burhanuddinc |last11=Hervé Guilloud |last12=Nicolas Arnaud |year=1998 |title=A Neogene back-arc origin for the Banda Sea basins: geochemical and geochronological constraints from the Banda ridges (East Indonesia) |journal=Tectonophysics |volume=298 |issue=4 |pages=297–317 |bibcode=1998Tectp.298..297H |doi=10.1016/S0040-1951(98)00190-5}}</ref> Dutsen wuta a cikin Tekun Banda galibi tsibirai ne, amma wasu tsaunuka ne na karkashin ruwa.
{| class="wikitable sortable"
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Sunan
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Yanayin
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Hawan sama
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Fashewar karshe (VEI)
! rowspan="1" style="background-color:#e7dcc3;" |Ma'auni
|-
|Sarkin sarakuna na kasar Sin
|Jirgin ruwa
| align="right" |{{Convert|-2,850|m|ft}}
|ba a sani ba
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.62|S|124.22|E|type:mountain}}
|-
|Nieuwerkerk
|Jirgin ruwa
| align="right" |{{Convert|-2,285|m|ft}}
|ba a sani ba
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.60|S|124.675|E|type:mountain}}
|-
|Gunungapi Wetar
|Dutsen da ke cikin wuta
| align="right" |{{Convert|282|m|ft}}
|1699 (3)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.642|S|126.65|E|type:mountain}}
|-
|Wurlali
|Dutsen da ke cikin wuta
| align="right" |{{Convert|868|m|ft}}
|3 June 1892 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7.125|S|128.675|E|type:mountain}}
|-
|Teon
|Dutsen da ke cikin wuta
| align="right" |{{Convert|655|m|ft}}
|3 June 1904 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.92|S|129.125|E|type:mountain}}
|-
|Nila
|Dutsen da ke cikin wuta
| align="right" |{{Convert|781|m|ft}}
|7 ga Mayu 1968 (1)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.73|S|129.50|E|type:mountain}}
|-
|Serua
|Dutsen da ke cikin wuta
| align="right" |{{Convert|641|m|ft}}
|18 Satumba 1921 (2)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6.30|S|130.00|E|type:mountain}}
|-
|Manuk
|Dutsen da ke cikin wuta
| align="right" |{{Convert|282|m|ft}}
|ba a sani ba
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5.53|S|130.292|E|type:mountain}}
|-
|Banda Api
|Gidan katako
| align="right" |{{Convert|640|m|ft}}
|9 ga Mayu 1988 (3)
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|4.525|S|129.871|E|type:mountain}}
|}
=== Tsibirin Sulawesi da Sangihe ===
Kasashe hudu sun mamaye siffar tsibirin Sulawesi (wanda aka fi sani da Celebes). Yankin tsakiya babban yanki ne mai tsayin dutse, amma galibi ba mai aman wuta ba. Ana samun wutar lantarki mai ƙarfi a yankin arewaci kuma a ci gaba da shimfiɗa arewa zuwa tsibirin Sangihe. Tsibirin Sangihe suna cikin Philippines.
[[Fayil:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kustgezicht_met_vissersboot_met_op_de_achtergrond_de_Vuurberg_Bandanaira_TMnr_10021959.jpg|none|thumb|Vuurberg (Dutch: dutsen wuta, Gunung Api) a Bandanaira]]
=== Halmahera ===
Tsibirin Halmahera da ke arewacin tsibirin Molucca ya samo asali ne ta hanyar motsi na faranti uku na tectonic wanda ya haifar da jeri guda biyu na tsaunin tsaunuka, wadanda suka zama tsibirai masu duwatsu hudu da suka rabu da zurfin bays uku. Wani baka mai aman wuta ya tashi daga arewa zuwa kudu a yammacin Halmahera, wasu daga cikinsu tsibiran dutse ne, misali, Gamalama da Tidore. Sunan tsibirin Gamalama Ternate kuma ya kasance cibiyar kasuwancin kayan yaji tun lokacin da daular Portugal ta bude katafaren katafaren gini a shekara ta 1512. An samu bayanan tarihi na fashewar aman wuta a Halmahera tun a farkon karni na 16..
[[Fayil:Ternate.JPG|alt=A drawing of a volcano erupting orange lava and black smoke into the air with a body of water in the foreground and ships sailing in it.|none|thumb|Hoton Gamalama fashewa a farkon shekarun 1700 tare da sansanin Portuguese da aka nuna]]
== Major eruptions ==
Da ke ƙasa akwai jerin manyan fashewar tsaunuka a Indonesia, an tsara su a cikin lokaci ta hanyar ranar farawa ta fashewar. Sai kawai fashewa tare da sikelin 3 ko sama a kan VEI ana ba da su tare da sanannun tushe da mutuwar, sai dai idan ƙananan fashewar sikelin ya haifar da wasu mutuwar.
{| class="wikitable sortable" align="center" style="background: #ffffff; margin-top:0.5em;"
! style="background-color:#e7dcc3;" |Eruption date
! style="background-color:#e7dcc3;" |Volcano
! style="background-color:#e7dcc3;" |Cessation date
! style="background-color:#e7dcc3;" |VEI
! style="background-color:#e7dcc3;" |Characteristics
! style="background-color:#e7dcc3;" |Tsunami
! style="background-color:#e7dcc3;" |Tephra volume
! style="background-color:#e7dcc3;" |Fatality
! style="background-color:#e7dcc3;" |Sources
|-
| align="center" |3 November 2024
| align="center" |Lewotobi Laki-laki
| align="center" |5 November 2024
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,pf,fa,lm
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |10
| align="center" |
|-
| align="center" |3 December 2023
| align="center" |Marapi
| align="center" |8 December 2023
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,pf,fa,lm
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |24
| align="center" |
|-
| align="center" |4 December 2021
| align="center" |Semeru
| align="center" |5 December 2021
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,pf,fa,lm
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |69
| align="center" |
|-
| align="center" |21 December 2018
| align="center" |Anak Krakatoa
| align="center" |10 January 2019
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,se,pf,fa,lm,cc
| align="center" |1–2 m
| align="center" |N/A
| align="center" |437
| align="center" |<ref>{{Cite web |last=Albert |date=4 January 2019 |title=The rise and fall of Anak Krakatau |url=https://www.volcanocafe.org/the-rise-and-fall-of-anak-krakatau/ |access-date=2019-06-13 |website=VolcanoCafe |archive-date=2019-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724005141/https://www.volcanocafe.org/the-rise-and-fall-of-anak-krakatau/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Krakatau |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=262000 |access-date=2019-06-13 |publisher=Global Volcanism Program}}</ref>
|-
| align="center" |13 February 2014
| align="center" |Kelut
| align="center" |15 February 2014
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,cl,pf,ph,ld,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.16 km<sup>3</sup>
| align="center" |4
| align="center" |<ref>{{Cite web |title=Kelut Eruptive History |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=263280 |access-date=2019-06-13 |publisher=Global Volcanism Program}}</ref>
|-
| align="center" |3 November 2010
| align="center" |Merapi
| align="center" |8 November 2010
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,pf,ld,lm
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |353
| align="center" |<ref name="merapi">{{Cite web |title=Merapi Eruptive History |url=http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0603-25=&volpage=erupt |access-date=19 December 2006 |publisher=[[Smithsonian Institution]]}}</ref>
|-
| align="center" |10 February 1990
| align="center" |Kelut
| align="center" |March 1990
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,cl,pf,ph,ld,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.13 km<sup>3</sup>
| align="center" |35
| align="center" |<ref name="gvpholocene">{{Cite web |title=Large Holocene Eruptions |url=http://www.volcano.si.edu/world/largeeruptions.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061230113521/http://www.volcano.si.edu/world/largeeruptions.cfm |archive-date=Dec 30, 2006 |access-date=18 December 2006 |publisher=[[Smithsonian Institution]]}}</ref>
|-
| align="center" |18 July 1983
| align="center" |Colo
| align="center" |December 1983
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,pf,ph
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |0
| align="center" |<ref name="gvpholocene" />
|-
| align="center" |5 April 1982
| align="center" |Galunggung
| align="center" |8 January 1983
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,pf,lf,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.37 km<sup>3</sup> +
| align="center" |68
| align="center" |<ref>{{Cite journal |last=Katili, J.A. |last2=Sudradjat, A. |name-list-style=amp |year=1984 |title=Galunggung: the 1982-1983 eruption |journal=Volcanology Survei Indonesia |pages=102}}</ref><ref>{{Cite web |title=Galunggung, Java, Indonesia |url=http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/southeast_asia/indonesia/galunggung.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080616143900/http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/southeast_asia/indonesia/galunggung.html |archive-date=16 June 2008 |access-date=30 December 2006 |website=Volcano World |publisher=Department of Geosciences at Oregon State University}}</ref>
|-
| align="center" |6 October 1972
| align="center" |Merapi
| align="center" |March 1985
! style="background-color: #FC0;" |2
| align="center" |cv,pf,lf,ld,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.021 km<sup>3</sup>
| align="center" |29
| align="center" |<ref name="merapi" />
|-
| align="center" |26 April 1966
| align="center" |Kelut
| align="center" |27 April 1966
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,cl,pf,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.089 km<sup>3</sup>
| align="center" |212
| align="center" |<ref name="gvpholocene" />
|-
| align="center" |17 March 1963
| align="center" |Agung
| align="center" |27 January 1964
! style="background-color: #F60;" |5
| align="center" |cv,pf,lf,lm
| align="center" |no
| align="center" |1 km<sup>3</sup>
| align="center" |1,148
| align="center" |<ref name="Rampino">{{Cite journal |last=Michael R. Rampino |last2=Stephen Self |name-list-style=amp |year=1982 |title=Historic eruptions of Tambora (1815), Krakatau (1883), and Agung (1963), their stratospheric aerosols, and climatic impact |journal=Quaternary Research |volume=18 |issue=2 |pages=127–143 |bibcode=1982QuRes..18..127R |doi=10.1016/0033-5894(82)90065-5 |s2cid=140594715}}</ref>
|-
| align="center" |31 August 1951
| align="center" |Kelut
| align="center" |31 August 1951
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,cl,pf,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.2 km<sup>3</sup>
| align="center" |7
| align="center" |<ref name="gvpholocene" />
|-
| align="center" |25 November 1930
| align="center" |Merapi
| align="center" |September 1931
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,rf,pf,lf,ld,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.0017 km<sup>3</sup>
| align="center" |1,369
| align="center" |<ref name="merapi" />
|-
| align="center" |19 May 1919
| align="center" |Kelut
| align="center" |20 May 1919
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,cl,pf,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.19 km<sup>3</sup>
| align="center" |5,110
| align="center" |<ref name="gvpholocene" />
|-
| align="center" |7 June 1892
| align="center" |Awu
| align="center" |12 June 1892
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,pf,lm
| align="center" |yes
| align="center" |N/A
| align="center" |1,532
| align="center" |<ref name="awu">{{Cite web |title=Awu's Eruptive History |url=http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0607-04=&volpage=erupt |access-date=31 December 2006 |publisher=[[Smithsonian Institution]]}}</ref>
|-
| align="center" |26 August 1883
| align="center" |[[1883 fashewar Krakatoa|Krakatoa]]
| align="center" |February 1884
! style="background-color: #F00; color: white;" |6
| align="center" |cv,se,pf,fa,lm,cc
| align="center" |15–42 m
| align="center" |5–8.5 km<sup>3</sup>
| align="center" |36,600
| align="center" |<ref name="winchester2003">{{Cite book|last3=Simon Winchester}}</ref><ref name="Rampino" /><ref>{{Cite journal |last=B.H. Choi |last2=E. Pelinovsky |last3=K.O. Kim |last4=J.S. Lee |year=2003 |title=Simulation of the trans-oceanic tsunami propagation due to the 1883 Krakatau volcanic eruption |journal=Natural Hazards and Earth System Sciences |volume=3 |issue=5 |pages=321–332 |bibcode=2003NHESS...3..321C |doi=10.5194/nhess-3-321-2003 |doi-access=free}}</ref>
|-
| align="center" |15 April 1872
| align="center" |Merapi
| align="center" |21 April 1872
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,pf
| align="center" |no
| align="center" |0.33 km<sup>3</sup>
| align="center" |200
| align="center" |<ref name="merapi" />
|-
| align="center" |2 March 1856
| align="center" |Awu
| align="center" |17 March 1856
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,pf,lm
| align="center" |yes
| align="center" |0.51±0.50 km<sup>3</sup>
| align="center" |2,806
| align="center" |<ref name="awu" />
|-
| align="center" |8 October 1822
| align="center" |Galunggung
| align="center" |December 1822
! style="background-color: #F60;" |5
| align="center" |cv,pf,ld,lm
| align="center" |no
| align="center" |1 km<sup>3</sup> +
| align="center" |4,011
| align="center" |<ref name="gvpholocene" />
|-
| align="center" |10 April 1815
| align="center" |Mount Tambora
| align="center" |15 July 1815
! style="background-color: #900; color: white;" |7
| align="center" |cv,pf,cc
| align="center" |1–2 m
| align="center" |160 km<sup>3</sup>
| align="center" |71,000+
| align="center" |<ref name="Stothers1984"/><ref name="Oppenheimer2003">{{Cite journal |last=Oppenheimer |first=Clive |year=2003 |title=Climatic, environmental and human consequences of the largest known historic eruption: Tambora volcano (Indonesia) 1815 |journal=Progress in Physical Geography |volume=27 |issue=2 |pages=230–259 |bibcode=2003PrPG...27..230O |doi=10.1191/0309133303pp379ra |s2cid=131663534}}</ref>
|-
| align="center" |6 August 1812
| align="center" |Awu
| align="center" |8 August 1812
! style="background:#f90;" |4
| align="center" |cv,pf,lm
| align="center" |no
| align="center" |0.55±0.50 km<sup>3</sup>
| align="center" |963
| align="center" |<ref name="awu" />
|-
| align="center" |12 August 1772
| align="center" |Papandayan
| align="center" |12 August 1772
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,ph
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |2,957
| align="center" |<ref>{{Cite web |title=The Deadliest Eruptions |url=http://volcano.oregonstate.edu/education/facts/deadly_volcs.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090125131010/http://volcano.oregonstate.edu/education/facts/deadly_volcs.html |archive-date=25 January 2009 |access-date=15 March 2009 |website=Volcano World |publisher=Department of Geosciences at Oregon State University}}</ref>
|-
| align="center" |4 August 1672
| align="center" |Merapi
| align="center" | unknown
! style="background-color: #FC0;" |3
| align="center" |cv,pf,lm
| align="center" |no
| align="center" |N/A
| align="center" |3,000
| align="center" |<ref name="merapi" />
|-
| align="center" |1586
| align="center" |Kelut
| align="center" | unknown
! style="background-color: #F60;" |5
| align="center" |cf,cl,lm
| align="center" |no
| align="center" |1 km<sup>3</sup> +
| align="center" |10,000
| align="center" |<ref name="gvpholocene" />
|-
| align="center" |September 1257
| align="center" |Samalas
| align="center" | unknown
! style="background-color: #900; color: white;" |7
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |<ref name="samalas">{{Cite journal |last=Vidal |first=Céline M. |last2=Komorowski |first2=Jean-Christophe |last3=Métrich |first3=Nicole |last4=Pratomo |first4=Indyo |last5=Kartadinata |first5=Nugraha |last6=Prambada |first6=Oktory |last7=Michel |first7=Agnès |last8=Carazzo |first8=Guillaume |last9=Lavigne |first9=Franck |last10=Rodysill |first10=Jessica |last11=Fontijn |first11=Karen |last12=Surono |date=8 August 2015 |title=Dynamics of the major plinian eruption of Samalas in 1257 A.D. (Lombok, Indonesia) |journal=Bulletin of Volcanology |volume=77 |issue=9 |pages=73 |bibcode=2015BVol...77...73V |doi=10.1007/s00445-015-0960-9 |s2cid=127929333}}</ref>
|-
| align="center" | ≈ 74,000 [[Before Present|BP]]
| align="center" |Toba
| align="center" | unknown
! style="background-color: #900; color: white;" |9
| align="center" |pf,lf,cc
| align="center" |likely
| align="center" |2,800 km<sup>3</sup>
| align="center" |[[Ƙaramin fashewar Toba|Possible]] near extinction of all the human population
| align="center" |<ref name="Oppenheimer2002">{{Cite journal |last=Oppenheimer |first=C. |year=2002 |title=Limited global change due to the largest known Quaternary eruption, Toba ≈74 kyr BP? |journal=Quaternary Science Reviews |volume=21 |issue=14–15 |pages=1593–1609 |bibcode=2002QSRv...21.1593O |doi=10.1016/S0277-3791(01)00154-8}}</ref>
|}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
c15bf42l2js2tdfo334x7lg3yh8ez4g
Jerin fina-finai da ke nuna bautar
0
113377
877534
705057
2026-07-06T03:30:34Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877534
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Fim ya kasance hanya mafi tasiri a gabatar da [[TARIHIN BAUTAR BAYI|Tarihin]] [[Bauta]] ga jama'a.<ref>Andrews, K. (2016). The Psychosis of Whiteness: The Celluloid Hallucinations of Amazing Grace and Belle. Journal of Black Studies, 47(5), 435-453. {{Doi|10.1177/0021934716638802}}</ref> Masana'antar fina-finai ta Amurka tana da alaƙa mai karfi da ƙangin bautar, kuma har zuwa shekarun da suka gabata sau da yawa suna guje wa batun bauta. Fim din kamar The Birth of a Nation (1915) da Gone with the Wind (1939) sun zama masu kawo rikici saboda sun ba da kyakkyawar Misali kuma sun taimaka wajen canza Lost Cause Myth zuwa babban ra'ayi. A shekara ta 1940, The Santa Fe Trail ya nuna rushewa da suka mai karfi game da hare-haren [[Kau da Bautan Bayi|masu son kawar da kangin bauta]] John Brown . [[Ƙungiyar Kare Haƙƙin Ɗan Adam|Yunkurin kare hakkin bil'adama]] na Amurka a cikin shekarun 1950 ya sanya bayi masu tayar da kayar baya a matsayin jarumai.
Yawancin fina-finai na Hollywood sun yi amfani da tsarin zaman Amurka, kodayake <nowiki><i id="mwKw">Spartacus</i></nowiki> (1960) ya yi ma'amala da nuna ainihin tawayen na bayi a Daular Romawa da aka sani da Yaƙin Bayi na Uku.<ref>{{Cite web |last=Jarus |first=Owen |date=17 September 2013 |title=Spartacus: History of Gladiator Revolt Leader |url=https://www.livescience.com/39730-spartacus.html |access-date=8 August 2018 |website=[[LiveScience]] |publisher=[[Purch]]}}</ref> Ya gaza, kuma an kashe dukkan 'yan tawaye, amma ruhun su ya ci gaba bisa ga fim din. ''Abincin dare na ƙarshe'' (La última cena a cikin Mutanen Espanya) fim ne na 1976 wanda Cuban Tomás Gutiérrez Alea ya jagoranta game da koyar da Kiristanci ga bayi a Cuba kuma ya jaddada rawar al'ada da tawaye. Fim din 1969 Burn! ya faru ne a tsibirin Queimada na Portuguese (inda mazauna yankin ke magana da Mutanen Espanya) kuma ya haɗu da abubuwan tarihi da suka faru a Brazil, Cuba, Santo Domingo, Jamaica, da sauran wurare.
== Jerin fina-finai ==
Wadannan wasanni kwaikwayon masu ban sha'awa da kuma shirye-shiryen da ke nuna bautar an jera su a cikin haruffan baƙaƙe(Don fina-finai da ke nuna aikin azabtarwa duba jerin da aka haɗa daga nan.)
{| class="wikitable sortable" border="1"
|- style="background-color:#eed62d"
! width="20%" |Film
! width="10%" |Year
! width="50%" |Description
|-
|''12 Years a Slave''
|2013
|The film is based on the true story of Solomon Northup, a free black man who was kidnapped in [[Washington, D.C.]] in 1841 and sold into slavery.
|-
|''<nowiki><i id="mwXA">13th</i></nowiki> (film)''
|2016
|Documentary on the Thirteenth Amendment to the United States Constitution that allowed for slavery to continue for convicted prisoners.
|-
|''500 Years Later''
|2005
|Documentary covering the onset of [[Bauta|slavery]], colonialism subsequent, and how Africans are still struggling for basic freedom.
|-
|''Abe Lincoln in Illinois''
|1940
|The early life of [[Abraham Lincoln]] and his rise to becoming president.
|-
|''Abraham Lincoln''
|1930
|A biopic of Abraham Lincoln and his role as president during the American Civil War.
|-
|Abraham Lincoln: Vampire Hunter
|2012
|An action horror film in which Lincoln hunts slave owners that also feed on their slaves.
|-
|''Aadujeevitham''
|2023
|Survival drama about an Indian Malayali migrant enslaved in a farm in [[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]].
|-
|''The Adventures of Huckleberry Finn''
|1939
|Mark Twain's title character befriends and takes a raft down the Mississippi River with Jim, an escaped slave hoping to win his freedom. Later films of the book were also made in 1960, 1973 (Soviet Union film ''Hopelessly Lost''), 1974, 1975, 1976 (Japanese anime series), and 1993.
|-
|''Aferim!''
|2015
|Tragic adventure comedy telling the story of a bounty hunter in pursuit of a Romani slave in 1835 Wallachia.
|-
|''Aguirre, the Wrath of God''
|1972
|Set in the year 1560, Gonzalo Pizarro and a band of Spanish conquistadors as well as enslaved indigenous people, venture into the jungle in search of El Dorado.
|-
|''Alex Haley's Queen''
|1993
|Based on the life of Queen Jackson Haley, Alex Haley's paternal grandmother.
|-
|''Amazing Grace''
|2006
|Amazing Grace is a biographical movie about the Abolitionist William Wilberforce's campaign against the slave trade in the British Empire, and features the role of John Newton, the writer of the hymn ''Amazing Grace'', in Wilberforce's campaign.
|-
|''Amistad''
|1997
|In 1839, a slave revolt takes place on the Spanish ship La Amistad which is heading to Cuba. Two white survivors are ordered to navigate the ship back to Africa, but navigate the ship to the United States instead. The slaves then have to fight for their freedom in court, where they are eventually defended by ex-U.S. president [[John Quincy Adams]].
|-
|''Antebellum''
|2020
|A modern-day African-American woman must escape from a 19th-century Southern slave plantation.
|-
|''The Arena''
|1974
|In the ancient Roman city of Brundisium, a group of slave girls are forced to become gladiators.
|-
|''A Respectable Trade''
|1998
|A four-part TV miniseries based on a historical novel.
|-
|''Ashanti''
|1979
|Using modern-day slave-trading and set in Africa, a white doctor goes on a journey to find his wife who was mistaken for a native woman and kidnapped by slave traders while swimming. Getting no help from the police or the local authorities, the doctor gets a lead and tracks his missing wife across the country with a couple of allies.
|-
|''Band of Angels''
|1957
|Love story set around the US Civil War in which a plantation owner with a past raises a black slave as his son and buys a posh mixed-race slave girl.
|-
|The Barbarians
|1987
|A sword-and-sorcery saga following twin siblings who are enslaved at a young age and embark on a perilous journey seeking freedom and revenge.
|-
|''Battlefield Earth''
|2000
|In this film, humanity has been enslaved by a race known as the Psychlos.
|-
|<nowiki><i id="mw-Q">Being Human</i></nowiki>
|1994
|Follows a single human soul through multiple lifetimes in human history, including as a slave in [[Romawa na Da|Ancient Rome]].
|-
|''Belle''
|2013
|Story of Dido Elizabeth Belle, a mixed-race child of a British Royal Navy Officer, and her involvement in the legal case of the Zong massacre.
|-
|''Beloved''
|1998
|A former slave experiences flashbacks to her past as a slave.
|-
|''Ben-Hur''
|1925, 1959 & 2016
|A first century Jewish prince is forced to become a galley slave.
|-
|''The Birth of a Nation''
|1915
|An American film that depicts [[Afirkawan Amurka|African Americans]] in a negative light and glorified the Ku Klux Klan.
|-
|''The Birth of a Nation''
|2016
|Nat Turner, a former slave in America, leads a liberation movement in 1831 to free [[Afirkawan Amurka|African-Americans]] in Virginia that results in a violent retaliation from whites.
|-
|<nowiki><i id="mwASo">The Book of Negroes</i></nowiki>
|2015
|A Canadian television series based on the book of the same name.
|-
|''Boy Slaves''
|1939
|An exposé of child labor. Children entrapped in peonage strike for better food, try to alert the government, but fail in these attempts.
|-
|''Brother Future''
|1991
|Brother Future is a science fiction movie. A street kid from Detroit, Michigan, is hit by a car, and when he awakens, he finds himself a slave in South Carolina in 1822. The boy then has to help his fellow slaves so that he can return to his own time.
|-
|''Burn!''
|1969
|An agent provocateur is sent to the fictional island of Queimada, a Portuguese colony in the Caribbean to replace the Portuguese administration by a formally sovereign state controlled by white latifundists friendly to Great Britain. To realize this project, the agent persuades the black slaves to fight for their liberation from slavery.
|-
|''Caribbean Gold''
|1952
|
|-
|''Cloud Atlas''
|2012
|Plotlines involving escapes from historical and futuristic forms of slavery
|-
|''Cobra Verde''
|1987
|A film about a fictional Brazilian slave overseer and trader in the era prior to [[Dokar Zinariya|Brazil's abolition of slavery]]. The film depicts both slavery in Brazil and the slave trade in West Africa.
|-
|''C.S.A.: The Confederate States of America''
|2004
|A faux British documentary of today reviewing American history, operating under the counter-historical premise that the Confederate States of America won the American Civil War, annexed all of the United States in the process, and thereby preserved and expanded slavery throughout the nation.
|-
|''Descendant''
|2022
|The story behind [[Africatown]] in Alabama, and the descendants of the last known enslaved Africans brought to the United States aboard the ''[[Clotilda (jirgin bawa)|Clotilda]]''.
|-
|''Django Unchained''
|2012
|In the American South in 1858, a black slave is purchased by a [[Jamus|German]] dentist turned bounty hunter, and then agrees to help him track down a small group of outlaw plantation overseers in exchange for his freedom and the rescuing of his wife from a cruel plantation owner.
|-
|''Doutor Gama''
|2021
|The history of the Brazilian Luís Gama: a man who illegally was sold off to be enslaved as a 10 year old by his own father to pay his debts in gambling and, after he takes his freedom as a 17 year old, he grows up to be an autodidact lawyer who defended the slaves who wanted their freedom or who were enslaved despise the law.
|-
|''Drum''
|1976
|The film, a sequel to ''Mandingo'', features a black slave who falls in love with a plantation owner's daughter. When the owner threatens castration, the slave plans a revolt.
|-
|''Ebirah, Horror of the Deep''
|1966
|This Godzilla film depicts a [[Ta'addanci|terrorist]] organization that has enslaved the inhabitants of Infant Island to manufacture heavy water.
|-
|''El Cimarron''
|2007
|Based on the life of Marcos Xiorro who conspired and planned a slave revolt in [[Puerto Rico]] in 1821.
|-
|''Emancipation''
|2022
|A slave, played by [[Will Smith]], escapes a plantation in 1860. Based on the real life story of Gordon.
|-
|''Emperor''
|2020
|Based on the true story of Shields Green, an African American slave who escaped and participated in abolitionist John Brown's raid on Harpers Ferry.
|-
|''Enslavement: The True Story of Fanny Kemble''
|2000
|The film depicts the story of British actress and abolitionist Fanny Kemble, who becomes horrified by the treatment of her husband's enslaved people. Fanny later publishes her journals and their [[Labarin Bayi|first-hand accounts]] of slavery, helping influence the British government's decision to withhold support of the Confederacy during the American Civil War.
|-
|''Escrava Isaura''
|1976
|Brazilian television miniseries set in the 1860s.
|-
|''Exodus: Gods and Kings''
|2014
|This film is inspired by the biblical episode of The Exodus of the Hebrews from Egypt led by [[Musa|Moses]] and related in the Book of Exodus.{{Ana bukatan hujja|date=January 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
|-
|''Exterminate All the Brutes''
|2021
|The four-part series follows colonization and multiple genocides, and the effect of both, alongside [[imperialism]] and white supremacy.
|-
|''The Foxes of Harrow''
|1947
|Covering approximately the years 1827–1837, an illegitimate son of an Irish aristocratic family comes to America. He is a gambler and scoundrel who acquires a large plantation with many slaves, and builds an empire in antebellum [[New Orleans]]. The movie was the first based upon a book written by an African-American writer.
|-
|''Free State of Jones''
|2016
|Disenchanted confederate soldiers rally with runaway slaves to establish an abolitionist colony in Mississippi, led by Newton Knight, who fathers a child with a black woman. That story is framed by the one of his great-grandsons, who is prosecuted in 1948 for attempting to marry a white woman while possibly being of mixed descent.
|-
|''Frederick Douglass and the White Negro''
|2008
|A documentary telling the story of ex-slave, abolitionist, writer and politician Frederick Douglass and his escape to Ireland from America in the 1840s.
|-
|''Freedom''
|2014
|In the United States in the 1850s, a black man attempts to free his family from a tobacco plantation.
|-
|''Ganga Zumba''
|1963
|Not released until 1972 because of a military coup in Brazil, the film highlights Ganga Zumba, a 17th-century slave revolutionary.
|-
|''Gladiator''
|2000
|A Roman general in the 2nd century A.D. is turned into a slave who must fight for his life, and his country, as a gladiator.
|-
|''Glory''
|1989
|During the American Civil War, an escaped slave joins an all-black fighting unit of the Union Army.
|-
|''Godzilla x Kong: The New Empire''
|2024
|The main antagonist is a great ape of Kong's species known as the Skar King who, alongside an army of likewise red painted ape guards, enslaves a colony of apes to mine for earthly materials.
|-
|''Gold Coast''
|2015
|A Danish botanist was dispatched to Africa in 1836 meets the brutality of the [[Cinikin bayi na danish|Danish slave trade]].
|-
|''Goodbye Uncle Tom''
|1971
|''Addio Zio Tom'' is a pseudo-documentary in which the filmmakers go back in time and visit antebellum America, using period documents to examine, in graphic detail, the racist ideology and degrading conditions faced by Africans under slavery.
|-
|''Gone with the Wind''
|1939
|The film features a slave nursemaid as a prominent supporting character. Actress Hattie McDaniel won Best Supporting Actress, becoming the first [[Afirkawan Amurka|African American]] woman to win an Academy Award.
|-
|''Harriet''
|2019
|Based on the true story of [[Harriet Tubman]], who escaped from slavery then worked to free hundreds more.
|-
|''The Horse Soldiers''
|1959
|Follows a fictionalized Union cavalry raid in which a plantation mistress and slave are taken captive to maintain secrecy.
|-
|''A House Divided: Denmark Vesey's Rebellion''
|1982
|A 1982 television film about Denmark Vesey, a literate skilled carpenter and former slave who planned a slave rebellion in 1822 in Charleston, South Carolina.
|-
|''I Am Slave''
|2010
|A U.K. television story of one woman's fight for freedom from modern-day slavery, based on the experience of Mende Nazer, a British author, human rights activist, and a former [[Bauta a Sudan|slave in Sudan]].
|-
|''Ill Gotten Gains''
|1997
|Independent film about the [[Kasuwancin bayi na Atlantika|Atlantic slave trade]]
|-
|''Indiana Jones and the Temple of Doom''
|1984
|In the film, enslaved children are forced to mine for Sankara stones.
|-
|''Jefferson in Paris''
|1995
|The film shows the relationship between [[Thomas Jefferson]], who was one of the Founding Fathers of the United States and a slave owner, and Sally Hemings, a biracial slave.
|-
|''Joseph''
|1995
|The biblical story of Joseph and his brothers. Joseph is an Egyptian slave who earns a reputation as an interpreter of dreams.
|-
|''Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat''
|1999
|Joseph's biblical story portrayed in a musical by Andrew Lloyd Webber, starred Donny Osmond as Joseph.
|-
|''Joseph: Beloved Son, Rejected Slave, Exalted Ruler''
|2015
|Joseph's biblical story portrayed in an animated, religious drama.
|-
|''Joseph: King of Dreams''
|2000
|The Biblical story of Joseph portrayed in an animated musical.
|-
|''{{Sortname|The|Journey of August King}}''
|1995
|A widowed farmer reluctantly provides safe passage to a run-away slave as he returns home from an annual trip to purchase provisions and supplies, starring Jason Patric as August King and Thandie Newton as Annalees.
|-
|''{{Sortname|The|Keeping Room}}''
|2014
|The film takes place during the American Civil War. Three women in the South have to protect their home against soldiers of the Union Army.
|-
|''K.G.F: Chapter 1''
|2018
|A Kannada movie based on a True story of a gold mine in Kolar and its slaves
|-
|''Kuruvi''
|2008
|
|-
|''The Autobiography of Miss Jane Pittman''
|1974
|American television film based on the novel of the same name by Ernest J. Gaines.
|-
|''The Last Supper''
|1976
|A plantation owner during Spanish colonial times recreates the last supper using slaves, in order to teach them about [[Kiristanci|Christianity]].
|-
|''{{Sortname|The|Legend of Nigger Charley}}''
|1972
|The blaxploitation film takes place in America in the Antebellum South. It follows three slaves seeking their freedom.
|-
|''The Legend of Tarzan''
|2016
|George Washington Williams convinces Tarzan (John Clayton III, the Earl of Greystoke) to travel back to Africa to investigate claims of an ongoing slave trade.
|-
|''Lincoln''
|2012
|Near the end of the American Civil War, President [[Abraham Lincoln]] pushes to abolish slavery in the U.S. by urging Congress to pass the [[Gyaran Kundin Tsarin Mulkin Amurka na 13|Thirteenth Amendment to the United States Constitution]].
|-
|''The Littlest Rebel''
|1935
|
|-
|''Manderlay''
|2005
|Set in the early 1930s, the film tells the story of Grace, an idealist who attempts to oust the owners of a plantation in Alabama and free the slaves living there.
|-
|''[[Mandinga (film)]]''
|1976
|Italian film inspired by Mandingo.
|-
|''Mandingo''
|1975
|A slave owner insists that his son, who is sleeping with the slaves, marry a white woman and father him a son. He marries, and trains a Mandingo slave to be a bare-knuckle fighter.
|-
|''[[Motherland (fim 2010)|Motherland]]''
|2010
|Documentary sequel to ''500 Years Later'', the film gives an overview of the history of the African continent and its people from Ancient Egypt to the present.
|-
|''Nat Turner: A Troublesome Property''
|2003
|Documentary film about Nat Turner
|-
|''Nightjohn''
|1996
|A young slave girl, Sarny, is taught to read by John, a slave who has given up freedom in the Northern United States in order to teach slaves how to read.
|-
|''North and South''
|1985–1994
|A three-part TV miniseries outlining the period leading to and during the American civil war, and the post-war Reconstruction.
|-
|''{{Sortname|The|North Star}}''
|2016
|The film is based on "the true story of Big Ben Jones, a slave who escaped from a Southern plantation in 1848 and is helped by local Quakers".
|-
|''Passage du milieu''
|1999
|Docudrama about a [[Kasuwancin bayi na Atlantika|trans-Atlantic]] [[Jiragen bayi|slave ship]] voyage of black slaves from the West Coast of Africa to the Caribbean, a part of the [[Cinikin guda ukku|triangular slave trade]] route called the [[Hanyar tsakiyaa|Middle Passage]].
|-
|''Paradesi''
|2013
|A Tamil language movie that is based on true events that took place in a tea plantation during the 1930s.
|-
|''Prince Among Slaves''
|2006
|A PBS historical documentary about the life of Abdul Rahman Ibrahima Sori, a prince from West Africa who was made a slave in the United States and freed 40 years later on orders of the American president, [[John Quincy Adams]].
|-
|''The Prince of Egypt''
|1998
|Former Prince [[Musa|Moses]] frees the Hebrew slaves from the [[Fir'auna|Pharaoh]] of [[Misra|Egypt]].
|-
|''The Quest for Freedom''
|1992
|The life of escaped slave and abolitionist [[Harriet Tubman]]
|-
|''Quilombo''
|1984
|Account of Quilombo dos Palmares, a 17th-century Brazilian community of escaped slaves. Features its one-time leader, Zumbi.
|-
|''Raiders of the Seven Seas''
|1953
|
|-
|''The Retrieval''
|2013
|During the American Civil War, a young free boy is sent north by his bounty hunter gang to retrieve a wanted fugitive slave.
|-
|''Rio 2096: A Story of Love and Fury''
(Portuguese: ''Uma História de Amor e Fúria'')
|2013
|A Brazilian animated drama film following important moments in Brazil's history, including slavery.
|-
|''Roots''
|1977
|An acclaimed eight-episode TV mini-series based on Alex Haley's biography about his family moving from slavery to liberation.
|-
|''Roots''
|2016
|A four-episode remake of the 1977 miniseries.
|-
|''Roots: The Gift''
|1988
|A film portraying events occurring between the second and third episodes of the first miniseries.
|-
|''[[Sankofa (fim)|Sankofa]]''
|1993
|In the supernatural film, an African American model travels to [[Ghana]] and is transported back in time by a local mystic. The model finds herself a slave in the past.
|-
|''Santa Fe Trail''
|1940
|Western centered around abolitionist John Brown, his attacks on slavery as a prelude to the Civil War, and the attempt to find his hideout and stop his violent campaign.
|-
|''Savannah''
|2013
|Loosely based on the book ''Ducks, Dogs and Friends'', the film is about a white hunter who befriends a freed slave.
|-
|''Seven Angry Men''
|1955
|Follows John Brown's campaign to end slavery and his raid on Harper's Ferry.
|-
|''The Slave Hunters''
|2010
|Slave hunter goes after an escaped General-turned-slave in this South Korean 24-episode television series.
|-
|''Slaves''
|1969
|Follows the life of two slaves in the American South of the 1850s.
|-
|''{{Interlanguage link|Slavers – Die Sklavenjäger|de}}''
|1977
|Two competing slave traders fight between each other for the monopoly on the slave trade.
|-
|''Slavery and the Making of America''
|2005
|American slavery history including slavery during the American Civil War.
|-
|''Slavery by Another Name''
|2012
|Adaptation of the book into a 90-minute documentary film.
|-
|''Skin Game''
|1971
|American independent comedy western
|-
|''Solomon Northup's Odyssey''
|1984
|The film is based on the true story of Solomon Northup, a free black man who was kidnapped in [[Washington, D.C.|Washington, DC]] in 1841 and sold into slavery.
|-
|''Spartacus''
|1960, 2004, 2010-2013
|In Spartacus, a film that stays close to the historical record, a Thracian enslaved as a gladiator by the Roman Republic leads a slave revolt that engulfs much of the Italian peninsula.
The Netflix series Roman Empire has an episode on Caesar and his war against Spartacus in Season 2 episode 1.
|-
|''Star Wars: Episode I – The Phantom Menace''
|1999
|[[Darth Vader|Anakin Skywalker]] and his mother are slaves on Tatooine and the former is freed by the Jedi after winning a podracing competition. <ref>{{Cite web |last=Hardwick |first=Ben |title=How Anakin Skywalker's Family Became Slaves on Tatooine |url=https://www.cbr.com/star-wars-anakin-skywalker-family-slavery/ |access-date=17 July 2025 |website=CBR}}</ref>
|-
|''Stealing a Nation''
|2004
|Recounts the experiences of the people of the Chagos Islands in the Indian Ocean by the establishment of an American military base. [http://johnpilger.com/videos/stealing-a-nation Video]
|-
|''Tamango''
|1958
|A slave ship crosses the Atlantic, and the slaves rebel. A film by Hollywood blacklisted director John Berry starring Dorothy Dandridge and Curd Jürgens.
|-
|''The Ten Commandments''
|1923 & 1956
|[[Baibûl|Biblical]] story of the life of [[Musa|Moses]], an adopted [[Tsohuwar Masar|Egyptian]] prince who becomes the deliverer of his real brethren, the enslaved Hebrews.
|-
|''[[Toussaint Louverture]]''
|2012
|French language film based on the life of [[Toussaint Louverture]], leader of the Haitian emancipation revolution.
|-
|''Tula: The Revolt''
|2013
|In 1795 on [[Curacao|Curaçao]], then a Dutch colony, a slave uprising takes place.
|-
|''The Viking''
|1928
|Lord Alwin is captured in a Viking raid and taken to Norway as a slave.<ref>{{Cite web |title=The Viking (1928) |url=https://www.imdb.com/title/tt0019532/ |website=IMDB}}</ref>
|-
|''Unchained Memories''
|2003
|An HBO documentary featuring the stories of former slaves interviewed during the 1930s as part of the Federal Writers' Project. It compiles slave narratives which are narrated by actors emulating the original conversation with the interviewer.
|-
|''Uncle Tom's Cabin''
|1903
|Many film adaptations of Harriet Beecher Stowe's 1852 novel have been made, nine from the silent era (including those of 1910, 1918, and 1927), and a German version in 1965.
|-
|''Unrepentant: Kevin Annett and Canada's Genocide''
|2007
|Film about the residential school state system in Canada and its impact on indigenous peoples.
|-
|''<nowiki><i id="mwBE8">Utopia</i></nowiki>''
|2013
|A documentary film about Indigenous Australians and the impact of [[Turawan mulkin mallaka|settler colonialism]] on them. [http://johnpilger.com/videos/utopia Video]
|-
|''[[Ngozi Onwurah|Welcome II the Terrordome]]''
|1995
|A British dystopian science fiction–drama film that follows the interactions of a black family and supporting characters reincarnated from the [[Igbo Landing]] to a fictional modern ghetto.
|-
|''A Woman Called Moses''
|1978
|A miniseries about the life and career of the [[Afirkawan Amurka|African American]] abolitionist and slave escape leader, [[Harriet Tubman]].
|-
|''A Woman Captured''
|2017
|A documentary about a woman who is kept as domestic slave in Europe.<ref>{{Cite journal |last=Lodge |first=Guy |date=14 January 2018 |title=Film Review: 'A Woman Captured' |url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-woman-captured-review-1202650435/ |journal=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Business Media, LLC.]] |access-date=25 December 2018}}</ref>
|-
|''Yambaó''
|1956
|Mexican film about the life of ''Yambaó'', a young mulatta with supposed black magic powers who fell in love with the master of a sugar cane plantation in [[Cuba]] in 1850. Starring the Mexican Rumberas film star Ninón Sevilla.
|-
|''Zama''
|2017
|The film is set in the late 18th century in a remote South American colony under the [[Daular Sipaniya|Spanish Empire]], and portrays the period's "naturalness of slavery".<ref>{{Cite web |last=Koza |first=Roger |date=September 24, 2017 |title=El arte de la espera: esta semana se estrena "Zama", de Lucrecia Martel |url=http://www.lavoz.com.ar/numero-cero/el-arte-de-la-espera-esta-semana-se-estrena-zama-de-lucrecia-martel |access-date=November 19, 2017 |website=[[La Voz del Interior]] |language=es |archive-date=February 24, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224231959/https://www.lavoz.com.ar/numero-cero/el-arte-de-la-espera-esta-semana-se-estrena-zama-de-lucrecia-martel/ |url-status=dead }}</ref>
|}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pfd5lzwhkb2a2whz9vgxnybzlmw73ry
Jerin guguwa ta lardin (Kanada)
0
113533
877539
859739
2026-07-06T04:04:22Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877539
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}<gallery>
Fayil:F5_tornado_Elie_Manitoba_2007.jpg|Elie, Manitoba - 2007, June 22 - F5 tornado
Fayil:Tornado_over_Windsor_Ontario_Canada_photo_by_Harry_G._Garland_(1946).jpg|Windsor, Ontario - 1946, June 17 - F4 tornado
Fayil:Damage_in_Goderich_after_a_tornado,_August_2011.jpg|Goderich, Ontario - 2011, August 21 - F3 tornado damage
</gallery>Wannan shafin ya lissafa duk tabbacin da yiwuwar [[Guguwa]] da ta sauka a tsaunikan Kanada da yankuna.
Masana sun kiyasta cewa kusan guguwa 230 na faruwa a Kanada a kowace shekara, kodayake kusan 30 ne kawai aka tabbatar. tare da mafi yawan faruwa a Kudancin Ontario, kudancin Kanada Prairies da kudancin Quebec. Kanada tana matsayi na biyu a matsayin ƙasa ta biyu a duniya tare da mafi yawan guguwa a kowace shekara, bayan Amurka ta Amurka. Daga cikin matsakaita 30 da aka tabbatar da guguwa a kowace shekara, Alberta da Saskatchewan duka matsakaita tsakanin 14 da 18 mahaukaciyar guguwa ce a kowane kakar, sai Manitoba da Ontario tare da yawanci tsakanin guguwa 8 zuwa 14 a kowane kakar. Quebec wani yanki ne da aka sani da guguwa mai saurin kamuwa da matsakaita tsakanin guguwar 4 zuwa 8 kowace shekara. Atlantic Canada da Cikin Biritaniya Columbia suma an san yankunan guguwar da ke tsakanin 0 zuwa 4 guguwa kowace shekara. Ba a saba ganin yankunan Kanada a matsayin yankunan da ke da hadari, duk da haka hadari na iya faruwa a yankin. Lokacin kololuwar guguwa da tsawa mai tsanani a cikin Kanada shine a cikin watannin bazara, kodayake guguwar a Kanada tana faruwa a lokacin bazara, faɗuwa da kuma da wuya lokacin sanyi.
A Kanada, ana kimanta guguwa bisa ga lalacewar da suka haifar ta amfani da saitin "Masu Bayyana Hadari" wanda ke kimanta saurin iska bisa ga matakai daban-daban na lalacewa. Kafin Afrilu 1, 2013, sikelin da aka yi amfani da shi don kimanta guguwa a Kanada shine sikelin Fujita. Bayan wannan rana, [[Muhalli da Canjin Yanayi Kanada|Muhalli Kanada]] ta fara amfani da sikelin Enhanced Fujita . <ref>{{Cite web |last=Canada |first=Environment and Climate Change |date=2013-05-10 |title=Enhanced Fujita scale for wind damage |url=https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/seasonal-weather-hazards/enhanced-fujita-scale-wind-damage.html |access-date=2021-09-27 |website=www.canada.ca}}</ref> Mafi yawan ƙarfin guguwa a Kanada ya kasance tsakanin EF0 zuwa EF2 (F0 zuwa F2) kuma yawanci yana haifar da ƙananan lalacewar tsari ga ɗakunan ajiya, katako na katako, shingles na rufin, rassan bishiyoyi da aka kwashe ko kuma layin wutar lantarki da aka saukar. Guguwa da aka kiyasta a EF3 zuwa EF4 (F3 zuwa F4) sun faru a Kanada, amma sun fi wuya. Kanada kawai ta ga wata guguwa ta EF5 (F5), wacce ta faru a Elie, Manitoba.
Saboda ƙaruwar ganowa (watau radar yanayin Doppler, kafofin watsa labarun da hotunan tauraron dan adam), adadin da aka tabbatar da guguwa ya karu sosai a cikin 'yan shekarun nan. A cikin shekarun da suka gabata, ana iya ƙididdige adadin guguwar da aka ƙidaya bisa hukuma. Hakanan ana danganta tashin hankali a cikin guguwar da aka tabbatar da wasu dalilai, kamar ingantattun kimantawar iskar iska da ta ƙasa bayan gaskiyar a cikin wuraren da ba a cika yawan jama'a ba (musamman yanayin a yankuna masu nisa na Prairies na Kanada da Arewacin Ontario, alal misali), ingantattun ƙwarewar tabo da haɓaka amfani da na'urorin rikodin dijital ta 'yan ƙasa. A Kanada, Aikin Arewacin Tornadoes daga Jami'ar Yamma ya dauki nauyin binciken, kimantawa, da tabbatar da guguwa a Kanada.<ref>{{Cite web |last=Inc |first=Pelmorex Weather Networks |title=Northern Tornadoes Project goes coast-to-coast in hunt for Canadian twisters |url=https://www.meteomedia.com/ca/nouvelles/article/northern-tornadoes-project-goes-national-with-funding-boost |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927222606/https://www.meteomedia.com/ca/nouvelles/article/northern-tornadoes-project-goes-national-with-funding-boost |archive-date=2021-09-27 |access-date=2021-09-27 |website=www.meteomedia.com |language=fr-CA}}</ref>
Don dalilai da yawa, kamar ƙananan yawan jama'a na Kanada da kuma gine-ginen gidaje masu ƙarfi saboda yanayin sanyi, guguwar Kanada a tarihi ta haifar da mutuwar mutane da yawa fiye da guguwa a wasu sassan duniya.
Guguwa a Kanada sun isa barazana ga Tsarin gargadi na jama'a, wanda hukumar kula da yanayi ta kasa, Muhalli da Canjin Yanayi ta Kanada (ECCC) ke kula da shi. Tare da haɗin tsakanin [[Muhalli da Canjin Yanayi Kanada|Muhalli Kanada]] da Gwamnatin Kanada, ana amfani da AlertReady don hanyar faɗakar da jama'a don haɗarin jama'a daban-daban.
== Alberta ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Date
!Location of impact(s)
!Strength
!Death
!Injuries
!Damage
!Other notes
|-
| colspan="7" |
=== 1883 ===
|-
|1883, July 14
|Medicine Hat
!Not rated
|
|
|
* Caused damage to nearby buildings
|<ref>{{Cite web |date=1883-07-14 |title=Fort Macleod Gazette Archives, Jul 14, 1883, p. 3 |url=https://newspaperarchive.com/fort-macleod-gazette-jul-14-1883-p-3/ |access-date=2021-10-03 |website=NewspaperArchive.com |language=en}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1893 ===
|-
|1893, April 4
|Lethbridge
!Not rated
|
|
|
* Caused damage to local storefronts
|<ref>{{Cite web |date=1893-04-07 |title=Fort Macleod Gazette Newspaper Archives, Apr 7, 1893, p. 3 |url=https://newspaperarchive.com/fort-macleod-gazette-apr-07-1893-p-3/ |access-date=2021-10-03 |website=NewspaperArchive.com |language=en}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1897 ===
|-
|1897, July 13–19
|Wheatland County
!Not rated
|
|
|
* Minor tree damage and a destroyed barn roof.
|
|-
| colspan="7" |
=== 1905 ===
|-
|1905, July 12
|Pine Lake
!Not rated
|
|
|
* Significant, but narrow damage
* Various farm properties sustained damage with a house losing its roof and nearby buildings remaining untouched
|
* Briefly became a tornadic waterspout as it crossed the lake<ref>{{Cite web |date=1905-07-13 |title=Fort Macleod Gazette Archives, Jul 13, 1905, p. 1 |url=https://newspaperarchive.com/fort-macleod-gazette-jul-13-1905-p-1/ |access-date=2021-10-04 |website=NewspaperArchive.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1905-07-14 |title=Edmonton Bulletin Newspaper Archives, Jul 14, 1905, p. 6 |url=https://newspaperarchive.com/edmonton-bulletin-jul-14-1905-p-6/ |access-date=2021-10-04 |website=NewspaperArchive.com |language=en}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1906 ===
|-
|1906, October 29
|[[Coutts, Alberta|Coutts]]
!Not rated
|
|
|
* Tore a corner off the local blacksmith shop
* blew over a windmill owned by the Great Northern Railway of Canada
|
|-
| colspan="7" |
=== 1907 ===
|-
|1907, August 14
|South of Vermillion
!Not rated
|
|
|
* destroyed a house, stables and corrals
* killed 3 chickens
|
|-
| colspan="7" |
=== 1909 ===
|-
|1909, July 1
|Didsbury
!Not rated
|
|
|
|
<ref>{{Cite web |date=1909-07-01 |title=Cyclone at Didsbury, Alberta. |url=http://ww2.glenbow.org/dbimages/arc4/i/na-1918-1.jpg |access-date=2021-10-02 |website=Glenbow Museum |archive-date=2021-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003011510/http://ww2.glenbow.org/dbimages/arc4/i/na-1918-1.jpg |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=. — 1 & 2. A tornado near Didsbury, Alberta, July 1st... |url=https://dame-de-pique.tumblr.com/post/115607897858/1-2-a-tornado-near-didsbury-alberta-july-1st/amp |access-date=2021-10-03 |website=dame-de-pique.tumblr.com}}</ref>
|-
|1909, July 16
|South of Lloydminster
!Not rated
|
|~4
|
* House destroyed
* Farm machinery broken and twisted
* Debris tossed more than 183 meters
|
|-
| colspan="7" |
=== 1911 ===
|-
|1911, March 13
|Macleod
!Not rated
|
|
|
* Minor damage
|
|-
|1911, June 30
|Winnifred
!Not rated
|
|
|
* Destroyed barn
* Damaged houses
|
<ref>{{Cite web |date=1911-07-03 |title=Medicine Hat News Newspaper Archives, Jul 3, 1911, p. 3 |url=https://newspaperarchive.com/medicine-hat-news-jul-03-1911-p-3/ |access-date=2021-10-05 |website=NewspaperArchive.com |language=en}}</ref>
|-
|1911, July 2–8
|Strome
!Not rated
|
|
|
* Minimal property damage
|
* Was active for "a few seconds"<ref>{{Cite web |title=13 Jul 1911, 12 - Calgary Herald at Newspapers.com |url=http://www.newspapers.com/image/481343294/?terms=cyclone&match=1 |access-date=2021-10-06 |website=Newspapers.com |language=en}}</ref>
|-
|1911, August 11
|Black Diamond
!Not rated
|
|
|
* Significant damage done to property
* Accompanied by significant hail
|
|-
| colspan="7" |
=== 1915 ===
|-
|1915, June 25
|Grassy Lake
Redcliff
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|~5
|~12
|
* Multiple buildings levelled
* Freight train derailed
|
<ref name=":84">{{Cite web |date=1915-06-28 |title=TORNADO IN CANADA. |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/TC19150628.2.11 |access-date=2021-10-02 |website=Papers Past}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roblin |first=Scott |title=Legacy of infamous 'Redcliff Cyclone' lives on 105 years later |url=https://chatnewstoday.ca/2020/06/25/legacy-of-infamous-redcliff-cyclone-lives-on-105-years-later/ |access-date=2021-10-02 |website=CHAT News Today |language=en}}</ref><ref name=":86">{{Cite web |last=Dixon |first=Tyler |date=2020-04-16 |title=Historical Photos of Tornadoes and their Destruction |url=https://calgaryguardian.com/historical-tornado-photos/ |access-date=2021-10-02 |website=Calgary Guardian |language=en}}</ref>
|-
|1915, July 14
|West of Nanton
!Not rated
|
|
|
* School taken off foundation
* Several buildings levelled
|
<ref name=":86" />
|-
| colspan="7" |
=== 1918 ===
|-
|1918
|Vermilion
!Not rated
|~3
|
|
* Woman was carried over 27 m (30 yd).
|<ref name=":0">{{Cite web |title=Edmonton Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=-iBlAAAAIBAJ&pg=3035,966517&dq=edmonton%20tornado&hl=en |access-date=2018-04-05 |via=Google News Archive}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1927 ===
|-
|1927, July 7
|Vulcan
!Not rated
|
|
|
* A curling rink was destroyed
* Damaged a dairy farm and a granary
* Significant town damage
|
|-
| colspan="7" |
=== 1936 ===
|-
|1936, July 6
|Lavoy
!Not rated
|
|
|
* Building damage
|<ref>{{Cite web |title=The Montreal Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=OXctAAAAIBAJ&pg=1945,671762&dq=edmonton%20tornado&hl=en |access-date=2018-04-05 |via=Google News Archive}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1950 ===
|-
|1950, September 1
|
!Not rated
|
|
|
* Damaged crops
* Damaged farm buildings
|
|-
| colspan="7" |
=== 1966 ===
|-
|1966, June 10
|Nanton
!Not rated
|
|
|
* Tree damage
|<ref name=":1">{{Cite web |title=The Calgary Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=ImdkAAAAIBAJ&pg=2394,3965728&dq=edmonton%20tornado&hl=en |access-date=2018-04-05 |via=Google News Archive}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1972 ===
|-
|1972, July 28
|Bawlf
!Not rated
|
|~3
|
* Destroyed farm buildings
* Destroyed a two-story house
|<ref name=":1" />
|-
| colspan="7" |
=== 1980 ===
|-
|1980, May 23
|Schuler
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23"/>
|-
|1980, May 23
|Hilda
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, May 25
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1980, May 25
|Hilda
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, June 2
|Grassy Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, June 11
|Foremost
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, July 14
|Sylvan Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, August 10
|Aldersyde
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1981 ===
|-
|1981, June 5
|Landonville
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, June 5
|Clandonald
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, June 6
|Clandonald
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 13
|West Edmonton
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 14
|Boyle
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 15
|Rivière Qui Barre
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 25
|Sangudo
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1982 ===
|-
|1982, May 7
|[[Coutts, Alberta|Coutts]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, May 13
|Mayerthorpe
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, May 13
|Fort Assiniboine
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, May 29
|Magnolia
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 2
|Gainford
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 6
|Entwistle
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 30
|Southeast of Rocky Mountain House
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|~1
|
* Destroyed a mobile home
* Estimated C$500,000 of damage
|<ref name=":23" /><ref name=":0" />
|-
|1982, June 30
|North of Viking
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 30
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1982, July 1
|Consort
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 6
|Langdon
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 11
|Clive
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 14
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
* Six tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1982, July 14
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|
* Four tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1982, July 18
|[[Lucky Lake, Alberta|Lucky Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 30
|Rocky Mountain House
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 11
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1982, August 15
|Vauxhall
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, September 10
|[[Calgary]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1983 ===
|-
|1983, July 8
|Blackfoot
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1984 ===
|-
|1984, June 29
|Athabasca
!Not rated
|
|~1
|
* Destroying granaries
* Destroying farm equipment
|
|-
| colspan="7" |
=== 1986 ===
|-
|1986, June 18
|High Prairie
!Not rated
|
|
|
* Roof damage
|
* Two tornadoes<ref name=":0" />
|-
|1986, June 29
|
!Not rated
|
|
|
* Destroyed a storage shed
|
* Two tornadoes<ref name=":3">{{Cite web |title=The Leader-Post |url=https://news.google.com/newspapers?id=FIlWAAAAIBAJ&pg=3921,3909924&dq=tornadoes%20in%20alberta&hl=en%7Caccess-date=17 |access-date=2018-04-05 |via=Google News Archive}}</ref>
|-
|1986, July 9
|Penhold
Sylvan Lake
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes near Penhold
* One tornado near Sylvan Lake<ref name=":3" />
|-
| colspan="7" |
=== 1987 ===
|-
|1987, July 31
|Edmonton
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|~27
|~253
|
|
* Second deadliest tornado in Canadian history<ref name=":23" /><ref name=":4">{{Cite web |date=2002-11-15 |title=The Edmonton Tornado |url=http://www.mb.ec.gc.ca/air/summersevere/edtornado.en.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20021115073531/http://www.mb.ec.gc.ca/air/summersevere/edtornado.en.html |archive-date=2002-11-15 |access-date=2018-04-05 |publisher=Environment Canada}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |title=Chapter 4 - A COMMEMORATIVE REFLECTION ON THE EDMONTON TORNADO AND HAILSTORM, 1987 |url=https://sites.google.com/a/ualberta.ca/tornado/home/chapt4 |access-date=2018-04-05 |website=sites.google.com}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |title=Top Weather Events of the 20th Century |url=https://ec.gc.ca/meteo-weather/default.asp?lang=En&n=6A4A3AC5-1#1921-1940 |access-date=2018-04-05 |website=ec.gc.ca |publisher=Government of Canada, Environment and Climate Change}}</ref><ref name=":18">{{Cite web |title=Weather Events: Canada's Deadliest Tornadoes |url=http://www.islandnet.com/~see/weather/events/candeadtorn.html |access-date=2018-04-07 |website=www.islandnet.com}}</ref>
|-
|1987, July 31
|Southeast [[Edmonton]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />
|-
|1987, July 31
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
* Estimated C$40,000 of damage
|
* Two tornadoes<ref name=":23" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />
|-
|1987, July 31
|[[Edmonton]] Area
[[Alberta ta Tsakiya|Central Alberta]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
* Four tornadoes<ref name=":23" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />
|-
| colspan="7" |
=== 1989 ===
|-
|1989, July 27
|[[Edmonton]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Estimated C$500,000 of damage
|<ref name=":23" /><ref>{{Cite web |title=Recordmeteo.com |url=http://www.recordmeteo.com/tornado-canada/Tornado-Alberta-1989-7-27-en-118.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817055238/http://www.recordmeteo.com/tornado-canada/Tornado-Alberta-1989-7-27-en-118.html |archive-date=2016-08-17 |access-date=2018-04-05 |website=www.recordmeteo.com}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1993 ===
|-
|1993, July 29
|[[Holden, Alberta|Holden]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|
|
|
|-
|1993, July 29
|Northeast of Lac La Biche
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|
|-
|1993, July 29
|Falun
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1998 ===
|-
|1998, July 19
|Daysland
!Not rated
|
|
|
* Damaged power lines
|
|-
| colspan="7" |
=== 2000 ===
|-
|2000, July 14
|Pine Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|~12
|
|
* Estimated C$13,000,000 of damage
|
* Fourth deadliest tornado in Canadian history<ref name=":18" />
|-
|2000, July 23
|Marwayne
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|
|
* Destroyed one home
|<ref>{{Cite web |date= |title=Rancher survives tornado |url=https://www.cbc.ca/news/canada/rancher-survives-tornado-1.215189 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070708050009/http://www.cbc.ca/news/story/2000/07/24/rancher000724.html |archive-date=July 8, 2007 |access-date=2018-04-05 |website=cbc.ca}}</ref>
|-
|2000, July 26
|Wabamun
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2000, August 1
|Viking
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2000, August 6
|Elnora
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2000, August 9
|Sangudo
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2001 ===
|-
|2001, July 13
|Caroline
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date= |title=Tornado touches down near Caroline and possible sightings near Edmonton's north end |url=https://www.cbc.ca/news/canada/tornado-touches-down-near-caroline-and-possible-sightings-near-edmonton-s-north-end-1.288102 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109180532/http://www.cbc.ca/news/story/2001/07/13/carolineea010713.html |archive-date=November 9, 2012 |access-date=2018-04-05 |website=CBC News}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2003 ===
|-
|2003, July 11
|Westlock County
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2003, August 13
|Wabamun
!Not rated
|
|Few
|
|<ref>{{Cite web |date=2007-10-06 |title=CTV.ca {{!}} Tornado touches down west of Edmonton |url=http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/1060734556132_48/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071006025204/http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/1060734556132_48/ |archive-date=2007-10-06 |access-date=2018-04-05}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2004 ===
|-
|2004, April 18
|Raymond
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2004, June 13
|Vulcan
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=The Vulcan tornado of June 13, 2004 |url=http://www.umanitoba.ca/faculties/environment/envirogeog/weather/vulcan/vulcan.html |access-date=2018-04-05 |website=www.umanitoba.ca |archive-date=2012-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926110155/http://www.umanitoba.ca/faculties/environment/envirogeog/weather/vulcan/vulcan.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|2004, July 8
|Grande Prairie
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
* Damage to homes and businesses
|<ref>{{Cite web |date= |title=Alberta cleaning up after Tornado |url=https://www.cbc.ca/news/canada/alberta-cleaning-up-from-tornado-1.508540 |access-date=2018-04-05 |website=cbc.ca |publisher=CBC Alberta}}</ref>
|-
|2004, July 11
|Andrew
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2005 ===
|-
|2005, June 4
|
!Not rated
|
|
|
* Tree damage
|
* Four cold-core funnels briefing touch the ground
|-
|2005, June 21
|Lethbridge
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date=2012-10-12 |title=Wild weather spawns tornadoes |url=http://www.canada.com/story_print.html?id=e2fd1146-d04b-4a69-a3f1-4929033ebc19&sponsor= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012232946/http://www.canada.com/story_print.html?id=e2fd1146-d04b-4a69-a3f1-4929033ebc19&sponsor= |archive-date=2012-10-12 |access-date=2018-04-05}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2007 ===
|-
|2007, June 25
|Standard
!Not rated
|
|
|
* Destroyed a barn
|
|-
|2007, July 8
|Mayerthorpe
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2007, July 23
|
!Not rated
|
|
|
* No major damage
|
* Tornado involved all the places listed
|-
| colspan="7" |
=== 2008 ===
|-
|2008, June 6
|Heisler
!Not rated
|
|
|
* Minor damage
|<ref name=":1" />
|-
|2008, June 10
|Wabamun
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2008, June 22
|Viking
!Not rated
|
|
|
* Tree and fence damage
|
|-
|2008, July 6
|[[Airdrie, Alberta|Airdrie]]
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2008, July 15
|Vulcan
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Damaged two granaries
|<ref>{{Cite web |date=16 July 2008 |title=Tornado touches down during wild wind storm |url=https://www.ctvnews.ca/tornado-touches-down-during-wild-alberta-storm-1.309074 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022161640/http://www.ctvnews.ca/tornado-touches-down-during-wild-alberta-storm-1.309074 |archive-date=October 22, 2012 |access-date=2018-04-05 |website= |publisher=CTV Calgary}}</ref>
|-
|2008, July 16
|[[Edmonton]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 2009 ===
|-
|2009, May 31
|Southeast of Lloydminster
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, June 25
|Northeast of Hanna
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Barn roof damage
|<ref name=":6">{{Cite web |date=2009-06-29 |title=Tornado takes roof off barn |url=https://edmontonjournal.com/news/Tornado+takes+roof+barn/1735285/story.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629052431/http://www.edmontonjournal.com/news/Tornado+takes+roof+barn/1735285/story.html |archive-date=2009-06-29 |access-date=2018-04-05}}</ref>
|-
|2009, June 25
|Cairns
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
* Siding and shingles damage
|<ref name=":6" />
|-
|2009, July 4
|[[Red Deer, Canada|Red Deer]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Tree damage
|
|-
|2009, August 1
|[[Airdrie, Alberta|Airdrie]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 2010 ===
|-
|2010, June 29
|Whitecourt
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2010, July 30
|Sundre
!Not rated
|
|
|
|
* Another unconfirmed tornado near Water Valley
|-
|2010, August 22
|Grande Prairie
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2011 ===
|-
|2011, July 7
|
!Not rated
|
|
|
* Farms destroyed
* Trees damaged
|
* Several tornadoes throughout [[Alberta ta Tsakiya|Central Alberta]]
|-
|2011, July 13
|Southwest [[Calgary]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2012 ===
|-
|2012, June 5
|
!Not rated
|
|
|
|
* At least one confirmed tornado and three unconfirmed tornadoes.<ref>{{Cite web |date= |title=Tornadoes touch down in southern Alberta |url=http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3%26stormfile%3DStormy_system_invades_western_Canada_04_06_2012 |access-date=2018-04-05 |website=The Weather Network |archive-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607212434/http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3%26stormfile%3DStormy_system_invades_western_Canada_04_06_2012 |url-status=dead }}</ref>
|-
|2012, June 9
|Stettler
!Not rated
|
|
|
* Minor damage
|<ref>{{Cite web |date= |title=Landspout tornado reported near Stettler |url=https://www.cbc.ca/news/canada/calgary/landspout-tornado-reported-near-stettler-alta-1.1248391 |access-date=2018-04-05 |website=cbc.ca |publisher=CBC Calgary}}</ref>
|-
|2012, July 3
|Southwest of Olds
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* House and barn damage
|<ref>{{Cite web |date= |title=Tornado touches down near Olds, Alberta |url=https://vancouversun.com/news/alberta/Tornado+touches+down+near+Olds+Alberta/6881696/story.html |access-date=2018-04-05 |website=The Vancouver Sun}}{{Dead link|date=June 2023}}</ref><ref name=":1" />
|-
|2012, July 28
|Cremona
!Not rated
|
|
|
* Farm damage
|<ref>{{Cite web |date= |title=Dogpound, Alberta Supercell and Tornado |url=http://prairiestormtranquillity.wordpress.com/2012/07/29/july-282012-dogpound-alberta-supercell-and-tornado/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120801212320/http://prairiestormtranquillity.wordpress.com/2012/07/29/july-282012-dogpound-alberta-supercell-and-tornado/ |archive-date=2012-08-01 |access-date=2018-04-05 |website=Prairie Storm Tranquillity}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2013 ===
|-
|2013, June 12
|Pigeon Lake
!Not rated
|
|
|
|
* Became a waterspout<ref name=":0" />
|-
|2013, June 19
|Pakowki Lake
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2013, July 4
|Stavely
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2013, July 24
|Okotoks
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2014 ===
|-
|2014, June 13
|Northwest of Gleichen
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2014, June 27
|Cremona
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=Tornado touches down in southern Alberta |url=http://www.theweathernetwork.com/news/articles/tornado-touches-down-in-southern-alberta/30432/ |access-date=2018-04-05 |website=The Weather Network |archive-date=2014-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630044039/http://www.theweathernetwork.com/news/articles/tornado-touches-down-in-southern-alberta/30432/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|2014, June 29
|Wainwright
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2015 ===
|-
|2015, June 4
|[[Airdrie, Alberta|Airdrie]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=Calgary Sun |url=http://www.calgarysun.com/2015/06/05/thursdays-stormy-skies-spawn-small-landspout-tornado-northwest-of-airdrie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150816232935/http://www.calgarysun.com/2015/06/05/thursdays-stormy-skies-spawn-small-landspout-tornado-northwest-of-airdrie |archive-date=2015-08-16 |access-date=2018-04-05 |website=Calgary Sun}}</ref>
|-
|2015, June 21
|Cochrane
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2015, July 22
|
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes
|-
|2015, August 5
|Langdon
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2015, August 6
|Foremost
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2015, September 13
|Didsbury
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2016 ===
|-
|2016, April 13
|[[Calgary]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2016, June 30
|Ponoka
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Damaged homes
|
|-
|2016, July 1
|West of Didsbury
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":7" />
|-
|2016, July 2
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
* Tree damage
|
* Two tornadoes<ref name=":7" />
|-
|2016, July 3
|Hardisty
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Damaged farm
|<ref name=":7" />
|-
|2016, July 6
|Monitor
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2016, July 13
|Endiang
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=News Talk 770 (CHQR) |url=http://www.newstalk770.com/2016/07/13/funnel-cloud-advisory-for-red-deer-and-drumheller-regions/ |access-date=2018-04-05 |website=770 CHQR}}</ref>
|-
|2016, July 17
|Okotoks
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
* Minor damage
|
|-
|2016, August 4
|Vermilion
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, August 10
|Schuler
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, August 21
|Edson
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2017 ===
|-
|2017, June 2
|Three Hills
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Tree and roof damage
|
|-
|2017, June 9
|Mannville
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2017, July 1
|Sangudo
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2017, July 9
|Sunchild First Nation
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2017, July 10
|Northwest of Calgary International Airport
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2017, July 13
|Breton
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Tree and roof damage
|
|-
|2017, July 13
|Athabasca
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":8" />
|-
|2017, October 7
|Jenner
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=Weak landspout tornado confirmed in Alberta |url=https://www.theweathernetwork.com/news/articles/weak-landspout-tornado-confirmed-alberta/87263 |access-date=2018-04-05 |website=The Weather Network |archive-date=2017-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008181214/https://www.theweathernetwork.com/news/articles/weak-landspout-tornado-confirmed-alberta/87263 |url-status=dead }}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2018 ===
|-
|2018, May 24
|Calmar
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":54">{{Cite web |title=Weather Watch {{!}} Forecasts, Alerts and More |url=https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/06/15/Confirmed-Tornado-With-A-Possible-Second-Tornado-In-Alberta |access-date=2018-06-16 |website=Weather Watch {{!}} Forecasts, Alerts and More |archive-date=2018-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180616030427/https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/06/15/Confirmed-Tornado-With-A-Possible-Second-Tornado-In-Alberta |url-status=dead }}</ref>
|-
|2018, June 9
|St. Paul
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date=2018-06-09 |title=Tornado touches down as thunderstorm moves northeast across Alberta |url=https://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/northeast-alberta-tornado-alert-1.4699794 |access-date=2018-09-11 |website= |publisher=CBC News}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2019 ===
|-
|2019, April 24
|[[Peers, Alberta|Peers]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
* Damaged a fence
* Damaged a shed
|<ref>{{Cite web |title=Post {{!}} Weather Watch {{!}} Home |url=https://www.weatherwatch.space/post/tornado-confirmed-in-alberta-west-of-edmonton-on-wednesday-april-24th-2019 |access-date=2019-04-28 |website=Weather Watch |language=en |archive-date=2019-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428011340/https://www.weatherwatch.space/post/tornado-confirmed-in-alberta-west-of-edmonton-on-wednesday-april-24th-2019 |url-status=dead }}</ref>
|-
|2019, June 14
|Seven Persons
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name="global calgary 2019">{{Cite web |title=Alberta has recorded 5 confirmed tornadoes in 2019 season so far |url=https://globalnews.ca/news/5436147/alberta-2019-tornado-season-weather-environment/ |access-date=2019-06-26 |publisher=Global News Calgary |language=en}}</ref>
|-
|2019, June 23
|North of Fort Macleod
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name="global calgary 2019" />
|-
|2019, June 25
|2 km south of Sexsmith
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name="global calgary 2019" />
|-
|2019, June 26
|Millet
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name="global calgary 2019" />
|-
|2019, June 28
|15 km east of Lac La Biche
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|29-millimetre sized hail reported<ref name="ctv edmonton 2019">{{Cite web |date=2019-06-29 |title=Three tornadoes reported in three hours in northern Alta. Friday night |url=https://www.ctvnews.ca/edmonton/article/three-tornadoes-reported-in-three-hours-in-northern-alta-friday-night/ |publisher=CTV News Edmonton}}</ref>
|-
|2019, June 28
|20 km southeast of Slave Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name="ctv edmonton 2019" />
|-
|2019, June 28
|Cold Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|Dissipated about 10 minutes after formation<ref name="ctv edmonton 2019" />
|-
|2019, July 8
|75 km south of Grande Prairie
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|Touched down at around 4:40pm<ref>{{Cite web |last=Roszell |first=Sheena |last2=Galbraith |first2=Curtis |date=2019-07-10 |title=Tornado confirmed south of Grande Prairie Monday |url=https://everythinggp.com/2019/07/10/tornado-confirmed-south-of-grande-prairie-monday/ |publisher=Everything Grande Prairie}}</ref>
|-
|2019, July 14
|Northeast of [[Crossfield, Alberta|Crossfield]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|Touched down at around 2:15pm<ref>{{Cite web |last=Rieger |first=Sarah |date=2019-07-14 |title='I kind of freaked out': Tornado sweeps through farmland near Crossfield, Alta. |url=https://www.cbc.ca/news/canada/calgary/crossfield-tornado-1.5211615 |publisher=CBC News}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2022 ===
|-
|2022, July 7
|South of Sundre
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
* Destroyed one house
* Damaged several properties
|
<ref name="Redcliff and Bergen">{{Cite web |date=2022-08-05 |title=Alberta tornadoes declared catastrophes, Insurance Bureau of Canada says |url=https://calgary.ctvnews.ca/mobile/alberta-tornadoes-declared-catastrophes-insurance-bureau-of-canada-says-1.6016082?cache=/5-things-to-know-for-tuesday-october-15-2019-1.4638208 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105055857/https://calgary.ctvnews.ca/mobile/alberta-tornadoes-declared-catastrophes-insurance-bureau-of-canada-says-1.6016082?cache=/5-things-to-know-for-tuesday-october-15-2019-1.4638208 |archive-date=November 5, 2023 |access-date=2023-09-20 |website=CTV News Calgary |language=en}}</ref>
|-
|2022, July 18
|Redcliff
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
|
<ref name="Redcliff and Bergen" />
|-
| colspan="7" |
=== 2023 ===
|-
|2023, May 31
|East of Stettler
!Not rated
|
|~2
|
|
* Second Canadian tornado of 2023, first Albertan tornado of 2023. Landspout tornado.{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
|-
|2023, July 1"
|South of Didsbury
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="EF4" |EF4
|
|~2
|
* 9 homes damaged; 5 others completely destroyed
|
* First F4/EF4 tornado in Alberta since the 1987 Edmonton tornado<ref>{{Cite web |date=2023-07-01 |title=Tornado strikes Mountain View County, Alta., damaging houses |url=https://www.ctvnews.ca/calgary/article/tornado-strikes-mountain-view-county-alta-damaging-houses/ |access-date=2023-07-16 |website=CTV News Calgary |language=en}}</ref>
|}
=== Jerin ƙarfin guguwar Quebec (1870-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~8
|~108
|~214
|~91
|~8
|~1
|~0
|}
== British Columbia ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Sauran bayanan
|-
| colspan="7" |
=== 1926 ===
|-
|1926, Yuli 12
|Tafkin Hache
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
* Ginin gona da aka rushe
* Itacen da suka lalace
|
|-
| colspan="7" |
=== 1955 ===
|-
|1955, Afrilu 25
|[[Nanaimo]]
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
* Ƙananan lalacewa
|
|-
| colspan="7" |
=== 1962 ===
|-
|1962, Yuli 1
|[[Vancouver]]
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1966 ===
|-
|1966, Maris 7
|Ucluelet
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
* Babban lalacewa
|
|-
| colspan="7" |
=== 1988 ===
|-
|1988, Mayu 1
|Vancouver
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2020 ===
|-
|2020, Mayu 21
|Victoria
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|
|-
|-
|2020, Agusta 21
|Fort St. John
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date=2020-08-22 |title=CBC British Columbia - Tornado damages houses, causes power outages in Fort St. John |url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/tornado-damages-houses-causes-power-outages-in-fort-st-john-1.5696418 |access-date=2020-10-24}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2021 ===
|-
|2021, 6 ga Nuwamba
|Cibiyar UBC Point Grey
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|0
|0
|
* Bishiyoyi da aka rushe, layin wutar lantarki, da wayoyin bas din trolley
* Lalacewar motoci
* Rufewa da sakewa zuwa sabis na bas
|<ref name="ctv-bc-2021-11-08">{{Cite web |last=Kotyk |first=Alyse |date=8 November 2021 |title=Tornado officially recorded at B.C. university, Environment Canada confirms |url=https://www.ctvnews.ca/vancouver/article/tornado-officially-recorded-at-bc-university-environment-canada-confirms/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108220402/https://bc.ctvnews.ca/tornado-officially-recorded-at-b-c-university-environment-canada-confirms-1.5656669 |archive-date=November 8, 2021 |access-date=8 November 2021 |website=[[CTV News]] |publisher=CTV News |language=en |ref=ctv-bc-2021-11-08}}</ref><ref name="global-bc-2021-11-08">{{Cite web |last=Judd |first=Amy |title=Tornado occurred near UBC Saturday, Environment Canada confirms |url=https://globalnews.ca/news/8358934/tornado-ubc-vancouver-saturday-environment-canada/ |access-date=8 November 2021 |website=[[Global News]] |publisher=Global News |ref=global-bc-2021-11-08}}</ref><ref name="twn-2021-11-08">{{Cite web |last=Howes |first=Nathan |date=7 November 2021 |title='Ultra-rare' November tornado hits Vancouver, B.C., damage reported |url=https://www.theweathernetwork.com/ca/news/article/ultra-rare-november-tornado-hits-vancouver-british-columbia-damage-reported |access-date=8 November 2021 |website=[[The Weather Network]] |publisher=[[Pelmorex]] |language=en-CA |ref=twn-2021-11-08}}</ref>
|}
=== Jerin ƙarfin guguwar Saskatchewan (1908-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~129
|~506
|~143
|~42
|~5
|~2
|~0
|}
== Manitoba ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+
!Date
!Location of impact(s)
!Strength
!Death
!Injuries
!Damage
!Other notes
|-
| colspan="7" |
=== 1900 ===
|-
|1900, June 5
|[[Winnipeg]]
!Not rated
|~1
|
|
* Destroyed buildings
|<ref>{{Cite web |title=8 Jun 1900, 4 - Calgary Herald at Newspapers.com |url=http://www.newspapers.com/image/478945756/?terms=tornado&match=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005050310/http://www.newspapers.com/image/478945756/?terms=tornado&match=1 |archive-date=October 5, 2021 |access-date=2021-10-05 |website=Newspapers.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=6 Jun 1900, 4 - Calgary Herald at Newspapers.com |url=http://www.newspapers.com/image/478945647/?terms=cyclone&match=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006173437/http://www.newspapers.com/image/478945647/?terms=cyclone&match=1 |archive-date=October 6, 2021 |access-date=2021-10-05 |website=Newspapers.com |language=en}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1908 ===
|-
|1908, October 5
|Morris
!Not rated
|
|
|
* Damaged farm buildings
* Tossed farm machinery
|<ref>{{Cite web |title=6 Oct 1908, 1 - Star-Phoenix |url=http://www.newspapers.com/image/507496743/?terms=cyclone&match=1 |access-date=2021-10-18 |website=Newspapers.com |language=en}}</ref>
|-
|1908, October 6
|Birds Hill
!Not rated
|
|
|
* Destroyed two homes
* Snapped telephone poles
|-
| colspan="7" |
=== 1922 ===
|-
|1922, June 22
|Southern Manitoba
!Not rated
|~5
|Hundreds
|
* Estimated C$2,000,000 of damage
|
* Multiple tornadoes
* Damage costs are in dollars of the time<ref>{{Cite web |last=Government of Canada |first=Public Safety Canada |date=2018-08-06 |title=Canadian Disaster Database |url=https://cdd.publicsafety.gc.ca/dtpg-eng.aspx?cultureCode=en-Ca&provinces=3,12&eventTypes=%27TO%27&normalizedCostYear=1&dynamic=false&eventId=1459 |access-date=2024-01-06 |website=cdd.publicsafety.gc.ca}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1955 ===
|-
|1955, June 19
|Vita
!Not rated
|
|
|
* No fatalities, 30 injuries
* Estimated C$500,000 of damage
|
* Damage costs are in dollars of the time<ref>{{Cite web |last=Government of Canada |first=Public Safety Canada |date=2018-12-21 |title=Canadian Disaster Database |url=https://cdd.publicsafety.gc.ca/dtpg-eng.aspx?cultureCode=en-Ca&provinces=3,12&eventTypes=%27TO%27&normalizedCostYear=1&dynamic=false&eventId=1459 |access-date=2023-11-05 |website=cdd.publicsafety.gc.ca}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1958 ===
|-
|1958, January 1
|Amaranth
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":17">{{Cite web |date=2013-09-13 |title=Canadian Disaster Database |url=http://cdd.publicsafety.gc.ca/dtpg-eng.aspx?cultureCode=en-Ca&provinces=3&eventTypes=%27TO%27&normalizedCostYear=1&eventId=709 |access-date=2018-04-05 |publisher=Public Safety Canada}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1959 ===
|-
|1959, June 6
|La Salle
!Not rated
|
|
|
* Destroyed a garage
|
|-
| colspan="7" |
=== 1977 ===
|-
|1977, July 18
|St. Malo
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|~3
|
|
* Destroyed houses and barns
* Peeled asphalt off Highway 59
|
|-
| colspan="7" |
=== 1980 ===
|-
|1980, April 6
|[[St-Malo, Manitoba|St-Malo]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F4" |F0
|
|
|
|<ref name=":23"/>
|-
|1980, May 28
|Morden
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, July 26
|Pinaymootang First Nation, in Fairford
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, July 29
|Bowsman
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1981 ===
|-
|1981, June 4
|Melita
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 3
|Grandview
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 14
|Notre-Dame-de-Lourdes
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, August 30
|Plumas
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1982 ===
|-
|1982, July 16
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
* Six tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1982, August 14
|Decker
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1984 ===
|-
|1984, July 8
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1992 ===
|-
|1992, June 24
|
!Not rated
|
|
|
|
* Five tornadoes
|-
| colspan="7" |
=== 1994 ===
|-
|1994, August 27
|[[Municipality of Killarney-Turtle Mountain|Turtle Mountain]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|
|
|
* Estimated over C$1,000,000 of damage
|
|-
| colspan="7" |
=== 1995 ===
|-
|1995, June 20
|Manitoba
!Not rated
|
|
|
|
* Thunderstorms throughout Manitoba produced one tornado
|-
| colspan="7" |
=== 2006 ===
|-
|2006, July 14
|Gretna
!Not rated
|
|
|
* Damaged crops, trees and a shed
|
|-
|2006, August 5
|[[Gull Lake, Manitoba|Gull Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|~1
|
|
|
|-
|2006, August 20
|La Broquerie
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
* Destroyed a house
|
|-
| colspan="7" |
=== 2007 ===
|-
|2007, June 22–23
|Elie
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5
|
|
|
* Destroyed four homes
* Damaged a flour mill
|
* First ever F5 tornado in Canada<ref>{{Cite web |date=18 September 2007 |title=Manitoba tornado was strongest ever |url=https://www.ctvnews.ca/manitoba-tornado-was-strongest-ever-1.256948 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121013133604/http://www.ctvnews.ca/manitoba-tornado-was-strongest-ever-1.256948 |archive-date=October 13, 2012 |access-date=2018-04-05 |website= |publisher=CTV Winnipeg}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Elie Tornado Upgraded to Highest Level on Damage Scale Canada's First Official F5 Tornado |url=http://www.ec.gc.ca/default.asp?lang=En&n=714D9AAE-1&news=4B3DE57E-4967-4B09-98D6-EF974B32D6B5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611150927/http://www.ec.gc.ca/default.asp?lang=En&n=714D9AAE-1&news=4B3DE57E-4967-4B09-98D6-EF974B32D6B5 |archive-date=2011-06-11 |access-date=2018-04-05 |website=Environment Canada}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |date= |title='Moderate' risk of more tornadoes in Manitoba |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/moderate-risk-of-more-tornadoes-in-manitoba-1.644443 |access-date=2018-04-05 |website=CBC News}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date= |title=More tornadoes hit southern Manitoba |url=https://www.cbc.ca/news/canada/more-tornadoes-hit-southern-manitoba-1.655946 |access-date=2018-04-05 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2007, June 22–23
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":10" /><ref name=":11" />
|-
|2007, June 22–23
|Southern Manitoba
!Not rated
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref name=":10" /><ref name=":11" />
|-
| colspan="7" |
=== 2008 ===
|-
|2008, May 25
|Altona
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes
|-
|2008, May 31
|Niverville
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date=2011-07-06 |title=Tornado spotted in southeastern Manitoba |url=http://winnipeg.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20080531/tornado_053108/20080531/?hub=WinnipegHome |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706175235/http://winnipeg.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20080531/tornado_053108/20080531/?hub=WinnipegHome |archive-date=2011-07-06 |access-date=2018-04-05 |publisher=CTV Winnipeg}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Tornado touches down near Manitoba town |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/tornado-touches-down-near-manitoba-town-1.729186 |access-date=2018-04-05 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2008, June 9
|Morris
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2008, June 27
|
!Not rated
|
|
|
|
* Five tornadoes
|-
|2008, July 7
|Turtle Mountain Provincial Park
!Not rated
|
|
|
* Sunk boats
* Damaged docks
|<ref>{{Cite web |date=2011-07-06 |title=Twister topples trees, sinks boats |url=http://winnipeg.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20080707/wpg_tornado_turtle_080707/20080707/?hub=WinnipegHome |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706174949/http://winnipeg.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20080707/wpg_tornado_turtle_080707/20080707/?hub=WinnipegHome |archive-date=2011-07-06 |access-date=2018-04-05 |publisher=CTV Winnipeg}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Tornado touches down in Manitoba |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/tornado-touches-down-in-manitoba-1.712601 |access-date=2018-04-05 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2008, September 1
|La Broquerie
!Not rated
|
|
|
* Minor damage
|
|-
| colspan="7" |
=== 2009 ===
|-
|2009, June 1
|[[Winnipeg]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, July 4
|Swan River
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, July 7
|[[Valhalla, Manitoba|Valhalla]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, July 31
|[[Telford, Manitoba|Telford]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 2010 ===
|-
|2010, June 22
|Woodlands
!Not rated
|
|
|
* Destroyed a garage
* Damaged a house
|
|-
|2010, June 23
|Rosser
!Not rated
|
|
|
|
* Additional funnel clouds were reported throughout the region
|-
|2010, July 13
|Carman
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2010, July 26
|Oakbank
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2011 ===
|-
|2011, May 28
|St. Adolphe
!Not rated
|
|
|
|
* Likely an F0 but unconfirmed rating
|-
|2011, September 18
|East of [[Winnipeg]]
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2013 ===
|-
|2013, July 13
|
!Not rated
|
|
|
* Damaged homes
* Overturned mobile homes
* Tree damage
|
* Two tornadoes
|-
|2013, July 21
|Between Boissevain and Deloraine
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2013, July 24
|Morris
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2014 ===
|-
|2014, July 5
|Hartney
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2014, July 26
|
!Not rated
|
|
|
|
* Three tornadoes (two near Waterhen and one near La Salle)<ref>{{Cite web |title=Funnel clouds and tornadoes in Manitoba |url=http://www.theweathernetwork.com/news/articles/tornadoes-spotted-in-manitoba-more-storm-risk-today/32620/ |access-date=2018-04-05 |website=The Weather Network |archive-date=2014-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140730083902/http://www.theweathernetwork.com/news/articles/tornadoes-spotted-in-manitoba-more-storm-risk-today/32620 |url-status=dead }}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2015 ===
|-
|2015, June 24
|Near Manitou
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref>{{Cite web |date= |title=Two tornadoes touch down in Southern Manitoba. |url=http://www.theweathernetwork.com/news/articles/tornado-rips-through-s-manitoba-see-it-here/53325/ |access-date=2018-04-05 |website=The Weather Network |archive-date=2015-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150625232817/http://www.theweathernetwork.com/news/articles/tornado-rips-through-s-manitoba-see-it-here/53325/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|2015, July 12
|Ninette
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2015, July 18
|Winnipeg Beach
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2015, July 27
|Tilston
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|
|
|
* Damaged a farm
* Overturned trucks
* Bridge damage
|
* Longest lived tornado documented in Canada
|-
|2015, August 7
|Anola
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2016 ===
|-
|2016, May 31
|Miami
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |last=nurun.com |title=Funnel cloud spotted near Miami |url=http://www.pembinatoday.ca/2016/06/01/funnel-cloud-spotted-near-miami |access-date=2018-04-05 |website=Pembina Group}}</ref>
|-
|2016, June 3
|Southwest of Elgin
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, June 19
|Southwest of Grand Rapids
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, July 20
|Long Plain First Nation
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* House damage
* Tree damage
|
|-
|2016, July 20
|Hartney
Souris
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":13" />
|-
|2016, July 23
|Russell
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, July 31
|Camperville
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, August 3
|
!Not rated
|~150 sheep
|
|
* Minor building damage
* Tree damage
|
* Three tornadoes<ref name=":12" />
|-
|2016, August 8
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|
|
|
* Overturned school bus
* Damaged homes
* Destroyed a home
|
* Two tornadoes<ref name=":14">{{Cite web |date= |title=Storm Assessment AWCN11 CWWG |url=http://dd.weatheroffice.ec.gc.ca/bulletins/alphanumeric/20160811/AW/CWWG/23/AWCN11_CWWG_112251___00316 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160822172240/http://dd.weatheroffice.ec.gc.ca/bulletins/alphanumeric/20160811/AW/CWWG/23/AWCN11_CWWG_112251___00316 |archive-date=2016-08-22 |access-date=2018-04-05 |website=Environment Canada}}</ref><ref name=":15">{{Cite web |date=12 August 2016 |title=EF-2 tornado confirmed to have touched down in Erickson area |url=http://www.brandonsun.com/local/ef-2-tornado-confirmed-to-have-touched-down-in-erickson-area-389948831.html |access-date=2018-04-05 |website=www.brandonsun.com}}</ref>
|-
|2016, August 8
|South of Russell
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":14" /><ref name=":15" /><ref name=":16" />
|-
|2016, August 8
|Elphinstone
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":14" /><ref name=":15" /><ref name=":16" />
|-
|2016, August 24
|[[Eddystone, Manitoba|Eddystone]]
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2017 ===
|-
|2017, June 21
|Sapotaweyak Cree Nation
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2018 ===
|-
|2018, June 14
|South of Waskada
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=Weather Watch {{!}} Forecasts, Alerts and More |url=https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/06/15/Tornado-Confirmed-In-Manitoba-Following-Tornado-Warnings |access-date=2018-06-16 |website=Weather Watch {{!}} Forecasts, Alerts and More }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|2018, June 30
|Pauingassi First Nation
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=Canada Tornado Alerts |url=https://www.facebook.com/CanadaTornadoAlerts/posts/756568587800237 |access-date=2018-07-04 |website=Facebook}}</ref>
|-
|2018, July 1
|Lake Manitoba
!Not rated
|
|
|
* Tornadic waterspout
|-
|2018, July 22
|[[Lake of the Prairies, Manitoba|Lake of the Prairies]]
!Not rated
|
|
|
|
* There were also reports of funnel clouds near Waywayseecappo, Manitoba.<ref name=":57">{{Cite web |title=Canada Tornado Alerts |url=https://www.facebook.com/CanadaTornadoAlerts/posts/779383435518752 |access-date=2018-07-24 |website=Facebook}}</ref>
|-
|2018, August 3
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="EF4" |EF4
|~1
|
|
* Destroyed and damaged multiple homes
* De-barked and ripped trees
* Overturned mobile homes, vehicles, and farming equipment
* Threw vehicles and mobile homes into Lake Manitoba
|
* Recorded to be on the ground between 20 and 45 minutes
* Became a waterspout following the destructive trail
* First EF4 in Canada since switching to the Enhanced Fujita scale<ref>{{Cite web |title=UPDATED: First EF4 In Canada Upgraded from an EF3 Tornado in Manitoba |url=https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/08/07/UPDATED-First-EF4-In-Canada-Upgraded-from-an-EF3-Tornado-in-Manitoba |access-date=2018-08-07 |website=Weather Watch {{!}} Forecasts, Alerts and More |archive-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807190147/https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/08/07/UPDATED-First-EF4-In-Canada-Upgraded-from-an-EF3-Tornado-in-Manitoba |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Manitoba's EF-4 strongest tornado this year in North America |url=https://www.theweathernetwork.com/news/articles/fatality-reported-manitoba-tornado-alonsa/107872 |access-date=2018-08-07 |website=The Weather Network |archive-date=2018-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180806115537/https://www.theweathernetwork.com/news/articles/fatality-reported-manitoba-tornado-alonsa/107872 |url-status=dead }}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2020 ===
|-
|2020,
June 29
|Rapid City
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|
|
|
* Buildings demolished
* Trees snapped
|
|-
|2020,
August 8
|Virden
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="EF3" |EF3
|
~3
|
|
* Barn destroyed
* Trees snapped
|
|-
|2020
August 13
|Alexander
!Not Rated
|
|
|
|
|-
|2020,
August 21
|Shoal Lake
!Not Rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |'''2021'''
|-
|2021,
May 14
|Friedensruh
Roblin
!Not Rated
|
|
|
|
|-
|2021,
May 15
|[[Sandy Bay, Manitoba (Lake Winnipeg)|Sandy Bay]]
!Not Rated
|
|
|
|
|-
|2021,
June 9
|Altona
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
* Structural, vehicle damage
* Trees damaged
|
|-
| rowspan="2" |2021,
August 20
|[[Westergaard Lake]]
Bryan Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
|
|-
|[[Betula Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |'''2022'''
|-
|2022,
June 25
|Lake St. Martin
!Not Rated
|
|
|
|
|-
|2022,
June 29
|Kenville
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|
|
|
* Wide damage path through forested areas
|
|-
|2022,
July 9
|Argyle
Stonewall
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2022,
August 2
|[[Netley Manitoba|Netley]]
Teulon
!Not Rated
|
|
|
|
|-
|2022,
August 8
|[[Apussigamasi Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Damage path in forested areas
|
|-
| rowspan="2" |2022,
August 18
|Lake Manitoba
[[St. Ambroise, Manitoba|St. Ambroise]]
!Not Rated
|
|
|
* Tornadic Waterspout
|
* Event location estimated<ref>{{Cite web |title=Northern Tornadoes Project |url=https://westernu.maps.arcgis.com/apps/dashboards/19460b79cf24493680e5792f5247f46d |access-date=2024-03-13 |website=westernu.maps.arcgis.com}}</ref>
|-
|Beausejour
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2022,
September 1
|[[Lasthope, Manitoba|Lasthope]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Moderate damage to trees in forests
|
|-
| colspan="7" |'''2023'''
|-
|2023,
June 4
|Carberry
!Not Rated
|
|
|
* Short path through cropland
|
|-
| rowspan="3" |2023,
June 20
|MacGregor
! rowspan="3" style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Grain bin lightly damaged
* Trees moderately damaged
|
|-
|Killarney
|
|
|
* Structural and tree damage
|
|-
|William Lake
|
|
|
* Damage path through forested areas
|
* Tornado started near Carpenter Lake, ND before crossing the border into MB
|-
|2023,
June 26
|[[Keyes, Mantioba|Keyes]]
Neepawa
!Not Rated
|
|
|
|
|-
| rowspan="2" |2023,
June 28
|Brookdale
! rowspan="2" |Not Rated
|
|
| rowspan="2" |
* Visible crop damage path
|
|-
|[[Venlaw, Manitoba|Venlaw]]
|
|
|
|-
|2023,
July 26
|[[Ranger Lakes, MB|Ranger Lakes]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|
|
|
* Damage path lightly carved ground
|
|}
=== Jerin ƙarfin guguwar Yukon ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~0
|~0
|~0
|~0
|~0
|~0
|~0
|}
== New Brunswick ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Sauran bayanan
|-
| colspan="7" |
=== 1879 ===
|-
|1879, Agusta 3
|Bouctouche
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|~5
|~10
|
|
* Babban guguwa na gabas a Arewacin Amurka
* Guguwa ta goma mafi muni a tarihin Kanada <ref name=":18"/>
|-
| colspan="7" |
=== 1980 ===
|-
|1980, Agusta 9
|Maple Green
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23">{{Cite web |date= |title=Canadian National Tornado Database |url=http://donnees.ec.gc.ca/data/weather/products/canadian-national-tornado-database-verified-events-1980-2009-public/?lang=en |access-date=2018-04-05 |website=open.canada.ca}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1981 ===
|-
|1981, 8 ga Yuli
|Scotchtown
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
* Kimanin lalacewar C$,000
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1982 ===
|-
|1982, 19 ga Yuli
|Bathurst
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1989 ===
|-
|1989, Agusta 14
|[[Carlisle, New Brunswick|Carlisle]]
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
|
* Guguwa uku
|-
| colspan="7" |
=== 1995 ===
|-
|1995, 26 ga Yuli
|Fredericton
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
* Lalacewar gini
|
|-
| colspan="7" |
=== 1997 ===
|-
|1997, Yuli 24
|Grand Falls
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2002 ===
|-
|2002, Yuli 4
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Itacen da suka lalace
* Gidajen da suka lalace
* Kasuwancin da suka lalace
|
|-
| colspan="7" |
=== 2006 ===
|-
|2006, Yuli 4
|Glassville, New Brunswick
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Tsarin da lalacewar gandun daji
|
|-
|2006, Agusta 15
|Pokemouche zuwa Bishara
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Lalacewar itace
|
|-
| colspan="7" |
=== 2007 ===
|-
|2007, 26 ga Yuni
|Karamin ƙarami
!Ba a ƙayyade shi ba
|
|
|
* Lalacewar kayan wasan
|
|-
|2007, Agusta 3
|White Rapids
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
* Lalacewar gine-ginen gona
|
|-
| colspan="7" |
=== 2013 ===
|-
|2013, 20 ga Yuli
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* Gine-gine da yawa sun lalace
* Bishiyoyi da suka lalace
|<ref>{{Cite web |date= |title=Tornado winds hit 175 km/h, Environment Canada determines |url=https://www.cbc.ca/news/canada/new-brunswick/tornado-winds-hit-175-km-h-environment-canada-determines-1.1324053 |access-date=2018-04-05 |website=CBC News}}</ref>
|}
=== Jerin ƙarfin guguwar Alberta (1883-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~65
|~398
|~143
|~30
|~5
|~3
|~0
|}
== Newfoundland da Labrador ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Sauran bayanan
|-
| colspan="7" |
=== 1983 ===
|-
|1983, Agusta 3
|Gander Bay ta Kudu
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23"/>
|-
| colspan="7" |
=== 1987 ===
|-
|1987, Agusta 30
|St. Lawrence
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1991 ===
|-
|1991, Yuli 16
|Grand Falls-Windsor
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1996 ===
|-
|1996, Satumba 6
|Triniti
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1998 ===
|-
|1998, ?
|Buchans
!?
|
|
|
|<ref>{{Cite web |last=Snodden |first=Ryan |date=May 25, 2011 |title=A Brief History Of... Newfoundland Tornadoes |url=https://www.cbc.ca/nl/blogs/ryansnoddon/2011/05/a-brief-history-of-newfoundland-tornadoes.html |access-date=June 28, 2023 |website=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]]}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2007 ===
|-
|2007, 29 ga Yuli
|Gander Bay
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
* Ya yi amfani da wasu motocin dusar ƙanƙara
|<ref>{{Cite web |title=The Weather Doctor Almanac 2008 Tornadoes in Canada |url=http://www.islandnet.com/~see/weather/almanac/arc2008/alm08jun.htm |access-date=2018-04-06 |website=www.islandnet.com}}</ref>
|-
|2007, 29 ga Yuli
|Grand Falls-Windsor
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 2023 ===
|-
|2023, Agusta 24
|Abubuwan da ke da wadata
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
* Da farko ruwa ne, ya zo bakin teku.
* Ya lalata teburin biki da yawa.
|<ref>{{Cite web |title=Two tornadoes in Newfoundland |url=https://www.uwo.ca/projects/ntp//blog/2023/two_tornadoes_in_newfoundland.html |access-date=2023-08-27 |website=www.uwo.ca |language=en}}{{Dead link|date=January 2025}}</ref>
|}
=== Jerin ƙarfin guguwa na Newfoundland da Labrador (1983-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~5
|~14
|~8
|~6
|~0
|~0
|~0
|}
== Yankin Arewa maso Yamma ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Sauran bayanan
|-
| colspan="7" |
=== 1978 ===
|-
|1978, Yuli 30
|Yellowknife
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
* Rashin lalacewa mai tsanani ga gidaje da ba a gina su sosai
* Hasumiyar da aka gina
|<ref name=":44">{{Cite web |title=The Weather Doctor's Diary: July |url=http://www.islandnet.com/~see/weather/almanac/diaryjul.htm |access-date=2018-04-06 |website=www.islandnet.com}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2006 ===
|-
|2006, ?
|Tsibirin Caribou da Blanchet a kan Babban Tafkin SlaveBabban Tafkin Bawa
!?
|
|
|
|<ref name="nnsl">{{Cite web |last=Edwards |first=Tim |date=2019-07-15 |title=Many tornadoes go undetected |url=https://nnsl.com/nwtnewsnorth/many-tornadoes-go-undetected/ |publisher=Northern News Services}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2012 ===
|-
|2012, Yuli 19
|Kusa da Filin jirgin saman Inuvik
!?
|
|
|
|Funnel cloud ya tabbatar ta hanyar hoto da aka dauka a wayar salula, amma bai taɓa ƙasa ba. Ɗaya daga cikin girgije mafi arewacin da aka gani a duniya.<ref>{{Cite web |title=Regional highlights for the North for 2012 |url=https://www.ec.gc.ca/meteo-weather/default.asp?lang=En&n=28CD8158-1 |publisher=Environment Canada}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2015 ===
|-
|2015, ?
|Babban Tafkin Bawa kusa da Kogin Hay
!?
|
|
|
|Ruwa na ruwa <ref name="nnsl" />
|-
| colspan="7" |
=== 2019 ===
|-
|2019, Yuni 2
|Fort Smith
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* An juya ɗakunan ajiya da yawa
* Babban lalacewar rufin da bishiyoyi da ke kusa
|
|}
=== Jerin ƙarfin guguwa na New Brunswick (1879-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~72
|~263
|~77
|~26
|~5
|~4
|~1
|}
== Nova Scotia ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Sauran bayanan
|-
| colspan="7" |
=== 1954 ===
|-
|1954, Janairu 30
|[[White Point, Queens, Nova Scotia|White Point]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Itacen da aka kama
* Gidajen da suka lalace
* An lalata ɗaki
|<ref>{{Cite web |last=Government of Canada |first=Public Safety Canada |date=21 December 2018 |title=Canadian Disaster Database |url=https://cdd.publicsafety.gc.ca/dtpg-eng.aspx?cultureCode=en-Ca&provinces=7&eventTypes=%27TO%27&normalizedCostYear=1&eventId=688 |access-date=13 April 2021 |website=cdd.publicsafety.gc.ca}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1955 ===
|-
|1955, 18 ga Yuli
|Yankin Tidnish
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":87" />
|-
| colspan="7" |
=== 1980 ===
|-
|1980, 22 ga Yuli
|Roseway
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":87" />
|-
|1980, Agusta 16
|Arewacin tashar jiragen ruwa
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":87" />
|-
| colspan="7" |
=== 1997 ===
|-
|1997, Yuni 24
|Lantz
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":87" />
|-
| colspan="7" |
=== 1999 ===
|-
|1999, Agusta 18
|Pugwash
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
* Lalacewar tsari na yanki
|<ref name=":87" />
|-
| colspan="7" |
=== 2016 ===
|-
|2016, Agusta 7
|Babban Mira ta Kudu
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":87" />
|-
| colspan="7" |
=== 2021 ===
|-
|2021, 30 ga Yuni
|Stewiacke
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|
|
|
* An lalata ɗaki
|<ref name=":87" />
* Guguwa mafi karfi a Nova Scotia a cikin shekaru 41
|-
|2021, 22 ga Yuli
|Antrim
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":87" />
|}
=== Jerin Yankin Arewa maso Yammacin ƙarfin guguwa (1978-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~5
|~5
|~16
|~7
|~1
|~0
|~0
|}
== Ontario ==
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Date
!Location of impact(s)
!Strength
!Maximum Length
!Maximum Width
!Death
!Injuries
!Damage
!Notes
!Event Notes
|-
| colspan="10" |
==== 2018 ====
|-
| rowspan="2" |2018, June 13
|North of Norwich
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* No reported damage
|<ref name=":55">{{Cite web |title=Tornado touched down in Haldimand, Norfolk counties on Wednesday: officials - London {{!}} Globalnews.ca |url=https://globalnews.ca/news/4276603/officials-confirm-wednesday-tornado-haldimand-norfolk-counties/ |access-date=2021-10-01 |website=980 CFPL |language=en-US}}</ref>
* This tornado dissipated north of Norwich before the storm later produced an EF2 tornado southwest of Jarvis
| rowspan="2" |
|-
|Southwest of Jarvis
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|{{Convert|0.8|km|mi|2}}
|{{Convert|0.190|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage
* Damaged flag pole
* Destroy barn and farm outbuildings
|<ref name=":55" />
* This tornado developed from the same storm that produced an EF0 tornado earlier in the day north of Norwich
|-
| rowspan="4" |2018, June 17
|[[Midlothian Lake, Ontario|Midlothian Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|8.9|km|mi|2}}
|{{Convert|0.300|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
| rowspan="4" |<ref name=":67" />
* All the tornadoes on this day occurred from the same complex of storms
| rowspan="4" |
|-
|Northwest of Charlton
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|10.1|km|mi|2}}
|{{Convert|0.410|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|-
|[[Nursey Lake, Ontario|Nursey Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|{{Convert|19.1|km|mi|2}}
|{{Convert|0.700|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|-
|Southeast of Matachewan
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|{{Convert|10.8|km|mi|2}}
|{{Convert|0.400|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|-
| rowspan="2" |2018, July 4
|South of [[McNamara Lake, Ontario|McNamara Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|13.9|km|mi|2}}
|{{Convert|1.100|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":67" />
* This tornado developed from the same storm that produced an EF1 tornado further southeast near [[Shaw Lake, Ontario|Shaw Lake]] around the time this tornado touched down
| rowspan="2" |
|-
|Near [[Shaw Lake, Ontario|Shaw Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|11.2|km|mi|2}}
|{{Convert|0.860|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":67" />
* This tornado developed from the same storm that produced an EF1 tornado further northwest near [[McNamara Lake, Ontario|McNamara Lake]] around the time this tornado touched down
|-
| rowspan="2" |2018, July 26
|Southwest of Lagoon City over Lake Simcoe
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* No reported damage
|<ref name=":67" />
| rowspan="2" |
|-
|White Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|0.3|km|mi|2}}
|{{Convert|0.080|km|mi|2}}
|
|
|
* Weak tree damage
|<ref name=":67" />
* This tornado started as a waterspout over White Lake
|-
|2018, July 29
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|0.64|km|mi|2}}
|{{Convert|0.030|km|mi|2}}
|
|
|
* Week tree damage
|<ref name=":67" /><ref>{{Cite tweet|user=dave_sills}}</ref>
|
* An EF0 waterspout was confirmed south of Port Glasgow over Lake Erie
|-
|2018, August 8
|West of [[Brantford]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* No reported damage
|<ref name=":67" /><ref>{{Cite tweet|user=tjfarncombe}}</ref>
|
|-
| rowspan="2" |2018, August 9
|West of [[Thorah Island, Ontario|Thorah Island]] on Lake Simcoe
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* No reported damage
| rowspan="2" |<ref name=":67" /><ref>{{Cite web |date=12 August 2008 |title=Three citizens snap photos of waterspout near Thorah Island |url=https://www.mykawartha.com/news-story/3705303-three-citizens-snap-photos-of-waterspout-near-thorah-island/ |access-date=2021-10-01 |website=MyKawartha.com |language=en-CA}}</ref>
* Both waterspouts west of [[Thorah Island, Ontario|Thorah Island]] were concurrent
| rowspan="2" |
* An additional funnel cloud was reported northwest of Beaverton over Lake Simcoe
|-
|West of [[Thorah Island, Ontario|Thorah Island]] on Lake Simcoe
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* No reported damage
|-
|2018, August 21
|East of Bailiboro
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|2.42|km|mi|2}}
|{{Convert|0.100|km|mi|2}}
|
|
|
* Weak structural and tree damage
|<ref name=":67" /><ref>{{Cite tweet|user=caltek79}}</ref>
|
|-
|2018, August 27
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|8.64|km|mi|2}}
|{{Convert|0.190|km|mi|2}}
|
|
|
* Weak structural and tree damage
|<ref>{{Cite web |title=Tornado touches down just north of Barrie: Environment Canada - Barrie {{!}} Globalnews.ca |url=https://globalnews.ca/news/4414506/tornado-confirmed-barrie/ |access-date=2021-10-01 |website=Global News |language=en-US}}</ref>
|
|-
| rowspan="4" |2018, September 21
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|21.8|km|mi|2}}
|{{Convert|0.600|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
* Weak structural damage
|<ref name=":67" /><ref>{{Cite web |last=Média |first=Bell |title=Environment Canada Investigates Possible Tornado in Sharbot Lake |url=https://www.iheartradio.ca/purecountry/kingston/environment-canada-investigates-possible-tornado-in-sharbot-lake-1.8462619 |access-date=2021-10-01 |website=www.iheartradio.ca |language=en-CA |archive-date=2021-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211001232703/https://www.iheartradio.ca/purecountry/kingston/environment-canada-investigates-possible-tornado-in-sharbot-lake-1.8462619 |url-status=dead }}</ref>
| rowspan="4" |
* Three additional EF2 tornadoes occurred in [[Kebek (lardi)|Quebec]]
|-
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|{{Convert|37.6|km|mi|2}}
|{{Convert|1.210|km|mi|2}}
|
|~1
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
* Destroyed buildings
|<ref name=":67" /><ref name=":80">{{Cite web |title=Third tornado at Calabogie and White Lake is confirmed by Environment Canada |url=https://ottawacitizen.com/news/local-news/third-tornado-at-calabogie-and-white-lake-is-confirmed-by-environment-canada |access-date=2021-10-01 |website=ottawacitizen |language=en-CA}}</ref><ref name=":81">{{Cite web |date=2018-09-25 |title=Environment Canada: 6 tornadoes hit Ottawa area last Friday |url=https://www.ctvnews.ca/canada/article/environment-canada-6-tornadoes-hit-ottawa-area-last-friday/ |access-date=2021-10-01 |website=CTVNews |language=en}}</ref>
* This tornado dissipated south of Waba before the storm produced an EF3 north of Pakenham later in the day
|-
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|{{Convert|21.4|km|mi|2}}
|{{Convert|0.750|km|mi|2}}
|
|~23
|
* Significant tree damage through a heavily forested area in Kanata
* Several hundred structures were damaged or destroyed
* Critical components of the electrical grid were damaged
|<ref name=":67" /><ref name=":80" /><ref name=":81" />
|-
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="EF3" |EF3
|{{Convert|48.8|km|mi|2}}
|{{Convert|1.450|km|mi|2}}
|
|~10
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
* Several hundred structures were damaged or destroyed
|<ref name=":67" /><ref name=":80" /><ref name=":81" />
* This tornado developed from the same storm that produced an EF2 tornado earlier in the day from Calabogie to White Lake
* This tornado crossed the Ottawa River into [[Kebek (lardi)|Quebec]]
|-
| rowspan="3" |2018, September 25
|Amherstburg
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|0.125|km|mi|2}} in Canada
{{Convert|0.563|km|mi|2}} in [[Michigan]]
|{{Convert|0.100|km|mi|2}} in Canada
{{Convert|0.230|km|mi|2}} in [[Michigan]]
|
|
|
* Weak structural and tree damage
|<ref name=":82">{{Cite web |title=Tornados Hit Amherstburg, McGregor, Tuesday Says Environment Canada {{!}} windsoriteDOTca News - windsor ontario's neighbourhood newspaper windsoriteDOTca News |url=https://windsorite.ca/2018/09/tornados-hit-amherstburg-mcgregor-tuesday-says-environment-canada/ |access-date=2021-10-01}}</ref>
* This tornado developed over Gibraltar as an EF1 tornado and crossed the Detroit River into Ontario where it was rated as an EF0 tornado <ref name=":83">{{Cite web |last=US Department of Commerce |first=NOAA |title=September 25, 2018 Monroe and Wayne County Tornadoes |url=https://www.weather.gov/dtx/MonroeWayneTornadoes_180925 |access-date=2021-10-01 |website=www.weather.gov |language=EN-US}}</ref>
* This tornado dissipated north of Amherstburg before the storm produced two EF1 tornadoes near McGregor and [[Staples, Ontario|Staples]] later in the day
| rowspan="3" |
* One additional EF0 tornado occurred in [[Michigan]]<ref name=":83" />
* One additional EF1 tornado occurred in [[Michigan]]<ref name=":83" />
|-
|West of McGregor
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|1.6|km|mi|2}}
|{{Convert|0.150|km|mi|2}}
|
|
|
* Structural and tree damage
|<ref name=":82" />
* This tornado dissipated near McGregor before the storm produced another EF1 tornado near [[Staples, Ontario|Staples]] later in the day
* This tornado developed from the same storm that produced an EF0 tornado earlier in the day north of Amherstburg
|-
|East of [[Staples, Ontario|Staples]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|2.75|km|mi|2}}
|{{Convert|0.050|km|mi|2}}
|
|
|
* Structural and tree damage
|<ref name=":82" />
* This tornado developed from the same storm that produced an EF0 tornado north of Amherstburg and an EF1 near McGregor earlier in the day
|-
| colspan="10" |
==== 2019 ====
|-
| rowspan="2" |2019, June 2
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|10.6|km|mi|2}}
|{{Convert|0.250|km|mi|2}}
|
|~1
|
* Structural, fence and tree damage
* Shattered windows
|<ref>{{Cite web |date=2019-06-02 |title=Tornado confirmed by Environment Canada |url=https://www.ctvnews.ca/ottawa/article/tornado-confirmed-by-environment-canada/ |access-date=2021-10-01 |website=Ottawa |language=en}}</ref><ref name=":27">{{Cite web |date=5 June 2019 |title=Orléans tornado path may have exceeded 25 kilometres |url=https://ottawa.citynews.ca/local-news/orleans-tornado-path-may-have-exceeded-25-kilometres-1490576 |access-date=2021-10-01 |website=CityNews Ottawa |language=en}}</ref>
* This tornado dissipated northwest of Cumberland before the storm later produced another EF1 tornado north of Clarence Creek
| rowspan="2" |
|-
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|6.9|km|mi|2}}
|{{Convert|0.250|km|mi|2}}
|
|
|
* Structural and tree damage
|<ref name=":27" />
* This tornado developed from the same storm that produced an EF1 tornado earlier in the day in Orleans
|-
|2019, June 13
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|3.2|km|mi|2}}
|{{Convert|0.050|km|mi|2}}
|
|
|
* Weak tree damage
* Damaged crane
|<ref>{{Cite web |last=Inc |first=Pelmorex Weather Networks |date=13 June 2019 |title=Thursday storms produced 'probable' EF-0 tornado |url=https://www.theweathernetwork.com/ca/news/article/funnel-cloud-near-hamilton-caught-on-video-gta-ontario-golden-horseshoe-storm-heavy-rain-vortex-wind-aberfoyle-puslinch-aberfoyle-puslinch |access-date=2021-10-01 |website=www.theweathernetwork.com |language=en-CA}}</ref>
|
|-
|2019, July 11
|Southwest of Pembroke
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|{{Convert|1.44|km|mi|2}}
|{{Convert|0.210|km|mi|2}}
|
|
|
* Weak tree damage
|<ref>{{Cite tweet|user=ottawavalleywx}}</ref>
|
* One EF1 downburst was confirmed earlier in the day in [[Weslemkoon Lake, Ontario|Weslemkoon Lake]]
* Two EF1 downbursts were confirmed earlier in the day in [[Kebek (lardi)|Quebec]]
* Two EF1 tornadoes were confirmed in [[Kebek (lardi)|Quebec]]
|-
| rowspan="4" |2019, July 15
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|21.0|km|mi|2}}
|{{Convert|0.350|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":67" />
| rowspan="4" |
* Four EF1 downbursts were confirmed in [[Buckingham Lake, Ontario|Buckingham Lake]], near Shebandowan, in [[Grimm Lake, Ontario|Grimm Lake]] and in [[Mishkeegogamaang First Nation, Ontario|Mishkeegogamaang First Nation]]
|-
|[[Lake Despair, Ontario|Lake Despair]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|5.7|km|mi|2}}
|{{Convert|0.550|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":67" />
|-
|[[Little Bear Lake, Ontario|Little Bear Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|5.5|km|mi|2}}
|{{Convert|0.270|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|
* This tornado developed from the same storm that produced an EF2 tornado earlier in the day near [[Little Trout Lake, Ontario|Little Trout Lake]]
|-
|[[Little Trout Lake, Ontario|Little Trout Lake]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="EF2" |EF2
|{{Convert|17.5|km|mi|2}}
|{{Convert|0.900|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":67" />
* This tornado dissipated east of [[Little Trout Lake, Ontario|Little Trout Lake]] before the storm later produced an EF1 tornado near [[Little Bear Lake, Ontario|Little Bear Lake]]
|-
| rowspan="3" |2019, July 17
|Southwest of Craighurst
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* Weak tree damage
|<ref>{{Cite web |last=Barrie |first=C. T. V. |date=2019-07-17 |title=Funnel clouds spotted north of Barrie |url=https://www.ctvnews.ca/barrie/article/funnel-clouds-spotted-north-of-barrie/ |access-date=2021-10-01 |website=Barrie |language=en}}</ref>
|
* An additional funnel cloud was reported near Leamington
|-
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="EF0" |EF0
|
|
|
|
|
* Weak structural and tree damage
|<ref>{{Cite web |title=Waterspout tornado caught on camera on Lake of the Woods {{!}} Globalnews.ca |url=https://globalnews.ca/news/5655630/waterspout-tornado-caught-on-camera-on-lake-of-the-woods/ |access-date=2021-10-01 |website=Global News |language=en-US}}</ref>
| rowspan="2" |
* One EF1 downburst was confirmed over [[Bare Island, Ontario|Bare Island]] along the northern shores of Rainy Lake
* Two additional EF1 tornadoes occurred in [[Minnesota]]
* One additional unrated waterspout occurred in [[Minnesota]]
|-
|Rainy Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|7.6|km|mi|2}} in Canada
{{Convert|5.63|km|mi|2}} in [[Minnesota]]<ref name=":79">{{Cite web |last=US Department of Commerce |first=NOAA |title=July 17, 2019, Tornado Outbreak in Northeastern Minnesota |url=https://www.weather.gov/dlh/2019-07-17-Northeast-Minnesota-Tornadoes |access-date=2021-10-01 |website=www.weather.gov |language=EN-US}}</ref>
|{{Convert|0.630|km|mi|2}} in Canada
{{Convert|0.550|km|mi|2}} in [[Minnesota]]<ref name=":79" />
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":79" />
* This tornado crossed Rainy Lake from [[Minnesota]]
|-
|2019, July 26
|East of Sapawe
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|1.9|km|mi|2}}
|{{Convert|0.350|km|mi|2}}
|
|
|
* Significant tree damage through a heavily forested area
|<ref name=":67" />
* This tornado dissipated west of Kawene before the storm later produced an EF1 downburst south of Kawene
|
|-
|2019, September 11
|Southeast of Petrolia
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="EF1" |EF1
|{{Convert|4.5|km|mi|2}}
|{{Convert|0.200|km|mi|2}}
|
|
|
* Structural and tree damage
* Destroyed barn & farm outbuildings
|<ref>{{Cite web |date=2019-09-13 |title=Tornado touch down south of Petrolia, Ont. confirmed |url=https://www.ctvnews.ca/london/article/tornado-touch-down-south-of-petrolia-ont-confirmed/ |access-date=2021-10-01 |website=London |language=en}}</ref>
* One EF1 downburst occurred from north of Petrolia to south of Sutorville as the tornado touched down
|
|}
=== Shekaru na 2020 ===
=== Takaitaccen ƙarfin guguwar Ontario a kowace shekara ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Shekara
!Jimillar
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
| colspan="9" |Tsarin canza shekarun da suka gabata zuwa sabon tsari ^
|-
|2018
|23
|0
|10
|7
|5
|1
|0
|0
|-
|2019
|13
|0
|4
|8
|1
|0
|0
|0
|-
|2020
|42
|0
|17
|21
|4
|0
|0
|0
|-
|2021
|35
|0
|12
|9
|14
|0
|0
|0
|}
== Tsibirin Prince Edward ==
=== Jerin guguwa na tsibirin Prince Edward ===
==== Shekaru na 1980 ====
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Tsawon Tsawon Lokaci
!Mafi Girma
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Bayani
!Bayanan abubuwan da suka faru
|-
| colspan="10" |
===== 1980 =====
|-
|1980, Agusta 15
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|{{Convert|4.63|km|mi|2}}
|
|
|
|
|<ref name=":23"/>
|
|-
|1980, Satumba 28
|Cape Traverse
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
|
* Rashin lalacewar tsari
|<ref name=":23" />
|
|-
| colspan="10" |
===== 1982 =====
|-
|1982, Satumba 10
|Wilmot
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
|
|<ref name=":23" />
|
|}
==== Shekaru na 2000 ====
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Tsawon Tsawon Lokaci
!Mafi Girma
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Bayani
!Bayanan abubuwan da suka faru
|-
| colspan="10" |
===== 2007 =====
|-
|2007, Agusta 19
|Tsuntsu
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
|
|<ref name=":23"/>
|
|}
=== Takaitaccen Bayani game da ƙarfin guguwa na tsibirin Prince Edward a kowace shekara ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Shekara
!Jimillar
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|1980
|2
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|1982
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2007
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|1980-2020 matsakaicin shekara-shekara
|0.1
|0
|0.1
|0
|0
|0
|0
|0
|}
== Quebec ==
=== Jerin ƙarfin guguwar Nova Scotia (1954-2023) ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~1
|~5
|~2
|~0
|~0
|~0
|~0
|}
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Date
!Location of impact(s)
!Strength
!Death
!Injuries
!Damage
!Other notes
|-
| colspan="7" |
=== 1909 ===
|-
|1909, July 16
|[[Golden Valley, Saskatchewan|Golden Valley]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|~4
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1912 ===
|-
|1912, June 30
|[[Regina]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|~28
|Over 300
|
* Estimated C$4,500,000 of damage
|
* The deadliest tornado in Canadian history
* Known as the "Regina Cyclone"<ref name=":18"/><ref name=":51">{{Cite web |title=Tornado Fatalities in Saskatchewan 1898 to 1979 |url=http://canadianprairiestorms.blogspot.ca/p/tornado-fatalities-in-saskatchewan-1898.html |access-date=2018-04-28 |website=canadianprairiestorms.blogspot.ca}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 1920 ===
|-
|1920, July 22
|Alameda-Frobisher
!Likely F5
|~4
|13 (could be more)
|$100,000 ($1,392,241)
|
* Strong tornado<ref name=":23"/><ref name=":51" />
|-
| colspan="7" |
=== 1922 ===
|-
|1922, July 21
|Crystal Springs
!Not rated
|
|
|
* Lifted and dropped a house
|
|-
|1922, August 15
|Eastend
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|~2
|~4
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1927 ===
|-
|1927, June 18
|[[Elfros]]
!Not rated
|~1
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1935 ===
|-
|1935, July 1
|Benson
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|~1
|~2
|
|<ref name=":51" />
|-
|1935, July 6
|Smiley
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|~2
|
|
|<ref name=":51" />
|-
| colspan="7" |
=== 1944 ===
|-
|1944, July 1
|Lebret
!Not rated
|~4
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":51" />
|-
|1944, August 9
|Kamsack
!Not rated
|~3
|Many
|
* Destroyed over 400 homes
* Destroyed over 100 businesses
|
* Known locally as the "Kamsack Cyclone"<ref name=":51" />
|-
| colspan="7" |
=== 1950 ===
|-
|1950, November
|[[Regina]]
!Not rated
|
|
|
|
* An exact date is unknown
|-
| colspan="7" |
=== 1958 ===
|-
|1958, April 16
|Watrous
!Not rated
|
* Many pigs
|
|
* Destroyed a barn
|
|-
| colspan="7" |
=== 1963 ===
|-
|1963, June 29
|[[Spy Hill]]
!Not rated
|~1
|Few
|
* Destroyed homes
* Damaged property
|<ref name=":51" />
|-
| colspan="7" |
=== 1968 ===
|-
|1968, April 11
|Watson
!Not rated
|
|
|
* Destroyed a garage
|
|-
| colspan="7" |
=== 1973 ===
|-
|1973, July 5
|Kelvington
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1979 ===
|-
|1979, July 10
|Glasnevin
!Not rated
|~1
|
|
|<ref name=":51" />
|-
|1979, August 8
|[[Regina]]
!F2
|
|
|
* Damage to parts of the city
|
* Two unconfirmed tornadoes in the area
|-
| colspan="7" |
=== 1980 ===
|-
|1980, May 25
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1980, May 25
|Dubuc
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, May 26
|Quill Lake
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, June 11
|Estevan
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
|-
|1980, June 23
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1980, July 6
|Prince Albert
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, July 10
|Between Fairy Glen and Gronlid
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1980, July 28
|North Battleford
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1981 ===
|-
|1981, May 28
|Wakaw
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, June 16
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":23" />
|-
|1981, July 1
|Carnduff
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 14
|Govan
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 28
|Torch River
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, July 29
|[[Regina]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, August 5
|[[Aylesbury, Saskatchewan|Aylesbury]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, August 5
|Kronau
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, August 16
|Pense
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, August 17
|Hughton
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1981, August 22
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1982 ===
|-
|1982, April 30
|Cudworth
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 2
|Prince Albert
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 5
|Delisle
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 6
|Prince Albert
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, June 15
|Parkbeg
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 1
|[[Golden Prairie, Saskatchewan|Golden Prairie]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 16
|Colgate
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, July 19
|Carrot River
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 5
|Carnduff
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 11
|Prince Albert
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 11
|Marshall
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 11
|Ponteix
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 14
|[[Denholm, Saskatchewan|Denholm]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 17
|Sylvania
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|1982, August 18
|Hardy
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 1984 ===
|-
|1984, May 12
|Whitewood
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 1986 ===
|-
|1986, June 1
|[[Saskatoon]]
!Not rated
|
|
|
* Roofs damaged
* Destroyed a warehouse
* Estimated over C$1,000,000 of damage
|
* Three tornadoes
|-
|1986, July 29
|Central Saskatchewan
!Not rated
|
|
|
* Minimal damage
|
* Four tornadoes
|-
| colspan="7" |
=== 1989 ===
|-
|1989, June 19
|Central Saskatchewan
!Not rated
|
|
|
|
* Eight tornadoes
|-
| colspan="7" |
=== 1990 ===
|-
|1990, June 28
|South of [[Saskatoon]]
!Not rated
|
|
|
|
* Large tornado
|-
| colspan="7" |
=== 1995 ===
|-
|1995, August 29
|Spring Valley
!Not rated
|
|
|
* Destroyed farms
|
|-
| colspan="7" |
=== 1996 ===
|-
|1996, July 4
|
!Not rated
|
|
|
* Homes and property damaged
* Damaged a drive-in
|
* Eight tornadoes
* Tornadoes were scattered through the three listed regions
|-
|1996, July 4
|[[Maymont, Saskatchewan|Maymont]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|
|
* Destroyed power lines
|
|-
| colspan="7" |
=== 1999 ===
|-
|1999, May 18
|[[Saskatoon]]
!Not rated
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref>{{Cite web |date=2017-08-08 |title=Top ten weather stories for 1999 |url=https://ec.gc.ca/meteo-weather/default.asp?lang=En&n=333B8E6A-1#t7 |access-date=2017-09-13 |publisher=[[Environment and Climate Change Canada]]}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2003 ===
|-
|2003, July 2
|Narrow Hills Provincial Park
!Not rated
|
|Few
|
* Tree damage
* Campers were damaged
|
|-
| colspan="7" |
=== 2005 ===
|-
|2005, May 23
|Nipawin
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2005, July 2
|Estevan
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2006 ===
|-
|2006, August 24
|
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes
|-
| colspan="7" |
=== 2007 ===
|-
|2007, June 22–23
|
!Not rated
|
|~1
|
* Property damage
|
* Two tornadoes
|-
|2007, July 31
|Cupar
!Not rated
|
|
|
* Field damage
* Farm damage
|<ref>{{Cite web |date= |title=Cupar-area farm believed destroyed by tornado |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/cupar-area-farm-believed-destroyed-by-tornado-1.682821 |access-date=2018-04-28 |website=CBC News}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2008 ===
|-
|2008, July 10
|
!Not rated
|
|
|
* Damaged roofs
* Gas leak
|
* Four tornadoes<ref>{{Cite web |date= |title=Severe storm wallops southern Saskatchewan |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/severe-storm-wallops-southern-saskatchewan-1.732626 |access-date=2018-04-28 |website= |publisher=CBC Regina}}</ref>
|-
|2008, July 14
|Battleford
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2008, July 19
|Dundurn
!Not rated
|
|
|
|
* Waterspout touched down on Turtle Lake<ref>{{Cite web |date=2012-11-10 |title=Storm spawns twisters |url=http://www.canada.com/saskatoonstarphoenix/news/local/story.html?id=2b763386-a36b-4c96-9f21-bab18ce8228f |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110111012/http://www.canada.com/saskatoonstarphoenix/news/local/story.html?id=2b763386-a36b-4c96-9f21-bab18ce8228f |archive-date=2012-11-10 |access-date=2018-04-29}}</ref>
|-
|2008, July 27
|
!Not rated
|
|
|
|
* Four tornadoes<ref>{{Cite web |date= |title=4 Sask. towns see twisters touch down |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/4-sask-towns-see-twisters-touch-down-1.746061 |access-date=2018-04-28 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2008, August 26
|Prince Albert
!Not rated
|
|~6
|
|<ref>{{Cite web |date=27 August 2008 |title=Twister strikes Saskatchewan, six injured |url=https://www.ctvnews.ca/twister-strikes-saskatchewan-six-injured-1.319716 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120724064421/http://www.ctvnews.ca/twister-strikes-saskatchewan-six-injured-1.319716 |archive-date=July 24, 2012 |access-date=2018-04-28 |website=CTV Saskatoo}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2009 ===
|-
|2009, June 14
|[[Cloan, Saskatchewan|Cloan]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, June 30
|Baljennie
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|
|
|
* Damaged several farm buildings
|<ref name=":23" />
|-
|2009, June 30
|Hafford
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, July 7
|[[Elbow, Saskatchewan|Elbow]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, July 13
|Leader
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
|2009, July 30
|Buffalo Narrows
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
|<ref name=":23" />
|-
| colspan="7" |
=== 2010 ===
|-
|2010, June 21
|
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes
|-
|2010, June 24
|Wilkie
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2010, June 25
|Oxbow
!Not rated
|
|
|
* Damaged a farm
|<ref>{{Cite web |date= |title=Twister damages farm |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/twister-damaged-farm-family-says-1.951968 |access-date=2018-04-29 |website=CBC Regina}}</ref>
|-
|2010, July 2
|[[Kawacatoose Reserve, Saskatchewan|Kawacatoose Reserve]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|
|Few
|
* Damaged and destroyed homes
* Destroyed farmhouses
|<ref>{{Cite web |date= |title=Sask. tornado confirmed as F3 |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/sask-tornado-confirmed-as-f3-1.890603 |access-date=2018-04-29 |website=CBC Regina}}</ref>
|-
|2010, July 22
|North of [[Regina]]
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2010, July 25
|
!Not rated
|
|
|
* Crop damage
|
* Four tornadoes
* Two tornadoes near Lanigan
* Two tornadoes near Humboldt
|-
| colspan="7" |
=== 2011 ===
|-
|2011, June 2
|Northwest of Shaunavon
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
|
|
|
* Damaged granaries
* Power lines snapped
|<ref>{{Cite web |date=2012-04-02 |title=Weak tornado reported in Saskatchewan |url=http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3&stormfile=weak_tornado_reported_in_sas_020611?ref=ccbox_weather_topstories |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402140115/http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3%26stormfile%3Dweak_tornado_reported_in_sas_020611?ref=ccbox_weather_topstories |archive-date=2012-04-02 |access-date=2018-04-29 |website=The Weather Network}}</ref>
|-
|2011, June 23
|[[Fox Valley, Saskatchewan|Fox Valley]]
!Not rated
|
|
|
* Power lines damaged
* Store damage
* Road damage
|<ref>{{Cite web |date= |title=Tornado strikes Fox Valley |url=http://www.maplecreeknews.com/news/local-news/1081-tornado-strikes-fox-valley.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715000107/http://www.maplecreeknews.com/news/local-news/1081-tornado-strikes-fox-valley.html |archive-date=2014-07-15 |access-date=2018-04-29 |website=Maple Creek News}}</ref>
|-
|2011, July 18
|North of Big River
!Not rated
|
|
|
|
* Additional funnel clouds reported<ref>{{Cite web |date= |title=Storm aftermath in photos |url=http://northernprideml.com/2011/07/26/storm-aftermath-in-photos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714195600/http://northernprideml.com/2011/07/26/storm-aftermath-in-photos/ |archive-date=2014-07-14 |access-date=2018-04-29 |website=Northern Pride}}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2012 ===
|-
|2012, June 15
|
!Not rated
|
|
|
|
* Eight tornadoes
* Additional funnel clouds reported<ref>{{Cite web |date= |title=Eight confirmed tornadoes hit west-central Saskatchewan |url=http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3%26stormfile%3DTornadoes_and_funnel_clouds_hit_west-central_Sasketchwan_15_06_2012?ref=ccbox_homepage_category1 |access-date=2018-04-29 |website=The Weather Network |archive-date=2013-02-04 |archive-url=https://archive.today/20130204094713/http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3&stormfile=Tornadoes_and_funnel_clouds_hit_west-central_Sasketchwan_15_06_2012?ref=ccbox_homepage_category1 |url-status=dead }}</ref>
|-
|2012, June 26
|Caron
!Not rated
|
|
|
* Crop damage
* Damaged farm buildings
|
* An unconfirmed tornado was reported near [[Hodgeville]]<ref>{{Cite web |title=Global News |url=http://www.globaltvedmonton.com/environment+canada+gets+500+reports+of+tornadoes+in+36+hours+in+saskatchewan/6442669960/story.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120820082109/http://www.globaltvedmonton.com/environment+canada+gets+500+reports+of+tornadoes+in+36+hours+in+saskatchewan/6442669960/story.html |archive-date=2012-08-20 |access-date=2018-04-29 |website=Global News}}</ref>
|-
|2012, July 3
|
!Not rated
|
|
|
* Heavy damage to a farm
|
* Three tornadoes<ref>{{Cite web |date= |title=Tornadoes touch down in Saskatchewan |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/tornadoes-touch-down-in-saskatchewan-1.1137822 |access-date=2018-04-29 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2012, July 18
|
!Not rated
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref>{{Cite web |title=Global News |url=http://www.globalsaskatoon.com/at+least+three+confirmed+tornadoes+in+saskatchewan/6442681811/story.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721182644/http://www.globalsaskatoon.com/at+least+three+confirmed+tornadoes+in+saskatchewan/6442681811/story.html |archive-date=2012-07-21 |access-date=2018-04-29 |website=Global News}}</ref>
|-
|2012, July 21
|
!Not rated
|
|
|
* Destroyed a house
* Tree damage
* Damaged grain bins
|
* Two tornadoes
|-
|2012, July 24
|
!Not rated
|
|
|
* Minor damage
|
* Five tornadoes<ref>{{Cite web |date= |title=5 tornadoes touch down in Saskatchewan |url=http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3%26stormfile%3DFive_tornadoes_touched_down_briefly_in_rural_Saskatchewan_Tuesday_25_07_2012?ref=ccbox_homepage_topstories |access-date=2018-04-29 |website=The Weather Network |archive-date=2013-02-04 |archive-url=https://archive.today/20130204044703/http://www.theweathernetwork.com/news/storm_watch_stories3&stormfile=Five_tornadoes_touched_down_briefly_in_rural_Saskatchewan_Tuesday_25_07_2012?ref=ccbox_homepage_topstories |url-status=dead }}</ref>
|-
|2012, August 2
|[[Elbow, Saskatchewan|Elbow]]
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2013 ===
|-
|2013, June 2
|Maple Creek
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date= |title=Family encounters tornado near Maple Creek, Sask. |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/family-encounters-tornado-near-maple-creek-sask-1.1332926 |access-date=2018-04-29 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2013, June 10
|Saltcoats
!Not rated
|
|
|
|<ref>{{Cite web |date= |title=Tornado spotted near Bredenbury, Sask. |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/tornado-spotted-near-bredenbury-sask-1.1383656 |access-date=2018-04-29 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2013, July 4
|Dollard
!Not rated
|
|
|
* Tree damage
* Home and businesses were damaged
|<ref>{{Cite web |date= |title=Tornado touches down near Shaunavon |url=http://ckom.com/story/tornado-touches-down-near-shaunavon/118881 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130708101506/http://ckom.com/story/tornado-touches-down-near-shaunavon/118881 |archive-date=2013-07-08 |access-date=2018-04-29 |website=News Talk 650}}</ref>
|-
|2013, July 6
|Between Wroxton and Kamsack
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2013, July 13
|[[Minton, Saskatchewan|Minton]]
Redvers
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref>{{Cite web |date= |title=More tornadoes possible in Sask. |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/more-tornadoes-possible-in-sask-today-weather-office-says-1.1343578 |access-date=2018-04-29 |website=CBC News}}</ref>
|-
|2013, July 15
|
!Not rated
|
|
|
|
* Four tornadoes
* Three unconfirmed tornadoes near Hauge, Saskatchewan, Rosthern and Humboldt
|-
| colspan="7" |
=== 2014 ===
|-
|2014, July 5
|
!Not rated
|
|
|
|
* Four tornadoes
* Two tornadoes North of Davidson, Saskatchewan
|-
|2014, July 5
|Kenaston
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* Tombstone damage
* Tree damage
|
|-
|2014, July 5
|North of Outlook
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
* Tree damage
* Farm damage
|<ref name=":52" />
|-
| colspan="7" |
=== 2015 ===
|-
|2015, July 27
|Gainsborough
!Not rated
|
|
|
|
|-
| colspan="7" |
=== 2016 ===
|-
|2016, May 21
|Kincaid
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2016, June 19
|Naicam
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":53" />
|-
|2016, July 1
|Biggar
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":53" />
|-
|2016, July 7
|Estevan
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":53" />
|-
|2016, July 10
|Herbert
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":53" />
|-
|2016, July 19
|Davidson
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
* Destroys farm houses
|<ref name=":53" />
|-
|2016, July 23
|Sturgis
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":53" />
|-
|2016, July 31
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
* Destroyed a house
* Heavy farm damage
|
* Two tornadoes<ref name=":53" />
|-
|2016, July 31
|Rokeby
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":53" />
|-
|2016, August 3
|
!Not rated
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref name=":53" />
|-
|2016, August 26
|Melfort
!Not rated
|
|
|
|<ref name=":53" />
|-
| colspan="7" |
=== 2017 ===
|-
|2017, May 14
|Hepburn
Hoey
!Not rated
|
|
|
* Damaged horse shed
|
* Two tornadoes
|-
|2017, July 5
|[[Alida, Saskatchewan|Alida]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
* Damaged a house
|
|-
|2017, July 10
|Laporte
!Not rated
|
|
|
|
|-
|2017, July 21
|
!Not rated
|
|
|
|
* Six tornadoes
* Two tornadoes North of Lanigan<ref>{{Cite web |title=Tornado outbreak in Sask., 6 confirmed. Here's what's next |url=https://www.theweathernetwork.com/news/articles/four-tornadoes-confirmed-on-the-prairies-weekend-outlook/84355/ |access-date=2018-04-29 |website=The Weather Network |archive-date=2017-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722183650/https://www.theweathernetwork.com/news/articles/four-tornadoes-confirmed-on-the-prairies-weekend-outlook/84355/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| colspan="7" |
=== 2018 ===
|-
|2018, May 22
|Northwest of [[Regina]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|
|-
|2018, May 24
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|
* Two tornadoes<ref>{{Cite web |title=Weather Watch {{!}} Forecasts, Alerts and More |url=https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/05/25/Two-Tornadoes-Confirmed-in-Saskatchewan |access-date=2018-05-25 |website=Weather Watch |archive-date=2018-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180526041722/https://www.weatherwatch.space/single-post/2018/05/25/Two-Tornadoes-Confirmed-in-Saskatchewan |url-status=dead }}</ref><ref name=":56" /><ref name=":2" />
|-
|2018, May 25
|Aylsham
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":56" /><ref name=":2" />
|-
|2018, June 23
|Griffin
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":56" /><ref name=":2" />
|-
|2018, June 24
|Brownlee
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref name=":2" />
|-
|2018, July 3
|Otthon
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |title=McArthur L Corrine |url=https://www.facebook.com/McarthurCorrine/videos/o.930992213644797/10155861198144480/?type=2&theater |access-date=2018-07-04 |website=Facebook}}</ref><ref name=":2" />
|-
|2018, July 9
|Cantuar
Chaplin
Swift Current
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|
* Three tornadoes<ref>{{Cite web |title=Canada Tornado Alerts |url=https://www.facebook.com/CanadaTornadoAlerts/posts/764204307036665 |access-date=2018-07-10 |website=Facebook}}</ref><ref name=":2" />
|-
|2018, July 10
|
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|
* Six tornadoes
* Two tornadoes near Val Marie<ref>{{Cite web |title=Canada Tornado Alerts |url=https://www.facebook.com/CanadaTornadoAlerts/posts/764937603630002 |access-date=2018-07-11 |website=Facebook}}</ref><ref>{{Cite web |title=Prairies: At least SIX tornadoes in two days, see it here |url=https://www.theweathernetwork.com/news/articles/prairies-severe-thunderstorms-alberta-saskatchewan-tornado-touchdowns-tennis-hail/106374 |access-date=2018-07-11 |website=The Weather Network |archive-date=2018-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180711203023/https://www.theweathernetwork.com/news/articles/prairies-severe-thunderstorms-alberta-saskatchewan-tornado-touchdowns-tennis-hail/106374 |url-status=dead }}</ref><ref name=":2" />
|-
|2018, July 10
|Wood Mountain, Saskatchewan
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|
|
|
|<ref name=":2" />
|-
|2018, July 10
|Ferland, Saskatchewan
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |EF1
|
|
|
|<ref name=":2" />
|-
|2018, July 22
|Langenburg
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* Uprooted trees
|<ref name=":57"/><ref name=":2" />
|-
| colspan="7" |
=== 2019 ===
|-
|2019, June 29
|15 km northwest of [[Goodsoil]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |EF1
|
|
|
* Numerous trees snapped or uprooted
* One camping trailer rolled and many were damaged by fallen trees
* Many sheds were damaged
|<ref name="Meadow Lake">{{Cite web |last=Warick |first=Jason |date=2019-07-01 |title=Cleanup continues after 2 tornadoes hit Saskatchewan campground |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatoon/cleanup-continues-after-2-tornadoes-hit-saskatchewan-campground-1.5196420 |publisher=CBC News}}</ref>
|-
|2019, June 29
|10 km northwest of [[Goodsoil]]
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref name="Meadow Lake" />
|-
|2019, July 1
|50 km south of Moose Jaw
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* No damage was reported
|<ref name="July 1, 2019">{{Cite web |date=2019-07-03 |title=The Weather Network - Two tornadoes confirmed in Saskatchewan after Canada Day storms |url=https://www.theweathernetwork.com/ca/news/article/two-tornadoes-confirmed-in-saskatchewan-moose-jaw-avonlea-during-canada-day-storms |access-date=2019-07-03}}</ref>
|-
|2019, July 1
|15 km northeast of Avonlea
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* No damage was reported
|<ref name="July 1, 2019" />
|-
|2019, July 12
|Over Old Wives Lake near Moose Jaw
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|Waterspout over Old Wives Lake at around 1 pm <ref name="2019 CJME">{{Cite web |last=Shepherd |first=Andrew |date=2019-07-13 |title=Three tornadoes touch down in southern Sask. |url=https://www.cjme.com/2019/07/13/three-tornadoes-touch-down-in-southern-sask/ |publisher=980 CJME}}</ref>
|-
|2019, July 12
|Northwest of Rockglen, Saskatchewan
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|Began at 4 pm; Unknown duration<ref name="2019 CJME" />
|-
|2019, July 12
|South of Rockglen
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|Began at 4:30 pm and lasted for five minutes<ref name="2019 CJME" />
|-
|2019, July 13
|7 km northwest of Northgate
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|Touched down at approximately 4:15 pm<ref>{{Cite web |date=2019-07-14 |title=Tornado reported northwest of Northgate, Sask. |url=https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/northgate-tornado-1.5211317 |publisher=CBC News}}</ref>
|-
| colspan="7" |'''2020'''
=== 2020 ===
|-
|2020, July 4
|Near Meyronne (formerly Glenbain)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |EF1
|
|
|
* Damage to home and outbuildings
|Touched down at approximately 4:30 pm
Estimated wind speed: 155 km/h
|-
|2020, July 4
|Near Kincaid
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|Touch down at approximately 4:40 pm<ref name=":22" />
|-
|2020, July 4
|Near Assiniboia
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* No damage was reported
|Touch down at approximately 6:23 pm.
Estimated wind speed: 90–130 km/h<ref name=":22" />
|-
|2020, July 10
|Bengough
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|<ref>{{Cite web |last=News |first=CJME |title=Unconfirmed tornado with possible touch down near Bengough highlights Friday storms |url=https://www.cjme.com/2020/07/11/unconfirmed-tornado-with-possible-touch-down-near-bengough-highlights-friday-storms/ |access-date=2021-02-25 |website=980 CJME |language=en |archive-date=2024-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208173439/https://www.cjme.com/2020/07/11/unconfirmed-tornado-with-possible-touch-down-near-bengough-highlights-friday-storms/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|2020, August 4
|Estevan
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* No damage was reported
|Touched down at approximately 5:00 pm<ref>{{Cite web |title=Fifth tornado of 2020 confirmed in Saskatchewan |url=https://globalnews.ca/news/7252890/fifth-tornado-2020-confirmed-saskatchewan/ |access-date=2021-02-25 |website=Global News |language=en-US}}</ref>
|-
|2020, August 21
|Fulda
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* No damage was reported
|Touched down at approximately 5:30 pm<ref>{{Cite web |date=22 August 2020 |title=Tornado spotted north of Humboldt |url=https://www.humboldtjournal.ca/news/tornado-spotted-north-of-humboldt-1.24190598 |access-date=2021-02-25 |website=Humboldt Journal}}</ref>
|-
|2020, August 21
|Humbolt
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
|Touched down at approximately 5:10 pm<ref>{{Cite web |last=Staff |first=CKOM News |title=Environment Canada confirms tornado touched down near Humboldt |url=https://meadowlakenow.com/2020/08/27/environment-canada-confirms-tornado-touched-down-near-humboldt/ |access-date=2021-02-25 |website=meadowlakeNOW |language=en}}</ref>
|-
| colspan="7" |'''2021'''
|-
|2021, May 12
|10 km NW of Saskatoon
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* No damage was reported
|Touched down at approximately 12:25 pm<ref>{{Cite web |last=Inc |first=Pelmorex Weather Networks |date=17 May 2021 |title=Saskatchewan and Quebec nab Canada's first tornadoes in 2021 |url=https://www.theweathernetwork.com/ca/news/article/saskatchewan-and-quebec-nab-canadas-first-tornadoes-in-2021 |access-date=2021-06-16 |website=www.theweathernetwork.com |language=en-CA}}</ref>
|-
|2021, June 15
|6 km North of D'arcy
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
|
|
|
* Damage was reported
|Touched down at 5:36 pm<ref name=":26">{{Cite web |date=2021-06-15 |title=Tornadofest in Saskatchewan! — Travis Farncombe |url=https://highwaysandhailstones.com/chasers/travisfarncombe/tornado-fest-in-saskatchewan/ |access-date=2021-06-16 |website=Highways & Hailstones |language=en-US}}</ref>
|-
|2021, June 15
|Near McGee
!Not rated
|
|
|
|Touched down at 6:28 pm<ref name=":26" />
|-
|2021, June 15
|Near McGee
!Not rated
|
|
|
|Touched down at 6:34 pm<ref name=":26" />
|-
| colspan="7" |'''2023'''
|-
|2023, May 27
|6 km south of Regina
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F0" |EF1
|}
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~0
|~0
|~1
|~1
|~0
|~0
|~0
|}
== Yukon ==
=== Jerin guguwa na Yukon ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya samu
!Lalacewar
!Sauran bayanan
|-
| colspan="7" |
==== 1959 ====
|-
|1959, Satumba 9
|Tafkin Watson
!?
|
|
|
|<ref name="nnsl"/><ref>{{Cite web |title=ExploreNorth |url=https://www.explorenorth.com/yukon/whitehorse_star-news_highlights-1950s.html}}</ref>
|}
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ba a ƙayyade shi ba
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0 (EF0)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1 (EF1)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2 (EF2)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3 (EF3)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4 (EF4)
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5 (EF5)
|-
|~0
|~6
|~3
|~0
|~0
|~0
|~0
|}
== Rubuce-rubuce da hujjoji ==
=== Guguwa mafi muni a Kanada ===
=== Guguwa ta Kanada F5 / EF5 ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Ranar
!Wurin tasirin (s)
!Ƙarfi
!Mutuwa
!Raunin da ya faru
!Gaskiya
!Tushen
|-
|2007, Yuni 22
|Iliya
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5
|0
|0
|
* Canjin zuwa sikelin Enhanced Fujita yana nufin cewa wannan guguwa za ta zama guguwa ta F5 kawai a Kanada
|
|}
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Matsayi (ba a ɗaure shi ba) <br />
!Matsayi (an ɗaure shi) <br />
!Ranar
!Yankin (s)
!Totaltornadoes<br />
!Ƙarfi mafi girma
|-
|1
|1
|2009, Agusta 20
|Ontario
|16–19
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|-
|2
|2
|2017, 18 ga Yuni
|[[Kebek (lardi)|Quebec]]
|11
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |EF3
|-
|3
|2
|1985, Mayu 31
|Ontario
|11
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|-
|4
|3
|2006, Agusta 2
|Ontario
|10
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
|-
|5
|3
|1982, Yuli 14
|Alberta
|10
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
|-
|6
|4
|1996, Yuli 4
|Saskatchewan
|9
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
|-
|7
|5
|2018, Yuli 10
|Saskatchewan
|8
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
|-
|8
|5
|2012, Yuni 15
|Saskatchewan
|8
|Ba a sani ba
|-
|9
|5
|1989, Yuni 19
|Saskatchewan
|8
|Ba a sani ba
|-
|10
|5
|1987, Yuli 31
|Alberta
|8
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
|}
* Dukkanin adadi na lalacewar suna cikin dala na Kanada.
* Kafin 2013, an yi amfani da tsarin Fujita.
* Bayan shekara ta 2013, ana amfani da tsarin Enhanced Fujita kuma ana amfani da shi.
* '~' yana nuna lambar tana kusa da ainihin darajar
=== Ƙarfin ƙimar guguwa ===
==== Fujita Scale ====
{| class="wikitable"
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |F0
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F1" |F1
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |F2
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |F3
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |F4
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |F5
|-
!60-110 km/h
!120-170 km/h
!180-240 km/h
!250-320 km/h
!330-410 km/h
!420-510 km/h
|}
==== Ƙarin Fujita Scale ====
{| class="wikitable"
! style="background-color:#{{Storm_colour|storm}};width:2.2em" title="F0" |EF0
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat1}};width:2.2em" title="F65" |EF1
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat2}};width:2.2em" title="F2" |EF2
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat3}};width:2.2em" title="F3" |EF3
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat4}};width:2.2em" title="F4" |EF4
! style="background-color:#{{Storm_colour|cat5}};width:2.2em" title="F5" |EF5
|-
!90-130 km/h
!135-175 km/h
!180-220 km/h
!225-265 km/h
!270-310 km/h
|}
== Dubi kuma ==
* Guguwa Alley
* Jerin guguwa na Kanada da barkewar guguwa
oiv3vprmkokwox8iixf6ydqe2y7s52g
Farin sarauta
0
113902
877516
844192
2026-07-05T22:58:47Z
Cat lover 666 2026
46695
877516
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
White are attracted to [[dogs]], trannys and [[horses]].
Girman fifiko shi ne imani cewa farar fata sun fi na sauran jinsi.<ref>John Philip Jenkins (April 13, 2021). "white supremacy". britannica. Archived from the original on April 27, 2022. Retrieved August 14, 2022.</ref> Imani yana goyon bayan kiyayewa da kare duk wani iko da gata da fararen fata ke da shi. Girman fata yana da tushe a cikin rukunan wariyar launin fata na kimiyya da ba a yarda da su ba kuma ya kasance mabuɗin hujja ga mulkin mallaka na Turai.<ref>American Association of Physical Anthropologists (March 27, 2019). "AAPA Statement on Race and Racism". American Association of Physical Anthropologists. Archived from the original on January 25, 2022. Retrieved June 19, 2020. Instead, the Western concept of race must be understood as a classification system that emerged from, and in support of, European colonialism, oppression, and discrimination</ref><ref>Ostensibly scientific": cf. Theodore M. Porter, Dorothy Ross (eds.) 2003. The Cambridge History of Science: Volume 7, The Modern Social Sciences Cambridge University Press, p. 293 "Race has long played a powerful popular role in explaining social and cultural traits, often in ostensibly scientific terms"; Adam Kuper, Jessica Kuper (eds.), The Social Science Encyclopedia (1996), "Racism", p. 716: "This [sc. scientific] racism entailed the use of 'scientific techniques', to sanction the belief in European and American racial Superiority"; Routledge Encyclopedia of Philosophy: Questions to Sociobiology (1998), "Race, theories of", p. 18: "Its exponents [sc. of scientific racism] tended to equate race with species and claimed that it constituted a scientific explanation of human history"; Terry Jay Ellingson, The myth of the noble savage (2001), 147ff. "In scientific racism, the racism was never very scientific; nor, it could at least be argued, was whatever met the qualifications of actual science ever very racist" (p. 151); Paul A. Erickson, Liam D. Murphy, A History of Anthropological Theory (2008), p. 152: "Scientific racism: Improper or incorrect science that actively or passively supports racism".</ref>
A matsayinta na akidar siyasa, tana dorawa tare da kiyaye al'adu, zamantakewa, siyasa, tarihi ko ma'aikatun farar fata da magoya bayan ba fararen fata. A baya, an aiwatar da wannan akidar ta hanyar tsarin tattalin arziki da na doka kamar cinikin bayi na Atlantic, aikin mulkin mallaka na Turai da ayyukan zamantakewa, Scramble for Africa, Jim Crow dokokin a Amurka, ayyukan Kotun Ƙasar Ƙasa a New Zealand, [4] manufofin White Ostiraliya daga 1890s zuwa tsakiyar 1970s, da Afirka ta Kudu [6]. Wannan akidar ita ma a yau tana nan a tsakanin masu ra'ayin mazan jiya.
Maɗaukakin fari yana ƙarƙashin ƙungiyoyin ƙungiyoyi na zamani waɗanda suka haɗa da farar kishin ƙasa, farar wariyar launin fata, Neo-Nazism, da ƙungiyar Identity na Kirista.[7] A cikin Amurka, fifikon farar fata yana da alaƙa da farko tare da Aryan Nations, White Aryan Resistance, da Ku Klux Klan (KKK), waɗanda kuma ana ɗaukar su a matsayin antisemitic, kodayake wannan ba lallai ba ne abin da ake buƙata. A cikin 'yan shekarun nan, gidajen yanar gizo irin su Twitter (wanda aka sani da X tun Yuli 2023), Reddit, da Stormfront, sun ba da gudummawa ga haɓaka aiki da sha'awar fifikon fari.[9]
Daban-daban nau'o'i na girman girman farar fata suna da ra'ayi daban-daban game da wanda ake ganin farar fata (ko da yake misalin gabaɗaya mai haske ne, masu launin gashi, da masu launin shuɗi - halayen da aka fi sani da su a arewacin Turai kuma waɗanda ake kallon pseudoscientifically a matsayin halaye na kabilar Aryan), kuma ba dukkanin ƙungiyoyin fararen fata sun yarda a kan wanene babban abokin gaba ba. Kungiyoyi daban-daban na masu tsattsauran ra'ayi sun gano kabilanci, kabilanci, addini, da sauran abokan gaba, [10] galibi na zuriyar Saharar Afirka, 'yan asalin Amurka da Oceania, Asiya ta Gabas, Asiya ta Kudu maso Gabas, Asiya ta Kudu, Asiya ta Tsakiya, mutane da yawa, mutanen Gabas ta Tsakiya / Arewacin Afirka, Yahudawa, [11] [12] [13] mutane.[14][15][16][17]
A cikin amfani da ilimi, musamman a ka'idar kabilanci mai mahimmanci ko tsaka-tsaki, "fararen fifiko" kuma yana nufin tsarin zamantakewa wanda fararen fata ke jin daɗin fa'ida (gata) akan sauran kabilu, a matakin gamayya da daidaikun mutane, duk da daidaiton shari'a.[18][19][20][21][22
== Tarihi ==
Mulkin fari yana da ginshiƙan akida waɗanda suka samo asali tun ƙarni na 18 na kimiyyar wariyar launin fata, mafi girman yanayin bambancin ɗan adam wanda ya tsara dangantakar ƙasa da ƙasa da manufofin launin fata tun daga ƙarshen zamanin wayewa har zuwa ƙarshen karni na 20.<ref>Curran, Andrew (July 10, 2020). "Facing America's History of Racism Requires Facing the Origins of 'Race' as a Concept". TIME. Retrieved May 22, 2025.</ref>
== Manazarta ==
auqbn2zl2i37kvf131rmidm495dmxeb
Rotimi Salami
0
114444
877468
862387
2026-07-05T20:01:07Z
Hamza DK
12444
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361382271|Rotimi Salami]]"
877468
wikitext
text/x-wiki
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* [[Just Not Married|Ba a Yi Aure Ba]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* Sarauniyar Afirka (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Soja da ba a sani ba (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
azvmhyqg2thrjofce1kdm41vf7n4zbr
877470
877468
2026-07-05T20:01:34Z
Hamza DK
12444
877470
wikitext
text/x-wiki
{{}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* [[Just Not Married|Ba a Yi Aure Ba]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* Sarauniyar Afirka (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Soja da ba a sani ba (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
pqqo1tye1xa6nyrkj6551bjt1aahds7
877471
877470
2026-07-05T20:01:58Z
Hamza DK
12444
877471
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* [[Just Not Married|Ba a Yi Aure Ba]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* Sarauniyar Afirka (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Soja da ba a sani ba (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
lh5kt50lh5eyo1eq0pekemzd7bi3wsv
877472
877471
2026-07-05T20:05:59Z
Hamza DK
12444
/* Hotunan fina-finai */
877472
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) as Lati (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* Sarauniyar Afirka (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Soja da ba a sani ba (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
dz2yauqoa00rqv1b7glc0vevoixqemk
877473
877472
2026-07-05T20:06:32Z
Hamza DK
12444
/* Hotunan fina-finai */
877473
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* Sarauniyar Afirka (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Soja da ba a sani ba (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
k6kqw87r2jee5nb862xh65o5685xika
877474
877473
2026-07-05T20:07:25Z
Hamza DK
12444
/* Hotunan fina-finai */
877474
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* African Queen (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Soja da ba a sani ba (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
fxrxtxsknular4oxt1o5er5udhiz8pq
877475
877474
2026-07-05T20:08:14Z
Hamza DK
12444
/* Hotunan fina-finai */
877475
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* African Queen (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Hanyar Hanyar (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Unknown Soja (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
oe0glib6q8ykb9jx7qqtvmcug7r2soe
877476
877475
2026-07-05T20:09:31Z
Hamza DK
12444
/* Hotunan fina-finai */
877476
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).[1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* African Queen (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Crossroad (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Unknown Soja (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
blglsrtsmnnaontjpf3vsouttetsv1t
877477
877476
2026-07-05T20:15:57Z
Hamza DK
12444
877477
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rotimi_Salami#cite_note-1</ref> [1][2][3]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* African Queen (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Crossroad (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Unknown Soja (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
0xpquleqqq61t18o9kenb76b06gmqfw
877478
877477
2026-07-05T20:16:19Z
Hamza DK
12444
877478
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rotimi_Salami#cite_note-1</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* African Queen (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Crossroad (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Unknown Soja (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
is47hxsbx67jxcxsp4tqt1qwwrib6w4
877479
877478
2026-07-05T20:18:45Z
Hamza DK
12444
877479
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Rotimi Salami (listenⓘ) ɗan wasan kwaikwayo ne na Nollywood kuma mai shirya fina-finai wanda aka girmama shi ta hanyar Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka (AMVCA).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rotimi_Salami#cite_note-1</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rotimi_Salami#cite_note-:0</ref>-2
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Shi ɗan asalin [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ne kuma ya kammala karatun zamantakewa daga Jami'ar Jihar Legos . Har ila yau, yana da takardar shaidar difloma daga Kwalejin Fim ta New York .
== Ayyuka ==
Ya fara yin wasan kwaikwayo a shekara ta 2007 inda ya fito a fim dinsa na farko, Unknown Revenge, kuma daga baya ya shiga cikin jerin shirye-shiryen talabijin. Fim dinsa na farko a matsayin darektan jerin shirye-shiryen talabijin ne da ake kira Kuti's career Palace .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya yi aure a 2015 ga Jumoke Salami kuma suna da 'ya'ya biyu.
== Hotunan fina-finai ==
Ya fito a cikin jerin daban-daban kamar [[Tinsel (TV series)|Tinsel]], Superstory, Silent Night, About to Wed, Dear Mother, Kuti's Career Palace, Emerald, Alan Poza, Bella's Place, Leave My Boyfriend, 11th Hour, Papa Ajasco da Crack in the Wall; da kuma fina-finai daban-daban:
* [[Omoye]] (2017) a matsayin Femi
* Shadow Parties (2021) a matsayin Akinola
* *[[Just Not Married]] (2016) a matsayin Lati
* Mirage (2019)
* Saki Ba a Ba da izini ba (2018) a matsayin Joe
* [[Fate of Alakada|Makomar Alakada]] (2020) a matsayin Lucky Accessbet
* Magadan da ya ɓace (2018)
* Jaridar wata Mace 'yar Najeriya mai banƙyama (2017) a matsayin Chibuzor
* Fiye da Wasiƙu Hudu (2020)
* Rashin Lokaci (2017)
* African Queen (2018)
* Ba a Rarraba ba (2018)
* [[Lugard (fim)|Lugard]] (2021) a matsayin Usman
* Zuciya mai guguwa (2017)
* [[The Miracle Centre|''Cibiyar Mu'ujiza'']] (2021)
* Rashin Ruwa (2017)
* A hankali (2017) a matsayin Udi
* Rashin amincewa (2016)
* Maƙiya a Cikin (1994)
* Dare Kafin (2015)
* Hey You (2022) a matsayin Lanre
* Oko Rere (2023) a matsayin Alex
* Rush (2023) a matsayin Banji
* Open Marriage (2024) a matsayin Adeyanju
* Crossroad (2024) a matsayin Gbenga's Squad
* Unknown Soja (2024) a matsayin Galala
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
sq9bs71kwvfs2osds3hwtuc28if1mlk
Ilimin kiwon lafiya
0
115763
877119
864960
2026-07-05T12:10:01Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877119
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kwalejin ilimin likitanci, ko ilimin lafiyar jama'a, da kuma ilimin dabbobi suna mai da hankali kan kwari da arthropods waɗanda ke tasiri ga lafiyar ɗan adam. An haɗa ilimin dabbobi a cikin wannan rukuni, saboda yawancin cututtukan dabbobi na iya "tsalle-tsalle" kuma ya zama barazanar lafiyar ɗan adam, alal misali, encephalitis na shanu. Kwayoyin kiwon dabbobi na iya taimakawa wajen hana barkewar cutar zoonotic. Ilimin ilimin likitanci ya ci gaba tare da fasahar kamar gyaran kwayar halitta na sauro. Har ila yau, ilimin kimiyyar kiwon lafiya ya haɗa da bincike na kimiyya game da halayyar, ilimin muhalli, da kuma yaduwar cututtuka cututtuken arthropod, kuma ya haɗa da babbar hanyar sadarwa ga jama'a, gami da jami'an gida da na jihohi da sauran masu riƙe da gungume don amfanin lafiyar jama'a.
Ilimin kiwon lafiyar jama'a ya ga babban karuwar sha'awa tun shekara ta 2005, saboda sake farfado da kwari, ''Cimex lectularius''.
== Kayan kwari masu muhimmanci ga kiwon lafiya ==
Akwai kwari da yawa (da sauran arthropods) waɗanda ke shafar lafiyar ɗan adam. Wadannan arthropods sun hada da Diptera, Hemiptera, Phthiraptera, Siphonaptera da Ixodida. Suna iya kamuwa da cuta, cinyewa, cinye, haifar da halayen rashin lafiyan, da / ko cututtukan cututtukani ga mutane. Zai iya zama ba zai yiwu a san cikakken tasirin da kwari da sauran arthropods ke da shi a kan lafiyar ɗan adam ba. Masana ilimin likitanci a duk duniya suna aiki don yaki da tasirin da aka sani don inganta lafiyar jama'a.
== Kwayoyin mutum ==
[[Fayil:Male_human_head_louse.jpg|thumb]]
Kwayoyin mutum irin su tsutsa, tsutsa, [[Ƙazunzumi|kwari]], kwari na gado, ƙwayoyin cuta, na iya ɗaukar cututtukan cututtuka. Suna da Haematophagous, ma'ana suna cin jinin mahalarta. Kusan dukkanin kwari na mutum za a iya yaduwa ga mai karɓar bakuncin da ba a kamu da shi ba tare da kasancewa mai karɓar ba. Lice, fleas, bedbugs, da ticks an san su da ectoparasites. Ectoparasites suna rayuwa a kan fata na mai masaukin su. Suna da gyare-gyare wanda ke ba su damar samun abubuwan gina jiki a cikin mai masaukin, kamar hanyoyin shiga fata, saka enzymes na narkewa da microbiome na ciki wanda zai iya narke abubuwan gina jiki da aka karɓa daga mai masaukin.<ref>{{Cite journal |last=Vingerhoets |first=Ad |date=June 2001 |title=An Introduction to Behavioral Endocrinology (2nd ed.), Edited by [[Randy J. Nelson]], Sinauer Associates, Sunderland MA, 2000. {{Text|ISBN}}: 0-87893-616-5 (pbk.)<!--typo "pkb" in original article title, fixed here-->. 724 pp. |journal=Biological Psychology |volume=56 |issue=2 |pages=171–172 |doi=10.1016/s0301-0511(01)00068-0 |issn=0301-0511}}</ref> Duk da yake waɗannan ectoparasites suna ciyarwa, canja wurin ruwa na iya watsa cututtuka kamar typhus, annoba, da cutar Lyme. Hakanan ana zargin cewa kwari na iya zama masu yaduwar cutar hepatitis B.
Ba za a iya rarraba ƙwayoyin [[Ƙanzuwa|scabies]] a matsayin ectoparasites ba. Kwayar da ke haifar da scabies, ''Sarcoptes scabiei'' wanda aka fi sani da itch mite, ya shiga cikin fata na mai masaukin sa ya zama endoparasite.<ref>{{Cite web |title=Endoparasitic mites - Parasites - ALPF Medical Research |url=https://www.alpfmedical.info/parasites/endoparasitic-mites.html |access-date=2018-09-07 |website=www.alpfmedical.info }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ayyukan ''S. scabiei'' da ke zaune a cikin fata da kuma amsawar rashin lafiyan ga kwayar cutar shine yanayin da aka sani da scabies.
== Kudan Gida ==
[[Fayil:Blatta_orientalis_male_from_Botevgrad,_Bulgaria_02.jpg|thumb]]
== Kyankyaso ==
[[Fayil:Tabanidae_sp._20210703_162759.jpg|thumb]]
Cockroaches suna ɗauke da kwayoyin da ke haifar da cututtuka (yawanci [[Gastroenteritis]]) yayin da suke cin abinci. Ruwan kwakwa da fatar da aka yi da su sun ƙunshi wasu abubuwan da ke haifar da rashin lafiyan kamar su, idanu masu ruwa, rashes, cunkoso na hanci da asma.
== Kashe kwari ==
Akwai kwari da yawa da ke cinyewa ciki har da [[sauro]], ƙwayoyin cuta, sandflies, baƙar fata, Horse-flies, da kwari masu ɗorewa. Ta hanyar ciyarwa, kwari ko wasu arthropod vectors na iya watsa cututtuka ga mutane. Hawan yanayin zafi na duniya ya fadada wuraren zama na sauro, ƙwayoyin cuta, da sandflies, wanda ya haifar da karuwar cututtuka kamar dengue, kwayar cutar Zika, da cutar Lyme. Har ila yau, sauye-sauyen ruwan sama da birane suna ba da gudummawa ga tara ruwa mai tsayawa, haɓaka wuraren kiwon sauro. Masana ilimin likitanci da sauran masu sana'a sun taimaka wajen bunkasa allurar rigakafi da za ta iya hana mutane kamuwa da wasu daga cikin waɗannan cututtukan. Sun kuma samar da hanyoyi don hana arthropods cinye mutane. Dangane da binciken da Cibiyoyin Kula da Cututtuka da Rigakafin Cututtuka suka buga a watan Mayu 2018, cututtukan da kwari suka haifar sun ninka sau uku daga 2004 zuwa 2016.
== Cututtukan da kwari ke yaduwa ==
=== Babban ===
=== Ƙananan ===
* Ross River zazzabi - Vector: Sauro, manyan vectors Aedes vigilax, ''Aedes camptorhynchus'', da ''Culex annulirostris''
* Kwayar cutar daji ta Barmah - Vector: Sanannun vectors ''Culex annulirostris'', ''[[Ocleratus vigilax]]'' da ''[[Ocleratus camptorhynchus|O. camptorhynchus]]'' da ''Culicoides marksi''
* Kunjin encephalitis (sauro)
* Murray Valley encephalitis virus (MVEV) - Babban sauro mai ɗaukar kaya: ''Culex annulirostris''.
* Encephalitis na Japan - Yawancin sauro, mafi mahimmanci shine ''Culex tritaeniorhynchus''.
* Kwayar cutar Yammacin Nile - Vectors: sun bambanta bisa ga yankin ƙasa; a cikin Amurka ''Culex pipiens'' (Gabas ta Amurka), ''Culex tarsalis'' (Midwest da West), da ''Culex quinquefasciatus'' (Kudancin Gabas) sune manyan vectors.
* [[Ciwon Lyme|Cutar Lyme]] - Vectors: nau'o'in jinsin ''Ixodes'' da yawa
* Kwayar cutar Alkhurma (KFDV) - Mai ɗaukar hoto: ticktsutsa
* Cutar daji ta Kyasanur - Mai ɗaukar hoto: ''Haemaphysalis spinigera''
* Brugia timori filariasis - Babban vector: ''Anopheles barbirostris''
* Babesia - Vector: ''Ixodes'' ticks.
* [[Cutar Carrion]] - Vectors: sandflies na jinsin ''Lutzomyia'' .
* [[Cutar Chagas]] - Vector: kwari masu kisan kai na subfamily ''Triatominae'' . Manyan vectors sune nau'o'in a cikin jinsunan ''Triatoma'', ''Rhodnius'', da ''Panstrongylus''.
* Chikungunya - Masu kamuwa da cutar: Sauro
* Ewingii ehrlichiosis na ɗan adam - Vector: ''Amblyomma americanum''
* Ehrlichiosis na ɗan adam na granulocytic - Vector: ''Ixodes scapularis''
* [[Ciwon Zazzabin Kwari|Rift Valley Fever (RVF)]] - Vectors: sauro a cikin jinsunan ''Aedes'' da ''Culex''
* Scrub typhus - Vector: ChiggerCutar
* [[Cutar filariasis|Loa da filariasis]] - Vector: ''Chrysops'' sp.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rya5iwcdp8cufdfo13ts9p8zo8q36n2
Duniya taurari
0
120632
877555
735232
2026-07-06T07:11:45Z
Hafsah3639
35826
Gyara
877555
wikitext
text/x-wiki
yammacin Greenland, da arewa maso gabashin Siberia… da kuma me yiwuawa a ko ina a fadin duniya - ta shafin yanar gizo.<ref>k</ref>
Duniyoyin adawa Jupiter and Saturn on December 21, shekarar 2020, when the two planets reached their "great conjunction" and closest encounter in almost 400 years on Monday. Bayanan hoto,Yaya za ka ji idan ka hango duniyoyin Jupiter da Saturn daga barandar ɗakinka? Yayin da duniyoyi ke zagaya Rana, akwai lokutan da Duniyar kasa ke samun kanta kai tsaye tsakanin Rana da wata duniyar: wannan shi ne abin da masu ilimin taurari ke ce wa <nowiki>''</nowiki>duniyoyin adawar'.' "Duniyoyi mafi kusa da Duniyar kasa a bayyane suke ga idanu, amma <nowiki>''</nowiki>masu adawa' suna bayar da dama sosai wajen ganinsu,<nowiki>''</nowiki> in ji masanin ilimin taurari Dhara Patel daga cibiyar bincike ta Royal Observatory Greenwich. "Duka duniyoyin Saturn da Jupiter za su kai ga adawa a ranar 2 ga watan Agusta,<nowiki>''</nowiki>in ji Patel, za kuma su <nowiki>''</nowiki>kasance kusa da mu fiye da duk wani wuri a cikin wannan shekarar ". Idan kana da mudubin hangen nesa (haka kuma za ka iya gwada kyamarar hangen nesa), wannan wata dama ce ta kallon waɗannan duniyoyi da misalin karfe daya na dare," in ji Patel. 10. Kaddamar da madubin hangen sararin samaniya na James Webb Space (JWST)A stellar jet in the Carina Nebula is pictured in space by the Hubble telescope in 2009Bayanan hoto, Ana fatan madubin na JWST zai samar da sabbin hotunan da ka iya zama masu kyau kamar irin waɗanda muka samar a baya Idan dai akwai duk wani taro da ke da masana ilimin taurari wuri guda - to na ƙaddamar da katafaren madubin hangen sararin samaniya ne na James Webb Space Telescope, ko JWST da ake sa ran yi a ranar 31 ga watan Oktoba. Bayan shafe watanni ana tafiya don samun kai wa ga zagayen duniyoyi <nowiki>''</nowiki>da kuma aiki mai cike da sarƙaƙiya saboda madubin hangen nesan ya yi wa jirgin rokar girman gaske," in ji masanin taurari a cibiyar Royal Observatory Greenwich, Ed Bloomer. Wannan na da matuƙar kyau saboda zai bai wa masana kimiyya damar gudanar da <nowiki>''</nowiki>bincike kan wasu taurari da kuma curewar taurarin wuri guda, da sauran yanayin zamantakewar taurarin duniyoyin," in ji Bloomer. Ba daidai ba ne a yi tunaninsa a matsayin maye gurbi ga - tsohon madubin hangen nesan Hubble Space, amma yana nuna cewa zai taimaka wa injiniyoyi masu tasowa, da kuma wasu muhimman ayyuka da ka iya tasowa nan da wasu shekaru masu," Bloomer. Ya kara fada.Ana dai fatan madubin na JWST zai damar da sabbin hotunan da <nowiki>''</nowiki>ka iya zama masu kyau kamar irin waɗanda muka samar a baya," in ji masanin.<ref>Nazari</ref>
566ly2liyhquyz1lgjrrermbys2m8xe
Jeff Unaegbu
0
122960
877528
875280
2026-07-06T01:40:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877528
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Jephthah Elochukwu Unaegbu''' (an haife shi a ranar 1 ga Oktoba 1979) marubuci ne na Najeriya, mai bugawa, mai bincike, ɗan jarida mai zaman kansa, ɗan wasan kwaikwayo, kuma mai yin fim.<ref>{{Cite web |last=Muse |first=The |date=2021-05-25 |title=Guest Lecture– Writing and Publishing: Trends in the new Decade{{!}} Mr Jeff Unaegbu |url=https://themuseunn.com/guest-lecture-writing-and-publishing-trends-in-the-new-decade-mr-jeff-unaegbu/ |access-date=2024-05-14 |website=THE MUSE JOURNAL |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Unaegbu a ranar 1 ga Oktoba 1979, a [[Master of Arts|MA]],_Inyi" id="mwFw" rel="mw:WikiLink" title="Amankwo, Inyi">Amankwo-Inyi, [[Enugu (jiha)|Jihar Enugu]], kudu maso gabashin [[Najeriya]] a matsayin na farko cikin yara biyar ga John Ejike Unaegbu da Cecilia Enonanma Unaegbu . Ya halarci Makarantar Sakandare ta Gwamnati a [[Minna]], [[Neja|Jihar Nijar]] daga 1990 zuwa 1996. Daga nan ya halarci Cibiyar Kwamfuta ta Muhanatu, inda ya sami difloma a cikin Gudanar da Bayanai na Kwamfuta a shekara ta 2000.<ref name=":0">{{Cite web |title=CURRICULUM VITAE JEFF UNAEGBU 2024.pdf |url=https://drive.google.com/file/d/1uNrkUDZfSMoB6KEyuwoWUMeIenx2eZF8/view?usp=sharing&usp=embed_facebook |access-date=2024-07-18 |website=}}</ref> Ya kuma yi karatu a [[Jami'ar Najeriya, Nsukka|Jami'ar Najeriya]], [[Nsukka]] (UNN) a [[Enugu (jiha)|Jihar Enugu]], daga 2002 zuwa 2006, kuma ya sami digiri a cikin Sadarwar Jama'a. Yayinda yake karatu a Enugu, Unaegbu ya kasance babban editan ''Mujallar Roar'' Magazine ta jami'ar, tare da lashe kyaututtuka na ilimi da waka. Ya ci gaba da samun MA a Nazarin Afirka daga Cibiyar Nazarin Afirka, Jami'ar Najeriya a shekarar 2018.<ref name="Jeff 6">{{Cite web |title=Profile of Jephthah Elochukwu Unaegbu |url=https://staffprofile.unn.edu.ng/profile/801 |access-date=2023-11-20 |website=unn.edu.ng |publisher=[[University of Nigeria]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aanu |first=Damilare |date=2018-10-01 |title=7 Nigerian celebrities born on October 1 |url=https://www.withinnigeria.com/2018/10/01/7-nigerian-celebrities-born-on-october-1/ |access-date=2024-06-17 |website=WITHIN NIGERIA |language=en-US}}</ref>
== Ayyuka ==
=== Ayyukan jami'a ===
Unaegbu ya yi aiki a matsayin Babban Jami'in Fasaha a Cibiyar Nazarin Afirka, Jami'ar Najeriya, Nsukka a cikin 2008 kuma ta zama Mai Bincike na Cibiyar a cikin 2021.<ref name="Jeff 6"/><ref>{{Cite web |title=Staff Profiles |url=https://ias.unn.edu.ng/staff-profiles/ |access-date=2023-11-20 |website=Institute of African Studies, University Of Nigeria Nsukka |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=History |url=https://ias.unn.edu.ng/history/ |access-date=2023-11-20 |website=Institute of African Studies, University Of Nigeria Nsukka |language=en-US}}</ref>
=== Rubuce-rubuce ===
Unaegbu became an executive officer of the [[Lagos (jiha)|Lagos State]] Council of Tradesmen and Artisans in the Ministry of Commerce at [[Alausa]], [[Ikeja]]. He wrote his first book, ''Ode on Lagos'' (''This Lagos Na Wa'') ''and Other Poetic Portraits'' which was published in January 2006, by Prize Publishers (a later edition in 2010 was published by Pitmak Books, Abuja). On April 2, 2007, the book was reviewed to contain a poem that was called "a longest poem by a Nigerian" by ''Newswatch magazine''. Another magazine, ''The Roar'' said it was "the longest metrical poem in Africa". <sup class="noprint Inline-Template " style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (May 2024)">failed verification</span>]]'']</sup>
Yayinda yake jiran sakamakon shekararsa ta ƙarshe a matsayin dalibi, Unaegbu ya rubuta littafinsa na biyu, Freedom in Our Bones: the history of the Students' Union Government, Jami'ar Najeriya, Nsukka, 1960-2004 .<ref>Animalu, A.O.E., Njoku, F.I. and Ezekoye, B.A. (2010). ''Biography of Emeritus Professor James O.C. Ezeilo, FAS, CON, A World Class Mathematician and Administrator''. Abuja: Ucheakonam Foundation, p.34. {{ISBN|978-978-8417-91-0}}</ref> An buga littafin a watan Maris na shekara ta 2007, a wannan watan da aka aika Unaegbu zuwa [[Bayelsa|Jihar Bayelsa]] don shirin [[Hukumar Yiwa Kasa Hidima (NYSC)|NYSC]]. Yayinda yake aiki a Otu-oke, [[Ogbia]] a [[Bayelsa|Jihar Bayelsa]], ya fara littafinsa na uku, ''Asalin NYSC'' da kuma tarihin Farfesa na Physics, Alexander Obiefoka Enukora Animalu, littafin da ya rubuta tare da Godfrey Akpojotor . <ref name="Alexander Animalu - Biography">{{Cite web |title=Alexander Animalu - Biography |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Animalu/ |access-date=2024-06-21 |website=Maths History |language=en}}</ref> Tsohon Ministan Najeriya, [[Bartholomew Nnaji]] ya ce littafin "ya bayyana rayuwa a Legas a ƙarshen shekarun 1950, musamman matakin aikata laifuka". Tun daga wannan lokacin, ya rubuta littattafai da yawa da wallafe-wallafen mujallu ciki har da The Secret Principles of Female Powers (2009), Nelson Mandela da Barack Obama African World Challenge Art and Science in the Reconstruction of the Consciousness of the Africans in the 21st Century, A Dialogue on Western and African Worldviews (wanda aka rubuta tare da Farfesa Alexander Animalu da Grace Nigeria) a cikin Farfesa Oguito; The National Development, The National Development).<ref name="Alexander Animalu - Biography" /> Labarin Unaegbu, "Prey", yana daga cikin wadanda aka zaba don kyautar rubuce-rubucen Afirka ta farko don Flash Fiction . <ref>{{Cite web |title=Results - Flash Fiction Competition, 2011; African Writing Online; Many Literatures, One Voice; |url=http://www.african-writing.com/eleven/flashfiction1.htm |access-date=2018-01-03 |website=www.african-writing.com |archive-date=2014-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819230019/http://www.african-writing.com/eleven/flashfiction1.htm |url-status=dead }}</ref> Ya kasance mai karɓar tallafin tafiye-tafiye ta Ƙungiyar Nazarin Afirka ta Ƙasar Ingila (ASAUK) zuwa wani bita na Masanan Afirka da aka gudanar a [[Jami'ar Garin Osun|Jami'ar Jihar Osun]], a watan Satumbar 2011. Littafinsa, Ode on Lagos' an jera shi kuma daga ƙarshe ya zo na uku a cikin [[Kungiyar Marubuta ta Najeriya|Ƙungiyar Marubutan Najeriya]] / Kyautar Cadbury. <ref>{{Cite web |title=ANA PRIZES 2011.pdf |url=https://drive.google.com/file/d/16xtrYwDbrH1JAd9K_R_Uix_g2VXvKMtt/view?usp=sharing&usp=embed_facebook |access-date=2024-04-25 |website=}}</ref><ref>{{Cite web |date=2011-11-29 |title=The Nation November 30, 2011 by The Nation - Issuu |url=https://issuu.com/thenation/docs/november_30__2011 |access-date=2024-05-15 |website=issuu.com |language=en}}</ref>
A watan Oktoba na shekara ta 2012, Unaegbu (tare da Farfesa Alex Animalu da Farfesa Sam Onuigbo) sun fara shirya kundin Jami'ar Najeriya Book of Fame wanda ya ƙunshi bayanan martaba na sanannun tsofaffi da malamai na Jami'ar, gami da bayanan [[Chinua Achebe]], Onigu Otite da Peter Obi A cikin shekara ta 2012 kuma, Unaegbu (tare da A. O. E. Animalu da [[Francisca Nneka Okeke]]) sun rubuta Tarihin Mai Girma Pioneer Geophyist: Cyril Onwchili. Wasu malamai sun yi nuni da littafin.<ref>{{Cite journal |last=Ibuot |first=Emmanuel Johnson |last2=Ibuot |first2=Cletus Johnson |last3=Ibia |first3=Ibia E. |date=2018 |title=Education, Ideology and Social Transformation |url=https://www.jstor.org/stable/48561674 |journal=Journal of the Historical Society of Nigeria |volume=27 |pages=24–47 |issn=0018-2540 |jstor=48561674}}</ref>
A cikin 2013, Jeff Unaegbu da Farfesa Sam Onuigbo sun hada hannu da littafin, ''Shekaru hamsin na Nazarin Afirka: Tarihin Cibiyar Nazarin Afirka, Jami'ar Najeriya, Nsukka (1963-2013) ''. <ref>{{Cite web |last=Onuigbo |first=Sam |last2=Unaegbu |first2=Jeff |date=2013 |title=50 Years of African Studies |url=https://www.researchgate.net/publication/315648808 |website=ResearchGate}}</ref> An yi amfani da littafin a cikin aikin da ya dace a kan Nazarin Afirka a duniya, mai taken, "Transformations in Africana Studies: History, Theory and Epistemology".
Unaegbu's 529-page Braving the Stars: The Biography of Pius Nwankwo Okeke, Famous Nigerian Space Scientist and Professor of Physics (wanda aka rubuta tare da Dokta Sam Chukwu a cikin 2014) shi ne tarihin rayuwarsa na huɗu na farfesa masu rai a Jami'ar Najeriya, Nsukka . Gabatarwarsa a shekarar 2014 ta ja hankalin tsohon Mataimakin Shugaban Majalisar Dattijai na Najeriya, Hon. [[Ike Ekweremadu]] da Cif Emmanuel Iwuanyanwu.<ref>{{Cite web |last=Olatunji |first=Abdulkabir |title=Deputy Senate President wants Nigerian Scientists to Build Devices to Track Boko Haram |url=https://www.coolstuff49ja.com/2014/05/deputy-senate-president-wants-nigerian.html |access-date=2023-11-25}}</ref> Daga baya, Book Authority ta ambaci e-version dinta a matsayin daya daga cikin littattafan tarihin Najeriya guda biyar mafi kyau na Duk Lokaci. A cikin 2014 kuma, Jeff Unaegbu da Janna Nwafor-Orizu sun hada hannu da littafin, 92 Days in Power: Dr. A.A. Nwafor- Orizu (GCON) a matsayin mukaddashin shugaban Najeriya (Oktoba 16, 1965 - Janairu 15, 1966). tsohon shugaban Najeriya, Alhaji [[Shehu Shagari]] ne ya rubuta gabatarwa. Farfesa Christian Opata ne ya sake nazarin littafin a shafi na 40 na jaridar Daily Sun na Jumma'a 19 ga Disamba 2014. <ref>{{Cite web |title=92 DAYS IN POWER: DR. A.A. NWAFOR-ORIZU GCON AS ACTING PRESIDENHT OF NIGERIA (OCTOBER 16, 1965- JANUARY 15, 1966) - NWAFOR-ORIZU, JAANNA; UNAEGBU, JEFF: 9781079376555 - AbeBooks |url=https://www.abebooks.com/9781079376555/DAYS-POWER-A.A-NWAFOR-ORIZU-GCON-1079376550/plp |access-date=2024-04-24 |website=www.abebooks.com |language=en}}</ref> Bugu da ƙari, a cikin 2014, ''Iroko daga Sapling: Tarihin Kwalejin Aikin Gona, Jami'ar Najeriya, Nsukka (1961-2014) '' Jeff Unaegbu da wasu hudu ne suka rubuta shi, ciki har da Farfesa Emeritus Chijioke Nwosu .
A cikin 2017, Pride of the Den, Tarihin Kwalejin Kimiyya ta Jiki, Jami'ar Najeriya Nsukka (1973-2017) Jeff Unaegbu, Farfesa Fidelis Ugwuowo da Farfesa UC Okoro ne suka rubuta shi.
A cikin 2018, Jeff Unaegbu, Farfesa Emeritus Alex Animalu, da Thaddeus Udeinya sun hada hannu da rubuce-rubuce na Biography of Nigeria's Foremost Professor of Mechanical Engineering: Gordian Ezekwe . <ref>{{Cite web |title=Buy BIOGRAPHY OF NIGERIA'S FOREMOST PROFESSOR OF MECHANICAL ENGINEERING GORDIAN OBUMNEME EZEKWE Paperback – 11 Jan. 2021 Online at desertcart KUWAIT |url=https://www.desertcart.com.kw/products/304604386-biography-of-nigerias-foremost-professor-of-mechanical-engineering-gordian-obumneme-ezekwe |access-date=2024-04-25 |website=www.desertcart.com.kw}}</ref>
A cikin labarinta da mujallar New Yorker ta buga a ranar 10 ga Satumba 2020, marubucin littafin Najeriya, Chimamanda Ngozi Adichie, ya nuna godiyarta ga Jeff Unaegbu, Alexander Animalu da Peter Uche don hada-hadar tarihin mahaifinta a cikin littafi, mai taken, Biography of Nigeria's Foremost Professor of Statistics, Farfesa James Nwoye Adichie A ranar 1 ga Oktoba 2020 an buga littafin Jeff Unaegbu mai shafi 152, The Jephian Philosophy . Littafin shine jimlar tunaninsa game da yanayin sirri na Allah da kuma ma'anar rayuwa. Daya daga cikin wadanda suka kafa kimiyyar fahimta, Farfesa [[Noam Chomsky]], ya sami littafin da ya dace.
A ranar 16 ga watan Janairun 2021 an buga Sambisa Forest da Sauran Labarai na Jeff Unaegbu. Ya ƙunshi labarin da aka jera, Prey . Littafin kuma yana da labarin, ''Bye-Bye'', wanda aka daɗe ana lissafa shi don lambar yabo ta Diana Woods Memorial Award a cikin Creative Non-Fiction, Jami'ar Antakiya, [[Los Angeles]]. Wani labari a cikin littafin, The Fulani Damsel an buga shi a cikin Litro Magazine, mujallar Literary and Creative Arts a Ingila a watan Yunin 2018.
Jeff Unaegbu ya fara gabatar da jawabi ga ƙashin giwa a watan Satumbar 2016 a shafin yanar gizon zamantakewa. Amsawar waka ga waka ta fito ne daga Amarachi Attamah, Chinemerem Anyi, Ejiuwaka Chukwu da Ikechukwu Ogbu . Ba da daɗewa ba, an gina waka mai ban mamaki daga waɗannan tattaunawar waka. Shirin farko na waka mai ban mamaki an yi shi ne a matsayin waka ta magana da Jeff Unaegbu da Amarachi Attamah a bikin bayar da kyaututtuka na Kyautar Waƙoƙin Daliban Najeriya a watan Yunin 2017. An buga rubutun karshe da wasu karin waƙoƙi a matsayin littafi, mai taken, Elephant Tusk: An Epic a ranar 31 ga Oktoba 2021.
A ranar 25 ga Mayu 2021 Jeff Unaegbu ya gabatar da lacca na baƙo a bikin zane-zane na 2021 na mujallar tsofaffin ɗalibai a Yammacin Afirka, Muse Journal na Sashen Nazarin Turanci da Littattafai, Jami'ar Najeriya, Nsukka . A cikin lacca, mai taken, "Rubuta da Buga: Trends in the New Decade", ya ce, "yayin da za a karɓi rubutun ku a matsayin marubuci ko a ƙi shi yana da alaƙa da son zuciya na wakilai ko gidajen bugawa da kuka aika, fiye da ko rubuce-rubuce ne mai kyau ko a'a".
[[Fayil:Jeff_Unaegbu_as_Guest_Lecturer_at_the_2021_Literary_Arts_Festival,_University_of_Nigeria,_Nsukka-_2021.jpg|thumb|Jeff Unaegbu a matsayin Baƙon Malami a Bikin Fasaha na 2021, Jami'ar Najeriya, Nsukka- 2021]]
Littattafai biyu na Amazing Grace: The Authorized Biography of Cif Emmanuel Iwuanyanwu an rubuta shi ne ta hanyar Jeff Unaegbu, Sam Chukwu da Chinedu Nsofor a cikin 2022. An gabatar da kwafin littafin a lokacin ranar haihuwar Cif Iwuanyanwu ta 80 a ranar 4 ga Satumba 2022.
Tare da Farfesa Uzodinma Nwala, ya hada hannu da littafin, The Alaigbo Development Foundation: Shekaru Goma na Gwagwarmaya da Sabis ga Ƙasar Igbo (2014-2024). [1]''[[Alaigbo Development Foundation|Gidauniyar Ci Gaban Alaigbo]]: Shekaru Goma da Hidima ga Al'ummar Igbo (2014-2024). <ref name=":0"/>''
Tare da Farfesa Chidi Nzeadibe da Obiora Anichebe, ya hada kai da Heart of the Den, wani littafi a kan Faculty of Social Sciences, Jami'ar Najeriya, Nsukka, yana ba da cikakken bayani game da tarihinta daga 1960 zuwa 2025.
Unaegbu ya wallafa labarai a matsayin surori na littafi da kuma a cikin mujallu masu ilimi. An kuma ambaci shi a cikin litattafai, littattafai da mujallu.<ref>{{Cite journal |last=Udok |first=Ekaette C. |date=February 1, 2024 |title=A Study on Music And Entrepreneurial Skills Among Students In Selected Public Secondary Schools In Akwa Ibom State, Nigeria. |url=https://www.globalacademicstar.com/download/article/a-study-on-music-and-entreprenueral-skills-among-students-in-selected-public-secondary-schools-in-akwa-ibom-state-nigeria.pdf |journal=International Journal of Current Innovations in Education |volume=7 |issue=1 |pages=142 |issn=2646-7380}}</ref>
Rubutun nasa da yawa waɗanda aka buga a cikin mujallu na kan layi, sun haɗa da zanga-zangar (wanda aka rubuta tare da Jaanna Nwafor-Orizu) game da kyaututtuka na karni na Najeriya saboda rashin haɗa sunayen yawancin 'yan kasa na farko da suka yi yaƙi don' yancin Najeriya don kyaututtukan; wani labarin game da Ikenga kamar yadda ake gani a matsayin babban asirin kabilun Igbo; da kuma wani rubutu game da tsohon soja, Joe Achuzia.
A matsayinsa na ɗan jarida mai zaman kansa, ya yi hira da sanannun marubutan Najeriya, ciki har da [[Chika Unigwe]], da [[Akachi Adimora-Ezeigbo]]. kuma ya rubuta game da mutane kamar Grace Adichie (mahaifiyar [[Chimamanda Ngozi Adichie|Chimamanda Adichie]]), .<ref>{{Cite web |last=LagosCityReporters |date=2021-03-03 |title=A Tribute To Mama Grace Adichie. By Jeff Unaegbu |url=https://lagoscityreporters.com/a-tribute-to-mama-grace-adichie-by-jeff-unaegbu/ |access-date=2024-04-25 |website=Lagos City Reporters |language=en-US |archive-date=2024-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425120119/https://lagoscityreporters.com/a-tribute-to-mama-grace-adichie-by-jeff-unaegbu/ |url-status=dead }}</ref>
Unaegbu ta shirya kyautar Cecilia Unaegbu a cikin Flash Fiction tare da lambobin yabo na dala 192 na Amurka a watan Yulin 2011. [[Unoma Azuah]] ne ya yi hukunci da shigarwar.<ref>{{Cite web |last=Iwunze-Ibiam |first=Chioma |date=2011-06-21 |title=THE CECILIA UNAEGBU PRIZE FOR FLASH FACT 2011 |url=https://www.creativewritingnews.com/the-cecilia-unaegbu-prize-for-flash-fact-2011/ |access-date=2024-04-27 |website=Creative Writing News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Iwunze-Ibiam |first=Chioma |date=2011-09-01 |title=RESULTS: CECILIA UNAEGBU PRIZE FOR FLASH FICTION 2011 |url=https://www.creativewritingnews.com/results-cecilia-unaegbu-prize-for-flash-fiction-2011/ |access-date=2024-04-27 |website=Creative Writing News |language=en-US}}</ref> Unaegbu ita ce Alkalin Kyautar Waƙoƙi ta Eriata Oribhabor a shekarar 2012.<ref>{{Cite web |last=Staff Writer |date=2012-12-21 |title=MONUMENT TO FREEDOM (by Eriata Oribhabor Poetry Prize Judge Jeff Unaegbu) |url=https://www.wrr.ng/poetry/monument-to-freedom/ |access-date=2024-04-27 |website=Words Rhymes & Rhythm |language=en-US}}</ref>
== Ayyukan jama'a ==
An nada Jeff Unaegbu a matsayin wakilin / jakadan Oja Cultural Development Initiative (OCDI) a ranar 1 ga Oktoba 2019. Tsakanin 5 da 11 ga Disamba 2019, ya kasance a Zimbabwe a kan zama don kula da gine-ginen asalin Igbo ko fili da musayar ra'ayoyin al'adu tare da Dzimbanhete Arts and Culture Interactions Trust (DACIT) a matsayin wakilin OCDI. Ana shirya fili na Igbo don bikin Sauti na Yanar Gizo Mai Tsarki (Agusta 2019-Yuli 2020). A Zimbabwe, Jeff Unaegbu ya kuma wakilci kabilun Igbo ta hanyar shiga cikin Tattaunawar Al'adu da aka shirya tare da hadin gwiwar National Gallery of Zimbabwe a karkashin babban taron su na 'Harare Conversations' wani dandalin fasaha da aka kafa. Tattaunawar da ke da taken Rethinking Epistemes: Cutar da Toxicity da Motsawa zuwa ga Ayyukan Jama'a an yi alama tare da wasu masu magana daga kabilun daban-daban daga Afirka, gami da dan Afirka ta Kudu na kabilun Zulu ubaba Menzi Maseko wanda ya kafa kuma Darakta na Cibiyar Afrikology. Sauran mahalarta sune Sinyoro Chik__wol____wol____wol__ Chazunguza Darakta mai kirkirar Dzimbanhete, Samaita Jonathan Goredema, Darakta na Al'adu da Ruhaniya na Dzimbanheta wanda ke wakiltar masu warkarwa na gargajiya da Dziva Phillip Kusasa, wanda ya kafa kuma Darakta ne na bikin Ndau Arts wanda ke wakilcin kabilar Ndau. A cikin 2020, Jeff Unaegbu ya jagoranci gina babban mutum-mutumi na hannu a Jami'ar Najeriya, Nsukka . Manufar da ke bayan mutum-mutumi ita ce ta buga a kan sanin jama'ar Jami'ar da jama'arta, muhimmancin falsafar iyayensu na Jami'ar. A cikin 2022, Gidauniyar Tropical Gate don Ci gaba mai dorewa ta nada Jeff Unaegbu Darakta na Yarjejeniya da Sadarwa na Dabarun.<ref>{{Cite web |title=Mr. Jeff Unaegbu Brief Info |url=https://tropicalgatefoundation.com.ng/team/jeff-unaegbu/ |access-date=June 8, 2023 |website=www.tropicalgatefoundation.com |archive-date=May 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510152624/https://tropicalgatefoundation.com.ng/team/jeff-unaegbu/ |url-status=dead }}</ref>
A cikin 2013, ya yi rajistar kamfani, FIRM Najeriya, tare da Hukumar Harkokin Kasuwanci kuma ya girma ya haɗa da kamfanin wallafe-wallafen, FIRmWORLD Publishers . <ref>{{Cite web |title=Firm World Publishers - HOME |url=https://www.firmworldpublishers.com/ |access-date=2026-03-10 |website=www.firmworldpublishers.com}}</ref>
== Yunkurin fafutuka ==
Jeff Unaegbu na ɗaya daga cikin masu kafa ƙungiyar Facebook ta Occupy Nigeria (Nationwide Anti-Fuel Subsidy Removal: Strategies & Protests) wanda ya haifar da zanga-zangar matasa a duk faɗin ƙasar game da cire tallafin man fetur a shekarar 2012 ta gwamnatin Shugaba [[Goodluck Jonathan]]. Sauran wadanda suka kafa su ne [[Gimba Kakanda]] da Richard Ali . Wannan shi ne batun bincike don rubutun PhD a tarihi mai taken, "Hotunan hoto, Facebook da Virtualisation of Resistance in Nigeria" na George Emeka Agbo" a Jami'ar Western Cape, Afirka ta Kudu, a watan Nuwamba na shekara ta 2016.
== Ayyuka ==
=== Hotunan fina-finai ===
* An ceto ta Sin, sashi na 2 (2007) wanda [[Fidelis Uchenna Okoro]] ya jagoranta <ref>{{Cite web |title=Complete Film of Saved By Sin Part Two shown Online |url=http://video.onlinenigeria.com/Drama/ad1.asp?blurb=2131 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728122104/http://video.onlinenigeria.com/Drama/ad1.asp?blurb=2131 |archive-date=2011-07-28 |access-date=2011-10-01}}</ref>
* An cece shi da zunubi, sashi na 3 (2007) <ref>{{Cite web |title=Complete Film of Saved By Sin Part Three shown Online |url=http://video.onlinenigeria.com/Drama/ad1.asp?blurb=2132 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728122140/http://video.onlinenigeria.com/Drama/ad1.asp?blurb=2132 |archive-date=2011-07-28 |access-date=2011-10-01}}</ref>
* Zik na Afirka- Tarihin Tarihi (2008/2010) <ref>{{Cite web |title=Detailed Documentary on Azikiwe Directed by Jeff Unaegbu is shown Live |url=https://www.youtube.com/user/JeffUnaegbunam?feature=mhum#p/u/7/2z5fQ9oaVU8 |access-date=2010-01-10 |website=[[YouTube]]}}</ref>
* ''Jarida'' (Flash Documentary) (2010)
=== Tarin gajerun labarai ===
* Wannan Mosquito a cikin Yanki, (Nsukka: Global Publishers). (2010) {{ISBN|978-31647-4-0}}
=== Waƙoƙi ===
* "Za a iya zama Masanin Tarihi a Tsakanin Tsuntsaye" a cikin Mafi Kyawun "Sabon" Mawallafin Afirka Anthology 2020 wanda Tendai Rinos Mwanaka ya shirya.
=== Ba tatsuniyoyi ba ===
* 'Yanci a cikin ƙasusuwanmu: Tarihin Masu Fasaha" UNION GOVERNMENT, Jami'ar NIGERIA, NSUKKA (1960-2004), (Onitsha: Blue Publishers, 2007, 2008). (512 Shafuka) .{{ISBN|978-35602-2-0}}
* ''Asalin NYSC'', (Nsukka: Global Publishers, 2009). (Labafu 90) .{{ISBN|978-33254-4-2}}
* ''ALEXANDER O.E. ANIMALU: Tarihin Babban Farfesa na Physics'' (An rubuta shi tare da Dr. Akpojotor, GE) (Abuja: Gidauniyar Ucheakonam (Nig.) Ltd., 2008). (133 Shafuka) .{{ISBN|978-049-891-5}}
* Nelson Mandela da Barack Obama Ƙalubalen Duniya na Afirka: Fasaha da Kimiyya a cikin sake gina Sanin 'yan Afirka a cikin karni na 21, Tattaunawa da Ra'ayoyin Duniya na Yamma da Afirka, (An rubuta tare da Farfesa Animalu, A.O.E.; Umezinwa, W.A. da Achufusi, G.) (Enugu: Snaap Publishers, 2009). (102 Shafuka) .{{ISBN|978-049-951-2}}
* ''Matasa da Ci gaban Kasa a Najeriya'' (An shirya tare da Otagburuagu, E.J. da Ohia, NC (Nsukka: Global Publishers / Benak Ventures) (2010) .{{ISBN|978-8060-35-8}}
* ''Tarihin Farfesa na Ƙididdigar Najeriya, Farfesa James Nwoye Adichie.'' (An rubuta shi tare da Farfesa Animalu, A.O.E.; Peter Uche) (Abuja: Ucheakonam Foundation (Nig.) Ltd) (2013) . {{ISBN|979-8592635113}}
=== Littattafan ilimi ===
* Unaegbu, J. et al. "Shin tilasta dan takara a zaben fidda gwani na jam'iyya yana kara yiwuwar lashe zabe?" <ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jeff |title=Does the imposition of a Candidate at Party Primaries Increase the Probability of Winning an Election? |url=https://journals.co.za/doi/abs/10.31920/2516-5305/2022/19n1a11 |journal=African Renaissance |volume=10 |issue=1 |doi=10.31920/2516-5305/2022/19n1a11 |doi-broken-date=12 July 2025 |via=Sabinet}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jeff |date=March 2022 |title=Does the imposition of a Candidate at Party Primaries Increase the Probability of Winning an Election? |url=https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.0-85130916142&origin=inward&txGid=4fb4e2230d961956722bc0afe5b644a7 |journal=African Renaissance |volume=19 |issue=1 |pages=225–244 |via=Scopus}}</ref>
* Unaegbu, J. "Igbo Post-Contact Proverbs of the Inyi Community" <ref name="omire">{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jephthah |date=2020 |title=Igbo Post-Contact Proverbs of the Inyi Community |url=https://hrcak.srce.hr/file/402896 |journal=[[Proverbium]] |volume=37 |pages=311–340}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jephthah Elochukwu |date=2020 |title=Igbo Post-Contact Proverbs of the Inyi Community |url=https://hrcak.srce.hr/278197 |journal=[[Proverbium]] |volume=37 |issue=1 |pages=311–340}}</ref>
* Alexander O. E. Animalu, & Jeff Unaegbu, "Gaia hypothesis daga hangen nesa na Afirka"
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 2023]. "Igbophobia a Legas da Najeriya Zaben 2023: Labari ko Gaskiya?" <ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jephthah Elochukwu |date=2023-08-18 |title=IGBOPHOBIA IN LAGOS AND NIGERIA 2023 ELECTIONS: MYTH OR REALITY? |url=https://acjol.org/index.php/ajap/article/view/3788 |journal=AMAMIHE Journal of Applied Philosophy |language=en |volume=21 |issue=4 |issn=1597-0779}}</ref>
* Unaegbu J. et al, "Cibiyar Nnamdi Azikiwe: Tarihin Rashin Mutuwa na Zik's Lodge a Najeriya - Tafiya, Shirin, da Kwarewar Yawon Bude Ido".<ref>{{Cite journal |last=Onyejegbu |first=Maureen |last2=Okemini |first2=Ogbonna Onyebuchi |last3=Ikenegbu |first3=ThankGod Chukwuemeka |last4=Unaegbu |first4=Jeff |last5=Onyegiri |first5=Chikodiri |date=September 2023 |title=Nnamdi Azikiwe Center: Historicizing the Immortalization of Zik's Lodge in Nigeria—the Journey, the Project, and Tourism Potentials |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/00219347231184236 |journal=Journal of Black Studies |language=en |volume=54 |issue=6 |pages=534–550 |doi=10.1177/00219347231184236 |issn=0021-9347 |url-access=subscription}}</ref>
* Unaegbu, Jeff & Ezeigbo, Joy, "Binciken Rayuwar Maɗaukakiyar Maɗaukaki a cikin Tunanin Addini na Ibo" <ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jeff |last2=Ezeigbo |first2=Joy |date=April 2013 |title=Exploring the Existence of the Supreme Deity Concept in Igbo Premissionary Contact Religious Thoughts: IKENGA: International Journal of Institute of African Studies |url=https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=113698329&site=ehost-live |journal=IKENGA: International Journal of Institute of African Studies |volume=15 |pages=35–59}}</ref>
* Emeka Nwabueze da Jeff Unaegbu "Cladding A Galaxy Of Reflections: A Critical B.O.N. Eluwa's Ado-Na-Idu: Tarihin asalin Igbo" <ref>{{Cite journal |last=Nwabueze |first=Emeka |last2=Unaegbu |first2=Jeff |title=Cladding A Galaxy Of Reflections: A Critical Appraisal Of B.O.N. Eluwa's Ado-Na-Idu: History Of Igbo Origin |url=https://www.ikengajournal.com.ng/admin/img/paper/Complete-IKENGA-VOL.-19-No.1.pdf#page=8 |journal=Ikenga International Journal of African Studies |volume=19 |issue=1 |pages=8–}}</ref>
* Orajaka, Susan Nwakaego & Unaegbu, Jeff, "Igbo Minstrels As Pathfinders In Contemporary Society: Social Changes and Challenges".<ref>{{Cite journal |last=Orajaka |first=Susan Nwakaego |last2=Unaegbu |first2=Jeff |date=April 2013 |title=Igbo Minstrels as Pathfinders in Contemporary Society: Social Changes and Challenges: IKENGA: International Journal of Institute of African Studies |url=https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=113698338&site=ehost-live |journal=IKENGA: International Journal of Institute of African Studies |volume=15 |pages=184–195}}</ref>
* Jephthah Unaegbu, "Warriya a kan doki (Godiya Uku ga Farfesa BIC Ijomah) "<ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jephthah |date=March 2021 |title=A Warrior on Horseback (Three Tributes to Prof. BIC Ijomah) |url=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/66049367/Public_Policy_Enquiry_PPI_Vol_1_No._1_March_2021_-libre.pdf?1616073928=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DPublic_Policy_Enquiry_PPI_Vol_1_No_1_Mar.pdf&Expires=1714053782&Signature=EcSboKec9Mn2NgKVttobuqN5gg1BH0VO2qbsIDouhNjE7DxnNSFy27YGTTaVW3I2Tr2PY~zkxvWbHMwZr-4B-fiIJzsInD8opiZdHUUlvrj9thNO5ovxrZeBrHHvYTkdrZmiuU2NFSHO~dN-NaVa1gT8WyQuM~ZIIi~IHcRcuIgi6wpHK2gYu777~t6PiyrM8wSolvkafI~H63KeVys7JODb7Z6yPeZpN7CSTdz7fViWhFT2WrqxeRGkXuq35xQHJ7ykR1wAhgcytTaLnYre9ClErQz02utqNhzOXhBOmaGHoTSM6IBLbl8AwuNEFca2FpozMxFbnRmaV1E8CKtURA__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=93 |journal=PUBLIC POLICY INQUIRY (PPI) Journal |volume=1 |issue=1 |pages=87–105}}</ref>
* Unaegbu, Jeff da Ani, Jude (2017). "A Conceptualized Critique of Achebe's 'An Image of Africa: Racism in Joseph Conrad's Heart of Darkness" a cikin Nwabueze, Emeka (ed.). Chinua Achebe da Juyin Juya Halin Rashin Mutuwa: Sake kimanta Marubucin dangane da Sabon Gaskiya. Enugu: Littattafan CNC. shafi na 309-320.<ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jeff |date=2017-01-01 |title=A CONTEXTUALIZED CRITIQUE OF ACHEBE'S "AN IMAGE OF AFRICA: RACISM IN CONRAD'S 'HEART OF DARKNESS'" |url=https://www.academia.edu/39793524 |journal=Chinua Achebe and the Convolutions of Immortality: Re-assessing the Writer in Relation to New Realities.}}</ref>
* J. E. Unaegbu, "Fisika a cikin Ayyukan gargajiya na Igbo: Halin Ci Gaban Kimiyya da Fasaha a Afirka ta Yau: Ra'ayi na Duniya da Siyasa" <ref>{{Cite journal |last=Unaegbu |first=Jeff |date=2011 |title=Physics In The Traditional Practices Of The Igbo: Paradigms For Advancement Of Science And Technology In Today's Africa :African Worldview And Politics |url=https://ajp.afrips.org/articles/wp-content/uploads/2019/06/AfrJPVol4-p201-216.pdf |journal=African Journal of Physics |volume=4 |pages=201–216 |access-date=2026-07-03 |archive-date=2025-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219192518/https://ajp.afrips.org/articles/wp-content/uploads/2019/06/AfrJPVol4-p201-216.pdf |url-status=dead }}</ref>
* An samo asali ne daga Ibrananci da Ibrananci. "Ƙarin dualism na al'adu biyu: Akwatin Oduche da maciji a cikin Arrow of God" a cikin New Frontiers in Contemporary African Studies (Emeka Nwabueze ed.)
* [Hasiya] An samo asali ne daga J. & Animalu. "Tsarin ra'ayoyi biyu na duniya: dabi'u don sabon shugabancin Afirka " a cikin Perspectives on leadership in Africa (wanda Egodi Uchendu, Pat Uche Okpoko, Edlyne Anugwom suka shirya).
== Rayuwa ta mutum ==
Unaegbu ta auri Ogechukwu Sonia Unaegbu . <ref name=":0"/>
== Haɗin waje ==
An tsara wallafe-wallafen ilimi na Jeff Unaegbu a cikin Google Scholar, <ref>{{Cite web |title=Jeff Unaegbu |url=https://scholar.google.com/citations?user=bVRP_J8AAAAJ&hl=en |access-date=2023-11-20 |website=scholar.google.com}}</ref> academia <ref>{{Cite web |title=Jeff Unaegbu {{!}} University of Nigeria, Nsukka - Academia.edu |url=https://unn-ng.academia.edu/JeffUnaegbu |access-date=2023-11-20 |website=unn-ng.academia.edu}}</ref> da Researchgate. <ref>{{Cite web |title=Jeff Unaegbu publications |url=https://www.researchgate.net/profile/Jeff-Unaegbu}}</ref>
== Dubi kuma ==
* [[Jerin masu shirya fina-finai na Najeriya]]
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fing8oaqulimlmaz4b29cs6avwn8hzq
Jerin kamfanoni a Uganda
0
124129
877541
785317
2026-07-06T04:34:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877541
wikitext
text/x-wiki
Wannan jerin manyan kamfanoni ne a [[Uganda]] .
{| class="wikitable sortable"
!#
!Name
!Headquarters
!Nature or name of business
|-
|1
|Alam Group<ref>{{Cite web |last=Khisa |first=Isaac |date=13 October 2012 |title=Alam Group's $50m steel mill 'won't lower prices' |url=https://www.theeastafrican.co.ke/business/Alam-Group-50m-US-dollar-steel-mill-will-not-lower-prices/-/2560/1532248/-/erdy0pz/-/index.html |access-date=6 August 2015}}</ref>
|[[Kampala]]
|Sugar &amp; Allied Industries Limited, Steel Rolling Mills Limited, Saimmco Limited, Crocodile Tool Company, Alam Property Limited, Rhino Footwear Limited, Casements Africa Limited, Roofclad Limited, Uganda Oxygas Limited, Kaliro Power Station<ref>{{Cite web |last=Sanya |first=Samuel |date=22 October 2014 |title=ERA licenses 9 renewable energy projects |url=http://www.newvision.co.ug/news/660985-era-licenses-9-renewable-energy-projects.html |access-date=24 October 2014}}</ref>
|-
|2
|Aya Group
|[[Kampala]]
|hotels, flour milling, transportation, international trade, bakery, mining<ref>{{Cite web |date=29 April 2012 |title=I juggled business, books at eight years |url=http://www.newvision.co.ug/news/630693-I-juggled-business--books-at-eight-years.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108224305/http://www.newvision.co.ug/news/630693-I-juggled-business--books-at-eight-years.html |archive-date=8 November 2014 |access-date=6 August 2015}}</ref><ref name="Mill">{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |date=7 February 2015 |title=Meet Mohammed Hamid, The $200 Million Milling Tycoon Of Uganda |url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2015/02/07/meet-mohammed-hamid-the-200-million-milling-tycoon-of-uganda |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207233241/http://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2015/02/07/meet-mohammed-hamid-the-200-million-milling-tycoon-of-uganda/ |archive-date=February 7, 2015 |access-date=6 August 2015 |website=[[Forbes.com]]}}</ref>
|-
|3
|[[Bulaimu Muwanga Kibirige|BMK Group]]<ref>{{Cite web |last=Muwanga |first=David |date=30 December 2008 |title=Third World easier to invest in, says BMK |url=http://newvision.co.ug/D/8/220/666433 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021212539/http://www.newvision.co.ug/D/8/220/666433 |archive-date=21 October 2014 |access-date=6 August 2015}}</ref>
|[[Kampala]]
|hotels, real estate, motorcycle sales, construction machinery leasing
|-
|4
|DFCU Group<ref>{{Cite web |date=11 July 2015 |title=DFCU Group: Who We Are |url=https://www.dfcugroup.com/about-us |access-date=11 July 2015 |publisher=[[DFCU Group]]}}</ref>
|[[Kampala]]
|banking, leasing, real estate, investments<ref>{{Cite web |date=18 May 2015 |title=DFCU Group Annual Report 2014 |url=https://www.dfcugroup.com/wp-content/uploads/2015/05/dfcu-AR-2014-Book-final-as-at-18-May-2015.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531010440/https://www.dfcugroup.com/wp-content/uploads/2015/05/dfcu-AR-2014-Book-final-as-at-18-May-2015.pdf |archive-date=31 May 2015 |access-date=11 July 2015 |publisher=[[DFCU Group]]}}</ref>
|-
|5
|Ham Group<ref>{{Cite web |last=Ngarambe |first=Alex |date=14 August 2023 |title=7 companies owned by Ugandan multimillionaire Ham Kiggundu |url=https://www.billionaires.africa/2023/08/14/7-companies-owned-by-ugandan-multi-millionaire-ham-kiggundu/ |access-date=28 October 2024 |website=[[EastAfrican]]}}</ref>
|[[Kampala]]
|Real Estate, [[Masana'anta|manufacturing]], agribusiness, [[Banki|banking]], [[Yanar gizo|Internet]] [[Fasahar bayanai|Information Technology]], Finance, Education, Construction,[[Wasanni|Sports]], [[Tufafi|Clothing]], Logistics and Transportation, General Merchandise
|-
|6
|International Medical Group
|[[Kampala]]
|hospitals, medical services, universities, medical insurance
|-
|7
|Madhvani Group<ref>{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |date=8 January 2014 |title=The 10 Leading Family Businesses In Africa |url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2014/01/08/the-10-leading-family-businesses-in-africa/3 |access-date=6 August 2015 |website=[[Forbes|Forbes Africa]]}}</ref>
|Kakira
|manufacturing, agribusiness, electricity generation, hotels & resorts, construction, insurance, security guards, aircraft maintenance, IT applications, tourism, packaging.
|-
|8
|Mara Group<ref>{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |date=18 June 2012 |title=Young, Successful And African: Ashish J. Thakkar, CEO of Mara Group |url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2012/06/18/young-successful-and-african-ashish-thakkar-ceo-of-mara-group/ |access-date=6 August 2015 |website=[[Forbes]]}}</ref>
|Nakasero
|real estate, [[Fasahar bayanai|information technology]], mass media, hospitality, packaging, finance, banking
|-
|9
|[[Masaba Yunus|Mas Group]]<ref>{{Cite web |title=7 People You Should Follow On Social Media |url=http://bizzspire.com/7-people-you-should-follow-on-social-media |website=BizzSpire |access-date=2025-12-25 |archive-date=2015-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705052554/http://bizzspire.com/7-people-you-should-follow-on-social-media/ |url-status=dead }}</ref>
|Bukoto
|Mas Consults & Associates,<ref>{{Cite web |title=Welcome page |url=http://masconsults.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141217165652/http://masconsults.com/ |archive-date=December 17, 2014 |website=masconsults.com}}</ref> [[Fasahar bayanai|information technology]], Track 24 Uganda,<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Track24ug |url=http://track24ug.com/ |access-date= |website=Track24ug.com}}</ref> Transporter Corporation,<ref>{{Cite web |title=Transporter Corporation |url=http://thetransporter.ug/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712074949/http://thetransporter.ug/ |archive-date=2015-07-12 |access-date=2015-07-12 |website=thetransporter.ug}}</ref> Animation (Epic Studios), Branding (Blue Magic Inc.)
|-
|10
|Mukwano Group<ref>{{Cite web |last=Ngarambe |first=Alex |date=5 July 2014 |title=Rwanda tax on raw materials to affect price of cement |url=https://www.theeastafrican.co.ke/business/-/2560/2372906/-/66f3wn/-/index.html |access-date=6 August 2015 |website=[[EastAfrican]]}}</ref>
|[[Kampala]]
|manufacturing, agribusiness, banking
|-
|11
|New Vision Group
|[[Kampala]]
|publishing, printing, broadcasting
|-
|12
|[[Kungiyar Ruparelia|Ruparelia Group]]<ref>{{Cite web |last=Jama |first=Vali |date=3 October 2012 |title=Ugandan Asians: The Making of Ruparelia Group |url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Ugandan-Asians--The-making-of-Ruparelia-Group/-/691232/1523694/-/kjgyvpz/-/index.html |access-date=6 August 2015 |website=[[Daily Monitor]]}}</ref>
|[[Kampala]]
|hotels & resorts, schools, Victoria University, agribusiness, insurance, floriculture, real estate, investments.<ref>{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |date=26 April 2013 |title=Africa's Newest Billionaire: Ugandan Builds $1.1 Billion Fortune From The Ground Up |url=http://www.ventures-africa.com/2013/04/africas-newest-billionaire-ugandan-tycoon-builds-1-1b-fortune-from-the-ground-up/ |access-date=16 December 2015 |website=Ventures-Africa.com |archive-date=29 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141029194755/http://www.ventures-africa.com/2013/04/africas-newest-billionaire-ugandan-tycoon-builds-1-1b-fortune-from-the-ground-up/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|13
|Simba Group<ref>{{Cite web |last=Ladu |first=Ismail Musa |date=18 November 2010 |title=Rising Above The Hurdles on the Growth Path |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Smart%20Money/-/688614/1055230/-/item/0/-/n0896y/-/index.html |access-date=16 December 2015 |archive-date=22 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222103305/http://www.monitor.co.ug/Business/Smart%20Money/-/688614/1055230/-/item/0/-/n0896y/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
|[[Kampala]]
|telecommunications, hotels & resorts, broadcasting, real estate, insurance, floriculture, electricity generation, investments<ref>{{Cite web |last=Mbanga |first=Jeff |date=19 June 2015 |title=I was like a child in a supermarket - Patrick Bitature |url=http://www.theafricareport.com/East-Horn-Africa/i-was-like-a-child-in-a-supermarket-patrick-bitature.html |access-date=16 December 2015}}</ref>
|-
|14
|Tirupati Development Uganda Limited<ref>{{Cite web |date=31 December 2010 |title=Tirupati, most successful property developer in Uganda, fosters a business and home ownership mentality |url=http://www.thepromota.co.uk/tirupati-most-successful-property-developer-in-uganda-fosters-a-business-and-home-ownership-mentality/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712133315/http://www.thepromota.co.uk/tirupati-most-successful-property-developer-in-uganda-fosters-a-business-and-home-ownership-mentality/ |archive-date=12 July 2015 |access-date=11 July 2015 |website=The Promota Magazine}}</ref>
|[[Kampala]]
|construction, real estate, agribusiness, shopping malls, investments<ref>{{Cite web |last=Musinguzi |first=John |date=10 February 2010 |title=Tirupati: The Regional Leader In Novelty |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=7167:-tirupati-the-regional-leader-in-novelty |access-date=18 December 2015}}</ref>
|-
|15
|Wavah Group<ref>{{Cite web |date=5 September 2015 |title=Wavamunno: Making of a successful businessman |url=http://www.newvision.co.ug/news/673044-wavamunno-making-of-a-successful-businessman.html |access-date=16 December 2015}}</ref>
|[[Kampala]]
|broadcasting, beverages, automobile dealerships, real estate, insurance, investments, textiles<ref>{{Cite web |last=Musoke |first=Andrew |date=6 May 2013 |title=Emerging Markets Interviews: "Interview with Gordon and Morine Wavamunno |url=http://www.hbs.edu/businesshistory/emerging-markets/pages/profile-detail.aspx?profile=wavamunno |access-date=16 December 2015 |publisher=[[Harvard Business School]] |archive-date=22 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222080751/http://www.hbs.edu/businesshistory/emerging-markets/pages/profile-detail.aspx?profile=wavamunno |url-status=dead }}</ref>
|-
|16
|Mulwana Group<ref>{{Cite web |last=Mbanga |first=Jeff |date=16 January 2013 |title=The Untold Story of James Mulwana |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&id=23183:untold-story-of-james-mulwana&catid=78:topstories&Itemid=116 |access-date=18 December 2015}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ladu |first=Ismail Musa |date=16 January 2013 |title=A Businessman Who Stayed True To His Humble Origins |url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/A-businessman-who-stayed-true-to-his-humble-origins/-/691232/1666348/-/item/0/-/op1nkoz/-/index.html |access-date=18 December 2015 |archive-date=22 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222085656/http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/A-businessman-who-stayed-true-to-his-humble-origins/-/691232/1666348/-/item/0/-/op1nkoz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
|[[Kampala]]
|manufacturing, batteries, plastics, dairy farming, milk processing, horticulture, real estate, investments<ref>{{Cite web |last=Nyanzi |first=Peter |last2=Akello |first2=Joan |last3=Kasoma |first3=Aloysious |date=19 January 2013 |title=James Mulwana 1936-2013 |url=http://www.independent.co.ug/cover-story/7267-james-mulwana-1936-2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403040704/http://www.independent.co.ug/cover-story/7267-james-mulwana-1936-2013 |archive-date=3 April 2015 |access-date=18 December 2015}}</ref>
|-
|17
|1Stock Limited<ref>{{Cite web |date=2025-03-05 |title=Dr. Nixon Kitimoi: A Visionary Leader Driving Sustainable Growth and Impact at 1Stock Limited |url=https://insightssuccessmagazine.com/dr-nixon-kitimoi-a-visionary-leader-driving-sustainable-growth-and-impact-at-1stock-limited/ |access-date=2025-05-20 |language=en-US}}</ref>
|[[Kampala]]
|Pal and Lisa, investments<ref>{{Cite web |date=2025-10-27 |title=Drs. Fixon Akonya Okonye and Nixon Kitimoi Celebrate Retirement and Future Business Partnership at $7 million Pal and Lisa Hotel in Pallisa, Uganda - insightssuccessmagazine.com |url=https://insightssuccessmagazine.com/drs-fixon-akonya-okonye-and-nixon-kitimoi-celebrate-retirement-and-future-business-partnership-at-7-million-pal-and-lisa-hotel-in-pallisa-uganda/ |access-date=2025-10-27 |language=en-US}}</ref>
|}
== Manazarta ==
qvee0kkhitog42nxaozm9ip13h1aquu
Harshen Tunica
0
125085
877514
784718
2026-07-05T22:49:49Z
Kabeer salisu
46694
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
877514
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
The Tunica or Luhchi Yoroni (or Tonica, or less common form Yuron)[1] language is a language isolate that was spoken in the Central and Lower Mississippi Valley in the United States by Native American Tunica peoples. There are no native speakers of the Tunica language, but there were 32 second-language speakers in 2017, and As of 2023, there are 60 second-language speakers.
Dan kabilar Tunica-Biloxi William Ely Johnson ya yi aiki tare da masanin ilimin kabilanci na [[Switzerland]] Albert Gatschet don taimaka masa ya rubuta harshen a 1886. Wannan takardun farko ya ci gaba da bunkasa ta hanyar masanin harshe John R. Swanton a farkon shekarun 1900.[1]
Mai magana da asalin ƙasar na ƙarshe, Sesostrie Youchigant, ya mutu a shekarar 1948. A cikin shekarun 1930, masanin harshe Mary Haas ya yi aiki tare da shi don bayyana abin da Youchigant ya tuna game da harshe, kuma an buga bayanin a cikin A Grammar of the Tunica Language a 1941. Wannan ya biyo bayan Tunica Texts a cikin 1950 da Tunica Dictionary a cikin 1953.
A karni na 17, mutane sun sha wahala sosai daga cututtukan Eurasian, yaƙi, da rushewar zamantakewa. Ƙabilar Tunica da aka rage sun zauna kusa da kabilun Ofo da Avoyels, a [[Louisiana]] ta yanzu. Sun yi magana ta hanyar Mobilian Jargon ko [[Faransanci]]. Ƙananan jama'a da amfani da jargon sun sa Haas ya lura cewa lalacewar yaren Tunica ba za a iya gujewa ba.<ref name="Haas1940">{{Cite book|last3=Mary Haas}}.</ref>
== Rarraba ==
Kodayake Tunica yawanci ana rarraba shi azaman yare mai zaman kansa, <ref>{{Cite web |title=Language names:T |url=http://www.itsmarc.com/crs/lang0152.htm#tunica |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113045831/http://www.itsmarc.com/crs/lang0152.htm#tunica |archive-date=2010-01-13 |access-date=2010-02-15}}</ref> Granberry (1994) ya ba da shawarar cewa Tunica tana da alaƙa da Calusa, tare da Calusa mai yiwuwa ya zo kwanan nan daga yankin Mississippi. Wani yiwuwar shi ne cewa kamanceceniya tsakanin harsuna sun samo asali ne daga hulɗar juna na dogon lokaci.
== Kokarin farfado da harshe ==
A cikin shekara ta 2010, kabilar Tunica-Biloxi ta kafa Shirin Harshen Tunica tare da haɗin gwiwa tare da Shirin Harshe a Jami'ar Tulane a ci gaba da ƙoƙari don sake farfado da harshen Tunica. <ref>{{Cite web |title=Language names:T |url=http://www.itsmarc.com/crs/lang0152.htm#tunica |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113045831/http://www.itsmarc.com/crs/lang0152.htm#tunica |archive-date=2010-01-13 |access-date=2010-02-15}}</ref> 'Yan kabilar sun karanta daga sabon littafin yara a Tunica a 2010 pow wow.<ref>{{Cite web |title=Language names:T |url=http://www.itsmarc.com/crs/lang0152.htm#tunica |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113045831/http://www.itsmarc.com/crs/lang0152.htm#tunica |archive-date=2010-01-13 |access-date=2010-02-15}}</ref> Kimanin rabin mambobin kabilun ne kawai ke zaune a cikin kilomita 75 (kilomita 121) daga ajiyar, a cikin Avoyelles Parish. Shirin Tunica-Biloxi Language & Culture Revitalization yana amfani da webinars don koyar da harshe ga waɗanda ba sa zaune kusa da ajiyar.
== Fasahar sauti ==
Harshen sauti na Tunica kamar haka ne.<ref name="Haas1940"/>
=== Sautin sautin ===
Tunica tana da wasula bakwai, dukansu yawanci gajere ne amma ana iya tsawaita su a cikin sassan da aka jaddada, kuma dukansu ana furta su gaba ɗaya, sai dai idan /u / yana a ƙarshen jumla a cikin kalma tare da damuwa a kan sashi na biyu na ƙarshe, lokacin da ba a furta shi ba bayan /k / ko /hk / . Ana haɗa sautin tare da wani waƙoƙi a ƙarshe ko kuma wani lokaci na biyu na ƙarshe na kalma. Waƙoƙin suna da tsawo, ƙasa, tashi, faɗuwa, da faɗuwa-hawan.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
!A gaba
!Tsakiya
!Komawa
|-
!Kusa
|i
|
|u
|-
!Tsakanin Tsakiya
|e
|
|o
|-
!Bude-tsakiya
|ɛ
|
|ɔ
|-
!Bude
|
|a
|
|}
Sauti''n'' na iya bayyana ne kawai bayan ko gaba da ma'anar, ba tare da kusanci da juna ba. Har ila yau, /i/, /a/, da /u/ na iya bayyana a kowane matsayi, amma sauran suna bayyana ne kawai a cikin sassan tare da damuwa. Sautin ba sa faruwa a ƙarshen jumla, kuma lokacin da kowane sautin ya riga n a cikin wannan syllable, ya zama nasalized.
=== Sautin da aka yi amfani da shi ===
Hanyar fassarar (wanda aka wakilta a cikin alamomin da ke ƙasa) ya dogara ne akan aikin Mary Haas na Tunica Language . <ref name="Haas1940"/> Alamomin IPA suna cikin ƙuƙwalwa kusa da kowane ma'ana.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" |
!Labari
!Alveolar
!Palatal
!Velar
!Gishiri
|-
! rowspan="2" |Plosive
!<small>ba tare da murya ba</small>
|p [p]
|T[t̻]
|č [t͡ʃ]
|k [k]
|ʔ [ʔ]
|-
!<small>murya</small>
|b [b]
|d [d]
|
|g [ɡ]
|
|-
! colspan="2" |Fricative
|f [f]
|s [s]
|š [ʃ]
|
|h [h]
|-
! colspan="2" |Hanci
|m [m]
|n [n]
|
|
|
|-
! colspan="2" |Trill
|
|r [r]
|
|
|
|-
! colspan="2" |Kusanci
|w [w]
|l [l]
|kuma [j]
|
|
|}
Harshen /p/, /t/, /k/, da /t͡ʃ/ koyaushe suna da burin gaske sai dai idan sun faru a gaban /ʔ/, lokacin da ba su da isasshen iska. A halin yanzu, /b/, /d/, da /g/ ba sa faruwa akai-akai, kamar yadda yake tare da /f/. Ana kiran fricatives /s/ da /š/ tare da murya mai ƙarfi fiye da Turanci, kuma /ʔ/ an ce yana da rufewa mai ƙarfi. Ana amfani da sautin /j/ da /w/ koyaushe, kamar yadda hanci /m/ yake. A gefe guda, /n/, /l/, da /r/ za a iya furta su ko kuma ba su da murya. Ana bayyana /l/ da /r/ tsakanin wasula ko kafin /ʔ/ ko masu ci gaba. Koyaya, ba su da murya a gaban ƙayyadaddun murya sai dai /ʔ/ ko a ƙarshen jumla: ši'lka "blackbird," ''ši'hkal'' "dutse." Hakazalika, /n/ ana yin murya tsakanin wasula ko kafin /ʔ/ kuma ba shi da murya ne a ƙarshen jumla ko kafin ƙayyadadden murya sai /ʔ/.
=== Bayyanawa ===
Tunica yana da jimloli masu jaddadawa da marasa jaddada, kuma jimloli masu ja-gidawa na iya samun sautin da ya fi sauran jimloli, dangane da matsayin syllable a cikin jumla. Kalmomin farko da aka jaddada na jumla yawanci ana magana da su tare da dan kadan mafi girma fiye da kalmomin da ke biyowa. Banda shi ne sashi na ƙarshe lokacin da aka yi amfani da waƙoƙi masu tsawo ko faɗuwa ko sashi na karshe yayin amfani da low ko rising melody. Kalmomin ƙarshe na ƙarshe suna ƙayyade yawancin damuwa a cikin sauran kalmomin.
Lokacin da aka yi amfani da babbar waƙa, sashi na ƙarshe yana da kusan ƙaramin ɓangare na uku mafi girma fiye da sashi na biyu na ƙarshe. Sashe na farko tare da damuwa yawanci babban na biyu ne mafi girma fiye da sassan da ke biyowa sai dai na ƙarshe. Duk sauran sassan ba za a iya magana da kowane irin farar ba, kuma haka yake ga wasu sassan da ba a matsa musu ba. Misali, {{Transl|tun|ta'čiyak ʔura'pʔikʔahčá}} "Za ku kashe squirrel" yana nuna waƙar. ''ta'-'' babban sashi ne na biyu mafi girma fiye da sassan da ke biye da shi sai dai ''-ča'', wanda shine ƙaramin kashi na uku mafi girma fiye le kowane sashi da ke gabansa ban da ''ta'-'' .
Ƙananan waƙoƙin da ke faruwa a matsayin syllable na ƙarshe ya fi ƙasa da syllable ɗin da aka jaddada na ƙarshe, wanda ya ɗan fi girma fiye da syllabs ɗin da ya biyo baya nan da nan. Dukkanin sassan da ba a matsawa ba tsakanin sashi na ƙarshe da aka matsawa da sashi na karshe suna ɗaukar irin wannan damuwa kamar na ƙarshe. Sai dai idan ita ce sashi na ƙarshe da aka jaddada, sashi na farko da aka jiddata ya fi kowane sashi mai zuwa sai dai wannan sashi na karshe da aka jindata: ʔu'riš ma'rʔuwa' Hean "Ya koma gida, sun ce. "
Lokacin da waƙar da ke tashi ta faru, sashi na ƙarshe yana farawa ƙasa da sashi na karshe da aka jaddada kuma yana tafiya sama da sauri da kusan ƙaramin ɓangare na uku. A wani wuri a cikin wannan magana, sautin yana kama da ƙaramin waƙa: ''lɔ'ta Wiwa'nǎn'' "Shin kuna so ku gudu?"
Waƙar da ke fadowa tana saurin sauka ta kashi na huɗu, sannan ta biyo bayan saurin tashi ta kashi na uku. Koyaya, kalma ɗaya ce kawai ke amfani da shi: ''oxygen'' "Yes".
=== Hanyoyin sauti ===
Kowane syllable a cikin Tunica yana farawa da ma'ana guda ɗaya. Wani lokaci, sau biyu ko sau uku na iya faruwa a tsakiyar kalmomi ko jimloli, amma ba fiye da biyu a jere ba ne ke faruwa a ƙarshen jumla. Ƙananan rukuni na phonetic a cikin Tunica kalma ce, amma kalma da magana za a iya rarrabe su ta wasu matakai. Wadanda ke shafar abubuwan da ke tattare da ilimin lissafi waɗanda suka haɗu don samar da kalmomi sune raguwa murya, daidaitawa murya، Haɗuwa da ma'ana, haplology, da kuma alamu a cikin damuwa. Wadanda ke shafar kalmomin da suka haɗu cikin jimloli sune apocope na murya, apocope na consonantic, amalgamation, da asarar damuwa. Ƙarin takamaiman bayanai da misalai na asali suna da cikakkun bayanai a ƙasa:
* /a/ ya daidaita bayan /i/ ko /e/ > /ɛ/, kuma /a/ yana daidaita bayan /o/ ko /u/ > /ɔ/: ''mi'lʔɛhɛ'' "ba ja ba" < ''Mi'li'' "ja" + ''-ʔaha'' "ba.
* Lokacin da wasula ta farko ta ''Aha'' ko ehe kwangila ko daidaitawa da wasula da ta gabata, wasula ta biyu tana ɗaukar inganci iri ɗaya da na farko: ''ka'šʔɛhɛ'' "ba gaskiya ba" < ''ka'ši'' "gaskiya" + ''-ʔaha'' "ba".
* A cikin haɗakar abubuwa na harshe a cikin kalmomi, wasula da ke gaba da /ʔ/ an haɗa shi (ya ɓace) sai dai a ƙarshen maɓallin guda ɗaya ko prefix: ''la'pʔɔhɔ'' "ba mai kyau" < ''la'pu'' "mai kyau" + ''-ʔaha'' "ba"
* /h/ tsakanin ci gaba da kuma dakatarwar murya an sauke shi a cikin haɗin kai; /k/ tsakanin /h/ kuma an sauke dakatarwar muryar; /hk/ kafin a sauke ci gaba ban da /h/; /š/ kafin wani /š/ ya sa ɗaya daga cikinsu ya faɗi; prefix ''ta'-'' ya zama ''t-'' kafin farawa da /ʔ/, kuma /ʔ/ an haɗa shi.
* Haplology yana faruwa ne lokacin da sashi na ƙarshe na asalin sunan da ya gabata ya ɗauki /k/, sannan ya biyo baya da wasali: sashi na karshe ya sauka idan sunan na biyu ya fara da /k/: ''ha'hkiri'' "mai" < ''ha'hka'' "mai" + ''ki'ri'' "ƙasa.
* Dukkanin rassan suna da damuwa ta ainihi, kuma wasu affixes suna da damuwa a kan syllable na farko. A cikin haɗuwa da abubuwa don samar da kalmomi da jimloli, ana riƙe da damuwa idan ya yiwu, amma kalmomin da aka jaddada guda biyu ba sa faruwa a jere, wanda ke haifar da buƙatar wasu masauki. Misali, tsokoki na monosyllabic ko syncopated disyllabic, wanda ya biyo bayan wani abu mai damuwa, yana sa ƙarshen ya rasa damuwa. Har ila yau, tushe, haɗe da ƙaddamar da ƙayyadaddun ƙayyadadden ƙayyadyadaddun, ya rasa damuwa.
* Vocalic apocope yana faruwa ne kafin wani kalma da ke farawa da /ʔ/ idan kalmar da ta gabata ba ta da sashi na biyu na ƙarshe: tu'wak (u) ʔu'wakɔ'ni "kwari mai laushi," ko, idan ya yi, kalmar da ke gaba ba ta ƙunshi sashi na farko da aka jaddada ba: ʔu 'w (i) ʔonɛni "shi mutum ne".
* Lokacin da kalma ta kasance ta hanyar murya, tare da sauti da ya ɓace a ƙarshen kalma, kuma ya ƙare a cikin ƙungiyar ƙayyadaddun ƙayyadadden ƙayyadyadaddun murya tare da tsayawa mara murya, sai ya shiga cikin ƙayyadamuran ƙayyadamshi don haka ƙayyadakar kalmar ta ɓace. An bar tsayawar murya tsakanin /h/ da kuma wani tsayawar muryar murya. An dakatar da dakatarwar murya bayan duk wani ci gaba sai dai /h/ an sauke shi. Ƙungiyar ƙayyadaddun /h/ da aka biyo bayan dakatarwar murya an sauke ta idan mai ci gaba ya biyo baya.
* Amalgamations yana faruwa ne lokacin da kalmomin da suka fara da /h/ suka rasa shi bayan kalmar da aka yi amfani da ita: {{Transl|tun|ta'hala'yiht}} "a ƙasa" < ta'hal (i) "ƙasa" + (h) a'{{Transl|tun|(h)a'yihta}} .
* Idan an sanya kalma da ba ta dace ba tare da sashi na biyu na ƙarshe da aka jaddada a gaban kalma da ke da damuwa a kan sashi na farko, kalmar farko ta rasa damuwa. Idan kalma ta biyu ba ta da damuwa a kan sashi na farko, kalma ta farko tana riƙe da sashi da aka jaddada.
== Yanayin Yanayi ==
Yanayin Tunica kamar haka ne.<ref name="Haas1940"/>
=== Juyawa ===
Ana iya raba sunaye zuwa nau'ikan da ba a tantance su ba da kuma ƙaddara. Sunayen da ba a tantance su ba suna da tushe ba tare da wani affixes ba, kuma ana rarrabe sunayen da aka tantance su ta hanyar prefix ko prefix. Sunayen ƙayyadaddun suna da ƙayyadadden, ba ƙayyadyadaddun ba, kuma suna da ƙididdiga, waɗanda za a iya rarrabe su ta hanyar prefixes daban-daban ko suffixes.
Gabatarwa tana kama da takamaiman labarin a cikin Turanci kuma ya bayyana a matsayin ''ta'-'' kafin duk tushe ba su fara da /ʔ/ ko /t/ ba. Gabatarwa ta bayyana a matsayin ''t-'' kafin tushe da ke farawa da /ʔ/, kuma an cire shi ta hanyar haplology kafin tushe ya fara da /t/: ''te'tiha'yihta'' "a kan hanya"; te'ti "hanya" < te'ti ""hanya"
Duk sunayen da suka dace, sai dai idan asalin su ya fara da /t/, dole ne su fara da prefix. Misali, {{Transl|tun|ta'wišmi'li}} "Red River" shine ''ta'-'' + wi'š (i) mi'li "ja ruwa".
Gabatarwa na suna nuna mallaka lokacin da aka haɗa su da suna kuma suna hana buƙatar gaɓoɓin haɗin gwiwa tare da wannan tushe. Wasu rassan, waɗanda ake kira rassan suna marasa izini, ba za a iya amfani da su ba tare da prefix ba. Sun hada da na dangi, sassan jiki, da wasu kalmomi. Kalmomin dangi sune irin su ''-e'si'' "mahaifi" ko '''-gači'' "mahaihuwa." Kalmomin ɓangaren jiki sune kamar ''-e'sini'' "kai" ko ''-e'neri'' "ƙahoni". A ƙarshe, wasu kalmomi na iya zama sunaye kamar -e-''-e'tisa''<nowiki/>'hkuni "breechcloth" ko -tisa "sunan.
Za'a iya amfani da ƙididdigar ƙididdigari na jinsi ne kawai a cikin ƙayyadaddun yanayin ƙayyadadden rukuni don haka a duk lokacin da aka yi amfani da ɗaya, dole ne a sami ƙayyadamare mai ƙayyadama da aka haɗe da tushe. Da ke ƙasa akwai teburin da ke nuna ƙididdigar yawan jinsi:
{| class="wikitable"
!
!Mai banbanci
!Biyu
!Yawancin mutane
|-
|Maza
|''-ku, -ku'hu''
|''ʔu'nima''
|''-sɛ'ma, -''
|-
|Mata
|''-hči, -hči'hi''
| colspan="2" |''-idan rai, -sin''
|}
Wani lokaci, ana sanya ƙididdigar ƙididdigatattun jinsi a kan nau'in aikatau don canza shi zuwa sashi na dangi. Zai iya zama cewa sunan yana da ma'anar da ta dace, kuma aikatau na sashi yana ɗaukar wannan. Sauran lokuta, aikatau ne kawai ke ɗaukar ma'anar. Misalan amfani da ƙididdigar ƙididdigan jinsi sun biyo baya:
* {{Transl|tun|ta'čɔhǎku}}, "shugaban" < {{Transl|tun|ta'-}} + {{Transl|tun|čɔ'hǎ}} + ''-ku''
* {{Transl|tun|ti'sasi'nimǎn}}, "karnukanta" < {{Transl|tun|tihk}} + ''sa''' + {{Transl|tun|-si'nima}}
* to'niš defe'mǎn, "maza" < ''ta'-'' + {{Transl|tun|ʔo'niši}} + {{Transl|tun|sɛ'ma}}
A ƙarshe, akwai ƙididdigar ƙididdiga guda uku don sanya sunaye a cikin yanayin ƙididdiga. Har ila yau, sunayen za su sami ƙaddamarwa mai ƙayyadewa. Ƙididdigar ƙididdigar jinsi da ƙididdigari na wuri suna da alaƙa da juna, amma sunan wuri na iya samun lamba. Har ila yau, ƙididdigar ƙididdiga na iya ɗaukar tushe kuma ya canza su zuwa adverbs da postpositions. ''-ši'' shine mafi yawan amfani da shi, kuma ma'anarsa tana kama da Turanci "in, into" ko "on, over," amma a cikin Tunica, ana amfani da shi azaman "a, to." Wannan ana iya gani a cikin jumlar "Ya zauna a gida," wanda ya rushe cikin {{Transl|tun|ʔu'riš ʔunanì}} < "a gidansa" ʔu 'riš (i) < ''ʔuhk-'' + ''ri-'' "gida" + ši. {{Transl|tun|-štihki}} "zuwa, a cikin shugabanci na" shine na biyu.
Yawancin lokaci, ana amfani da shi ''ta'-'' da sunayen adiresoshin: <span dai=""><nowiki>ta-="{"parts":[{"template":{"target":{"wt":"Transliteration","href":"./Template:Transliteration"},"params":{"1":{"wt":"tun"},"2":{"wt":"ta'sapʔaraštihk"}},"i":0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwAX8" title="Tunica-language romanization" typeof="mw:Transclusion"></nowiki>''ta'sapʔaraštihk''</span> "zuwa yamma" < ta- +''sa'pʔara'' "yamma" + ''-štihki''. Ƙaddamarwa ta ƙarshe ita ce ''''-hat'''' "a, a kan". Ana amfani da shi ne kawai tare da ''ta'{{Transl|tun|ha'l(i)}}'' "ƙasa". Ana iya gani a cikin jumlar "Ya tofa a ƙasa" a matsayin ''ta'haltǎn, meni'hʔuhkɛ' Heat''; ''ta'halta'' < ta'l (i) "ƙasa, ƙasa".
== Rubuce-rubuce ==
Tsarin Tunica kamar haka ne.<ref name="Haas1940"/>
=== Sashe na jumla ===
Abubuwan da za a iya samun su a cikin Tunica sun haɗi da sunaye mutum masu zaman kansu, sunaye, sunayen masu tambaya, ƙididdigar, postpositions, adjectives, kwatance-kwatance, adverbs, auxiliary verbs, active verbs, static verbs, sentence connectives, da exclamatives da imitatives. Abubuwan da ke tattare da jumla sun ƙunshi kalmomi, jimloli, ko sassan da ke aiki a ɗaya daga cikin waɗannan: kalmomi masu faɗi, batutuwa masu zaman kansu, abubuwa masu zaman kansu، batutuwa ko masu canza abu, masu canza maganganu, abubuwan da ke tattara maganganu. Za'a iya sanya dukkan abubuwan da ke tattare da su a cikin sassan da ke ko dai babba ko ƙananan, kuma sassan da ba su da tushe na iya dogara, hadin kai, dangi, ko adverbial.
Akwai nau'ikan kalmomi guda uku da harshen Tunica ke samarwa: mai sauƙi, mai faɗi, da rikitarwa. Kalmomi masu sauƙi dole ne su ƙunshi kalma ɗaya kawai. Kalmomin da aka haɗa suna da manyan sassan biyu ko fiye. Kalmomi masu rikitarwa suna da babban sashi da ɗaya ko fiye daga cikin nau'ikan sassan da aka ambata a sama.
Wadannan su ne taƙaitaccen bayani game da abubuwan da za a iya amfani da su a cikin sashi:
* ''Kalmar magana'' ta iya zama wakilin mutum mai zaman kansa, suna, wakilin tambaya mara iyaka, da kuma ƙididdiga, adjective, ko aikatau.
* ''Batun mai zaman kansa'' na iya zama wakilin mutum mai zaman kansa, suna, wakilin tambaya mara iyaka, ko kuma mai ƙididdiga.
* Abu mai zaman kansa na iya zama wakilin mutum mai zaman kansa, suna, wakilin tambaya mara iyaka, ko kuma mai ƙididdiga.
* ''Batun ko masu canza abu'' na iya zama ƙididdiga ko sassan dangi.
* ''Mai canzawa''
na iya zama kalmomi lokacin da aka yi amfani da su azaman adjectives, kwatance-kwatance, adverbs, da locatives kuma na iya zama jimloli da sassan lokacin da yake adverbial.
* Abinda ake amfani da shi na iya zama kalmomi ko sashe.
* ''Maganar haɗin kai'' tana yin ma'amala ta asali ko bambanci tsakanin jumla da wanda ke gabanta.
Akwai wasu gine-gine na musamman waɗanda ke faruwa a wasu takamaiman mahalli. Misali, ƙididdiga da sunaye na iya kasancewa a cikin haɗuwa da wasu sunayen da batutuwa ko abubuwa masu zaman kansu: ʔuhkʔo'nisɛ'mǎn, ho't ʔaku'hpanʔuhkɛ' Heaf "Ya tara dukkan (na) mutanensa, an ce" < "ya tara, an ce, mutanensa duka. "Ƙarin, mai mallaka zai iya yin aiki a cikin wannan aikin syntactical wanda sunan zai iya. Misali, sunan mai zaman kansa yana da sunan mai suna "Hah" (Hau'h" mai suna mai suna mai zaman kansa".
=== Tsarin magana ===
Akwai wasu dokoki da ake kiyayewa don samar da jimloli a cikin tsari mai kyau:
* Lokacin da jumla mai haɗawa ta kasance a cikin jumla, tana gaba da sauran abubuwa a cikin wannan jumla.
* Kalmar magana ta kowane nau'in sashi tana a ƙarshen sashi.
* Wani batu mai zaman kansa yana gaban duk sauran abubuwa masu mahimmanci, sai dai jumlar da ke haɗi.
* Wani abu mai zaman kansa yana nan da nan a gaban kalmar magana.
* Adjective yana nan da nan bayan sunan da yake canzawa.
* Kwatanta shi ne nan da nan bayan kalmar da yake canzawa.
* A postposition ne ko da yaushe nan da nan bayan wani abu.
* Masu gyare-gyare da ke bayyana wuri na sararin samaniya nan da nan kafin ko bayan aikatau da suke gyare-gine.
* Masu gyaran maganganu marasa ma'ana suna da tsari kyauta.
* Magana mai mahimmanci yana nan da nan a gaban kalmar da ta dace.
Har ila yau, akwai wasu dokoki a cikin tsari na sassan:
* Babban sassan koyaushe suna a ƙarshen jumla, sai dai idan sashi duka suna da alaƙa kuma suna cikawa ko canza kalmar magana ta babban sashi.
* Kalmomin da suka dogara suna gaban babban sashi.
* Ƙarin sassan suna ɗaukar nau'in sashi a cikin sashi, kuma sashi mafi girma ko dai babban sashi ne ko kuma sashi mai dogaro.
* Kalmomin da suka danganci suna bayan ma'anar da suke gyarawa.
* Kalmomin adawa na iya kasancewa kai tsaye kafin ko bayan aikatau da suka gyara.
=== Rarrabawar suna ===
Sunan na iya kasancewa cikin ɗayan waɗannan nau'ikan nau'ikan jinsi masu zuwa: namiji ɗaya, mace ɗaya, namiji biyu, mace biyu, namiji da yawa, ko mace da yawa. Akwai dokoki don taimakawa wajen tantance rarraba sunaye:
* Sunayen da ke nufin abubuwa / mutane masu rai na mutum ko wadanda ba mutane ba a kowane adadi maza ne a cikin jinsi, kuma waɗanda ke nufin abubuwa masu rai na mutane ko mata / mutane a kowane adani mata ne a cikin jima'i.
* Sunayen da ke nufin musamman ga ɗan adam namiji da mace a kowane adadi namiji ne.
* Sunayen da ke nufin wadanda ba mutane ba ne maza da mata masu rai maza ne lokacin da suke cikin lambobi biyu amma mata ne a cikin lambobi masu yawa da yawa.
* Sunayen da ke nufin mutane da ba a san jima'i ba koyaushe suna ɗaukar jinsi na namiji.
Ana rarraba sunaye a cikin Tunica bisa ga matsayin da suke ɗauka. Akwai matsayi uku da ke akwai kuma suna kunshe da kowane suna a cikin harshen Tunica: kwance, shimfiɗa, da tsaye. Mutane da wadanda ba mutane ba masu kafafu huɗu na iya ɗaukar kowane matsayi, amma masu rai da ba na ɗan adam ba (kamar kifi ko [[maciji]]) koyaushe suna ɗaukar matsayi a kwance. Ƙananan halittu marasa rai, kamar kwari da tsuntsaye, koyaushe suna ɗaukar Matsayi na shimfiɗa.
Inanimates koyaushe suna kwance ko tsaye: kalmomin da ba a fahimta ba koyaushe suna kwanta, kuma abubuwa marasa rai waɗanda ke ɗaukar matsayi tsaye, kamar bishiyoyi, suna tsaye.
=== Preverbs da postfixes ===
Sau da yawa ana amfani da maganganu tare da kalmomin magana masu aiki:
* te- "game da, duk game da"
* ''ki-'' "in, into"
* ''ho-'' "fita, fita daga"
* ''ha-'' "sama, ƙasa"
Akwai postfixes da yawa, waɗanda ke bayyana ma'anoni daban-daban kamar wasu lokuta da ƙin yarda. Wani lokaci, ana iya haɗa postfix fiye da ɗaya zuwa kalma ɗaya, kuma kowane postfix yana da ƙa'idodinsa na mulki.
* ''-mutum'' "kuma," sassan daidaitawa
* ''-ʔama'' "kuma, tare da," sunaye
* ''-škan'' "ko da yake, amma"
* ''-hč'' "lokacin da, bayan, kamar yadda, yayin"
* ''-hčika'ši'': yayi kama da Turanci "don haka...don haka" amma yana iya zama kamar "saboda haka..."
* ''-a'ni'': ambaton
* ''-n'': tambaya, mai mahimmanci, ko mai ƙarfafawa
* ''-ki'': wajibi ne
* ''-hčan'': mai mahimmanci amma tare da karfi; kama da "dole ne..."
* ''-tan'': wajibi ne
* ''-kʔahča'': yana nuna makomar
* ''-kʔi'': wani lokacin ana ganinsa a matsayin ''-ʔi''; ana iya bayyana shi a matsayin "idan"
* ''-pan'' "ko da yake, duk da haka, duk da cewa"
* ''-k'': subjunctive na gaba
* ''-aha'' "ba"
* ''-kʔaha'' "a'a," amma yana gina musantawa na al'ada
* ''-ʔaha'' "ba" amma ana amfani dashi tare da siffofin da ba na ma'ana ba kuma tare da sunayen mutum masu zaman kansu, sunaye, da adjectives lokacin da suke da maganganu
* ''-pʔaha'' "a'a, ba wani ba"
* ''-štukʔɔhɔ'' "ba zai iya"
* ''-hat'' "a kan...-'s part"
* ''-pa'' "mafi yawa, ma, har ma"
* ''-nahku'' "kamar, kama da..."
* ''-tahki'' "kawai, babu wani abu sai dai..." kuma zai iya zama "...daya; ta hanyar...-kai"
* ''-štahahki'' "kawai...," da aka yi amfani da shi tare da lambobi
* -tɛ'pan "kowane...," da aka yi amfani da shi tare da sunayen da ke nuna tsawon lokaci
* -ša "...-ish; kusan, ba cikakke ba, dan kadan"
* ''-štʔɛ'' "da yawa"
* ''-što'hku'' "da kyau, sosai, kadan"
* -ya kasance "daidai, daidai"
=== Sauran nau'ikan kalmomi ===
Akwai nau'o'i biyu masu yiwuwa: mai ƙayyadewa da wanda ba a ƙayyade shi ba. Za'a iya raba rukunin ƙayyadaddun zuwa ƙayyadadden, wanda ba ƙayyadyadaddun ba, da kuma locative. Sunayen da ba a tantance su ba na iya zama kalmomi masu tsinkaya, batutuwa na tsinkaye, abubuwa na kalmomin aiki masu wucewa da na mutum da na kalmomi masu tsayayya, da kuma abubuwan da suka dace da kalmomin aiki marasa mutunci da na mutum.
Ana canza sunayen mutum dangane da mutum, lamba, da jinsi, amma ba su da siffofi na musamman waɗanda ke nuna ko sun fada cikin ƙayyadaddun ko ƙayyadadden rukuni. Suna maye gurbin sunaye, kuma ana iya amfani da su azaman sunaye, sai dai a cikin yanayin locative.
Wakilan da ba a bayyana ba sune ''ka'ku'' "wanda, wani, kowa" da ''ka'nahku'' "abin da, wani abu, komai". Za su iya maye gurbin sunaye lokacin da ba su faru a cikin yanayin wuri ba. Har ila yau, ''ka'nahku'' bai bayyana a matsayin mai zaman kansa ba.
Quantificatives sun hada da lambobi da sauransu kamar ho'tu "duk, komai," ''na'mu'' "da yawa, da yawa," ka' 1998 "wasu, dan kadan," ka 'škuto'hku "da yawa", da kuma ʔa'mari "ya isa". Ana iya amfani da su azaman ƙananan sassan, maye gurbin sunaye, masu canza sunaye, da masu canza kalmomin aiki.
Ana amfani da postpositions don canza locatives da predicates.
Ana iya amfani da adjectives a matsayin kalmomi masu mahimmanci, a matsayin masu canza sunaye da aka yi amfani da su azaman kalmomi masu mahimmanci، ko kuma masu canza ma'anar tambaya-marasa ƙayyadadden ''ka'nahku''.
Ana iya amfani da kwatance-kwatance a matsayin masu canza adjectives, verbs, adverbs, sunaye, ko ''na'mu'' mai yawa.
Ana iya amfani da adverbs don canza kalmomin taimako da masu aiki.
Ayyukan mataimakin koyaushe suna cikin matsayi na kalma. Kalmomin aiki suna da ƙayyadadden ko ƙayyadaddun a cikin tsari. Kalmomin da suka ƙare suna ɗaukar ma'anar ma'anar ra'ayi kuma kalmomi ne masu magana. Ana ɗaukar ƙayyadaddun ƙayyadadden ƙayyadamuran a matsayin ƙayyadada. Wani lokaci, ana canza su don ma'anar ma'ana. Kalmomin da ke tsaye koyaushe ana canza su don ma'anar ma'ana kuma koyaushe kalmomi ne masu magana.
Haɗin jumla ya haɗa ko ya bambanta kalmomi biyu ko wani lokacin kalmomi biyu.
Magana ''Da'' kwaikwayon koyaushe suna bayyana a matsayin ƙananan sassan. Mafi yawan maganganu sune ''Hõn'' "yes", ''ʔahâ'' "a'a", da da da "yanzu; a shirye".
== Proto-language ==
{| class="wikitable"
|+Sautin da aka yi amfani da shi
!
!Labari
!Abinda ke da ban sha'awa
!Palatal
!Velar
!Gishiri
|- align="center"
!Plosive
|p
|t
|tʃ
|k
|ʔ
|- align="center"
!Fricative
|
|s
|ʃ
|
|h
|- align="center"
!Rhotic
|
|r
|
|
|
|- align="center"
!Hanci
|m
|n
|ɲ
|
|
|- align="center"
!Hanyar gefen
|
|l
|
|
|
|- align="center"
!Kusanci
|w
|
|j
|
|
|}
{| class="wikitable"
|+Sautin sautin
!
!A gaba
!Tsakiya
!Komawa
|- align="center"
!Kusa
|i
|
|u
|- align="center"
!Tsakanin Tsakiya
|da kuma
|
|o
|- align="center"
!Bude-tsakiya
|ɛ
|
|
|- align="center"
!Bude
|
|a
|
|}
== Dubi kuma ==
* Harsunan Gulf
== Manazarta ==
<references />
*
== Haɗin waje ==
* [https://www.tunicabiloxi.org/ Ƙabilar Tunica-Biloxi ta Louisiana]
* [http://tunicaorthography.wix.com/the-tunica-alphabet Harshen Tunica da sauti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427174028/http://tunicaorthography.wix.com/the-tunica-alphabet |date=2019-04-27 }} An adana su 2019-04-27 a
* [https://www.webonary.org/tunica?s=indian&search=Search&key=&tax=-1&search_options_set=1&match_whole_words=1&displayAdvancedSearchName=0 Tunica-Ingilishi Dictionary]
* {{Cite web |title=OLAC resources in and about the Tunica language |url=http://www.language-archives.org/language/tun |access-date=2014-04-15}}
{{Mississippian and related cultures}}{{Pre-Columbian North America}}{{North American languages}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
72sfi9it7ftwja33679cie2a0ibn76k
Jack Skillingstead
0
128125
877265
761916
2026-07-05T17:10:45Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877265
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Jack_Skillingstead.jpg|thumb|375x375px|Jack Skillingstead 2024, Seattle]]
'''Jack Skillingstead''' (an haife shi a ranar 24 ga Oktoba, 1955) marubuci ne na Amurka wanda ke zaune a [[Seattle|Seattle, Washington]] .
A shekara ta 2001 Stephen King ya kira Skillingstead mai nasara a gasar King's "On Writing". <ref>{{Cite web |date=2001-11-02 |title=Local News: People talk 11/2/01 (11/02/01) |url=http://www.semissourian.com/story/49070.html |access-date=2015-07-22 |publisher=seMissourian.com}}</ref> Ya zuwa Oktoba 2024 Skillingstead ya buga gajerun labaru arba'in da bakwai a cikin mujallu na jinsi da tarihin asali. Ya kuma wallafa litattafai uku da tarin labarai guda biyu. Ayyukansa sun bayyana a cikin tarin Year's Best kuma an fassara su a duniya. Skillingstead ya kasance dan wasan karshe na Kyautar Philip K. Dick da lambar yabo ta Theodore Sturgeon.<ref>{{Cite web |title=Philip K. Dick Award |url=http://www.philipkdickaward.org/ |access-date=2015-07-22 |publisher=Philip K. Dick Award |archive-date=2011-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219210551/http://www.philipkdickaward.org/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-06-13 |title=The Theodore Sturgeon Award Finalists |url=http://www.sfcenter.ku.edu/sturgeon-finalists.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120615165645/http://www.sfcenter.ku.edu/sturgeon-finalists.htm |archive-date=2012-06-15 |access-date=2015-07-22 |publisher=Sfcenter.ku.edu}}</ref> A shafin yanar gizon Science Fiction Encyclopedia, sanannen mai sukar John Clute ya ce, "Aikin Skillingstead ya zuwa yanzu yana nuna babban aiki. " John Joseph Adams, editan Lightspeed Magazine da kuma jerin editan Best American Science Fiction and Fantasy ya ce game da The Whole Mess and Other Stories cewa "wannan tarin ya sanya Jack Skillingstead a matsayin masanin gajeren tsari."<ref>{{Cite web |title=SFE: Skillingstead, Jack |url=https://sf-encyclopedia.com/entry/skillingstead_jack |access-date=2024-02-28 |website=sf-encyclopedia.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=THE WHOLE MESS AND OTHER STORIES |url=http://fairwoodpress.com/store/p145/THE_WHOLE_MESS_AND_OTHER_STORIES.html |access-date=2024-02-28 |website=FAIRWOOD PRESS |language=en}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Skillingstead a shekara ta 1955 kuma ya rayu mafi yawan rayuwarsa a ciki da kewayen Seattle, Washington. Shi ne ƙarami a cikin 'yan uwa biyar. A shekara ta 2011 ya auri marubuciyar almara ta kimiyya [[Nancy Kress]].<ref>{{Cite web |date=2001-11-02 |title=Local News: People talk 11/2/01 (11/02/01) |url=http://www.semissourian.com/story/49070.html |access-date=2015-07-22 |publisher=seMissourian.com}}</ref> Yana da 'ya'ya biyu daga auren da ya gabata.
== Bayanan littattafai ==
=== Littattafai ===
* ''Harbinger'' (Fairwood Press, 2009)
* Rayuwa A kan Tsaro (Solaris Books, 2013) <ref>{{Cite web |date=2001-11-02 |title=Local News: People talk 11/2/01 (11/02/01) |url=http://www.semissourian.com/story/49070.html |access-date=2015-07-22 |publisher=seMissourian.com}}</ref>
* Ayyukan Chaos (John Joseph Adams Books / Houghton Mifflin Harcourt, 2019)
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1955]]
p5k7oqcs9fk8vembwtk4igbux4v1tze
William Brodie Gurney
0
129629
877193
765636
2026-07-05T14:38:12Z
Abdulrahman tahir shika
24962
Nayi gyara
877193
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''William Brodie Gurney''' (1777-1855) marubuci ne na Ingilishi kuma mai ba da agaji na karni na 19.
== Tarihin rayuwa ==
Gurney shi ne ƙaramin ɗan Joseph Gurney, marubuci, wanda ya mutu a Walworth, Surrey, a cikin 1815, ta 'yar William Brodie na Mansfield. Ya kasance jikan Thomas Gurney (1705-1770), marubucin taƙaitaccen rubutu, kuma ɗan'uwan Sir John Gurney (1768-1845),
An haife shi a Stamford Hill, [[Landan]], a ranar 24 ga Disamba 1777, Mista Burnside ne ya koya masa a Walworth a shekara ta 1787, kuma daga baya Mista Freeman. Ya sami baftisma a Maze Pond Chapel, Southwark, a ranar 1 ga watan Agusta 1796. Da yake karɓar sana'ar mahaifinsa da kakansa, ya fara aiki a matsayin marubuci a cikin 1803, kuma tsakanin wannan ranar da 1844, ya ɗauki taƙaitaccen yawancin buƙatun da suka fi muhimmanci, gwaji, kotunan soja, adiresoshin, jawabai, da shari'o'in tsegumi, da yawa daga cikinsu an buga su a matsayin kundin daga bayanansa. Don neman kiransa, ya ziyarci Ireland, [[Scotland]] da sassa da yawa na [[Ingila]] akai-akai. Ya ba da rahoton tsigewar Ubangiji Melville a cikin 1806, da shari'ar da aka yi wa Duke na York a cikin 1809, da shari'o'in Ubangiji Cochrane a cikin 1814 da Arthur Thistlewood a cikin 1820, da kuma shari'ar Sarauniya Caroline. A cikin 1802, tare da mahaifinsa, an nada shi don yin bayanin shaidu a gaban kwamitocin House of Lords da Commons, kuma a watan Mayu na shekara ta 1813, an nada shi a matsayin marubuci gajerun bayanai ga Gidajen majalisa, wanda aka ba shi kyautar guineas biyu a rana don halarta, kuma daya yana shilling folio don rubutun bayanansa. An ambaci shi a matsayin sanannen marubuci a cikin littafin Byron ''Don Juan'', canto i. st. clxxxix.
=== Ayyukan addini da na jin kai ===
Gurney ya haɗu da abokinsa, Joseph Fox, a cikin 1795 kuma ya buɗe makarantar Lahadi a Walworth, wanda a cikin shekara mai zuwa ya zama sakatare. A cikin 1801, ya fara makarantar Lahadi ta Maze Pond, wani tsari kusan kamar makarantar da aka ragged, kuma a nan ya gabatar da hanyar Scottish na catechising a cikin Nassosi. A ranar 13 ga Yulin 1803, ya kasance a taron jama'a a makarantar Surrey Chapel, lokacin da aka kafa "Sunday School Union". Daga cikin wannan al'umma, ya zama sakatare, mai ba da kuɗi, da shugaban kasa, kuma a taron jubilee a 1853, yana ɗaya daga cikin masu biyan kuɗi na asali guda uku. A cikin 1805, tare da wasu mutane, ya fara The Youth's Magazine, sanannen jarida mai arha, wanda aka sadaukar da shi ga batutuwan addini. Ita ce ta farko da aka buga irin wannan kuma tana ɗaya daga cikin mafi nasara. Shekaru goma Gurney ya kasance editan hadin gwiwa na wannan aikin, na shekaru talatin mai ba da kuɗi, kuma har zuwa mutuwarsa mai ba da gudummawa ne na lokaci-lokaci yana nuna wasu kulawa. Babban riba da aka samu a ciki an sadaukar da shi ga cibiyoyin ilimi da mishan. Ya kasance memba na kwamitin farko na [[Landan|London]] Female Penitentiary, wanda aka kafa a 1807, kuma yana ɗaya daga cikin masu wa'azi waɗanda suka ɗauki ayyukan Lahadi a wannan ma'aikata shekaru da yawa.
A shekara ta 1812, a kan kafa Westminster mataimakin kungiyar Littafi Mai-Tsarki ta Burtaniya da ta kasashen waje, an zabe shi memba na kwamitin farko, kuma ba da daɗewa ba ya zama sakatare. Dangane da ƙungiyar Baptist, ya kasance mai ba da kuɗi na Kwalejin Stepney daga 1828 da kuma ayyukan su na ƙasashen waje daga 1835. Kamar mahaifinsa, yana da sha'awar yunkurin adawa da bautar. Zuwa sake gina masallatai a [[Jamaika|Jamaica]] da aika ƙarin ministoci a can, ya kasance mai ba da gudummawa mai sassaucin ra'ayi, ban da karɓar masu wa'azi na Baptist akai-akai a gidansa. Ya sayi zama a Muswell Hill, Middlesex, a cikin 1826, lokacin da Rev. Eustace Carey, wanda ya dawo kwanan nan daga [[Indiya]], ya zo ya zauna tare da shi. An ba da lasisin gidan a matsayin wurin ibada, kuma a cikin shekaru huɗu Carey da sauran ministoci sun gudanar da hidimar Lahadi da yamma a cikin ɗakin zane. A watan Maris na shekara ta 1803, ya auri Miss Benham, wacce ta mutu a Muswell Hill a shekara ta 1830.
=== Ayyuka ===
Gurney shi ne marubucin A Lecture to Children and Youth on the History and Characters of Heathen Idolatry. Tare da wasu nassoshi game da tasirin Missions na Kirista, 1848. Ya shirya bugu na goma sha biyar da na goma sha shida na ''Brachygraphy'' na kakansa, 1824 da 1835. Ɗansa [[Joseph Gurney]] ya bi matakan mahaifinsa a matsayin marubuci da masanin Littafi Mai-Tsarki.
== Manazarta ==
== Haɗin waje ==
* Works by William Brodie GurneyaShirin Gutenberg
* Works by or about William Brodie Gurneya cikinTarihin Intanet
* [https://books.google.com/books?q=William+Brodie+Gurney&as_brr=1 Ayyukan William Gurney] a Google BooksLittattafan Google
* Shari'ar Pedro de Zulueta, jun., a kan cajin cinikin bayi - taƙaitaccen rahoto na Gurney, daga Tarihin Intanet
h2vgesbalc03djizgd0odevq3t9mn3q
Jami'ar Tennessee
0
129790
877207
766017
2026-07-05T15:58:18Z
Merjoor
14653
877207
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Jami'ar '''Tennessee'<nowiki/>''''', Knoxville''' (ko Jami'ar Tennessee; '''UT'''; '''UT Knoxville'''; ko kuma '''UTK''' ko Tennessee) jami'ar bincike ce ta jama'a a Knoxville, Tennessee, Amurka. An kafa shi a shekara ta 1794, shekaru biyu kafin Tennessee ta zama jiha ta 16, ita ce babbar harabar Jami'ar Tennessee, tare da kwalejoji 14. Yana karbar bakuncin dalibai sama da 30,000 daga dukkan jihohi 50 da kasashe 100 na kasashen waje.
UT tana ɗaya daga cikin tsofaffin jami'o'in jama'a a Amurka kuma tsohuwar ma'aikatar duniya a yammacin Gabashin Gabas.<ref>{{Cite web |title=1794-1860 - Early Years |url=https://timeline.utk.edu/history/category/early-years |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925002204/https://timeline.utk.edu/history/category/early-years |archive-date=September 25, 2023}}</ref> An rarraba shi cikin "R1: Jami'o'in Doctoral - Babban aikin bincike".<ref>{{Cite web |title=Carnegie Classifications Institution Lookup |url=https://carnegieclassifications.iu.edu/lookup/view_institution.php?unit_id=190415 |access-date=July 18, 2020 |website=carnegieclassifications.iu.edu |publisher=Center for Postsecondary Education}}</ref>
== Tarihi ==
[[Fayil:The_Hill_at_UT_Knoxville_in_the_1800s.jpg|thumb|''Dutsen'', shafin gine-ginen farko na jami'a]]
=== Kafa da farkon kwanakin ===
A ranar 10 ga watan Satumba, shekara ta 1794, shekaru biyu kafin Tennessee ta zama jiha kuma a taron majalisar dokoki na Yankin Kudu maso Yamma a Knoxville, an kafa '''Kwalejin Blount''' (mai suna ga Gwamna William Blount) tare da takardar shaidar.<ref>{{Cite web |title=1794-1860 - Early Years |url=https://timeline.utk.edu/history/category/early-years |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925002204/https://timeline.utk.edu/history/category/early-years |archive-date=September 25, 2023}}</ref> Sabuwar, ba ta da ƙungiya, duk maza, ma'aikata masu farar fata kawai sun yi gwagwarmaya na tsawon shekaru 13 tare da ƙaramin ɗalibai da baiwa, kuma a cikin 1807, an sake ba da makarantar a matsayin '''Kwalejin Gabashin Tennessee''' a matsayin yanayin karɓar kuɗin da aka samu daga sulhu da aka tsara a cikin Yarjejeniyar 1806. Lokacin da Samuel Carrick, shugabanta na farko kuma memba ne kawai, ya mutu a 1809, an rufe makarantar na ɗan lokaci har zuwa 1820. Lokacin da aka sake buɗewa, ya fara fuskantar ciwo mai girma. [[Thomas Jefferson]] a baya ya ba da shawarar cewa kwalejin ta bar ginin da ke cikin birni kuma ta koma wurin da za ta iya yadawa. A lokacin rani na 1826 (ba zato ba tsammani, shekarar da Thomas Jefferson ya mutu), masu kula sun binciki "Barbara Hill" (a yau da aka sani kawai da The Hill) a matsayin wurin da za a iya komawa can a shekara ta 1828. A cikin 1840, an ɗaga kwalejin zuwa '''Jami'ar Gabashin Tennessee''' (ETU). Matsayin makarantar a matsayin cibiyar ilimi mafi girma da ba ta da alaƙa da addini ba ta da kyau ga lokacin da aka hayar ta, kuma an san makarantar gabaɗaya a matsayin tsohuwar irin wannan kafa ta yammacin Appalachian Divide.<ref>{{Cite web |title=UTK.edu |url=http://www.utk.edu/aboutut/history.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503185654/http://www.utk.edu/aboutut/history.shtml |archive-date=May 3, 2012 |access-date=May 11, 2012 |publisher=UTK.edu}}</ref>
=== Sake ginawa ===
Jihar Tennessee ta kasance memba na Confederacy a 1862 lokacin da aka zartar da Dokar Morrill, samar da kudade daga sayar da ƙasar tarayya ga kwalejojin aikin gona na jihar. A ranar 28 ga Fabrairu, 1867, Majalisa ta zartar da Dokar ta musamman da ta sa Jihar Tennessee ta cancanci shiga cikin Dokar Morrill ta 1862. A watan Janairun 1869, gwamnatin jihar Tennessee ta sake ginawa ta sanya ETU a matsayin mai karɓar Tennessee na Land-Grant designation da kudade.
A matsayinta na ma'aikatar bayar da ƙasa, ETU ba za ta ware kowane ɗan ƙasa na jihar ba bisa launi ko launin fata. Don kauce wa abin da ake buƙata, jami'ar ta zaɓi biyan kuɗin karatu ga ɗaliban baƙar fata don halartar wata ƙungiya daban, [[Fisk University|Jami'ar Fisk]] . <ref name="desegregation2">{{Cite web |last=Hutton |first=Robert |date=September 25, 2018 |title=Desegregation |url=https://volopedia.lib.utk.edu/entries/desegregation/ |access-date=October 1, 2023 |website=University of Tennessee}}</ref> A shekara mai zuwa, a cikin 1870, an tabbatar da Kundin [[Tennessee Constitution|Tsarin Mulki na Tennessee]] tare da tanadi, Mataki na XI sakin layi na 12, wanda ya haramta makarantun jama'a daga yin rajistar ɗaliban Black da White, manufofin da suka kasance har zuwa shekarun 1950.<ref name="desegregation2" />
== Manazarta ==
m4rrbh8k6gurcfihmqosc1novwtkfqj
Jim Bolger
0
130254
877563
767255
2026-07-06T07:36:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877563
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James Brendan Bolger''' ONZ PC (/ˈbɒldʒər/ BOL-jər; 31 ga Mayu 1935 - 15 ga Oktoba 2025) ɗan siyasan New Zealand ne na Jam'iyyar National wanda ya kasance Firayim Minista na 35 na New Zealand, ya yi aiki daga 1990 zuwa 1997.
An haifi Bolger a [[Ōpunake]], Taranaki, ga baƙi na Irish. Kafin ya shiga siyasa, ya yi noma a Waikato, kuma ya shiga cikin Tarayyar Manoma - ƙungiyar noma ta ƙasa. Bolger ya lashe zaben majalisar dokoki a shekarar 1972, kuma daga baya ya yi aiki a fannoni da yawa a Gwamnatin Kasa ta Uku. Bayan wani yunkuri mara nasara na shugabancin jam'iyyar a shekarar 1984, an zabi Bolger a matsayin shugaban jam'iyyar National Party a shekarar 1986. Ya yi aiki a matsayin Shugaban Jam'iyyar adawa daga 1986 zuwa 1990.
Bolger ya jagoranci Jam'iyyar National Party zuwa nasara mai yawa - mafi girma a tarihinta - a zaben 1990, wanda ya kai shi ga zama Firayim Minista a watan Nuwamba. An zabi [[Fourth National Government of New Zealand|Gwamnatin Kasa ta huɗu]] a kan alkawarin isar da "Kyakkyawan Kungiyar" biyo bayan sake fasalin tattalin arziki na [[Fourth Labour Government of New Zealand|gwamnatin Labour ta baya]], wanda aka sani da "Rogernomics", wanda Bolger ya soki. Koyaya, jim kadan bayan ya hau mulki, an tilasta gwamnatinsa ta fitar da belin [[Bank of New Zealand|Bankin New Zealand]] kuma a sakamakon haka ya yi watsi da alkawuran da aka yi a lokacin yakin neman zabe. Gwamnatin Bolger ta ci gaba da sauye-sauyen kasuwa na gwamnati ta baya, yayin da take aiwatar da raguwa mai yawa a cikin kashe kuɗin jama'a. Kasar ta riƙe iko a zaben 1993, duk da cewa tare da raguwar mafi rinjaye.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Bolger a ranar 31 ga Mayu 1935 a [[Ōpunake]] a Taranaki . <ref name="OxfordReference">{{Cite web |title=James Brendan Bolger (b. 1935) New Zealand National Party statesman, Prime Minister 1990–7 |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095516171 |access-date=23 October 2025 |publisher=[[Oxford Reference]]}}</ref> An haife shi a cikin iyalin Katolika na Irish; Bolger na ɗaya daga cikin yara biyar da aka haifa wa Daniel da Cecilia (née Doyle) Bolger waɗanda suka yi hijira tare daga Gorey, County Wexford, a cikin 1930.<ref name="bassett">{{Cite web |last=Enniscorthy Guardian |author-link=Enniscorthy Guardian |date=April 2006 |title=Craanford native, Cecilia (104) passes away in New Zealand |url=http://www.enniscorthyguardian.ie/news/craanford-native-cecilia-104-passes-away-in-new-zealand-619754.html }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya ce tasirin yakin duniya na biyu ya mamaye tun yana yaro. Ya bar Makarantar Sakandare ta Opunake yana da shekaru 15 don yin aiki a gonar madara ta iyali.<ref name="bassett1">{{Cite web |last=Michael Bassett |author-link=Michael Bassett |date=December 1997 |title=Jim Bolger biography |url=http://www.michaelbassett.co.nz/article_bolger.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309204535/http://www.michaelbassett.co.nz/article_bolger.htm |archive-date=9 March 2012 |access-date=27 July 2007}}</ref> A shekara ta 1962 ya sayi gonarsa kusa da Rahotu . Ya shiga kuma ya zama mai aiki a cikin Manoma na Tarayya, ya zama shugaban reshe a 1962, shugaban karamar lardin a 1970 kuma mataimakin shugaban lardin Waikato a 1971. Ya kasance memba na kwamitocin ba da shawara kan aikin gona na Waikato da King Country . {{Sfn|Gustafson|1986}}
== Rayuwa da mutuwarsa ==
Bolger da matarsa Joan [[Cocin katolika|Roman Katolika]] ne, tare da Bolger yana bayyana kansa a matsayin mai addini amma ba "mai zurfi ba". Ma'auratan suna da 'ya'ya tara. Bolger ya kada kuri'a a kan zubar da ciki a duk lokacin da batun ya fito a cikin kuri'un lamiri na majalisa.<ref>{{Cite book|last3=Marilyn Pryor}}</ref> Ya kasance memba na Collegium International . <ref>{{Cite web |title=Members |url=http://collegium-international.csregistry.org/tiki-index.php?page=Members&bl=y |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922180311/http://collegium-international.csregistry.org/tiki-index.php?page=Members&bl=y |archive-date=22 September 2008 |access-date=17 May 2009 |publisher=Collegium International}}</ref> Daga 2013, Bolgers sun zauna a Waikanae .
Wasu sun ambaci Jim Bolger, da ba'a ko ƙauna, a matsayin ''Babban Helmsman'' . <ref>{{Cite book|last3=Marilyn Pryor}}</ref>
Bolger ya mutu ne sakamakon gazawar koda a Asibitin Yankin Wellington da ke Wellington, a ranar 15 ga Oktoba 2025, yana da shekaru 90. <ref>{{Cite book|last3=Marilyn Pryor}}</ref><ref>{{Cite web |title=Members |url=http://collegium-international.csregistry.org/tiki-index.php?page=Members&bl=y |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922180311/http://collegium-international.csregistry.org/tiki-index.php?page=Members&bl=y |archive-date=22 September 2008 |access-date=17 May 2009 |publisher=Collegium International}}</ref>
[[Rukuni:Mutuwan 2025]]
[[Rukuni:Haihuwan 1935]]
===MANAZARTA===
nhiuwk6q7raxzns7uhz8z6zwiw23zg3
Jenni Byrne
0
130536
877529
767835
2026-07-06T01:55:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877529
wikitext
text/x-wiki
Jenni Byrne (an haife ta a shekara ta 1977) mai ba da shawara kan siyasa ce, mai sharhi kan siyasa, kuma mai fafutuka. A halin yanzu ita ce mai ba da shawara ga shugaban Conservative na tarayya Pierre Poilievre kuma tana gudanar da kamfaninta na ba da shawara, Jenni Byrne + Associates . Wani memba na Jam'iyyar Conservative ta Kanada da Jam'iyyar Progressive Conservative ta Ontario, tsohuwar mai ba da shawara ga Firayim Minista Stephen Harper kuma tsohuwar Babban Sakatare ga Doug Ford . [1]
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Byrne ga Jerry da Julie Byrne a 1976 a Fenelon Falls, Ontario . <ref name="Harper's enforcer">{{Cite web |last=Radwanski |first=Adam |date=29 May 2015 |title=Harper's enforcer: Meet Jenni Byrne, the most powerful woman in Ottawa |url=https://www.theglobeandmail.com/news/politics/meet-the-woman-driving-harpers-re-election-campaign/article24699535/ |access-date=31 May 2015 |website=The Globe and Mail}}</ref> Mahaifiyarta malama ce, wacce ta mutu a shekara ta 2010 tana da shekaru 58. Mahaifinta masassaƙi ne wanda ya shiga Jam'iyyar Reform a cikin shekarun 1990s don nuna rashin amincewa da rajistar bindiga mai tsawo da aka kafa a matsayin wani ɓangare na ''Dokar Makamai'', wanda gwamnatin Liberal ta Firayim Minista [[Jean Chrétien]] ta gabatar.
Byrne dalibi ne na jinya a Kwalejin Georgia amma bai kammala karatu ba.<ref name="Harper's enforcer"/> Daga baya ta halarci Jami'ar Ottawa, inda ta shirya kungiyoyin harabar jam'iyyar Reform Party of Canada kuma ba ta kammala karatu ba.
== Ayyukan siyasa ==
Byrne ta shiga siyasa tana da shekaru 16 lokacin da ta shiga jam'iyyar Reform Party . Mahaifin Byrne, Jerry, ya shiga wannan jam'iyya don nuna rashin amincewa da rajistar bindigogi na Liberal.[1] Daga bisani ta zama Shugabar kungiyar Reform Party Club a Jami'ar Ottawa . A cikin wata hira da kafofin watsa labarai, Byrne ta nuna damuwarta game da rage bashin da rage haraji da kuma yadda suka fi muhimmanci ga ƙarni fiye da ƙarni na iyayenta: "Yana da kyau a gare su su ce kada su yanke a nan ko a can, amma ba za su kasance waɗanda ke fama da su ba (sashin bashi). Suna cikin ƙarshen 40s kuma tabbas za su ci gaba da amfana daga shirye-shiryen gwamnati. Amma Kanada tana kama da wuri mai banƙyama a gare ni lokacin da na shekarunsu".[2]
Da zarar an kira shi "mace mafi iko a [[Ottawa]]," An kira Byrne [[Stephen Harper|Firayim Minista Harper]] "mafi kyawun mai shirya siyasa", mai sadaukar da Harper wanda ya yi imani da jam'iyyar a lokacin kwanakin da suka fi duhu. Har ila yau, an san ta da juriya kuma tana da "rashin son kai ɗaya don jimrewa da mutane da ke yawo".
=== Jam'iyyar Conservative ta Stephen Harper ===
A shekara ta 2009, ta zama Darakta na Ayyukan Siyasa na Jam'iyyar Conservative ta Kanada bayan nadin Doug Finley zuwa Majalisar Dattijai ta Kanada.
Byrne ya kasance mataimakin manajan yakin neman zabe na kasa a zaben tarayya na 2006, 2008, da 2011, yana aiki a karkashin Doug Finley . Tsakanin zaɓuɓɓuka, Byrne ya yi aiki a matsayi da yawa a [[Ofishin Firayim Minista (Kanada)|Ofishin Firayim Minista]], gami da mai ba da shawara ga Shugaban Ma'aikata Ian Brodie da Darakta na Gudanar da Matsalar, da kuma hedkwatar Jam'iyyar Conservative ta Kanada.
A cikin yakin neman zabe na 2011 an inganta ta zuwa manajan yakin neman zabe ta kasa saboda rashin lafiya na Doug Finley . Ta yi aiki a matsayin manajan kamfen na na'urar da aka tsara kuma galibi Finley ke gudanar da ita, ta karɓi matsin lamba daga gare shi don ba da damar neman maganin cutar kansa. Ayyukan Byrne suna kula da ayyukan yau da kullun na kamfen din Finley, abin da The Hill Times ya kira "ɗaya daga cikin] mafi inganci, mafi arziki, da na'urorin kamfen na ƙarfe a tarihin siyasar Kanada".[of]
A watan Agustan 2013, Byrne ta bar aikinta a matsayin Darakta na Ayyukan Siyasa na Conservative kuma ta koma Ofishin Firayim Minista a matsayin Mataimakin Shugaban Ma'aikata.
==== Manajan kamfen na zaben 2015 ====
A watan Oktoba na shekara ta 2014 Jam'iyyar Conservative ta ba da sanarwar cewa Byrne zai jagoranci yakin neman zabe a zaben tarayya na Kanada na shekara ta 2015. Ottawa.com/news/politics/senior-pmo-staffer-jenni-byrne-to-lead-tories-2015-election-campaign<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;title<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;Senior PMO staffer Jenni Byrne to lead Tories' 2015 election campaign<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;work<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;Ottawa Citizen<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;20 October 2015<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;accessdate<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;31 May 2015<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mw_g\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt20\" class=\"citation web cs1\" id=\"CITEREFKennedy2015\" data-ve-ignore=\"\">Kennedy, Mark (20 October 2015). <a class=\"external text\" href=\"https://ottawacitizen.com/news/politics/senior-pmo-staffer-jenni-byrne-to-lead-tories-2015-election-campaign\" id=\"mw_w\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Senior PMO staffer Jenni Byrne to lead Tories' 2015 election campaign\"</a></nowiki>. <nowiki><i id=\"mwAQA\">Ottawa Citizen</i></nowiki><nowiki><span class=\"reference-accessdate\" id=\"mwAQE\">. Retrieved <span class=\"nowrap\" id=\"mwAQI\">31 May</span></nowiki> 2015<nowiki></span></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-Byrne_to_lead_campaign_3-1" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[1] Ba da daɗewa ba kafin zaben, an ruwaito Byrne ya bar ofishin yakin neman zabe na Jam'iyyar Conservative a Ottawa kuma ya koma Calgary.[1] Gwamnatin Conservative ta rasa iko ga 'yan Liberals, wadanda suka lashe mafi yawan kujerun. Bayan zaben, yawancin masu ra'ayin mazan jiya sun zargi Byrne da rawar da ta taka wajen shan kashi na jam'iyyar kuma sun soki salon gudanarwarta.[2][3][4] Kwangilar Byrne ta ƙare bayan zaben.[4][5] Bayan zaben, ta shiga Bayfield Strategy a matsayin mataimakin shugaban sadarwa na dabarun.[6]
=== Jam'iyyar Progressive Conservative Party ta Doug Ford ===
Following Doug Ford's election as leader of the Ontario PC Party in March 2018, Byrne took over as Director of Field Operations for the 2018 provincial election. After the election, Byrne was selected to be Ford's first Principal Secretary. In January 2019 she left the Premier's office to accept an appointment to the Ontario Energy Board. In February 2020 she launched Jenni Byrne + Associates, a government relations firm based in [[Toronto]].<ref>{{Cite web |title=Who's to blame for the great Tory implosion? Campaign manager Jenni Byrne booted from inner circle |url=https://nationalpost.com/news/politics/whos-to-blame-for-the-great-tory-implosion-campaign-manager-jenni-byrne-booted-from-inner-circle |access-date=2023-09-22 |website=National Post }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Jam'iyyar Conservative ta Pierre Poilievre ===
Kamar yadda Pierre Poilievre ya jagoranci Jam'iyyar Conservative ta Kanada a Zaben shugabancin Jam'iyyar Conservative ta Kanada na 2022, Byrne ya koma CPC don aiki ga Poilievra. Duk da yake takamaiman rawar da ta taka a cikin CPC ita ce kawai ta mai ba da shawara, masu sharhi na siyasa gabaɗaya suna bayyana Byrne a matsayin hannun dama na Poilievre da kuma babban mai dabarun.<ref>{{Cite web |title=Jenni Byrne tossed from Stephen Harper's inner circle |url=http://www.cbc.ca/news/politics/canada-election-2015-jenni-byrne-tossed-1.3280702 |access-date=2015-11-04 |website=CBC News}}</ref><ref>{{Cite web |title=Who's to blame for the great Tory implosion? Campaign manager Jenni Byrne booted from inner circle |url=https://nationalpost.com/news/politics/whos-to-blame-for-the-great-tory-implosion-campaign-manager-jenni-byrne-booted-from-inner-circle |access-date=2023-09-22 |website=National Post }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Matsayinta a cikin kamfen din Poilievre ya haifar da gardama saboda kamfaninta na ba da shawara "Jenni Byrne + Associates" yana da masu fafutuka da yawa da suka yi rajista a madadin Loblaws.[1] Kamfanonin Loblaw Limited sun kasance masu mahimmanci a tattaunawar game da hauhawar farashin kayayyaki a Kanada, gami da yin shaida a Majalisar dokokin Kanada kan lamarin.[2]
Byrne ya yi aiki a matsayin manajan yakin neman zabe na CPC don Zaben tarayya na Kanada na 2025; Jam'iyyar Liberal Party ta Kanada ta ci jam'iyyar. Bayan zargi game da rawar da ta taka a yakin neman zabe, Byrne ta sanar da cewa ba za ta yi aiki a wannan rawar a zaben na gaba ba amma za ta ci gaba a matsayin mai ba da shawara ga Poilievre.[1] Shahararrun masu ra'ayin mazan jiya Doug Ford, Tim Houston, da Kory Teneycke, sun kasance masu sukar kamfen ɗin.[2][3]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1977]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2jbom70l9v7sxt4xs2urrws9boi2zkd
John Bailey (ɗan siyasa na ƙasar Ireland)
0
131907
877627
770876
2026-07-06T09:46:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877627
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Bailey''' (14 Afrilu 1945 - 9 Yuli 2019) ɗan siyasa ne na Irish Fine Gael wanda memba ne na Majalisar Gundumar Dún Laoghaire–Rathdown . Ya shafe shekaru 10 a matsayin shugaban Hukumar Gundumar Dublin na Ƙungiyar Wasannin Gaelic .
== Aikin siyasa ==
=== Lamarin wasiƙar amincewa ta bogi ===
A ranar 23 ga Mayu, 2007, jajibirin babban zaɓe a Jamhuriyar Ireland, Bailey ya aika wata wasiƙa da ke ikirarin cewa wakili ne na jam'iyyar Fine Gael, yana mai shawartar magoya bayan jam'iyyar da su zaɓi Bailey a matsayi na 1 saboda dalilan gudanar da zaɓe . Wasiƙar tana ɗauke da hoton shugaban jam'iyyar, Enda Kenny . Daga baya abokin takararsa, Eugene Regan, ya soki wannan matakin, wanda ya kira wasiƙar "ba ta da gaskiya kwata-kwata". Daraktan zaɓe na yankin Fine Gael, Paddy Hayes, ya bayyana wasiƙar a matsayin "babban keta ƙa'idar jam'iyya da haɗin kai".
=== Ƙin amincewa da shirin ƙungiyar Golf da ta ɓace ===
A shekarar 2009, Bailey ya rubuta wa mazauna yankin da ke kusa da Dún Laoghaire Golf Club wasika domin ya sanar da su cewa ya gabatar da korafi ga An Bord Pleanála game da batun gina ginin da aka tsara don filin Golf Club. Hukumar daukaka kara ta musanta karbar korafi daga Bailey. Bailey ya ce dole ne ya bata a cikin akwatin kuma bankinsa yana kokarin bin diddigin cekin kudin mika masa. ''Jaridar Sunday Business Post'' da ''jaridar Sunday Tribune'' sun ruwaito cewa Bailey da 'yarsa sun sami gudummawar kudi don yakin neman zabensu daga masu ginin da kuma wakilan gidaje na Golf Club. Bailey ya tabbatar wa jama'a cewa gudummawar ba ta da wani tasiri kan gazawarsa na kin amincewa da ginin. [https://web.archive.org/web/20100411082145/http://www.sbpost.ie/post/pages/p/story.aspx-qqqt=THE+INSIDER-qqqs=themarket-qqqs=computersinbusiness-qqqid=47757-qqqx=1.asp] [http://www.tribune.ie/news/home-news/article/2010/jan/17/no-record-of-councillors-planning-objection/]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <sup class="noprint Inline-Template"><span style="white-space: nowrap;">[ ''<nowiki><span title="Dead link tagged June 2017">hanyar haɗin da ba ta dawwama ta dindindin</span></nowiki>'' ]</span></sup>
=== Shari'a kan zaben ɗan takara ===
Kasa da shekaru biyu bayan sukar da Eugene Regan ya yi wa John Bailey, 'yar Regan mai shekaru 25, Naja, ta nemi a zaɓe ta don ta tsaya takarar Fine Gael a zaɓen ƙananan hukumomi na 2009. An soke taron zaɓen farko da aka gudanar a watan Nuwamba na 2008 ba da daɗewa ba bayan wata wasiƙa da kansiloli uku na Fine Gael (ciki har da John Bailey) suka rubuta wa majalisar zartarwa ta FG, inda suka bayyana "ra'ayinsu ɗaya tilo" cewa ya kamata su zama 'yan takara da aka zaɓa don tsayawa takara a yankin.
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Bailey a wani gida da ke kan titin Hyde a Dalkey . Yana gudanar da wani gidan giya mai suna ''The Arches'' a Dalkey wanda ya sayar a shekarar 1999. Daga baya ya yi aiki a matsayin mai horar da dawaki. Ya kasance Manajan Darakta na Brendan Tours Ltd kuma Manajan Darakta na Budget Rent-A-Car. Yana da 'ya'ya mata biyar kuma yana zaune a Killiney . Ya yi adawa da daidaiton aure kuma ya yi adawa da zubar da ciki.
Ya mutu a gidansa da ke Killiney, County Dublin sakamakon cutar jijiyoyin mota a ranar 9 ga Yuli, 2019. <ref>{{cite news |date=5 May 2007 |title=Ahern's running mate criticises late FF move |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2007/0525/1179498781491.html |accessdate=20 August 2010 |newspaper=The Irish Times}}
</ref> A ranar 14 ga Oktoba, 2019, an zaɓi Mary Fayne a matsayin wacce za ta ci gaba da zama kansilarsa. <ref>{{cite news |last=Sheahan |first=Fionnan |date=25 May 2007 |title=Row in FG over phoney 'official' vote plea |url=http://www.independent.ie/national-news/row-in-fg-over-phoney-official-vote-plea-684157.html |accessdate=20 August 2010 |newspaper=The Irish Independent}}</ref>
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haifaffun 1945]]
===MANAZARTA===
enrt67a0tbfysqsyc5nrko9jw86uz4u
John Gordon Rushbrooke
0
132624
877652
772497
2026-07-06T10:22:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877652
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Gordon Rushbrooke''' (1936–2003) ƙwararren masanin kimiyyar sinadarai ne na Australiya.
An haifi Rushbrooke a Geelong a shekarar 1936, ɗan Neil da Vera Rushbrooke, tare da 'yan'uwa mata huɗu.<ref name="smh">{{Cite web |last=Michael Collins Persse |date=27 October 2003 |title=Explorer of the micro-universe |url=http://www.smh.com.au/articles/2003/10/26/1067103271518.html |access-date=18 July 2017 |website=smh.com.au |publisher=The Sunday Morning Herald}}</ref> Ya halarci [[Makarantar Grammar ta Geelong|Makarantar Grammar Geelong]], inda yake kan gaba a kowane aji.<ref name="smh" />
Rushbrooke ya ci gaba da zuwa Kwalejin Trinity da ke Perth, inda ya kammala karatunsa da digirin BSc a shekarar 1956. Daga nan sai ya sami digirin masters a cyclotron na farko na Australiya, inda ya fara aikinsa a matsayin masanin kimiyyar lissafi mai ƙarfi.<ref name="smh"/> Rubutunsa na farko daga Jami'ar Melbourne ya kasance kan abubuwan da suka faru na Coulomb na atom.<ref>{{Cite web |title=University of Melbourne /Baillieu S |url=http://cat.lib.unimelb.edu.au/search~S6?/aRuschena,+Lydia./aruschena+lydia/-3,-1,0,B/frameset&FF=arushbrooke+john+g&1,1, |access-date=2017-07-18 |website=cat.lib.unimelb.edu.au |language=en }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A shekarar 1959, Rushbrooke ya sami tallafin karatu wanda ya kai shi Kwalejin King's, Cambridge.<ref name="smh"/> Bayan aiki a Dakin gwaje-gwaje na Cavendish da kuma kammala karatunsa na PhD, Rushbrooke ya yi shekara guda a CERN da ke Geneva kafin ya koma Cambridge don yin karatun digiri a Kwalejin Downing a matsayin darektan nazarin kimiyyar lissafi.<ref name="smh" />
Shekaru biyar daga 1977 ya yi hutu daga aikinsa a Cambridge, wanda ke sake zama a CERN, inda ya zama kakakin haɗin gwiwar UA5.<ref name="smh"/> Gwajin UA5 ya nemi abubuwan da suka faru na Centauro a Proton-Antiproton Collider, wani gyare-gyare na Super Proton Synchrotron.<ref>{{Cite web |title=University of Melbourne /Baillieu S |url=http://cat.lib.unimelb.edu.au/search~S6?/aRuschena,+Lydia./aruschena+lydia/-3,-1,0,B/frameset&FF=arushbrooke+john+g&1,1, |access-date=2017-07-18 |website=cat.lib.unimelb.edu.au |language=en }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A shekarar 1983, an ƙara wa Rushbrooke matsayi a fannin karatun kimiyyar lissafi a Cambridge, kuma a shekarar 1991 jami'ar ta ba shi digiri na biyu.[1] A shekarun 1990, Rushbrooke ya yi aiki a fannin tallata fasahar zamani daga dabarun daukar hoto da aka haɓaka a CERN.[2] Ya koma California a shekarar 2000 bayan ya sami kwangila da wani babban kamfanin Amurka.[1]
Rushbrooke ya mutu a California a shekara ta 2003, yana da shekaru 67.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1936]]
ckgyyk3w2mpcfazewfqqfrgq98ayvcl
Kwalejin Elizabeth (Hobart)
0
132889
877698
799322
2026-07-06T11:14:31Z
AnnurMI98
46707
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */
877698
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin Elizabeth''' babbar makarantar sakandare ce ta gwamnati da ke Hobart, Tasmania, [[Asturaliya|Ostiraliya]]. An kafa ta a shekarar 1911 a matsayin Makarantar Titin Elizabeth kuma an san ta da Kwalejin Elizabeth tun 1985, kwalejin tana kula da kimanin ɗalibai 800 a aji 11 da 12 kuma Ma'aikatar Ilimi ta Tasmania ce ke kula da ita.
A shekarar 2023, adadin ɗaliban da suka yi rijista ya kai 748.8 FTE. Shugaban kwalejin a shekarar 2022 shine Shane Fuller.
== Tarihi ==
Tun daga shekarar 1842 zuwa gaba, an kafa makaranta lokacin da Cocin Holy Trinity ya gina ƙaramin makaranta mai azuzuwa biyu a wurin. Wannan makarantar, wacce aka sani da Makarantar Trinity Hill, ta zama ''Makarantar Elizabeth Street'' a shekarar 1911. Wannan makarantar ta zama sananniyar makarantar koyon aikin koyarwa ga sabbin malamai da suka kammala karatu daga Jami'ar Tasmania, inda ake koyar da ɗalibai a makarantun firamare. A shekarar 1918, an yi amfani da makarantar a matsayin asibiti a lokacin annobar mura ta Spain.<ref>{{Cite web |date=January 1900 |title=Elizabeth Street School |url=http://search.archives.tas.gov.au/default.aspx?detail=1&type=A&id=TA01173 |access-date=18 September 2012 |publisher=State Library of Tasmania |archive-date=30 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330030935/http://search.archives.tas.gov.au/default.aspx?detail=1&type=A&id=TA01173 |url-status=dead }}</ref>
Bayan [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]], an san makarantar da ''Makarantar Zamani ta Elizabeth Street'', kuma ta koyar da 'yan mata da maza a makarantun sakandare. A shekarar 1968, an kafa ''Kwalejin Matriculation ta Elizabeth'' lokacin da aka sake gina makarantar sakandare don ɗaukar ɗaliban da ke son yin karatu don sabuwar takardar shaidar sakandare.<ref name="TA1172">{{Cite web |date=January 1968 |title=Elizabeth College |url=http://search.archives.tas.gov.au/default.aspx?detail=1&type=A&id=TA01172 |access-date=18 September 2012 |publisher=State Library of Tasmania |archive-date=30 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330030347/http://search.archives.tas.gov.au/default.aspx?detail=1&type=A&id=TA01172 |url-status=dead }}</ref> A shekarar 1985, an san makarantar da Kwalejin Elizabeth.
== Darussa ==
Darussan da ake koyarwa a Kwalejin Elizabeth sun shiga cikin manhajar Ofishin Kimantawa, Ma'auni & Takaddun Shaida na Tasmanian (TASC). Darussan da ake samu a kwalejin sun haɗa da Fasahar Kayayyaki, Fasahar Yin Wasanni, Kimiyya, Lissafi, Harsuna, Samar da Kafafen Yaɗa Labarai, Ilimin Dan Adam, da sauransu da yawa. Bayan kammala karatunsu cikin nasara a kwalejin, ana ba wa ɗalibai Tasmanian Takardar Shaidar Ilimi
Dalibai za su iya yin rajista a duk wani darussa da suke so. Ana sa ran dukkan ɗalibai a Tasmania za su sami cikakken aiki har zuwa shekara 18 ko kammala Aji na 12.<ref>{{cite news |date=8 November 2002 |title=Tradition of early school moves on |url=http://www.mercurynie.com.au/documents/ElizabethCollege8NOV2002p41.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130420113402/http://mercurynie.com.au/documents/ElizabethCollege8NOV2002p41.pdf |archive-date=20 April 2013 |accessdate=18 September 2012 |newspaper=The Hobart Mercury}}</ref> Duk da haka, domin samun Takardar Shaidar Ilimi ta Tasmania, dole ne su wuce aƙalla kwas ɗaya da ya ƙunshi Lissafi da kuma wanda ya shafi Karatu da Rubutu, tare da darussa da yawa da suka cika waɗannan buƙatu.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category: Makarantu]]
e4en6xu69e7nddfnbw0srt613bnoitv
Jerin ɗaliban Mahmud Hasan Deobandi
0
133136
877551
822486
2026-07-06T06:25:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877551
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mahmud Hasan Deobandi''', wanda aka fi sani da '''Shaykh al-Hind''', shi ne dalibi na farko na Darul Uloom Deoband, kuma ɗaya daga cikin manyan ɗalibai uku na wanda ya kafa shi Muhammad Qasim Nanautavi. Ya jagoranci bikin kafa Jamia Millia Islamia a Aligarh a shekarar 1920. Ya rubuta fassarar [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] a cikin [[Urdu|Harshen Urdu]] wanda aka dauka a matsayin daya daga cikin fassarar Alkir'ani ta Kudu ta Asiya.
Ebrahim Moosa, yayin da yake yin sharhi game da ɗaliban Mahmud Hasan Deobandi, ya ce:
{{Blockquote|His fine cohort of students later gained popularity in the madrasa network and made contribution in the public life in South Asia in fields as diverse as religious scholarship, politics, and institution-building.}}
== Jerin dalibai ==
Wadannan sune jerin daliban Mahmud Hasan Deobandi.
{| class="wikitable sortable"
!Name
!Introduction
!Reference
|-
|Abd al-Razzaq Peshawari
|Syed Mehboob Rizwi has stated that Peshawari served as the Chief Justice in [[Afghanistan]] and was the head of Kabul University.
|
|-
|Ahmed Ali Lahori
|He was an exegete of the Qur'an.
|
|-
|Anwar Shah Kashmiri
|He served as the Principal of Darul Uloom Deoband for twelve years. [[Muhammad Iqbal]] lauded him saying that Allama Kashmiri is undoubtedly the greatest Islamic scholar born in the last 500 years.
|<ref name="gk">{{Cite web |date=16 December 2017 |title=Bringing the Legend to Light |url=https://www.greaterkashmir.com/news/opinion/bringing-the-legend-to-light/ |access-date=26 April 2020}}</ref>
|-
|Sayyid Asghar Hussain Deobandi
|Best known as the Muhaddith of Darul Uloom Deoband, he laid foundation stone of Madrasatul Islah in Azamgarh. In Darul Uloom Deoband, he taught [[Sunan Abu Dawood|Sunan Abu Dawud]] and tafsir besides books on the [[Fiƙihu|fiqh]] such as Jalalayn and Durr-e-Mukhtar.
|
|-
|Ashraf Ali Thanwi
|Best known as Hakim al-Ummah, the known Sufi of recent past, authored more than a thousand books, best known for his translation of the [[Alqur'ani mai girma|Quran]] and ''Bahishti Zewar'', an authoritative book on every day [[Hanafiyya|Hanafi]] fiqh.
|
|-
|Aziz-ul-Rahman Usmani
|First Grand Mufti of Darul Uloom Deoband, best known for Fatawa -e- Darul Uloom Deoband (Compilation of Fatwas issued by the seminary).
|
|-
|Syed Fakhruddin Ahmad
|Former Principal of Madrasa Shahi, Moradabad, former President of Jamiat Ulama-e-Hind and former Shaykh al-Hadith of Darul Uloom Deoband.
|
|-
|Habibullah Qurayshi
|He was the founding secretary-general of [[Darul Uloom Hathazari|Al-Jamiatul Ahlia Darul Ulum Moinul Islam]] in Hathazari (present-day [[Bangladesh]])
|
|-
|Hafiz Muhammad Ahmad
|He was 5th Vice Chancellor of Darul Uloom Deoband and a Grand Mufti of formerly Hyderabad State.
|
|-
|Hussain Ahmad Madani
|Former Principal of Darul Uloom Deoband, Best known as Shaykh al-Islam or Asir-e-Malta. His work ''Composite Nationalism and Islam'' is one of the authoritative works on Opposition to the partition of India.
|
|-
|Ibrahim Balyawi
|The 6th Principal of Darul Uloom Deoband. He spent almost 50 years instructing [[Hadisi|Hadith]], Mantiq, Islamic philosophy, and other subjects at Darul Uloom Deoband.
|<ref>{{Cite book|last3=A F M Khalid Hossain}}</ref>
|-
|Izaz Ali Amrohi
|Best known as Shaykh al-Adab, his book ''Nafahtul Arab'' is taught in the curriculum of dars-e-nizami in various [[Makarantar Islamiyya|madrasas]]. He served the post of Chief Mufti of Darul Uloom Deoband for two times.
|
|-
|Karim Bakhsh Sambhali
|His notable students include Habib al-Rahman al-'Azmi, Manzur Nu'mani and Syed Fakhruddin Ahmad.
|
|-
|Kifayatullah Dehlawi
|Best known as Hadhrat Mufti-e-Azam or former Grand Mufti of India, his book ''Kifayat al-Mufti'' is an authority in Hanafi Fiqh. He co-founded Jamiat Ulama-e-Hind and acted as its first President. His book ''Talim al-Islam'' is taught in various madrasahs.
|
|-
|Manazir Ahsan Gilani
|Best known as Sultan al-Qalam, former Dean of the Faculty of Theology of Osmania University, he is known for his books like ''Tadwin-e-Hadith'', ''Muqaddama Tadwin-e-Fiqh'' and ''Sawanih Qasmi''. He also wrote the tafseer of [[Al-Kahf|Surah Al-Kahf]].
|<ref name="ilmgate">{{Cite web |date=27 February 2015 |title=The Distinguished Researcher and Litterateur: Mawlānā Manāzir Ahsan Gīlāni |url=https://www.ilmgate.org/biography-manazir-ahsan-gilani/ |access-date=26 April 2020 |website=IlmGate.org}}</ref><ref>{{Cite web |date=2006 |title=Muslim Personalities: Maulana Manazir Ahsan Gilani |url=http://www.biharanjuman.org/bio/Maulana_Manazir_Ahsan_Gilani.html |access-date=13 May 2020 |website=Biharanjuman.org |archive-date=4 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204070741/http://www.biharanjuman.org/bio/Maulana_Manazir_Ahsan_Gilani.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|Muhammad Ilyas Kandhlawi
|He founded the Tablighi Jamaat.
|
|-
|Muhammad Mian Mansoor Ansari
|Best known for his role in Silk Letter Movement, he was the grandson of Muhammad Qasim Nanautavi. He authored a few books on politics which include ''Hukumat-e-Ilahi'', ''Asas-Inqelab'' and ''Dastoor-e-Imamat''.
|
|-
|Muhammad Sahool Bhagalpuri
|He was a former Grand Mufti of Darul Uloom Deoband.
|
|-
|Qari Muhammad Tayyib
|Best known as Hakim al-Islam, he was Vice Chancellor of Darul Uloom Deoband for more than 50 years. Many of his [[Huɗuba|Khutbas]] were compiled in multiple volume collection.
|<ref>{{Cite web |title=Khutbat E Hakeem Ul Islam 1,2,3,4 [SUPER DELUXE EDITION] |url=https://www.biblio.com/book/khutbat-e-hakeem-ul-islam-1234/d/1210293055 |access-date=12 May 2020 |website=Biblio |publisher=Biblio.com}}</ref>
|-
|Sanaullah Amritsari
|A leading figure of the Ahl-i Hadith movement, he was known for his polemics with [[Mirza Ghulam Ahmad]].
|<ref name="ummulqura">{{Cite web |title=Biography of Shaykh Al-Islam Thanaullah Amritsari | Umm-Ul-Qura Publications |url=http://umm-ul-qura.org/2017/04/03/biography-of-shaykh-al-islam-thanaullah-amritsari/ |access-date=27 April 2020}}</ref>
|-
|Shabbir Ahmad Usmani
|Best known as Shaykh al-Islam, among founding members of Jamia Millia Islamia, he read the inaugural speech of Mahmud Hasan Deobandi in Aligarh in October 1920. He was strong proponent of Pakistan movement and after the Partition of India, he became a member of the Constituent Assembly of Pakistan, and remained a member until his death in 1949. He served as the Principal of Jamia Islamia Talimuddin, Dabhel after the death of Anwar Shah Kashmiri and later as the chancellor of Darul Uloom Deoband from 1945 to 1944.
|
|-
|Muhammad Shafi
|Former Grand Mufti of [[Pakistan]] and founder of Jamia Darul Uloom, Karachi.
|<ref name="taqi" />
|-
|Ubaidullah Sindhi
|Best known as Imam-e-Inqelab, he took an active part in Silk Letter Movement. He is known to have established Bait al-Hikmah center in Jamia Millia Islamia in 1940 for the propagation of his Waliullahi philosophy.
|
|-
|Uzair Gul Peshawari
|He was an Indian freedom struggle activist who was jailed along with Mahmud Hasan Deobandi in Malta. He played an active role in Silk Letter Movement.
|
|-
|Muhammad Yasin Sirhindi
|One among the primary teachers of [[Ahmed Raza Khan Barelvi]], he established Madrasa Ishat-e-Uloom in Bareilly. Khair Muhammad Jalandhari, the founder of Jamia Khairul Madaris, [[Pakistan]] is also among his notable students.
|<ref name="auto" /><ref name="pakistan">{{Cite journal |last=Fakhar Bilal |title=From Jalandhar (India) to Multan (Pakistan): Establishment of Jamia Khair ul Madaris, 1931-1951 |url=http://pu.edu.pk/images/journal/history/PDF-FILES/5_55_1_18.pdf |journal=Journal of the Research Society of Pakistan |publisher=Research Society of Pakistan |volume=55 |issue=1 (January-June 2018) |access-date=27 April 2020}}</ref>
|-
|Saeed Ahmad Sandwipi
|
|
|-
|}
== Bayanan littattafai ==
{{Reflist}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Mahmud Hasan Deobandi}}{{Darul Uloom Deoband}}
d5za484pzs60z3bxlk4jlfqx3aipzr9
Mercedes Santamarina
0
139510
877638
828658
2026-07-06T10:14:25Z
Nura Bello
24854
877638
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Mercedes Santamarina Gastañaga''' (18 ga watan Yuni 1896 - 23 ga Mayu 1972) ta kasance mai tattara kayan fasaha na Argentina kuma mai kula da ita . Tun tana ƙarama take sha'awar zane-zane, Santamarina ta tara tarin kayan tarihi a tsawon rayuwarta. A cikin 'yan shekarunta na ƙarshe ta ba da gudummawar yawancin kayan tarihinta ga [[Gidan kayan gargajiya na kasa (Buenos Aires)|Museo Nacional de Bellas Artes]] da ke Buenos Aires da [[Museo Municipal de Bellas Artes Tandil]] da ke Tandil.
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Mercedes Santamarina a ranar 18 ga Yuni, 1896 a [[Buenos Aires]] <ref> name=":0">{{Cite web |title=Mercedes Santamarina |url=https://biblio.toscana.it/argomento/Mercedes%20Santamarina |access-date=6 September 2022 |website=BiblioToscana}}</ref> <ref> name=":2">{{Cite journal |last=Irurzun |first=Josephine |date=2012 |title=Trascendencia de un legado patrimonial: la colección ‘Mercedes Santamarina’ del Museo Municipal de Bellas Artes Tandil (MUMBAT) |journal=Revista Electrónica de Fuentes y Archivos |language=Spanish |volume=3 |issue=3 |pages=312–316 |issn=1853-4503}}</ref> cikin dangin masu hannu da shuni na asalin Sipaniya. Iyayenta sune Ramón Santamarina II da María Gaztañaga <ref>name=":4">{{Cite journal |last=Rosa |first=María Laura |last2=Basualdo |first2=Eugenia Garay |last3=Calafiore |first3=Silvia |last4=Salazar |first4=Virginia |last5=de Diago |first5=Marcela |date=2019 |title=CUANDO LOS MÁRGENES SE CONVIERTEN EN CENTRO. LAS INVESTIGACIONES DE LAS PROVINCIAS QUE CONTRIBUYEN A LA HISTORIA DE LA CURADURÍA EN LA ARGENTINA |url=https://www.eseade.edu.ar/wp-content/uploads/2020/10/RIIM-68-5.-Eugenia-Garay-Basualdo-Grupo-curaduria-federal.pdf |journal=Revista de Instituciones, Ideas y Mercados |language=Spanish |volume=68 |pages=102–129}}</ref> kuma ita ce ta shida cikin 'ya'ya goma. <ref> name=":6">{{Cite web |title=Santamarina Gastañaga, Mercedes |url=https://www.delaszlocatalogueraisonne.com/catalogue/the-catalogue/santamarina-gastaaga-mercedes-110553 |access-date=9 September 2022 |website=The de Laszlo Archive Trust}}</ref> Santamarina jikanyar ɗan kasuwa ce Ramon Santamarina, <ref name=":2" /> wanda ake ɗauka a matsayin wanda ya kafa iyalin. Iyalan Santamarina sun mallaki ''La Pola'', <ref name=":5">{{Cite web |date=9 May 2018 |title=Obras de reacondicionamiento de la Sala Mercedes Santamarina |url=https://www.eleco.com.ar/espectaculos/obras-de-reacondicionamiento-de-la-sala-mercedes-santamarina |access-date=9 September 2022 |website=The Echo of Tandil |language=es}}</ref> wani babban ''fili'' (filin sirri) a Tandil a Lardin Buenos Aires . Tunda kasuwancin mahaifin Santamarina shi ma yana Tandil, ta yi yawancin yarintarta a can. <ref name=":6" />
Bayan mutuwar mahaifinta a shekarar 1909, Santamarina ta gaji ''La Pola'' . Tun tana babba, galibi tana zaune a Buenos Aires, kodayake yawanci tana yin lokacin bazara a Tandil. <ref name=":5"/> Santamarina ta fara sha'awar zane-zane tun tana ƙarama <ref name=":2">{{Cite journal |last=Irurzun |first=Josephine |date=2012 |title=Trascendencia de un legado patrimonial: la colección ‘Mercedes Santamarina’ del Museo Municipal de Bellas Artes Tandil (MUMBAT) |journal=Revista Electrónica de Fuentes y Archivos |language=Spanish |volume=3 |issue=3 |pages=312–316 |issn=1853-4503}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFIrurzun2012">Irurzun, Josephine (2012). "Trascendencia de un legado patrimonial: la colección 'Mercedes Santamarina' del Museo Municipal de Bellas Artes Tandil (MUMBAT)". ''Revista Electrónica de Fuentes y Archivos'' (in Spanish). '''3''' (3): <span class="nowrap">312–</span>316. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/1853-4503 1853-4503].</cite>
[[Category:CS1 Spanish-language sources (es)]]</ref> kuma ta sadaukar da rayuwarta wajen tattara zane-zane. <ref name=":5" /> Ta sami yawancin tarin kayanta a [[Faris|Paris]], <ref name=":0">{{Cite web |title=Mercedes Santamarina |url=https://biblio.toscana.it/argomento/Mercedes%20Santamarina |access-date=6 September 2022 |website=BiblioToscana}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://biblio.toscana.it/argomento/Mercedes%20Santamarina "Mercedes Santamarina"]. ''BiblioToscana''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 September</span> 2022</span>.</cite></ref> birni da take yawan zuwa <ref name=":5" /> kuma wani lokacin tana zama a ciki. <ref name=":0" /> Ta yi tafiyarta ta farko zuwa Paris kafin barkewar [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na Ɗaya]] . <ref name=":6">{{Cite web |title=Santamarina Gastañaga, Mercedes |url=https://www.delaszlocatalogueraisonne.com/catalogue/the-catalogue/santamarina-gastaaga-mercedes-110553 |access-date=9 September 2022 |website=The de Laszlo Archive Trust}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.delaszlocatalogueraisonne.com/catalogue/the-catalogue/santamarina-gastaaga-mercedes-110553 "Santamarina Gastañaga, Mercedes"]. ''The de Laszlo Archive Trust''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 September</span> 2022</span>.</cite></ref> Tarin zane-zanen Santamarina ya ƙunshi ayyuka masu mahimmanci da tarihi masu mahimmanci, <ref name=":2" /> <ref name=":4">{{Cite journal |last=Rosa |first=María Laura |last2=Basualdo |first2=Eugenia Garay |last3=Calafiore |first3=Silvia |last4=Salazar |first4=Virginia |last5=de Diago |first5=Marcela |date=2019 |title=CUANDO LOS MÁRGENES SE CONVIERTEN EN CENTRO. LAS INVESTIGACIONES DE LAS PROVINCIAS QUE CONTRIBUYEN A LA HISTORIA DE LA CURADURÍA EN LA ARGENTINA |url=https://www.eseade.edu.ar/wp-content/uploads/2020/10/RIIM-68-5.-Eugenia-Garay-Basualdo-Grupo-curaduria-federal.pdf |journal=Revista de Instituciones, Ideas y Mercados |language=Spanish |volume=68 |pages=102–129}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRosaBasualdoCalafioreSalazar2019">Rosa, María Laura; Basualdo, Eugenia Garay; Calafiore, Silvia; Salazar, Virginia; de Diago, Marcela (2019). [https://www.eseade.edu.ar/wp-content/uploads/2020/10/RIIM-68-5.-Eugenia-Garay-Basualdo-Grupo-curaduria-federal.pdf "CUANDO LOS MÁRGENES SE CONVIERTEN EN CENTRO. LAS INVESTIGACIONES DE LAS PROVINCIAS QUE CONTRIBUYEN A LA HISTORIA DE LA CURADURÍA EN LA ARGENTINA"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Revista de Instituciones, Ideas y Mercados'' (in Spanish). '''68''': <span class="nowrap">102–</span>129.</cite>
[[Category:CS1 Spanish-language sources (es)]]</ref> galibi zane-zanen Faransa na ƙarni na 19 na masu fasaha kamar Jean-Baptiste-Camille Corot, Jean-Louis Forain, Édouard Manet, [[Claude Monet]], Pierre-Auguste Renoir, Auguste Rodin, Alfred Sisley, Henri de Toulouse-Lautrec da Félix Ziem . <ref>{{Cite journal |last=Gutiérrez Viñuales |first=Rodrigo |date=1999 |title=Consideraciones sobre el coleccionismo de arte en la Argentina de principios de siglo |url=https://www.researchgate.net/publication/261995551_Consideraciones_sobre_el_coleccionismo_de_arte_en_la_Argentina_de_principios_de_siglo |journal=Goya |volume=273 |pages=353–360}}</ref>
Santamarina ta yi gwanjon kayan zane da kayayyaki masu kyau da yawa a shekarar 1946. Tunda wannan shekarar ce mahaifiyarta ta mutu, da yawa daga cikin kayan da aka sayar wataƙila mallakar mahaifiyarta ce. <ref name=":4"/> Santamarina ta mutu a Buenos Aires a ranar 23 ga Mayu 1972, tana da shekaru 75. <ref name=":6"/> <ref name=":0"/>
== Gado ==
Santamarina ta mutu ba tare da aure ba kuma ba ta da ɗa. A cikin wasiyyarta, ta ba wa ɗan uwanta Jorge de Alvear Santamarina La Pola .
A ƙarshen rayuwarta, Santamarina ta ba da gudummawar manyan sassan tarin zane-zane, sassaka da kayan daki. A shekarar 1970, ta ba da gudummawar yawancin tarin zane-zanenta ga [[Gidan kayan gargajiya na kasa (Buenos Aires)|Museo Nacional de Bellas Artes]] da ke Buenos Aires, kuma a shekarar 1971 ta ba da gudummawar kusan kayayyaki ɗari daban-daban ga [[Museo Municipal de Bellas Artes Tandil]] da ke Tandil. <ref name=":2"/> Ana ɗaukar tarin a Tandil a matsayin muhimmin ɓangare na gadon al'adun birnin. <ref>{{Cite conference|last=Bermejo|first=Talía|date=2001|title=El coleccionista en la vidriera: diseño de una figura pública (1930-1960)|url=http://www.caia.org.ar/docs/Bermejo.pdf|pages=3|publisher=Asociación Amigos del Museo Nacional de Bellas Artes|conference=Poderes de la imagen, 1° Congreso Internacional}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tarin kayanta a Museo Nacional de Bellas Artes ya mamaye ɗakuna na 18 da 19 na gidan kayan tarihi kuma an ba da gudummawar ne kawai bisa ga ƙa'ida cewa dole ne a nuna tarin tare. <ref name=":1" /> Da farko an yi niyyar tattara kayan da ke Tandil ya mamaye ɗakuna biyu amma an sanya kayan ƙarshe a cikin ɗaki ɗaya a shekarar 1973. <ref name=":2" /> An sace babban ɓangare na kayan da ke Buenos Aires a shekarar 1980 kuma an sake sace wasu (kodayake a wannan lokacin bugu biyu kawai) a shekarar 1997. <ref name=":2" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1896]]
o2udtk1jkec6vmmzdvm9p9ztmjw5c3s
Fim din Fifty
0
139749
877190
826520
2026-07-05T14:28:49Z
Abdulrahman tahir shika
24962
An kirkira ta fassara "Cast" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1347090059|Fifty (film)]]"
877190
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Fifty fim ne na wasan kwaikwayo na soyayya na Najeriya na shekarar 2015, wanda [[Biyi Bandele]] ya jagoranta kuma aka saki a ranar 18 ga Disamban shekarar 2015. <ref>{{Cite web |date=29 October 2015 |title=Mo Abudus film |url=http://www.bellanaija.com/2015/10/29/a-movie-to-see-again-read-the-seyifunmi-ajanakus-review-of-mo-abudus-film-fifty/ |access-date=5 November 2015 |website=bellanaija.com}}</ref>
== Makirci ==
Kashi hamsin sun kama ƴan kwanaki masu mahimmanci na mata huɗu a saman ayyukansu. Tola, Elizabeth, Maria, da Kate abokai ne guda huɗu da aka tilasta a tsakiyar rayuwarsu ta sirri yayin da suke yin aiki da iyali a kan bangarorin unguwanni na [[Lagos (birni)|Legas]].<ref>{{Cite web |title=Fifty, the movie filming location |url=http://zegist.com/fifty-the-movie-premiere/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151109065611/http://zegist.com/fifty-the-movie-premiere/ |archive-date=9 November 2015 |access-date=5 November 2015 |website=zegist.com}}</ref>
Tola tauraruwar talabijin ce ta gaskiya wacce aurenta da lauya Kunle bai taba samun damar ba saboda asirin iyali mai banƙyama.<ref>{{Cite web |title=Cast and crew of Fifty (2015) |url=https://naija2movies.com.ng/movie-fifty-2015/ |access-date=10 September 2025 |website=naija2movies.com.ng}}</ref> Elizabeth sanannen likitan haihuwa ne wanda sha'awar samari ta nisanta ta da 'yarta. Maria, mai shekaru arba'in da tara, tana da kuma alaƙa da wani mutum mai aure wanda ya haifar da ciki ba zato ba tsammani, kuma yakin Kate da cutar da ke barazana ga rayuwa ya sanya ta cikin damuwa ta addini.
== Masu ba da labari ==
=== Babban aikin ===
* [[Iretiola Doyle|Ireti Doyle]] a matsayin Elizabeth, wacce likitan haihuwa ce wacce sha'awar samari ta haifar da damuwa a dangantakarta da 'yarta.<ref>{{Cite web |title=Ireti Doyle |url=http://fiftythemovie.com/ireti-doyle/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075238/http://fiftythemovie.com/ireti-doyle/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Akande]] a matsayin Tola, wanda shine tauraron talabijin na gaskiya wanda aurensa da lauya Kunle bai taba samun dama ba saboda asirin iyali mai banƙyama.<ref>{{Cite web |title=Dakore Egbuson-Akande |url=http://fiftythemovie.com/dakore-egbuson-akande/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075233/http://fiftythemovie.com/dakore-egbuson-akande/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Omoni Oboli]] a matsayin Maria wacce mace ce mai shekaru arba'in da tara wacce ke da alaƙa da mutumin da ya yi aure wanda ya haifar da ciki ba zato ba tsammani <ref>{{Cite web |title=Omoni Oboli |url=http://fiftythemovie.com/omoni-oboli/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075248/http://fiftythemovie.com/omoni-oboli/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Nse Ikpe-Etim]] a matsayin Kate wacce ke fama da cutar da ke barazana ga rayuwa wacce ta jefa ta cikin damuwa da addini <ref>{{Cite web |title=Nse Ikpe-Etim |url=http://fiftythemovie.com/nse-ikpe-etim/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075644/http://fiftythemovie.com/nse-ikpe-etim/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Wale Ojo]] a matsayin Kunle <ref>{{Cite web |title=Wale Ojo |url=http://fiftythemovie.com/wale-ojo/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075734/http://fiftythemovie.com/wale-ojo/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Kachi Nnochiri a matsayin Chike <ref>{{Cite web |title=Kachi Nnochiri |url=http://fiftythemovie.com/kachi-nnochiri/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075613/http://fiftythemovie.com/kachi-nnochiri/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Emmanuel Ikubese]] a matsayin Sammy <ref>{{Cite web |title=Emmanuel Ikubese |url=http://fiftythemovie.com/emmanuel-ikubese/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075425/http://fiftythemovie.com/emmanuel-ikubese/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Kemi 'Lala' Akindoju a matsayin Chi Chi <ref>{{Cite web |title=Kemi Akindoju |url=http://fiftythemovie.com/kemi-lala-akindoju-3/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075801/http://fiftythemovie.com/kemi-lala-akindoju-3/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Timini Egbuson]] a matsayin Jamal <ref>{{Cite web |title=Timini Egbuson |url=http://fiftythemovie.com/timini/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075842/http://fiftythemovie.com/timini/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Uzor Osimkpa a matsayin Sade <ref>{{Cite web |title=Uzor |url=http://fiftythemovie.com/uzor/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075509/http://fiftythemovie.com/uzor/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
=== Taurari na baƙi ===
* [[Sunny Ade|Sarki Sunny Adé]] a matsayin kansa <ref>{{Cite web |title=King Sunny Ade |url=http://fiftythemovie.com/king-sunny-ade/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075444/http://fiftythemovie.com/king-sunny-ade/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Femi Kuti a matsayin kansa <ref>{{Cite web |title=Femi Kuti |url=http://fiftythemovie.com/femi-kuti/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075609/http://fiftythemovie.com/femi-kuti/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Nneka a matsayin kanta <ref>{{Cite web |title=Nneka |url=http://fiftythemovie.com/nneka/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075243/http://fiftythemovie.com/nneka/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Tiwa Savage]] a matsayin kanta <ref>{{Cite web |title=Tiwa Savage |url=http://fiftythemovie.com/tiwa-savage/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075925/http://fiftythemovie.com/tiwa-savage/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Waje]] a matsayin kanta <ref>{{Cite web |title=Waje |url=http://fiftythemovie.com/waje/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075514/http://fiftythemovie.com/waje/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
== Fitarwa ==
Shugaba na Ebony Life TV [[Mo Abudu]] ne ya samar da fim din.<ref>{{Cite web |title=Mo Abudu |url=http://fiftythemovie.com/mo-abudu/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075817/http://fiftythemovie.com/mo-abudu/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref> [[Biyi Bandele]] ne ya ba da umarni.<ref>{{Cite web |title=Biyi Bandele |url=http://fiftythemovie.com/biyi-bandele/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075420/http://fiftythemovie.com/biyi-bandele/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
== 'Yan wasa ==
=== Manyan 'yan wasan kwaikwayo ===
* <ref>{{Cite web |title=Uzor |url=http://fiftythemovie.com/uzor/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075509/http://fiftythemovie.com/uzor/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
=== Taurarin baƙi ===
* [[Sunny Ade|Sarki Sunny Adé]] a matsayinsa <ref>{{Cite web |title=King Sunny Ade |url=http://fiftythemovie.com/king-sunny-ade/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075444/http://fiftythemovie.com/king-sunny-ade/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Femi Kuti a matsayinsa <ref>{{Cite web |title=Femi Kuti |url=http://fiftythemovie.com/femi-kuti/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075609/http://fiftythemovie.com/femi-kuti/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* Nneka a matsayinta <ref>{{Cite web |title=Nneka |url=http://fiftythemovie.com/nneka/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075243/http://fiftythemovie.com/nneka/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Tiwa Savage]] a matsayinta <ref>{{Cite web |title=Tiwa Savage |url=http://fiftythemovie.com/tiwa-savage/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075925/http://fiftythemovie.com/tiwa-savage/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
* [[Waje]] a matsayinta <ref>{{Cite web |title=Waje |url=http://fiftythemovie.com/waje/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907075514/http://fiftythemovie.com/waje/ |archive-date=7 September 2015 |access-date=2 November 2012 |website=fiftythemovie.com}}</ref>
== Saki ==
Fifty ya fara fitowa a London a watan Oktoba na shekara ta 2015, wanda aka sayar da shi a cikin kwanaki hudu, kuma an gudanar da nunawa mai zaman kansa a Legas a wannan watan. Babban Firimiya ya kasance a ranar Lahadi, 13 ga Disamba 2015, a Eko Hotel da Suites . <ref name="Fifty" /> An saki fim din a gidajen silima a ranar 18 ga Disamba 2015. <ref name="Fifty">{{Cite web |date=4 September 2015 |title=Fifty set to film at the London film festival |url=http://ebonylifetv.com/ebonylife-films-debut-feature-movie-fifty-set-to-screen-at-bfi-london-film-festival-in-october/ |access-date=5 November 2015 |website=ebonylifetv.com}}</ref>
== Karɓar karɓa mai mahimmanci ==
<ref>{{Cite web |title=Fifty |url=https://www.nollywoodreinvented.com/2016/01/fifty.html |website=Nollywood Reinvented}}</ref>Fim din ya sadu da haɗuwa da sake dubawa mai kyau. Nollywood Reinvented ya kimanta fim din 52% kuma ya nuna rashin abun ciki da zurfinsa
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Haɗin waje ==
* {{Official website|http://fiftythemovie.com/}}
* {{IMDb title|5065500|Fifty}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=wVFnA30Dob0 "EN: Tattaunawa ta Musamman tare da Darakta Biyi Bandele, Cast & Crew Of Movie 'Fifty' 19/12/15"], Channels Television, 19 Disamba 2015.
{{Africa Movie Academy Award for Best Sound|state=expanded}}
f1zcocppzv1aq66dgu9elb736jiats5
Jamia Masjid, Shopian
0
141389
877515
797717
2026-07-05T22:53:04Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877515
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard" style="border-spacing:2px;"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background-color:
#9BE89B" |Masallacin Jamia
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Jamia_masjid_shopian.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Ra'ayi na ƙofar gabas</div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:
#9BE89B" |Addini
|- class="note"
! class="infobox-label" scope="row" |[[List of religions and spiritual traditions|Kasancewa]]
| class="infobox-data" |[[Islam|Musulunci]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Ecclesiastical polity|Matsayi na coci ko na ƙungiya]]
| class="infobox-data" |[[Mosque|Masallaci]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Matsayi
| class="infobox-data" |Mai aiki
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:
#9BE89B" |Wurin da yake
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Wurin da yake
| class="infobox-data" |Tak Mohalla, Shopian, Jammu & Kashmir[[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu da Kashmir]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kasar
| class="infobox-data" |[[India|Indiya]]
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Fayil:India_Jammu_and_Kashmir_UT_adm_relief_map.svg|class=notpageimage noviewer|250x250px|Jamia Masjid, Shopian is located in Jammu and Kashmir]]<div class="od notheme" style="top:38.763%;left:42.347%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[Fayil:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Jamia Masjid, Shopian]]</div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Wurin masallacin a Jammu & KashmirJammu da Kashmir</div></div></div></div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ma'auni
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Jamia_Masjid,_Shopian¶ms=34.098352_N_74.809180_E_region:IN-JK_type:landmark <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">34°05′54′′N</span> <span class="longitude">74°48′33′′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__hau____hau____hau__</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">34.098352°N 74.809180°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">34.098352; 74.809180</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Jamia_Masjid,_Shopian¶ms=34.098352_N_74.809180_E_region:IN-JK_type:landmark <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">34°05′54″N</span> <span class="longitude">74°48′33″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">34.098352°N 74.809180°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">34.098352; 74.809180</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:
#9BE89B" |Gine-gine
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Irin wannan
| class="infobox-data" |<span class="nowrap">Gine-ginen masallaci</span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Hanyar da ake amfani da ita
| class="infobox-data" |Mughal
|-
! class="infobox-label" scope="row" |An kammala shi
| class="infobox-data note" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist">
* <span class="nowrap">Mughal Era <span style="font-size: 85%;"> (tsarin farko) </span></span>
* 1953 AZ <span style="font-size: 85%;"> (sake gina shi) </span>
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Kayan aiki
| class="infobox-data" |Deodar, duwatsu, bulo
|}
{{Reflist}}
Jama Masjid masallaci ne na tarihi na Jumma'a, wanda ke cikin Shopian, a cikin yankin Jammu da Kashmir, [[Indiya]]. An gina masallacin a lokacin Mughal kuma yana da kyau sosai daga ciki da waje. An dauke shi daya daga cikin mafi kyawun masallatai a Gundumar Shopian . <ref>{{Cite web |last=Mohammad |first=Taluat |date=2023-11-30 |title=Jamia Masjid Shopian |url=https://yemberzal.in/jamia-masjid-shopian/ |access-date=2023-12-20 |website=Yemberzal |language=en}}</ref><ref name="radio">{{Cite web |date=2021-06-14 |title=JAMIA MASJID: SHOPIAN → Kashmir |url=https://www.radiochinar.in/jamia-masjid-shopian/ |access-date=2023-12-20 |website=Radio Chinar |language=en |archive-date=2023-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231115020422/https://www.radiochinar.in/jamia-masjid-shopian/ |url-status=dead }}</ref>
== Tarihi ==
Jamia Masjid Shopian muhimmiyar tsayawa ce a kan hanyar Mughal ta hanyar Pir Panjal, inda Mughals ke hutawa yayin tafiyarsu. Masallacin ya ba da izini ga Mughal Emperor Aurangzeb, yana mai da shi muhimmin wurin tarihi na lokacin.<ref>{{Cite web |date=2023-11-30 |title=Jamia Masjid Shopian |url=https://yemberzal.in/jamia-masjid-shopian/ |access-date=2023-12-20 |website=Yemberzal |language=en}}</ref>
Bayanan tarihi na gida sun haɗa ginin masallacin tare da gudummawa daga dangin Banday na Shopian, musamman Ab Rehman Banday da danginsa, waɗanda aka ce sun goyi bayan tsarin ginin.<ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Jamia Masjid Shopian |url=https://medium.com/@Kashmirian/jamia-masjid-shopian-d86caf8d6410 |access-date=2023-12-20 |website=Medium |language=en}}</ref> Koyaya, waɗannan da'awar suna buƙatar tushen masu zaman kansu masu ƙarfi don a tabbatar da su a ƙarƙashin jagororin samar da Wikipedia.
== Gine-gine ==
Masallacin Jamia masallaci ne na tarihi tare da sanannen al'adun gine-gine. Kodayake ba a tsara takamaiman bayanan gine-ginen masallacin a cikin bayanan da aka bayar ba, an ambaci cewa an gina masallacin ne a lokacin Mughal kuma daga baya aka sake gina shi a cikin shekarun 1940. An lura da gine-ginen Mughal saboda kayayyaki, dome, da minarets, wanda zai iya zama fasalulluka na wannan masallaci.<ref>{{Cite web |title=History {{!}} Shopian District, Government of Jammu and Kashmir {{!}} India |url=https://shopian.nic.in/history/ |access-date=2023-12-20 |language=en-US}}</ref>
Ustab Habib Ullah Mast, masassaƙi daga Srinagar ne ya kula da ginin masallacin, kuma an gina shi ta amfani da duwatsu na gida. An kafa harsashin ginin Jamia Masjid na zamani a Shopian a 1944, kuma an kammala ginin a cikin 'yan shekaru. An kuma ambaci cewa an sake fasalin masallacin, yana nuna cewa an yi ƙoƙari don adana darajar tarihi da gine-gine.<ref>{{Cite web |last=Bhat |first=Gulzar |date=2021-07-25 |title=Renovation of Jamia Masjid Shopian goes on at full swing |url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/kashmir-todays-paper/renovation-of-jamia-masjid-shopian-goes-on-at-full-swing/ |access-date=2024-02-18 |website=Greater Kashmir |language=en-US}}</ref>
== Dubi kuma ==
{{Mosques in India}}
* [[Musulunci a Indiya]]
* Jerin masallatai a Indiya
== Manazarta ==
0lbvhmn6asu6arc7aeh0xbrl1b5td38
Iona Allen
0
141816
877189
799522
2026-07-05T14:10:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877189
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Armstrong_on_Moon_(As11-40-5886)_(cropped).jpg|alt=Neil Armstrong next to the Apollo 11|thumb|Neil Armstrong sanye da takalmin da Iona Allen ta ƙera]]
[[Fayil:STS-118_EVA_EMU_Suit.jpg|alt=An Enhanced Mobility Unit suit from the US' NASA Space Shuttle missions|thumb|Kayan Motsa Jiki na Musamman na Mota, irin wanda Iona Allen ta taimaka wajen ƙirƙira,]]
'''Iona Tolliver Allen''' (17 ga Mayu, 1937 - 15 ga Yuli, 2003 ) diki ce 'yar Amurka wacce ta taimaka wajen ƙirƙira da ƙirƙirar kayan sararin samaniya don ayyukan sararin samaniya da yawa na NASA a matsayin wani ɓangare na ƙungiyar diki ta ILC Dover . Ta ƙera takalman da Neil Armstrong ya sa lokacin da ya fara tafiya a kan [[Wata]], kuma ta yi aiki a kan wasu riguna na Extravehicular Mobility Unit don 'yan saman jannati a cikin shirin [[Space Shuttle|Sararin Samaniya]] . <ref name=":1">Shayler D. J. & Moule I. A. (2005). ''Women in Space: Following Valentina''. Springer-Verlag, London. p. 95. {{ISBN|978-1-85233-744-5}}</ref>
== Sana'a ==
Allen ta yi aiki a International Latex Corporation (ILC) a matsayin wani ɓangare na ƙungiyar masu dinki ta ILC Dover . <ref> name=":4">{{Cite web |date=May 10, 2021 |title=Dr. Emily A. Margolis Recognizes Women in STEM |url=https://womenshistory.si.edu/blog/dr-emily-margolis-recognizes-women-stem |access-date=March 27, 2024 |website=Smithsonian American Women's History Museum |language=en}}</ref> ILC ta yi kwangila da NASA don gina kayan sararin samaniya don shirin Apollo da shirin Sararin Samaniya. Allen ya yi aiki a kan waɗannan shirye-shiryen guda biyu. Ƙungiyar masu dinki ta ILC Dover, ciki har da Allen, tana da ci gaba da ba da gudummawa ga ƙirar kayan 'yan saman jannati. <ref> name=":4" </ref> <ref> name=":0" </ref>
Allen da kansa ya ƙera takalman da Neil Armstrong ya saka lokacin da ya fara tafiya a kan [[Wata]] . <ref> name=":1">Shayler D. J. & Moule I. A. (2005). ''Women in Space: Following Valentina''. Springer-Verlag, London. p. 95. {{ISBN|978-1-85233-744-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-85233-744-5|<bdi>978-1-85233-744-5</bdi>]]</ref> <ref>{{Cite web |title=Hazel Fellows and the Women Who Made the Apollo Spacesuits {{!}} Smithsonian American Women's History Museum |url=https://womenshistory.si.edu/blog/hazel-fellows-and-women-who-made-apollo-spacesuits |access-date=2024-06-26 |website=womenshistory.si.edu |language=en |archive-date=2024-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626190026/https://womenshistory.si.edu/blog/hazel-fellows-and-women-who-made-apollo-spacesuits |url-status=dead }}</ref> Gina takalman Armstrong ya ɗauki makonni. Sun ƙunshi layuka goma sha uku, kowannensu dole ne a dinka shi da kyau kuma a duba shi. <ref> name=":3" </ref> Takalman, da kuma rigunan sararin samaniya na Apollo A7L da A7LB da ƙungiyar Allen ta ƙirƙira, ba su fuskanci manyan matsaloli ba a duk lokacin da suke amfani da su. <ref>{{Cite journal |last=Lantry |first=Douglas N. |date=1995 |title=Man in Machine: Apollo-Era Space Suits as Artifacts of Technology and Culture |url=http://www.jstor.org/stable/4618514 |journal=[[Winterthur Portfolio]] |volume=30 |pages=203–230 |doi=10.1086/wp.30.4.4618514 |jstor=4618514 |url-access=subscription |access-date=April 22, 2024}}</ref> Wani mai tsara sutturar sararin samaniya ta ILC a lokacin ya ce game da Allen: "Ita kaɗai ce ta taɓa yin takalma masu kyau." <ref name=":3" />
Allen tana ɗaya daga cikin mata baƙaƙe da yawa da suka yi aiki a wannan ƙungiyar da aka haɗa. <ref> name=":4">{{Cite web |date=May 10, 2021 |title=Dr. Emily A. Margolis Recognizes Women in STEM |url=https://womenshistory.si.edu/blog/dr-emily-margolis-recognizes-women-stem |access-date=March 27, 2024 |website=Smithsonian American Women's History Museum |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://womenshistory.si.edu/blog/dr-emily-margolis-recognizes-women-stem "Dr. Emily A. Margolis Recognizes Women in STEM"]. ''Smithsonian American Women's History Museum''. May 10, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 27,</span> 2024</span>.</cite></ref> Ta yi aiki a ILC tsawon shekaru ashirin da tara. Ta yi ritaya a shekarar 1998, kodayake daga baya ta je aiki a Draperies da sauransu
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Allen a Virginia a shekarar 1937, kuma sunan haihuwarsa Iona Tolliver. Tana da 'yan'uwa mata uku da 'yan'uwa maza biyu.Ta auri Sam Allen kuma ta haifi ɗa ɗaya. Ta shiga NAACP kuma Mashaidin Jehobah ne . Ta mutu tana da shekaru 66, a ranar 15 ga Yuli, 2003.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1937]]
d5hp0c82swg61s4lkdx9iim6ps9y9lu
Chhim Sithar
0
142125
877203
800690
2026-07-05T15:53:11Z
Merjoor
14653
877203
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chhim Sithar''' (an haife ta ne a ranar 25 ga watan Disamba shekarata 1987) shugabar ƙungiyar ƙwadago ce ta Cambodia kuma shugabar ƙungiyar kare haƙƙin ma'aikata ta yanzu <ref>{{Cite web |date=11 April 2023 |title=Free the NagaWorld Leaders! |url=https://www.3cr.org.au/accentofwomen/episode/free-nagaworld-leaders-0 |access-date=2023-07-07 |website=3cr.org.au}}</ref> ta ƙungiyar tallafawa haƙƙin ma'aikata (LRSU) ta ma'aikatan Khmer na NagaWorld . <ref>{{Cite web |last=Harper |first=Andrew |date=1 May 2020 |title=In Phnom Penh, NagaWorld lockdown means casino workers are suffering |url=https://southeastasiaglobe.com/nagaworld-casino-workers-covid/ |access-date=13 December 2022 |website=Southeast Asia Globe}}</ref> Ta yi zaman gidan yari na shekaru biyu saboda tayar da hankali dangane da yajin aikin da ta jagoranta a NagaWorld a 2021 da 2022.
== Tarihin Rayuwa ==
=== Rayuwar farko da aiki ===
An haifi Sithar a ranar 25 ga watan Disamba, 1987 a Koh Roka Commune, gundumar Peam Chor, lardin Prey Veng, ita ce ta biyu cikin 'ya'ya shida. Ta sami digiri na farko a fannin ilimin tattalin arziki. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=7 March 2022 |title=Spotlight on 10 Imprisoned Unionists in Cambodia |url=https://www.licadho-cambodia.org/articles/20220307/175/index.html |access-date=13 December 2022 |website=Cambodian League for the Promotion and Defense of Human Rights}}</ref> Ta fara aiki a NagaWorld a shekarar 2007 kafin ta fara aiki a LRSU a shekarar 2009. <ref>{{Cite web |last=Thul |first=Prak Chan |date=6 January 2022 |title=Arrested union leader the latest to take up the fight for labour in Cambodia |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/arrested-union-leader-latest-take-up-fight-labour-cambodia-2022-01-06/ |access-date=13 December 2022 |website=Reuters}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Worrell |first=Shane |date=19 June 2013 |title=NagaWorld strike ends with force |url=https://www.phnompenhpost.com/national/nagaworld-strike-ends-force |access-date=13 December 2022 |website=The Phnom Penh Post}}</ref> An fara zaɓenta a matsayin mataimakiyar shugabar LRSU a shekarar 2012 sannan daga baya ta zama shugabar ƙasa a shekarar 2014, inda ta maye gurbin Chhun Sokha wanda ya zama mataimakin shugaba. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=30 November 2022 |title=Woman human rights defender Chhim Sithar detained upon her return to Cambodia |url=https://www.frontlinedefenders.org/en/case/woman-human-rights-defender-chhim-sithar-detained-upon-her-return-cambodia |access-date=5 June 2024 |website=Frontline Defenders}}</ref>
A watan Satumba na shekarar 2019, NagaWorld ta dakatar da ita bayan ta yi tambaya game da shawarar kamfanin na hana wata riga mai kira da a kara albashi ga ma'aikata. <ref>{{Cite web |last=Keeton-Olsen |first=Danielle |date=16 December 2019 |title=The workers organising for a better future in Cambodia |url=https://www.equaltimes.org/the-workers-organising-for-a |access-date=13 December 2022 |website=Equal Times}}</ref> A watan Disamba na 2019, mambobin LRSU sun kaɗa ƙuri'ar yin yajin aiki a matsayin martani ga dakatarwar. Duk da hukuncin kotu cewa yajin aikin ba bisa ƙa'ida ba ne, LRSU ta ci gaba a farkon Janairun 2020. Bayan kwanaki biyu na yajin aikin, kamfanin ya amince ya ƙara albashi tare da mayar da Sithar kan mukaminsa. <ref>{{Cite web |last=Palatino |first=Mong |date=12 January 2020 |title=Victory for labor rights in Cambodia as largest casino workers’ strike ends in peace |url=https://globalvoices.org/2020/01/12/peaceful-ending-of-strike-by-largest-casino-workers-marked-as-a-victory-for-labor-rights-in-cambodia/ |access-date=13 December 2022 |website=Global Voices}}</ref> <ref>{{Cite web |last= |first= |date=11 January 2020 |title=Striking Cambodian casino workers return to work in NagaWorld deal |url=https://www.reuters.com/article/us-cambodia-casino-idUSKCN1ZA09T |access-date=13 December 2022 |website=Reuters}}</ref>
=== 2021-22 Naga Rikicin Duniya da ɗaurin kurkuku ===
A tsakiyar shekarar 2021, NagaWorld ta sanar da shirin korar ma'aikata sama da 1,300 daga gidan caca, ciki har da Sithar. [1] Sithar ya yi zargin cewa kamfanin ya kai hari ga membobin kungiyar kwadago da korar ma'aikata, yana mai cewa kungiyar tana gab da cimma burinta na mambobi 4000, ko rabin ma'aikatan gidan caca, a lokacin ne za a ba wa kungiyar damar shiga tattaunawar gama gari a karkashin dokar Cambodia. [2]
A ranar 18 ga Disamba, 2021, membobin LRSU a NagaWorld suka shiga yajin aiki duk da umarnin kotu da aka fitar a safiyar ranar da ta ayyana yajin aikin a matsayin haramun. <ref>{{Cite web |last=Keeton-Olsen |first=Danielle |date=18 December 2021 |title=Updated: Phnom Penh Court Bans NagaWorld Workers’ Strike, Unionists Leave Vowing to Return |url=https://vodenglish.news/phnom-penh-court-bans-nagaworld-workers-strike/ |access-date=5 June 2024 |website=VOD}}</ref> Yajin aikin ya ci gaba da gudana cikin kwanciyar hankali na tsawon makonni biyu da suka gabata, har sai da aka kama mambobin LRSU tara a yammacin ranar 31 ga Disamba. <ref>{{Cite web |last=Flynn |first=Gerald |date=1 January 2022 |title=Nine NagaWorld Unionists Arrested on New Year’s Eve |url=https://cambodianess.com/article/nine-nagaworld-unionists-arrested-on-new-years-eve |access-date=5 June 2024 |website=Cambodianess}}</ref> Bayan kwana uku, a ranar 3 ga Janairu, 2022, an kama membobin LRSU goma sha huɗu suna zanga-zangar tsare wadanda aka kama kwanaki da suka gabata, inda aka ruwaito cewa 'yan sanda suna neman Sithar. <ref>{{Cite web |date=3 January 2022 |title=Cambodian police arrest 14 striking casino workers |url=https://www.rfa.org/english/news/cambodia/arrest-01032022182633.html |access-date=5 June 2024 |website=Radio Free Asia}}</ref> Washegari, 'yan sandan farin kaya sun kama ta da karfi a wajen Ofishin Jakadancin Australiya <ref>{{Cite web |date=4 January 2022 |title=Updated: NagaWorld Union Leader Chhim Sithar Arrested Arriving to Rally |url=https://vodenglish.news/nagaworld-union-leader-chhim-sithar-arrested-en-route-to-rally/ |access-date=5 June 2024 |website=VOD}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Flynn |first=Gerald |last2=Phoung |first2=Vantha |date=4 January 2022 |title=NagaWorld Union Leader Arrested in Chaotic Scenes Outside Australian Embassy |url=https://cambodianess.com/article/nagaworld-union-leader-arrested-in-chaotic-scenes-outside-australian-embassy |access-date=5 June 2024 |website=Cambodianess}}</ref> <ref>{{Cite web |date=4 January 2022 |title=Cambodian union leaders arrested in casino labor dispute |url=https://www.rfa.org/english/news/cambodia/arrest-01042022175819.html |access-date=5 June 2024 |website=Radio Free Asia}}</ref> kuma an tuhume ta da "tunzura ta aikata babban laifi." Daga baya an tsare ta a gidan yari na tsawon kwanaki 74 kafin a fara shari'a, an sake ta a beli a watan Maris. <ref>{{Cite web |last=Handley |first=Erin |date=7 December 2022 |title=Cambodian community calls for casino union leader Chhim Sithar's release from prison after visit to Australia |url=https://www.abc.net.au/news/2022-12-08/chhim-sithar-cambodian-union-leader-arrest-after-australia-visit/101735110 |access-date=13 December 2022 |website=ABC News}}</ref>
A watan Afrilun 2022, an sake zaɓenta a matsayin shugabar LRSU. A watan Yunin 2022, Ma'aikatar Aiki da Horar da Sana'o'i ta sanar da cewa ba za ta amince da rajistar ƙungiyar ba, tana mai da'awar cewa Sithar ba ma'aikaciyar NagaWorld ba ce kuma saboda haka ba za ta iya riƙe wani mukami da aka zaɓa a cikin ƙungiyar ba. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=21 November 2022 |title=Only "Instant Noodle" Unions Survive |url=https://www.hrw.org/report/2022/11/21/only-instant-noodle-unions-survive/union-busting-cambodias-garment-and-tourism |access-date=13 December 2022 |website=Human Rights Watch}}</ref>
A ƙarshen watan Nuwamba na 2022, Sithar ta halarci taron Majalisar Dinkin Duniya na Ƙungiyar Ƙwadago ta Duniya (ITUC) a [[Melbourne]], Ostiraliya. Bayan ta dawo Cambodia, an kama ta saboda karya sharuɗɗan belin da ta gindaya saboda tafiya ƙasashen waje ba tare da izinin kotu ba. [[Amnesty International]] ta yi Allah wadai da kamen, tana mai cewa ba a sanar da ita ko lauyanta game da sharuɗɗan belin ba kuma "ana tsare ta ne kawai saboda aikinta na kare haƙƙin ma'aikata." <ref>{{Cite web |last= |first= |date=13 December 2022 |title=Cambodia: Immediately release and drop charges against Union Leader Chhim Sithar |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa23/6294/2022/en/ |access-date=13 December 2022 |website=Amnesty International}}</ref> Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka ta kuma yi kira da a sake ta. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 November 2022 |title=US calls for the release of Cambodian labor activist |url=https://edition.cnn.com/2022/11/29/asia/cambodia-chhim-sithar-arrest-us-nagaworld-protests-intl-hnk/index.html |access-date=13 December 2022 |website=CNN}}</ref> Julian Hill, ɗan Majalisar Dokokin Australiya a Majalisar Wakilai, ya bayyana dalilan kama Sithar a matsayin "baƙar magana" kuma ya yi kira ga gwamnatin Cambodia da ta sake ta, <ref>{{Cite web |last=Barrett |first=Chris |date=30 November 2022 |title=‘Gangster regime’: Outrage at arrest of union leader after Australian visit |url=https://www.smh.com.au/world/asia/gangster-regime-outrage-at-arrest-of-union-leader-after-australian-visit-20221130-p5c2kj.html |access-date=5 June 2024 |website=Sydney Morning Herald}}</ref> tare da Jakadan Australiya a Cambodia a wancan lokacin, Pablo Kang, yana mai bayyana "tushen da ake zargi" na kama Sithar tare da Koeut Rith, Ministan Shari'a na Cambodia.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
rkj57nrxgcoutjb1mkzd07t8suwxz81
Olivia Nielsen
0
142699
877159
802267
2026-07-05T13:23:20Z
Mansir Yusuf
19064
877159
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta da mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986 da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda ya zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
owo3lbpt3bhw1p9j7unjtpc3h2w0nxi
877160
877159
2026-07-05T13:23:55Z
Mansir Yusuf
19064
877160
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta da mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986) da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda ya zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
cvlwt0lqtz1zasxovvwmf0z9rup93z8
877161
877160
2026-07-05T13:24:49Z
Mansir Yusuf
19064
877161
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta da mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986), da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda ya zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
edwrpk8n1zmi7s4fw3gxlxed5m4mn4n
877163
877161
2026-07-05T13:26:33Z
Mansir Yusuf
19064
877163
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta da mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986), da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda yasamu zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
ao3thvn8ibrfjz22gqz6o491zg6njtc
877164
877163
2026-07-05T13:27:49Z
Mansir Yusuf
19064
877164
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta da mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza ce masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986), da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda yasamu zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
fqrsoz6376kuetmzjqzpkgwajur9c27
877565
877164
2026-07-06T08:02:17Z
Mansir Yusuf
19064
877565
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta ta mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza ce masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986), da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda yasamu zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
rwoklmnr4740lddot5v16vebq6dme23
877566
877565
2026-07-06T08:04:12Z
Mansir Yusuf
19064
877566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Olivia Nielsen''', wacce aka haifa a Christensen, (1852–1910) 'yar ƙasar Denmark ce mai rajin kare haƙƙin ma'aikata kuma 'yar siyasa. A ƙarƙashin jagorancinta, ƙungiyar ma'aikatan mata ta Denmark (KAD) ta sami karɓuwa sakamakon yarjejeniyoyi da suka samo asali daga yajin aiki mai inganci. An kafa Nielsen a shekarar 1901, ta jagoranci ƙungiyar har zuwa rasuwarta a shekarar 1910. <ref>{{Cite web |title=Olivia Nielsen |url=http://denstoredanske.dk/Erhverv,_karriere_og_ledelse/Erhvervsliv/Fagforenings-_og_arbejdsgiverfolk/Olivia_Nielsen |access-date=29 August 2016 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Wolthers, Annette |title=(Anna) Olivia Nielsen 1874-1910 in The Danish Trade Union Movement, Equality and Diversity |url=http://fiu-ligestilling.dk/wp-content/uploads/The-Danish-Trade-Union-Movemen.NET_.pdf |access-date=29 August 2016 |publisher=FIU-Ligestilling |language=Danish}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haife ta a Helsingør a ranar 7 ga Yuni 1873, Nielsen 'yar Jørgen Christensen ce, wani mai aikin gona, da matarsa Anne Marie Olsdatter. An girma a cikin yanayi mai aiki, ta auri ma'aikaciyar masana'anta Oluf Nielsen lokacin tana da shekaru 20 kuma tana da juna biyu. Ta ci gaba da samun 'ya'ya tara, biyu daga cikinsu sun mutu tun suna ƙanana. Domin a kula da yaran, an tilasta wa Nielsen yin aiki a Helsingør, wataƙila a matsayin mai wanki. A shekarun 1880, iyalin sun ƙaura zuwa [[Kwapanhagan|Copenhagen]] inda ya fi sauƙi a sami aiki. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ==
A Copenhagen, Nielsen ta fara hulɗa da ''Kvindeligt Arbejderforbund'' (KAF) wanda aka kafa a shekarar 1885 a matsayin ƙungiyar masu tsafta ta mata masu wanki da kuma daga 1890 ga mata ma'aikatan masana'antu. A shekarar 1891, Nielsen ta zama memba na kwamitin gudanarwa na ƙungiyar kuma a 1892 ta zama shugabar ƙungiyar. Ta gabatar da wata hanya mai tsari tare da wasu tarurruka na wata-wata da kuɗin membobinta, inda ta magance matsalolin kuɗi na ƙungiyar. <ref name="kvinfo">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen (1852 - 1910) |url=http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ |access-date=31 August 2016 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSandvad,_Karin">Sandvad, Karin. [http://www.kvinfo.dk/side/597/bio/1113/origin/170/ "Olivia Nielsen (1852 - 1910)"] (in Danish). Kvinfo<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 August</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 Danish-language sources (da)]]</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shirya tarurrukan bayanai tare da fitattun masu magana, ciki har da [[Johanne Meyer]] na ''Kvindelig Fremskridtsforening'' (Ƙungiyar Ci Gaban Mata) da MC Lyngsie, shugaban ƙungiyar maza ce masu aiki ''Arbejdsmændenes Forbund'' . Sakamakon haka, mata sun shiga daga sassa daban-daban na masana'antu kamar su masana'antar giya, ayyukan bugawa, yin igiya da masana'antar kebul. <ref name="kvinfoen">{{Cite web |last=Sandvad, Karin |title=Olivia Nielsen |url=http://kvinfo.org/history/olivia-nielsen |access-date=3 September 2016 |publisher=kvinfo |language=}}</ref>
An kammala yarjejeniyar albashi ta farko mai nasara ta KAF a shekarar (1986), da Tuborg Breweries, amma tattaunawa da Jacob Holm og Sønners Reberbane, wani kamfanin igiya, ta zama mafi wahala. Bayan yajin aiki na makonni bakwai da kuma shari'ar da aka yi wa labaran karya na KAF, duk da haka an cimma matsaya. A ƙarshen shekarun 1890, an kafa rassan larduna na KAF a Randers, Svendborg, Næstved da Køge . Zuwa shekarar 1900, ƙungiyar tana da membobi kusan 1,000. Wannan ya haifar da ƙaddamar da Ƙungiyar Ma'aikatan Mata ta Denmark (KAD), ƙungiyar kwadago ta farko ta ƙasa ga mata a ƙasar. Nielsen ta yi aiki a matsayin sakatare janar na KAD yayin da take ci gaba da jagorantar reshenta na Copenhagen. A lokacin rasuwarta a shekarar 1910, membobin KAD sun karu zuwa 2,000. Nielsen ya kuma yi aiki a matsayin memba na majalisar De samvirkende Fagforbund (Tarayyar Kungiyoyin Kwadago ta Denmark) da aka kafa a shekarar 1898, inda yasamu zama memba na kwamitin zartarwa a shekarar 1909. [1]
== Manazarta ==
ny5prdb1clcnabru4neexdtmghqhnw0
Queenie Chong
0
146443
877484
864002
2026-07-05T21:13:10Z
Muhammad Idriss Criteria
15878
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
877484
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sarauniya Chong Chin Yee''' ( Chinese ; an haife ta 1987/1988 ) 'yar kasuwa ce 'yar asalin ƙasar Brunei kuma 'yar siyasa 'yar asalin ƙasar Sin wadda take cikin membobin Majalisar Dokoki ta Brunei (LegCo) da aka naɗa a shekarar 2023. <ref name=":5">{{Cite web |date=2023-01-20 |title=New Legislative Council appointed |url=https://borneobulletin.com.bn/new-legislative-council-appointed/ |access-date=2023-11-14 |website=borneobulletin.com.bn |language=en-US}}</ref> Ita ce Shugaba kuma wacce ta kafa shirin tsara tarihin rayuwa ta yanar gizo na Memori. An kuma zaɓe ta a matsayin wacce ta fara karɓar tallafin karatu na Edmund Hillary Fellowship (EHF). <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-12-08 |title=Memori co-founder picked as The Edmund Hillary Fellow |url=https://borneobulletin.com.bn/2020/12/memori-co-founder-picked-as-the-edmund-hillary-fellow/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210095746/https://borneobulletin.com.bn/2020/12/memori-co-founder-picked-as-the-edmund-hillary-fellow/ |archive-date=10 December 2020 |access-date=2023-11-11 |website=borneobulletin.com.bn}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Queenie ta kammala karatun digirinta na farko a fannin tattalin arziki a Jami'ar Monash da ke [[Melbourne]], da kuma digirinta na biyu a fannin ilimi a Jami'ar Brunei Darussalam (UBD). Ta kasance tsohuwar mai tallafin karatu daga gwamnati daga Brunei kuma ta kammala karatun digiri na biyu daga shirin gudanarwa na UBD a fannin kasuwanci. <ref>{{Cite web |title=Queenie Chong |url=https://e27.co/user/queenie/ |access-date=2023-11-11 |website=e27.co |language=en}}</ref> Ta kuma kammala shirin DARe's Accelerate, ta taka muhimmiyar rawa wajen kafa Startup Brunei, wani kamfanin ba da shawara kan harkokin kasuwanci wanda ya ƙirƙiri gwajin shirin UnikLearn don taimaka wa matasa masu nakasa su sami damar samun aiki. <ref name=":1">{{Cite web |last=Aaron Wong |date=2021-09-02 |title=Entrepreneurs shine at National Youth Awards |url=https://www.bizbrunei.com/2021/09/entrepreneurs-shine-at-national-youth-awards/,%20https://www.bizbrunei.com/2021/09/entrepreneurs-shine-at-national-youth-awards/ |access-date=2023-11-11 |website=www.bizbrunei.com |language=en-US}}</ref> A shekarar 2018, ta yi rajista a cikin YSEALI Professional Fellowship a [[Seattle]], Amurka, da kuma taron bita na YSEALI Impact eXL a [[Indonesiya|Indonesia]] . <ref>{{Cite web |date=2021-11-12 |title=Global Entrepreneurship Week |url=https://www.instagram.com/p/CWJ6db9sV06/ |access-date=2023-11-11 |website=United States Embassy, Bandar Seri Begawan}}</ref> Ita ce 'yar kasar Brunei ta farko da aka zaba a matsayin EHF a shekarar 2020. <ref name=":0"/>
== Aikin kasuwanci ==
Queenie ta koyar da tattalin arziki a Cibiyar Horar da Matasa ta Tutong kafin ta fara kamfaninta, <ref name=":3">{{Cite web |last=Thiann Kok Hua |date=2023-02-22 |title=莊靜宜接受本報訪問 |url=https://weareunited.com.my/11944969/ |access-date=2023-11-11 |website=weareunited.com.my |language=zh-MY}}</ref> kuma ta bar Ma'aikatar Ilimi (MoE) a shekarar 2018 saboda ta yi tunanin cewa kasuwanci yana da mahimmanci wajen haɓaka tattalin arzikin ƙasar da kuma samar da ayyukan yi. <ref name=":2">{{Cite web |date=2022-01-03 |title=Brunei's 50 most inspiring Linkedin icons 2021 |url=https://thebruneian.news/2022/01/03/bruneis-50-most-inspiring-linkedin-icons-2021/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416175654/https://thebruneian.news/2022/01/03/bruneis-50-most-inspiring-linkedin-icons-2021/ |archive-date=16 April 2024 |access-date=2023-11-11 |website=thebruneian.news |language=en-US}}</ref> Wani dandali na kan layi wanda aka keɓe shi kawai ga [[Batutuwan muhalli a Brunei|batutuwan muhalli]] kuma ya kafa Startup Brunei, wani kamfanin jari wanda ke ba da dama ta musamman ga matasa masu nakasa ta hanyar haɗin gwiwa, UnikLearn. <ref name=":4">{{Cite web |date=2023-08-08 |title=YB Queenie Chong is the Youngest Legislative Council Member Driving Digital Transformation and Entrepreneurial Spirit in Brunei |url=https://youthachievementrecords.com/2023/08/08/yb-queenie-chong-is-the-youngest-legislative-council-member-driving-digital-transformation-and-entrepreneurial-spirit-in-brunei/ |access-date=2023-11-11 |website=youthachievementrecords.com |language=en-US}}</ref> Tana cikin kwamitin gudanarwa na ƙungiyar 'yan kasuwa mata ta ASEAN, mataimakiyar shugabar ƙungiyar 'yan kasuwa matasa ta Brunei, kuma memba ce a kwamitin ƙauye na al'ummarta. <ref name=":4" /> Tana cikin mahalarta taron muhalli na ƙasa, wanda ya wakilci Beach Bunch a shekarar 2014. <ref>{{Cite web |date=2014-08-13 |title=National Environment Conference 2014 |url=https://asiaincforum.com/documents/nec2014/2014NEC_Participants_List.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406235652/http://asiaincforum.com/documents/nec2014/2014NEC_Participants_List.pdf |archive-date=6 April 2016 |access-date=2023-11-11 |website=Asia Inc Forum}}</ref>
=== Memori/Mirath ===
Membobin dangin sarauta na Asiya sun ba da gudummawa ga zagaye na biyu na tallafin Memori yayin da take shirin ƙaddamar da shi a watan Agusta na 2019 mai sauƙi . <ref>{{Cite web |last=Aaron Wong |date=2019-07-04 |title=Legacy planner Memori secures investment from Asian royal family |url=https://www.bizbrunei.com/2019/07/legacy-planner-memori-secures-investment-from-asian-royal-family/,%20https://www.bizbrunei.com/2019/07/legacy-planner-memori-secures-investment-from-asian-royal-family/ |access-date=2023-11-11 |website=www.bizbrunei.com |language=en-US}}</ref> Memori, ba tare da dandamalin intanet ba tukuna, ta tara dala biliyan 158,000 ( US$ 100,000) daga Asusun Ci Gaban Venture na 113. Kamfanin yana son haɓaka ya zama shagon sarrafa gado na kan layi, yana ba da hanyoyi masu sauƙi don samun ayyukan tunawa, inshora, da wasiyya. Ta rasa [[Kakanni|kakanninta]], wanda ya ba ta kwarin gwiwa ga kamfanin. <ref>{{Cite web |last=Prisca Akhaya |date=2018-12-20 |title=Brunei's legacy planning startup Memori raises US$100K funding |url=https://sg.news.yahoo.com/brunei-legacy-planning-startup-memori-raises-us-100k-120111084.html |access-date=2023-11-11 |website=sg.news.yahoo.com |language=en-SG}}</ref>
Queenie ta lashe kyautar Matashiya ta musamman ta shekarar 2021 tare da kasuwancinta na tsara tarihi na Memori, wanda ya samu lambobin yabo guda biyu na saka hannun jari da kuma wasu kyaututtuka na gida da na yanki. A shekarar 2021, an san ta da zama a [[Singafora|Singapore]] don shirin shirya kamfanoni. Daga nan Memori ta gabatar da wani dandamali na yanar gizo, Mirath, wanda ke ba da irin wannan sabis na tsara wasiyya da bayar da gudummawa mai araha, don yi wa kasuwar Musulunci hidima. <ref name=":1"/>
Samar da ''wasiat'' (wasiyya), ''hibah'' (kyauta/kyauta), da ''[[Fiqhun Gadon Musulunci|faraid]]'' (gadon Musulunci) ban da janazah ko kayan gudummawar masallatai—wanda daga baya ya tara sama da dala biliyan 10,000 ga iyalai sama da 40 marasa galihu—na daga cikin manyan abubuwan da Mirath ke bayarwa. Duk waɗannan dandamalin an yi su ne don kasuwar Kudu maso Gabashin Asiya, inda yawancin mutane ba su da wasiyya kuma har yanzu ana ɗaukar shirin ƙarshen rayuwa a matsayin haramun . <ref name=":1"/>
=== UnikLearn ===
Tun bayan ƙaddamar da shirin UnikLearn a watan Yunin shekara ta 2018, ƙarin kamfanoni sun nuna sha'awar ɗaukar masu horarwa na UnikLearn a matsayin masu horo, ciki har da matasa masu fama da Autism. Queenie ta jaddada cewa domin kasuwanci su ci gaba da yin gasa da kuma samar da ayyuka masu inganci ga mazauna, dole ne masana'antu su sake tsara su kuma samfuran kasuwanci dole ne su canza. A cewarta, matsalar ba rashin ayyukan yi ba ce, a maimakon haka rashin daidaito ne a fannin ƙwarewa. A cewarta, "ƙalubalen mu shine tabbatar da cewa babu wani ɗan ƙasar Brunei mai Autism da aka [ba shi] damar aiki mai kyau, musamman waɗanda ke son koyo da kuma samun ƙwarewa waɗanda suka zama dole don biyan buƙatun masana'antar su ta yanzu." <ref>{{Cite web |last=The Scoop |date=2018-12-08 |title='More companies offering internships to Uniklearn trainees' |url=https://www.annurharapan.com/aboutus/press-and-news/%E2%80%98more-companies-offering-internships-to-uniklearn-trainees%E2%80%99/ |access-date=2023-11-11 |website=www.annurharapan.com}}</ref>
== Aikin siyasa ==
Matsayinta na mai fafutukar kare haƙƙin jama'a ya ƙara ƙarfafawa lokacin da [[Hassanal Bolkiah|Sultan Hassanal Bolkiah]] ya naɗa ta a matsayin memba na LegCo a ranar 20 ga Janairu 2023. <ref name=":5"/> A sabon matsayinta, za ta fi mai da hankali kan haɓaka matasa 'yan kasuwa, ilimin zamani na zamani da fasaha, da kuma ma'aikata da aka shirya don buƙatun nan gaba. <ref name=":4"/>
=== Zaman LegCo na 19 ===
Queenie ta yaba wa Majalisar Tsara da Aikin Yi ta Manpower (MPEC), Kwamitin Gudanarwa na Masana'antar Manpower (MISC), da Cibiyar Koyo ta Rayuwa (LLC) saboda kokarinsu na rage rashin aikin yi a tsakanin matasa da masu neman aiki a ranar 5 ga Maris 2023, a lokacin zaman taron LegCo na 19 da rana. Ta jaddada cewa dole ne matasa su kasance masu juriya, sassauci, da kuma iya bayar da gudummawa yadda ya kamata idan aka fuskanci sauye-sauyen fasaha. Domin tabbatar da cewa ma'aikata sun san hakkokinsu kuma kamfanoni suna bin ƙa'idodin aiki na ɗabi'a, Queenie ta kuma lura da mahimmancin magance matsalolin kasuwar aiki. <ref>{{Cite web |last=Mohamad |first=Lyna |date=2023-03-05 |title=LegCo members deliver motion of thanks |url=https://borneobulletin.com.bn/legco-members-deliver-motion-of-thanks-2/ |url-access=subscription |access-date=2024-08-01 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
A ranar 25 ga Maris 2023, Queenie ta jawo hankali kan karuwar hare-haren yanar gizo a Brunei, inda mafi yawan wadanda abin ya shafa tsofaffi ne wadanda ke fadawa tarkon masu zamba . Ta damu da sauyin yanayin lamarin kuma tana son sanin yadda Ma'aikatar Sufuri da Sadarwa ta Bayanai (MTIC) ke shirin magance shi, musamman game da al'ummomin da ke cikin mawuyacin hali kamar tsofaffi. <ref>{{Cite web |last=Queenie Chong |date=2023-04-18 |title=LegCo 2023 - Ministry of Transport and Infocommunications |url=https://queeniecy.com/blog/leg-co-ministry-of-transport-and-infocommunications-1 |access-date=2023-11-11 |website=queeniecy.com |language=en}}</ref>
A ƙarshen watan Afrilun 2023, Queenie ta yi jawabi a Makarantar Chung Hwa Kiudang, inda ta zaburar da ɗalibai su kafa manyan manufofi da kuma yin aiki tuƙuru don cimma su. Ta jagoranci wani zaman tattaunawa inda ɗalibai suka tattauna game da manufofinsu tare da takwarorinsu kuma suka yi amfani da abubuwan da suka faru na kansu don jaddada muhimmancin juriya, himma, da kyakkyawan fata. A lokacin tambayoyi da amsoshi da suka biyo bayan taron, shugaban makarantar Loo Shee Yun ya ce tattaunawar ta yi tasiri sosai ga ɗaliban, tana taimakawa wajen haɓaka imaninsu da burinsu. <ref>{{Cite web |last=Kon |first=James |date=2023-08-29 |title=Inspiring young minds |url=https://borneobulletin.com.bn/inspiring-young-minds/ |url-access=subscription |archive-url=https://archive.today/20240801040103/https://borneobulletin.com.bn/inspiring-young-minds/#selection-1187.0-1187.21 |archive-date=2024-08-01 |access-date=2024-08-01 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
A lokacin taron matasa 'yan majalisar dokoki na duniya karo na 9 a watan Satumba na 2023 a [[Hanoi]], [[Vietnam]], Queenie ta jaddada cewa sadaukarwar Brunei wajen inganta kirkire-kirkire da kuma fasahar zamani. Ta ambaci cewa Majalisar Bincike da Ci Gaban Fasaha da Kimiyya (CREATES), wacce aka kafa a shekarar 2021, tana daya daga cikin hanyoyin da Brunei ke tallafawa sabbin fasahohi, ciki har da manyan bayanai, [[Kirkirar Basira|fasahar kere-kere]] (AI), da intanet na abubuwa (IoT). Domin bunkasa kirkire-kirkire, taimakawa kasuwar dijital, da kuma karfafa masu kirkire-kirkire a fannin fasaha don ci gaban tattalin arziki mai dorewa, Brunei ta kuma kafa dakin gwaje-gwajen kirkire-kirkire na Brunei. <ref>{{Cite web |date=2023-09-18 |title=LegCo members share Brunei's commitment to innovation in Hanoi meet |url=https://aipalync.org/storage/documents/main/legco-members-share-bruneis-commitment-to-innovation-in-hanoi-meet_1717490006.pdf |access-date=2024-08-01 |website=Legislative Council of Brunei |archive-date=2024-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801044401/https://aipalync.org/storage/documents/main/legco-members-share-bruneis-commitment-to-innovation-in-hanoi-meet_1717490006.pdf |url-status=dead }}</ref>
An gabatar da matakan da Brunei ta ɗauka na ƙarfafa mata a matakin ƙasa da ƙasa a taron Kwamitin Gudanarwa na Mata 'Yan Majalisar Dokoki ta Ƙasashen ASEAN (WAIPA) a watan Fabrairun 2024 a [[Vientiane]], Laos. A matsayinsu na wakilan Brunei, membobin LegCo, Safiah Sheikh Abdul Salam da Queenie sun shiga tattaunawa da takwarorinsu daga wasu ƙasashe membobin AIPA, suna raba fahimta da mafi kyawun ayyuka. Sun kuma shiga cikin ayyukan gefe kamar WAIPA Project Workshop 2.0 da kuma Mata Political Leaders Forum. <ref>{{Cite web |date=2024-02-05 |title=LegCo members join Laos meeting |url=https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1396 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801044420/https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1396 |archive-date=1 August 2024 |access-date=2024-08-01 |website=Legislative Council of Brunei}}</ref>
A lokacin taron Mata a Intanet a ranar 16 ga Fabrairu 2024, Queenie ta ambaci cewa ƙidayar kamfanoni na shekara-shekara ta 2023 ta nuna cewa adadin mata da ke aiki a fannin bayanai da sadarwa a Brunei ya zarce na maza, wanda ya karu da kashi 8.8% tsakanin 2021 da 2022. Ta jaddada muhimmiyar rawar da mata za su taka a fannin tsaro da fasaha a nan gaba, da kuma muhimmancin tsaro a intanet wajen kare tattalin arzikin dijital na duniya. Queenie ta kuma yaba wa Jasmine Wong saboda kasancewa 'yar asalin Brunei ta farko da ta lashe kyautar "Manyan Mata a fannin Tsaro ASEAN", inda ta nuna rashin wakilcin mata a fannin tsaro a duniya baki daya da kuma fafutukar neman karin shirye-shirye kamar Mata a fannin Tsaro. <ref>{{Cite web |date=2024-02-17 |title=Female workforce in ICT grows |url=https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1401&InitialTabID=Ribbon.Read |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801044411/https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1401&InitialTabID=Ribbon.Read |archive-date=1 August 2024 |access-date=2024-08-01 |website=Legislative Council of Brunei}}</ref>
=== Zaman LegCo na 20 ===
Da yammacin ranar 28 ga Fabrairu 2024, Queenie ta jaddada muhimmiyar rawar da tattalin arzikin dijital zai taka wajen mayar da Brunei zuwa Kasa Mai Wayo. An tattauna wannan a zaman LegCo na 20. Ta mayar da hankali kan gabatar da Tsarin Tattalin Arzikin Dijital na 2025 na MTIC, inda ta bayyana goyon bayan gwamnati ga shugabancin dijital, tattalin arzikin kan layi, da kuma intanet na abubuwa. Nan da shekarar 2030, Queenie ta yi hasashen cewa ASEAN za ta karu daga GDP na kimanin dala biliyan 300 zuwa kimanin dala tiriliyan 1 na Amurka, wanda hakan ya sanya ta zama tattalin arziki na hudu mafi girma a duniya. Ta yarda cewa annobar COVID-19 ta canza yanayin zamantakewa da tattalin arziki na Brunei kuma ta ba da gudummawa ga ci gaban kasuwancin gida, musamman a masana'antar abinci da abin sha. Ta nuna ƙalubalen faɗaɗa tattalin arzikin dijital, tana mai jaddada buƙatar yin cikakken nazari kan tasirin kuɗi da sa ido kan ci gaba ta hanyar dabarun ƙasa. Ta kuma jaddada mahimmancin magance barazanar yanar gizo da haɓaka tsare-tsaren yanar gizo, waɗanda za su iya haifar da damar aiki. Kakakin LegCo, Pehin Dato Abdul Rahman, ya bayyana kyakkyawan fata game da ci gaban tattalin arziki da ke ci gaba da gudana, kuma ya yi fatan samun fahimta mai mahimmanci daga LegCo da kuma daukar matakai masu kyau daga ma'aikatun. <ref>{{Cite web |last=Noor |first=Adib |last2=Faisal |first2=Fadley |date=2024-02-29 |title=Digital transformation key to economic prosperity, growth |url=https://borneobulletin.com.bn/digital-transformation-key-to-economic-prosperity-growth/ |archive-url=https://archive.today/20240801072440/https://borneobulletin.com.bn/digital-transformation-key-to-economic-prosperity-growth/#selection-1445.0-1457.552 |archive-date=2024-08-01 |access-date=2024-08-01 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
Membobin LegCo sun yi muhawara kan shawarar kasafin kudin Ma'aikatar Kudi da Tattalin Arziki (MoFE) na shekarar kasafin kudi ta 2024-2025 a ranar 29 ga Fabrairu 2024, a lokacin zaman LegCo na 20 na taron. Queenie ta yi kira da a yi nazari kan tasirin adadi da inganci na babban kasafin kudi, kodayake ta yarda cewa yana tura sauyin dijital . Ta sake nanata muhimmancin fahimtar ribar da ake sa ran samu daga ayyukan sauyin dijital da kuma yadda ake sa ran za su shafi GDP da sauran muhimman ma'auni kamar ci gaba a tattalin arziki. <ref>{{Cite web |last=Noor |first=Adib |last2=Othman |first2=Azlan |date=2024-03-01 |title=LegCo members deliberate fiscal plans |url=https://borneobulletin.com.bn/legco-members-deliberate-fiscal-plans/ |url-access=subscription |archive-url=https://archive.today/20240801040944/https://borneobulletin.com.bn/legco-members-deliberate-fiscal-plans/#selection-1449.365-1449.389 |archive-date=2024-08-01 |access-date=2024-08-01 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
A ranar 2 ga Maris 2024, Queenie ta yi tambaya game da shirye-shiryen da ake ɗauka don haɓaka ambuyat a ƙasashen waje kuma ta ba da shawarar yin aiki tare da sauran ma'aikatu don ƙarfafa ɓangaren sago a Mukim Ukong . A martanin da ta mayar, Minista Ahmaddin ya ce wakilai daga Ma'aikatar Albarkatun Farko da Yawon Buɗe Ido (MPRT), da kuma majalisun shawarwari daga Ukong da Kampong Batu Apoi, suna duba ayyukan haɗin gwiwa don haɓaka ambuyat a ƙasashen waje da haɓaka tattalin arzikin yankin. <ref>{{Cite web |last=Othman |first=Azlan |date=2024-03-03 |title=Minister cites reasons for repeat offenders |url=https://borneobulletin.com.bn/minister-cites-reasons-for-repeat-offenders/ |url-access=subscription |archive-url=https://archive.today/20240801063138/https://borneobulletin.com.bn/minister-cites-reasons-for-repeat-offenders/#selection-1383.246-1383.258 |archive-date=2024-08-01 |access-date=2024-08-01 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
Minista Mohd Amin Liew ya bayyana a ranar 9 ga Maris 2024 cewa Brunei na shirin bude cibiyar mu'amala ta dijital nan da farkon shekarar 2025. Ya ce domin fara gina kayayyakin da suka dace don hanyar biyan kudi wadda za ta ba da damar biyan kudi ta intanet da ta kasa da kasa tare da tabbatar da ingantacciyar hanyar sadarwa da tsaron yanar gizo, Ma'aikatar Kudi ta Amurka (MoFE) tana aiki tare da bankunan yankin. Dangane da tambayar Queenie game da raguwar ma'amaloli na kudi, ministan ya fayyace cewa cibiyar biyan kudi ta tsakiya za ta hada hanyoyin biyan kudi na yanzu da na gaba, wanda zai kara amfani da walat din dijital kamar Pocket, BIBD QuickPay, da DST Pay tare da baiwa masu amfani da kamfanoni damar yin biyan kudi ta intanet koda kuwa babu asusun banki. <ref>{{Cite web |last=Han |first=Shareen |date=2024-03-10 |title=MoFE: Brunei's fiscal deficit unsustainable |url=https://thescoop.co/2024/03/10/mofe-bruneis-fiscal-deficit-unsustainable/ |access-date=2024-08-01 |website=The Scoop |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-03-10 |title=Minister highlights robust digital payment infrastructure |url=https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1453&InitialTabID=Ribbon.Read |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801044415/https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1453&InitialTabID=Ribbon.Read |archive-date=1 August 2024 |access-date=2024-08-01 |website=Legislative Council of Brunei}}</ref>
Ma'aikatar Ilimi ta Ƙasa za ta ci gaba da ƙoƙarin ilmantar da ɗalibai don samun damar shiga gasa a duniya ta hanyar shirye-shirye daban-daban a fannin ilimi mai zurfi, Minista Romaizah ta yi alƙawari a ranar 13 ga Maris 2024. A martanin da ta mayar wa Queenie a zaman LegCo na 20, ta jaddada muhimmancin haɗin gwiwar masana'antu tare da ambaton shirye-shiryen yanki waɗanda suka sami karɓuwa a duniya, kamar digirin injiniya na farar hula a Jami'ar Teknologi Brunei (UTB) da kuma shirin injiniya na gabaɗaya a UBD. Ta kuma nuna cewa ana bayar da shirye-shiryen ICT guda 62, tun daga takaddun shaida zuwa digiri, daga Makarantar ICT ta Cibiyar Ilimi ta Fasaha ta Brunei (IBTE), kuma an amince da waɗannan shirye-shiryen don tabbatar da cewa ɗalibai sun shirya don saurin ci gaban fasaha.
Minista Muhammad Juanda ya ce buƙatar gyara hanyoyin jama'a da ayyukan ci gaba suka lalata kafin bayar da izinin aiki na ɗaya daga cikin abubuwan da ke haifar da jinkirin bayar da waɗannan lasisin a ranar 18 ga Maris 2024. Bugu da ƙari, ya nuna cewa Hukumar Kula da Gine-gine da Masana'antar Gine-gine (ABCi) tana haɗin gwiwa da sauran sassan gwamnati don haɓaka tsarin aikace-aikacen OneBiz. ABCi ta sami aikace-aikacen 7,380 a cikin 2023, waɗanda aka sarrafa su ta hanyar da ta fara zuwa . Domin inganta yanayin kasuwanci, Queenie ta jaddada mahimmancin haɗin gwiwa mai inganci tsakanin Ma'aikatar Tsaro (MinDef), MoFE, da Ma'aikatar Harkokin Cikin Gida (MoHA). Ministan ya kuma amince da ci gaba da ƙoƙarin haɗin gwiwa da aka yi ta hanyar kwamitoci kamar Majalisar Amfani da Filaye ta Ƙasa. Ministan, yana ambaton kyakkyawan martanin masu haɓaka gidaje ga wani aiki a Jalan Pemancha, ya jaddada buƙatar haɗin gwiwa don cimma damar kasuwanci. Ya ambaci ci gaba da nazarin amfani da filaye na Tsarin Ci Gaban Ƙasa na 12, da kuma sabuntawa kamar "Tsarin Masu Tafiya a Kafa" da sabbin wuraren shakatawa da aka haɗa a cikin haɓaka gidaje. Ministan ya kuma yi magana game da matsalar masu sayar da kayayyaki a gefen hanya ba tare da izini ba, yana mai jaddada bukatar samun izini da kuma ci gaba da tattaunawa don fitar da 'yan kasuwa daga yankunan zama. <ref>{{Cite web |last=Kon |first=James |date=2024-03-19 |title=Issuance of occupational permit delay raised |url=https://borneobulletin.com.bn/issuance-of-occupational-permit-delay-raised/ |url-access=subscription |archive-url=https://archive.today/20240801044347/https://borneobulletin.com.bn/issuance-of-occupational-permit-delay-raised/#selection-1437.312-1437.321 |archive-date=2024-08-01 |access-date=2024-08-01 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
Queenie ta jaddada muhimmancin haɗin gwiwar ministoci a ranar ƙarshe ta zaman LegCo a ranar 23 ga Maris 2024, domin a kauce wa manufofi marasa inganci da kuma inganta ingancin gwamnati. Domin shirya tsara mai zuwa don yanayin dijital, ta buƙaci Ma'aikatar Ilimi ta Amurka (MoE) ta duba manhajar ICT ɗinta tun daga makarantar firamare. Tare da damuwarta, ta ba da shawarwari kan ingantattun dabarun gudanarwa da bincike don isa ga ƙungiyoyin da aka yi niyya da kuma hana fahimtar jama'a game da yadda hukumomin gwamnati ke amfani da dandamalin kafofin watsa labarun yadda ya kamata. <ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title='Imperative' to review MoE's ICT curriculum |url=https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1513&InitialTabID=Ribbon.Read |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801041818/https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1513&InitialTabID=Ribbon.Read |archive-date=1 August 2024 |access-date=2024-08-01 |website=Legislative Council of Brunei}}</ref> Ta kuma ba da shawarar kafa kwaleji wanda ke da nufin inganta ƙa'idodin hulɗa da jama'a . <ref>{{Cite web |last=Han Yin Kong |date=2024-03-23 |title=實現更高效率和生產力 莊靜宜籲各部門無縫協作 |url=https://weareunited.com.my/12146198/ |access-date=2024-04-21 |website=weareunited.com.my |language=zh-MY}}</ref>
Queenie ta jaddada muhimmancin koyon kayan aikin lantarki don nan gaba lokacin da fasaha za ta ƙarfafa al'umma a taron [[Ranar mata ta duniya|Ranar Mata ta Duniya ta]] Afrilu 2024 - Tasirin Gaba. Taron, wanda Mata Masu Fasaha Brunei da Google Developer Group Brunei suka shirya tare, ya shaida gabatar da DigiThink, wani shiri da ke amfani da littattafai na kama-da-wane da tsarin ilmantarwa ta yanar gizo don ƙara ilimi game da fasaha a Kudu maso Gabashin Asiya. <ref>{{Cite web |last=Yin Kong |first=Han |date=2024-04-09 |title=邁向未來科技賦能旅程 莊靜宜:需掌握數位工具 |url=https://weareunited.com.my/12154214/ |access-date=2024-04-21 |website=weareunited.com.my |language=zh}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-04-09 |title=LegCo member underlines importance of digital tool mastery |url=https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1520&InitialTabID=Ribbon.Read |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801043323/https://www.councils.gov.bn/Lists/News/NDispForm.aspx?ID=1520&InitialTabID=Ribbon.Read |archive-date=1 August 2024 |access-date=2024-08-01 |website=Legislative Council of Brunei}}</ref>
== Matsayin siyasa ==
=== Inganta ƙwarewar ICT da karatu da rubutu ===
Queenie ta jaddada muhimmancin samar da tsararrun kirkire-kirkire da za su tsara asalin Brunei da tattalin arzikinta na gaba bayan Wawasan Brunei 2035. Ta ambaci babban matakin shiga shafukan sada zumunta na Brunei, wanda ya zo na hudu a duniya dangane da amfani da kowane mutum, inda ta ambaci Rahoton Bayani na Duniya na Dijital na 2023 a matsayin shaida cewa akwai bukatar a magance karin batutuwa da suka shafi ilimin zamani na dijital. Ta jaddada muhimmancin hada fasaha don inganta yawan aiki da ingancin rayuwa, shirya matasa don ci gaba ta hanyar dijital ta hanyar hada kimiyyar kwamfuta da kuma rubuta bayanai a cikin manhajar karatu ta kasa, da kuma samar wa ma'aikatan gida muhimman dabarun ICT ta hanyar shirye-shirye kamar Tsarin Cancanta na Masana'antu na Brunei ICT (BIICF).
== Rayuwa ta sirri ==
Queenie da ƙanenta sun yi renon su ne a hannun mahaifiyarsu tilo a gundumar Tutong inda mahaifiyarta ta gina musu gida na katako. <ref>{{Cite web |last=Joshua Chambers |date=2019-11-27 |title=Queenie Chong, Startup Founder, Brunei |url=https://govinsider.asia/intl-en/article/queenie-chong-startup-founder-brunei-next-gen-report |access-date=2023-11-11 |website=govinsider.asia |language=en}}</ref> Duk da cewa ba ta da yawan makaranta, mahaifiyarta ta daɗe tana daraja aiki tuƙuru. Bayan haka, sun ƙaura zuwa [[Kampong Bukit Udal]] a matsayin wani ɓangare na tsarin gidaje na gwamnati . Ta ce tsarin taimakon Brunei ne ya sa iyalinta suka tsira daga talauci. <ref name=":3"/>
== Ganewa da girmamawa ==
A tsawon aikinta, ta sami waɗannan abubuwa kamar haka: <ref name=":4"/>
=== Ganewa ===
* Kyauta Mai Kyau ga Matasa (2021) <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web |date=2021-08-07 |title=CALON-CALON PENERIMA ANUGERAH 2020 |url=http://hbk.gov.bn/Shared%20Documents/HBK2021.pdf |access-date=2024-08-19 |website=Hari Belia Kengsaan |language=ms}}</ref>
* Shahararren LinkedIn 50 mafi ban sha'awa a Brunei (2020; 2021)
* Mutane 30 da za a kalla a Kasuwancin Shari'a a Asiya (2020) <ref>{{Cite web |last=Asia Law Portal |date=2020-07-13 |title=30 people to watch in the business of law in Asia in 2020 |url=https://asialawportal.com/30-people-to-watch-in-the-business-of-law-in-asia-in-2020/ |access-date=2023-11-11 |website=asialawportal.com |language=en-US}}</ref>
* Mata 30 masu kirkire-kirkire a fannin shari'a a Asiya za su biyo baya (2022) <ref>{{Cite web |last=Asia Law Portal |date=2022-05-05 |title=30 women legal innovators in Asia to follow in 2022 |url=https://asialawportal.com/30-women-legal-innovators-in-asia-to-follow-in-2022/ |access-date=2023-11-11 |website=asialawportal.com |language=en-US}}</ref>
* Wadanda Suka Yi Nasara a Kasashe na Kyautar Kore ta MCCC-AAET (2014) <ref>{{Cite web |title=ASEAN Green Award |url=https://aaet-asean.org/ASEAN-Green-Award.php |access-date=2023-11-11 |website=aaet-asean.org}}</ref>
* Kyaututtukan Kasuwanci na ASEAN (2019) <ref>{{Cite web |title=ABA Awards and Categories |url=http://www.aseanbacbrunei.com.bn/aba/awards-and-categories |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724083144/https://www.aseanbacbrunei.com.bn/aba/awards-and-categories |archive-date=24 July 2024 |access-date=2023-11-11 |website=www.aseanbacbrunei.com.bn |language=en-US}}</ref>
=== Daraja ===
* [[Fayil:Excellent_Service_Medal_(PIKB).svg|50x50px]] Kyauta Mai Kyau ta Sabis (PIKB; 25 Yuni 2023) <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web |last=Thiann Kok Hua |date=2023-06-25 |title=莊靜宜獲頒P.I.K.B勛章 |url=https://weareunited.com.my/11993111/ |access-date=2024-04-21 |website=weareunited.com.my |language=zh-MY}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1w7u1sf0mhcxn4b6q1u4157p8hvo9r3
India First
0
146507
877138
812955
2026-07-05T13:10:38Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877138
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''''India First''''' wata dandalin labaran dijital ce ta Indiya kuma mujallar yanar gizo da ake wallafawa da harshen Turanci. Tana wallafa labarai da bayanai kan kasuwanci, kamfanonin farawa (startups), fasaha, wasanni, nishaɗi da kuma salon rayuwa.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bharathi |first=Vartha |title=India First, an Emerging Digital News E-Magazine |url=https://english.varthabharati.in/business/india-first-an-emerging-digital-news-e-magazine |access-date=2026-03-17 |website=english.varthabharati.in |language=en |archive-date=2026-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417204626/https://english.varthabharati.in/business/india-first-an-emerging-digital-news-e-magazine |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.sikkimexpress.com/news-details/indian-cybersecurity-startups-face-challenges-in-competing-globally Sikkim Express</ref><ref>{{Cite web |title=India First Expands Coverage on Startups and Entrepreneurship |url=https://firstindia.co.in/news/business/india-first-expands-startup-coverage |access-date=2026-03-17 |website=firstindia.co.in |language=en}}</ref>
== Wallafe-wallafe ==
* ''India First Magazine'' – Babbar mujallar yanar gizo ta India First, wacce ta fi mayar da hankali kan ’yan kasuwa da labaran nasarorinsu.<ref>{{Cite web |last=ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ |date=2026-03-22 |title=India First Magazine: ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ ಕಥೆಗಳು |url=https://www.varthabharati.in/National/india-first-magazine-digital-edition-entrepreneurs-2120832 |access-date=2026-03-22 |website=www.varthabharati.in |language=kn}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |title=إطلاق مجلة India First الإلكترونية لتسليط الضوء على رواد الأعمال والابتكار في الهند |url=https://www.ninanews.com/Website/News/Details?key=1287420 |access-date=2026-03-22 |website=www.ninanews.com National Iraqi News Agency |language=ar}}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://indiafirst.live India First]
nzoseasuylpngasfp1vorq4cnt6ep4x
Jacqueline Amongin
0
146982
877282
815912
2026-07-05T17:26:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877282
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jacqueline Amongin''' (an haife ta a ranar 26 ga watan Yuni 1982) 'yar majalisar dokokin [[Uganda]] ce. Ita mamba ce a ƙungiyar National Resistance Movement, wacce aka ba ta [[Mandela Leadership Prize|kyautar shugabancin Mandela (Mandela Leadership Prize)]] saboda "haɓaka shugabanci nagari da ci gaba a Afirka".
== Rayuwa ==
An haifi Amongin a shekarar 1982. Ta kammala karatun digiri a [[Jami'ar Makerere]] a shekarar 2005 a matsayin digiri na farko a fannin Gudanar da Muhalli. An ɗauke ta aiki a ƙarƙashin [[Pan-Africanism|Pan African Movement]] a matsayin jami'ar sadarwa a shekara mai zuwa na tsawon shekara guda, kafin ta zama Jami'ar Shirye-shiryen Pan African Movement na Duniya har zuwa shekara ta 2010. <ref name="parle">{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=181 |access-date=2020-02-28 |website=www.parliament.go.ug}}</ref>
A shekara ta 2011 ta shiga majalisar dokokin Uganda, kuma a shekarar 2013 ta shiga [[Majalisar Dokokin Afirka|majalisar dokokin Afirka ta Pan]]. <ref name="parle"/> Tana wakiltar gundumar Ngora. <ref>{{Cite web |date=2019-11-15 |title=Uganda- Rwanda tensions overshadow debate on EAC integration |url=https://www.independent.co.ug/uganda-rwanda-tensions-overshadow-debate-on-eac-integration/ |access-date=2020-02-28 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> An sake zab5e ta a shekarar 2016 inda ta hau kujerarta tare da wasu 'yan majalisar dokokin Uganda guda hudu [[Anifa Kawoya]], Farfesa Ogenga Latigo, Felix Okot Ogong da kuma [[Veronica Kadogo|Veronica Babirye Kadogo]]. <ref>{{Cite web |title=Five Pan African Parliament MPs Sworn In – Parliament Watch |url=http://parliamentwatch.ug/five-pan-african-parliament-mps-sworn-in/ |access-date=2020-02-28 |website=parliamentwatch.ug}}</ref>
A shekarar 2018, an zaɓe ta daga cikin 'yan takara kusan 5,000 don a ba ta ɗaya daga cikin kyaututtukan jagoranci na Mandela goma sha bakwai. An ba ta kyautar ne saboda aikinta da Majalisar Pan African "ta hanyar inganta shugabanci nagari da ci gaba a Afirka". [[Mandela Institute|Cibiyar Mandela]] da ke Paris ce ta ba da kyautar. <ref>{{Cite web |title=MP Amongin awarded Mandela Leadership Prize |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/MP-Amongin-Mandela-Leadership-Prize-Paris/688334-4350516-7ulcuiz/index.html |access-date=2020-02-28 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Kyautar ta lura cewa ta kafa "Jacqueline Amongin Development Foundation" (JADEF) kuma an yaba mata a majalisar dokoki. <ref>{{Cite web |title=Parliament praises MP Amongin for winning Mandela Prize – theinsider.ug |url=https://theinsider.ug/index.php/2018/04/06/parliament-praises-mp-amongin-for-winning-mandela-prize/ |access-date=2020-02-28 |language=en-US |archive-date=2021-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625012414/https://theinsider.ug/index.php/2018/04/06/parliament-praises-mp-amongin-for-winning-mandela-prize/ |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1982]]
jq6l8m4ukl8q62oow0jwxdd1km15gre
Jack'enneth Opukeme
0
147261
877261
817034
2026-07-05T17:04:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877261
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Jack'enneth Opukeme marubuciya ce ta fina-finai 'yar Najeriya, edita, kuma darakta. An san ta da shirin All's Fair in Love .
== Rayuwar farko da aiki ==
Opukeme ta rubuta ''[[Adire (fim)|Adire]]'' (2023). <ref>{{Cite web |date=4 August 2022 |title=FilmOne wraps shoot of debut original 'Adire' |url=https://www.pulse.ng/story/filmone-wraps-shoot-of-debut-original-adire-2024072519052162386 |access-date=31 March 2026 |website=Pulse Nigeria }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A shekarar 2026, fim ɗinta, ''Aba Blues'', ya fara fitowa a ranar 15 ga Maris, 2026 a [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya. <ref>{{Cite web |last=Lasisi |first=Seyi |date=17 March 2026 |title=Jack'enneth Opukeme 's "Aba Blues" and the Conversations around Extractive Cinema |url=https://culturecustodian.com/jackenneth-opukeme-s-aba-blues-and-the-conversations-around-extractive-cinema/ |access-date=31 March 2026 |website=The Culture Custodian}}</ref>
== Fim ɗin fim ==
: Fina-finan da aka shirya:
* ''[[Battle on Buka Street|Yaƙi a Titin Buka]]'' (2022)
* ''[[Brúyar Bride|Amaryar Manomi]]'' (2024) <ref>{{Cite web |date=9 July 2024 |title=Jack'enneth Opukeme Returns with "Farmer's Bride" Starring Tobi Bakre, Efe Irele & Mercy Aigbe |url=https://www.bellanaija.com/2024/07/jackenneth-opukeme-farmers-bride/ |access-date=31 March 2026 |website=[[BellaNaija]]}}</ref>
* ''Aba Blues'' (2026)
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb name|12981624}}
t6yy0eb8xxdiu0j2dqvorqrapibx0lo
Quentin Ndjantou
0
147885
877675
819953
2026-07-06T10:41:29Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356934208|Quentin Ndjantou]]"
877675
wikitext
text/x-wiki
'''Quentin Ndjantou Mbitcha''' (an haife shi a ranar 23 ga Yuli 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Faransa wanda ke taka leda a matsayin ɗan gaba, [[Mai buga tsakiya|ɗan gefen hagu]], da kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na ƙungiyar Ligue 1 [[Paris Saint-Germain|ta Paris Saint-Germain]] .
== Rayuwar farko ==
An haifi Quentin Ndjantou Mbitcha a ranar 23 ga Yuli 2007 a Arpajon, Essonne. <ref name="lequipe">{{Cite web |title=Quentin Ndjantou |url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur108136.html |access-date=2 November 2025 |language=fr}}</ref>
== Aikin kulob ==
Bayan ya zo ta RC Arpajonnais, Paris FC, da kuma US Villejuif, Ndjantou ya shiga sahun matasan [[Paris Saint-Germain]] (PSG) a shekarar 2020. <ref>{{Cite web |last=Akouete |first=Isidore |date=2025-05-12 |title=Quentin Ndjantou : La pépite camerounaise dans le viseur d’Hoffenheim, le PSG contre-attaque |url=https://actucameroun.com/2025/05/12/quentin-ndjantou-la-pepite-camerounaise-dans-le-viseur-dhoffenheim-le-psg-contre-attaque/ |access-date=2025-09-27 |website=Actu Cameroun |language=fr-FR}}</ref> Tare da tawagar 'yan wasan ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19, ya lashe gasar zakarun ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 19 a jere a shekarar 2024 da 2025. <ref>{{Cite web |title=Quentin Ndjantou décline l'étranger pour le PSG |url=https://www.culturepsg.com/news/formation/quentin-ndjantou-decline-l-etranger-pour-le-psg/56480 |access-date=2025-09-27 |website=CulturePSG |language=en}}</ref> A ranar 28 ga Yuli 2025, Ndjantou ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da PSG, yarjejeniyar har zuwa 30 ga Yuni 2028. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 July 2025 |title=Quentin Ndjantou : Le titi parisien signe son premier contrat professionnel |url=https://www.psg.fr/content/cp-signature-ndjantou |access-date=28 September 2025 |publisher=[[Paris Saint-Germain FC]] |language=Fr}}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2025, ya zura kwallaye uku a wasan da UEFA Youth League ta doke Atalanta da ci 5-1. <ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=Paris's U19 men earn scintillating win over Atalanta |url=https://www.psg.fr/en/content/pariss-u19-men-earn-scintillating-win-over-atalanta-psg-youth-league-youth-teams-20252026 |access-date=2025-09-17 |website=www.psg.fr |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=PSG : Quentin Ndjantou, un triplé en Youth League qui a tout changé pour Luis Enrique ? {{!}} Flashscore.fr |url=https://www.flashscore.fr/actualites/football-ligue-1-quentin-ndjantou-un-triple-en-youth-league-qui-a-tout-change-pour-luis-enrique/thk4Pp0n/ |access-date=2025-09-27 |website=www.flashscore.fr |language=fr}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, Ndjantou ya fara buga wasa a ƙungiyar Paris Saint-Germain a wasan da suka doke Auxerre da ci 2-0 a [[Ligue 1|gasar Ligue 1.]] <ref>{{Cite web |title=Qui est Quentin Ndjantou, le titi qui fait ses débuts avec le PSG contre Auxerre ? |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Qui-est-quentin-ndjantou-le-titi-qui-fait-ses-debuts-avec-le-psg-contre-auxerre/1597272 |access-date=2025-09-27 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> A ranar 1 ga Oktoba, ya fara buga gasar [[UEFA Champions League]] a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka yi da [[FC Barcelona|Barcelona]] da ci 2-1. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-02 |title=« Trois joueurs au potentiel énorme » : Mayulu, Mbaye et Ndjantou… Qui sont les Titis qui ont brillé à Barcelone ? |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-des-champions/trois-joueurs-au-potentiel-enorme-mayulu-mbaye-et-ndjantou-qui-sont-les-titis-qui-ont-brille-a-barcelone-02-10-2025-YKJT2LYF4FDUXJH7GOE7UFBLGQ.php |access-date=2025-10-02 |website=leparisien.fr |language=fr-FR}}</ref> Ya fara buga gasar Champions League a wasan da suka yi da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] da ci 5-3 a ranar 26 ga Nuwamba, inda ya taimaka wajen taimakawa. <ref>{{Cite web |last=Shalivska |first=Julia |date=2025-11-27 |title=‘He plays everywhere’: Luis Enrique explains why he started Quentin Ndjantou against Tottenham |url=https://tribuna.com/en/news/2025-11-27-he-plays-everywhere-luis-enrique-explains-why-he-started-quentin-ndjantou-against-tottenh/ |access-date=2025-11-27 |website=Tribuna.com}}</ref> Daga baya a wannan shekarar, a ranar 13 ga Disamba, ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a wasan da suka yi da Metz da ci 3-2 a waje. <ref>{{Cite web |date=13 December 2025 |title=PSG win before facing Fla, reclaim top spot: watch the goals |url=https://onefootball.com/en/news/psg-win-before-facing-fla-reclaim-top-spot-watch-the-goals-42092730 |publisher=OneFootball}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ndjantou matashi ne ɗan ƙasar Faransa, wanda ya fara buga wa ' yan ƙasa da shekara 16 wasa a shekarar 2022. A watan Satumba na 2025, an zaɓe shi don shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20, amma Paris Saint-Germain ba ta sake shi ba bayan an kira shi zuwa ƙungiyar farko. <ref>{{Cite web |title=Le PSG ne libérera pas Quentin Ndjantou, sélectionné pour la Coupe du monde U20 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-psg-ne-liberera-pas-quentin-ndjantou-selectionne-pour-la-coupe-du-monde-u20/1596046 |access-date=2025-09-27 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Quarez |first=Benjamin |date=2025-09-23 |title=PSG : pas de Mondial U20 pour Quentin Ndjantou, retenu par Paris à cause des blessures |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/psg-pas-de-mondial-u20-pour-quentin-ndjantou-retenu-par-paris-a-cause-des-blessures-23-09-2025-NFUBGVMWPVAT3H6J4VQPDOGY5A.php |access-date=2025-09-27 |website=leparisien.fr |language=fr-FR}}</ref>
== Salon wasan ==
Ndjantou zai iya buga wasa a matsayin ɗan gaba, <ref name=":3">{{Cite web |title=James, Slama, Jangeal, Khafi, Ndjantou... Qui sont les titis présents à l'entraînement du PSG cette semaine ? |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/James-slama-jangeal-khafi-ndjantou-qui-sont-les-titis-presents-a-l-entrainement-du-psg-cette-semaine/1596611 |access-date=2025-09-27 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> [[Mai buga tsakiya|ɗan gefen hagu]], <ref name=":2">{{Cite web |title=PSG : Quentin Ndjantou, un triplé en Youth League qui a tout changé pour Luis Enrique ? {{!}} Flashscore.fr |url=https://www.flashscore.fr/actualites/football-ligue-1-quentin-ndjantou-un-triple-en-youth-league-qui-a-tout-change-pour-luis-enrique/thk4Pp0n/ |access-date=2025-09-27 |website=www.flashscore.fr |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.flashscore.fr/actualites/football-ligue-1-quentin-ndjantou-un-triple-en-youth-league-qui-a-tout-change-pour-luis-enrique/thk4Pp0n/ "PSG : Quentin Ndjantou, un triplé en Youth League qui a tout changé pour Luis Enrique ? | Flashscore.fr"]. </cite></ref> da kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai kai hari]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 July 2025 |title=Quentin Ndjantou : Le titi parisien signe son premier contrat professionnel |url=https://www.psg.fr/content/cp-signature-ndjantou |access-date=28 September 2025 |publisher=[[Paris Saint-Germain FC]] |language=Fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.psg.fr/content/cp-signature-ndjantou "Quentin Ndjantou : Le titi parisien signe son premier contrat professionnel"] (in French). </cite></ref> Asalinsa ɗan wasa ne mai faɗi, ya girma ya zama ɗan wasan gaba mai iya amfani da dama a shekarar 2025, wanda aka san shi da motsi, motsi mai wayo, iyawar sauke nauyi da haɗa wasa, da kuma inganci a gaban raga. <ref name=":3" />
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Ndjantou a Faransa, kuma asalinsa ɗan ƙasar Kamaru ne. <ref>{{Cite web |title=Quentin Ndjantou... 5 things to know about PSG’s Cameroonian wonderkid |url=https://foot-africa.com/en/news/quentin-ndjantou-5-things-to-know-about-psgs-cameroonian-wonderkid-752621/ |access-date=2025-09-27 |website=Foot Africa |language=en}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 20 December 2025}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Coupe de France
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| [[Paris Saint-Germain]]
| 2025–26
| [[Ligue 1|Gasar Lig 1]]
| 10
| 1
| 1
| 0
| 3 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 0
| 1 {{Efn|Appearance in [[FIFA Intercontinental Cup]]}}
| 0
| 15
| 1
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 10
! 1
! 1
! 0
! 3
! 0
! 1
! 0
! 15
! 1
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 ta Paris Saint-Germain'''
* Championnat National U19 : 2023-24, 2024-25
'''Paris Saint-Germain'''
* [[Ligue 1|Gasar Ligue 1]] : 2025–26
* [[UEFA Champions League|Gasar Zakarun Turai ta UEFA]] : 2025–26
* Kofin Duniya na FIFA : 2025 <ref> {{Cite web |date=17 December 2025 |title=Porté par un énorme Safonov lors des tirs au but, le PSG remporte la première Coupe Intercontinentale de son histoire face à Flamengo |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Porte-par-un-enorme-safonov-lors-des-tirs-au-but-le-psg-remporte-la-premiere-coupe-intercontinentale-de-son-histoire-face-a-flamengo/1617759 |access-date=17 December 2025 |publisher=L’Équipe |language=fr}}</ref>
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.psg.fr/en/players/quentin-ndjantou-mbitcha Bayanin martaba] a gidan yanar gizon Paris Saint-Germain FC
{{Paris Saint-Germain FC squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
3skqr9uyd9re0bed29bkpmml0komccj
877687
877675
2026-07-06T10:57:58Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877687
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Quentin Ndjantou Mbitcha''' (an haife shi a ranar 23 ga Yuli 2007) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Faransa wanda ke taka leda a matsayin ɗan gaba, [[Mai buga tsakiya|ɗan gefen hagu]], da kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na ƙungiyar Ligue 1 [[Paris Saint-Germain|ta Paris Saint-Germain]] .
== Rayuwar farko ==
An haifi Quentin Ndjantou Mbitcha a ranar 23 ga Yuli 2007 a Arpajon, Essonne. <ref name="lequipe">{{Cite web |title=Quentin Ndjantou |url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur108136.html |access-date=2 November 2025 |language=fr}}</ref>
== Aikin kulob ==
Bayan ya zo ta RC Arpajonnais, Paris FC, da kuma US Villejuif, Ndjantou ya shiga sahun matasan [[Paris Saint-Germain]] (PSG) a shekarar 2020. <ref>{{Cite web |last=Akouete |first=Isidore |date=2025-05-12 |title=Quentin Ndjantou : La pépite camerounaise dans le viseur d’Hoffenheim, le PSG contre-attaque |url=https://actucameroun.com/2025/05/12/quentin-ndjantou-la-pepite-camerounaise-dans-le-viseur-dhoffenheim-le-psg-contre-attaque/ |access-date=2025-09-27 |website=Actu Cameroun |language=fr-FR}}</ref> Tare da tawagar 'yan wasan ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19, ya lashe gasar zakarun ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 19 a jere a shekarar 2024 da 2025. <ref>{{Cite web |title=Quentin Ndjantou décline l'étranger pour le PSG |url=https://www.culturepsg.com/news/formation/quentin-ndjantou-decline-l-etranger-pour-le-psg/56480 |access-date=2025-09-27 |website=CulturePSG |language=en}}</ref> A ranar 28 ga Yuli 2025, Ndjantou ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da PSG, yarjejeniyar har zuwa 30 ga Yuni 2028. <ref name=":1">{{Cite web |date=28 July 2025 |title=Quentin Ndjantou : Le titi parisien signe son premier contrat professionnel |url=https://www.psg.fr/content/cp-signature-ndjantou |access-date=28 September 2025 |publisher=[[Paris Saint-Germain FC]] |language=Fr}}</ref> A ranar 17 ga Satumba 2025, ya zura kwallaye uku a wasan da UEFA Youth League ta doke Atalanta da ci 5-1. <ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=Paris's U19 men earn scintillating win over Atalanta |url=https://www.psg.fr/en/content/pariss-u19-men-earn-scintillating-win-over-atalanta-psg-youth-league-youth-teams-20252026 |access-date=2025-09-17 |website=www.psg.fr |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=PSG : Quentin Ndjantou, un triplé en Youth League qui a tout changé pour Luis Enrique ? {{!}} Flashscore.fr |url=https://www.flashscore.fr/actualites/football-ligue-1-quentin-ndjantou-un-triple-en-youth-league-qui-a-tout-change-pour-luis-enrique/thk4Pp0n/ |access-date=2025-09-27 |website=www.flashscore.fr |language=fr}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, Ndjantou ya fara buga wasa a ƙungiyar Paris Saint-Germain a wasan da suka doke Auxerre da ci 2-0 a [[Ligue 1|gasar Ligue 1.]] <ref>{{Cite web |title=Qui est Quentin Ndjantou, le titi qui fait ses débuts avec le PSG contre Auxerre ? |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Qui-est-quentin-ndjantou-le-titi-qui-fait-ses-debuts-avec-le-psg-contre-auxerre/1597272 |access-date=2025-09-27 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> A ranar 1 ga Oktoba, ya fara buga gasar [[UEFA Champions League]] a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka yi da [[FC Barcelona|Barcelona]] da ci 2-1. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-02 |title=« Trois joueurs au potentiel énorme » : Mayulu, Mbaye et Ndjantou… Qui sont les Titis qui ont brillé à Barcelone ? |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-des-champions/trois-joueurs-au-potentiel-enorme-mayulu-mbaye-et-ndjantou-qui-sont-les-titis-qui-ont-brille-a-barcelone-02-10-2025-YKJT2LYF4FDUXJH7GOE7UFBLGQ.php |access-date=2025-10-02 |website=leparisien.fr |language=fr-FR}}</ref> Ya fara buga gasar Champions League a wasan da suka yi da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] da ci 5-3 a ranar 26 ga Nuwamba, inda ya taimaka wajen taimakawa. <ref>{{Cite web |last=Shalivska |first=Julia |date=2025-11-27 |title=‘He plays everywhere’: Luis Enrique explains why he started Quentin Ndjantou against Tottenham |url=https://tribuna.com/en/news/2025-11-27-he-plays-everywhere-luis-enrique-explains-why-he-started-quentin-ndjantou-against-tottenh/ |access-date=2025-11-27 |website=Tribuna.com}}</ref> Daga baya a wannan shekarar, a ranar 13 ga Disamba, ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a wasan da suka yi da Metz da ci 3-2 a waje. <ref>{{Cite web |date=13 December 2025 |title=PSG win before facing Fla, reclaim top spot: watch the goals |url=https://onefootball.com/en/news/psg-win-before-facing-fla-reclaim-top-spot-watch-the-goals-42092730 |publisher=OneFootball}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ndjantou matashi ne ɗan ƙasar Faransa, wanda ya fara buga wa ' yan ƙasa da shekara 16 wasa a shekarar 2022. A watan Satumba na 2025, an zaɓe shi don shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20, amma Paris Saint-Germain ba ta sake shi ba bayan an kira shi zuwa ƙungiyar farko. <ref>{{Cite web |title=Le PSG ne libérera pas Quentin Ndjantou, sélectionné pour la Coupe du monde U20 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-psg-ne-liberera-pas-quentin-ndjantou-selectionne-pour-la-coupe-du-monde-u20/1596046 |access-date=2025-09-27 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Quarez |first=Benjamin |date=2025-09-23 |title=PSG : pas de Mondial U20 pour Quentin Ndjantou, retenu par Paris à cause des blessures |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/psg-pas-de-mondial-u20-pour-quentin-ndjantou-retenu-par-paris-a-cause-des-blessures-23-09-2025-NFUBGVMWPVAT3H6J4VQPDOGY5A.php |access-date=2025-09-27 |website=leparisien.fr |language=fr-FR}}</ref>
== Salon wasan ==
Ndjantou zai iya buga wasa a matsayin ɗan gaba, <ref name=":3">{{Cite web |title=James, Slama, Jangeal, Khafi, Ndjantou... Qui sont les titis présents à l'entraînement du PSG cette semaine ? |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/James-slama-jangeal-khafi-ndjantou-qui-sont-les-titis-presents-a-l-entrainement-du-psg-cette-semaine/1596611 |access-date=2025-09-27 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> [[Mai buga tsakiya|ɗan gefen hagu]], <ref name=":2">{{Cite web |title=PSG : Quentin Ndjantou, un triplé en Youth League qui a tout changé pour Luis Enrique ? {{!}} Flashscore.fr |url=https://www.flashscore.fr/actualites/football-ligue-1-quentin-ndjantou-un-triple-en-youth-league-qui-a-tout-change-pour-luis-enrique/thk4Pp0n/ |access-date=2025-09-27 |website=www.flashscore.fr |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.flashscore.fr/actualites/football-ligue-1-quentin-ndjantou-un-triple-en-youth-league-qui-a-tout-change-pour-luis-enrique/thk4Pp0n/ "PSG : Quentin Ndjantou, un triplé en Youth League qui a tout changé pour Luis Enrique ? | Flashscore.fr"]. </cite></ref> da kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai kai hari]] . <ref name=":1">{{Cite web |date=28 July 2025 |title=Quentin Ndjantou : Le titi parisien signe son premier contrat professionnel |url=https://www.psg.fr/content/cp-signature-ndjantou |access-date=28 September 2025 |publisher=[[Paris Saint-Germain FC]] |language=Fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.psg.fr/content/cp-signature-ndjantou "Quentin Ndjantou : Le titi parisien signe son premier contrat professionnel"] (in French). </cite></ref> Asalinsa ɗan wasa ne mai faɗi, ya girma ya zama ɗan wasan gaba mai iya amfani da dama a shekarar 2025, wanda aka san shi da motsi, motsi mai wayo, iyawar sauke nauyi da haɗa wasa, da kuma inganci a gaban raga. <ref name=":3" />
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi Ndjantou a Faransa, kuma asalinsa ɗan ƙasar Kamaru ne. <ref>{{Cite web |title=Quentin Ndjantou... 5 things to know about PSG’s Cameroonian wonderkid |url=https://foot-africa.com/en/news/quentin-ndjantou-5-things-to-know-about-psgs-cameroonian-wonderkid-752621/ |access-date=2025-09-27 |website=Foot Africa |language=en}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 20 December 2025}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Coupe de France
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| [[Paris Saint-Germain]]
| 2025–26
| [[Ligue 1|Gasar Lig 1]]
| 10
| 1
| 1
| 0
| 3 {{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
| 0
| 1 {{Efn|Appearance in [[FIFA Intercontinental Cup]]}}
| 0
| 15
| 1
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 10
! 1
! 1
! 0
! 3
! 0
! 1
! 0
! 15
! 1
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 ta Paris Saint-Germain'''
* Championnat National U19 : 2023-24, 2024-25
'''Paris Saint-Germain'''
* [[Ligue 1|Gasar Ligue 1]] : 2025–26
* [[UEFA Champions League|Gasar Zakarun Turai ta UEFA]] : 2025–26
* Kofin Duniya na FIFA : 2025 <ref> {{Cite web |date=17 December 2025 |title=Porté par un énorme Safonov lors des tirs au but, le PSG remporte la première Coupe Intercontinentale de son histoire face à Flamengo |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Porte-par-un-enorme-safonov-lors-des-tirs-au-but-le-psg-remporte-la-premiere-coupe-intercontinentale-de-son-histoire-face-a-flamengo/1617759 |access-date=17 December 2025 |publisher=L’Équipe |language=fr}}</ref>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.psg.fr/en/players/quentin-ndjantou-mbitcha Bayanin martaba] a gidan yanar gizon Paris Saint-Germain FC
{{Paris Saint-Germain FC squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
cop9riekofni6l0dq2wsvj109usqwcb
Isaac Cuenca
0
150032
877196
832679
2026-07-05T14:41:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877196
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Joan Isaac Cuenca López''' (an haife ta a ranar 27 ga Afrilu 1991) ƙwararriyar [[Kungiyar Kwallon Kafa|'yar wasan ƙwallon ƙafa ce]] ta ƙasar Sipaniya wadda ta taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan gefe]] .
An kafa shi a [[FC Barcelona|Barcelona]], inda ya buga wasanni 30, ya kuma wakilci Deportivo da Granada a [[La Liga|gasar La Liga]], sannan ya buga ƙwallon ƙafa ta farko a Netherlands, Turkey, Isra'ila da Japan.
== Aikin kulob ==
=== Shekarun farko ===
An haife shi a Reus, Tarragona, [[Katalunya|Catalonia]], Cuenca ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da Unió Barri Juroca na gida, ya ci gaba da yin wasa da RCD Espanyol, [[FC Barcelona]], UE Barri Santes Creus, CF Reus Deportiu da CF Damm kafin ya koma [[La Masia]] a 2009. <ref>{{Cite web |date=5 February 2012 |title=Cristian Tello e Isaac Cuenca, la historia de dos carreras paralelas |trans-title=Cristian Tello and Isaac Cuenca, the story of two parallel careers |url=https://cadenaser.com/ser/2012/02/05/deportes/1328401693_850215.html |access-date=26 January 2026 |publisher=[[Cadena SER]] |language=es}}</ref> Ya fara buga wasa a matakin farko a kakar wasa ta 2010-11, inda aka ba shi aro ga wata ƙungiya a yankinsa, CE Sabadell FC na Segunda División B ; <ref>{{Cite web |date=2 September 2010 |title=Sabadell: presentado Isaac Cuenca |trans-title=Sabadell: Isaac Cuenca presented |url=http://www.esfutbol.net/?action=read&idnotizia=53614 |access-date=5 July 2011 |publisher=esFutbol |language=es}}</ref> ya yi tasiri nan take, ya fara a wasanni 24 kuma jimillar mintuna 2,288 yayin da ''Arlequinats'' suka koma Segunda División bayan ya yi shekaru 18 ba tare da ya buga wasa ba.
A watan Yulin 2011, Cuenca ya koma Barcelona ya kuma shiga ƙungiyar B, tare da Martí Riverola . <ref>{{Cite web |last=Carrillo |first=Jesús |date=4 July 2011 |title=Martí Riverola e Isaac Cuenca vuelven al Barça B |trans-title=Martí Riverola and Isaac Cuenca return to Barça B |url=http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol_b/temporada11-12/07/04/n110704118268.html |access-date=29 January 2016 |publisher=FC Barcelona |language=es}}</ref> Ba da daɗewa ba, manajan ƙungiyar farko [[Pep Guardiola]] ya kira shi zuwa shirye-shiryen fara kakar wasa, kuma ya fara wasa a ranar 23 ga Yuli a fafatawa da HNK Hajduk Split .
=== Barcelona ===
Cuenca ya fara buga wasa a ''Barca B'' a ranar 4 ga Satumba 2011, inda ya buga mintuna 29 na ƙarshe a wasan da suka doke FC Cartagena da ci 4-0 a waje, sannan ya zura ƙwallon ƙarshe a wasan. A ranar 19 ga Oktoba, ya fara buga wasa a hukumance a babban ƙungiyar, inda ya maye gurbin [[David Villa]] a mintuna na ƙarshe na wasan da suka doke FC Viktoria Plzeň da ci 2-0 a gida a matakin rukuni na [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]] . <ref>{{Cite web |last=Hunter |first=Graham |date=19 October 2011 |title=Barcelona flex muscles without overwhelming Plzeň |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0254-0d7d4750a558-a55af65b9918-1000--barcelona-flex-muscles-without-overwhelming-plzen/ |access-date=19 October 2011 |publisher=UEFA}}</ref>
A ranar 25 ga Oktoba 2011, bayan wani wasa a kan benci, Cuenca ya fara buga wasa [[La Liga|a gasar La Liga]], inda ya buga cikakken minti 90 kuma an ba shi katin gargadi a wasan da Granada CF ta doke su da ci 1-0 a waje. <ref>{{Cite web |date=25 October 2011 |title=Xavi strike sees of Granada |url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/325232?cc=5739 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120526001215/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/325232?cc=5739 |archive-date=26 May 2012 |access-date=25 October 2011 |publisher=[[ESPN FC|ESPN Soccernet]]}}</ref> Bayan kwana huɗu, kuma a matsayinsa na ɗan wasa na farko, ya ci kwallo a wasan da suka doke RCD Mallorca da ci 5-0 a gida, Adriano ya taimaka masa. <ref>{{Cite web |date=29 October 2011 |title=Messi to the fore once again |url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/323935?cc=5739 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120526001215/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/323935?cc=5739 |archive-date=26 May 2012 |access-date=29 October 2011 |publisher=ESPN Soccernet}}</ref>
A ranar 3 ga Disamba 2011, Cuenca ya zura kwallonsa ta biyu a gasar, inda ya buga duka wasan da suka doke Levante UD da ci 5-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=3 December 2011 |title=Fabregas bags brace in rout |url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/323898?cc=5739 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114102512/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/323898?cc=5739 |archive-date=14 January 2012 |access-date=7 January 2012 |publisher=ESPN Soccernet}}</ref> A ranar 31 ga Janairu 2012 ya sanya hannu kan tsawaita kwantiraginsa, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama a kulob din har zuwa watan Yunin 2015, sannan kuma ya koma kungiyar farko ta dindindin. <ref>{{Cite web |date=31 January 2012 |title=Cuenca signs extension to contract |url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/cuenca-signs-extension-to-contract |access-date=31 January 2012 |publisher=FC Barcelona}}</ref>
Cuenca ya shafe rabin farko na 2012-13 yana jin rauni a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=2 June 2012 |title=Isaac Cuenca sale del hospital |trans-title=Isaac Cuenca leaves hospital |url=http://www.goal.com/es/news/27/liga-de-espa%C3%B1a/2012/06/02/3143343/isaac-cuenca-sale-del-hospital |access-date=6 December 2012 |publisher=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=26 November 2012 |title=Cuenca returns to training, Alves injury update |url=http://www.totalbarca.com/2012/news/cuenca-returns-to-training-alves-update/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130040038/http://www.totalbarca.com/2012/news/cuenca-returns-to-training-alves-update/ |archive-date=30 November 2012 |access-date=6 December 2012 |publisher=Total Barça}}</ref> A ranar 31 ga Janairu 2013, an ba shi aro ga ƙungiyar AFC Ajax ta Eredivisie har zuwa ranar 30 ga Yuni. An ba shi riga mai lamba 11, wadda Lorenzo Ebecilio ya sanya a baya; duk da haka, an keɓe rigar don wasannin lig da na Dutch Cup, yayin da yake sanya lamba 28 a gasar cin kofin UEFA Europa League, saboda Ebecilio ya riga ya buga wasanni na nahiyar tare da ƙungiyar sanye da lambar da ta gabata a lokacin kamfen.
Cuenca ya fara buga wa sabuwar ƙungiyarsa wasa a ranar 10 ga Fabrairu, 2013, a wasan da suka fafata da Roda JC Kerkrade a filin wasa na Amsterdam Arena, inda ya taimaka wa [[Daley Blind]] wajen zura ƙwallo a ragarsa ta farko a Ajax yayin da wasan ya ƙare da kunnen doki 1-1. <ref>{{Cite web |date=10 February 2013 |title=Unsuccessful mission for Ajax |url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Unsuccessful-mission-for-Ajax.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511113910/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Unsuccessful-mission-for-Ajax.htm |archive-date=11 May 2013 |access-date=11 February 2013 |publisher=AFC Ajax}}</ref> Duk da haka, a watan Maris, ya sake samun rauni a gwiwa, inda aka yi masa tiyata na ƙarin watanni huɗu; ya yi tiyata a farkon watan Yuni, ya koma horo a watan Oktoba.
=== Deportivo ===
A ranar 9 ga Yulin 2014, Cuenca da Barcelona sun cimma yarjejeniyar dakatar da kwangilar ɗan wasan, wadda za ta ƙare a watan Yunin 2015, saboda dalilai na fasaha. <ref>{{Cite web |date=9 July 2014 |title=Agreement to rescind Isaac Cuenca's contract |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1122509/agreement-to-rescind-isaac-cuencas-contract |access-date=6 April 2023 |publisher=FC Barcelona}}</ref> Daga baya a wannan rana, ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara ɗaya da Deportivo de La Coruña a gasar. <ref>{{Cite web |date=10 July 2014 |title=Isaac Cuenca nuevo jugador del Dépor |trans-title=Isaac Cuenca new player of Dépor |url=http://canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=28304&mid=12 |access-date=10 July 2014 |publisher=Deportivo La Coruña |language=es}}</ref>
Cuenca ya fara buga wasa a kulob din a ranar 23 ga Agusta 2014, inda ya maye gurbin Toché a wasan da Granada ta sha kashi da ci 2-1 a waje, [1] kuma ya zura kwallonsa ta farko kwanaki takwas bayan haka, inda ya zura kwallo a minti na karshe a wasan da suka tashi 2-2 da Rayo Vallecano . [2] Galicians sun ci gaba da kaucewa faduwa daga gasar, inda ya fara wasa 14 daga cikin wasanninsa.
=== Daga baya aiki ===
A ranar 7 ga Agusta 2015, Cuenca ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da ƙungiyar [[Süper Lig|ƙwallon ƙafa ta Süper Lig]] ta Turkiyya Bursaspor . <ref>{{Cite web |date=7 August 2015 |title=Isaac Cuenca ile Anlaşma Sağlandı |trans-title=Agreement reached with Isaac Cuenca |url=http://www.bursaspor.org.tr/bs//haber?id=20252/07/08/2015/isaac_cuenca_ile_anlasma_saglandi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304115541/http://www.bursaspor.org.tr/bs//haber?id=20252%2F07%2F08%2F2015%2Fisaac_cuenca_ile_anlasma_saglandi |archive-date=4 March 2016 |access-date=7 August 2015 |publisher=Bursaspor |language=tr}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar a ranar 28 ga Oktoba, wasan ya ƙare ne kawai a wasan da suka doke Sivasspor a filin wasa na Bursa Atatürk .
A ranar 1 ga Fabrairu, 2016, Cuenca ya koma ƙasarsa ya kuma sanya hannu da Granada har zuwa ƙarshen kakar wasa . <ref>{{Cite web |date=3 February 2016 |title=Presentación de Costa, Doucouré y Cuenca |trans-title=Presentation of Costa, Doucouré and Cuenca |url=http://www.granadacf.es/noticia/presentacion-de-costa-doucoure-y-cuenca |access-date=3 February 2016 |publisher=Granada CF |language=es}}</ref> A watan Yunin 2017, bayan da [[Andalusia|Andalusians]] ta faɗi daga gasar, ya koma zakarun gasar Firimiya ta Isra'ila Hapoel Be'er Sheva FC kan kwantiragin shekaru biyu. Ya lashe gasar a shekararsa ɗaya tilo a [[Gabas ta Tsakiya]], kodayake bai kasance cikin shirye-shiryen kocin Barak Bakhar akai-akai ba.
Cuenca ya koma ƙungiyarsa ta farko ta manyan 'yan wasa Reus kafin kakar wasa ta 2018-19 . Bayan ya buga dukkan wasannin share fagen shiga kakar wasa ta bana a gwaji, <ref>{{Cite web |date=9 July 2018 |title=El primer equip inicia els entrenaments |trans-title=The first team start training |url=http://www.cfreusdeportiu.com/noticia/20180709131710 |access-date=2 October 2018 |publisher=CF Reus Deportiu |language=ca}}</ref> bai samu damar yin rijista ba; Reus ya yi iƙirarin cewa Liga Nacional de Fútbol Professional ya ƙi yin rijistarsa saboda ƙarancin albashinsa, <ref>{{Cite web |date=1 September 2018 |title=Comunicat oficial (01/09/2018) |trans-title=Official announcement (01/09/2018) |url=http://www.cfreusdeportiu.com/noticia/20180901001204 |access-date=2 October 2018 |publisher=CF Reus Deportiu |language=ca |archive-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181003013740/http://www.cfreusdeportiu.com/noticia/20180901001204 |url-status=dead }}</ref> yayin da ƙungiyar ta yi iƙirarin cewa ƙungiyar ta karya ƙa'idodin albashi. <ref>{{Cite web |date=3 September 2018 |title=Nota informativa |trans-title=Informative note |url=https://www.laliga.es/noticias/nota-informativa-sobre-la-situacion-del-cf-reus-e-isaac-cuenca |access-date=2 October 2018 |publisher=[[Liga Nacional de Fútbol Profesional]] |language=es}}</ref>
A watan Janairun 2019, Cuenca ya koma ƙasar waje ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku tare da zaɓin zama na huɗu a Sagan Tosu a gasar J1 League ta Japan. Ya haɗu da 'yan ƙasarsa Fernando Torres da Lluís Carreras, abokin wasansa da kuma manaja bi da bi.
A shekara mai zuwa, Cuenca ya koma Vegalta Sendai a wannan gasar. A watan Fabrairun 2020, ya samu rauni a gwiwarsa ta dama wanda ya hana shi yin atisaye na tsawon watanni shida. Ya soke kwantiraginsa a watan Afrilun 2021 don komawa gida don neman magani.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1991]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
owly4oif50zsyfgtc3doq8be3r149qf
James Sharman
0
150942
877452
835086
2026-07-05T19:14:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877452
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''James Sharman''' (an haife shi a ranar 13 ga Afrilu, 1974) marubuci ne ɗan Ingila kuma mai gabatar da wasanni a Homestand Sports wanda ke mai da hankali kan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] . Shi ne kuma wanda ya kafa kuma mai masaukin baki a Footy Prime the Podcast. James kuma yana fitowa akai-akai a Rogers Sportsnet da Sportsnet theFan 590. A shekarar 2019, ya ƙaddamar da Sharman's Proper Pies tare da matarsa, Toni.
== Tarihin Rayuwa ==
An haife shi a Sevenoaks, Ingila, ya fara aiki da The Score a shekarar 1997.
Shi ne mai gabatar da ''shirin The Footy Show'' on The Score kuma shi ne mai gabatar da ''shirin The Hardcore Footy Show'' lokacin da aka watsa wannan shirin a gidan rediyon Hardcore Sports, tashar Sirius XM Radio 98, tare da ɗan wasan Ingila Kristian Jack da kuma ɗan wasan wasanni Brendan Dunlop .
Da shigar Toronto FC cikin Major League Soccer a shekarar 2006, Sharman ya kuma yi wasa-da-wasa a wasu wasanni. Tun daga shekarar 2016, Sharman ya yi aiki a matsayin mai sharhi kan launi a watsa shirye-shiryen rediyo na wasanni a Sportsnet 590 The Fan .
Bayan da Sportsnet ta sayi Score a shekarar 2012 kuma ta sake sanya masa suna Sportsnet 360, <ref>{{Cite web |title=Rogers makes purchase of Score Media Inc. - Sportsnet.ca |url=http://www.sportsnet.ca/more/rogers-thescore-acquisition/ |access-date=October 9, 2015 |website=Sportsnet.ca}}</ref> Sharman ya zama ɗaya daga cikin masu masaukin baki na ''Soccer Central'' . Sau da yawa yana fitowa a shirye-shiryen Sportsnet na Premier League a Kanada tare da masu watsa shirye-shirye kamar Danny Dichio da Craig Forrest .
A lokacin wata hira da ''TheScore.com'', Sharman ya bayyana cewa abubuwan da yake sha'awa sun hada da ƙwallon ƙafa, rugby, tafiye-tafiye, da dafa abinci. Kungiyar ƙwallon ƙafa da ya fi so ita ce [[Liverpool F.C.|Liverpool]] .
Sharman ya shiga OneSoccer a shekarar 2020 a matsayin mai masaukin baki na shirin "OneNation", wani shiri na mujallu da ke nuna kwallon kafa daga ko'ina cikin duniya; Forrest, Dichio, Terry Dunfield, da sauran 'yan wasan Kanada na ƙasashen waje sukan haɗu da shi a matsayin masu sharhi. <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Meet the OneSoccer Experts |url=https://news.onesoccer.ca/meet-the-onesoccer-experts |access-date=September 10, 2020 |website=OneSoccer |archive-date=June 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609200203/https://news.onesoccer.ca/meet-the-onesoccer-experts |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
gmcvx0pt9p8085i7879bq2w20d600q8
Álvaro Cortés
0
151420
877165
836645
2026-07-05T13:29:57Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877165
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
ovdaaxkd3p76ttx3gtcory9timworoz
877166
877165
2026-07-05T13:30:21Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877166
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
g6qarbixximin41axop8u5n93dtjrry
877167
877166
2026-07-05T13:31:17Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877167
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
t5ydl1znqo3hq50vzgpdhikk6khr3a0
877168
877167
2026-07-05T13:31:50Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877168
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
mw2rj3op7wcm1i65r5kjhl7n9zexjx3
877169
877168
2026-07-05T13:32:03Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877169
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
tn2pq3j7xlp2rszqtmsbbf93t7tze45
877170
877169
2026-07-05T13:32:34Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877170
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
9g9nlcck1okowj8wr86oyzjzg7zfn6p
877171
877170
2026-07-05T13:33:29Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877171
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
ojdrguan9d6wjgqwydmu7g4idv1642d
877172
877171
2026-07-05T13:33:51Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877172
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
== Salon wasan ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
es4lkgcxio55zi5hpy4x524pi6bhkwc
877173
877172
2026-07-05T13:34:09Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877173
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
== Salon wasan ==
== Ƙididdigar aiki ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
5uod5fnx8x68xfqil09d8x6xaip0pya
877174
877173
2026-07-05T13:34:35Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877174
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
== Salon wasan ==
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Barcelona B
| 2023–24
| rowspan="2" | Primera Federation
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| 2024–25
| 30
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 0
|-
| 2025–26
| Segunda Federation
| 27
| 3
| colspan="2" | —
| 1 {{Efn|Appearance in [[Copa Catalunya]]}}
| 0
| 28
| 3
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 58
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 59
! 3
|-
| [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2025–26
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 59
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 60
! 3
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
1rml2sz0kvwfbcarw4uu9ia0p0trfzb
877175
877174
2026-07-05T13:35:10Z
Umar Rabiuu
38014
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359152594|Álvaro Cortés]]"
877175
wikitext
text/x-wiki
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
== Salon wasan ==
Cortés [[Mai buga baya|ɗan wasan baya]] ne mai ƙafar hagu wanda ya yi fice saboda iyawarsa ta cin nasara a fafatawa da kuma sarrafa sararin tsaron gida. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnsari2023">Ansari, Ahmad Sarmad (24 August 2023). </cite></ref> Yana da ƙarfin hali, yana nuna kyakkyawan matsayi kuma jagora ne a filin wasa. <ref>{{Cite web |last=Marcet |first=Jaume |date=18 September 2024 |title=Álvaro Cortés, un 'veterano' de 19 años para liderar la defensa del 'B' |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/futbol-base/alvaro-cortes-veterano-19-anos-108258249 |website=Diario Sport}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Barcelona B
| 2023–24
| rowspan="2" | Primera Federation
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| 2024–25
| 30
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 0
|-
| 2025–26
| Segunda Federation
| 27
| 3
| colspan="2" | —
| 1 {{Efn|Appearance in [[Copa Catalunya]]}}
| 0
| 28
| 3
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 58
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 59
! 3
|-
| [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2025–26
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 59
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 60
! 3
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
2lpsi9dz1pvw4jvm13iiy6pcjyt5fcr
877176
877175
2026-07-05T13:35:41Z
Umar Rabiuu
38014
877176
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
== Salon wasan ==
Cortés [[Mai buga baya|ɗan wasan baya]] ne mai ƙafar hagu wanda ya yi fice saboda iyawarsa ta cin nasara a fafatawa da kuma sarrafa sararin tsaron gida. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnsari2023">Ansari, Ahmad Sarmad (24 August 2023). </cite></ref> Yana da ƙarfin hali, yana nuna kyakkyawan matsayi kuma jagora ne a filin wasa. <ref>{{Cite web |last=Marcet |first=Jaume |date=18 September 2024 |title=Álvaro Cortés, un 'veterano' de 19 años para liderar la defensa del 'B' |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/futbol-base/alvaro-cortes-veterano-19-anos-108258249 |website=Diario Sport}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Barcelona B
| 2023–24
| rowspan="2" | Primera Federation
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| 2024–25
| 30
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 0
|-
| 2025–26
| Segunda Federation
| 27
| 3
| colspan="2" | —
| 1 {{Efn|Appearance in [[Copa Catalunya]]}}
| 0
| 28
| 3
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 58
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 59
! 3
|-
| [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2025–26
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 59
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 60
! 3
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
p64p2yhv1195w9pqjmb7nqtui0hcnr2
877178
877176
2026-07-05T13:36:40Z
Umar Rabiuu
38014
877178
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Álvaro Cortés Moyano''' (an haife shi 17 Maris 2005) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sipaniya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na tsakiya]] kuma kyaftin din Segunda Federación ƙungiyar Barcelona Atlètic .
== Aikin kulob ==
Tun daga lokacin da ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta Real Zaragoza, kafin ya cika shekara 5, Cortés ya samu ci gaba zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 yana ɗan shekara 15. <ref name="e271">{{Cite web |last=Sánchez |first=Jorge Caballero |date=2021-02-01 |title=Álvaro Cortés, el diamante del Real Zaragoza |url=https://juvenildivisiondehonor.com/alvaro-cortes-el-proximo-diamante-en-bruto-del-real-zaragoza/ |access-date=2024-11-24 |website=Juvenil Division de Honor}}</ref> Ya koma ƙungiyar matasa ta [[FC Barcelona|Barcelona]] a shekarar 2021 akan canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |last=Capdevila |first=Sergi |date=23 November 2024 |title=¿Quién es Álvaro Cortés? La novedad de la lista de Flick |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/alvaro-cortes-salir-barca-volver-91288376 |website=Diario Sport}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2022-23 a matsayin aro tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Damm kuma an ƙara masa ci gaba zuwa Barcelona Atlètic a lokacin da ya dawo a lokacin bazara na 2023. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}</ref> A ranar 27 ga Yuni 2024, ya tsawaita kwangilarsa da Barcelona Atlètic har zuwa 2026. <ref>{{Cite web |date=27 June 2024 |title=New season, same team: Álvaro Cortés signs on for another round with Barça Atlètic! |url=https://www.mundodeportivo.com/us/en/soccer/20240627/693695/new-season-same-team-alvaro-cortes-signs-on-for-another-round-with-barca-atletic-nrt.html |website=Mundo Deportivo USA}}</ref> A ranar 11 ga Nuwamba 2024, ya shiga ƙungiyar a karon farko a gasar a ƙungiyar manyan 'yan wasa ta Barcelona a wasan [[La Liga]] da [[RC Celta de Vigo|Celta de Vigo]] . <ref>{{Cite web |date=23 November 2024 |title=¿Quiénes son Noah Darvich y Álvaro Cortés? Flick los convoca por primera vez en un partido oficial |url=https://www.elnacional.cat/es/deportes/noah-darvich-alvaro-cortes-quienes-son_1322584_102.html |website=ElNacional.cat}}</ref> A ranar 10 ga Mayu 2026, ya lashe kambunsa na farko tare da [[FC Barcelona|ƙungiyar manyan 'yan wasa]] bayan nasarar da suka samu da ci 2-0 a kan Real Madrid. <ref>{{Cite web |last=Marsden |first=Sam |date=10 May 2026 |title=Barcelona win second straight LaLiga title after El Clásico victory |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48501447/barcelona-win-second-straight-laliga-title-el-clasico-victory |publisher=ESPN}}</ref>
Cortés ya fara wasansa na farko a babbar kungiyar Barcelona a ranar 13 ga Mayu 2026 a wasan La Liga da Deportivo Alavés, wanda ya fara wasan. <ref name="FCB">{{Cite web |date=14 May 2026 |title=Álvaro Cortés makes debut |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4503264/alvaro-cortes-makes-debut |publisher=[[FC Barcelona]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Cortés matashi ne a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a Spain, bayan ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 19 ta Spain . Dole ne ya janye daga wasannin 'yan ƙasa da shekaru 19 a watan Oktoban 2023 saboda raunin da ya samu a gwiwa. <ref>{{Cite web |date=9 October 2023 |title=Grave lesión del central juvenil Álvaro Cortés, quien ya se entrenó con Xavi y debutó en el filial |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231009/1002084381/grave-lesion-alvaro-cortes-defensa-juvenil-presencia-barca-atletic.html |website=Mundo Deportivo}}</ref>
A ranar 27 ga Satumba, 2025, an kira Cortés cikin tawagar 'yan wasan Spain 'yan kasa da shekara 20 don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025 a Chile a matsayin wanda zai maye gurbin Jon Martín da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=27 September 2025 |title=Álvaro Cortés se incorpora por la Sub-20 tras la baja de Jon Martín |trans-title=Álvaro Cortés joins the under-20 team after Jon Martín's absence |url=https://rfef.es/es/noticias/alvaro-cortes-se-incorpora-la-sub-20-tras-la-baja-de-jon-martin |website=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=es}}</ref>
== Salon wasan ==
Cortés [[Mai buga baya|ɗan wasan baya]] ne mai ƙafar hagu wanda ya yi fice saboda iyawarsa ta cin nasara a fafatawa da kuma sarrafa sararin tsaron gida. <ref name="auto">{{Cite web |last=Ansari |first=Ahmad Sarmad |date=24 August 2023 |title=Xavi calls up 18-year-old Barcelona youngster ahead of Villarreal clash - report |url=https://barcanewsnetwork.com/xavi-calls-up-18-year-old-barcelona-youngster-ahead-of-villarreal-clash-report/ |website=Barca News Network}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAnsari2023">Ansari, Ahmad Sarmad (24 August 2023). </cite></ref> Yana da ƙarfin hali, yana nuna kyakkyawan matsayi kuma jagora ne a filin wasa. <ref>{{Cite web |last=Marcet |first=Jaume |date=18 September 2024 |title=Álvaro Cortés, un 'veterano' de 19 años para liderar la defensa del 'B' |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/futbol-base/alvaro-cortes-veterano-19-anos-108258249 |website=Diario Sport}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Barcelona B
| 2023–24
| rowspan="2" | Primera Federation
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| 2024–25
| 30
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 0
|-
| 2025–26
| Segunda Federation
| 27
| 3
| colspan="2" | —
| 1 {{Efn|Appearance in [[Copa Catalunya]]}}
| 0
| 28
| 3
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 58
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 59
! 3
|-
| [[FC Barcelona|Barcelona]]
| 2025–26
| [[La Liga|Gasar La Liga]]
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 59
! 3
! 0
! 0
! 1
! 0
! 60
! 3
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
==Manazarta
obz4aqu4g59xk6uvyd4umq2fqpt5lo2
Jalingo City Stadium
0
151567
877344
837213
2026-07-05T18:13:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877344
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox filin wasa
| suna = Jalingo City Stadium
| cikakken_suna = Jolly Nyame Stadium
| hoto =
| taken_hoto = Filin wasan Jalingo City Stadium
| wuri = [[Jalingo]], [[Taraba State]], Najeriya
| hadewa = Najeriya
| an_bude = 2002
| mai_mallaka = Gwamnatin Jihar Taraba
| nauyi = Filin wasa mai amfani da dama
| yawan_kujeru = 12,000
| kungiyar_gida = [[Taraba F.C.]]
}}
'''Jalingo City Stadium''' wanda kuma ake kira '''Jolly Nyame Stadium''' filin wasa ne mai amfani da dama da ke cikin birnin [[Jalingo]] a jihar Taraba ta Najeriya. Ana amfani da filin wasan musamman domin wasannin ƙwallon ƙafa, kuma shi ne filin gida na ƙungiyar [[Taraba F.C.]]. Filin wasan na ɗaukar kimanin mutane 12,000.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jalingo_City_Stadium |title=Jalingo City Stadium |website=Wikipedia |access-date=17 May 2026}}</ref>
An gina filin wasan ne a shekarar 2002 domin bunƙasa harkokin wasanni a jihar Taraba da kuma samar da wurin gudanar da manyan wasanni da tarukan jama'a. An sanya wa filin wasan suna ''Jolly Nyame Stadium'' ne domin girmama tsohon gwamnan jihar Taraba, [[Jolly Nyame]].<ref>{{cite web |url=https://www.wikidata.org/wiki/Q6126834 |title=Jalingo City Stadium (Q6126834) |website=Wikidata |access-date=17 May 2026}}</ref>
Filin wasan yana kan hanyar Jalingo zuwa Yola kusa da yankin Mile Six a cikin birnin Jalingo. Baya ga wasannin ƙwallon ƙafa, ana amfani da wurin wajen shirya bukukuwan gwamnati, wasannin motsa jiki da sauran manyan taruka na al'umma.<ref>{{cite web |url=https://africa2trust.com/B2BAfrica/nigeria/entertainment/stadiums/jalingo-city-stadium-jolly-nyame-stadium-ng/Profile/AboutUs/1/6/74208/2 |title=About Jalingo City Stadium (Jolly Nyame Stadium) |website=Africa2Trust |access-date=17 May 2026}}</ref>
Jalingo City Stadium ya kasance ɗaya daga cikin manyan wuraren wasanni a yankin arewa maso gabashin Najeriya. Filin wasan ya taimaka wajen haɓaka harkokin ƙwallon ƙafa a jihar Taraba tare da bai wa matasa damar shiga harkokin wasanni a matakin ƙasa.<ref>{{cite web |url=https://www.africa2trust.com/B2B-CO/GIS/nigeria/jalingo-city-stadium-jolly-nyame-stadium-ng-GIS-Directions-Map/1/6/74208/2 |title=GIS/Location of Jalingo City Stadium |website=Africa2Trust |access-date=17 May 2026}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa filin wasan ne domin samar da ingantaccen wurin gudanar da wasanni a babban birnin jihar Taraba. Tun bayan ƙaddamar da shi, filin wasan ya kasance cibiyar gudanar da wasannin ƙwallon ƙafa da sauran abubuwan nishaɗi a jihar.<ref>{{cite web |url=https://justapedia.org/wiki/Jalingo_City_Stadium |title=Jalingo City Stadium |website=Justapedia |access-date=17 May 2026 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Amfani ==
Filin wasan shi ne gida na ƙungiyar [[Taraba F.C.]], wadda ta taɓa taka rawa a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Haka kuma ana gudanar da gasannin makarantu, atisaye da tarukan jama'a a wurin.<ref>{{cite web |url=https://latitude.to/articles-by-country/ng/nigeria/308106/jalingo-city-stadium |title=GPS coordinates of Jalingo City Stadium |website=Latitude.to |access-date=17 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Taraba F.C.]]
* [[Jalingo]]
* [[Jerin filayen wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Jalingo_City_Stadium Jalingo City Stadium a Wikipedia ta Turanci]
hewmew7xd4dj75x55pr7fb9xvab1yh7
John Obuh
0
151924
877683
838818
2026-07-06T10:52:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877683
wikitext
text/x-wiki
'''John Sam Obuh''' (an haife shi ranar 21 ga Maris, 1960) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya yi suna sosai wajen horas da ƙungiyoyin matasa na Najeriya musamman [[Nigeria national under-17 football team|Golden Eaglets]] da [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]]. Haka kuma ya horas da manyan ƙungiyoyi a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) ciki har da [[Kwara United FC]], [[Enugu Rangers]], [[Akwa United FC]] da [[Sharks FC]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/John_Obuh |title=John Obuh |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi John Obuh a garin Ohafia da ke jihar Abia a Najeriya ranar 21 ga Maris, 1960. Ya taka leda a matsayin ɗan wasan ƙwallon ƙafa kafin ya koma aikin horaswa. A lokacin da yake buga wasa, ya taka leda a ƙungiyoyi kamar [[Abiola Babes FC]], [[Calabar Rovers FC]] da [[Udoji United FC]].<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/obuh-replaces-emeka-iyama |title=Obuh replaces Emeka Iyama |website=Africa Sport Network |date=2023-07-13 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.africatopsports.com/2021/07/27/ex-golden-eaglets-head-coach-john-obuh-appointed-as-roma-academy-technical-director/ |title=Ex-Golden Eaglets Head Coach John Obuh Appointed AS Roma Academy Technical Director |website=Africa Top Sports |date=2021-07-27 |access-date=2026-05-21 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
John Obuh ya fara samun suna a matsayin mai horaswa bayan jagorantar [[Kwara United FC]] zuwa matakin gasar firimiya ta Najeriya a shekarar 2009. Kyakkyawan aikinsa a ƙungiyar ya sa aka ba shi aikin horas da ƙungiyar matasa ta Najeriya ’yan ƙasa da shekaru 17.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/01/12/obuh-appointed-technical-adviser-of-kwara-united/ |title=Obuh appointed Technical Adviser of Kwara United |website=Daily Post Nigeria |date=2016-01-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2009, Obuh ya jagoranci [[Nigeria national under-17 football team|Golden Eaglets]] zuwa wasan ƙarshe na gasar [[2009 FIFA U-17 World Cup]] da Najeriya ta karɓi baƙunci. Duk da cewa Najeriya ta sha kashi a hannun Switzerland a wasan ƙarshe, ƙungiyar ta samu lambar azurfa kuma an yaba da irin salon wasan da Obuh ya gabatar.<ref>{{cite web |url=https://en.africatopsports.com/2021/07/27/ex-golden-eaglets-head-coach-john-obuh-appointed-as-roma-academy-technical-director/ |title=Ex-Golden Eaglets Head Coach John Obuh Appointed AS Roma Academy Technical Director |website=Africa Top Sports |date=2021-07-27 |access-date=2026-05-21 |archive-date=2021-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926054938/https://en.africatopsports.com/2021/07/27/ex-golden-eaglets-head-coach-john-obuh-appointed-as-roma-academy-technical-director/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/John_Obuh |title=John Obuh |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya ya zama mai horas da [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]] tsakanin 2010 zuwa 2013. A lokacin aikinsa, ya jagoranci Najeriya zuwa matakin kusa da na ƙarshe a gasar matasa ta Afrika da kuma kaiwa zagayen kwata fainal a gasar cin kofin duniya ta matasa da aka gudanar a Colombia.<ref>{{cite web |url=https://www.africatopsports.com/2013/07/05/nigeria-le-coach-des-u20-john-obuh-a-demissionne/ |title=Nigeria : Le Coach des U20 John Obuh a démissionné |website=Africa Top Sports |date=2013-07-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Yulin 2013, John Obuh ya yi murabus daga aikin horas da Flying Eagles bayan Najeriya ta kasa kaiwa matakin da ake tsammani a gasar cin kofin duniya ta ’yan ƙasa da shekaru 20. Ya bayyana cewa matsin lamba daga magoya baya da hukumomin ƙwallon ƙafa ya taka rawa wajen yanke shawarar barin aikin.<ref>{{cite web |url=https://www.africatopsports.com/2013/07/05/nigeria-le-coach-des-u20-john-obuh-a-demissionne/ |title=Nigeria : Le Coach des U20 John Obuh a démissionné |website=Africa Top Sports |date=2013-07-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan barinsa aikin ƙasa, Obuh ya ci gaba da horas da ƙungiyoyin cikin gida kamar [[Enugu Rangers]], [[Akwa United FC]] da kuma sake komawa [[Kwara United FC]] a shekarar 2016. Ya yi aiki musamman wajen bunƙasa matasan ’yan wasa da kuma gyaran tsarin fasaha na ƙungiyoyi.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/01/12/obuh-appointed-technical-adviser-of-kwara-united/ |title=Obuh appointed Technical Adviser of Kwara United |website=Daily Post Nigeria |date=2016-01-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2021, aka naɗa John Obuh a matsayin Daraktan Fasaha na makarantar ƙwallon ƙafa ta [[AS Roma Academy Abuja]]. An bayyana cewa an zaɓe shi ne saboda ƙwarewarsa wajen bunƙasa matasan ’yan wasa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://dailytimesng.com/former-nigeria-coach-appointed-as-roma-technical-director/ |title=Former Nigeria Coach appointed AS Roma Technical Director |website=Daily Times Nigeria |date=2021-07-26 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://m.allfootballapp.com/news/La-Liga/Roma-Academy-appoint-Obuh-as-technical-director/2653225 |title=Roma Academy appoint Obuh as technical director |website=All Football |date=2021-07-27 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2023, gwamnatin jihar Abia ta naɗa shi shugaban hukumar gudanarwar [[Abia Warriors FC]], wanda hakan ya nuna cigaban rawarsa a harkar gudanar da ƙwallon ƙafa bayan aikin horaswa.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2023/07/12/ex-flying-eagles-coach-obuh-replaces-inyama-as-abia-warriors-chairman/ |title=Ex-Flying Eagles coach, Obuh replaces Inyama as Abia Warriors chairman |website=Daily Post Nigeria |date=2023-07-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
John Obuh ya shahara wajen gano da haɓaka matasan ’yan wasa. Yawancin ’yan wasan da suka taka rawa a ƙungiyoyin Najeriya sun fito ne daga tsarin horaswarsa a matakin matasa. Ya fi amfani da tsarin wasa mai dogaro da tsari, saurin kai hari da kuma haɗin kai tsakanin ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== A matsayin mai horaswa ===
* Gwarzon [[WAFU Club Championship]] tare da [[Sharks FC]] a shekarar 2010
* Wanda ya zo na biyu a [[2009 FIFA U-17 World Cup]] tare da Najeriya
* Jagorantar [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]] zuwa kwata fainal na gasar cin kofin duniya ta ’yan ƙasa da shekaru 20 a Colombia<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/John_Obuh |title=John Obuh |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Niger Tornadoes FC]]
* [[Kwara United FC]]
* [[Nigeria national under-17 football team|Nigeria U-17]]
* [[Sharks FC]]
* [[Nigeria national under-20 football team|Nigeria U-20]]
* [[Enugu Rangers]]
* [[Akwa United FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
i8ycch9bae06nk0spow11b2rlyib2qd
Jebel Musa (Morocco)
0
152634
877527
841246
2026-07-06T01:29:16Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877527
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jebel Musa''' ( Arabic , ''{{Transl|ar|Jabal Mūsā}}'' ; Berber languages ; ma'ana "Dutsen Musa") [[Tsauni|dutse]] ne da ke arewacin [[Moroko|Maroko]], a gefen [[Afirka]] na Mashigar Gibraltar . Yana cikin sarkar dutsen Rif . Wasu suna da'awar cewa dutsen shine ginshiƙin kudu na Hercules, Mons Abila (Dutsen Abila ko Abyla). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== Tarihi ==
Jebel Musa, wanda aka sanya wa suna, a cewar masanin ilimin ƙasa na ƙarni na 14 [[Abzinawa|na Berber]], [[Ibn Battuta]], don girmama Musa ibn Nusayr, wanda wanda ya ci Andalusia Tariq ibn Ziyad ya girmama shi, tsoffin Helenawa da [[Phoenicia|Phoeniyanci]] sun san shi da ''Dutsen Abyla'', [[Romawa na Da|Romawa]] kuma sun san shi da ''Columna'' . Tare da Dutsen Gibraltar a arewa, gabaɗaya ana gane shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan Hercules (wannan lakabin kuma ana kiransa da Monte Hacho a cikin yankin [[Ispaniya|Sipaniya]] na [[Ceuta]], a gabashin Jebel Musa).
[[Fayil:Jebel_musa.jpg|left|thumb|Ra'ayi na Jebel Musa kamar yadda aka gani daga [[Gibraltar]]]]
Sunan "ginshiƙai na Hercules" ya samo asali ne daga ɗaya daga cikin ayyukan goma sha biyu da jarumin Girka Heracles ya ba shi. Perseus ya kayar da Titan Atlas ta hanyar nuna masa kan Gorgon . Atlas ya tsorata ; gashinsa ya zama daji kuma kafadunsa suka zama duwatsu. Daga nan aka umurci Heracles ya ɗauki shanun Geryon ya kai su ga Eurystheus . Dutsen da Perseus ya ƙirƙira ya toshe hanyar Heracles; don share hanya, ya yi amfani da sandarsa don raba dutsen gida biyu, wani ɓangare ya zama Dutsen Gibraltar ɗayan kuma ya zama dutse a Maroko. A cewar tatsuniya, wannan rabuwar da aka yi a dutsen ya haifar da hanyar haɗi tsakanin Tekun Atlantika da Tekun Bahar Rum. Wannan hanyar haɗi ita ce Mashigar Gibraltar. <ref name="poh">{{Cite web |title=Pillars of Hercules |url=http://www.mlahanas.de/Greeks/Mythology/PillarsOfHercules.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120703182506/http://www.mlahanas.de/Greeks/Mythology/PillarsOfHercules.html |archive-date=3 July 2012 |access-date=19 July 2012 |publisher=mlahanas.de}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
Jebel Musa yana da mita 842 (2,762 tsawo. A arewa, a fadin Strait of [[Gibraltar]], akwai [[Ispaniya|Spain]] da British Overseas Territory of Gibraltar. A gabas shine [[Ceuta]], wani yanki na Mutanen Espanya, kuma a yamma da kudu shine Morocco. Ta hanyar hanya, dutsen yana da kimanin kilomita 22 (14 yammacin Ceuta kuma kimanin kilomita 72 (45 gabashin [[Tanja|Tangier]].
Jebel Musa yana fuskantar Dutsen Gibraltar a ƙofar Bahar Rum daga [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]]. Yana da muhimmiyar alama a yankin Tanger-Tetouan-Al Hoceima a arewacin bakin tekun Maroko.<ref name="ia">{{Cite web |title=Jebel Musa: Morocco |url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-64940&fid=3936&c=morocco |access-date=19 July 2012 |publisher=National Geospatial-Intelligence Agency, Bethesda, MD, USA}}</ref> Yankunan bakin teku da ke kewaye da dutsen suna nuna shaidar cewa suna da nau'ikan teku daban-daban a cikin shekaru. Wadannan tsaunuka suna da mita 120-130; mita 80 zuwa 90; mita 40 zuwa 60 kuma daga 0 zuwa mita 25 sama da matakin teku na yanzu.<ref name="highstand">{{Cite journal |last=Rodríguez Vidal |first=J. |last2=L.M. Cáceres Puro |year=2005 |editor-last=Rodríguez Vidal |editor-first=J. |title=EVIDENCIAS MORFOLÓGICAS EROSIVAS DE NIVELES MARINOS PLEISTOCENOS EN LA COSTA DEL JBEL MUSA (N. DE MARRUECOS) |journal=Libro de Actas |publisher=[[Gibraltar Museum]]}}</ref>
A Ceuta, a kusa da garin Benzú, an san dutsen da Matattu (Spanish: la Mujer Muerta), saboda daga wannan gefen yana kama da mace a bayanta.
== Muhalli ==
Dutsen wuri ne na kallon tsuntsaye . Tsuntsayen da ke ƙaura suna amfani da jiragen sama masu tashi sama da zafi daga Jebel Musa don samun tsayi kafin su yi ƙoƙarin ketare Madatsar Gibraltar. Madatsar Gibraltar "ɗaya daga cikin manyan matsalolin ƙaura" ne kuma kallon raptor yana shahara a lokacin kaka, kodayake mafi kyawun wuraren lura na iya zama arewacin Madatsar. BirdLife International ta sanya wurin a matsayin Muhimmin Yankin Tsuntsaye (IBA) saboda yana tallafawa adadi mai yawa na tsuntsayen da ke tashi sama, musamman raptors, cranes da shamuwa, da kuma passerines da waders . <ref name="bli">{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=2024 |title=Jbel Moussa |url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/jbel-moussa-iba-morocco |access-date=2024-10-23 |website=BirdLife Data Zone |publisher=BirdLife International}}</ref> An sanya bakin teku a ƙasan dutsen a matsayin wurin Ramsar mai kariya tun 2019.
Yankin da ke kewaye da dutsen yana da [[Caving|koguna]] sama da 200 waɗanda ke jan hankalin masu ziyara. Yankin da ke kewaye da dutsen yafi gandun daji kuma an gano shi a cikin Shirin Yankunan Karewa a Maroko a matsayin [[Site of Biological and Ecological Interest|Shafin Yanayi da Muhalli]] (SIBE).<ref name="rif">{{Cite web |title=Agence de Voyage |url=http://www.rifplanete.com/?cat=140&lang=en |access-date=19 July 2012 |publisher=rif planete |archive-date=3 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403150135/http://www.rifplanete.com/?cat=140&lang=en |url-status=dead }}</ref>
==manazarta==
g1p4eeuu65cx3gmwzuti2cymsjp1c30
Jerin madatsun ruwa da tafkuna a Botswana
0
153928
877545
844723
2026-07-06T05:03:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wadannan sune '''jerin madatsun ruwa da tafkuna a Botswana'''.
== Jerin madatsun ruwa ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
!Sunan madatsar ruwa
!Birni mafi kusa
!Gundumar
!Abubuwan da ake zargi da su
!Shekarar da aka kirkira
!Capacity (megalitre)
!Wurin da yake
! class="unsortable" |Bayani
|-
|[[Dam din Bokaa]]
|Bokaa
|Gundumar Kgatleng
|Kogin Metsimotlhabe
|1990
|18,500
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|24.452154|S|25.997764|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="water">{{Cite web |last=Majelantle |first=A. |date=October 2009 |title=BOTSWANA WATER STATISTICS |url=http://www.cso.gov.bw/images/stories/Enviro/botswanawater_statisticsreport.pdf |url-status=dead |archive-url=https://www.webcitation.org/5r28HPAkm?url=http://www.cso.gov.bw/images/stories/Enviro/botswanawater_statisticsreport.pdf |archive-date=2010-07-07 |access-date=2010-07-07 |publisher=Central Statistics Office}}</ref><ref name="birding" />
|-
|[[Dam din Dikgatlhong]]
|Robela
|Gundumar Tsakiya
|Kogin Shashe
|2011
|400,000
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|21.549008|S|27.981034|E|region:BW_type:landmark}}
|
|-
|Dam din Gaborone
|[[Gaborone]]
|Gundumar Kudu maso Gabas
|Kogin Notwane
|1963
|141,100
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|24.718299|S|25.907478|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="water" />
|-
|[[Dam din Letsibogo]]
|Mmadinare
|Gundumar Tsakiya
|Kogin Motloutse
|2000
|100,000
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|21.828357|S|27.713013|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="water" />
|-
|[[Dam din Lotsane]]
|Maunatlala
|Gundumar Tsakiya
|Kogin Lotsane
|2012
|40,000
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|22.591976|S|27.61443|E|region:BW_type:landmark}}
|
|-
|Dam din Mogobane
|Mogobane
|Gundumar Kudu maso Gabas
|[[Mogobane River|Kogin Mogobane]]
|1937
|
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|24.974388|S|25.696635|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="birding">{{Cite web |last=Hester |first=Andrew |last2=Tyler |first2=Stephanie J. |last3=Simic |first3=Dragan |title=Birding Gaborone (Botswana) |url=http://www.camacdonald.com/birding/africabotswanaBirdingGaborone.htm |access-date=2010-07-07 |publisher=BirdLife Botswana |archive-date=2024-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529183636/http://www.camacdonald.com/birding/africabotswanaBirdingGaborone.htm |url-status=dead }}</ref>
|-
|Rashin ruwa na Nnywane
|Lobatse
|Gundumar Kudu maso Gabas
|[[Nnywane River|Kogin Nnywane]]
|1970
|2,300
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|25.11467|S|25.68237|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="water" />
|-
|Dam din Ntimbale
|[[Tantebane]]
|Gundumar Arewa maso Gabas
|[[Kogin Tati]]
|2004
|26,000
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|20.868115|S|27.469254|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="water" />
|-
|Rashin ruwa na Shashe
|[[Shashe Mooke]]
|Gundumar Arewa maso Gabas
|Kogin Shashe
|1970
|85,000
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|21.345501|S|27.409978|E|region:BW_type:landmark}}
|<ref name="water" />
|-
|Dakin Thune
|Bobonong
|Gundumar Tsakiya
|[[Thune (Motloutse)|Kogin Thune]]
|2012
|90,000
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|22.271098|S|28.800686|E|region:BW_type:landmark}}
|
|-
|}
== Dubi kuma ==
* Jerin koguna na Botswana
* [[Lakes of Botswana|Tafkunan Botswana]]
* Jerin madatsun ruwa da tafkuna
== Manazarta ==
ft38td90o8wj5u6lahjy58v12gj4un8
Jin tausayi na asibiti
0
155109
877567
847846
2026-07-06T08:13:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877567
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ana nuna tausayi na asibiti a matsayin ƙwarewar fahimtar abin da mai haƙuri ya ce da jin, da kuma isar da wannan fahimtar ga mai haƙuri.[1] Sabanin tausayi na asibiti shine rarraba asibiti. Damuwa mai banƙyama, ko rarrabawar asibiti, shine ikon nisanta kansa daga mai haƙuri don yin hidima ga mai haƙuri daga ra'ayi mai ma'ana.[2] Don likitoci su kara rawar da suke takawa a matsayin masu samarwa, dole ne a samar da daidaituwa tsakanin rarrabawar asibiti da tausayi na asibiti.[3]
A shekara ta 2001, an kirkiro kayan aiki don auna tausayi na likita ga kowane mai haƙuri. Wannan kayan aikin ana kiransa Jefferson Scale of Physician Empathy . <ref name=":2">{{Cite journal |last=Hojat |first=Mohammadreza |last2=Mangione |first2=Salvatore |last3=Nasca |first3=Thomas J. |last4=Cohen |first4=Mitchell J. M. |last5=Gonnella |first5=Joseph S. |last6=Erdmann |first6=James B. |last7=Veloski |first7=Jon |last8=Magee |first8=Mike |date=2 July 2016 |title=The Jefferson Scale of Physician Empathy: Development and Preliminary Psychometric Data |journal=Educational and Psychological Measurement |volume=61 |issue=2 |pages=349–365 |doi=10.1177/00131640121971158 |s2cid=144762663}}</ref> Tambayoyin 20 an samo asali ne don gudanarwa ga ɗaliban likitoci da likitoci amma ya faɗaɗa zuwa likitocin hakora da jinya saboda yana da sauƙin fassara, gudanarwa, da kuma nazarin.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Sherman |first=JJ |last2=Cramer |first2=A |date=March 2005 |title=Measurement of changes in empathy during dental school. |journal=Journal of Dental Education |volume=69 |issue=3 |pages=338–45 |doi=10.1002/j.0022-0337.2005.69.3.tb03920.x |pmid=15749944}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Fields |first=Sylvia K. |last2=Hojat |first2=Mohammadreza |last3=Gonnella |first3=Joseph S. |last4=Mangione |first4=Salvatore |last5=Kane |first5=Gregory |last6=Magee |first6=Mike |date=22 June 2016 |title=Comparisons of Nurses and Physicians on an Operational Measure of Empathy |journal=Evaluation & the Health Professions |volume=27 |issue=1 |pages=80–94 |doi=10.1177/0163278703261206 |pmid=14994561 |s2cid=33787233}}</ref>
Daga shekara ta farko ta dalibi zuwa shekara ta huɗu a makarantar likita, ƙididdigar tausayi a kan Jefferson Scale of Physician Empathy (S-version) ya ragu.<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Daniel |last2=Lew |first2=Robert |last3=Hershman |first3=Warren |last4=Orlander |first4=Jay |date=26 July 2007 |title=A Cross-sectional Measurement of Medical Student Empathy |journal=Journal of General Internal Medicine |volume=22 |issue=10 |pages=1434–1438 |doi=10.1007/s11606-007-0298-x |pmc=2305857 |pmid=17653807}}</ref> Dukkanin jinsi da zaɓin ƙwarewa suna shafar ƙimar tausayi, suna son mata da ƙwarewar [[Kulawa na farko|kulawa ta farko]].<ref name=":3">{{Cite journal |last=Hojat |first=Mohammadreza |last2=Zuckerman |first2=Marvin |last3=Magee |first3=Mike |last4=Mangione |first4=Salvatore |last5=Nasca |first5=Thomas |last6=Vergare |first6=Michael |last7=Gonnella |first7=Joseph S. |date=November 2005 |title=Empathy in medical students as related to specialty interest, personality, and perceptions of mother and father |journal=Personality and Individual Differences |volume=39 |issue=7 |pages=1205–1215 |doi=10.1016/j.paid.2005.04.007}}</ref>
== Jin tausayi na asibiti ==
Jin tausayi na asibiti babban bangare ne na dangantakar mai haƙuri da mai ba da abinci. Ana ganinsa a matsayin ginshiƙi na ƙwarewa ga ɗaliban likitanci.<ref>{{Cite journal |last=Veloski |first=J. Jon |last2=Fields |first2=Sylvia K. |last3=Boex |first3=James R. |last4=Blank |first4=Linda L. |date=April 2005 |title=Measuring Professionalism: A Review of Studies with Instruments Reported in the Literature between 1982 and 2002 |journal=Academic Medicine |volume=80 |issue=4 |pages=366–370 |doi=10.1097/00001888-200504000-00014 |pmid=15793022 |s2cid=25491105 |doi-access=free}}</ref> Jin tausayi ya haɗa da bangarorin fahimta da na motsin rai. Yankin fahimta yana kewaye da fahimtar abubuwan da mai haƙuri ya fuskanta da kuma iya fahimtar duniya daga ra'ayi. Wannan ya bambanta da yanayin tausayi na tausayi wanda ya haɗa da shiga cikin abubuwan da suka faru da kuma ji na mai haƙuri, wanda ke da alaƙa da tausayi.<ref name=":2"/> Likitoci masu tausayi suna raba fahimta tare da marasa lafiya, wanda ke aiki don amfanin mai haƙuri a cikin lafiyar jiki, tunani da zamantakewa. Dukkanin ikon mai ba da sabis na samar da kulawa ta tausayi da kuma fahimtar wannan kulawa ta mai haƙuri suna da mahimmanci a ganewar asali da magani.<ref>{{Cite journal |last=Glaser |first=Karen M. |last2=Markham |first2=Fred W. |last3=Adler |first3=Herbert M. |last4=McManus |first4=Patrick R. |last5=Hojat |first5=Mohammadreza |date=2007-07-01 |title=Relationships between scores on the Jefferson Scale of physician empathy, patient perceptions of physician empathy, and humanistic approaches to patient care: a validity study |journal=Medical Science Monitor |volume=13 |issue=7 |pages=CR291–294 |pmid=17599021}}</ref> Ci gaba da ikon fahimtar tunanin mai haƙuri da ji yana ba da kansa ga nasarar hira da likita da kuma haɗin gwiwa.<ref name=":4">{{Cite journal |last=Hegazi |first=Iman |last2=Wilson |first2=Ian |date=19 June 2013 |title=Maintaining empathy in medical school: It is possible |url=https://ro.uow.edu.au/smhpapers/1192 |journal=Medical Teacher |volume=35 |issue=12 |pages=1002–1008 |doi=10.3109/0142159X.2013.802296 |pmid=23782049 |s2cid=15910933}}</ref> Yin tausayi a cikin yanayin asibiti yana haifar da gamsuwa mai haƙuri, mafi kyawun biyayya, da ƙananan shari'a.<ref>{{Cite journal |last=Bertakis |first=KD |last2=Roter |first2=D |last3=Putnam |first3=SM |date=February 1991 |title=The relationship of physician medical interview style to patient satisfaction. |journal=The Journal of Family Practice |volume=32 |issue=2 |pages=175–81 |pmid=1990046}}</ref><ref>{{Cite journal |last=DiMatteo |first=M. Robin |last2=Sherbourne |first2=Cathy Donald |last3=Hays |first3=Ron D. |last4=Ordway |first4=Lynn |last5=Kravitz |first5=Richard L. |last6=McGlynn |first6=Elizabeth A. |last7=Kaplan |first7=Sherrie |last8=Rogers |first8=William H. |date=1993 |title=Physicians' characteristics influence patients' adherence to medical treatment: Results from the Medical Outcomes Study. |journal=Health Psychology |volume=12 |issue=2 |pages=93–102 |doi=10.1037/0278-6133.12.2.93 |pmid=8500445}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Beckman |first=Howard B. |date=27 June 1994 |title=The Doctor-Patient Relationship and Malpractice |journal=Archives of Internal Medicine |volume=154 |issue=12 |pages=1365–70 |doi=10.1001/archinte.1994.00420120093010 |pmid=8002688}}</ref>
== Rashin asibiti ==
Rashin kula da asibiti wata hanya ce ta samar da manufa, kulawa ta kiwon lafiya yayin da yake kula da isasshen damuwa ga mai haƙuri don ba da fahimtar motsin rai.[1] Dangantaka mai haƙuri da mai ba da sabis na kusa tana barazanar yin gaskiya, saboda haka ana sa ran nisantar zamantakewa don tabbatar da ƙwarewa.[2] Dalibai a makarantar likita ana koyar da su a matsayin hanyar kariya don magance abubuwan da suka faru kamar mutuwa da mutuwa.[3] Rashin kula da asibiti kuma hanya ce ta magance matsin yin kuskure da rashin tabbas na kiwon lafiya. [4][5] Cirewa da kuma hana motsin rai, ilimi, da ban dariya sune hanyoyin da ake amfani da su don fuskantar yanayi mai wahala don ba da kimantawa mai ma'ana.[6]
[[Fayil:Jefferson_Medical_College_Main_Building_132_S._10th_Street.jpg|thumb|[[c:File:Jefferson_Medical_College_Main_Building_132_S._10th_Street.jpg|Babban Ginin Kwalejin Kiwon Lafiya ta Jefferson 132 S. 10th Street]]]]
== Aunawa ==
Saboda tausayi ra'ayi ne mai rikitarwa da yawa, auna ya zama da wahala.<ref>{{Cite journal |last=Alligood |first=Martha R. |last2=May |first2=Barbara A. |date=19 August 2016 |title=A Nursing Theory of Personal System Empathy: Interpreting a Conceptualization of Empathy in King's Interacting Systems |journal=Nursing Science Quarterly |volume=13 |issue=3 |pages=243–247 |doi=10.1177/08943180022107645 |pmid=11847804 |s2cid=43477474}}</ref> Kodayake akwai ma'auni don auna tausayi kamar Interpersonal Reactivity Index, wanda Davis ya haɓaka, Scale na tausayi, wanda Mehrabian da Epstein suka haɓaka, da Scale na Hogan, ba a halicce su a bayyane don auna jin tausayi na likita ba. An kirkiro Jefferson Scale of Physician Empathy a Cibiyar Bincike a Ilimin Kiwon Lafiya da Kula da Lafiya [http://www.jefferson.edu/university/skmc/research/research-medical-education.html (CRMEHC)]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} a Kwalejin Kiwon Lafiyar Jefferson don auna ra'ayoyin haƙuri na tausayi daga mai ba da su. Gina inganci, inganci mai alaƙa da ma'auni, ingancin tsinkaya, daidaito na ciki, da amincin gwajin-maidowa duk suna ba da tallafi na kwarewa ga Jefferson Scale of Physician Empathy.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Fields |first=Sylvia K. |last2=Mahan |first2=Pamela |last3=Tillman |first3=Paula |last4=Harris |first4=Jeffrey |last5=Maxwell |first5=Kaye |last6=Hojat |first6=Mohammadreza |date=9 May 2011 |title=Measuring empathy in healthcare profession students using the Jefferson Scale of Physician Empathy: Health provider – student version |journal=Journal of Interprofessional Care |volume=25 |issue=4 |pages=287–293 |doi=10.3109/13561820.2011.566648 |pmid=21554061 |s2cid=34221329}}</ref> Da farko an yi niyyar rarraba sikelin ga ɗaliban likita da likitoci.<ref name=":2"/> Tun lokacin da aka kirkireshi, an fassara shi cikin harsuna 53 kuma an yi amfani da shi ga wasu sana'o'in kiwon lafiya kamar likitan hakora da jinya. <ref name="jefferson.edu">{{Cite web |title=Jefferson Scale of Empathy - Thomas Jefferson University |url=http://www.jefferson.edu/university/skmc/research/research-medical-education/jefferson-scale-of-empathy.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401064833/https://www.jefferson.edu/university/skmc/research/research-medical-education/jefferson-scale-of-empathy.html |archive-date=2019-04-01 |access-date=2016-03-15 |website=www.jefferson.edu}}</ref><ref name=":0"/> Akwai nau'o'i uku na sikelin yanzu, daya don daliban likita (S-version), daya don ayyukan kiwon lafiya (HP-version). <ref name="jefferson.edu" /> Sakamakon tambayoyin abubuwa 20 sun ba da cewa mafi girma suna da alaƙa da matakan tausayi mafi girma a cikin kulawar mutum. Nazarin da aka yi kwanan nan ya kuma yi amfani da ma'auni don auna tausayi a cikin hulɗar da ta shafi [[Kirkirar Basira|hankali na wucin gadi]] (AI). Wani bita na tsarin 2025 da meta-analysis sun ba da rahoton cewa a cikin hulɗar kiwon lafiya ta tushen rubutu, an kimanta chatbots na AI a matsayin masu tausayi fiye da ƙwararrun kiwon lafiya na ɗan adam a cikin 13 na 15 kwatankwacin karatu, kodayake marubutan sun yi gargadi cewa shaidar ta dogara da kimantawa na musayar rubutu kawai.<ref>{{Cite journal |last=Howcroft |first=Alastair |last2=Bennett-Weston |first2=Amber |last3=Khan |first3=Ahmad |last4=Griffiths |first4=Joseff |last5=Gay |first5=Simon |last6=Howick |first6=Jeremy |date=2025-09-22 |title=AI chatbots versus human healthcare professionals: a systematic review and meta-analysis of empathy in patient care |url=https://academic.oup.com/bmb/article/doi/10.1093/bmb/ldaf017/8293249 |journal=British Medical Bulletin |language=en |volume=156 |issue=1 |doi=10.1093/bmb/ldaf017 |issn=0007-1420 |pmc=12536877 |pmid=41115171}}</ref>
== Matsayi a cikin ilimin likita ==
Kwarewar farko ta daliban likita tare da mai haƙuri sau da yawa tare da gawar a cikin babban darasi na jikin mutum. Yin aiki tare da gawar a lokacin babban darasi na jikin mutum yana kama ainihin dangantakar mai haƙuri da mai ba da abinci.<ref>{{Cite journal |last=Aziz |first=M. Ashraf |last2=Mckenzie |first2=James C. |last3=Wilson |first3=James S. |last4=Cowie |first4=Robert J. |last5=Ayeni |first5=Sylvanus A. |last6=Dunn |first6=Barbara K. |date=15 February 2002 |title=The human cadaver in the age of biomedical informatics |journal=The Anatomical Record |volume=269 |issue=1 |pages=20–32 |doi=10.1002/ar.10046 |pmid=11891622 |doi-access=free}}</ref> Kayan jikin mutum ƙalubale ne mai ƙalubale na motsin rai da tunani. Haɗin kai, jimrewar motsin rai, da iyawa sune jigogi uku da ke tasowa yayin kwarewar dissection.<ref>{{Cite journal |last=Madill |first=Anna |last2=Latchford |first2=Gary |date=April 2005 |title=Identity change and the human dissection experience over the first year of medical training |url=http://eprints.whiterose.ac.uk/1498/1/madilla12_Medical_students_4.pdf |journal=Social Science & Medicine |volume=60 |issue=7 |pages=1637–1647 |doi=10.1016/j.socscimed.2004.08.035 |pmid=15652694 |id={{ProQuest|230467568}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Daliban likitanci a cikin babban darasi na jikin mutum na iya fuskantar motsin rai da kuma sauye-sauye masu yawa ga dissection na gawa. Daliban da ke kallon mai ba da gudummawa a matsayin samfurin kimiyya ba su da tsayayya da dissection, yayin da ɗaliban da ke ganin mai ba da su a matsayin tsohon mutum mai rai suna fuskantar matsala mafi girma tare da dissection da haɓaka jin tausayi ga ga gawa'''.''' Saboda tasirin motsin rai na dissection, ɗalibai na iya haɓaka damuwa mai banƙyama don magance waɗannan jiye-jiye.<ref>{{Cite journal |last=Hildebrandt |first=Sabine |date=8 March 2010 |title=Developing empathy and clinical detachment during the dissection course in gross anatomy |journal=Anatomical Sciences Education |volume=3 |issue=4 |pages=216 |doi=10.1002/ase.145 |pmid=20213694 |s2cid=45575377 |hdl-access=free}}</ref>
A kasashen yamma, ilimin likitanci yana jaddada falsafar "jiki a matsayin mai haƙuri na farko" don dissection.<ref name="Bertman 374–381">{{Cite journal |last=Bertman |first=Sandra L. |last2=Marks |first2=S. C. |date=1985-09-01 |title=Humanities in medical education: rationale and resources for the dissection laboratory |journal=Medical Education |volume=19 |issue=5 |pages=374–381 |doi=10.1111/j.1365-2923.1985.tb01340.x |pmid=4058336 |s2cid=39127574}}</ref> Wannan yana lalata gawawwakin da ke inganta dangantaka daban-daban fiye da na kasashen gabas. Kasashe da yawa na gabas suna karɓar tunanin mai ba da gudummawa a matsayin "malami na farko". Misali, a Thailand, ana ƙarfafa ɗalibai su haɓaka dangantaka ta sirri tare da masu ba da gudummawa. Ana umurni dalibai su kalli masu ba da gudummawa tare da girmamawa mafi girma kuma su kalli gawawwakin a matsayin "babban malami".<ref>{{Cite journal |last=Winkelmann |first=Andreas |last2=Güldner |first2=Fritz H |date=18 December 2004 |title=Cadavers as teachers: the dissecting room experience in Thailand |journal=BMJ |volume=329 |issue=7480 |pages=1455–1457 |doi=10.1136/bmj.329.7480.1455 |pmc=535977 |pmid=15604182}}</ref> Wannan niyyar tana bawa daliban likitanci damar samar da dangantaka da ta saba da su, ɗaya daga cikin malami da ɗalibai, maimakon kusantar masu ba da gudummawa a matsayin likita, aikin da ba a saba da shi ba ga ɗalibai.<ref>{{Cite journal |last=Bohl |first=Michael |last2=Bosch |first2=Peter |last3=Hildebrandt |first3=Sabine |date=July 2011 |title=Medical students' perceptions of the body donor as a 'First Patient' or 'Teacher': A pilot study |journal=Anatomical Sciences Education |volume=4 |issue=4 |pages=208–213 |doi=10.1002/ase.231 |pmid=21618447 |s2cid=22322454 |hdl-access=free}}</ref> Kodayake ƙasashen gabas da yamma suna kula da dangantakar gawa daban-daban, ana iya fadada cewa manyan darussan jikin mutum suna ba da dama ga ɗalibai su bincika yadda suke ji game da rayuwa, mutuwa, da mutuwa. Wadannan darussan kuma suna inganta ci gaban dabarun jimrewa don yanayin damuwa.<ref name="Bertman 374–381" />
A cikin ilimin likita, maza da mata sun bambanta a cikin halayensu da aiwatar da magani na tausayi. Dalibai da ke shiga ƙwarewar da aka tsara don mutane kamar likitan iyali, likitanci na ciki, da sauran ƙwarewar kulawa ta farko suna da maki mafi girma a kan Jefferson Scale of Physician Empathy, yayin da ɗalibai da ke shigowa ƙwarewar fasaha kamar cututtuka, radiology, da anesthesiology suna da ƙarancin maki akan tausayi.<ref name=":3"/> Daliban mata sun fi shiga fannoni na musamman yayin da maza suka fi shiga fannonin fasaha.<ref name=":4"/> Daliban mata suna samun maki fiye da daliban maza a kan Jefferson Scale of Physician Empathy a duk shekarun ilimin likitanci. Har ila yau, ɗaliban mata suna da yiwuwar fiye da maza su ƙi yarda da buƙatar damuwa mai ban sha'awa don samar da mafi kyawun magani.<ref>{{Cite journal |last=Dickinson |first=George E. |last2=Lancaster |first2=Carol J. |last3=Winfield |first3=Idee C. |last4=Reece |first4=Eleanor F. |last5=Colthorpe |first5=Christopher A. |date=1997 |title=Detached concern and death anxiety of first-year medical students: Before and after the gross anatomy course |journal=Clinical Anatomy |volume=10 |issue=3 |pages=201–207 |doi=10.1002/(SICI)1098-2353(1997)10:3<201::AID-CA5>3.0.CO;2-W |pmid=9135887 |s2cid=25398679 |doi-access=free}}</ref>
Bincike da yawa sun nuna cewa tausayi na asibiti na iya raguwa a cikin ɗalibai a lokacin makarantar likita, tare da canji ko da ana lura da shi daga farkon zuwa ƙarshen shekara ta farko.<ref>{{Cite journal |last=Neumann |first=Melanie |last2=Edelhäuser |first2=Friedrich |last3=Tauschel |first3=Diethard |last4=Fischer |first4=Martin R. |last5=Wirtz |first5=Markus |last6=Woopen |first6=Christiane |last7=Haramati |first7=Aviad |last8=Scheffer |first8=Christian |date=August 2011 |title=Empathy Decline and Its Reasons: A Systematic Review of Studies With Medical Students and Residents |journal=Academic Medicine |volume=86 |issue=8 |pages=996–1009 |doi=10.1097/ACM.0b013e318221e615 |pmid=21670661 |s2cid=8641952 |doi-access=free}}</ref> Idan wannan shine yanayin, akwai yiwuwar sakamako mara kyau, saboda ana tsoron cewa raguwar tausayi na iya shafar ƙwarewa da ingancin kulawa.
== Kulawa ==
An gabatar da hanyoyi da yawa waɗanda ke da niyyar kula da tausayi na ɗaliban kiwon lafiya da ƙwararru tare da nasarori daban-daban.<ref name=":5">{{Cite journal |last=Batt-Rawden |first=Samantha A. |last2=Chisolm |first2=Margaret S. |last3=Anton |first3=Blair |last4=Flickinger |first4=Tabor E. |date=August 2013 |title=Teaching empathy to medical students: an updated, systematic review |journal=Academic Medicine: Journal of the Association of American Medical Colleges |volume=88 |issue=8 |pages=1171–1177 |doi=10.1097/ACM.0b013e318299f3e3 |issn=1938-808X |pmid=23807099 |doi-access=free}}</ref> Harkokin shiga tsakani sun hada da ilimin likitanci da zane-zane masu ban sha'awa game da labarin mai haƙuri, rubuce-rubuce masu ban shaʼawa ciki har da rubuce-aikacen rubuce-daban da rubutun ra'ayin yanar gizo, wasan kwaikwayo, sadarwa ta al'ada da horar da ƙwarewar mutum da kuma ilmantarwa ta matsala.<ref name=":5" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1dly7z6qvnyz48972rhuynxxb2iotc4
Jerin koguna na Ghana
0
155220
877542
859749
2026-07-06T04:40:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wannan jerin koguna ne a Ghana. Wannan jerin an shirya shi ta hanyar kwandon ruwa, tare da masu ba da gudummawa a ƙarƙashin sunan kowane babban rafi.
== [[Ghana]] ==
[[Fayil:Pra_River.gif|right|thumb|266x266px|Tsarin Kogin Pra]]
* [[Kogin Biya|Kogin Bia]]<ref name=":0">{{Cite web |title=The Major Rivers Of Ghana |url=https://www.worldatlas.com/articles/the-major-rivers-of-ghana.html |access-date=2019-01-28 |website=WorldAtlas |language=en}}</ref>
* [[Kogin Tano]]<ref name=":0" />
** [[Kogin Nini]]
* [[Kogin Ankobra]]<ref name=":0" />
* [[Kogin Pra (Ghana)|Kogin Pra]]<ref>{{Cite web |title=Pra Basin » Water Resources Commission Of Ghana |url=http://www.wrc-gh.org/basins/pra-basin/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160802045427/http://wrc-gh.org/basins/pra-basin/ |archive-date=August 2, 2016 |access-date=2019-01-26 |website=www.wrc-gh.org}}</ref>
** [[Kogin Ofin]]<ref>{{Cite web |title=Pra {{!}} river, Ghana |url=https://www.britannica.com/place/Pra-River |access-date=2019-01-28 |website=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref>
** [[Kogin Birim]] [http://citifmonline.com/2017/07/12/birim-river-taking-shape-after-galamsey-fight-photos/]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
** [[Kogin Anum]]
* [[Kogin Ayensu]]<ref>{{Cite web |date=2017-10-04 |title=3 students drown in River Ayensu |url=https://www.myjoyonline.com/news/2017/october-4th/3-students-drown-in-river-ayensu.php |access-date=2019-01-26 |website=www.myjoyonline.com |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420142557/https://www.myjoyonline.com/news/2017/october-4th/3-students-drown-in-river-ayensu.php |url-status=dead }}</ref>
* [[Kogin Densu]]
* [[Kogin Volta]] <ref name=":0" /> [[Fayil:Volta_river_black_white_red_descriptions.PNG|right|thumb|304x304px|Tsarin kogin Volta]] Kogin Angongwi Todzie Tafkin Volta Kogin Afram Kogin Asukawkaw Oti Kogin Atakora Kogin Sene Daka Kogin Pru Kogin Black Volta (Mouhoun River) Tain River White Volta (Nakambé) Kulpawn Kogin Sisili Red Volta (Nazinon).
** [[Angongwi]]
** [[Kogin Todzie]]<ref>{{Cite web |title=Todzie stream, Ghana |url=http://gh.geoview.info/todzie,2294524 |access-date=2019-01-28 |website=gh.geoview.info}}</ref>
** [[Tafkin Volta]]
*** [[Kogin Afram]]
*** [[River Asukawkaw|Kogin Asukawkaw]]
*** [[Kogin Oti]]<ref>{{Cite web |title=The Major Rivers Of Ghana |url=https://www.worldatlas.com/articles/the-major-rivers-of-ghana.html |access-date=2019-01-26 |website=WorldAtlas |language=en}}</ref>
**** [[Kogin Mo]]
*** [[Kogin Atakora]]
*** [[Kogin Sene]]<ref>{{Cite web |title=River Seine {{!}} News Ghana |url=https://www.newsghana.com.gh/tag/river-seine/ |access-date=2019-01-26 |language=en-US}}</ref>
*** [[Kogin Daka]]
*** [[Kogin Pru]]
*** [[Black Volta]] (River Mouhoun)
**** [[Kogin Tain]]<ref>{{Cite web |title=24 year man drowns in River Tain |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/24-year-man-drowns-in-River-Tain-218381 |access-date=2019-01-28 |website=www.ghanaweb.com |language=en}}</ref> [10]
*** [[White Volta]] (Nakambé) Kogin Kulpawn Kogin Sisili Red Volta (Nazinon) [11]
**** [[Kogin Kulpawn]]
***** [[Kogin Sisili]]<ref>{{Cite web |last=Adjorlolo |first=Ruth Abla |title=Construction of a temporal bridge over River Sissili to begin in earnest |url=https://gbcghana.com/1.2014630 |access-date=2019-01-26 |website=www.gbcghana.com |language=en}}</ref>
**** [[Red Volta]] (Nazinon)
== Dubi kuma ==
* [[Batutuwan muhalli a Ghana|Yanayin ƙasar Ghana]]
* {{Commons-inline|Category:Rivers of Ghana|Rivers of Ghana}}
== Manazarta ==
snqbpd245u8qjsvdzxv335suezyym88
Jima'i na yara
0
155525
877564
859865
2026-07-06T08:01:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877564
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Halayen jima'i a cikin yara''' sun zama ruwan dare, kuma suna iya kasancewa daga al'ada da kuma dacewa da ci gaba zuwa cin zarafi . <ref name=":0">{{Cite journal |last=Kellogg |first=Nancy D. |last2=Committee on Child Abuse and Neglect |date=2009-09-01 |title=Clinical Report—The Evaluation of Sexual Behaviors in Children |url=https://publications.aap.org/pediatrics/article/124/3/992/71844/Clinical-Report-The-Evaluation-of-Sexual-Behaviors |journal=Pediatrics |language=en |volume=124 |issue=3 |pages=992–998 |doi=10.1542/peds.2009-1692 |issn=0031-4005 |pmid=19720674 |s2cid=6269473 |url-access=subscription}}</ref> Waɗannan halaye na iya haɗawa da motsa kai, sha'awar jima'i, son sani game da nasu ko wasu [[jinsi]], nuna jiki (nuna jikin wani ga wani yaro ko babba), kallon kallon batsa (yunƙurin ganin jikin wani yaro ko babba), halayen rawar da jinsi ke takawa, <ref>{{Cite journal |last=Friedrich |first=William N. |last2=Fisher |first2=Jennifer |last3=Broughton |first3=Daniel |last4=Houston |first4=Margaret |last5=Shafran |first5=Constance R. |date=1998-04-01 |title=Normative Sexual Behavior in Children: A Contemporary Sample |url=https://publications.aap.org/pediatrics/article/101/4/e9/61998/Normative-Sexual-Behavior-in-Children-A |journal=Pediatrics |language=en |volume=101 |issue=4 |pages=e9 |doi=10.1542/peds.101.4.e9 |issn=1098-4275 |pmid=9521975 |s2cid=5436544 |url-access=subscription}}</ref> da kuma shiga cikin ayyukan jima'i tsakanin mutane.
Fiye da kashi 50% na yara za su shiga wani nau'in halayen jima'i kafin su kai shekara 13 (kusan [[Balaga|lokacin balaga]] ), gami da abubuwan da suka shafi jima'i da wasu yara. <ref name=":0" /> Waɗannan abubuwan na iya haɗawa da shafa juna, binciken al'aura tsakanin mutane da kuma yin al'aura; yayin da hulɗar shiga tsakani ( shigar dijital, ta baki ko ta al'aura, da sauransu) ya fi wuya. <ref>{{Cite journal |last=Ryan |first=Gail |date=2000 |title=Childhood sexuality: a decade of study. Part I—research and curriculum development |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0145213499001180 |journal=Child Abuse & Neglect |language=en |volume=24 |issue=1 |pages=33–48 |doi=10.1016/S0145-2134(99)00118-0 |pmid=10660008 |url-access=subscription}}</ref>
== Halayen jima'i ==
=== Son sani ===
Ko da yake akwai bambance-bambance tsakanin yara ɗaya-ɗaya, yara gabaɗaya suna son sanin jikinsu da na wasu kuma suna bincika jikinsu ta hanyar wasan jima'i na bincike . " Wasan likita " misali ne na irin wannan binciken yara; ana ɗaukar irin waɗannan wasannin a matsayin al'ada a cikin ƙananan yara. Ana ɗaukar jima'i na yara a matsayin wanda ya bambanta da halayen jima'i na manya, wanda ya fi mayar da hankali kan manufa. A tsakanin yara, shigar al'aura da hulɗa ta baki da al'aura ba kasafai ake gani ba, <ref>{{Cite journal |last=Friedrich |first=William N. |last2=Fisher |first2=Jennifer |last3=Broughton |first3=Daniel |last4=Houston |first4=Margaret |last5=Shafran |first5=Constance R. |year=1998 |title=Normative sexual behavior in children: a contemporary sample |url=http://pediatrics.aappublications.org/content/101/4/e9.abstract |journal=Pediatrics |volume=101 |issue=4 |pages=E9 |doi=10.1542/peds.101.4.e9 |pmid=9521975 |s2cid=5436544 |url-access=subscription |doi-access=}}</ref> kuma ana iya ɗaukar su a matsayin kwaikwayon halayen manya. Irin waɗannan halaye sun fi yawa a tsakanin yaran da aka ci zarafinsu ta hanyar jima'i.
A cewar Ƙungiyar Kula da Damuwa ta Yara ta Ƙasa, yara suna da sha'awar dabi'a game da jikinsu da kuma gawarwakin wasu waɗanda ya kamata a magance su ta hanyar da ta dace da shekarunsu. A cewar rahoton:
* Yara 'yan ƙasa da shekara huɗu wani lokacin za su taɓa al'aurarsu ko kuma su kalli al'aurar wasu.
* Tun daga shekaru uku zuwa bakwai, yara kan yi sha'awar sanin inda jarirai suka fito. Suna iya bincika jikin wasu yara da manya saboda son sani, sannan kuma su fara jin kunya da kuma bambance-bambancen da ke tsakanin halayen sirri da na jama'a. Ga wasu yara, taɓa al'aura yana ƙaruwa, musamman lokacin da suka gaji ko suka fusata. Suna iya ƙoƙarin ganin wasu suna saka ko cire kayansu ko kuma wataƙila za su "zama likita".
* Tsakanin shekaru shida zuwa goma sha biyu, yara na iya fara faɗaɗa sha'awarsu ga hotunan mutanen da ba su da sutura da ake samu a kafofin watsa labarai. Suna iya buƙatar sirri game da jikinsu kuma su fara sha'awar abokansu ta hanyar jima'i.
=== Tausasawa ===
Wasu yara suna shiga cikin sha'awar jima'i tun suna ƙanana. Yayin da suke shekara 8 ko 9, wasu yara suna fahimtar cewa sha'awar jima'i wani nau'in sha'awar jima'i ne na musamman kuma za su nemi waɗannan abubuwan jin daɗi ta hanyar gani daban-daban, taɓa kai, da kuma tatsuniyoyi.
=== Abubuwan da suka shafi jima'i tsakanin mutane ===
Yara da yawa suna shiga cikin wasu wasannin jima'i, yawanci tare da 'yan'uwa ko abokai. Wasan jima'i da wasu yawanci yana raguwa yayin da yara ke kammala karatunsu na firamare, duk da haka har yanzu suna iya samun sha'awar soyayya ga takwarorinsu. Matakan son sani sun kasance masu yawa a cikin waɗannan shekarun, suna ƙaruwa a lokacin [[balaga]] (kusan shekarun ƙuruciya) lokacin da babban ƙaruwar sha'awar jima'i ya faru.
Haka nan, yin jima'i da juna ko wasu gwaje-gwajen jima'i tsakanin matasa masu shekaru iri ɗaya na iya faruwa, kodayake tilastawa ta al'ada ko addini na iya hana ko ƙarfafa ɓoye irin wannan aikin idan akwai matsin lamba mara kyau na takwarorinsu ko kuma idan manyan hukumomi ba za su yarda da hakan ba.
Wani bincike da aka gudanar a shekarar 1997 bisa ga iyakantattun canje-canje ya gano babu wata alaƙa tsakanin wasan jima'i na yara ƙanana (shekaru 6 zuwa ƙasa) da kuma daidaitawa daga baya. Binciken ya lura cewa sakamakonsa bai nuna a taƙaice cewa babu irin wannan alaƙar ba. Binciken bai kuma magance matsalar sakamakon abubuwan da suka faru na jima'i masu tsanani ko abubuwan da suka faru masu tsanani ko waɗanda ba a so ba. <ref name="Okami">{{Cite journal |last=Okami |first=Paul |last2=Olmstead |first2=Richard |last3=Abramson |first3=Paul R. |year=1997 |title=Sexual experiences in early childhood: 18-year longitudinal data from the UCLA family lifestyles project - University of California, Los Angeles |journal=Journal of Sex Research |volume=34 |issue=4 |pages=339–347 |doi=10.1080/00224499709551902}}</ref>
Wani bincike da aka gudanar a ƙasar Finland ya gano cewa kashi 2.4% na waɗanda aka yi wa tambayoyi sun taɓa yin jima'i da wani da ya fi shekaru biyar girma a lokacin ƙuruciya. Bayyana irin waɗannan abubuwan ga manya ko takwarorinsu ya dogara ne akan ko an yi amfani da tashin hankali a lokacin aikin da kuma ingancin abin da ya faru (mutanen da ba su kira abin da ya faru da cin zarafi ba, wanda ya wakilci kashi 51% na samfurin, ba su da ikon bayar da rahoto ga manya, amma ba takwarorinsu ba). <ref>{{Cite journal |last=Lahtinen |first=Hanna-Mari |last2=Laitila |first2=Aarno |last3=Korkman |first3=Julia |last4=Ellonen |first4=Noora |date=2018 |title=Children's disclosures of sexual abuse in a population-based sample |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0145213417304052 |journal=Child Abuse & Neglect |language=en |volume=76 |pages=84–94 |doi=10.1016/j.chiabu.2017.10.011 |pmid=29096161 |hdl-access=free}}</ref>
=== Gano bambance-bambancen jinsi ===
[[Fayil:Martin_Van_Maele_-_La_Grande_Danse_macabre_des_vifs_-_04.jpg|thumb|" ''Me yasa ba kwa son zama yarinya? Domin ba na son yin fitsari da komai.'' " Zane na Martin van Maële a cikin ''La Grande Danse macabre des vifs'', 1905.]]
Da shigewar lokaci, yara suna ƙara fahimtar bambancin jinsi, kuma suna son zaɓar abokai da abokan wasa na jinsi ɗaya, wani lokacin suna raina akasin jinsi ɗaya. Yara na iya barin kusancinsu da iyayensu na jinsi ɗaya su kuma ƙara shaƙuwa da iyayensu na jinsi ɗaya.
A wannan lokacin, yara, musamman 'yan mata, suna nuna ƙara sanin ƙa'idodin zamantakewa game da jima'i, tsiraici, da sirri. <ref name="Richardson-Schuster">Richardson, Justin, M.D., and Schuster, Mark, M.D., Ph.D. ''[http://www.enotalone.com/article/2479.html Everything You Never Wanted Your Kids to Know About Sex (But Were Afraid They'd Ask)] {{Webarchive}}'', 2003, Three Rivers Press</ref> Yara na iya amfani da kalmomin jima'i don gwada martanin manya. "Barkwanci da banɗaki" (barkwanci da tattaunawa da suka shafi ayyukan banɗaki), waɗanda ke akwai a farkon matakai, ya ci gaba.
Yayin da wannan matakin ke ci gaba, zaɓin yara na zaɓar abokan jinsi ɗaya yana ƙara zama abin mamaki kuma yana ƙara ɓata wa jinsi ɗaya suna. <ref name="CASA_1">{{Cite web |date=9 March 2012 |title=Child & adolescent sexuality |url=http://www.secasa.com.au/pages/child-and-adolescent-sexuality/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714212117/http://www.secasa.com.au/pages/child-and-adolescent-sexuality/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=10 July 2014 |publisher=South Easter CASA Centre Against Sexual Assault}}</ref>
== Ci gaban jima'i ==
=== Kula da yara ===
A wuraren kula da yara a wajen gida, akwai matsala wajen tantance irin ɗabi'ar da ta dace da kuma abin da zai iya nuna cin zarafin yara (CSA). A cikin 2018, wani bincike mai zurfi da aka gudanar kan cibiyoyin kula da yara na Denmark (waɗanda, a ƙarni na baya, suka jure wa tsirara da kuma yin aikin likita) ya gano cewa manufofin zamani sun zama masu tsauri sakamakon tuhumar ma'aikatan kula da yara da CSA. Duk da haka, yayin da CSA ke faruwa, martanin na iya zama saboda "tsoro na ɗabi'a" wanda ya fi ƙarfin yawansa kuma yawan amsawar da ake yi na iya haifar da sakamako mara kyau. Ana aiwatar da tsauraran manufofi ba don kare yara daga barazanar da ba a saba gani ba, amma don kare ma'aikata daga zargin CSA. Manufofin sun haifar da rarrabuwar kawuna tsakanin ma'aikatan kula da yara waɗanda ke ci gaba da yarda cewa halayen da suka shafi tsirara wani ɓangare ne na ci gaban yara da kuma waɗanda ke ba da shawarar a sa ido sosai kan yara don hana irin wannan ɗabi'ar. <ref>{{Cite journal |last=Leander |first=Else-Marie Buch |last2=Larsen |first2=Per Lindsø |last3=Munk |first3=Karen Pallesgaard |year=2018 |title=Children's Doctor Games and Nudity at Danish Childcare Institutions |url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-017-1144-9 |journal=Archives of Sexual Behavior |volume=47 |issue=4 |pages=863–875 |doi=10.1007/s10508-017-1144-9 |issn=1573-2800 |pmid=29450663 |s2cid=46838503 |url-access=subscription |access-date=2020-05-03}}</ref>
=== Balaga ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
== Bincike ==
Nazarin da aka yi kan halayen jima'i na yara ƙanana ne. <ref>{{Cite journal |last=Kaeser |first=Frederick |last2=DiSalvo |first2=Claudia |last3=Moglia |first3=Ron |date=2000 |title=Sexual Behaviors of Young Children That Occur in Schools |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01614576.2000.11074361 |journal=Journal of Sex Education and Therapy |language=en |volume=25 |issue=4 |pages=277–285 |doi=10.1080/01614576.2000.11074361 |issn=0161-4576 |s2cid=142993207 |url-access=subscription}}</ref> Ba a cika tattara ilimin da ya shafi halayen jima'i na yara ta hanyar yin hira kai tsaye da yara ba, wani ɓangare saboda la'akari da ɗabi'a. Ana tattara bayanai game da halayen jima'i na yara ta hanyar lura da yara ana yi musu magani saboda halayen da suka shafi matsala, kamar amfani da ƙarfi a wasan jima'i, sau da yawa ana amfani da 'yan tsana daidai gwargwado ; Tunawa da manya da lura da masu kula da su.
Yawancin littattafan binciken jima'i da aka buga sun fito ne daga ƙasashen Yamma.
=== A farkon karni na 20 ===
Har sai da [[Sigmund Freud]] ya buga ''Makaloli Uku kan Ka'idar Jima'i'' a shekarar 1905, yara galibi ana ɗaukarsu a matsayin waɗanda ba sa son jima'i, ba sa son jima'i sai daga baya suka girma. Freud yana ɗaya daga cikin masu bincike na farko da suka yi nazari sosai kan jima'i tsakanin yara, kuma yarda da wanzuwarsa babban canji ne.
Banda Freud, sauyin zamani daga jima'i a lokacin ƙuruciya da ake fahimtarsa a matsayin ra'ayi na cututtuka zuwa wani ɓangare na al'ada na ɗabi'ar yara shi ma ya shafi Albert Moll, Carl Jung, William Stern da [[Charlotte Bühler]] . Duk da cewa galibi ana ɗaukar Freud a matsayin babban mutum a cikin "gano jima'i a lokacin ƙuruciya," aikinsa ya samu tasiri daga tattaunawa da aka riga aka yi game da wannan batu wanda ya fara a rabin na biyu na ƙarni na 19. <ref>{{Cite journal |last=Sauerteig |first=Lutz D.H. |date=2012 |title=Loss of Innocence: Albert Moll, Sigmund Freud and the Invention of Childhood Sexuality Around 1900 |journal=Medical History |language=en |volume=56 |issue=2 |pages=156–183 |doi=10.1017/mdh.2011.31 |issn=0025-7273 |pmc=3381499 |pmid=23002291 |doi-access=free}}</ref>
==== Kinsey ====
Alfred Kinsey a cikin Rahoton Kinsey (1948 da 1953) ya haɗa da bincike kan martanin da yara ke yi game da jima'i, ciki har da yara kafin su balaga (kodayake babban abin da rahotannin suka fi mayar da hankali a kai shi ne manya). Duk da cewa da farko akwai damuwa cewa ba za a iya samun wasu bayanai a cikin rahotanninsa ba tare da lura ko shiga cikin cin zarafin yara ba, an bayyana bayanan daga baya a cikin shekarun 1990 cewa an tattara su daga littafin tarihin wani mai lalata da yara guda ɗaya wanda ke lalata da yara tun 1917. <ref>{{Cite web |title=Kinsey Institute director denies allegations by Reisman |url=http://www.kinseyinstitute.org/about/cont-akchild.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212143625/http://www.kinseyinstitute.org/about/cont-akchild.html |archive-date=2014-02-12 |access-date=2013-12-04 |publisher=Kinseyinstitute.org}}</ref> Wannan ya sa bayanan suka zama marasa amfani, ba wai kawai saboda sun dogara gaba ɗaya akan tushe ɗaya ba, amma bayanan an ruwaito su ne ta hanyar jita-jita ta wani mai lura da ba shi da tabbas . A cikin 2000, mai bincike ɗan ƙasar Sweden Ing-Beth Larsson ya lura, "Ya zama ruwan dare ga masu ba da shawara su ambaci Alfred Kinsey", saboda ƙarancin manyan bincike na halayen jima'i na yara da ke gaba.
== Matsalolin zamani ==
A ƙarshen ƙarni na 20, 'yancin jima'i ya samo asali ne sakamakon wani babban fashewar al'adu a Amurka bayan juyin juya halin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]], da kuma yawan kafofin watsa labarai na sauti da aka rarraba a duk duniya ta hanyar sabuwar fasahar lantarki da bayanai. Yara suna da damar samun damar shiga da kuma rinjayar kayan aiki, duk da takunkumi da software na sarrafa abun ciki .
=== Ilimin jima'i ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>Yawan ilimin jima'i a makarantun gwamnati ya bambanta sosai a faɗin duniya, kuma a cikin ƙasashe kamar Amurka inda ake tantance abubuwan da ke cikin darussan ta hanyar gundumomin makarantu daban-daban.
Jerin bidiyon ilimin jima'i daga Norway, waɗanda aka yi niyya ga yara 'yan shekara 8-12, sun haɗa da bayanai dalla-dalla da hotunan haihuwa, tsarin jiki, da canje-canjen da suka saba faruwa yayin balaga. Maimakon zane-zane ko hotuna, ana ɗaukar bidiyon a cikin ɗakin ajiya tare da mutane tsirara na kowane zamani. Mai gabatarwa, likita, yana jin daɗin yin bincike sosai da taɓa sassan jiki masu dacewa, gami da al'aura. Duk da cewa bidiyon sun lura cewa shekarun yarda a Norway shine 16, ba a jaddada kauracewa ba. Duk da haka, har zuwa 2015, jihohi 37 na Amurka sun buƙaci manhajar ilimin jima'i ta haɗa da darussa kan kauracewa kuma 25 sun buƙaci a jaddada hanyar "kawai a ce a'a". Bincike ya nuna cewa ilimin jima'i da wuri da cikakken ba ya ƙara yiwuwar yin jima'i, amma yana haifar da sakamako mafi kyau ga lafiya gabaɗaya.
=== Matsayin da kafofin sada zumunta ke takawa kan jima'i tsakanin yara ===
Tasirin kafofin sada zumunta kan jima'i ga matasa damuwa ce da ke buƙatar ci gaba da bincike don fahimtar juna. Bincike ya nuna cewa fallasa abubuwan jima'i a shafukan sada zumunta na iya yin tasiri ga halayen jima'i na matasa, imani, da halayensu, idan aka yi la'akari da yanayin raunin da suke ciki a wannan lokacin ci gaban da ake tsara rawar jinsi, halayen jima'i, da halaye. <ref name="Adolescent sexuality and the media">{{Cite journal |last=Joel W Grube |first=Enid Gruber |date=2000 |title=Adolescent sexuality and the media: a review of current knowledge and implications. |journal=Western Journal of Medicine |volume=172 |issue=3 |pages=210–214 |doi=10.1136/ewjm.172.3.210 |pmc=1070813 |pmid=10734819}}</ref> <ref name="Social Media and Sexual Behavior Am">{{Cite journal |last=Nancy Allen |first=Matthew Broom |date=2017 |title=Social Media and Sexual Behavior Among Adolescents: Is there a link? |journal=JMIR Public Health and Surveillance |volume=3 |issue=2 |pages=e28 |doi=10.2196/publichealth.7149 |pmc=5457530 |pmid=28526670 |doi-access=free}}</ref> Bincike ya gano alaƙa mai kyau tsakanin yawan amfani da shafukan sada zumunta da kuma ƙaruwar halayen haɗarin jima'i a tsakanin matasa. <ref name="Social Media and Sexual Behavior Am" />
An danganta fallasa ga hotunan jima'i a shafukan sada zumunta da imani da halaye masu matsala tsakanin masu ƙirƙirar abun ciki da masu kallo, musamman waɗanda ke shafar matasa waɗanda suka fi kamuwa da waɗannan tasirin kuma suna iya ƙarfafa halayen jima'i masu haɗari, wanda ke da alaƙa da ƙaruwar yawan kamuwa da cuta da ake ɗauka ta hanyar jima'i da kuma ɗaukar ciki ba tare da niyya ba. <ref name="publications.aap.org">{{Cite journal |last=Collins |first=Rebecca L |last2=Strasburger |first2=Victor C |last3=Brown |first3=Jane D |date=2017 |title=Sexual Media and Childhood Well-being and Health |journal=Pediatrics |volume=140 |issue=2 |pages=S162–S166 |doi=10.1542/peds.2016-1758X |pmid=29093054 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=De Ridder |first=Sander |date=2017 |title=Social Media and Young People's Sexualities: Values, Norms, and Battlegrounds |journal=Social Media + Society |volume=3 |issue=4 |doi=10.1177/2056305117738992 |doi-access=free}}</ref> Kafofin sada zumunta na iya samun sakamako mai kyau da mara kyau akan yanayin jima'i na yara da matasa. Misali, yana iya samar da wuri mai aminci don bincika asalin jima'i da bayyana kansa ga matasa LGBTQ+, yana haɓaka haɗin kai, tallafin zamantakewa, da tasiri mai kyau akan walwala. <ref name="publications.aap.org" /> <ref>{{Cite journal |last=Chan |first=Randolph C.H. |date=2023 |title=Benefits and risks of LGBT social media use for sexual and gender minority individuals: An investigation of psychosocial mechanisms of LGBT social media use and well-being |journal=Computers in Human Behavior |volume=139 |doi=10.1016/j.chb.2022.107531 |doi-access=free}}</ref> Yayin da waɗanda suka fara ɗaukar asalin LGBTQ+ a cikin matasa ke amfani da kafofin sada zumunta don fahimtar jima'insu da kuma haɗuwa da mutane masu ra'ayi ɗaya, suna ba da gudummawa ga ingantaccen tallafi da ci gaba na motsin rai, <ref name="Adolescent sexuality and the media"/> yana da mahimmanci a lura cewa kafofin sada zumunta na iya fallasa yara ga bayanai marasa inganci da masu cutarwa game da jima'i, ci gaba da halayen jima'i masu haɗari, da kuma ba da ɓoye sirri ga haɗarin da ke iya tasowa, <ref>{{Cite web |last=Ripes |first=Jessie |date=26 May 2021 |title=The Pros and Cons of Social Media on Sexuality |url=https://www.modernintimacy.com/the-pros-and-cons-of-social-media/ |website=Modern Intimacy}}</ref> wanda aka rufe a cikin sassan da ke gudana.
=== Yin lalata da yara ===
[[Fayil:Visconti-andresen4.jpg|thumb|Luchino Visconti, [[Sergio Garfagnoli]] da Björn Andrésen a lokacin yin fim na ''Mutuwa a Venice'' a 1970]]
A cikin 'yan shekarun nan, yara sun fuskanci matsalar jima'i kafin lokaci, kamar yadda aka nuna ta hanyar matakin ilimin jima'i ko halayen jima'i wanda ba a saba gani ba a shekarun su. <ref>{{Cite web |last=Kaeser |first=Fred |date=2001-10-30 |title=The effects of increasing sexualization on children |url=http://aboutourkids.med.nyu.edu/aboutour/articles/sexual.html#effects |access-date=February 22, 2007 |website=Towards a Better Understanding of Children's Sexual Behavior |publisher=NYU Child Study Center |quote=We know that exposure to sexualized messages, particularly those that are incomprehensible, can have several effects on children. |archive-date=2006-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060908173844/http://aboutourkids.med.nyu.edu/aboutour/articles/sexual.html#effects |url-status=dead }}</ref> Abubuwan da ke haifar da wannan jima'i kafin lokaci da aka ambata sun haɗa da nuna jima'i a [[Kafofin yada labarai|kafofin watsa labarai]] da batutuwan da suka shafi hakan, musamman a kafofin watsa labarai da aka yi niyya ga yara; [[Kasuwancin yanar gizo|tallata]] kayayyaki masu alaƙa da jima'i ga yara, gami da tufafi; rashin kulawa da tarbiyyar iyaye; samun damar shiga al'adun manya ta [[Yanar gizo|intanet]] ; da kuma rashin cikakkun shirye-shiryen ilimin jima'i na makaranta. Ga 'yan mata da matasa musamman, bincike ya gano cewa jima'i yana da mummunan tasiri ga " kallon kansu da ci gaban lafiya".
Masana'antar sinima ta sha samun zarge-zargen lalata yara ƙanana, nuna wa gawarwakin 'yan mata ƙanana son rai, da kuma ƙarfafa ra'ayoyin mata a tsakanin yara. <ref>{{Cite web |last=Martin |first=Charlie |title=The dangers of child sexualization in media |url=https://theblackandwhite.net/80880/feature/the-dangers-of-child-sexualization-in-media/ |access-date=2025-12-28 |website=The Black and White}}</ref> Masu tallata fina-finai galibi suna nuna ƙananan 'yan mata a matsayin waɗanda suka girmi shekarunsu na ainihi da kuma yin halayen da ke da alaƙa da manyan mata. <ref>{{Cite web |last=USA |first=CHILD |date=2023-04-18 |title=Oversexualization in Hollywood: Brooke Shields |url=https://childusa.org/oversexualization-in-hollywood-brooke-shields/ |access-date=2025-12-28 |website=CHILD USA |language=en-US}}</ref> Yara 'yan wasan kwaikwayo a wasu lokutan ba sa yarda da amfani da kamanninsu da shugabannin kafofin watsa labarai ke yi ba; Brooke Shields bai yi nasarar yin ƙoƙarin hana hotunanta tsirara daga bugawa ba, kuma Björn Andrésen ya ji cewa darakta Luchino Visconti ya yi jima'i da bayyanarsa bayan fitowar ''fim ɗin Death in Venice'' . <ref>{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=2021-11-30 |title=Björn Andrésen on His Tortured Relationship With Luchino Visconti's 'Death in Venice': 'That Son of a Bitch Sexualized Me' |url=https://variety.com/2021/film/news/bjorn-andresen-sexual-exploitation-luciano-visconti-death-in-venice-1235122373/ |access-date=2025-12-28 |website=Variety |language=en-US}}</ref> A shekarar 2017, [[Finn Wolfhard]] ya sami maganganu da dama na lalata daga shugabannin kafofin watsa labarai kuma ya nemi masu yin hira da su daina yin waɗannan kalamai a bainar jama'a. <ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/hollywood/old-stranger-things-clip-from-2017-comic-con-exposes-how-mike-aka-finn-wolfhard-was-sexualised-as-a-teen/ar-AA1Spi01 |access-date=2025-12-28 |website=www.msn.com}}</ref>
An danganta kafofin sada zumunta da karuwar cin zarafin yara da cin zarafinsu. Rahotanni sun nuna cewa dandamalin sada zumunta sun zama wani babban abin da ke haifar da yaduwar kayan cin zarafin yara (CSAM) cikin sauri, wanda hakan ke haifar da karuwar yaduwar irin wannan abun ciki mai ban tsoro. <ref>{{Cite web |last=Thiel |first=David |last2=DiResta |first2=Renee |date=24 July 2023 |title=Addressing Child Exploitation on Federated Social Media |url=https://cyber.fsi.stanford.edu/io/news/addressing-child-exploitation-federated-social-media |website=Stanford University |publisher=Cyber Policy Center}}</ref> <ref name="counteringcrime.org">{{Cite web |title=How the Internet is Drowning in Child Sex Abuse Content |url=https://www.counteringcrime.org/how-the-internet-is-drowning-in-child-sex-abuse-content |website=Alliance to counter crime online |access-date=2026-06-06 |archive-date=2024-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302073952/https://www.counteringcrime.org/how-the-internet-is-drowning-in-child-sex-abuse-content |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Company |first=Fast |last2=Article |first2=Curated |date=30 November 2022 |title=SOCIAL MEDIA IS ACCELERATING THE SPREAD OF CHILD SEXUAL ABUSE MATERIAL |url=https://givingcompass.org/article/social-media-is-accelerating-the-spread-of-child-sexual-abuse-material |website=Giving Compass}}</ref> Bugu da ƙari, masu cin zarafin yara suna amfani da kafofin sada zumunta don gano da kuma kula da waɗanda za su iya zama waɗanda abin ya shafa, kuma ƙungiyoyin sada zumunta na rufe ko masu zaman kansu suna ba su damar yin hulɗa da takwarorinsu masu ra'ayi iri ɗaya da kuma ba da shawarwari kan yadda za a yi rikodin da raba CSAM a ɓoye. <ref name="counteringcrime.org" />
=== Cin zarafin yara ta hanyar jima'i ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>Cin zarafin yara ta hanyar jima'i ana bayyana shi a matsayin babba ko matashi babba da ke da alaƙa da yara. <ref name="medline2008">{{Cite web |date=2008-04-02 |title=Child Sexual Abuse |url=https://medlineplus.gov/childsexualabuse.html |website=Medline Plus |publisher=U.S. National Library of Medicine}}</ref> <ref name="APA Guidelines">{{Cite journal |date=August 1999 |title=Guidelines for psychological evaluations in child protection matters. Committee on Professional Practice and Standards, APA Board of Professional Affairs |journal=The American Psychologist |volume=54 |issue=8 |pages=586–93 |doi=10.1037/0003-066X.54.8.586 |pmid=10453704 |quote='''Abuse, sexual (child)''': generally defined as contacts between a child and an adult or other person significantly older or in a position of power or control over the child, where the child is being used for sexual stimulation of the adult or other person.}}</ref> Illolin cin zarafin yara ta hanyar jima'i sun haɗa da [[Babban rashin damuwa|baƙin ciki na asibiti]], matsalar damuwa bayan tashin hankali, <ref name="Widom2007">{{Cite journal |last=Widom |first=CS |last2=DuMont |first2=K |last3=Czaja |first3=SJ |date=January 2007 |title=A prospective investigation of major depressive disorder and comorbidity in abused and neglected children grown up |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2007/01/070102092229.htm |journal=Archives of General Psychiatry |volume=64 |issue=1 |pages=49–56 |doi=10.1001/archpsyc.64.1.49 |pmid=17199054 |access-date=January 3, 2007 |doi-access=free}}</ref> [[Anxiety|damuwa]], <ref name="levitan">{{Cite journal |last=Levitan |first=Robert D. |last2=Rector |first2=Neil A. |last3=Sheldon |first3=Tess |last4=Goering |first4=Paula |year=2003 |title=Childhood adversities associated with major depression and/or anxiety disorders in a community sample of Ontario: issues of co-morbidity and specificity |journal=Depression and Anxiety |volume=17 |issue=1 |pages=34–42 |doi=10.1002/da.10077 |pmid=12577276 |s2cid=26031006 |doi-access=free}}</ref> saurin kamuwa da ƙarin cin zarafi a lokacin girma, <ref name="Messman-Moore">{{Cite journal |last=Messman-Moore |first=Terri L. |last2=Long |first2=Patricia J. |year=2000 |title=Child Sexual Abuse and Revictimization in the Form of Adult Sexual Abuse, Adult Physical Abuse, and Adult Psychological Maltreatment |journal=Journal of Interpersonal Violence |volume=15 |issue=5 |pages=489 |doi=10.1177/088626000015005003 |s2cid=145761598}}</ref> da raunin jiki ga yaro, da sauran matsaloli. <ref name="dinw">{{Cite journal |last=Dinwiddie |first=Stephen H. |last2=Heath |first2=Andrew C. |last3=Dunne |first3=Michael P. |last4=Bucholz |first4=Kathleen K. |last5=Madden |first5=Pamela A.F. |last6=Slutske |first6=W.S. |last7=Bierut |first7=Laura Jean |last8=Statham |first8=Dixie J. |last9=Martin |first9=Nicholas G. |date=January 2000 |title=Early sexual abuse and lifetime psychopathology: a co-twin-control study |journal=Psychological Medicine |volume=30 |issue=1 |pages=41–52 |doi=10.1017/S0033291799001373 |pmid=10722174 |s2cid=15270464}}</ref>
Cin zarafin yara da wani ɗan uwa ke yi wa wani mutum a matsayin jima'i wani nau'i ne na jima'i, kuma yana iya haifar da [[Raunin kwakwalwa|mummunan rauni na tunani]] na dogon lokaci, musamman ma a yanayin jima'i na iyaye.
Yara da aka ci zarafinsu ta hanyar lalata da yara a wasu lokutan suna nuna halayen jima'i da suka wuce gona da iri, wanda za a iya bayyana shi a matsayin halayen da ba su dace da al'ada ba. Halayen da suka fi nuna alamun cutar na iya haɗawa da yawan yin jima'i a bainar jama'a da tilastawa, sarrafa ko yaudarar wasu yara yin [[Ayyukan jima'i na ɗan adam|ayyukan jima'i]] marasa yarda ko waɗanda ba a so, wanda kuma ake kira " cin zarafin yara kanana ". Ana tsammanin halayen jima'i su ne mafi kyawun alama cewa an ci zarafin yaro ta hanyar lalata. <ref name="larsson_cite_kendall" />
Yara da ke nuna halayen jima'i suma suna iya samun wasu matsalolin ɗabi'a. Sauran alamun cin zarafin yara na iya haɗawa da bayyanar damuwa bayan tashin hankali a cikin ƙananan yara; tsoro, tashin hankali, da mafarkai masu ban tsoro a cikin ƙananan yara 'yan makaranta; da baƙin ciki a cikin manyan yara.
==== A tsakanin 'yan'uwa ====
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>A shekarar 1980, wani bincike da aka gudanar kan ɗaliban jami'a 796, kashi 15 cikin 100 na mata da kashi 10 cikin 100 na maza sun ba da rahoton wani nau'in jima'i da ya shafi ɗan'uwa; yawancin waɗannan ba su yi jima'i na gaske ba. Kimanin kashi ɗaya cikin huɗu na waɗannan abubuwan an bayyana su a matsayin cin zarafi ko cin zarafi. <ref>{{Cite journal |last=Finkelhor |first=D. |year=1980 |title=Sex among siblings: A survey on prevalence, variety, and effects |journal=Archives of Sexual Behavior |volume=9 |issue=3 |pages=171–194 |doi=10.1007/BF01542244 |pmid=7396691 |s2cid=7206053}}</ref> Wani takarda a shekarar 1989 ta ba da rahoton sakamakon wani tambaya tare da amsoshi daga ɗaliban jami'a 526 waɗanda suka kammala karatun digiri, inda kashi 17 cikin 100 na waɗanda aka amsa suka bayyana cewa sun yi jima'i da ɗan'uwa kafin lokacin ƙuruciya. <ref>{{Cite journal |last=Greenwald |first=Evan |last2=Leitenberg |first2=Harold |date=October 1989 |title=Long-term effects of sexual experiences with siblings and nonsiblings during childhood |journal=Archives of Sexual Behavior |volume=18 |issue=5 |pages=389–399 |doi=10.1007/BF01541971 |pmid=2818170 |s2cid=43279816}}</ref>
== Duba kuma ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commonscat}}
* Jima'i tsakanin matasa
* [[Shekarar yarda|Shekarun yarda]]
* Ilimin halayyar ci gaba
* Wasan al'aura
* Likita mai wasa
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Ƙarin karatu ==
* {{Citation|last=Diana Gittins}}
*
* {{Cite book|last3=Stevi Jackson}}
* {{Cite book|last2=Doreen Rosenthal}}
* {{Cite book|last3=Sharon Lamb}}
* {{Cite book|last3=Sharon Lamb}}
* {{Cite book|last2=Lyn Mikel Brown}}
*
* {{Cite book|last2=Judith Levine}}
{{Human sexuality}}{{Sexual ethics}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qtsw29lmf6rkc6e7mqr2yzfr0ala7v2
Jerin wuraren Ramsar a Afirka ta Kudu
0
155948
877550
851664
2026-07-06T06:08:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877550
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wannan '''jerin wuraren Ramsar a [[Afirka ta Kudu]]''' sune wuraren da ke da ruwa waɗanda ake la'akari da muhimmancin duniya, kuma an kiyaye su a ƙarƙashin Yarjejeniyar Ramsar. Ya zuwa 2024, Afirka ta Kudu tana da irin waɗannan shafuka 30 da ke rufe hekta 574 028 . <ref name="Ramsar list">{{Cite web |title=The List of Wetlands of International Importance |url=https://www.ramsar.org/sites/default/files/documents/library/sitelist.pdf |website= |page=45}}</ref><ref>{{Cite web |title=Country Profile - South Africa Ramsar List |url=https://rsis.ramsar.org/ris-search/?solrsort=officialname_ssort%20asc&language=en&f%5B0%5D=regionCountry_en_ss:South%20Africa&pagetab=1 |access-date=2024-04-21 |website=rsis.ramsar.org}}</ref>
Don cikakken jerin dukkan wuraren Ramsar a duk duniya, duba Jerin wuraren Ramsar na muhimmancin kasa da kasa.
== Jerin wuraren Ramsar ==
{| class="wikitable sortable"
! style="background-color:{{RAMSAR color}}" |Name<ref name="Ramsar list" />
! style="background-color:{{RAMSAR color}}" width="15%" |Location
! class="unsortable" style="background-color:{{RAMSAR color}}" |Description
! class="unsortable" style="background-color:{{RAMSAR color}}" |Image
! style="background-color:{{RAMSAR color}}" |Area (km<sup>2</sup>)
! style="background-color:{{RAMSAR color}}" width="12%" |Designated
! class="unsortable" style="background-color:{{RAMSAR color}}" |Ref.
|-
|[[Barberspan]]
|Delareyville
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|26|35|S|25|35|E}}
|A 5{{Spaces}}km long and 2.5km wide, permanent, alkaline, freshwater lake, surrounded by grassland.
|[[Fayil:African_Swamphen_(Porphyrio_madagascariensis).jpg|center|frameless|167x167px]]
|31.18
|12/03/1975
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA35RIS.pdf]
|-
|Berg Estuary
|[[Velddrif]]
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|32|51|S|18|15|E}}
|Wetland mudflat vegetation in a flood plain that contains 127 waterbird species.
|[[Fayil:Velddrif_marshes.jpg|center|frameless]]
|11.63
|01/02/2022
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA35RIS.pdf]
|-
|[[Blesbokspruit]]
|Marievale Bird Sanctuary
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|26|18|S|28|30|E}}
|Permanently inundated section of the Blesbokspruit River. Important for several locally migrant waterbird species and various mammals.
|[[Fayil:Marievale,_Gauteng.jpg|center|frameless]]
|18.58
|02/10/1986
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA343RIS.pdf]
|-
|Bot - Kleinmond Estuarine System
|Kleinmond
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|34|20|S|19|06|E}}
|An estuarine lake recognised as one of the ten most important wetlands for waterbirds in South Africa; 86 species have been recorded here. It's also a nursery for 41 species of fish.
|[[Fayil:Kleinmond.jpg|center|frameless]]
|13.50
|31/01/2017
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2291RIS_1703_en.pdf]
|-
|Dassen Island Nature Reserve
|Dassen Island
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|33|25|S|018|05|E}}
|Important Bird Area for 10 of the 15 endemic sea birds in Southern Africa; including the critically endangered African penguin and Cape cormorant.
|[[Fayil:Jackass_penguins_on_phosphatic_sand._Dassen_Island._Prenia_pallens.jpg|center|frameless]]
|7.37
|29/03/2019
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2383RIS_1908_en.pdf]
|-
|De Berg Nature Reserve
|Dullstroom
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|25|12|42|S|30|08|48|E}}
|A high-altitude catchment area along the Dwars River that includes diverse and endemic ecosystems types. Classified as a Critical Biodiversity Area for endangered species such as the grey crowned crane, black harrier and southern bald ibis.
|
|12.65
|02/02/2024
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2532RIS_2401_en.pdf]
|-
|De Hoop Vlei
|De Hoop Nature Reserve
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|34|27|S|020|23|E}}
|
|[[Fayil:De_Hoop_Vlei_..._(46381179361).jpg|center|frameless]]
|7.5
|12/03/1975
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA34RIS.pdf]
|-
|De Mond
|De Mond Nature Reserve
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|34|42|S|020|06|E}}
|
|[[Fayil:De_MondP1020936.JPG|center|frameless]]
|9.18
|02/10/1986
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA342RIS.pdf]
|-
|Dyer Island Nature Reserve Complex
|Dyer Island / Geyser Island
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|34|41|S|019|24|E}}
|
|[[Fayil:Dyer_Island.jpg|center|frameless]]
|2.88
|29/03/2019
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2384RIS_1908_en.pdf]
|-
|[[False Bay Nature Reserve]]
|[[Zeekoevlei]]
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|34|03|S|018|29|E}}
|
|[[Fayil:Rondevlei_Wetlands_Nature_Reserve_-_Cape_Town_SA_8.JPG|center|frameless]]
|15.42
|02/02/2015
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2219RIS_1505_en.pdf]
|-
|[[Ingula Nature Reserve]]
|[[Shirin Adanawa na Ingula|Ingula Pumped Storage Scheme]]
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|28|15|S|029|34|E}}
|
|
|80.84
|01/03/2021
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2446RIS_2103_en.pdf]
|-
|Kgaswane Mountain Reserve
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|25|43|S|027|12|E}}
|
|[[Fayil:Protea_caffra09.jpg|center|frameless]]
|49.52
|29/03/2019
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2385RIS_1908_en.pdf]
|-
|Kosi Bay
|Maputaland
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|27|01|S|032|49|E}}
|
|[[Fayil:Kosi_Bay_-_IMG_3430.jpg|center|frameless]]
|109.82
|28/06/1991
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA527RIS.pdf]
|-
|[[Tafkin Sibaya|Lake Sibaya]]
|Maputaland
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|27|20|S|032|40|E}}
|
|
|77.50
|28/06/1991
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA528RIS.pdf]
|-
|Langebaan Lagoon
|Langebaan
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|33|09|S|018|04|E}}
|
|[[Fayil:West_Coast_National_Park,_South_Africa78.jpg|center|frameless]]
|60.00
|25/04/1988
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA398RIS.pdf]
|-
|[[Makuleke Wetlands]]
|Kruger National Park
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|22|23|S|031|12|E}}
|Flood plain at confluence of the [[Kogin Levubu|Luvuvhu]] and [[Kogin Limpopo|Limpopo]] rivers that consists of riparian woodlands and floodplain grasslands. Important ecosystem for the vulnerable Mozambique tilapia, the critically endangered African longfin eel and white-backed vulture.
|[[Fayil:Makuleke4.JPG|center|frameless]]
|77.57
|22/05/2007
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA1687RIS.pdf]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|[[Middelpunt Nature Reserve]]
|Dullstroom
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|25|32|S|030|07|E}}
|
|
|5.10
|15/03/2023
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2501RIS_2303_en.pdf]
|-
|Natal Drakensberg Park
|uKhahlamba-Drakensberg Park
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|29|23|S|029|24|E}}
|
|
|2428.13
|21/01/1997
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA886RIS.pdf]
|-
|Ndumo Game Reserve
|Maputaland
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|26|52|S|032|15|E}}
|
|
|101.17
|21/01/1997
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA887RIS.pdf]
|-
|Ntsikeni Nature Reserve
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|30|07|S|029|28|E}}
|
|
|92.00
|02/02/2010
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA1904RIS.pdf]
|-
|[[Yankin Yanayi na Nylsvley|Nylsvley Nature Reserve]]
|Mookgophong
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|24|38|S|028|41|E}}
|
|
|39.70
|07/07/1998
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA952RIS.pdf]
|-
|[[Kogin Orange|Orange River Mouth]]
|[[Alexander Bay, Afirka ta Kudu|Alexander Bay]]
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|28|35|S|016|28|E}}
|
|
|20.00
|28/06/1991
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA526RIS.pdf]
|-
|Prince Edward Islands
|sub-Antarctic [[Tekun Indiya|Indian Ocean]]
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|46|52|S|037|46|E}}
|
|
|375.00
|22/05/2007
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA1688RIS.pdf]
|-
|Seekoeivlei Nature Reserve
|Memel
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|27|35|S|029|35|E}}
|
|
|47.54
|21/01/1997
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA888RIS.pdf]
|-
|St. Lucia System
|iSimangaliso Wetland Park
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|27|55|S|032|29|E}}
|
|
|1555.00
|02/10/1986
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA345RIS.pdf]
|-
|Turtle Beaches /
Coral Reefs of [[Maputaland|Tongaland]]
|iSimangaliso Marine Protected Area
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|27|29|S|032|44|E}}
|
|
|395.00
|02/10/1986
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA344RIS.pdf]
|-
|Verloren Valei Nature Reserve
|Steenkampsberg, Mpumalanga
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|25|18|S|030|06|E}}
|
|
|58.91
|16/10/2001
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA1110RIS.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240114235542/https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA1110RIS.pdf |date=2024-01-14 }}
|-
|[[Kogin Verlorevlei|Verlorenvlei]]
|Redelinghuys
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|32|20|S|018|25|E}}
|
|
|15.00
|28/06/1991
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA525RIS.pdf]
|-
|Wilderness Lakes
|Wilderness
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|33|59|S|022|40|E}}
|
|
|13.00
|28/06/1991
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA524RIS.pdf]
|-
|uMgeni Vlei Nature Reserve
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|29|29|S|029|49|E}}
|
|
|9.58
|19/03/2013
|[https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/ZA2132RIS.pdf]
|}
== Dubi kuma ==
* Yankunan da aka kare a Afirka ta Kudu
* Jerin wuraren da aka kare a Afirka ta Kudu
== Manazarta ==
tqbt116nd38dpnnlosyysv7uog6skfd
Jerin tashoshin wutar lantarki a Zambia
0
155959
877548
859800
2026-07-06T06:02:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877548
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Zambiya|Zambia]] tana da manyan tashoshin wutar lantarki guda biyar, waɗanda huɗu daga cikinsu wutar lantarki ce ta ruwa, ɗaya kuma wutar lantarki ce ta zafi . Ana gina tashar wutar lantarki ta biyar a [[Rashin ruwa na Itezhi-Tezhi|madatsar ruwa ta Itezhi-Tezhi]] (120MW) tare da tashar wutar lantarki mai amfani da kwal a Maamba (300MW) har zuwa shekarar 2015. Akwai kuma wasu ƙananan tashoshin wutar lantarki na ruwa, kuma garuruwa takwas da ba su da alaƙa da tashar wutar lantarki ta ƙasa suna da janareto na dizal.
A shekarar 2014, jimillar samar da wutar lantarki daga karfin wutar lantarki na MW 2,396 ya kai 14,453 GWh, wanda kashi 91.2% daga cikinsu sun fito ne daga tashoshin samar da wutar lantarki na ruwa.
Mafi yawan kamfanonin wutar lantarki mallakar ZESCO ne, kamfanin samar da wutar lantarki na ƙasa.
== Injin samar da wutar lantarki ==
=== Aiki ===
{| class="wikitable sortable"
!Tashar
! Ƙarfin aiki ( MW )
! Tsarin 2014 ( GWh )
! Nau'i
! Mai shi
! Bayanan kula
|-
| [[Kafue Gorge Power Station|Kwarin Kafue]]
| 990 (an haɓaka daga 900 zuwa 990 ta hanyar haɓaka na'urorin janareta na turbine guda 6 daga 150MW zuwa 165MW kowannensu)
| 6,666
| madatsar ruwa
| ZESCO
|
|-
| Kafue Kwarin Ƙasa
| 600 (har yanzu ana kan ginawa har zuwa 750MW; janareta 4 cikin 5 na MW 150 kowannensu an ba shi izinin ɗaukar wutar lantarki a 750MW na tsawon awanni 3.5 a rana bisa ga ƙira)
| 910
| madatsar ruwa
| ZESCO
|
|-
| [[Ruwan ruwa na Kariba|Bankin Arewa na Kariba]]
| 720 (an haɓaka daga 600MW zuwa 720MW ta hanyar haɓaka na'urorin janareta na turbine daga 150MW zuwa 185MW kowannensu)
| 3,990
| madatsar ruwa
| ZESCO
|
|-
| Fadada Bankin Kariba ta Arewa
| 360
| 1,162
| madatsar ruwa
| ZESCO
| shukar ƙololuwa
|-
| [[Rashin ruwa na Itezhi-Tezhi|Itezhi-Tezhi]]
| 120
|
| madatsar ruwa
| ZESCO
|
|-
| Ruwan Victoria Falls
| 108
| 811
| kwararar kogi
| ZESCO
|
|-
| [[Dam din Mulungushi|Mulungushi]]
| 32
| 198.2
| madatsar ruwa
| LHPC (SN Power)
|
|-
| Lunsemfwa
| 24
| 98.8
| madatsar ruwa
| LHPC (SN Power)
|
|-
| Lunzua
| 14.8
| 3.52
| kwararar kogi
| ZESCO
| An haɓaka daga 0.75MW zuwa 14.8MW a shekarar 2015
|-
| Lusiwasi
| 12
| 58.69
| madatsar ruwa
| ZESCO
|
|-
| Tashar Wutar Lantarki ta Chishimba
| 15
| 73
| Gudun kogi
| ZESCO
|
|-
| Ruwan Musonda Falls
| 5
| 20.47
| kwararar kogi
| ZESCO
|
|-
| Shiwa Ngandu
| 1
| 0.71
| kwararar kogi
| ZESCO
|
|-
| Zengamina
| 0.7
|
| kwararar kogi
| Zengamina
| ba tare da layi ba
|-
|}
=== Ana ginawa a ƙarƙashin gini ===
{| class="wikitable sortable"
!Tashar
! Ƙarfin aiki ( MW )
! Mai
! Mai shi
! Matsayi
|-
| Kabompo
| 40
| Ruwan sama
| Kamfanin Copperbelt Energy
| aikin da aka yi - ba a sani ba
|-
|}
== Ɗumama ==
=== Aiki ===
{| class="wikitable sortable"
!Tashar
! Ƙarfin aiki ( MW )
! Tsararraki 2014 (GWh)
! Mai
! Mai shi
! Bayanan kula
|-
| Tashar Wutar Lantarki ta Maamba
| 300 (wani 300 da ake ci gaba da haɓakawa)
|
| Kwal
| Kamfanin Maamba Collieries Limited
| an ba da izini a shekarar 2016 <ref name="zccm-ih.com.zm">{{Cite web |title=Maamba Collieries Limited - ZCCM Investments Holdings Plc |url=http://www.zccm-ih.com.zm/energy-and-coal/maamba-collieries/ |access-date=2019-03-19}}</ref> <ref name="afdb.org">{{Cite web |title=Zambia - Maamba Collieries Power Generation Project - ESIA |url=https://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Environmental-and-Social-Assessments/Zambia%20-%20Maamba%20Collieries%20Power%20Generation%20Project%20-%20ESIA%20Summary.pdf |access-date=2019-03-19 |publisher=[[African Development Bank]]}}</ref>
|-
| Ndola HFO
| 105 <ref>{{Cite web |last=Belgravia Services |date=2017 |title=Construction Of A 105MW Power Plant In Ndola, Zambia |url=https://www.belgraviaservices.com/necl.html |access-date=6 March 2019 |publisher=Belgravia Services |archive-date=21 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921191938/https://www.belgraviaservices.com/necl.html |url-status=dead }}</ref>
| 826
| HFO
| Kamfanin Makamashi na Ndola
|
|-
| Zambezi
| 2.35
| 2.5
| dizal
| ZESCO
| an dakatar da aiki (ba tare da grid ba)
|-
| Kabompo
| 1.55
| 3.01
| dizal
| ZESCO
| an dakatar da aiki (ba a cikin grid ba)
|-
| Mwinilunga
| 1.5
| 3
| dizal
| ZESCO
| an dakatar da aiki (ba a cikin grid ba)
|-
| Lukulu
| 1.5
| 2.33
| dizal
| ZESCO
| ba tare da layi ba
|-
| Luangwa
| 1.5
| 2.64
| dizal
| ZESCO
| ba tare da layi ba
|-
| Shangombo
| 1
| 0.74
| dizal
| ZESCO
| ba tare da layi ba
|-
| Chavuma
| 1
| 1.06
| dizal
| ZESCO
| an dakatar da aiki (ba a cikin grid ba)
|-
| Mufumbwe
| 0.9
| 2.06
| dizal
| ZESCO
| an dakatar da aiki (ba a cikin grid ba)
|-
| Nakambala
| 40
|
| biomass
| Zambia Sugar
|
|}
== Hasken rana ==
{| class="wikitable sortable"
! style="background-color:#ABCDEF;" |Solar power station
! style="background-color:#ABCDEF;" |Community
! style="background-color:#ABCDEF;" |Coordinates
! style="background-color:#ABCDEF;" |Fuel type
! data-sort-type="number" style="background-color:#ABCDEF;" |Capacity (megawatts)
! style="background-color:#ABCDEF;" |Year completed
! style="background-color:#ABCDEF;" |Name of owner
! style="background-color:#ABCDEF;" |Notes
|-
|Bangweulu Solar Power Station
|Kafue District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|15|30|42|S|28|25|54|E}}
|Solar
|54
|2019
|Neoen<ref>{{Cite web |last=Jean Marie Takouleu |date=20 March 2019 |title=Zambia: Bangweulu’s solar park (54 MW) recently delivered by Neoen and IDC |url=https://www.afrik21.africa/en/zambia-bangweulus-solar-park-54-mw-recently-delivered-by-neoen-and-idc/ |access-date=28 March 2022 |website=Afrik21.africa}}</ref>
|
|-
|Kalulushi Concentrated Solar Power Station
|Kalulushi District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|12|43|27|S|28|05|41|E}}
|Solar
|200<ref>{{Cite web |last=Jean Marie Takouleu |date=16 July 2020 |title=Zambia: Sinohydro to carry out work on Kalulushi CSP solar power plant |url=https://www.afrik21.africa/en/zambia-sinohydro-to-carry-out-work-on-kalulushi-csp-solar-power-plant/ |access-date=28 March 2022 |website=Afrik21.africa}}</ref>
|2024 expected
|Kalulushi Solar Power Consortium
|
|-
|Ngonye Solar Power Station
|Kafue District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|15|31|03|S|28|25|44|E}}
|Solar
|34<ref>{{Cite web |last=ESI Africa |date=2 May 2019 |title=Zambia: 34MW Ngonye solar PV plant comes online |url=https://www.esi-africa.com/industry-sectors/generation/zambia-34mw-ngonye-solar-pv-plant-comes-online/ |access-date=28 March 2022 |website=ESI-Africa.com}}</ref>
|2019
|Ngonye Power Company Limited
|
|-
|Serenje Solar Power Station
|Chitambo District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|12|45|29|S|30|34|38|E}}
|Solar
|200
|2023 expected
|Ultra Green Corporation Zambia Limited<ref>{{Cite web |last=Jean Marie Takouleu |date=2 July 2021 |title=Zambia: Ultra Green to break ground on 200 MWp solar plant in September |url=https://www.afrik21.africa/en/zambia-ultra-green-to-break-ground-on-200-mwp-solar-plant-in-september/ |access-date=28 March 2022 |website=Afrik21.africa}}</ref>
|
|-
|Zambia Riverside Solar Power Station
|Kitwe District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|12|48|26|S|28|14|11|E}}
|Solar
|34
|2023<ref>{{Cite web |last=Constance |first= |date=17 February 2023 |title=CEC commissions 34MW Solar Power Plant |url=https://copperbeltkatangamining.com/cec-commissions-34-mw-solar-power-plant-in-zambia/ |access-date=22 February 2023 |website=copperbeltkatangamining.com}}</ref>
|Copperbelt Energy Corporation<ref>{{Cite web |last=Zambia Invest |date=13 December 2021 |title=Zambia Riverside Solar Power Plant to Be Expanded to 34MW |url=https://www.zambiainvest.com/energy/riverside-solar-power-plant-expantion-4/ |access-date=28 March 2022 |website=ZambiaInvest.com}}</ref>
|
|-
|Choma Solar Power Station
|Choma District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|16|46|30|S|27|01|48|E}}
|Solar
|60<ref>{{Cite web |last=Jean Marie Takouleu |date=8 May 2024 |title=Turkey’s Yeo to invest $65m in a solar power plant with storage in Zambia |url=https://www.afrik21.africa/en/turkeys-yeo-to-invest-65m-in-a-solar-power-plant-with-storage-in-zambia/ |access-date=9 May 2024 |website=Afrik21.africa}}</ref>
|2025
|Choma Solar Power Plant Limited
|
|-
|Itimpi Solar Power Station
|Kitwe District
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|12|41|42|S|28|10|51|E}}
|Solar
|60<ref>{{Cite web |last=Jean Marie Takouleu |date=22 April 2024 |title=Electricity: solar photovoltaic fever ramps up in Zambia |url=https://www.afrik21.africa/en/electricity-solar-photovoltaic-fever-ramps-up-in-zambia/ |access-date=9 May 2024 |website=Afrik21.africa |archive-date=10 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240510140944/https://www.afrik21.africa/en/electricity-solar-photovoltaic-fever-ramps-up-in-zambia/ |url-status=dead }}</ref>
|2024
|Copperbelt Energy Corporation
|
|-
|Chisamba Solar Power Plant
|Chisamba District
|
|Solar
|100<ref>{{Cite web |date=3 July 2025 |title=Zambia launches 100MW Solar Plant to cut power Imports and power Mining Sector |url=https://copperbeltkatangamining.com/zambia-launches-100-mw-solar-plant-to-cut-imports-and-power-mining-sector/ |access-date=5 July 2025 |website=copperbeltkatangamining.com}}</ref>
|2025
|ZESCO
|
|-
|}
== Sauran ayyuka ==
A watan Maris na 2022, Chariot Limited na [[Birtaniya|Burtaniya]] tare da Total Eren na [[Faransa]] da kuma kamfanin hakar ma'adinai na Kanada First Quantum Minerals sun shiga haɗin gwiwa don haɓaka aikin samar da wutar lantarki ta hasken rana da iska mai ƙarfin 430MW a Zambia. <ref>{{Cite web |last= |date=24 March 2022 |title=Total Eren Chariot selected to develop 430MW of renewables for Zambian mines |url=https://renewafrica.biz/disruption/total-eren-chariot-selected-to-develop-430mw-of-renewables-for-zambian-mines/ |access-date=23 May 2022 |website=renewafrica.biz}}</ref>
== Nassoshi ==
fe2eubwwoozrpm1hbuu0egaxnbgy3z9
Jirgin ruwa na Tafkin Victoria
0
156112
877581
852097
2026-07-06T08:35:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877581
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jiragen ruwa na Tafkin Victoria''' jiragen ruwa ne masu hawa (misali na farko jiragen ruwa ne masu tururi ) don ayyukan jirgin ruwa da ke ɗauke da kaya da/ko motoci da/ko fasinjoji tsakanin [[Uganda]], [[Tanzaniya|Tanzania]], da [[Kenya]] a [[Tafkin Victoria]] .
Jiragen ruwa da ke aiki a Tafkin Victoria galibi jiragen ruwan Ro-Pax ne don jigilar fasinjoji, motoci da kayayyaki a lokaci guda. Wasu jiragen ruwan kuma jiragen ruwan jirgin ƙasa ne na musamman, jiragen ruwan Ro-Ro da jiragen ruwa na kaya, da kuma jiragen ruwa na catamarans don jigilar fasinjoji.
A mafi yawancin ƙarni na 20, jiragen ruwan Tafkin Victoria jiragen ruwa ne na ƙasashen duniya da ke aiki a gefen agogo ko a gefen agogo a kusa da Tafkin Victoria. A ƙarni na 21, jiragen ruwan galibi suna aiki a cikin gida a cikin iyakokin Kenya, Uganda ko Tanzania da kuma tsakanin tashoshin jiragen ruwa na babban yankin da tsibiran Tafkin Victoria.
== Tashoshin jiragen ruwa da kayayyakin more rayuwa na tashar jiragen ruwa ==
[[Fayil:MV_Kipepeo,_Kisumu,_Kenya.jpg|thumb|MV kipepeo a Kisumu]]
Manyan tashoshin jiragen ruwa da ke kan tafkin suna cikin [[Kisumu]] a Kenya; [[Mwanza]], Musoma, Bukoba a Tanzania; Entebbe, [[Port Bell]] da Jinja a Uganda. Ana amfani da ƙananan tashoshin jiragen ruwa da yawa na Tafkin Victoria, adadin tashoshin jiragen ruwa da jiragen ruwa ke amfani da su a Tanzania kaɗai ya kai 30.
Tashoshin jiragen ruwa guda huɗu na Kisumu, Port Bell, Musoma da Mwanza suna ba da damar jiragen ruwan jirgin ƙasa na musamman su tsaya a tashoshin jiragen ruwa na jirgin ƙasa tare da mashigai don samun damar shiga tashar jirgin ƙasa kai tsaye zuwa jiragen ruwa. Ma'aunin hanyar da kekunan jirgin ƙasa da aka ɗauka shine 1,000 mm
Tashar jiragen ruwa ta Tafkin Victoria mafi muhimmanci a yanzu ita ce Kisumu ba wai kawai saboda kayayyakin more rayuwa na tashar jiragen ruwa, layin dogo da hanyoyin shiga Tekun Indiya ba, har ma saboda manyan kayan aiki na aikin jiragen ruwa, hidima da gini. Akwai tashoshin jiragen ruwa na busassun jiragen ruwa da aka keɓe don gyaran jiragen ruwa a ko kusa da Mwanza, Kisumu da Port Bell, amma waɗanda ke Kisumu ne kawai ake amfani da su akai-akai.
== Tarihin Jirgin Ruwa ==
Jirgin ruwa na farko da aka gina a Tafkin Victoria ya fara aiki a shekarun 1900 a [[Mulkin mallaka na Afirka|zamanin mulkin mallaka]] [[Daular Biritaniya|na Birtaniya]], daga tashar jiragen ruwa ta Kisumu. Daga baya aka maye gurbin jiragen ruwa na asali da jiragen ruwa masu amfani da motoci, wasu daga cikinsu har yanzu suna aiki a tafkin. Kusan dukkan jiragen ruwa (jirgin ƙasa, kaya, fasinja) da ke aiki a ƙarshen ƙarni na 20 sun tsufa shekaru da yawa. A shekarar 2018, yawancinsu har yanzu suna aiki. Sabbin jiragen ruwa da aka gina a ƙarni na 21 sun ƙunshi mafi yawan jiragen ruwa a Tafkin Victoria har zuwa shekarar 2018. Adadin jiragen ruwa da aka sani suna aiki a shekarar 2018 sun kai kimanin talatin a Tanzaniya, biyar a Uganda, da shida a Kenya.
Manyan jiragen ruwa na jigilar kaya a Tafkin Victoria sune jiragen ruwan jirgin ƙasa MV Umoja, MV Uhuru, MV Kaawa da MV Pemba ta yi ayyukan jigilar kaya na ƙasashen waje tsakanin Tanzaniya, Uganda da Kenya. Kowannensu yana iya jigilar tan 1180 na kayayyaki ko kuma dogayen kekunan jirgin ƙasa 22 a cikin layuka huɗu (wurare huɗu). A shekarar 2018, ana amfani da ''Umoja'' da ''Kaawa'' tsakanin Port Bell da Mwanza, amma an dakatar da jiragen ruwa biyu ''na Pemba'' da ''Uhuru'' . Babban jirgin fasinja a Tafkin Victoria shine MV <nowiki><i id="mwbA">Victoria</i></nowiki>, wanda zai iya ɗaukar fasinjoji har zuwa 1200. Waɗannan jiragen ruwa guda biyar suna tsakanin shekaru 30 zuwa 60 kuma mallakar gwamnati ne.
Sabbin jiragen ruwa masu amfani da yawa na Ro-Pax da Ro-Ro sun ci gaba da aiki a cikin 'yan shekarun nan, waɗanda aka gina kuma aka haɗa su a Mwanza da ke Tanzania. Waɗannan jiragen ruwan sun ƙaru a girma da ƙarfinsu tsawon shekaru, tare da sabbin ƙarin jiragen ruwa kusa da tsoffin manyan jiragen ruwa na jirgin ƙasa. Sabbin jiragen ruwa guda biyu mallakar gwamnatin Tanzaniya na Ro-Pax, ''Misungwi'' (2016) da ''Mwanza'' (2018), kowannensu zai iya ɗaukar fasinjoji har 1000, gami da motoci har 36 ko kuma tan 250 na kaya. Babban jirgin ruwa mallakar mai zaman kansa a Tafkin Victoria shine sabon jirgin ruwan Ro-Pax na Tanzaniya daga 2016, ''Nyehunge II'' mai ƙarfin jigilar kaya na tan 284 na kaya ko motoci 40 da fasinjoji 500.
Baya ga jiragen ruwan da aka lissafa a ƙasa, an ruwaito cewa jiragen ruwa biyu masu tururi sama da shekaru 100 suna nan a Tafkin Victoria a shekarar 2018, dukkansu a hannun masu zaman kansu ne: SS Nyanza da SS Rusinga, duk da cewa an dakatar da ''Nyanza'' daga aiki a shekarar 2018.
{| class="wikitable sortable" border="1"
|+Motor Vessels on Lake Victoria (2018)
! width="70px" |Country
! width="300px" |Operator
!List of Vessels, in operation or in <s>suspension</s>
|-
|Tanzania
|[[Tanzania Electrical, Mechanical and Electronics Services Agency|TEMESA]]
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Musoma''|MV ''Mara''|MV ''Ruvuvu''|MV ''Kyanyabasa''|MV ''Misungwi''|{{MV|Nyerere}}|MV ''Sengerema''|MV ''Sabasaba''|MV ''Ukara''|{{MV|Mwanza}}|MV ''Kiu''|MV ''Ujenzi''|MV ''Temesa''|MV ''Kome II''|{{MV|Tegemeo}}|MV ''Chato''}}
|-
|Tanzania
|Marine Services Company Limited
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Butiama''|MV ''Clarias''|ML ''Maindi''|MT ''Nyangumi''|[[MV Serengeti|MV ''Serengeti'']]|{{MV|Umoja}}|MT ''Ukerewe''|[[MV Victoria (1959)|MV ''Victoria'']]|ML ''Wimbi''}}
|-
|Tanzania
|''Nyehunge IT Support Ltd''
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Nyehunge''|MV ''Nyehunge II''}}
|-
|Tanzania
|''Kamanga Ferry Ltd''
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Thor''|MV ''Orion''|MV ''Orion II''}}
|-
|Uganda
|''Earthwise Ferries Ltd''
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Amani''|MV ''Bluebird''}}
|-
|Uganda
|Uganda Railways Corporation
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|<s>MV ''Pemba''</s>|{{MV|Kaawa}}}}
|-
|Uganda
|''Kalangala Infrastructure Services Ltd''
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Pearl''|[[MV Ssese|MV ''Ssese'']]}}
|-
|Uganda
|''Nation Oil Distributors Ltd''
| align="Left" |MV ''Kalangala''
|-
|Kenya
|Kenya Railways Corporation
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|[[MV Uhuru|MV ''Uhuru'']]|MV ''Uhuru II''}}
|-
|Kenya
|''Mbita Ferries Ltd''
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Mbita''|MV ''Uzinza''}}
|-
|Kenya
|''Globology Ltd''
| align="Left" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>{{Hlist|MV ''Captain Dan''|MV ''Ringiti''|MV ''Atego''|MV ''Sigulu''}}
|-
|}
An tsara jiragen ruwan ƙarni na 20 gaba ɗaya kuma an gina su a wajen Afirka, galibi a Burtaniya da Jamus amma an haɗa su a Tafkin Victoria daga sassan da aka riga aka haɗa su. Yawancin jiragen ruwan da aka isar wa masu aiki da yawa a kusa da Tafkin Victoria a ƙarni na 21 duk da haka an tsara su kuma an gina su a Tanzaniya ta hanyar kamfanonin gine-gine tare da tashoshin jiragen ruwa da tashoshin jiragen ruwa masu iyo a tashar jiragen ruwa ta Mwanza. Yawancin sabbin jiragen ruwan ro-ro a Tafkin Victoria kamfanin ''Songoro Marine Transport Ltd'' ne ya gina su, wani kamfani da ke da ayyukan gini a Mwanza. A wajen Mwanza, wani sabon kamfani na Kenya da ke Kisumu, ''Globology Ltd'', yana shirin ginawa da kuma sarrafa jiragen ruwan catamaran har zuwa fasinjoji 15 kawai har zuwa 2020. <ref name="globology">{{Cite web |date=10 January 2017 |title=Scottish investor breathes new life into dilapidated L Victoria transport service |url=https://www.businessdailyafrica.com/magazines/Scottish-investor-breathes-new-life-into-dilapidated-victoria/1248928-3512738-6kj5apz/index.html |access-date=26 September 2018 |publisher=Nation Media Group}}</ref>
== Tarihin jirgin ruwa ==
=== Jirgin ruwa na Uganda Railway ===
An gina jiragen ruwan da suka yi aiki da layin dogo na Uganda a [[Hadaddiyar Masarautar Burtaniya Mai Girma da Ireland|Burtaniya]] a matsayin jiragen ruwa masu "buga"; wato, an haɗa su wuri ɗaya, dukkan sassan an yi musu alama da lambobi, an raba su zuwa dubban sassa, an yi jigilar su ta cikin kayan aiki ta teku zuwa [[Mombasa]] da kuma ta jirgin ƙasa zuwa Kisumu sannan aka sake haɗa su.
SS William Mackinnon was built for the [[Kamfanin Burtaniya na Gabashin Afirka|Imperial British East Africa Company]] in 1890 by [[Bow, McLachlan and Company]] at [[Paisley, Renfrewshire|Paisley]] in [[Scotland]] but not launched at Kisumu until 1900.<ref name="ClydeWMackinnon">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Biddulph |first2=Stuart |last3=Asprey |first3=David |title=SS William Mackinnon |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=21150 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110759/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=21150 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-22 |website=Clyde-built Database}}</ref> In the [[Yaƙin Duniya na I|First World War]], she was armed as a [[Gunboat#History|gunboat]].<ref name="ClydeWMackinnon" /> In 1929, she was withdrawn from service, taken into deep water and [[Scuttling|scuttled]].<ref name="ClydeWMackinnon" />
Bow, McLachlan & Co ne suka gina jiragen ruwan 'yan'uwanta SS <nowiki><i id="mw9A">Winifred</i></nowiki> da SS <nowiki><i id="mw9g">Sybil</i></nowiki> a shekarar 1901. <ref name="ClydeWinifred">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Asprey |first2=David |last3=Robinson |first3=George |title=SS Winifred |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=12922 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110805/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=12922 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-22 |website=Clyde-built Database}}</ref> <ref name="ClydeSybil">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Asprey |first2=David |title=SS Sybil |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22796 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110628/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22796 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-21 |website=Clyde-built Database}}</ref> An harba ''Winifred'' a tafkin a shekarar 1902 <ref name="ClydeWinifred" /> sannan ''Sybil'' ya biyo baya a shekarar 1903. <ref name="ClydeSybil" /> A yakin duniya na farko na gabashin Afirka, an yi musu makamai a matsayin jiragen ruwa masu harbi. <ref name="ClydeWinifred" /> <ref name="ClydeSybil" /> A shekarar 1914, an sake sanya ''Sybil'' a bakin teku bayan ta bugi dutse amma an sake sanya ta a kan ruwa a shekarar 1915 aka sake sanya mata kayanta aka dawo da ita aiki a shekarar 1916. <ref name="ClydeSybil" /> A shekarar 1924, an mayar da ''Sybil'' zuwa na'urar kunna wuta . An nutsar da ''Winifred'' da gangan a shekarar 1936 don samar da wani wurin fashewa a tsibirin Luamba. <ref name="ClydeWinifred" /> An lalata gawarta a shekarar 1954. <ref name="ClydeWinifred" /> A shekarun 1950, ''Sybil'' ta nutse a kan matattararta amma an rene ta, an gyara ta a matsayin fasinja da jirgin kaya, kuma a shekarar 1956 ta sake shiga aikin ceto. <ref name="ClydeSybil" /> A shekarar 1967, an nutsar da ''Sybil'' da gangan a Kisumu don ya samar da wani wurin fashewa. <ref name="ClydeSybil" />
SS Clement Hill was built by Bow, McLachlan & Co in 1905.<ref name="ClydeCHill">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Asprey |first2=David |title=SS Clement Hill |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22792 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110727/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22792 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-21 |website=Clyde-built Database}}</ref> She served on the lake from 1907 to 1935.<ref name="ClydeCHill" /> In 1936 she was purposely sunk at [[Bukakata]] to form a breakwater.<ref name="ClydeCHill" />
SS <nowiki><i id="mwAT0">Nyanza</i></nowiki> jirgin ruwa ne mai ɗaukar kaya wanda Bow, McLachlan & Co suka gina a shekarar 1907. <ref name="ClydeNyanza">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Asprey |first2=David |title=SS Nyanza |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22798 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110828/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22798 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-22 |website=Clyde-built Database}}</ref> An ruwaito cewa an ajiye ta a shekarar 2007. <ref>{{Cite web |title=Ceremonial Cannons of the East African Railways |url=http://www.mccrow.org.uk/eastafrica/eastafricanrailways/DeathOfFleet.htm |access-date=26 November 2018 |website=www.mccrow.org.uk}}</ref>
'Yar'uwar ta yi jigilar SS Rusinga da SS Bow, McLachlan & Co ne suka gina SS a shekarar 1913 kuma suka harba shi a tafkin a shekarar 1914 da 1915, bi da bi. <ref name="ClydeRusinga">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Asprey |first2=David |title=SS Rusinga |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22795 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110812/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22795 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-22 |website=Clyde-built Database}}</ref> <ref name="ClydeUsoga">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Asprey |first2=David |title=SS Usoga |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22794 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616110755/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=22794 |archive-date=2012-06-16 |access-date=2011-05-21 |website=Clyde-built Database}}</ref> Jiragen ruwa ne na sojoji a lokacin Yaƙin Duniya na Farko na Yaƙin Gabashin Afirka <ref name="ClydeRusinga" /> <ref name="ClydeUsoga" /> <ref>{{Cite web |title=The East African Maxim Gun Company 1915-16 |url=http://www.kaiserscross.com/188001/321643.html |access-date=2011-05-17 |website=Harry's Africa |publisher=The soldier's burden}}</ref> kuma suka koma aikin farar hula bayan Yaƙin Duniya na Ɗaya [1 kuma suka koma aikin farar hula bayan Yaƙin Duniya na Ɗaya . EAR&H sun janye ''Rusinga'' don tarkace a shekarar 1966, [4] amma ta koma mallakar kanta kuma a shekarar 2005 har yanzu tana aiki. <ref>{{Cite web |last=Kersi |first=Rustomji |title=17 Usoga and Rusinga |url=http://kersi.50webs.com/pages/Chap.17.htm |access-date=2011-05-22 |website=Jambo Paulo... Jambo Mykol... |publisher=Kersi Rustomji}}</ref> An ajiye ''Usoga'' a shekarar 1975, ta nutse a madatsar ruwanta da ke Kisumu a shekarun 1990, kuma har zuwa shekarar 2006 gawarwakinta suna nan a wurin. <ref name="ClydeUsoga" />
SS Buganda and SS Buvuma were steamers built by Bow, McLachlan & Co in 1925.<ref name="Buganda">{{Cite web |title=Buganda |url=http://www.clydeships.co.uk/view.php?ref=2860 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201220015807/http://www.clydeships.co.uk/view.php?ref=2860 |archive-date=20 December 2020 |access-date=20 December 2020 |website=Scottish Built Ships |publisher=Caledonian Maritime Research Trust}}</ref><ref name="Buvuma">{{Cite web |title=Buvuma |url=http://www.clydeships.co.uk/view.php?ref=2864 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201220020833/http://www.clydeships.co.uk/view.php?ref=2864 |archive-date=20 December 2020 |access-date=20 December 2020 |website=Scottish Built Ships |publisher=Caledonian Maritime Research Trust}}</ref> In the 1980s, ''Buvuma'' was laid up and sank at her jetty.<ref name="Buvuma" /> ''Buganda'' later became additional accommodation at the Mwanza's Hotel Tilapia, where she remains.<ref name="Buganda" /><ref name="Tilapia">{{Cite web |title=Accommodation |url=https://hoteltilapia.wixsite.com/tilapia-def/accommodation |archive-url=https://web.archive.org/web/20201220021853/https://hoteltilapia.wixsite.com/tilapia-def/accommodation |archive-date=20 December 2020 |access-date=20 December 2020 |publisher=Hotel Tilapia}}</ref>
=== Jiragen ruwan layin dogo da tashar jiragen ruwa na Gabashin Afirka ===
An gina RMS <nowiki><i id="mwAaI">Victoria</i></nowiki> a shekarar 1959 ta hannun Yarrow Shipbuilders a Scotstoun <ref name="ClydeVictoria">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |last2=Strathdee |first2=Paul |title=Victoria |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=1580 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219162201/http://clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=1580 |archive-date=2011-12-19 |access-date=2011-05-22 |website=Clyde-built Database}}</ref> kuma aka sake haɗa ta don jirgin Gabashin Afirka Railways and Harbours Corporation (EAR&H) a Kisumu <ref name="Crow">{{Cite web |last=McCrow |first=Malcolm |title=Marine Services |url=http://www.mccrow.org.uk/eastafrica/eastafricanrailways/MarineDivision/EARLakes.htm |access-date=17 May 2011 |website=East African Railways and Harbours}}</ref> a shekarar 1961. <ref name="ClydeVictoria" /> <ref>{{Cite web |last=von Kienlin |first=Markus |date=2007-12-17 |title=RMS Victoria |url=http://www.dgeg.de/KatalogDetail.php4?katalog_db=2&id=12076&listID=5981bfee76 |access-date=2011-05-18 |website=Katalog |publisher=Deutsche Gesellschaft für Eisenbahngeschichte}}</ref> Lokacin da aka ba da izinin jirgin, [[Elizabeth II|Sarauniya Elizabeth II]] ta ba ta sunan " Royal Mail Ship ": jirgin EAR&H kaɗai da ya sami wannan fifikon. <ref name="Crow" /> Duk da haka, tun bayan 'yancin kai na Kenya daga Burtaniya, ta yi aiki a matsayin MV ''Victoria'' . <ref name="Crow" />
Jirgin ƙasa yana jigilar MV Umoja da MV Jirgin ruwa MV 'yan'uwa ne da Yarrow ya gina a shekarar 1965. <ref name="Clyde-Umoja">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |year=2004 |title=Umoja |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=1588 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060923230447/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=1588 |archive-date=2006-09-23 |access-date=2011-05-17 |website=Clyde-built Database}}</ref> <ref name="Clyde-Uhuru">{{Cite web |last=Cameron |first=Stuart |year=2004 |title=Uhuru |url=http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=1588 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060923230447/http://www.clydesite.co.uk/clydebuilt/viewship.asp?id=1588 |archive-date=2006-09-23 |access-date=2011-05-17 |website=Clyde-built Database}}</ref> Kenya ce ke sarrafa ''jirgin na Uhuru'', amma an dakatar da ita daga aiki tun daga shekarar 2007.
A shekarar 1997, Sashen Ruwa na TRC ya zama kamfani daban, Kamfanin Ayyukan Ruwa na Marine Services Limited, wanda jiragensa suka haɗa da ''Serengeti'', ''Umoja'', da ''Victoria'' . <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://mscltz.com/index.html |access-date=2011-06-26 |website=Marine Services Company Limited |archive-date=2011-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111021001755/http://mscltz.com/index.html |url-status=dead }}</ref>
=== Jiragen ruwa da ayyukan ƙarni na 21 ===
A farkon karni na 21, an gina sabbin jiragen ruwa na ro-ro na Tafkin Victoria a tashar jiragen ruwa ta Mwanza da ke Tanzania, musamman ta hanyar ''Kamfanin Sufuri na Ruwa na Songoro'' da ke Tanzania, mallakar iyali kuma mallakar gida. Wannan ya ƙara wasu sauye-sauye ga ɓangaren ayyukan jiragen ruwa na Tafkin Victoria kuma ya ba kamfanoni masu zaman kansu da dama damar mallakar da/ko gudanar da sabbin jiragen ruwa, misali jiragen ruwan Nyehunge na Mohammed Seif, mamallakin ''Nyehunge IT Support Ltd.'' A shekarar 2005, Tanzania ta kafa sabuwar kamfani mallakar gwamnati, [[Tanzania Electrical, Mechanical and Electronics Services Agency]] (TEMESA), wacce ta karɓi jiragen ruwa na ro-ro sama da goma sha biyu da aka gina a cikin gida kuma mallakar gwamnati a Tafkin Victoria don gudanar da su.
Haka kuma a shekarar 2005, kamfanonin jiragen ƙasa guda biyu a Kenya (KRC) da Uganda (URC) sun zaɓi ƙungiyar jiragen ƙasa mai zaman kanta ta Rift Valley Railways Consortium (RVR) don gudanar da haɗin gwiwar layin dogo daga 2006 zuwa gaba. RVR ta kuma karɓi sauran jiragen ruwa guda uku na Lake Victoria na Uganda da Kenya ( ''Kabalega'' ya nutse a 2005), ''Pemba'', ''Uhuru'' da ''Kaawa'' . RVR ta dakatar da ''Pemba'' da ''Kaawa'' daga aiki har abada kuma ta dakatar da ''Uhuru'' daga dukkan ayyuka a 2007 bayan da layin reshe na layin dogo na Uganda Railway tsakanin Kisumu da Nakuru ya daina aiki saboda tsufan kayayyakin layin dogo. Layin dogo na Lake Victoria da ke Port Bell, Jinja da Kisumu, wanda RVR ke sarrafawa a lokacin, ya daina aiki. Sauran jirgin ruwan jirgin ƙasa na Tanzania, MV ''Umoja,'' zai iya yin hidima ga jiragen ƙasa na Tanzania kawai kuma kusan an dakatar da shi kuma an yi amfani da shi don dalilai na musamman kawai. Banda kasuwancin jiragen ruwa na Tanzaniya, wanda ya fara bunƙasa saboda sabbin jiragen ruwa da aka gina kuma aka fara aiki da su, kasuwancin jiragen ruwa na Uganda da Kenya a Tafkin Victoria ya yi kama da ya lalace.
A watan Mayun 2008, jaridar ''Daily Monitor'' ta bayyana cewa tana sa ran gwamnatin Uganda za ta sanar a jawabin kasafin kudin wannan shekarar cewa gwamnati za ta ware wa [[Shilling na Uganda|Amurka ]]14 biliyan don siyan sabon jirgin ruwan jirgin ƙasa don maye gurbin ''Kabalega'' . <ref name="Monitor">{{Cite web |last=Biryabarema |first=Elias |date=2008-05-30 |title=Uganda: Gov't Set to Replace Sunken MV Kabalega |url=http://allafrica.com/stories/200805300198.html |access-date=2011-05-24 |website=[[Daily Monitor]] |publisher=Monitor Publications Limited}}</ref> Duk da haka, a watan Satumba na 2009, Cibiyar Rediyon Uganda ta ce da wuya gwamnatin Uganda ta maye gurbin ''Kabalega'' nan ba da jimawa ba. <ref name="Network">{{Cite web |date=2008-05-30 |title=Sunken MV Kabalega Ship May not be Replaced Soon Says Government |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=23859 |access-date=2011-05-24 |website=Uganda Radio Network}}</ref> Madadin haka, Ministan Ayyuka ya ba da shawarar inganta wuraren tashar jiragen ruwa a Jinja da Port Bell kuma ya bar masu aiki masu zaman kansu su yi amfani da motocin jirgin ƙasa masu shawagi fiye da jiragen ruwa. <ref name="Network" /> Ministan ya bayyana cewa za a gyara ''Kaawa'' da ''Pemba'' kuma a mayar da su kan aiki kuma kamfanoni masu zaman kansu sun nuna sha'awar ɗaga ''Kabalega'' da kuma mayar da ita don amfani da ita a matsayin rangwame na sirri. <ref name="Network" /> A watan Oktoba na 2009, gwamnatin Uganda ta sake nanata cewa za ta sake tsara ''Pemba'' da ''Kaawa'' kuma ta mayar da su kan aiki a 2010 da 2011 bi da bi. Duk da haka, sai dai kalmomi, babu wani aiki da ya biyo bayan sanarwar.
A shekarar 2010, an fara ƙaddamar da sabbin ayyukan jiragen ruwan fasinja na ƙasashen duniya waɗanda suka dogara da jiragen catamarans . Wani kamfani da ke Amurka, Earthwise Ventures, ya sanar da cewa zai kawo jiragen ruwa masu sauri zuwa Tafkin Victoria don haɗa manyan tashoshin jiragen ruwa a tafkin. Daga baya, kamfanin Earthwise Ferries Ltd mai zaman kansa wanda ke da rassa a Tanzaniya da Uganda ya fara gudanar da jirgin ruwan fasinja na farko na catamaran a Tafkin Victoria a shekarar 2012, MV ''Amani'' a Port Bell a Uganda, sannan jirgin ruwa na biyu a shekarar 2018, ''Bluebird'' a tashar jiragen ruwa ta Mwanza a Tanzania. Haka kuma a shekarar 2010, wani mai zuba jari na Scotland, Malcolm Ormiston, ya kafa ''Globology Ltd'' a Kisumu, Kenya don ginawa da kuma sarrafa ƙananan jiragen ruwan fasinja na catamaran don aiki a Tafkin Victoria a Kenya da Uganda a ƙarƙashin sunan ''Waterbus East Africa'' . ''Kyaftin Dan'', wani ƙaramin jirgin ruwa na farko da aka gina a cikin gida, ya fara aiki a shekarar 2010. A shekarar 2017, Globology ta yi niyyar fara gina jiragen ruwan fasinja na catamaran guda 3-5 a kowace shekara kowannensu wanda zai iya ɗaukar fasinjoji 120. <ref name="globology"/>
Ya zuwa watan Afrilun 2013, layin dogo na Tanzaniya ne kawai ke gudanar da ayyukan layin dogo daga Mwanza zuwa Tabora, [[Dodoma]] da Dar es Salaam, don haka ya haɗa ayyukan jigilar kaya na Tafkin Victoria da kasuwar duniya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
b0q8bk6unr9dzl2rrwu0pwmomeu0wgp
Ilimin zamantakewa na jiki
0
156290
877123
852799
2026-07-05T12:30:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877123
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ilimin zamantakewa na jiki''' wani reshe ne na [[Kimiyar al'umma|ilimin zamantakewa]] wanda ke nazarin wakilci da amfani da [[Jikin mutum|jikin ɗan adam]] a cikin al'ummomin zamani
== Ka'idojin farko ==
A cewar Thomas Laqueur, kafin ƙarni na sha takwas, babban samfurin fahimtar jiki ga zamantakewa shine " samfurin jinsi ɗaya/samfurin jiki ɗaya ". Bayan haka akwai samfurin jiki ɗaya wanda ya bambanta tsakanin jinsi da jinsi, misali, ana ɗaukar farji a matsayin sigar azzakari mafi rauni har ma ana tunanin yana fitar da maniyyi.
Wannan ya canza ta hanyar [[Zamanin Haskakawa|Hasken Rai]] . A ƙarni na sha shida, Turai ta fara shiga cikin [[Kasuwancin bayi na Atlantika|cinikin bayi]] kuma don tabbatar da hakan, an samar da adadi mai yawa na adabi da ke nuna bambancin [[Ayyukan jima'i na ɗan adam|jima'i]] da mugunta na 'yan Afirka ( [[Frantz Fanon|Fanon]], 1976). A ƙarni na sha takwas, ra'ayoyin [[Daidaitawa|daidaito]] da haƙƙoƙin duniya da waɗanda ba za a iya kwacewa ba sun zama al'adar ilimi. Duk da haka, ba za su iya ba da hujjar biyayya ga mata a cikin wannan ka'idar ba.
Don bayyana waɗannan, an ƙirƙiri ''ilimin halittar rashin daidaito'' . Wannan a zahiri ya yi iƙirarin cewa jinsi da jinsi daban-daban sun fi dacewa da ayyuka daban-daban don haka yana iya nuna buƙatar wariya da biyayya. Misali, an yi amfani da craniometry don nuna wa mutanen Afirka cewa ba su da ci gaba kamar na Turawa ( Gould, 1981).
Wannan kuma ya haɗu da ci gaban fasaha da ke faruwa, wanda ya sa mutane suka ga gawar a matsayin injina don haka za a iya fahimta, a rarraba ta kuma a gyara ta, ɗaya daga cikin misalan farko na wannan shine aikin William Harvey a farkon ƙarni na sha bakwai.
Wani muhimmin fanni na farko na ci gaba shine Dichotomy [[René Descartes|na Cartesian]] . Wannan ya ga hankali da jiki sun rabu kuma ya haifar da ka'idar hulɗa tsakanin su biyun a matsayin ka'ida da aka yarda da ita a jiki har zuwa lokacin da aka fara amfani da tsarin Structuralist a ƙarni na ashirin.
== Muhimmancin nazarin jiki ==
Musamman ma a cikin ilimin zamantakewa na al'adar jiki , ilimin zamantakewa na lafiya da rashin lafiya yana da mahimmanci. Wannan saboda rashin lafiya na iya rage matakin aiki na yau da kullun na jiki. Hakanan, mutane da yawa a cikin al'umma suna ganin cewa ana hana rashin lafiya ta hanyar cika ayyukan da ke haifar da lafiyayyen jiki (don haka canza salon rayuwa) kamar cin abinci da motsa jiki, da kuma guje wa duk wani abu da zai iya haifar da lahani ga jiki, kamar shan taba. Bugu da ƙari, kimiyyar likitanci yanzu tana iya canza jikinmu ta hanyar tiyatar filastik, dasa gaɓoɓi, taimakon haihuwa har ma da canji a cikin tsarin kwayoyin halittar jariri da ba a haifa ba. <ref>Nettleton (2006), ''The Sociology of Health and Illness'', Second Edition, Cambridge: Polity Press, {{ISBN|978-0-7456-2828-8}}, p. 104</ref> 1
== Ayyukan jiki na tarihi ==
Masu bincike da yawa sun yi aiki a kan wannan batu a Faransa. Na farko wataƙila Jean-Marie Brohm ne, yana rubuta littafi mai suna ''Body and Politics'' a 1974 (Delarge), sannan kuma marubuta da yawa. Georges Vigarello ya rubuta ''Le Corps redressé'', a 1978, Christian Pociello ''Sports et Société'' a 1981, André Rauch ''Le souci du corps'' a 1983, [[Jacques Gleyse]] ( [[:fr:Jacques Gleyse|fr]] ) ''Archéologie de l'Education physique au XXe siècle en France'', a 1995 da ''L'Instrumentalization du corps'', a 1997. Yana aiki musamman kan batun alaƙa tsakanin kalmomi da jiki. <ref>{{Cite web |title="The flesh" and "the word" : Thought or spirit, a question to be examined |url=http://recherche.univ-montp3.fr/cerfee/article.php3?id_article=401 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718121033/http://recherche.univ-montp3.fr/cerfee/article.php3?id_article=401 |archive-date=2011-07-18 |access-date=2008-08-25}}</ref> Mujallu daban-daban suna buga takardu a wannan fanni a Faransa: ''STAPS International Journal of Sport Science and Physical Education'', ''Corps & Culture'', da ''Corps''
== Siffar jiki da matsalolin da suka shafi hakan ==
Ilimin zamantakewa na jiki ya yi tasiri sosai a kan al'umma da kuma yadda al'umma ke kallon juna, wanda hakan ke haifar da yadda mutane, a matsayin mutane daban-daban, ke kallon kansu. A wani ɓangaren kuma, akwai matsalolin cin abinci kamar anorexia nervosa, bulimia nervosa, binge-eating disorder, da body dysmorphic disorder, sannan a ɗayan ɓangaren kuma, akwai annobar [[kiba]] mai ƙaruwa, musamman a Amurka. Duk waɗannan manufofi sun ƙaru sosai a cikin 'yan shekarun nan saboda ƙaruwar yaɗa labarai a kafafen yaɗa labarai, inda akwai al'adu a cikin al'umma da kuma matsin lamba da ke ƙaruwa koyaushe na ko dai su yi kama da juna da kuma jin wani abu daban.
* Rashin isasshen abinci (Anorexia nervosa) wata matsala ce ta cin abinci da ake samu ta hanyar ƙin kula da lafiyayyen abinci saboda tsananin tsoron ƙara nauyi, tare da rashin fahimtar siffar jiki da nauyin mutum. Wannan matsalar tana bayyana ne a cikin mutanen da ke da ƙarancin kiba waɗanda ke yin aikin tsarkake jiki, wanda ya haɗa da amai da kansu, amfani da magungunan laxative ko diuretics ba bisa ƙa'ida ba, ko kuma waɗanda ke son maganin enemas. Mutanen da ke da anorexia nervosa galibi suna tunanin abinci/suna da sha'awar abinci amma tsoron ƙara nauyi yana mamaye son abinci yana barin su cikin yunwa. Idan waɗannan mutanen suka ci abinci, suna neman abinci mai ƙarancin kalori kuma suna yin motsa jiki mai yawa. <ref name=":0">{{Cite web |last=Guarda |first=Angela |date=February 2023 |title=What Are Eating Disorders? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/eating-disorders/what-are-eating-disorders |access-date=October 28, 2023 |website=American Psychiatric Association}}</ref>
* Ana nuna cutar Bulimia nervosa ta hanyar cin abinci mai yawa, hanyoyin da ba su dace ba don hana ƙaruwar nauyi tare da kimanta kai game da siffar jiki da nauyi mara kyau. Cin abinci mai yawa shine cin abinci mai yawa a cikin ɗan lokaci kaɗan, wanda yawanci yakan yi yawa ga yawancin mutane su ci a zama ɗaya. Wannan yana faruwa galibi a cikin sirri kuma yana faruwa ne sakamakon ƙarancin girman kai, damuwa, da baƙin ciki. Bayan waɗannan abubuwan da suka faru na cin abinci mai yawa, mutane suna kawar da (amai da ke haifar da kansu). Mutanen da ke da wannan matsalar suna da kiba ko kuma suna da nauyin jiki na yau da kullun. <ref name=":0" />
* Ciwon cin abinci mai yawa yana kama da ciwon bulimia nervosa ta yadda mutane ke shiga cikin yawan cin abinci mai yawa, duk da haka ba sa warkewa bayan sun ci abinci kamar yadda marasa lafiya da ke fama da ciwon bulimia nervosa ke yi. <ref name=":0" />
* Rashin lafiyar jiki cuta ce da ke da alaƙa da rashin lafiyar jiki wadda ke da alaƙa da rashin lafiyar jiki, inda mutum ke yawan tunanin mummunan abu game da jikinsa kuma yana yin ayyuka masu maimaitawa don kwatanta kansa da wasu. Waɗannan tunani da ɗabi'u ba sa so, suna ɗaukar lokaci, kuma suna shiga tsakani suna haifar da damuwa mai yawa. Wannan matsalar tana shafar maza da mata, galibi tana farawa ne daga matasa/matasa. Wannan matsalar na iya sa mutum ya guji wuraren zamantakewa ya ware kansa daga wasu. Mutanen da ke da wannan matsalar galibi suna neman magani kamar tiyata ko maganin fata don amincewa da bayyanarsa. <ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Kathryn |date=October 31, 2019 |title=Body Dysmorphic Disorder And a Culture of Perfection |url=https://www.psychiatry.org/news-room/apa-blogs/body-dysmorphic-disorder-and-culture-of-perfection |access-date=October 28, 2023 |website=American Psychiatric Association |archive-date=October 28, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028190501/https://www.psychiatry.org/news-room/apa-blogs/body-dysmorphic-disorder-and-culture-of-perfection |url-status=dead }}</ref>
* Duk waɗannan matsalolin sun samo asali ne daga jin kunya da sha'awar mallakar jikin mutum (Giddens, Duneier, Appelbaum, da Carr 2009). Mutumin yana jin rashin isa da kuma rashin cikawa. Yana iya samun damuwa game da yadda wasu ke ganin su wanda hakan ke mayar da hankali kan ji game da jikinsu. (Giddens, Duneier, Appelbaum, da Carr 2009). <ref name="autogenerated1" />
* Ana bayyana kiba a matsayin tarin kitse mara kyau ko kuma yawan kitse wanda ke haifar da haɗari ga lafiya, a cewar Hukumar Lafiya ta Duniya. Idan aka yi la'akari da BMI (ma'aunin nauyin jiki) na sama da 25, ana ɗaukar kiba, kuma sama da 30 ana ɗaukar kiba. Dangane da nauyin cutar a duniya, kiba yanzu ta zama annoba inda mutane miliyan 4 ke mutuwa kowace shekara, kuma kiba ita ce sanadin ta a shekarar 2017. <ref>{{Cite web |date=2023 |title=Obesity |url=https://www.who.int/health-topics/obesity#tab=tab_1 |access-date=October 28, 2023 |website=World Health Organization}}</ref>
* Dalilan da ake ganin suna da alaƙa da kiba sun sha bamban sosai kuma galibi ana muhawara a kansu. Wasu na ganin hakan yana da alaƙa da "yawan jama'a wani abu ne da aka ƙididdige shi, wasu na ganin cewa kiba a lokacin ƙuruciya ta samo asali ne daga abubuwan da suka shafi tsarin halitta, wasu kuma na ganin cewa matsalolin sun samo asali ne daga wani abu da ake kira "yanayin da ke haifar da kiba mai yawa". Masana zamantakewa sun ruɗe galibi a cikin dagewar munanan halaye ga mutane masu kiba da masu kiba.
* Daga mahangar zamantakewa da aka ga tana bayyana tsakanin al'umma da na mutanen da ke da kiba, shi ne cewa mutanen da ke da kiba sun fi fuskantar wariya daga aiki, wariya daga masu samar da lafiya, da kuma gogewar yau da kullun ta hanyar zolaya, cin zarafi, da kunya (Giddens, Duneier, Appelbaum, da Carr 2009). <ref name="autogenerated1" />
== Mutanen da ke cikin ko waɗanda suka yi tasiri ga ilimin zamantakewa na jiki ==
* Philippe Ariès
* Alexandre Baril
* Susan Bordo
* Pierre Bourdieu
* [[Judith Butler]]
* Peter Conrad
* Mary Douglas
* Norbert Elias
* [[Frantz Fanon]]
* Mike Featherstone
* Michel Foucault
* Erving Goffman
* [[Donna Haraway]]
* Julia Kristeva
* Thomas W. Laqueur
* [[Deborah Lupton]]
* Maurice Merleau-Ponty
* Ann Oakley
* John O'Neill asalin
* Susie Orbach
* Nikolas Rose
* Barbara Katz Rothman
* Dorothy E. Smith
* Bryan Turner
== Manazarta ==
d750dxm5lk0h36wdnpphevudwq46zwh
Jadran Vujačić
0
156440
877310
853802
2026-07-05T17:45:04Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877310
wikitext
text/x-wiki
'''Cibiyar, Vujačić''' ya buga wa Partizan, Budućnost, Olimpija, Sloboda DITA, Borac Banja Luka, Borac Čačak, da Makedonija 91 . Ya lashe gasar cin kofin FIBA Korać guda uku tare da Partizan. <ref>{{Cite web |date=30 September 2015 |title=Kakav tim, strašan tim |url=https://kosmagazin.com/kakav-tim-strasan-tim/ |access-date=15 November 2020 |website=kosmagazin.}}</ref> Vujačić yayi ritaya a matsayin ɗan wasa tare da Makedonija 91 a cikin 1998.
== Aikin ƙungiyar ƙasa ==
Vujačić memba ne na ƙungiyar ƙasa ta Yugoslavia wadda ta lashe lambar zinare a wasannin Bahar Rum na shekarar 1983 a [[Moroko|Morocco]] .
== Aikin koyarwa ==
{{Databox}}
Bayan ya yi ritaya a shekarar 1998, Vujačić ya kafa Kwalejin Kwallon Kwando ta Joker a garinsu [[Podgoritsa|na Podgorica]], Montenegro. <ref>{{Cite web |title=Nikola Mirotić i Jadran Vujačić osnovali menadžersku agenciju |url=https://fosmedia.me/sport/kosarka/nikola-mirotic-i-jadran-vujacic-osnovali-menadzersku-agenciju |access-date=15 November 2020 |website=fosmedia.me }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ƙwararrun 'yan wasan ƙwallon kwando kamar Nikola Mirotić da Marko Todorović sun fara buga ƙwallon kwando a can. <ref>{{Cite web |date=8 April 2015 |title=Explosión NBA de Mirotic. Su descubridor Jadran Vujacic la explica en Gigantes |url=https://www.gigantes.com/revista/la-explosion-nba-de-mirotic-hablamos-con-su-descubridor-jadran-vujacic/ |access-date=15 November 2020 |website=gigantes.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Coming to America |url=https://www.nba.com/bulls/features/coming-america |access-date=15 November 2020 |website=nba.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Čudo iz Crne Gore |url=https://www.vijesti.me/sport/kosarka/272145/cudo-iz-crne-gore |access-date=15 November 2020 |website=vijesti.me}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Las lecciones aprendidas de Nikola Mirotic y Marko Todorovic |url=http://www.acb.com/articulo/ver/77449 |access-date=15 November 2020 |website=acb.com}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
djp7j4aad2iy3dety48upogf0qoekkj
Deni Hočko
0
156482
877304
853921
2026-07-05T17:39:29Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359861732|Deni Hočko]]"
877304
wikitext
text/x-wiki
'''Deni Hočko''' ( Serbian Cyrillic ; an haife shi a ranar 22 ga Afrilu 1994) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Montenegro wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan]] tsakiya na tsakiya a Sutjeska da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Montenegro .
== Aikin kulob ==
=== Budućnost ===
An haifi Hočko a Cetinje, [[Montenegro]] . Ya koma Budućnost daga ƙungiyar garinsu Lovćen a shekarar 2013. A kakar wasa ta farko a ƙungiyar, Budućnost ya ɗauki ƙaramin ƙungiya a duk gasar Montenegrin First League a wannan kakar . <ref name="Esclusiva">{{Cite web |last=Davide Capogrossi |date=21 April 2014 |title=''ESCLUSIVA - Il talento del giovane Hocko: "Giocare nella Lazio sarebbe un sogno, ma ora penso a migliorare con il mio club!"'' |url=https://www.lalaziosiamonoi.it/lazio-international/esclusiva-il-talento-del-giovane-hocko-giocare-nella-lazio-sarebbe-un-sogno-ma-ora-penso-a-migliorare-con-il-mio-club-43290 |access-date=14 November 2019 |website=La Lazio Siamo Noi |language=Italian}}</ref> Ɗaya daga cikin abokan wasansa a Budućnost wanda ya fito daga tsararrakin Hočko shine Momčilo Raspopović, wanda shi ma aka haifa a shekarar 1994. Dukansu sun yi wasa tare a ƙungiyar ƙasa ta Montenegro daga shekarar 2019.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
oedzma7u5o1egz1t2x7h1jamykvbftt
877305
877304
2026-07-05T17:39:51Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359861732|Deni Hočko]]"
877305
wikitext
text/x-wiki
'''Deni Hočko''' ( Serbian Cyrillic ; an haife shi a ranar 22 ga Afrilu 1994) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Montenegro wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan]] tsakiya na tsakiya a Sutjeska da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Montenegro .
== Aikin kulob ==
=== Budućnost ===
An haifi Hočko a Cetinje, [[Montenegro]] . Ya koma Budućnost daga ƙungiyar garinsu Lovćen a shekarar 2013. A kakar wasa ta farko a ƙungiyar, Budućnost ya ɗauki ƙaramin ƙungiya a duk gasar Montenegrin First League a wannan kakar . <ref name="Esclusiva">{{Cite web |last=Davide Capogrossi |date=21 April 2014 |title=''ESCLUSIVA - Il talento del giovane Hocko: "Giocare nella Lazio sarebbe un sogno, ma ora penso a migliorare con il mio club!"'' |url=https://www.lalaziosiamonoi.it/lazio-international/esclusiva-il-talento-del-giovane-hocko-giocare-nella-lazio-sarebbe-un-sogno-ma-ora-penso-a-migliorare-con-il-mio-club-43290 |access-date=14 November 2019 |website=La Lazio Siamo Noi |language=Italian}}</ref> Ɗaya daga cikin abokan wasansa a Budućnost wanda ya fito daga tsararrakin Hočko shine Momčilo Raspopović, wanda shi ma aka haifa a shekarar 1994. Dukansu sun yi wasa tare a ƙungiyar ƙasa ta Montenegro daga shekarar 2019.
=== Famalicão ===
A ranar 21 ga Yuli 2017, Hočko ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da kulob din Famalicão na Portugal. A kakar wasa ta biyu da ya yi a kulob din, Famalicão ya kare a matsayi na biyu a gasar LigaPro ta 2018–19, inda ya samu ci gaba zuwa gasar Primeira ta Portugal a karon farko tun kakar wasa ta 1993–94 . <ref name="CP">{{Cite web |last=A. Tomović |date=4 May 2019 |title=''CETINJANIN SA "FAMALIKAOM" IZBORIO PLASMAN U PRVU PORTUGALSKU LIGU, HOČKO: ČAST JE BITI DIO ISTORIJE'' |url=https://www.cetinjskilist.com/index.php/sport/item/4538-cetinjanin-sa-famalikaom-izborio-plasman-u-prvu-portugalsku-ligu-hocko-cast-je-biti-dio-istorije |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115044737/https://www.cetinjskilist.com/index.php/sport/item/4538-cetinjanin-sa-famalikaom-izborio-plasman-u-prvu-portugalsku-ligu-hocko-cast-je-biti-dio-istorije |archive-date=15 November 2019 |access-date=14 November 2019 |website=RTV Cetinje |language=Serbian}}</ref>
=== Mouscron ===
A ranar 28 ga Yuni 2019, Hočko ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da kulob din Royal Excel Mouscron na Belgium. <ref name="fil">{{Cite web |date=28 June 2019 |title=Deni Hocko s'engage avec l'Excel Mouscron |url=https://www.notele.be/it9-media65918-deni-hocko-s-engage-avec-l-excel-mouscron.html |access-date=14 November 2019 |website=Notélé |language=French}}</ref>
=== Pafos ===
A ranar 14 ga Yuli, 2021, ya koma Pafos a Cyprus kan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |date=14 July 2021 |title=Ο DENI HOCKO ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΦΟΣ FC |url=https://www.facebook.com/fcpafos/posts/1722858507908661 |access-date=16 October 2021 |publisher=[[Pafos FC|Pafos]] |language=el}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
2r7sz3xoxu690m01u51kjn08f5ev4ta
877306
877305
2026-07-05T17:40:13Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359861732|Deni Hočko]]"
877306
wikitext
text/x-wiki
'''Deni Hočko''' ( Serbian Cyrillic ; an haife shi a ranar 22 ga Afrilu 1994) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Montenegro wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan]] tsakiya na tsakiya a Sutjeska da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Montenegro .
== Aikin kulob ==
=== Budućnost ===
An haifi Hočko a Cetinje, [[Montenegro]] . Ya koma Budućnost daga ƙungiyar garinsu Lovćen a shekarar 2013. A kakar wasa ta farko a ƙungiyar, Budućnost ya ɗauki ƙaramin ƙungiya a duk gasar Montenegrin First League a wannan kakar . <ref name="Esclusiva">{{Cite web |last=Davide Capogrossi |date=21 April 2014 |title=''ESCLUSIVA - Il talento del giovane Hocko: "Giocare nella Lazio sarebbe un sogno, ma ora penso a migliorare con il mio club!"'' |url=https://www.lalaziosiamonoi.it/lazio-international/esclusiva-il-talento-del-giovane-hocko-giocare-nella-lazio-sarebbe-un-sogno-ma-ora-penso-a-migliorare-con-il-mio-club-43290 |access-date=14 November 2019 |website=La Lazio Siamo Noi |language=Italian}}</ref> Ɗaya daga cikin abokan wasansa a Budućnost wanda ya fito daga tsararrakin Hočko shine Momčilo Raspopović, wanda shi ma aka haifa a shekarar 1994. Dukansu sun yi wasa tare a ƙungiyar ƙasa ta Montenegro daga shekarar 2019.
=== Famalicão ===
A ranar 21 ga Yuli 2017, Hočko ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da kulob din Famalicão na Portugal. A kakar wasa ta biyu da ya yi a kulob din, Famalicão ya kare a matsayi na biyu a gasar LigaPro ta 2018–19, inda ya samu ci gaba zuwa gasar Primeira ta Portugal a karon farko tun kakar wasa ta 1993–94 . <ref name="CP">{{Cite web |last=A. Tomović |date=4 May 2019 |title=''CETINJANIN SA "FAMALIKAOM" IZBORIO PLASMAN U PRVU PORTUGALSKU LIGU, HOČKO: ČAST JE BITI DIO ISTORIJE'' |url=https://www.cetinjskilist.com/index.php/sport/item/4538-cetinjanin-sa-famalikaom-izborio-plasman-u-prvu-portugalsku-ligu-hocko-cast-je-biti-dio-istorije |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115044737/https://www.cetinjskilist.com/index.php/sport/item/4538-cetinjanin-sa-famalikaom-izborio-plasman-u-prvu-portugalsku-ligu-hocko-cast-je-biti-dio-istorije |archive-date=15 November 2019 |access-date=14 November 2019 |website=RTV Cetinje |language=Serbian}}</ref>
=== Mouscron ===
A ranar 28 ga Yuni 2019, Hočko ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da kulob din Royal Excel Mouscron na Belgium. <ref name="fil">{{Cite web |date=28 June 2019 |title=Deni Hocko s'engage avec l'Excel Mouscron |url=https://www.notele.be/it9-media65918-deni-hocko-s-engage-avec-l-excel-mouscron.html |access-date=14 November 2019 |website=Notélé |language=French}}</ref>
=== Pafos ===
A ranar 14 ga Yuli, 2021, ya koma Pafos a Cyprus kan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |date=14 July 2021 |title=Ο DENI HOCKO ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΦΟΣ FC |url=https://www.facebook.com/fcpafos/posts/1722858507908661 |access-date=16 October 2021 |publisher=[[Pafos FC|Pafos]] |language=el}}</ref>
=== Beitar Urushalima ===
A ranar 23 ga Agusta 2023 ya sanya hannu a kulob din Beitar Jerusalem na gasar Firimiya ta Isra'ila . <ref>{{Cite web |last=Levi |first=Tomer |date=23 August 2023 |title=רשמי: דני הוצ'קו חתם בבית"ר ירושלים |url=https://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=64&docID=446026 |access-date=24 August 2023 |publisher=The Sport Channel |language=Hebrew}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 28 ga Mayu 2018, Hočko ya fara bugawa Montenegro a ƙarƙashin koci Ljubiša Tumbaković a 0 – 0 tare da Bosnia da Herzegovina . <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=30280 |access-date=2020-09-11 |website=eu-football.info}}</ref>
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Deni Hočko at National-Football-Teams.com
* Deni Hočko at WorldFootball.net
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
1qe6ttpos4j5osvywvgbtu2mbmgl3d6
877307
877306
2026-07-05T17:42:02Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877307
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Deni Hočko''' ( Serbian Cyrillic ; an haife shi a ranar 22 ga Afrilu 1994) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Montenegro wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan]] tsakiya na tsakiya a Sutjeska da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Montenegro .
== Aikin kulob ==
=== Budućnost ===
An haifi Hočko a Cetinje, [[Montenegro]] . Ya koma Budućnost daga ƙungiyar garinsu Lovćen a shekarar 2013. A kakar wasa ta farko a ƙungiyar, Budućnost ya ɗauki ƙaramin ƙungiya a duk gasar Montenegrin First League a wannan kakar . <ref name="Esclusiva">{{Cite web |last=Davide Capogrossi |date=21 April 2014 |title=''ESCLUSIVA - Il talento del giovane Hocko: "Giocare nella Lazio sarebbe un sogno, ma ora penso a migliorare con il mio club!"'' |url=https://www.lalaziosiamonoi.it/lazio-international/esclusiva-il-talento-del-giovane-hocko-giocare-nella-lazio-sarebbe-un-sogno-ma-ora-penso-a-migliorare-con-il-mio-club-43290 |access-date=14 November 2019 |website=La Lazio Siamo Noi |language=Italian}}</ref> Ɗaya daga cikin abokan wasansa a Budućnost wanda ya fito daga tsararrakin Hočko shine Momčilo Raspopović, wanda shi ma aka haifa a shekarar 1994. Dukansu sun yi wasa tare a ƙungiyar ƙasa ta Montenegro daga shekarar 2019.
=== Famalicão ===
A ranar 21 ga Yuli 2017, Hočko ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da kulob din Famalicão na Portugal. A kakar wasa ta biyu da ya yi a kulob din, Famalicão ya kare a matsayi na biyu a gasar LigaPro ta 2018–19, inda ya samu ci gaba zuwa gasar Primeira ta Portugal a karon farko tun kakar wasa ta 1993–94 . <ref name="CP">{{Cite web |last=A. Tomović |date=4 May 2019 |title=''CETINJANIN SA "FAMALIKAOM" IZBORIO PLASMAN U PRVU PORTUGALSKU LIGU, HOČKO: ČAST JE BITI DIO ISTORIJE'' |url=https://www.cetinjskilist.com/index.php/sport/item/4538-cetinjanin-sa-famalikaom-izborio-plasman-u-prvu-portugalsku-ligu-hocko-cast-je-biti-dio-istorije |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115044737/https://www.cetinjskilist.com/index.php/sport/item/4538-cetinjanin-sa-famalikaom-izborio-plasman-u-prvu-portugalsku-ligu-hocko-cast-je-biti-dio-istorije |archive-date=15 November 2019 |access-date=14 November 2019 |website=RTV Cetinje |language=Serbian}}</ref>
=== Mouscron ===
A ranar 28 ga Yuni 2019, Hočko ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da kulob din Royal Excel Mouscron na Belgium. <ref name="fil">{{Cite web |date=28 June 2019 |title=Deni Hocko s'engage avec l'Excel Mouscron |url=https://www.notele.be/it9-media65918-deni-hocko-s-engage-avec-l-excel-mouscron.html |access-date=14 November 2019 |website=Notélé |language=French}}</ref>
=== Pafos ===
A ranar 14 ga Yuli, 2021, ya koma Pafos a Cyprus kan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |date=14 July 2021 |title=Ο DENI HOCKO ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΦΟΣ FC |url=https://www.facebook.com/fcpafos/posts/1722858507908661 |access-date=16 October 2021 |publisher=[[Pafos FC|Pafos]] |language=el}}</ref>
=== Beitar Urushalima ===
A ranar 23 ga Agusta 2023 ya sanya hannu a kulob din Beitar Jerusalem na gasar Firimiya ta Isra'ila . <ref>{{Cite web |last=Levi |first=Tomer |date=23 August 2023 |title=רשמי: דני הוצ'קו חתם בבית"ר ירושלים |url=https://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=64&docID=446026 |access-date=24 August 2023 |publisher=The Sport Channel |language=Hebrew}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 28 ga Mayu 2018, Hočko ya fara bugawa Montenegro a ƙarƙashin koci Ljubiša Tumbaković a 0 – 0 tare da Bosnia da Herzegovina . <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=30280 |access-date=2020-09-11 |website=eu-football.info}}</ref>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Deni Hočko at National-Football-Teams.com
* Deni Hočko at WorldFootball.net
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4dhio03mxdkdai5ddpa2ejsnsw5dqr2
Jerin Rekodin Jibuti a Fannin Iyo
0
157382
877532
856839
2026-07-06T02:43:08Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877532
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Rikodin ninkaya na kasar Djibouti''' sune mafi kyawun kokari da sakamako da masu ninkaya daga [[Djibouti]] suka taba yi, wadanda [[Fédération Djiboutienne de Natation]] ta amince da su kuma ta tabbatar da su.
Dukkan rikodin an kafa su ne a wasan karshe (finals) sai dai idan an bayyana akasin haka.
==Babban Filin Gasa (50 m)==
===Maza===
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
|-
! Gasa !! Lokaci !! Suna !! Kulob / Kasa !! Rana !! Gasar da aka yi !! Wuri !! Manazarta
|-
| 50 m salon kowane iri
| 25.27
| Houmed Barkat
| Club Des Nageurs De Paris
| 7 February 2026
| CNO Meeting
| Saint-Germain-En-Laye, FRA
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Freestyle Heats Results|url=https://www.liveffn.com/cgi-bin/resultats.php?competition=92073&langue=fra&go=epreuve&epreuve=51|publisher=liveffn.com|date=7 February 2026|access-date=11 February 2026}}</ref>
|-
| 100 m salon kowane iri
| 56.22
| Houmed Barkat
| Djibouti
| 30 July 2025
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Singapore, SGP
| <ref>{{cite web|title=Men's 100m Freestyle Heats Results|url=https://www.omegatiming.com/File/00011900010101EC0101FFFFFFFFFF01.pdf|publisher=Omega Timing|date=30 July 2025|access-date=30 July 2025}}</ref>
|-
| 200 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 800 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 1500 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m rigingine
| 30.68
| Houmed Barkat
| Club Des Nageurs De Paris
| 6 February 2026
| CNO Meeting
| Saint-Germain-En-Laye, FRA
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Backstroke Heats Results|url=https://www.liveffn.com/cgi-bin/resultats.php?competition=92073&langue=fra&go=epreuve&epreuve=61|publisher=liveffn.com|date=6 February 2026|access-date=11 February 2026}}</ref>
|-
| 100 m rigingine
| 1:12.17
| Houmed Barkat
| Djibouti
| 12 March 2024
| Wasannin Afirka
| Accra, GHA
| <ref>{{cite web|title=Men's 100m Backstroke Heats Results Summary|url=https://results.accra2023ag.com/wrs/resAG2023/pdf/AG2023/SW/AG2023_SW_C74%20-%20Men's%20100m%20Backstroke_SWM041300.pdf|publisher=accra2023ag.com|date=12 March 2024|access-date=7 May 2024}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| 200 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon kwado
| 34.93
| Mohamed Abdourahman
| Djibouti
| 30 July 2013
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Barcelona, ESP
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Breaststroke Heats Result|url=http://omegatiming.com/File/Download?id=00010D020100020900FFFFFFFFFFFF02|publisher=Omega Timing|date=30 July 2013|access-date=9 December 2013|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924133918/http://www.omegatiming.com/File/Download?id=00010D020100020900FFFFFFFFFFFF02|url-status=dead}}</ref>
|-
| 100 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon malam-bude-littafi
| 26.94
| Houmed Houssein Barkat
| Djibouti
| 17 May 2025
| Mare Nostrum
| Monte Carlo, MON
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Butterfly Heats Results|url=https://www.swimrankings.net/index.php?page=meetDetail&meetId=652886&gender=1&styleId=15|work=swimrankings.net|date=17 May 2025|access-date=18 May 2025}}</ref>
|-
| 100 m salon malam-bude-littafi
| 1:11.67
| Houmed Houssein Barkat
| Djibouti
| 13 August 2022
| Wasannin Hadin Kan Musulunci
| Konya, TUR
| <ref>{{cite web|url=https://konya2021.com/img/swimming_full_results.pdf|title=Results Book Swimming - 2021 Islamic Solidarity Games|work=konya2021.com|access-date=15 March 2025|archive-date=28 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220828062841/https://konya2021.com/img/swimming_full_results.pdf|url-status=dead}}</ref>
|-
| 200 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×200 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon gauraye
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|}
===Mata===
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
|-
! Gasa !! Lokaci !! Suna !! Kulob / Kasa !! Rana !! Gasar da aka yi !! Wuri !! Manazarta
|-
| 50 m salon kowane iri
| 37.16
| Safia Houssein Barkat
| Djibouti
| 27 July 2019
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Gwangju, KOR
| <ref>{{cite web|title=Women's 50m Freestyle Heats Results|url=https://www.omegatiming.com/File/00011301070201EB01FFFFFFFFFFFF01.pdf|work=Omega Timing|date=27 July 2019|access-date=28 June 2023}}</ref>
|-
| 100 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 800 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 1500 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon kwado
| 48.58
| Safia Houssein Barkat
| Djibouti
| 21 August 2019
| Wasannin Afirka
| Casablanca, MAR
| <ref>{{cite web|title=2019 African Games Swimming Results All Day|url=http://www.frmnatation.com/sites/default/files/RESULTAT%20AFRICAIN%20GAME%20GLOBALE.pdf|publisher=FRMN|date=24 August 2019|access-date=30 December 2020}}</ref>
|-
| 100 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×200 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon gauraye
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|}
== Gajeren Fili (25 m) ==
===Maza===
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
|-
! Gasa !! Lokaci !! Suna !! Kulob / Kasa !! Rana !! Gasar da aka yi !! Wuri !! Manazarta
|-
| 50 m salon kowane iri
| 24.71
| Houmed Barkat
| Club Des Nageurs De Paris
| 1 February 2026
| Challenge Series - Finales
| Paris, FRA
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Freestyle Heats Results|url=https://www.liveffn.com/cgi-bin/resultats.php?competition=92405&langue=fra&go=epreuve&epreuve=51|publisher=liveffn.com|date=1 February 2026|access-date=11 February 2026}}</ref>
|-
| 100 m salon kowane iri
| 56.77
| Houmed Houssein Barkat
| Djibouti
| 11 December 2024
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Budapest, HUN
| <ref>{{cite web|title=Men's 100m Freestyle Heats Results|url=https://www.omegatiming.com/File/00011800080101EC0101FFFFFFFFFF01.pdf|publisher=Omega Timing|date=11 December 2024|accessdate=11 December 2024}}</ref>
|-
| 200 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 800 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 1500 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m rigingine
| 30.36
| Houmed Barkat
| Club Des Nageurs De Paris
| 1 February 2026
| Challenge Series - Finales
| Paris, FRA
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Backstroke Heats Results|url=https://www.liveffn.com/cgi-bin/resultats.php?competition=92405&langue=fra&go=epreuve&epreuve=61|publisher=liveffn.com|date=1 February 2026|access-date=11 February 2026}}</ref>
|-
| 100 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon kwado
| 37.02
| Houmed Houssein Barkat
| Djibouti
| 20 December 2021
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Abu Dhabi, UAE
| <ref>[https://www.omegatiming.com/File/00011500190103EB0101FFFFFFFFFF01.pdf Heats results]</ref>
|-
| 100 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon malam-bude-littafi
| 26.63
| Houmed Barkat
| Club Des Nageurs De Paris
| 31 January 2026
| Challenge Series - Finales
| Paris, FRA
| <ref>{{cite web|title=Men's 50m Butterfly Heats Results|url=https://www.liveffn.com/cgi-bin/resultats.php?competition=92405&langue=fra&go=epreuve&epreuve=81|publisher=liveffn.com|date=31 January 2026|access-date=11 February 2026}}</ref>
|-
| 100 m salon malam-bude-littafi
| 1:02.12
| Ahmed Mohamed Abro Borhane
| Djibouti
| 12 December 2012
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Istanbul, TUR
| <ref>{{cite web|title=Men's 100m Butterfly Heats Results|url=http://www.omegatiming.com/File/Download?id=00010C010D00030D00FFFFFFFFFFFF02|publisher=Omega Timing|date=12 December 2012|access-date=16 February 2013}}</ref>
|-
| 200 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×50 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×200 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×50 m raga-raga salon gauraye
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon gauraye
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|}
===Mata===
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;"
|-
! Gasa !! Lokaci !! Suna !! Kulob / Kasa !! Rana !! Gasar da aka yi !! Wuri !! Manazarta
|-
| 50 m salon kowane iri
| 33.61
| Naima-Zahra Amison
| Djibouti
| 25 November 2023
| Africa Aquatics Zone III Championships
| Kigali, RWA
| {{cn|date=December 2023}}
|-
| 100 m salon kowane iri
| 1:25.01
| Naima-Zahra Amison
| Djibouti
| 17 December 2021
| Gasar Cin Kofin Duniya
| Abu Dhabi, UAE
| <ref>{{cite web|title=Women's 100m Freestyle Heats Results|url=https://www.omegatiming.com/File/00011500190201EC0101FFFFFFFFFF01.pdf|work=Omega Timing|date=17 December 2021|access-date=9 February 2024}}</ref>
|-
| 200 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 800 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 1500 m salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m rigingine
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon kwado
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 50 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m salon malam-bude-littafi
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 100 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 200 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 400 m gaurayen salon ninkaya
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×50 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×200 m raga-raga salon kowane iri
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×50 m raga-raga salon gauraye
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|-
| 4×100 m raga-raga salon gauraye
| —
| —
| —
| —
| —
| —
|
|}
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
drrdta7u67ae1dcbq5ns1p39xx37rqs
Jenny Hladíková
0
157807
877531
858249
2026-07-06T02:11:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877531
wikitext
text/x-wiki
<gallery widths="200px" heights="200px" perrow="5">
Fayil:Jenny_Hladíková,_Park_(linoryt),_1963.jpg|''Park'' (multi-coloured linocut), 1963
Fayil:Jenny_Hladíková,_Bez_názvu_(monotyp)_35_x_37_cm,_1963.jpg|''Untitled'' (monotype) 35 × 37 cm, 1963
Fayil:Jenny_Hladíková,_Bez_názvu_(monotyp)_40_x_36_cm,_1964.jpg|''Untitled'' (monotype) 40 × 36 cm, 1964
Fayil:Jenny_Hladíková,_Bez_názvu_(monotyp)_40_x_49_cm,_1964.jpg|''Untitled'' (monotype) 40 × 49 cm, 1964
Fayil:Jenny_Hladíková,_Bez_názvu_II_(monotyp)_33_x_58_cm,_1964.jpg|''Untitled'' (monotype) 33 × 58 cm, 1964
</gallery><gallery widths="200px" heights="200px" perrow="5">
Fayil:Jenny_Hladíková,_Šňůrky_(strukturální_grafika),_9,5_x_12_cm,_1966.gif|''Cords'' (structural print), 9,5 × 12 cm, 1966
Fayil:Jenny_Hladíková,_Tkáň_(strukturální_grafika),_19,5_x_24,5_cm,_1967.gif|''Tissue'' (structural print), 19,5 × 24,5 cm, 1967
Fayil:Jenny_Hladíková,_Růst_(strukturální_grafika),_18_x_14_cm,_1967.gif|''Growth'' (structural print), 18 x 14 cm, 1967
Fayil:Jenny_Hladíková,_„T“_(strukturální_grafika),_16_x_9_cm,_1968.gif|„ Big T“ (structural print), 16 × 9 cm, 1968
Fayil:Jenny_Hladíková,_Ani_bytost,_ani_strom_(strukturální_grafika),_15,5_x_10,5_cm,_1968.gif|''Neither creature nor tree'' (structural print), 15,5 x 10,5 cm, 1968
Fayil:Jenny_Hladíková,_Tmavá_průrva_(strukturální_grafika),_27_x_17_cm,_1966.gif|''Dark chasm'' (structural print)), 27 x 17 cm, 1966
Fayil:Jenny_Hladíková,_Andělíci_1_(strukturální_grafika),_19,5_x_23_cm,_1970.gif|''Angels'' (structural print)), 19,5 x 23 cm, 1970
Fayil:Jenny-Hladíková,-Větvoví-(1972),-strukturální-grafika-15,5x24-cm.jpg|''Branches'' (structural print), 15,5 × 24 cm, 1972
Fayil:Jenny_Hladíková,_Bez_názvu,_kolorovaná_strukturální_grafika,_23_x_29_cm,_1968-2010.jpg|''Untitled'' (coloured structural print), 23 × 29 cm, 1968–2010
Fayil:Jenny_Hladíková,_Na_zahradě_(akvarel),_2010.jpg|''In the garden'' (watercolour), 2010
</gallery>{{Databox}}
'''Jenny Hladíková''' (née '''Hršelová'''; 9 June 1930 – 25 July 2022) was a Czech printmaker, painter and maker of tapestries.
An haifi Jenny Hršelová a ranar 9 ga Yuni 1930 a Kolín . A cikin 1941-1948, ta halarci Real Gymnasium a Kolín (farfesa na zane Bohuslav Kutil). Bayan ta koma [[Prag|Prague]], ta kammala karatu daga ''Jan Masaryk Real Gymnasium'' a Prague a shekarar 1949.
In 1949–1954, she studied at the Academy of Arts, Architecture and Design in Prague in the studio of monumental painting and textiles of Alois Fišárek. In 1955, she married her classmate, the artist Jan Hladík.<ref name="RD">{{Cite web |last=Dolejský |first=Roman |date=2022-07-27 |title=Zemřela významná česká výtvarnice. Jejím celoživotním osudem bylo tkaní |url=https://tn.nova.cz/zpravodajstvi/clanek/467833-zemrela-vyznamna-ceska-vytvarnice-jejim-celozivotnim-osudem-bylo-tkani |access-date=2024-09-19 |website=tn.nova.cz |language=cs}}</ref>
In the late 1950s, the Hladík couple acquired a printing press and Jenny Hladíková began to create her own graphic matrices, which Jan Hladík then printed. The couple built a joint studio in Prague-Podolí, where Jan Hladík constructed originally designed vertical looms for weaving tapestries. Jenny was first an expert advisor and later a collaborator on the large-scale work ''Blue Garden'' (190 × 430 cm, Parkhotel (Mama Shelter) Prague).
Jenny Hladíková exhibited her first tapestry in 1966 at a show of Czechoslovak tapestry in Prague Castle Riding Hall on the occasion of a meeting of the AICA International Congress of Critics, and one of her other tapestries was selected the following year for the 3rd International Biennale of Tapestry in Lausanne,<ref name="RD"/> where she exhibited again in 1969. Her first solo exhibition was in 1969 at Gallery on Charles Square, which was run by Ludmila Vachtová. The importance of Czechoslovak authors' textile artworks ought to be reflected in the forthcoming ''International Colloquium on Contemporary Tapestry'', with the promised participation of about 50 artists and theoreticians from 11 countries, scheduled to take place in Prague in August 1968. However, due to the occupation of Czechoslovakia by the Warsaw Pact troops, it was no longer possible.
Since 1993, she has been a member of the art department of the Umělecká beseda. In 1999 she had a large retrospective exhibition of tapestries and prints in the Gallery of the Mánes Union of Fine Arts.
Jenny Hladíková lived and worked in [[Prag|Prague]], where she also died on 25 July 2022.<ref name="RD"/>
In 1977, Jenny Hladíková received the ''Prix de Mecénes'' for her tapestry ''Gesture of Green'' at the international exhibition ''La Vigne, le Vin, le Sacré'' in [[Vevey]]. In 1979, she became a founding member of the ''Association Pierre Pauli'' in Lausanne.<ref name="toms-pauli">{{Cite web |title=Fondation Toms Pauli - History |url=http://www.toms-pauli.ch/en/modern-collection/history/ |access-date=2024-09-15 |website=toms-pauli.ch |archive-date=2022-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707170627/http://www.toms-pauli.ch/en/modern-collection/history/ |url-status=dead }}</ref>
== Work ==
=== Graphic art and painting ===
In the early 1960s, Jenny Hladíková dedicated herself to multi-coloured linocut (''Park'', 1963) and created a series of colour monotypes. She composed the print matrices from cut and dyed pieces of waxed paper and fabric assembled as abstract compositions on a ground covered with a base colour. She accomplishes the artistic effect by combining and layering irregular shapes and muted colour tones with the occasional bold colour accent. The individual sheets are not named and the interpretation of the work is left to the viewer (''Untitled'', 1963–65). The monotypes were the basis for the first tapestries (''Four Stories'', 1967). In parallel, she created numerous studies of structures in the form of drypoint or etching.
In the second half of the 1960s, a series of black and white abstract structural prints were made from scraps of fabric, paper and scraps of cotton cordonnet. The arrangement of the individual components sometimes produces a linear drawing (''Cords'', 1966), but usually follows no predetermined order and works with an element of chance. The direction of the lines in soft curves and their local thickening gives the impression of movement (''Growth'', 1967, ''Flow'', 1968), while at other times the artist uses the rough structure of the fabric as an irregular grid, representing living tissue (''Meeting of Tissues'', 1967, ''Two Tissues'', 1972). In the titles of other abstract compositions she refers to natural phenomena (''Dark Passage'', 1966, ''Horizontal Layer'', 1980) and living organisms (''Vegetation'', 1968, ''Vegetative Gesture'', 1975), only rarely naming a concrete symbol (''Cross'', 1966, ''Big T'', 1968, ''Angels'', 1970). Individual small-format prints created in this way became the basis for tapestries (''Tissue'', structural print, 1967, tapestry, 1968).
In addition to printmaking, after 2000 the artist has also worked in watercolour and in the combination of watercolour and drawing. The subject of these works are natural structures and abstract landscapes.
Jenny Hladíková is the author of dozens of large-scale tapestries based on her own themes, at first abstract, later tapestries inspired by details of landscapes and natural processes, transformations of light and colour. She is one of the leading protagonists of author's woven tapestries, which first appeared in exhibitions alongside traditional workshop tapestries in the 1960s and marked a revolution in the concept of this line of textile art.
She wove her first tapestries during her studies, but then consistently devoted herself to printmaking, returning to them again only in 1965, when she assisted Jan Hladík in the creation of the monumental tapestry ''Blue Garden'' (1965), woven using the technique of weft-faille.
In 1966–68, she wove five of her own original tapestries, the fourth of which was selected for the prestigious ''Biennale internationale de la tapiserie'' in Lausanne in 1967. Already in the 1960s, Jenny Hladíková was one of the most progressive artists who, while not abandoning the traditional rectangular format, used it with distinctive inventiveness. Her works are parables about time, change and growth, expressing the dynamics of movement and growing out of the artist's own process of textile work. The calm surface of the "background", woven with a classical binding, makes contrast to the restless texture. The tapestry ''Flow'' (1970) belongs to works of this type.
In the 1960s, Jenny Hladíková converted some of her monotypes and structural prints into tapestries. In a few, she uses compositions of folded flat shapes with irregular outlines, weaving in different coloured yarn to suggest plasticity, disrupting the linear outline (''Four Stories'', 1967) or accentuating a particular element (''Tissue'', 1968). The structural system plays a dominant role in the composition, where the dense ropes of structures created by the wrapping technique create an embossed surface on the surface of the tapestry. Structure also had a strong emotional meaning for her, as well as a luminous value.
Some tapestries designed by the Hladík couple were woven by the workshops of the Umělecká řemesla Praha, in which case the signature JJ Hladík is woven in the lower right and the emblem of the Umělecká řemesla in a lime leaf in the lower left.
Since 1968, she has created a new weaving technique with wool yarn of varying strength, leaving loose fibres in the weft, which she then drapes over the woven warp on the face. This allows her to create a much more dynamic relief composition and suits her intention to capture movement. Jenny Hladíková's distinctive dynamic tapestry ''Flow'' (1970) anticipated her other works reflecting her inspiration from nature and its phenomena, such as ''Tissue Encounter'' (1972) or the colourful and structurally expressive ''Place of Encounter'' (1978).
No longer adhering to a graphic template, the artist freely depicts the drama of natural processes in monumental compositions (''Gesture of Green'', 270 × 160 cm, 1976; ''Memory of Heather'', 109 × 200 cm, 1977). By this time, she had already achieved a sovereignty in her weaving technique that allowed her to capture optical phenomena such as the reflection of rock formations on the surface of water (''Quarry'', 172 × 290 cm, 1977). A series of tapestries loosely inspired by movement, the elements and natural phenomena concludes with ''Baroque Principle'' (300 × 180 cm, 1980, UPM).
Since the late 1970s, Jenny Hladíková has returned to the classical method of weaving and has made greater use of concrete landscapes as a model (''Tree'', 1978). She concentrates on capturing mood, the play of light and shadow, and spatial depth. The surface and ripples of the water are a frequent subject ('''Opatovice Pond'', 1981, ''Leafing'', 1992). In her treatment, a seemingly simple subject such as a staircase offers a subtle shift of perspective in the rectangular frame of the warp, along with a perfect impressionistic illusion of vivid patches of light and shadow (''Stairs'', 1984). If the subject is a play of light and impression, she moves freely to abstraction (''Night-traces of Light'', 1987), or to dramatic depictions of perspective (''On the Way from Křivoklát'', 1996) and spatial depths, capturing the grandeur of natural scenery (''Spring Mountains'', 1998).
For her realizations in architecture she has collaborated with architects, for example with the author of the modern theatre in Most, Ivo Klimeš. Jenny Hladíková did not refrain from the techniques of non-woven tapestry, originating from Nonwoven fabric (Art protis).
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2022]]
[[Rukuni:Haifaffun 1930]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jqz21e6t5u5xu7tqw82csbf09rbukvx
Ilimin zamantakewa na abinci
0
158033
877122
858840
2026-07-05T12:29:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877122
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ilimin zamantakewa na abinci''' shine nazarin [[abinci]] da alaƙarsa da tarihin al'umma, ci gabanta, da kuma makomarta. Wannan binciken ya haɗa da samar da abinci da amfaninsa, da kuma amfaninsa na likitanci, ɗabi'a, da kuma ruhaniya.
Ana iya duba rarraba abinci a cikin al'ummomi ta hanyar nazarin canje-canje a cikin sarkar samar da abinci. Musamman dunkulewar duniya, tana shafar sarkar samar da abinci sosai ta hanyar ba da damar tattalin arziki mai yawa a masana'antar rarraba abinci. <ref>{{Cite web |title=Food - Sociology - Oxford Bibliographies - obo |url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756384/obo-9780199756384-0072.xml |access-date=2020-02-25 |website=www.oxfordbibliographies.com |language=en}}</ref>
== Rarraba abinci ==
=== Tasirin tasirin sikelin ===
Tattalin arzikin sikelin (ko tasirin sikelin) - wanda ya samo asali daga cibiyoyin saye/sayayya na tsakiya a cikin sarkar samar da abinci - yana fifita manyan dillalai ko masu rarrabawa a kasuwar rarraba abinci. Wannan yanayi ya taso ne saboda manyan 'yan wasa za su iya amfani da ƙarfin kasuwa mai ƙarfi da fa'idodin kuɗi akan ƙananan 'yan wasa. Tare da ƙarfin kasuwa mai ƙarfi da kuma samun damar shiga kasuwar bashi ta kuɗi, manyan 'yan wasa za su iya sanya shinge ga shiga da kuma ƙarfafa matsayinsu a kasuwa. Wannan fa'idar tana haifar da sarkar rarraba abinci tare da takamaiman halaye: manyan 'yan wasa a gefe ɗaya, da ƙananan 'yan wasa (zaɓar kasuwannin musamman) a ɗayan gefen. Kasancewar ƙananan 'yan wasa a kasuwannin rarraba abinci na musamman za a iya danganta shi da raguwar kason kasuwa, da kuma rashin iya yin gogayya da manyan 'yan wasa saboda tasirin sikelin. Ta hanyar wannan tsari, haɗin kan duniya ya kori ƙananan 'yan wasa. Wani abu kuma da ke shafar kasuwannin rarraba abinci na musamman shine ikon sarkar rarraba abinci don mallakar samfuran kansu. Shaguna masu nasu samfuran suna iya shiga cikin yaƙin farashi ta hanyar rage farashi don alamarsu, ta haka ne ke sa masu amfani su fi son siyan kayansu.
== Tarihi da al'adu ==
=== Tarihin farko ===
A farkon matakan ɗan adam, abinci ya yi aiki ne kawai don gina jiki da rayuwa. Abinci tushen kuzari ne da ake samu ta hanyar farauta da tattarawa, wani tsari mai ɗaukar lokaci mai tsawo, wanda ke buƙatar mutanen farko su ci abinci mai yawan kalori. Waɗannan ci gaban daga ƙarshe sun haifar da [[noma]] - noman shuke-shuke da dabbobi - wanda kuma ke ba da gudummawa ga aiki don abinci da tattalin arziki na ilimin zamantakewa na abinci.
=== Al'adu ===
A tsawon lokaci, abinci ya zama hanyar haɗa mutane da al'adu wuri ɗaya. A cikin al'adu da yawa, abinci shine babban abin da ke motsa mutane su yi mu'amala da mutane. Wannan tsari ya ci gaba tsawon shekaru aru-aru, tare da wasu misalai kamar haka:
# Farauta da tattara [[Ɗan Adam|Homo sapiens]] na farko
# 'Yan mulkin mallaka na Sabuwar Duniya suna cin abinci tare da 'yan asalin Amurkawa, wanda aka sake farfaɗo da shi a cikin al'adar da ake kira [[Bikin Godiya (Thanksgiving)|Thanksgiving]] <ref>{{Cite journal |last=Siskind |first=Janet |year=1992 |title=The Invention of Thanksgiving |journal=Critique of Anthropology |volume=12 |issue=2 |pages=167–191 |doi=10.1177/0308275X9201200205 |s2cid=140389022}}</ref>
# Yaɗuwar cin abinci a gidajen cin abinci a cikin shekaru da dama da suka gabata, da kuma jin daɗin da al'umma ke yi game da cin abinci
A cewar masana ilimin zamantakewa, ana iya rarraba abinci bisa manufa da ma'ana:
* Abincin gargajiya - muhimman abubuwan da suka shafi al'adu
* Abincin da ke da daraja - yana nuna matsayin tattalin arziki
* Abincin da ake ci don inganta jiki - galibi ana amfani da shi don inganta jiki
* Abinci mai tausayi—wanda ake ci don samun abin yabo da kuma abin so, a cikin salon camfi
* Abincin jiki - ana cinye shi saboda wani dalili na musamman na lafiya, kamar lokacin daukar ciki
Waɗannan nau'ikan suna taimaka wa masu bincike (misali, masana zamantakewa) su yi nazarin al'ada daga mahangar abinci. Rarraba abinci sau da yawa yana nuna yadda abinci ke girma, yake samuwa, da kuma yadda yake ci gaba da rayuwa tare da al'umma. Misali, idan mutum ya yi imani da homeopathy, ana iya fahimtar imaninsa dangane da abinci mai tausayi ko na jiki. A matsayin ƙarin misalai, ana iya rarraba caviar da oysters a matsayin abinci mai daraja: yawanci sun fi tsada fiye da sauran abinci, kuma mutanen da suka saya kuma suka ci su suna yin hakan ne don nuna matsayin tattalin arzikinsu .
== Kimiyyar zamantakewa ==
=== Ra'ayoyin zamantakewa ===
Daga mahangar hulɗa ta alama (ka'idar zamantakewa), alamu da yawa suna da alaƙa da ilimin zamantakewa na abinci. Abinci, a cikin al'adu da yawa, yana haɗa mutane tare kuma yana haɗa su a matakai da yawa. Misali ɗaya shine al'adar cin abinci tare da iyali a kusa da teburi. Wannan al'ada tana wakiltar al'umma da sadarwa. Abinci kuma yana iya wakiltar wani abu mafi girma fiye da kansa. A Amurka, abinci mai sauri na iya wakiltar iyali mai aiki wanda ke buƙatar cin abincin dare mai sauri. Ga wasu mutane, duk da haka, abinci mai sauri na iya nuna ka'idar McDonaldization, wacce ke mai da hankali kan ra'ayin cin abincin Amurka. Wani misali na ilimin zamantakewa na abinci a matsayin alama zai kasance shirya abinci daga farko. Wannan misali tabbas yana da alaƙa da iyali. Daga cikin sauran ka'idojin ilimin zamantakewa, ka'idodin rikici suma sun shafi ilimin zamantakewa na abinci. Kamar yadda aka ambata a sama, an fara amfani da abinci kuma galibi don abinci mai gina jiki da rayuwa. Saboda wannan dalili, ka'idar rikici na iya aiki. A matsayin mafarauta da masu tarawa, mutanen farko suna buƙatar yin faɗa da neman abinci don rayuwa. Irin wannan rikici kuma zai iya nuna " [[Tsirar wanda yafi dacewa|rayuwa mafi ƙarfi]] " (watau, tsarin zaɓin yanayi): saboda rikice-rikice wajen samun abinci, waɗanda suka tsira kawai su ne mutanen da suka yi nasara, ta haka suna samar da abinci ga kansu da iyalansu. Wannan yanayi ya rikide zuwa al'umma ta zamani, inda dole ne mutane su ɗauki ayyuka don samun abin rayuwa, wanda ake kashewa akan abinci. <ref>{{Cite web |title=Sociology of food - Short Notes for Sociology |url=https://www.sociologyguide.com/socio-short-notes/sociology-of-food.php |access-date=2020-02-25 |website=www.sociologyguide.com}}</ref>
=== Ilimin halin dan Adam da cututtuka ===
Matsalolin cin abinci suna wakiltar ilimin zamantakewa na abinci. <ref>{{Cite web |title=How big brands are helping consumers shift to healthier eating options |url=https://www.reutersevents.com/sustainability/how-big-brands-are-helping-consumers-shift-healthier-eating-options |access-date=2022-10-21 |website=Reuters Events |language=en-GB |archive-date=2022-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221021130429/https://www.reutersevents.com/sustainability/how-big-brands-are-helping-consumers-shift-healthier-eating-options |url-status=dead }}</ref> Waɗannan matsalolin suna nuna yadda mutum zai iya samun iko ko ƙarancin iko a kan wani abu mai mahimmanci don rayuwa. <ref>{{Cite web |date=2019-02-25 |title=Eating Disorders Awareness Week: The Psychology behind Eating Disorders, and How to Treat Them |url=https://www.thechelseapsychologyclinic.com/blog/exploring-the-psychology-behind-eating-disorders-and-how-to-treat-them/ |access-date=2022-10-21 |website=The Chelsea Psychology Clinic |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Hendriksen |first=Savvy Psychologist Ellen |title=The Mindset of Eating Disorders |url=https://www.scientificamerican.com/article/the-mindset-of-eating-disorders/ |access-date=2022-10-21 |website=Scientific American |language=en}}</ref> Matsalolin cin abinci ba su takaita ga [[Anorexia nervosa|anorexia]] ba - sun haɗa da bulimia da [[Rashin cin abinci mai yawa|matsalar cin abinci mai yawa]] . <ref>{{Cite web |title=Types of Eating Disorder |url=https://www.beateatingdisorders.org.uk/get-information-and-support/about-eating-disorders/types/ |access-date=2022-10-21 |website=Beat |language=en-gb}}</ref> Mutanen da ke da irin wannan matsalar galibi suna amfani da abinci a matsayin lada. <ref>{{Cite web |date=2019-08-22 |title=Reward |url=https://www.nationaleatingdisorders.org/toolkit/parent-toolkit/reward |access-date=2022-10-21 |website=National Eating Disorders Association |language=en}}</ref> A wasu lokuta, waɗannan mutanen suna ganin abinci a matsayin abin da za a guje masa, duk da cewa ana buƙatarsa don rayuwa. <ref>{{Cite web |title=Eating Disorders: About More Than Food |url=https://www.nimh.nih.gov/health/publications/eating-disorders |access-date=2022-10-21 |website=National Institute of Mental Health |language=en}}</ref>
Dangantakar ɗan adam da abinci koyaushe tana canzawa kuma batu ne mai sarkakiya. <ref>{{Cite web |date=2019-01-10 |title=This Is What It Looks Like to Have a 'Normal' Relationship With Food |url=https://www.self.com/story/normal-relationship-with-food |access-date=2022-10-21 |website=SELF |language=en-US}}</ref> Daga mahangar zamantakewa, kafofin watsa labarai na zamani suna da tasiri mai mahimmanci. <ref>{{Cite web |title=A New Relationship Between Social Media and Food {{!}} SupermarketGuru |url=https://www.supermarketguru.com/the-lempert-report/a-new-relationship-between-social-media-and-food/ |access-date=2022-10-21 |website=www.supermarketguru.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Jonk |first=Hiwot |date=2021-03-01 |title=Has Social Media Eroded our Relationship with Food? |url=https://www.uofmneco.com/post/has-social-media-eroded-our-relationship-with-food |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221021133433/https://www.uofmneco.com/post/has-social-media-eroded-our-relationship-with-food |archive-date=2022-10-21 |access-date=2022-10-21 |website=Mysite |language=en}}</ref> Ba wai kawai kafofin watsa labarai suna da alaƙa da ilimin zamantakewa na abinci ba, har ma da wakilcin al'umma gaba ɗaya. Maza musamman mata suna kallon wakilcin da aka yi niyya da rashin daidaito na "jiki cikakke", <ref>{{Cite web |date=16 October 2016 |title=Why are women more vulnerable to eating disorders? Brain study sheds light |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/313466}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=d'Amour |first=Sarah |last2=Harris |first2=Laurence R. |year=2019 |title=The Representation of Body Size: Variations with Viewpoint and Sex |journal=Frontiers in Psychology |volume=10 |page=2805 |doi=10.3389/fpsyg.2019.02805 |pmc=6929680 |pmid=31920848 |doi-access=free}}</ref> wanda ke sa mutane su so jiki kamar yadda ake tsammani. A cikin cututtuka kamar anorexia da bulimia, marasa lafiya suna jin tsoron ƙara nauyi da cin kalori. Waɗannan cututtuka kuma suna wakiltar dangantakar da mutane suka lalace da abinci da nauyinsu, da kuma yadda ake nuna wannan dangantaka mara kyau a cikin kafofin watsa labarai na jama'a. Wakiltar da ba daidai ba tana sa mutane su mai da hankali sosai kan kamanni, maimakon la'akari da ainihin buƙatarsu ta abinci mai gina jiki. Ba daidai ba ne hoton jiki cikakke na jama'a, da kuma yadda irin wannan jiki ke shafar yawan shan kalori na yau da kullun, ya haifar da anorexia a matsayin matsalar lafiyar kwakwalwa tare da mafi girman adadin mace-mace. <ref>{{Cite web |title=Anorexia Nervosa – Highest Mortality Rate of Any Mental Disorder: Why? |url=https://www.eatingdisorderhope.com/information/anorexia/anorexia-death-rate}}</ref> Mutane da yawa a cikin al'ummar zamani suna da matsalar dysmorphic jiki . Wannan cuta yanayi ne na lafiyar kwakwalwa inda mutum ke ɓatar da lokaci mai tsawo yana damuwa game da lahani a cikin kamanninsa. <ref>{{Cite web |date=2021-02-10 |title=Body dysmorphic disorder (BDD) |url=https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/body-dysmorphia/ |access-date=2022-12-14 |website=nhs.uk |language=en}}</ref> Siffar jiki ta zama matsala mai alaƙa da ita, tunda kafofin sada zumunta na iya nuna mizanan da ba su dace ba dangane da matsalolin cin abinci ko rashin lafiya; wannan yana da alaƙa da ilimin zamantakewa na cin abinci.
== Lafiya ==
Abincin zamani ya wanzu tsawon ƙarni, <ref>{{Cite web |last=Saner |first=Emine |title=People Have Been Crash Dieting For Over 2,000 Years |url=https://www.businessinsider.com/a-history-of-fad-diets-2013-2 |access-date=2022-10-21 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> amma sha'awar zama siriri ya fara bayyana a manyan kafofin watsa labarai a lokacin shekarun 1990, <ref>{{Cite web |title=A Look At 'Heroin Chic' And The Glamorization Of Drug Use In The 90s |url=https://www.therecoveryvillage.com/heroin-addiction/heroin-chic/ |access-date=2022-10-21 |website=The Recovery Village Drug and Alcohol Rehab |language=en-US}}</ref> misali, ta hanyar salon heroin chic . <ref>{{Cite web |last=Dazed |date=2022-02-10 |title=BBLs are over, eye bags are in, smoking is back. Is heroin chic next? |url=https://www.dazeddigital.com/beauty/article/55414/1/bbls-are-over-eye-bags-are-in-smoking-is-back-is-heroin-chic-next |access-date=2022-10-21 |website=Dazed |language=en}}</ref> A tarihi, idan mace tana da kiba, wannan ya nuna cewa ana kula da ita. Kallonta ya nuna wadatarta - tana iya cin abinci, ba kamar wani manomi wanda ba shi da damar samun abinci mai sauƙi. <ref>{{Cite web |date=2005-05-16 |title='People think a bigger belly is a sign of wealth' |url=http://www.theguardian.com/society/2005/may/16/medicineandhealth.publichealth |access-date=2022-10-21 |website=the Guardian |language=en}}</ref> Mace mai kyau ba ta da kiba sosai. Wani babban sauyi ya fara ne a shekarun 1920, lokacin da yarinya mai kama da saurayi ta zama abin so ga mace. <ref>{{Cite web |last=Edwards |first=Vanessa Van |date=2016-05-10 |title=Beauty Standards: See How Body Types Change Through History |url=https://www.scienceofpeople.com/beauty-standards/ |access-date=2022-10-21 |website=Science of People |language=en-US}}</ref> A lokacin shekarun 1960, samfura kamar [[Twiggy]] sun yi kanun labarai game da siririn jikinta, kuma mata da yawa sun yi ƙoƙarin daidaita jikinta. Wannan yanayin ya ci gaba har zuwa shekarun 1980, lokacin da cin abinci - kamar ta hanyar South Beach Diet ko kamfanin Weight Watchers - ya ƙaru a shahara, tare da yaɗuwar motsa jiki da bidiyo masu alaƙa. <ref>{{Cite web |date=2017-03-21 |title=Fad Diets of the 90s {{!}} Santa Cruz CORE Fitness + Rehab |url=https://santacruzcore.com/fad-diets-90s/ |access-date=2022-10-21 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2019-08-30 |title=These '70s and '80s Fad Diets Are Too Freaking Hard To Follow |url=https://soyummy.com/70s-80s-fad-diets/ |access-date=2022-10-21 |website=So Yummy |language=en-US}}</ref> Wannan ya nuna farkon salon cin abinci na yau da kullun. <ref>{{Cite web |date=2013-02-20 |title=A history of diets – from Byron to 5:2 |url=http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/feb/20/a-history-of-diets-byron-52 |access-date=2022-10-21 |website=the Guardian |language=en}}</ref> Daga cikin waɗannan abincin, wasu sun ƙaru da shahara: misalai sun haɗa da abincin Atkins, abincin Jenny Craig, da abincin paleo . <ref>{{Cite web |date=2016-05-26 |title=A History of the Diet By Decade: 11 Food Fads That Promised to Make Us Thin |url=https://www.vogue.com/slideshow/fad-diet-trends-weight-watchers-atkins-paleo-diet |access-date=2022-10-21 |website=Vogue |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The 10 Most Famous Fad Diets of All Time |url=https://www.everydayhealth.com/food/the-10-most-famous-fad-diets-of-all-time.aspx |access-date=2022-10-21 |website=EverydayHealth.com |language=en}}</ref> Tun daga farkon zuwa tsakiyar 2010s, wasu abinci sun zama ruwan dare. Waɗannan abincin sun haɗa da [[Cin ganyayyaki kawai|cin ganyayyaki]], rashin kiwo, cin ganyayyaki, ɗanye, da rashin alkama . <ref>{{Cite web |date=2019-12-20 |title=The biggest (and weirdest) wellness trends we all witnessed in the 2010s |url=https://www.vogue.in/wellness/content/top-diet-wellness-fitness-trends-of-2010-crystals-detox-diets-juice-cleanse |access-date=2022-10-21 |website=Vogue India |language=en-IN}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-12-13 |title=Here Are Diet Trends That Ruled Between 2010 To 2020 |url=https://www.herzindagi.com/diet-nutrition/most-popular-diet-trends-of-the-decade-article-168260 |access-date=2022-10-21 |website=HerZindagi English |language=en}}</ref> Akwai dalilai da yawa na zaɓar wani abinci: ɗabi'a, matsalolin narkewar abinci, ko tasirin waje (gami da addini). <ref>{{Cite web |last=Capritto |first=Amanda |title=6 common reasons people eat vegan |url=https://www.cnet.com/health/nutrition/why-is-the-vegan-diet-so-popular/ |access-date=2022-10-21 |website=CNET |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Why are so many people going gluten-free? |url=https://www.piedmont.org/living-better/why-are-so-many-people-going-gluten-free |access-date=2022-10-21 |website=www.piedmont.org}}</ref>
Batutuwa masu alaƙa sun haɗa da canje-canje a cikin da kwatantawa tsakanin abinci da al'ummomi, da kuma tasirin duniya kan samar da abinci da wadata. Wani muhimmin abu shine yanayin siyasa, gami da tasirin duniya da kuma ci gaba da martanin al'adu ga abinci. Waɗannan sun haɗa da hanyoyin girki da cin abinci; kula da damuwar masu amfani; da damuwa game da kiba da kuma maganin abinci. Canjin hanyoyin abinci ya samo asali kuma ya samo asali ne ta hanyar yanayin zamantakewa mai faɗi. <ref>{{Cite web |date=7 February 2019 |title=Introducing ''The Sociology of Food and Eating'' by Anne Murcott |url=https://www.perlego.com/book/876065/introducing-the-sociology-of-food-and-eating-pdf |access-date=2022-12-14 |website=Perlego |publisher=Bloomsbury Academic |language=en |isbn=978-1-350-02204-1}}</ref>
=== Kiba ===
[[Fayil:Medical_complications_of_obesity.png|thumb|Matsalolin lafiya na kiba]]
Juyin halittar abincin Amurka, tare da [[Girman kiba a Amurka|karuwar kiba da]] ta haifar, ya ba da misali bayyananne game da yadda abinci ke tsara al'umma da rayuwar yau da kullun. <ref>{{Cite web |title=The Making of the Obesity Epidemic |url=https://thebreakthrough.org/journal/issue-3/the-making-of-the-obesity-epidemic |access-date=2022-10-21 |website=The Breakthrough Institute |language=en}}</ref> Saboda rayuwar da Amurkawa da yawa ke gudanarwa cikin sauri, abinci mai sauri da abinci mai yawan kalori sun karu cikin shahara. <ref>{{Cite web |date=2020-03-24 |title=Fast Food Statistics {{!}} October 2022 {{!}} The Barbecue Lab |url=https://thebarbecuelab.com/fast-food/ |access-date=2022-10-21 |language=en-US}}</ref> Matsayin zamantakewa da tattalin arziki na mutum yana shafar yanayin da yake rayuwa, wanda hakan kuma yana tasiri sosai ga nau'in abincin da yake ci, <ref>{{Cite journal |last=Zagorsky |first=Jay L. |last2=Smith |first2=Patricia K. |date=November 2017 |title=The association between socioeconomic status and adult fast-food consumption in the U.S |journal=Economics and Human Biology |volume=27 |issue=Pt A |pages=12–25 |doi=10.1016/j.ehb.2017.04.004 |issn=1873-6130 |pmid=28472714 |s2cid=23903624 |hdl-access=free}}</ref> —tunda abinci mai yawan kalori da ƙarancin abinci mai gina jiki yakan fi rahusa kuma ya fi sauƙin samu. <ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Karlene |date=2019-02-27 |title=Fast food accessibility is a public health issue |url=https://thedailyaztec.com/93369/opinion/fast-food-accessibility-is-a-public-health-issue/ |access-date=2022-10-21 |website=The Daily Aztec}}</ref> Rashin lafiyar jiki muhimmin abu ne da ke taimakawa wajen yaɗuwar kiba. <ref>{{Cite journal |last=Booth |first=Frank W. |last2=Roberts |first2=Christian K. |last3=Laye |first3=Matthew J. |date=April 2012 |title=Lack of exercise is a major cause of chronic diseases |journal=Comprehensive Physiology |volume=2 |issue=2 |pages=1143–1211 |doi=10.1002/cphy.c110025 |issn=2040-4603 |pmc=4241367 |pmid=23798298}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Bach |first=Becky |date=21 April 2013 |title=Lack of exercise, not diet, linked to rise in obesity, Stanford research shows |url=http://med.stanford.edu/news/all-news/2014/07/lack-of-exercise--not-diet--linked-to-rise-in-obesity--stanford-.html |access-date=2022-10-21 |website=News Center |language=sm}}</ref> Bincike ya gano cewa iya tafiya a unguwa da kuma samun damar yin nishaɗi suna da alaƙa da ƙaruwar motsa jiki <ref>{{Cite journal |last=Orstad |first=Stephanie L. |last2=McDonough |first2=Meghan H. |last3=James |first3=Peter |last4=Klenosky |first4=David B. |last5=Laden |first5=Francine |last6=Mattson |first6=Marifran |last7=Troped |first7=Philip J. |date=November 2018 |title=Neighborhood walkability and physical activity among older women: Tests of mediation by environmental perceptions and moderation by depressive symptoms |journal=Preventive Medicine |volume=116 |pages=60–67 |doi=10.1016/j.ypmed.2018.08.008 |issn=0091-7435 |pmc=6260982 |pmid=30092314}}</ref> da raguwar haɗarin kiba. <ref>{{Cite journal |last=SALLIS |first=JAMES F. |last2=GLANZ |first2=KAREN |date=March 2009 |title=Physical Activity and Food Environments: Solutions to the Obesity Epidemic |journal=Milbank Quarterly |volume=87 |issue=1 |pages=123–154 |doi=10.1111/j.1468-0009.2009.00550.x |issn=0887-378X |pmc=2879180 |pmid=19298418}}</ref> An sami ci gaba wajen yaƙi da matsalar kiba a Amurka, tare da shirye-shirye da aka kafa don taimakawa wajen haɓaka cin abinci mai kyau da motsa jiki. <ref>{{Cite web |last=CDC |date=2022-05-21 |title=CDC-funded state and local programs |url=https://www.cdc.gov/nccdphp/dnpao/state-local-programs/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240428031121/https://www.cdc.gov/nccdphp/dnpao/state-local-programs/index.html |archive-date=2024-04-28 |access-date=2022-10-21 |website=Centers for Disease Control and Prevention |language=en-us}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Obesity Prevention and Healthy Weight Programs |url=https://www.nifa.usda.gov/grants/programs/obesity-prevention-healthy-weight-programs |access-date=2022-10-21 |website=National Institute of Food and Agriculture |language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Chriqui |first=Jamie F. |date=September 2013 |title=Obesity Prevention Policies in U.S. States and Localities: Lessons from the Field |journal=Current Obesity Reports |volume=2 |issue=3 |pages=200–210 |doi=10.1007/s13679-013-0063-x |issn=2162-4968 |pmc=3916087 |pmid=24511455}}</ref>
== Manazarta ==
k3of24gxv1hxkttq96r9fhotdfczbqj
Jirgin ruwa na Likoni
0
158893
877571
862121
2026-07-06T08:31:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877571
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Jirgin Likoni sabis ne na jirgin ruwa a fadin Kilindini Harbour, yana aiki da birnin Kenya na [[Mombasa]] tsakanin Tsibirin Mombasa da yankin Likoni. Jiragen ruwa masu iyaka biyu suna sauyawa a fadin tashar jiragen ruwa, suna ɗaukar hanya da zirga-zirgar ƙafa. Kamfanin Kenya Ferry Services (KFS) ne ke sarrafa jiragen ruwa, kuma shine kawai sauran sabis na jirgin ruwa ta KFS. Jirgin Likoni ya fara aiki a shekara ta 1937. <ref>{{Cite web |title=KFS History |url=https://www.kenyaferry.co.ke/index.php/about-us/about-kfs-ltd/kfs-history |access-date=28 May 2020 |website=www.kenyaferry.co.ke}}</ref> Ayyukan fasinja kyauta ne; motoci (ciki har da tuktuks, babura, da manyan motoci) suna biyan kuɗi.
Hanyar tana da kimanin mita 500 (1,600 .
== Hidima ==
[[Fayil:Hamburg_Dradenau_MV_Kwale_MV_Likoni_3735.jpg|left|thumb|Sabbin jiragen ruwa na MV ''Kwale'' da MV ''Likoni'' an rataye su a tashar Dradenau a tashar jiragen ruwa ta Hamburg, Jamus.]]
Akwai jiragen ruwa guda bakwai da ke aiki. An sayi MV ''Mvita'' da MV ''Pwani'' a cikin 1969 da 1974, bi da bi; An sayiMV ''Nyayo'', MV ''Harambee'', da MV ''Kilindini'' a hannun biyu a cikin 1990. An sayi MV ''Kwale'' da MV ''Likoni'' a watan Yunin 2010. An sayi MV ''Jambo'' daga Türkiye a shekarar 2020.
A cikin shekara ta 2010, an cire ''Harambee'', ''Nyayo'', da ''Kilindini'' daga Lloyd's Register saboda rashin cancanta. Har zuwa watan Mayu na shekara ta 2011, MV ''Nyayo'' har yanzu ana amfani da shi azaman jirgin ruwa na taimako.
An shirya Hanyar wucewa ta Dongo Kundu don sauƙaƙe jirgin ruwa mai cike da mutane ta hanyar haɗi. Hanyar za ta gudana daga [[Bakin tekun Diani|Diani]] zuwa Miritini, ta wuce Mombasa kanta.
An kuma ba da shawarar gada kai tsaye ko rami daga Likoni zuwa tsibirin Mombasa, amma tsadar gina su ya sa waɗannan zaɓuɓɓuka ba su yiwuwa ba.
A cikin 2018, Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka ta gargadi matafiya game da amfani da jirgin ruwa saboda damuwa game da tsaro.<ref name="KTA">{{Cite web |title=Kenya Travel Advisory |url=https://travel.state.gov/content/travel/en/traveladvisories/traveladvisories/kenya-travel-advisory.html |access-date=6 July 2023 |website=travel.state.gov}}</ref>
== Abubuwan da suka faru ==
=== Bala'in ''Mtongwe'' (1994) ===
A ranar 29 ga Afrilu 1994, jirgin ruwa na ''Mtongwe'' da ke kan hanyar zuwa babban yankin ya rushe mita 40 (130 daga tashar jiragen ruwa, inda ya kashe 272 daga cikin mutane 400 da ke cikin jirgin.<ref>{{Cite web |title=Business |url=https://www.theeastafrican.co.ke/business/2560-246764-uuyore/index.html |access-date=29 May 2020 |website=The East African |language=en }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bayan bala'in, an ba da rahoton cewa ƙarfin jirgin ya kai 300. Ya zuwa shekara ta 2005, KFS ta biya iyalai 81 jimlar [[Shilling na Kenya|KSh]] 36,902,472 (US $ 486,840).
=== Abin da ya faru a ''Harambee'' (2019) ===
A ranar 29 ga watan Satumbar 2019, Mariam Kighenda mai shekaru 35 da 'yarta mai shekaru 4 Amanda Wambua sun mutu bayan sun shiga ''Harambee'' lokacin da Toyota Isis ta sauka daga baya zuwa tashar jiragen ruwa.<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=Search and rescue underway in Kenya after car plunges into ocean |url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Car-plunges-into-Indian-Ocean/4552908-5292398-view-asAMP-59w0n4z/index.html |website=The East African}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=Mother and daughters identified as victims of Likoni Ferry tragedy |url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001343853/mother-and-daughters-identified-as-victims-of-likoni-ferry-tragedy |website=Standard Media}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 October 2019 |title=Body of woman and daughter still trapped 60m underwater |url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001343916/body-of-woman-and-daughter-still-trapped-60m-underwater |website=Standard Media}}</ref> A ranar 2 ga Oktoba, ƙungiyar ceto ta yi amfani da robots don gano gawarwakin wadanda abin ya shafa da aka makale a cikin mota. <ref>{{Cite web |date=2 October 2019 |title=State using robots to locate Likoni Ferry tragedy victims |url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001344131/state-use-robots-to-locate-likoni-ferry-tragedy-victims |website=Standard Media}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 October 2019 |title=Search for Sunday ferry tragedy victims widened to 9 probable locations |url=https://www.capitalfm.co.ke/news/2019/10/search-for-sunday-0ferry-tragedy-victims-widened-to-9-probable-locations/ |website=Capital FM Kenya}}</ref> A ranar 9 ga Oktoba, motar da gawarwaki sun kasance a zurfin mita 58 (190 . <ref>{{Cite web |date=9 October 2019 |title=Divers locate car that slid off Kenyan ferry |url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Divers-locate-car-that-slid-off-Kenya-ferry/4552908-5305000-view-asAMP-770qj0z/index.html |website=The East African}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2019 |title=Family of Likoni victims left frustrated as retrieval of bodies is delayed |url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001345166/family-of-likoni-victims-left-frustrated-as-retrieval-of-bodies-is-delayed |website=Standard Media}}</ref> An dawo da su bayan kwana biyu.<ref>{{Cite web |date=11 October 2019 |title=Likoni Ferry Tragedy, Bodies Finally Retrieved [Video] |url=https://www.kahawatungu.com/2019/10/11/breaking-ill-fated-vehicle-in-likoni-ferry-tragedy-finally-retrieved/amp/#aoh=15708157660462&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s |website=Kahawa Tungu |access-date=20 June 2026 |archive-date=11 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191011175011/https://www.kahawatungu.com/2019/10/11/breaking-ill-fated-vehicle-in-likoni-ferry-tragedy-finally-retrieved/amp/#aoh=15708157660462&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s |url-status=dead }}</ref>
== Kudin ==
Motoci suna biyan KSh 50, motocin sedan suna biyan Ksh 120, ƙananan bas suna biyan K Sh 600, kuma bas suna biyan kSh 1,100.<ref>{{Cite web |title=KFS toll charges |url=http://www.kenyaferry.co.ke/index.php/bonus-pages/about-us |access-date=5 March 2019}}</ref> Masu tafiya da masu tuka keke suna hawa kyauta.
== Manazarta ==
0pbl9hkllb261b1y63l1rrlze7z8oei
Jerin tashar jiragen ruwa a Angola
0
158959
877547
862398
2026-07-06T06:00:01Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877547
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wannan jerin tashoshin jiragen ruwa da tashoshin ruwa a [[Angola]] sun ba da cikakken bayani game da tashoshan jiragen ruwa, tashoshin jirgin ruwa a bakin tekun Angola.
== Jerin tashar jiragen ruwa da tashar jiragen mmiri a Angola ==
{| class="wikitable sortable"
!Sunan tashar jiragen ruwa / tashar jiragen sama
!Lardin
!Sunan garin
!Ma'auni
!Majalisar Dinkin Duniya / Wuri
!Magana
|-
|[[Tashar jiragen ruwa ta Luanda]]
|Lardin Luanda
|[[Luanda]]
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|8|45|S|13|16|E}}
|Bincike
|Babban tashar jiragen ruwa, wanda aka fi sani da ANGOLA . <ref>{{Cite web |title=Port of Luanda |url=https://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/805?name=LUANDA&country=Angola |access-date=2 March 2023 |website=marinetraffic.com}}</ref> Tashar jiragen ruwa tana cikin Luanda Bay, wanda [[Ilha de Luanda|tsibirin Luanda]] ya raba shi da [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]].<ref>{{Cite web |last=Ports.com |title=Port of Luanda |url=http://ports.com/angola/port-of-luanda/ |access-date=6 December 2012 |archive-date=20 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130220145906/http://ports.com/angola/port-of-luanda/ |url-status=dead }}</ref> Babban tashar jiragen ruwa a kasar da kuma babban tashar shigo da fitarwa don jigilar kaya mai tsawo a cikin kasar.<ref>{{Cite web |last=Porto de Luanda |title=Movimentos |url=http://www.portoluanda.co.ao/movimentos.php |access-date=6 December 2012 |archive-date=19 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171119070419/http://www.portoluanda.co.ao/movimentos.php |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Tashar jiragen ruwa ta Namibe]]
|Lardin Namibe
|Moçâmedes
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|15|11|S|12|7|E}}
|AOMSZ
|Matsakaicin tashar jiragen ruwa. Matsakaicin ruwa shine mita 9.6.<ref>{{Cite web |title=Port of Namibe |url=https://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/1176?name=NAMIBE&country=Angola |access-date=2 March 2023 |website=marinetraffic.com}}</ref> Tana kan bankunan bakin tekun Namibe, wani yanki na bakin teku da ke da alaƙa da [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]].<ref>{{Cite web |last=Portal Angop |date=12 April 2017 |title=Namibe: Segunda fase do Porto do Namibe arranca este ano |url=http://cdn1.portalangop.co.ao/angola/pt_pt/noticias/economia/2017/3/15/Namibe-Segunda-fase-Porto-Namibe-arranca-este-ano,3e865a96-c8cb-4c8f-ab23-f3a94dc36205.html |access-date=10 December 2018 |archive-date=11 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211010644/http://cdn1.portalangop.co.ao/angola/pt_pt/noticias/economia/2017/3/15/Namibe-Segunda-fase-Porto-Namibe-arranca-este-ano,3e865a96-c8cb-4c8f-ab23-f3a94dc36205.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|Tashar jiragen ruwa ta Soyo
|Lardin Zaire
|Soyo
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|6|7|S|12|19|E}}
|AOSZA
|Matsakaicin tashar jiragen ruwa.<ref>{{Cite web |title=Soyo Port |url=https://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/1172?name=SOYO&country=Angola |access-date=2 March 2023 |website=marinetraffic.com}}</ref>
|-
|[[Tashar jiragen ruwa ta Lobito]]
|Lardin Benguela
|[[Lobito]]
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|12|19|S|13|34|E}}
|AOLOB
|Matsakaicin tashar jiragen ruwa, wanda ke cikin Lobito Bay.<ref>{{Cite web |title=Lobito Port |url=https://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/1174?name=LOBITO&country=Angola |access-date=2 March 2023 |website=marinetraffic.com}}</ref>
|-
|Tashar jiragen ruwa ta Cabinda
|Lardin Cabinda
|Gidan da ke cikin gida
|<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|5|32|S|12|11|E}}
|AOCAB
|Matsakaicin tashar jiragen ruwa.<ref>{{Cite web |title=Cabinda Port |url=https://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/23912?name=CABINDA&country=Angola |access-date=2 March 2023 |website=marinetraffic.com}}</ref>
|}
== Manazarta ==
psdo17h4vc3l7u4yeglvx0nxnpgm2ha
Inga Falls
0
159004
877162
862506
2026-07-05T13:25:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877162
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Inga Falls''' yana da sauri {{Convert|40|km|mi}} daga Matadi a [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Dimokuradiyyar Kongo]] inda [[Kogin Congo|Kogin Kongo]] ya faɗi {{Convert|96|m|ft}} a cikin tafiyar {{Convert|15|km|mi}} . Ruwan ruwan wani ɓangare ne na babban rukunin ruwan ruwan da ke ƙasan Kogin Congo. [[Livingstone Falls|Ruwan ruwan Livingstone]] yana nan kusa da [[Pool Malebo|tafkin Malebo]] . Waɗannan ruwan ruwan sun samo asali ne a wani lanƙwasa mai kaifi na Kogin Congo inda faɗin kogin yake canzawa daga fiye da {{Convert|4|km|ft}} zuwa {{Convert|260|m|ft}} .
Tare da matsakaicin fitar ruwa na {{convert|1500000|ft3/s|m3/s|order=flip}}, ana iya ɗaukar rafin a matsayin mafi girma a duniya,<ref>World Waterfalls Database {{Cite web |url=http://www.world-waterfalls.com/database.php?s=N&t=W&orderby=avevolume&sortLimit=5000 |title=Kwafin ajiya |access-date=2026-06-20 |archive-date=2008-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218215622/http://www.world-waterfalls.com/database.php?s=N&t=W&orderby=avevolume&sortLimit=5000 |url-status=dead }}</ref> amma ba a yawan ɗaukar shi a matsayin cikakken rafin ruwa ba. Matsakaicin adadin ruwan da aka taɓa auna shi ya kai {{convert|2500000|ft3/s|m3/s|order=flip}}.<ref name="Inga" /> Inga Falls kuma wurin ne da aka gina manyan madatsun ruwa guda biyu na [[hydroelectric dam]], waɗanda aka sani da [[Inga I]] da [[Inga II]], tare da wasu madatsun ruwa guda biyu da ake shirin ginawa, [[Inga III]] da [[Grand Inga Dam]], wanda na ƙarshe zai kasance mafi girma (dangane da samar da wutar lantarki) a duniya.<ref> Africa plans biggest dam project. [[BBC]], Litinin, 21 Afrilu 2008.</ref>
== Nassoshi ==
nyb4c0jo0rf04gerhduo391c3kj0csm
Jerzy Nowicki
0
159115
877552
863129
2026-07-06T06:55:45Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jerzy Nowicki'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Nowicki</ref> (2 Janairu 1933 - Disamba 2013) ɗan wasan harbi ne na Poland wanda ya fafata a gasar Olympics ta bazara ta 1960, a gasar Olympics ta bazara ta 1964, da kuma gasar Olympics ta bazara ta 1968.<ref>{{Cite web |url=http://www.pzss.org.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=694:nie-yje-jerzy-nowicki&catid=1:wydarzenia-biece&Itemid=5 |title=Kwafin ajiya |access-date=2026-06-21 |archive-date=2017-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108003546/http://www.pzss.org.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=694:nie-yje-jerzy-nowicki&catid=1:wydarzenia-biece&Itemid=5 |url-status=dead }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20121217182151/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/no/jerzy-nowicki-1.html</ref>
== Manazarta ==
caj4b9f51u9a1ou3cj68c49edpwf8pb
Jaridar Indiya ta Cututtukan da ake Sadarwa ta Jima'i da cutar kanjamau
0
159173
877525
863478
2026-07-06T00:23:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877525
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox journal|title=Indian Journal of Sexually Transmitted Diseases and AIDS|cover=|editor=Y. S. Marfatia|discipline=[[Sexology]]|abbreviation=Indian J. Sex. Transm. Dis. AIDS|publisher=[[Medknow Publications]]|country=India|frequency=Biannually|history=1980–present|openaccess=|license=|impact=|impact-year=|website=http://www.ijstd.org/aboutus.asp|link1=http://www.ijstd.org/currentissue.asp|link1-name=Online access|link2=http://www.ijstd.org/backissues.asp|link2-name=Online archives|JSTOR=|OCLC=58548417|LCCN=|CODEN=|ISSN=0253-7184|eISSN=1998-3816}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox hproduct"
|+ class="infobox-title" id="6" style="font-size:125%;" |''<span class="fn">Jaridar Indiya ta Cututtukan da ake Sadarwa ta Jima'i da cutar kanjamau</span>''
! class="infobox-label" scope="row" |Hanyar horo
| class="infobox-data category" style="text-align:left;" |[[Sexology|Jima'i]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Harshe
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |Turanci
|-
! class="infobox-label" scope="row" |An shirya shi ta hanyar
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |Y. S. Marfatia
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#dfc;color:#000;" |Bayani game da bugawa
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Tarihi
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |1980 zuwa yanzu
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mai bugawa
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Medknow Publications (India) </div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Matsakaicin lokaci
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |Biyu a shekara
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#dfc;color:#000;" |Abun taƙaice <span class="infobox-journal-search plainlinks" style="display:none;">[https://marcinwrochna.github.io/abbrevIso/?search=Indian_Journal_of_Sexually_Transmitted_Diseases_and_AIDS ISO 4] ([http://www.issn.org/services/online-services/access-to-the-ltwa/ Alt]) '''·''' Bluebook ([https://westerncriminology.org/publications/bluebook-abbreviations/ Alt]) [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog?term=0253-7184%5BISSN%5D NLM] ([https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog?term=Indian+Journal+of+Sexually+Transmitted+Diseases+and+AIDS%5BJournal%5D Alt]) • [https://mathscinet.ams.org/msnhtml/serials.pdf MathSciNet] ([https://mathscinet.ams.org/mathscinet/search/journals.html?journalName=0253-7184&Submit=Search Alt])  <br />  [[File:Lock-red-alt-2.svg|link=|14x14px|Paid subscription required]]</span> <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[ISO 4 (infobox)|ISO 4]]
| class="infobox-data identifier" style="text-align:left;" |''Jima'i na Indiya. Fitar da shi. Ka ce. Cutar kanjamau''
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#dfc;color:#000;" |IndexingCODEN (alt · alt2) · JSTOR (alt) · LCCN (alt) MIAR · NLM (alt) • Scopus · W&L<br /><span class="infobox-journal-search plainlinks" style="display:none;">CODEN ([https://cassi.cas.org/searching.jsp?searchIn=issns&c=WIy460-R_DY&searchFor=1998-3816 Alt] '''·''' [https://cassi.cas.org/searching.jsp?searchIn=titles&c=WIy460-R_DY&searchFor=Indian+Journal+of+Sexually+Transmitted+Diseases+and+AIDS][https://www.jstor.org/action/showJournals?browseType=title Alt]) '''·''' [[jstor:02537184|JSTOR]] ([https://catalog.loc.gov/vwebv/search?searchArg1=Indian+Journal+of+Sexually+Transmitted+Diseases+and+AIDS&argType1=all&searchCode1=KTIL&searchType=2 Alt]) '''·''' [https://catalog.loc.gov/vwebv/search?searchArg1=0253-7184&argType1=all&searchCode1=KNUM&searchType=2 LCCN] ([https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog?term=Indian+Journal+of+Sexually+Transmitted+Diseases+and+AIDS%5BJournal%5D Alt]) MIAR '''·''' [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog?term=0253-7184%5BISSN%5D NLM] (alt) • [https://www.scopus.com/sources?sortField=citescore&sortDirection=desc&isHiddenField=false&field=issn&issn=0253-7184 Scopus] '''·''' [https://managementtools4.wlu.edu/LawJournals/ W&L]      <br />      </span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="type">[[ISSN (identifier)|ISSN]]</span>
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |<span class="value">[https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0253-7184 0253-7184]</span> (bugawa) [https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:1998-3816 1998-3816] (web) <br /> <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="type">[[OCLC (identifier)|OCLC]] ba. </span>
| class="infobox-data" style="text-align:left;" |[[oclc:58548417|58548417]]
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#dfc;color:#000;" |Haɗin kai
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" style="text-align:left;" |
* <span class="url">[http://www.ijstd.org/aboutus.asp Shafin farko na jarida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231128111735/https://ijstd.org/aboutus.asp |date=2023-11-28 }}</span>
* [http://www.ijstd.org/currentissue.asp Samun damar kan layi]
* [http://www.ijstd.org/backissues.asp Tarihin kan layi]
|}
Jaridar Indiya ta cututtukan da ake yaduwa da jima'i da cutar kanjamau wata mujallar kiwon lafiya ce da ake nazari da ita wanda ke wallafa labarai game da nazarin cututtuken da ake yayar da su ta hanyar jima'i.<ref name="about">{{Cite web |title=Indian Journal of Sexually Transmitted Diseases and AIDS: About us |url=http://www.ijstd.org/aboutus.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128111735/https://ijstd.org/aboutus.asp |archive-date=2023-11-28 |access-date=2010-07-16 |format=}}</ref> Littafin hukuma ne na Ƙungiyar Indiya don Nazarin Cututtukan da ake Cutar da ake Cigawa ta Jima'i.<ref>{{Cite web |title=Indian Journal of Sexually Transmitted Diseases |url=http://medind.nic.in/ibo/iboaj.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619072313/http://medind.nic.in/ibo/iboaj.shtml |archive-date=2009-06-19 |access-date=2010-07-16 |website=MedIND}}</ref> Babban edita shi ne Y. S. Marfatia . <ref>{{Cite web |title=Indian Journal of Sexually Transmitted Diseases and AIDS: Editorial Board |url=http://www.ijstd.org/editorial.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928075532/https://www.ijstd.org/editorial.asp |archive-date=2023-09-28 |access-date=2010-07-16 |format=}}</ref>
== Abstracting da indexing ==
A cewar mai bugawa, an jera mujallar a cikin: <ref name="about"/>
* Abstracts kan Lafiya da Cututtukan da ke yaduwa
* Abstracts na CAB
* Buga EBSCO
* Karin bayani na Medica
* InfoTrac
* Lafiya ta Duniya
* [[SCOLOAR|SOLOAR]]
* Labarin Cututtukan Tropical
== Manazarta ==
<references />
== Haɗin waje ==
* {{Official website|http://www.ijstd.org/}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bqzw5sflkca9ngq5x7bgk2uf0tbw92w
Jirgin ruwa na Masar Charkieh
0
159245
877574
863648
2026-07-06T08:32:33Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877574
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Charkieh''''' wani jirgin tururin ƙarfe ne da aka harba a shekarar 1865. An gina ta a Leamouth kusa da Landan, Khedivate na Masar ne ya saye ta a matsayin jirgin tururin aika sako . Ta yi karo a kogin Thames a shekarar 1872 kuma daga ƙarshe ta lalace a gabar tekun Girka a shekarar 1900.
== Bayani ==
Jirgin yana da {{Convert|267.7|ft|m|2}} tsayi, tare da katako mai tsawon {{Convert|35.8|ft|m|2}} da zurfin {{Convert|24.2|ft|m|2}} . Injin tururi mai silinda biyu ne ke amfani da ita, wanda ke da silinda mai {{Convert|38|in|cm}} da {{Convert|70|in|cm}}diamita na da {{Convert|48|in|cm}} . An ƙima shi a 283 nhp, <ref name="Charkieh" /> yana tuƙa propeller mai blades uku kuma yana iya tura jirgin a {{Convert|10.69|kn|km/h}} . James Jack & Co., <ref name="Charkieh">{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date= |title=CHARKIEH |url=http://shippingandshipbuilding.uk/view.php?year_built=&builder=&ref=228858&vessel=CHARKIEH |access-date=21 March 2021 |website=shippingandshipbuilding.uk |publisher=UK Shipbuilders}}</ref> [[Liverpool]] ne suka gina injin.
== Tarihi ==
An gina shi a Kamfanin Gina Jirgin Ruwa na Thames Ironworks and Shipbuilding Company a shekarar 1865 ga Kamfanin Navigation na Azizieh Steam, amma Khedive na Masar ya saya shi a shekarar 1870 kan [[Fam na Masar|£]] 23,289, don ɗaukar wasiku. A shekarar 1872, an mayar da ita Ingila don gyarawa wanda ya haɗa da sabbin injinan dumama ruwa.
[[Fayil:Wreck_of_the_Steamer_Batavier_1872.png|left|thumb|Fashewar jirgin ruwan ''Batavier'' na ƙasar Holland a cikin kogin Thames, bayan karo da ta yi da ''Charkieh'' a watan Oktoban 1872.]]
A lokacin da ake gudanar da shari'o'i a Thames a Barking Reach a ranar 19 ga Oktoba, 1872, ''Charkieh'' ta yi karo da wani jirgin ruwa mai saukar ungulu na Holland, Batavier na layin Batavier . Jirgin ruwan Holland ya nutse, an ceto wadanda suka tsira ta hanyar ''Charkieh'' da ''Kundin Tsarin Mulki'', wani abin jan hankali da ke wucewa. An kashe jariri da wani ma'aikacin jirgin ruwa. <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date=9 March 2007 |title=Batavier Line / Nederlandsche Stoomboot Maatschappij 1823-1920 |url=http://www.theshipslist.com/ships/lines/batavier.shtml |access-date=21 March 2021 |website=www.theshipslist.com |publisher=S. Swiggum and M. Kohli |archive-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507221752/https://www.theshipslist.com/ships/lines/batavier.shtml |url-status=dead }}</ref> A wata shari'ar kotu da ta biyo baya, gwamnatin Masar ta yi ikirarin cewa tunda ''Charkieh'' tana shawagi da tutar Rundunar Sojojin Ruwa ta Ottoman, babu wata tuta daban da ta ke da ita ga jiragen ruwan gwamnatin Masar, ta fada karkashin sunan jirgin ruwan yaki kuma saboda haka ta tsira daga shari'o'in da masu mallakar Holland suka yi. Babbar Kotun Admiralty ta yi watsi da ikirarin bisa dalilin cewa ''Charkieh'' ya zo da kayan kasuwanci daga Masar kuma "idan wani mai mulki ya dauki halin dan kasuwa, kuma ya aika da jirgin ruwa nasa zuwa wannan kasar don yin ciniki a nan, dole ne a dauke shi a matsayin wanda ya yafe duk wani gata da zai iya jingina da jirgin a matsayin mallakar mai mulki". An gano cewa ''Batavier'' ne ke da laifi.
Da ta dawo, an yi mata aiki a kan hanyar [[Alexandria]] zuwa [[Istanbul|Constantinople]] . A lokacin Yaƙin Rasha da Turkiyya na 1877–1878, an yi amfani da ita a matsayin jirgin ruwa na sojojin [[Daular Usmaniyya|Ottoman]] na ɗan lokaci. A shekarar 1879, an ajiye ta bayan da tukunyar ta ta lalace kuma James Jack & Co. ya sake sanya mata sabbin injinan dumama ruwa da injunan haɗaka na 1,500 ihp a Alexandria, wanda aka kammala a watan Satumba na 1881 akan farashin £ 10,500. A wani lokaci, an sanya wa ''Charkieh'' injin gwaji mai propeller mai blades shida. An rage yawan amfani da kwal da {{Convert|0.85|LT|kg}} a kowace rana don asarar {{Convert|0.04|kn|km/h}} a cikin sauri.
== Manazarta ==
3qe7nwbdcblwfmeievi7yzn8hlv0645
Jiragen ruwa na Dahshur
0
159246
877569
863650
2026-07-06T08:18:09Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877569
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jiragen ruwan Dahshur''' rukuni ne na tsoffin [[Jiragen ruwa na sarauta na Masar na dā|jiragen ruwan jana'iza]] [[Tsohuwar Masar|na Masar]], waɗanda a da sunansu biyar ko shida, an gano su kusa da ginin jana'izar [[Fir'auna]] [[Senusret na III|Senusret III]] na Daular 12. <ref name=":0">{{Cite web |title=THE CAIRO DAHSHUR BOATS |url=https://core.ac.uk/download/pdf/4271779.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507021522/https://core.ac.uk/download/pdf/4271779.pdf |archive-date=2021-05-07}}</ref>
== tono ƙasa ==
An gano jiragen ruwan ne a lokacin haƙa a filin [[Dahshur]] a shekarun 1894 da 1895 ta hannun masanin ilmin kayan tarihi na Faransa Jacques de Morgan . <ref name=":12">{{Cite web |title=The Cairo Dahshur Boats, a Digital Exhibit |url=http://cairodahshur.imrd.org/ |access-date=2021-12-29 |website=cairodahshur.imrd.org}}</ref> Rahotonsa na asali na haƙa jiragen ruwa ya tattara jiragen ruwa shida; duk da haka, rahotannin daga baya na de Morgan sun ce biyar ne kawai. <ref name=":0"/> Jiragen ruwan sun faɗi cikin duhu har sai da aka yi nazarin jiragen ruwa biyu a tsakiyar shekarun 1980. <ref name=":12" /> Ya zuwa shekarar 2022, an san wuraren da jiragen ruwa huɗu kawai suke; Jirgin ruwan Carnegie da jirgin ruwan Chicago suna cikin Amurka, wanda ke cikin Gidan Tarihin Tarihin Halitta na Carnegie da ke Pittsburgh, da kuma Gidan Tarihin Tarihin Halitta na Field da ke [[Chicago]], bi da bi. An nuna jirgin ruwan Ja da jirgin Fari a Gidan Tarihin Alkahira, amma daga baya aka mayar da su [[Sharm El-Sheikh Museum|Gidan Tarihin Sharm El-Sheikh]] . <ref name=":0" /> <ref name=":2">{{Cite web |date=2020-06-02 |title=Sharm El-Sheikh Museum receives King Senusret III boats from Egyptian Museum in Tahrir |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/88232/Sharm-El-Sheikh-Museum-receives-King-Senusret-III-boats-from |access-date=2021-12-29 |website=EgyptToday}}</ref>
=== Dabaru na gini ===
Duk jiragen ruwa huɗu a halin yanzu suna nuna haɗin dovetail tsakanin alluna. <ref name=":0" /> Ana yawan ganin haɗin dovetail a cikin kayan daki na Masar na da, da sauran abubuwan katako, kamar akwatunan gawa, amma ba a cika ganin su a cikin jirgin ruwa ba. <ref name=":0" /> Mafi yawanci, jiragen ruwan Masar suna amfani da tsarin igiya da haɗin mortise da tenon, wanda ya taimaka wajen hana allunan harsashin su rabu a ƙarƙashin matsin lamba. <ref name=":0" /> Wurare kawai da ake iya gani a kan jiragen ruwan Dahshur, sune baka, baya, da kuma saman strake . <ref name=":0" /> Haɗin dovetail suma suna nan a kan sledges da aka samu kusa da jiragen. <ref name=":0" /> An gabatar da wata ka'ida da ke nuna cewa haɗin dovetail da aka samu a kan jiragen ruwan maimakon haka kawai yanke ne da aka gyara bayan haƙa kwale-kwale. <ref name=":0" /> <ref name=":4">{{Cite web |title=introduction to Nautical Archaeology Notes - The Royal Ship of Khufu |url=https://nautarch.tamu.edu/class/316/dashur/ |access-date=2022-01-01 |website=nautarch.tamu.edu |archive-date=2022-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101013410/https://nautarch.tamu.edu/class/316/dashur/ |url-status=dead }}</ref> Duk da haka, a cikin 2006, haƙa kwale-kwale a tashar jiragen ruwa ta Wadi Gawasis ta Daular 12 ya yi iƙirarin gano katakon jirgin ruwa waɗanda ke amfani da haɗin dovetail kamar yadda jiragen ruwa na Dahshur suka yi. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web |date=7 March 2006 |title=4,000-year-old shipyard unearthed in Egypt |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna11705263 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029173205/https://www.nbcnews.com/id/wbna11705263 |archive-date=October 29, 2020 |access-date=2022-01-29 |website=NBC News |language=en}}</ref>
== Jirgin ruwan Carnegie ==
An ba da gudummawar jirgin ruwan Carnegie ga Gidan Tarihi na Tarihin Halitta na Carnegie a shekarar 1901 ta hannun [[Andrew Carnegie]] . Lokacin da ya sayi jirgin bai gaya wa Daraktan Gidan Tarihi na WJ Holland ba. Lokacin da jirgin ya iso, Holland ta shaida wa ''jaridar Pittsburgh Times'' cewa "bai yi wa kowa wasiƙa game da irin wannan kayan tarihi ba." <ref>{{Cite web |date=2018-01-11 |title=Did you know that in addition to needing a larger museum... |url=https://carnegiemnh.org/know-addition-needing-larger-museum/ |access-date=2021-12-30 |website=Carnegie Museum of Natural History |language=en-US}}</ref> Ana kiyaye shi a wani dakin gwaje-gwaje da ake gani a Gidan Tarihi na Tarihin Halitta na Carnegie. <ref>{{Cite web |date=2017-05-11 |title=Funerary boat |url=https://carnegiemnh.org/funerary-boat/ |access-date=2021-12-30 |website=Carnegie Museum of Natural History |language=en-US}}</ref>
== Jirgin ruwan Chicago ==
Gidan Tarihi na Tarihin Halitta na Field ya sayi jirgin ruwan Chicago a shekarar 1900, kuma tun daga lokacin aka nuna shi a gidan tarihi. <ref name=":1">{{Cite web |title=FMNH 31760.nosub[2] {{!}} Anthropological Collections |url=https://collections-anthropology.fieldmuseum.org/catalogue/1414264 |access-date=2021-12-30 |website=collections-anthropology.fieldmuseum.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=4,000-Year-Old Funeral Boat Gently Moved into Elaborate Museum Tomb Scene |url=https://apnews.com/article/31b7f283e5fbfd0bc6417aab96c387a2 |website=[[Associated Press]]}}</ref>
== Jirgin ruwa ja da jirgin ruwa fari ==
Jirgin ruwan Ja da na Fari dukkansu de Morgan ne ya ba su sunayensu. Duk da haka, an san su ne kawai da lambobin Kasida na Janar: GC 4926 don jirgin ruwan Ja da kuma GC 4925 don jirgin ruwan Fari. <ref name=":0"/> An nuna jiragen ruwan a Gidan Tarihi na Alkahira daga 1910 zuwa 2020, lokacin da aka mayar da su [[Sharm El-Sheikh Museum|Gidan Tarihi na Sharm El-Sheikh]] . <ref name=":2"/> <ref name=":3">{{Cite web |date=2020-06-02 |title=Sharm El-Sheikh Museum Receives Artifacts ahead of Opening - Sada El balad |url=https://see.news/egyptian-museum-sharm-el-sheikh-museum-south-sinai-governorate/ |access-date=2022-01-01 |language=en-US}}</ref> A lokacin da suka koma Gidan Tarihi na Sharm El-Sheikh, an yi jigilar jiragen ruwan biyu ta amfani da chassis na bakin karfe don sauƙin motsi da ɗagawa. <ref name=":3" />
== Jirgin ruwa na biyar mai yiwuwa ==
Ba a san makomar jirgin ruwa na biyar da de Morgan ya bayyana ba. An yi hasashen cewa an fitar da shi zuwa gidan tarihi a Turai, ko kuma an bar shi a Dahshur. Wataƙila kuma gobara ta lalata shi, tare da shaidar gobara da aka samu a ɗaya daga cikin sauran jiragen. <ref name=":0"/>
== Manazarta ==
al9wb4u2qsz4v6zykd7kj2getrh4zcz
Jirgin ruwa na Drummond
0
159316
877570
864469
2026-07-06T08:29:35Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877570
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ajin ''Drummond''''' corvettes ne guda uku da aka tsara kuma aka gina a Faransa bisa ga D'Estienne d'OrvesD'Estienne d'Orves. An ba da jiragen ruwan a cikin Rundunar Sojan Ruwa ta Argentina tsakanin 1978 da 1982.
Jiragen ruwan, lokacin da suke aiki, sun yi aiki a "Yankin Aiki na Atlantic" na Rundunar Sojan Ruwa ta Argentina, wanda ke da hedikwata a sansanin Sojojin Ruwa na Mar del Plata, [[Yankin Buenos Aires|lardin Buenos Aires]] . Manufarsu ita ce su yi sintiri a yankin tattalin arziki na musamman na Argentina da kuma aiwatar da dokokin kamun kifi, <ref>{{Cite web |date=10 March 2006 |title=La depredación del Mar Argentino |trans-title=Pillage of the Argentine seas |url=http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=787398 |language=es }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> amma a cewar rahotanni a watan Nuwamba na 2012 "ba su yi tafiya ba saboda rashin albarkatun da za su kashe wajen gudanar da ayyukansu". <ref>{{Cite web |date=22 November 2012 |title=Argentine navy short on spares and resources for training and maintenance |url=http://en.mercopress.com/2012/11/22/argentine-navy-short-on-spares-and-resources-for-training-and-maintenance |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128043159/http://en.mercopress.com/2012/11/22/argentine-navy-short-on-spares-and-resources-for-training-and-maintenance |archive-date=2012-11-28 |publisher=MercoPress}}</ref> Ya zuwa shekarar 2020, ''Granville'', wanda aka sake gyarawa a tsakiyar shekarar 2019, ne kawai aka ruwaito yana aiki, tare da sauran jiragen ruwan aji a ajiye. <ref>{{Cite web |last=Bettolli |first=Carlos Borda |date=3 August 2020 |title=Informe a diputados – Medios insuficientes para las Patrullas de Control de Mar |url=https://www.zona-militar.com/2020/08/03/pampa-azul-requerimientos-materiales/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803211757/https://www.zona-militar.com/2020/08/03/pampa-azul-requerimientos-materiales/ |archive-date=2020-08-03 |access-date=8 July 2021 |website=Zona Militar |language=Spanish}}</ref> A shekarar 2024, an yi wa ''Granville'' ritaya yayin da aka sanya sauran jiragen ruwa biyu na aji don gwanjo. <ref>{{Cite web |last=Germán Videla Solá |first=Mariano |date=2024-09-01 |title=La Armada Argentina retiró del servicio a la ARA Granville, la última de sus corbetas A-69 |url=https://www.zona-militar.com/2024/09/01/la-armada-argentina-retira-del-servicio-a-la-corbeta-ara-granville/ |access-date=2024-10-24 |website=Zona Militar |language=es}}</ref>
Duk da cewa masu tsara jiragen sun ɗauki ajin A69 ''D'Estienne d'Orves'' a matsayin avisos, Argentina ta sanya jiragen a matsayin corvettes.
Jiragen ruwan ''Drummond'' galibi suna da tsarin lantarki na Jamus da Holland (maimakon Faransanci) <ref>{{Cite web |title=Official Argentine Navy site |url=http://www.ara.mil.ar/pag.asp?idItem=272 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324091847/http://www.ara.mil.ar/pag.asp?idItem=272 |archive-date=2019-03-24 |access-date=2010-05-11}}</ref> don samun daidaito mai kyau da azuzuwan MEKO guda biyu a cikin hidimar Argentina, kuma an haɗa su da tsarin yaƙi na asali na "Miniaco".
== Tarihi ==
An gina jirage biyu na farko na ajin a 1977 a Faransa don Rundunar Sojan Ruwa ta Afirka ta Kudu. Kwamitin Tsaro na Majalisar Dinkin Duniya ya hana sayarwa ta hanyar Resolution 418 yayin gwajin teku da jiragen da Argentina ta saya a maimakon haka a ranar 25 ga Satumba 1978. An ba da umarni ga jirgin na uku kuma ya shiga aiki a matsayin ARA Granville a ranar 22 ga Yuni 1981, a lokacin da aka yi Yaƙin Falklands a shekara mai zuwa. Akwai ƙananan bambance-bambance a cikin kayan aiki idan aka kwatanta da 'yan uwanta mata, alal misali Granville tana da kayan yaudara na Dagaie na Faransa maimakon masu jefa kayan yaƙi na Corvus na Burtaniya.
A ranar 28 ga Maris 1982, ''Granville'' da Drummond suka yi tafiya daga Argentina suka fara tafiya a arewa maso gabashin Port Stanley don su isa manyan wuraren saukar ruwa a ranar 2 ga Afrilu. A halin yanzu, ARA Guerrico (P-32) ta yi bayani game da harin da aka kai wa Kudancin Georgia, wanda ya haifar da mummunar barna daga Sojojin Ruwa na Royal Marines a cikin wannan aikin. Bayan gyara ta haɗu da jiragen ruwan 'yan uwanta a arewacin Falklands a matsayin Task Group 79.4, tana fatan kama jiragen ruwa da aka ware daga rundunar aikin Birtaniya. A ranar 29 ga Afrilu, jiragen ruwan karkashin ruwa {{HMS|Splendid|S106|6}} sun bi jiragen corvette.{{HMS|Splendid|S106|6}} yayin da take neman jirgin saman Argentina mai suna ARA Veinticinco de Mayo .
== Manazarta ==
ocrd67sh2pd5kan9xnjk7ndlyzx4456
Jinin jini na jarirai
0
159421
877568
864911
2026-07-06T08:16:29Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877568
wikitext
text/x-wiki
Ana bayyana jarirai a matsayin jarirai har zuwa kwanaki 28 bayan haihuwa.<ref name=":2"/> Yawancin jarirai da ba su haifa ba (kasa da makonni 28) suna buƙatar aƙalla ƙarin jini ɗaya; wannan wani bangare ne saboda yawan jini da aka cire tare da samfuran jini idan aka kwatanta da jimlar jini na jaririn (iatrogenic anemia) <ref name=":0"/> kuma wani bangare saboda anemia na haihuwa.<ref>{{Cite journal |last=Jakacka |first=Natalia |last2=Snarski |first2=Emilian |last3=Mekuria |first3=Selamawit |date=January 2016 |title=Prevention of Iatrogenic Anemia in Critical and Neonatal Care |journal=Advances in Clinical and Experimental Medicine |volume=25 |issue=1 |pages=191–197 |doi=10.17219/acem/32065 |issn=1899-5276 |pmid=26935514 |doi-access=free}}</ref> Yawancin ƙarin jini ana ba da su azaman karamin ƙarin jini don ƙara Haemoglobin jariri sama da wani matakin da aka riga aka ƙayyade, ko kuma saboda jaririn ba shi da lafiya saboda [[rashin jini]].<ref name=":0" /> Sakamakon tasirin rashin jini a cikin jarirai na iya zama rashin girma, Rashin jin zafi da kuma abubuwan da suka faru na apnea. Ana amfani da ƙarin jini don magance Bilirubin da ke ƙaruwa da sauri wanda ba ya amsawa ga magani tare da phototherapy ko intravenous immunoglobulin.<ref>{{Cite web |date=19 May 2010 |title=Jaundice in newborn babies under 28 days {{!}} Guidance and guidelines {{!}} NICE |url=https://www.nice.org.uk/guidance/CG98 |access-date=2018-05-18 |website=www.nice.org.uk |language=en-GB}}</ref> Wannan yawanci saboda Cutar haemolytic na jariri, amma kuma yana iya zama saboda wasu dalilai, misali, rashi na G6PD.
== Lokacin da za a yi amfani da jini ==
Da ke ƙasa an ba da shawarar ƙofofin ƙarin jini ga jarirai da ba su da haihuwa (kasa da makonni 32 na ciki) ta British Society of Haematology . <ref name=":0"/> Wadannan sun dogara ne akan sake dubawa na tsarin jini a cikin jarirai da ba su da haihuwa.<ref>{{Cite journal |last=Venkatesh |first=Vidheya |last2=Khan |first2=Rizwan |last3=Curley |first3=Anna |last4=Hopewell |first4=Sally |last5=Doree |first5=Carolyn |last6=Stanworth |first6=Simon |date=2012-05-29 |title=The safety and efficacy of red cell transfusions in neonates: a systematic review of randomized controlled trials |journal=British Journal of Haematology |language=en |volume=158 |issue=3 |pages=370–385 |doi=10.1111/j.1365-2141.2012.09180.x |issn=0007-1048 |pmid=22639894 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Whyte |first=Robin |last2=Kirpalani |first2=Haresh |date=2011-11-09 |title=The Cochrane Library |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |language=en |issue=11 |doi=10.1002/14651858.cd000512.pub2 |pmid=22071798}}</ref>
{| class="wikitable"
|+
!Shekaru bayan haihuwa
!Babu taimakon numfashi
Hb g/L
!A kan iskar oxygen
Hb g/L
!Bukatar iska
Hb g/L
|-
|Har zuwa awanni 24
|< 100
|< 120
|< 120
|-
|Kwanaki 1 zuwa 7
|< 100
|<100
|< 120
|-
|Kwanaki 8 zuwa 14
|< 75
|< 95
|< 100
|-
|Fiye da kwanaki 14
|< 75
|< 85
|< 100
|}
Babu wata shaida game da ƙofofin ƙarin jini a cikin jarirai da ba su da haihuwa tsakanin makonni 32 zuwa 37 na ciki, kuma British Society of Haematology ta ba da shawarar yin amfani da ƙofofi iri ɗaya kamar jarirai da suka fi haihuwa waɗanda ba sa buƙatar tallafin numfashi.<ref name=":0" />
== Abin da za a yi amfani da shi ==
Ƙananan ƙarin jini yawanci 10 zuwa 20 ml / kg ana gudanar da shi a cikin 5 ml / kg / awa.<ref name=":2"/><ref name=":0">{{Cite journal |last=New |first=Helen V. |last2=Berryman |first2=Jennifer |last3=Bolton-Maggs |first3=Paula H. B. |last4=Cantwell |first4=Carol |last5=Chalmers |first5=Elizabeth A. |last6=Davies |first6=Tony |last7=Gottstein |first7=Ruth |last8=Kelleher |first8=Andrea |last9=Kumar |first9=Sailesh |date=2016-11-11 |title=Guidelines on transfusion for fetuses, neonates and older children |journal=British Journal of Haematology |language=en |volume=175 |issue=5 |pages=784–828 |doi=10.1111/bjh.14233 |issn=0007-1048 |pmid=27861734 |s2cid=3360807 |doi-access=free}}</ref>
Babban ƙarin jini shine ƙididdigar yawan jini na jariri (80 ml / kg) kuma yawanci ana ba da shi yayin tiyata ta zuciya.<ref name=":2">{{Cite web |title=JPAC - Transfusion Guidelines 10-2-neonatal-transfusion |url=https://www.transfusionguidelines.org/transfusion-handbook/10-effective-transfusion-in-paediatric-practice/10-2-neonatal-transfusion |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522181708/https://www.transfusionguidelines.org/transfusion-handbook/10-effective-transfusion-in-paediatric-practice/10-2-neonatal-transfusion |archive-date=2018-05-22 |access-date=2018-05-22 |website=www.transfusionguidelines.org |language=en}}</ref>
Ana ba da musayar jini na ja don magance hyperbilirubinemia mai tsanani ko anemia a cikin jarirai tare da Cutar haemolytic na jariri. Yana cire jajayen ƙwayoyin jarirai da aka rufe da maganin rigakafin uwa kuma yana rage matakin bilirubin. 'Samun musayar sau biyu' (160-200 ml / kg) yana cire kusan 90% na jajayen ƙwayoyin jarirai da 50% na bilirubin.<ref name=":2"/>
Bayani game da samfurin jini ya bambanta dangane da ko za a yi amfani da shi don ƙaramin girma, babban girma ko musayar jini.<ref name=":2"/><ref>{{Cite web |title=JPAC - Transfusion Guidelines - specifications for blood components |url=https://www.transfusionguidelines.org/red-book/chapter-7-specifications-for-blood-components |access-date=2018-05-22 |website=www.transfusionguidelines.org |language=en}}</ref>
Babu wani fa'ida ga ba da sabbin jajayen ƙwayoyin jini (kasa da mako guda daga bayarwa) idan aka kwatanta da daidaitattun jan ƙwayoyin halitta (yawanci makonni biyu bayan bayarwa) don karamin ƙarin jini.<ref name=":3">{{Cite web |last=Keir |first=Amy |title=Neonatal red blood cell transfusion |url=https://www.isbtweb.org/working-parties/clinical-transfusion/9-neonatal-red-blood-cell-transfusion/ |access-date=2018-05-18 |website=www.isbtweb.org |language=en}}</ref>
== Tunanin tsaro ==
Tsarin bayar da rahoto na Serious Hazards of Transfusion (SHOT) ya nuna cewa akwai kuskuren jini da yawa a cikin jarirai. Akwai dalilai da yawa da ya sa wannan ya faru.<ref name=":1" /> Yana iya zama saboda rikice-rikice tsakanin samfurori daga uwa da jariri, haihuwar jariri fiye da ɗaya, jarirai waɗanda ba su da sunan farko, ko kuma cewa babu bayanan ID da aka haɗa da jaririn (misali wuyan hannu). <ref name=":3"/><ref>{{Cite web |title=Paediatric and neonatal audits {{!}} NHSBT Hospitals and Science |url=http://hospital.blood.co.uk/audits/national-comparative-audit/paediatric-and-neonatal-audits/ |access-date=2018-05-18 |website=hospital.blood.co.uk |archive-date=2018-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180519032706/http://hospital.blood.co.uk/audits/national-comparative-audit/paediatric-and-neonatal-audits/ |url-status=dead }}</ref>
Paedipacks sune aliquots da yawa da aka yi daga gudummawar jini daya. Ta hanyar amfani da paedipacks, jaririn yana fuskantar jini daga ƙananan masu ba da gudummawa.<ref name=":2"/>
Rukunin jini na ABO da tantancewa don rigakafin rigakafi a cikin jarirai ya bambanta da rukuni na jini a cikin manya da tsofaffi.<ref name=":3" /> Duk wani antibodies da aka gano sune antibodies na uwa maimakon na jariri.<ref name=":3" /> Sabili da haka, duk wani jinin mai ba da gudummawa da aka ba jariri dole ne ya zama ABO da D mai jituwa da uwa da jariri; kuma antigen-negative ga duk wani maganin rigakafin uwa mai mahimmanci.<ref name=":0" /><ref name=":3" />
Necrotising enterocolitis na iya faruwa bayan ƙarin jini a cikin jarirai, kodayake akwai alaƙa tsakanin su biyu babu wata shaida cewa ƙarin jini yana haifar da cuta.<ref name=":0"/>
== Dubi kuma ==
* Cutar haemolytic na jariri
* Canjin jini
== Manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
201n9sgfchz5vy0stack6wq7sztt3r5
Jirgin saurin kai hari na Sa'ar na 4
0
159476
877586
865047
2026-07-06T08:38:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ajin '''Sa'ar 4''' ko '''''Reshef''''' jerin jiragen yaƙi masu sauri ne da aka gina bisa ƙirar Sojojin Ruwan Isra'ila waɗanda aka gina bisa ga ƙwarewar da aka samu daga aikin "Cherbourg" (Sa'ar). 1, Sa'ar Azuzuwan 2, da {{Sclass2|Sa'ar 3|missile boat|5}} ). An gina guda goma sha uku a tashoshin jiragen ruwa na Isra'ila, goma ga rundunar sojin ruwan Isra'ila da uku ga rundunar sojin ruwan Afirka ta Kudu . An gina wasu shida ga rundunar sojin ruwan Afirka [[Afirka ta Kudu|ta Kudu]] da taimakon Isra'ila.
Yaƙin farko na jiragen ruwa na Sa'ar 4 ya faru ne a Yaƙin Yom Kippur na watan Oktoba na 1973 lokacin da jiragen ruwa biyu na Sa'ar 4, INS ''Reshef'' da INS ''Keshet'', suka fafata da jiragen ruwan Masar da Siriya da wuraren da ke bakin teku. Isra'ila ta sayar da yawancin jiragen ruwanta na Sa'ar 4 ga wasu jiragen ruwa, amma INS ''Nitzachon'' da INS ''Atzmaut'' sun ci gaba da aiki a rundunar sojojin ruwan Isra'ila har zuwa 2014.
== Nau'ikan ==
=== Isra'ila ===
An gina jiragen ruwa guda goma na Sa'ar masu aji 4 don rundunar sojin ruwan Isra'ila. {{As of|2013}} Biyu ne kawai suka rage a yi aiki. An wargaza uku, tare da amfani da tsarin don gina jiragen ruwa {{Sclass2|Sa'ar 4.5|missile boat|0}} . An sayar da jiragen ruwa uku da kuma wani jirgin ruwa da aka cire daga tsarin zuwa [[Chile]] . An sayar da jiragen ruwa biyu ga [[Sri Lanka]] .
{| class="wikitable"
! width="15%" |Sunan jirgin ruwa
! width="7%" | Ma'ana
! width="35%" | Tarihi
! width="36%" | Kaddara
! width="7%" | Matsayi
|- align="center"
| ''Reshef na'' INS
| <small>Ƙwallafi</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1973.<br /><br /><br /><br /> An fara aikin a watan Fabrairun 1973.
| An sayar wa [[Chile]] a shekarar 1997 a matsayin LM-34 ''Angamos'' .
| Active (Chile)
|- align="center"
| INS ''Keshet''
| <small>Rukayya</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1973.<br /><br /><br /><br /> An ba da umarnin a ranar 23 ga Agusta, 1973.
| An sayar wa [[Chile]] a shekarar 1980 a matsayin LM-31 ''Chipana'' .
| Active (Chile)
|- align="center"
| INS ''Romach''
| <small>Lance</small>
| An ƙaddamar<br /><br /><br /><br /> a shekarar 1974.
| An sayar wa [[Chile]] a shekarar 1979 a matsayin LM-30 ''Casma'' .
| Active (Chile)
|- align="center"
| INS ''Kidon''
| <small>Mashi</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1974.
| An wargaza. An sake haɗa tsarin daban-daban a saman jirgin ruwan {{Sclass2|Sa'ar 4.5|missile boat|5}} a shekarar 1994. Tsohon jirgin ruwan ya nutse a matsayin abin tunawa a ƙarƙashin ruwa.
| Mai ritaya
|- align="center"
| INS ''Tarshish''
| <small>Tarshish</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1975.
| An wargaza. Wasu tsarin sun sake haɗa su a saman harsashin {{Sclass2|Sa'ar 4.5|missile boat|5}} a shekarar 1995. An sayar da tsohon harsashin ga [[Chile]] a shekarar 1997 a matsayin LM-35 ''Papudo'' .
| A shekarar 1998, an kama shi da laifin satar na'urorin yaƙi na jiragen ruwa na Chile
|- align="center"
| INS ''Yaffo''
| <small>[[Jaffa]]</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1975.
| An wargaza tsarin. An sake haɗa tsarin daban-daban a saman sabuwar motar {{Sclass2|Sa'ar 4.5|missile boat|5}} a shekarar 1998.
| Mai ritaya
|- align="center"
| INS ''Nitzachon''
| <small>Nasara</small>
| An ƙaddamar a ranar 10 ga Yuli 1978.<br /><br /><br /><br /> An ƙaddamar da shi a watan Satumba na shekarar 1978.
| An mayar da shi zuwa yaƙin yaƙi da ƙarƙashin ruwa .<br /><br /><br /><br /> Ritaya 15 Janairu 2014
| Mai ritaya
|- align="center"
| INS ''Atzmaut''
| <small>'Yanci</small>
| An ƙaddamar a ranar 3 ga Disamba 1978.<br /><br /><br /><br /> An fara aikin a watan Fabrairun 1979.
| An mayar da shi zuwa yaƙin yaƙi da ƙarƙashin ruwa .<br /><br /><br /><br /> Ritaya a ranar 5 ga Maris, 2014
| An nutsar da Harpoon guda biyu (makamai masu linzami) a watan Yulin 2016 - wanda INS ''Hetz'' da INS ''Herev'' suka harba, a gwajin makami mai linzami da jirgin Flotilla na 3 ya gudanar. <ref>{{Cite web |date=10 July 2016 |title=Israeli Navy Successfully Tests Long-Range Missiles |url=http://www.breakingisraelnews.com/71494/israeli-navy-successfully-tests-long-range-missiles/#KT6jC6EiKdLRPWWU.97 |access-date=23 June 2026 |archive-date=27 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627144824/https://www.breakingisraelnews.com/71494/israeli-navy-successfully-tests-long-range-missiles/#KT6jC6EiKdLRPWWU.97 |url-status=dead }}</ref>
|- align="center"
| INS ''Moledet''
| <small>Ƙasar haihuwa</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1979.
| An mayar da shi zuwa yaƙin yaƙi da ƙarƙashin ruwa .<br /><br /><br /><br /> An sayar wa [[Sri Lanka]] a shekarar 2000 a matsayin SLNS ''Suranimala'' .
| An sayar
|- align="center"
| INS ''Komemiyut''
| <small>Mulkin mallaka</small>
| An ƙaddamar a shekarar 1980.
| An mayar da shi zuwa yaƙin yaƙi da ƙarƙashin ruwa .<br /><br /><br /><br /> An sayar wa [[Sri Lanka]] a shekarar 2000 a matsayin SLNS ''Nandimitra'' .
| An sayar
|}
=== Afirka ta Kudu ===
{{Sclass2|Warrior|strike craft|1}} (wanda a da aka naɗa a matsayin Ministan Makamai) waɗanda ke aiki tare da Rundunar Sojan Ruwa ta Afirka ta Kudu an gyara su da Sa'ar 4 ( ''Reshef'' -class) jiragen yaƙi masu sauri. <ref>{{Cite web |date=May 26, 2005 |title=Warrior class strike craft |url=http://www.victorlogistics.co.za/navy_strike.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071103110730/http://www.victorlogistics.co.za/navy_strike.htm |archive-date=November 3, 2007}}</ref> A shekarar 1974, an sanya hannu kan kwangila da Masana'antar Sojan Isra'ila don gina jiragen ruwa uku na Reshef da aka gyara a sansanin Haifa na Jiragen Ruwa na Isra'ila. An gina wasu uku nan da nan a tashar jiragen ruwa ta Sandock Austral da ke [[Durban]], Afirka ta Kudu, tare da gina wasu uku a wannan cibiyar shekaru da yawa bayan haka. <ref name="Potgieter">{{Cite web |last=Cdr Thean Potgieter |date=November 26, 2004 |title=The Secret South African Project Team: Building Strike Craft in Israel, 1975-79 |url=http://scientiamilitaria.journals.ac.za/pub/article/view/132/170 |access-date=2014-03-22 |publisher=[[University of Stellenbosch]] |format=PDF}}</ref> Sanya takunkumin ƙasa da ƙasa kan sayar da makamai ga Afirka ta Kudu a ranar 4 ga Nuwamba 1977 ya tilasta aiwatar da aikin a ƙarƙashin kariya. <ref name="Potgieter" /> An sanya nau'ikan makamai masu linzami na Gabriel, waɗanda aka sani a Afirka ta Kudu da makamai masu linzami na 'Scorpion', kuma suna da bindigogi biyu na OTO Melara 76 mm maimakon guda ɗaya tare da Phalanx CIWS .
== Manazarta ==
nr3fc7h59x9yi9836bk5c32i94x66b4
Usman Haruna
0
159862
877591
870194
2026-07-06T08:40:55Z
~2026-36721-78
46356
877591
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Usman Haruna
| image = usman_haruna.jpg
| caption = Usman Haruna (Communicator)
| birth_name =
| birth_place = Lafiagi, Karamar Hukumar Edu, Jihar Kwara, Najeriya
| nationality = Ɗan Najeriya
| education = Kwalejin Larabci da Nazarin Shari'ar Musulunci legal ta Jihar Kwara da ke Ilorin (CAILS), Ilorin<br>Jami'ar Bayero Kano
| occupation = Ɗan jarida, marubucin
| known_for = Aikin jarida na zamani da fafutukar al'umma<br>Editor In Chief - NupekoTV
}}
'''Usman Haruna''', wanda aka fi sani da '''Communicator''', ɗan jarida ne kuma marubucin fasaha daga Jihar Kwara, Najeriya. Ya fi mayar da hankali wajen rubuce rubuce kan fasaha, sadarwa, fasahar kuɗi da kuma harkokin jama'a. Haka kuma an san shi da fafutukar wayar da kai kan matsalolin tsaro a wasu sassan Jihar Kwara.<ref>{{cite web |title=Usman Haruna author profile |url=https://www.naijanews.com/author/usman-haruna |website=Naija News |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Haruna ya fito ne daga garin Lafiagi da ke Karamar Hukumar Edu a Jihar Kwara. Ya yi karatu a Kwalejin Larabci da Nazarin Shari'ar Musulunci legal ta Jihar Kwara da ke Ilorin (CAILS), Ilorin, sannan ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Bayero Kano.
== Aiki ==
Haruna ɗan jarida ne kuma marubucin fasaha wanda rubuce rubucensa suka fi mayar da hankali kan sadarwa, tsarin tantance ɗan ƙasa ta hanyar fasaha, fasahar kuɗi da fasahar zamani.
Shi marubuci ne a Naija News inda yake wallafa labarai da maƙaloli kan fasaha da harkokin jama'a.<ref>{{cite web |title=Usman Haruna author profile |url=https://www.naijanews.com/author/usman-haruna |website=Naija News |access-date=19 June 2026}}</ref>
An kuma tattara rubuce rubucensa a shafin Muck Rack.<ref>{{cite web |title=Author profile: communicator |url=https://muckrack.com/__communicator_/articles |website=Muck Rack |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Fafutukar al'umma ==
A watan Fabrairun shekarar 2026, Haruna ya shiga zanga zangar matasan Kwara ta Arewa da aka gudanar a Gidan Gwamnatin Jihar Kwara da ke Ilorin. Zanga zangar ta mayar da hankali ne kan matsalar rashin tsaro a yankunan Edu, Patigi da Kaiama, inda ake yawan samun satar mutane da kashe kashe.<ref>{{cite news |title=Insecurity: Youths demand end to incessant killings in Kwara |url=https://punchng.com/insecurity-youths-demand-end-to-incessant-killings-in-kwara/ |work=The Punch |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref>
Masu zanga zangar sun kuma nuna adawa da shirin mayar da sansanin horas da masu yi wa ƙasa hidima (NYSC) na Jihar Kwara zuwa sansanin 'yan gudun hijira.<ref>{{cite news |title=Kwara Insecurity: Residents Reject Conversion Of NYSC Camp To IDP Camp |url=https://www.legit.ng/nigeria/1699268-kwara-insecurity-residents-reject-conversion-nysc-camp-idp-camp-displaced-families/ |work=Legit.ng |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref>
Jaridu da dama a Najeriya sun ruwaito wannan zanga zanga.<ref>{{cite news |title=Security Crisis: Kwara North Youths Stage Peaceful Protest In Ilorin |url=https://leadership.ng/security-crisis-kwara-north-youths-stage-peaceful-protest-in-ilorin/ |work=Leadership |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara Residents Demand Decisive Action Against Bandits |url=https://dailytrust.com/kwara-residents-demand-decisive-action-against-bandits |work=Daily Trust |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara residents protest killings, kidnappings, accuse government of negligence |url=https://gazettengr.com/kwara-residents-protest-killings-kidnappings-accuse-abdulrazaqs-govt-of-negligence/ |work=Peoples Gazette |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara youths march to Government House over killings, kidnappings |url=https://saharareporters.com/2026/02/26/breaking-tib-movement-kwara-youths-march-govt-house-over-killings-kidnappings-five-lgas |work=Sahara Reporters |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara youths storm Govt House to protest kidnappings, killings |url=https://www.naijanews.com/2026/02/26/just-in-kwara-youths-storm-govt-house-protest-incessant-kidnappings-killings/ |work=Naija News |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Fitowa a kafafen yaɗa labarai ==
Haruna ya halarci shirye shirye a kafafen yaɗa labarai inda aka tattauna batutuwan shugabanci da rashin tsaro a Jihar Kwara. A shekarar 2026 ya kasance baƙo a The Informant247 TV, inda ya tattauna kan siyasa da matsalar tsaro a yankin Kwara ta Arewa.<ref>{{cite web |title=Communicator To Feature Live On TheInformant247 TV Today Over Politics, Insecurity In Kwara North |url=https://www.nupekotv.com/2026/06/communicator-to-feature-live-on.html |website=NupekoTV |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
[[Rukuni:Nigerian]]
[[Rukuni:Online person databases]]
[[Rukuni:Living people]]
[[Rukuni:Biography]]
[[Rukuni:Bayero University Kano alumni]]
[[Rukuni:Social Media Manager]]
__NOEDITSECTION__
__INDEX__
fen7j2xi77wv2rmfau78lcdqehamm5o
Jerin kyaututtuka da gabatarwa da Lauren Daigle ta samu
0
159867
877543
868651
2026-07-06T04:51:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877543
wikitext
text/x-wiki
Mawakiyar Amurka kuma marubuciyar waka Lauren Daigle ta samu kyautuka da nadi daban-daban. Ita ce wadda ta karɓi lambobin yabo na kiɗa na Amurka guda huɗu, lambar yabo <nowiki><i id="mwFA">ta Billboard</i></nowiki> Music Awards, GMA Dove Awards goma sha biyu da [[Lambar yabo ta Grammy|Grammy Awards]] biyu.
Centricity ta sake shi a cikin 2015, kundin sa na halarta na farko ''Yaya Za a iya'' zama ƙwararren platinum kuma ta sami lambobin yabo da yawa, gami da lambar yabo ''ta Billboard'' Music don Babban Album ɗin Kirista da Kyautar Waƙar ''Billboard'' don Mafi kyawun Waƙar Kirista ("Yaya Zai Iya Kasancewa").
== Kyautar Kiɗa ta Amurka ==
American Music Awards (AMAs) kyauta ce ta shekara-shekara da Dick Clark ya kirkira a 1973. Daigle ya lashe kyaututtuka hudu daga gabatarwa shida.
{| class="wikitable"
!Shekara
!Wanda aka zaba / aiki
!Kyautar
!Sakamakon
!Tabbacin.
|-
|2016
|Lauren Daigle
|Mawallafin da aka fi so - Mai ban sha'awa na zamani| {{Nom}}
|<ref>{{Cite web |date=October 26, 2017 |title=Lauren Daigle Recognized with AMA Nomination, Dove Award, Blade Runner Soundtrack Success |url=https://centricitymusic.com/lauren-daigle-recognized-ama-nomination-dove-award-blade-runner-soundtrack-success/ |access-date=September 29, 2019 |website=Centricity Music |archive-date=September 29, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190929100803/https://centricitymusic.com/lauren-daigle-recognized-ama-nomination-dove-award-blade-runner-soundtrack-success/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|2017
|Lauren Daigle
|Mawallafin da aka fi so - Mai ban sha'awa na zamani| {{Won}}
|<ref>{{Cite web |title=Lauren Daigle Nominated for Second American Music Award |url=https://www.newreleasetoday.com/news_detail.php?newsid=2758 |access-date=September 29, 2019 |website=www.newreleasetoday.com}}</ref>
|-
|2018
|Lauren Daigle
|Mawallafin da aka fi so - Mai ban sha'awa na zamani| {{Won}}
|<ref>{{Cite web |last=Longs |first=Herb |date=14 October 2018 |title=Lauren Daigle Wins American Music Award Three Years In A Row |url=http://www.thechristianbeat.org/index.php/news/5345-lauren-daigle-wins-american-music-award-three-years-in-a-row |access-date=September 29, 2019 |website=TheChristianBeat.org}}</ref>
|-
|2019
|Lauren Daigle
|Mawallafin da aka fi so - Mai ban sha'awa na zamani| {{Won}}
|
|-
|2020
|Lauren Daigle
|Mawallafin da aka fi so - Mai ban sha'awa na zamani| {{Won}}
|<ref>{{Cite web |date=November 23, 2020 |title=Lauren Daigle Wins Again at 2020 American Music Awards |url=https://www.ccmmagazine.com/news/lauren-daigle-wins-again-at-2020-american-music-awards/ |access-date=November 23, 2020 |website=CCM Magazine}}</ref>
|-
|2021
|Lauren Daigle
|Mawallafin da aka fi so - Mai ban sha'awa na zamani| {{Nom}}
|
|}
== Kyautar Kiɗa ta ''Billboard'' ==
Ana gudanar da lambar yabo ta ''Billboard'' Music Awards don girmama masu fasaha don aikin kasuwanci a Amurka, bisa ga sigogi na rikodin da ''Billboard'' ta buga. Daigle ya lashe kyaututtuka shida daga gabatarwa tara.
== Kyautar GMA Dove ==
Daigle ya lashe kyaututtuka 12 daga zabuka 21.
{{Reflist}}
== Kyaututtukan Grammy ==
Ana ba da kyautar Grammy a kowace shekara ta Cibiyar Rubuce-rubuce ta Amurka don nasarorin da aka samu a masana'antar kiɗa. Sau da yawa ana ɗaukar su mafi girman girmamawar kiɗa, an kafa lambobin yabo a shekara ta 1958. Daigle ya sami kyaututtuka 2 daga gabatarwa 4.{{Lauren Daigle}}
== Kyaututtukan K-Love Fans ==
<templatestyles src="Template:Awards table/styles.css" />
== Muna Son Kyaututtuka ==
<templatestyles src="Template:Awards table/styles.css" />
== Manazarta ==
{{Lauren Daigle}}
4zpbz9hglqsku5pnykpb0p9cnhy7l6d
Jerin lokaci na mura
0
160074
877544
870216
2026-07-06T04:59:11Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wannan '''jadawalin [[Influenza|mura]]''' ne, yana bayanin manyan abubuwan da suka faru kamar [[Annoba|barkewar cuta]], annoba, annoba, ganowa da kuma ci gaban alluran rigakafi . Baya ga takamaiman abubuwan da suka faru na shekara/lokaci, akwai mura ta yanayi wadda ke kashe mutane tsakanin 250,000 zuwa 500,000 kowace shekara kuma ta kashe rayukan mutane tsakanin miliyan 340 zuwa biliyan 1 a tsawon tarihi. <ref name="WHO Europe Influenza">{{Cite web |date=June 2009 |title=WHO Europe – Influenza |url=http://www.euro.who.int/influenza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090617212626/http://www.euro.who.int/influenza |archive-date=17 June 2009 |access-date=12 June 2009 |publisher=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref> <ref name="WHO Influenza">{{Cite web |date=March 2003 |title=Influenza: Fact sheet |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/2003/fs211/en/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505070146/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/2003/fs211/en/ |archive-date=5 May 2009 |access-date=7 May 2009 |publisher=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref>
== Bayani ==
{| class="sortable wikitable"
!Shekara/lokaci
! Muhimman ci gaba
|-
| Kafin ƙarni na 16
| Barkewar cutar mura da aka ruwaito a shekara ta 1173 ba a dauke ta a matsayin annoba ba, kuma wasu rahotannin da aka bayar ga mutane 1500 ba su da inganci.
|-
| ƙarni na 16
| Annobar mura ta 1510 ta bazu daga [[Asiya]] zuwa [[Afirka]], sannan ta mamaye [[Turai]] . Wannan ita ce shari'ar farko da aka rubuta game da yaduwar kwayar cutar mura a tsakanin nahiyoyi daban-daban, tare da ƙarancin mace-mace kamar annoba ta gaba.
Annobar mura ta 1557 ta bazu daga Asiya zuwa [[Daular Usmaniyya|Daular Ottoman]], sannan Turai, [[Amurka]], da Afirka. Wannan annobar mura ita ce ta farko da aka rubuta a matsayin annoba a duk duniya, <ref name=":0">{{Cite journal |last=Vaughan, M.D. |first=Warren T. |date=14 June 2013 |orig-date=July 1921 |title=Influenza – An Epidemiologic Study |url=https://books.google.com/books?id=Lhc6AQAAMAAJ&q=influenza+of+1557+pleurisy&pg=PA19 |journal=The American Journal of Hygiene |volume=1 |page=19 |isbn=9780598840387}}</ref> ita ce lokacin da mura ta sami sunayenta na farko na Ingilishi. Ita ce kuma annoba ta farko da mura ke da alaƙa da zubar da ciki. Annobar ta ɗauki akalla shekaru biyu. {{Rp|307–308}}
An tabbatar da cewa annobar da ta faru a shekarar 1580 ta yi tasiri sosai, inda aka samu karuwar mace-mace yayin da mura ta bazu a fadin Turai. <ref name="A history of influenza">{{Cite journal |last=Potter |first=C. W. |date=October 2001 |title=A history of influenza |journal=J. Appl. Microbiol. |volume=91 |issue=4 |pages=572–9 |bibcode=2001JApMb..91..572P |doi=10.1046/j.1365-2672.2001.01492.x |pmid=11576290 |doi-access=free}}</ref>
|-
| ƙarni na 18
| Bayanai daga wannan ƙarni sun fi bayar da bayanai game da annoba fiye da ta shekarun baya. Annobar mura ta farko ta ƙarni na 18 ta fara ne a shekarar 1733. {{Rp|18}} {{Rp|28}} {{Rp|25}}
|-
|ƙarni na 19
| An yi rikodin annobar mura guda biyu a ƙarnin. <ref name="A history of influenza" /> An yi rikodin mura ta tsuntsaye a karon farko. <ref name="avian-influenza">{{Cite web |title=History of Avian Influenza |url=http://articles.extension.org/pages/24401/history-of-avian-influenza |access-date=20 January 2017 |website=extension.org |archive-date=11 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111234525/http://articles.extension.org/pages/24401/history-of-avian-influenza |url-status=dead }}</ref>
|-
| ƙarni na 20
| An yi rikodin annobar mura sau huɗu, farawa da mura mai kisa ta Spain . Wannan kuma shine lokacin ware ƙwayoyin cuta da haɓaka alluran rigakafi. Kafin ƙarni na 20, ba a ɗaukar bayanai da yawa game da mura a matsayin tabbatattu ba. Duk da cewa kwayar cutar ta haifar da annoba a tarihin ɗan adam, bayanan tarihi game da mura suna da wahalar fassarawa, saboda alamun na iya kama da na sauran cututtukan numfashi. <ref>{{Cite journal |last=Beveridge |first=W I |year=1991 |title=The chronicle of influenza epidemics |journal=History and Philosophy of the Life Sciences |volume=13 |issue=2 |pages=223–234 |pmid=1724803}}</ref> <ref name="Potter">{{Cite journal |last=Potter CW |date=October 2001 |title=A History of Influenza |journal=Journal of Applied Microbiology |volume=91 |issue=4 |pages=572–579 |bibcode=2001JApMb..91..572P |doi=10.1046/j.1365-2672.2001.01492.x |pmid=11576290 |doi-access=free}}</ref>
|-
| 1945 - ƙarni na 21
| Kungiyoyin lafiya na duniya sun haɗu, kuma manyan kamfen ɗin allurar riga-kafi sun fara.
|-
| ƙarni na 21
| Bayanan bayanai da ake iya samu a duk duniya suna ƙaruwa domin shawo kan barkewar cutar da kuma hana barkewar cutar. Har yanzu ana samun sabbin barkewar cutar mura. Ingancin alluran rigakafi da ake da su a yanzu bai isa ba don rage nauyin lafiyar da kwayar cutar ke haifarwa a kowace shekara. <ref name="Springer" /> Annobar mura guda ɗaya ta faru a ƙarni na 21, a shekarar 2009.
|-
|}
== Cikakken lokaci: Hippocrates - 2017 ==
[[Fayil:Reported_cases_of_influenza_in_American_countries_for_the_period_1949-1958.png|center|thumb|400x400px|An bayar da rahoton bullar cutar mura a ƙasashen Arewacin Amurka da Kudancin Amurka na tsawon lokacin 1949-1958, wanda ke nuna tsananin annobar cutar mura ta H2N2 mai nau'in kwayar cutar mura A a shekarar 1957. Chile (ba a nuna a jadawalin ba) ta yi mummunan kamu kuma an ruwaito mutane 1,408,430 da suka kamu da cutar a shekarar 1957. <ref name="REPORTED CASES OF NOTIFIABLE DISEASES IN THE AMERICAS 1949 - 1958">{{Cite web |title=Reported Cases of Notifiable Diseases in the Americas 1949–1958 |url=http://iris.paho.org/xmlui/bitstream/handle/123456789/1330/41680.pdf?sequence=2 |access-date=22 February 2017 |website=paho.org}}</ref>]]
[[Fayil:Influenza_subtypes.svg|center|thumb|400x400px|Takamaiman nau'ikan kamuwa da mura a duk faɗin ƙarni na 20. <ref>{{Cite journal |last=Palese |first=Peter |year=2004 |title=Influenza: old and new threats |journal=Nature Medicine |volume=10 |issue=12s |pages=S82–S87 |bibcode=2004NatMe..10S..82P |doi=10.1038/nm1141 |pmid=15577936 |doi-access=free}}</ref>]]
Likitoci, masana cututtuka, da masana tarihin lafiya sun yi nazari kan cutar mura. Masu rubuta tarihin sun bambanta barkewarta da sauran cututtuka ta hanyar saurin kamuwa da cutar da ta shafi dukkan al'umma. An kira mura da sunaye daban-daban, ciki har da tac, [1] coqueluche, [2] [3] [4] sabuwar cutar, [5] gruppie, [6] kama, castrone, [7] [8] :17mura, [9] da kuma cutar mura [10] [11] [12] ta hanyar masana tarihi da likitoci da yawa tsawon shekaru.
== Manazarta ==
3knba8u1fsmwsdn5ovisricj0a67kt3
Jonathon Adams
0
160350
877715
872195
2026-07-06T11:45:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877715
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|Name=Jonathon Adams|birth_date={{Birth date and age|1990|10|2}}<ref>{{cite web | url=https://www.bach-cantatas.com/Bio/Adams-Jonathon.htm | title=Jonathon Adams (Baritone) - Short Biography }}</ref>|birth_place=[[Edmonton]], [[Alberta]], Canada|Occupation=[[Baritone]]}}{{Reflist}}'''Jonathon Adams''' (an haife shi a ranar 2 ga watan Oktoba, shekarar 1990) shi ne mai ba da sauti na Cree-Métis (Nêhiyaw- Michif) daga [[Edmonton]] (amiskwaciwâskahikan). Sun ƙware a cikin kiɗa na farko da baroque.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Adams an [[Edmonton]], Alberta, kuma dangin fararen fata ne suka haife shi. Sun halarci makarantar sakandare a Victoria School Of Performing And Visual Arts, sun kammala karatu a matsayin wani ɓangare na aji na 2008. <ref name=":2">{{Cite web |title=Jonathon Adams (Baritone) - Short Biography |url=https://www.bach-cantatas.com/Bio/Adams-Jonathon.htm |access-date=December 26, 2022 |website=www.bach-cantatas.com}}</ref> A farkon shekarunsu na ashirin, Adams ya fara sake haɗuwa da al'adunsu na asali, gami da mahaifiyarsu ta halitta, wacce ta fito ne daga Bigstone Cree Nation.<ref name=":1">{{Cite web |date=June 10, 2021 |title=Baritone Jonathon Adams brings Indigenous and two-spirit identity to the classical world |url=https://www.createastir.ca/articles/jonathon-adams-emv-panel |access-date=December 26, 2022 |website=Stir |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 5, 2021 |title=Indigenous Bodies/Indigenous Stories |url=https://www.earlymusic.bc.ca/indigenous-bodies-indigenous-stories/ |access-date=December 26, 2022 |website=Early Music Vancouver |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ivany |first=Joel |title=Messiah/Complex Artist Spotlight: Jonathon Adams – Against the Grain Theatre |url=https://atgtheatre.com/messiah-complex-artist-spotlight-jonathon-adams/ |access-date=December 26, 2022 |language=en-US}}</ref>
Adams zai ci gaba da karatu a Royal Academy of Music a [[Landan]], da Conservatorium van Amsterdam (don neman digiri na biyu a cikin waƙoƙin kiɗa na farko), <ref name=":2"/> da kuma Victoria Conservatory of Music a Victoria, British Columbia. <ref name=":1"/> Sun kuma yi karatu a karkashin kulawar Nancy Argenta, Emma Kirkby, da Edith Wiens.<ref name=":0">{{Cite web |title=Jonathon Adams |url=http://nyphil.org/about-us/artists/jonathon-adams |access-date=December 26, 2022 |website=nyphil.org |language=en |archive-date=December 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226204907/https://nyphil.org/about-us/artists/jonathon-adams |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Les Voix Humaines Viol Consort with Jonathon Adams |url=https://kiac.ca/calendar-of-events/les-voix-humaines-viol-consort-with-jonathon-adams/ |access-date=December 26, 2022 |website=KLONDIKE INSTITUTE OF ART & CULTURE |language=en-US |archive-date=December 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226204903/https://kiac.ca/calendar-of-events/les-voix-humaines-viol-consort-with-jonathon-adams/ |url-status=dead }}</ref>
== Ayyuka ==
Sun yi aiki a matsayin soloist tare da San Francisco Symphony wanda Masaaki Suzuki, Philippe Herreweghe, da Sigiswald Kuijken suka jagoranta. Adams ya kuma yi tare da Toronto Symphony Orchestra, Amsterdam Baroque Orchestra &amp; Choir, da New York Philharmonic . <ref>{{Cite web |last=Citron |first=Paula |date=April 1, 2021 |title=Against The Grain's 'Messiah/Complex' Makes A Welcome Return for Easter |url=https://www.ludwig-van.com/toronto/2021/04/01/feature-against-the-grains-messiah-complex-makes-a-welcome-return-for-easter/ |access-date=December 26, 2022 |website=Ludwig van Toronto |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hung |first=Andrew |date=July 27, 2021 |title=For This Cree-Métis Artist, Singing Bach Is 'an Act of Resistance' |url=https://thetyee.ca/Culture/2021/07/27/Cree-Metis-Artist-Singing-Bach-Act-Of-Resistance/ |access-date=December 26, 2022 |website=The Tyee |language=English}}</ref> Su 'yan kungiyar Bach Society ce ta Netherlands.<ref>{{Cite web |date=May 16, 2022 |title=Jonathon Adams, 2021 Artist-in-Residence |url=https://www.earlymusic.bc.ca/jonathon-adams-2021-artist-in-residence/ |access-date=December 26, 2022 |website=Early Music Vancouver |language=en-US}}</ref><ref name=":0"/><ref>{{Cite web |date=December 23, 2022 |title=Jonathon Adams, Baritone |url=https://schwalbeandpartners.com/jonathon-adams-baritone |access-date=December 26, 2022 |website=Schwalbe & Partners |language=en-US}}</ref>
An gayyace su zuwa Jami'ar Toronto a matsayin Artist-in-Residence daga 2022 zuwa 2023 don Sashen Kiɗa na Farko na makarantar. <ref name=":0"/>
Adams a halin yanzu tana gwagwalada zaune ne a [[Montréal|Montreal]] . <ref name=":1"/>
== Rayuwa ta mutum ==
Adams yana da ruhohi biyu. Suna nuna kansu a matsayin wadanda ba na binary ba <ref>{{Cite web |last=Ivany |first=Joel |title=Messiah/Complex Artist Spotlight: Jonathon Adams – Against the Grain Theatre |url=https://atgtheatre.com/messiah-complex-artist-spotlight-jonathon-adams/ |access-date=April 27, 2023 |language=en-US}}</ref> kuma suna amfani da sunayen ''su / su''. <ref>{{Cite web |date=May 16, 2022 |title=Jonathon Adams, 2021 Artist-in-Residence - Early Music Vancouver |url=https://www.earlymusic.bc.ca/jonathon-adams-2021-artist-in-residence/,%20https://www.earlymusic.bc.ca/jonathon-adams-2021-artist-in-residence/ |access-date=April 27, 2023 |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
r2d6efjq6cgxaz6o6jplpkfqt8h374s
John Gilgun
0
160358
877643
872219
2026-07-06T10:18:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877643
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Reflist|2}}'''John Gilgun''' (1 ga Oktoba, 1935 - 30 ga Afrilu, 2021) <ref>John Gilgun, "Gay in Malden, Massachusetts" in ''Small-town Gay: Essays on Family Life Beyond the Big City'' (Elizabeth Newman and Curt Johnson, eds.) Kerlak Enterprises, 2004. {{ISBN|9780966074499}}. pp. 189-198.</ref> marubuci ne na Amurka. <ref name="alexander">Jonathan Alexander, "Telling the Stories of Our Lives: An Interview with John Gilgun". ''International Journal of Sexuality and Gender Studies'', Volume 5, Issue 4 (October 2000), pp 341-351. {{Doi|10.1023/A:1010128115151}}</ref> An fi saninsa da littafinsa na 1989 Music I Never Dreamed Of, wanda ya kasance dan takara na Lambda Literary Award for Gay Fiction a 3rd Lambda Literario Awards a cikin 1990.
Sauran ayyukan Gilgun sun haɗa da Everything That Has Been Shall Be Again: The Reincarnation Fables of John Gilgun (1981); tarin shayari The Dooley Poems (1991), From the Inside Out (1991), In the Zone: The Moby Dick Poems (2002) da The ''Dailies'' (2010); da kuma tarin gajeren labari Your Buddy Misses You (1994).
Ya kammala karatu a Jami'ar Boston da Jami'ar Iowa, Gilgun ya kasance malami na dogon lokaci na Turanci da rubuce-rubuce masu kirkiro a Jami'an Jihar Missouri ta Yamma har zuwa lokacin da ya yi ritaya a shekara ta 2000. <ref name="alexander">Jonathan Alexander, "Telling the Stories of Our Lives: An Interview with John Gilgun". ''International Journal of Sexuality and Gender Studies'', Volume 5, Issue 4 (October 2000), pp 341-351. {{Doi|10.1023/A:1010128115151}}</ref>
Giglun ya mutu a ranar 30 ga Afrilu, shekarar 2021, yana da shekaru 85. <ref>{{Cite web |title=John's Work |url=https://www.johngilgun.com/ |access-date=6 November 2022 |website=John Gilgun |archive-date=6 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106090239/https://www.johngilgun.com/ |url-status=dead }}</ref>
== Haɗin waje ==
* Takardun [https://aspace.lib.uiowa.edu/repositories/2/resources/407 John Gilgun] suna cikin tarin musamman na Jami'ar Iowa
== Bayanan da aka ambatagwagwalada ==
{{Reflist|2}}
[[Rukuni:Matattun 2021]]
[[Rukuni:Haihuwan 1935]]
epurrv8mp7h8m7y690e6pi5mm4zpxl1
Frank Owhor
0
160528
877335
873134
2026-07-05T17:56:02Z
Saad Nuhu
43323
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359259179|Frank Owhor]]"
877335
wikitext
text/x-wiki
'''Franklin Achinike Owhor''' (an haife shi a 10 ga Oktoba 1958) lauya ne na Najeriya, ɗan siyasa kuma memba na Jam'iyyar Demokradiyya ta Jihar Rivers . Shi dan asalin Ƙabilar Ikwerre ne a yankin karamar hukuma ta Obio-Akpor . Ya yi aiki a matsayin Mataimakin Magajin gari Port Harcourt a shekarar 1988 kuma ya kasance Babban Lauyan Jihar Rivers na 13 da Kwamishinan Shari'a daga 1996 har zuwa 1999 kuma an sake nada shi a karo na biyu jim kadan kafin jamhuriya ta farar hula ta huɗu.<ref>{{cite news |last1=Bibor |first1=John |date=27 January 2014 |title=Commissioner Harps On Hardwork, Commitment To Service |url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/27/commissioner-harps-on-hardwork-commitment-to-service/ |accessdate=25 May 2015 |location=Port Harcourt, Nigeria |newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Shi ne Sakataren Kwamitin Canjin Wike.<ref>{{cite news |last1=Onoyume |first1=Jimitota |date=7 May 2015 |title=Amaechi accused of refusal to set up Transition Committee |url=https://www.vanguardngr.com/2015/05/amaechi-accused-of-refusal-to-set-up-transition-committee/ |access-date=3 October 2024 |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref>Daga cikin wasu shi ma memba ne na kwamitin daraktocin ikon yankin mai da gas (Ogfza).<ref>{{cite news |last1=Adugbo |first1=Daniel |date=27 March 2018 |title=OGFZA board to prioritise Brass Oil & Gas City take-off |url=https://dailytrust.com/ogfza-board-to-prioritise-brass-oil-gas-city-take-off/ |access-date=3 October 2024 |newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref>......was the 13th Attorney General of Rivers State and Commissioner for Justice from 1996 until 1999 and was reappointed for a second term shortly before the civilian fourth republic.[1] He
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1958]]
rv2i6u0gh5kunfgks8i2zbmm9dyd9ae
877337
877335
2026-07-05T17:57:19Z
Saad Nuhu
43323
877337
wikitext
text/x-wiki
'''Franklin Achinike Owhor''' (an haife shi a 10 ga Oktoba 1958) lauya ne na Najeriya, ɗan siyasa kuma memba na Jam'iyyar Demokradiyya ta Jihar Rivers . Shi dan asalin Ƙabilar Ikwerre ne a yankin karamar hukuma ta Obio-Akpor . Ya yi aiki a matsayin Mataimakin Magajin gari Port Harcourt a shekarar 1988 kuma ya kasance Babban Lauyan Jihar Rivers na 13 da Kwamishinan Shari'a daga 1996 har zuwa 1999 kuma an sake nada shi a karo na biyu jim kadan kafin jamhuriya ta farar hula ta huɗu.<ref>{{cite news |last1=Bibor |first1=John |date=27 January 2014 |title=Commissioner Harps On Hardwork, Commitment To Service |url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/27/commissioner-harps-on-hardwork-commitment-to-service/ |accessdate=25 May 2015 |location=Port Harcourt, Nigeria |newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Shi ne Sakataren Kwamitin Canjin Wike.<ref>{{cite news |last1=Onoyume |first1=Jimitota |date=7 May 2015 |title=Amaechi accused of refusal to set up Transition Committee |url=https://www.vanguardngr.com/2015/05/amaechi-accused-of-refusal-to-set-up-transition-committee/ |access-date=3 October 2024 |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref>Daga cikin wasu shi ma memba ne na kwamitin daraktocin ikon yankin mai da gas (Ogfza).<ref>{{cite news |last1=Adugbo |first1=Daniel |date=27 March 2018 |title=OGFZA board to prioritise Brass Oil & Gas City take-off |url=https://dailytrust.com/ogfza-board-to-prioritise-brass-oil-gas-city-take-off/ |access-date=3 October 2024 |newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1958]]
lfyxuiolzbq6lfglbt61e2rcvcon39f
877339
877337
2026-07-05T17:57:56Z
Saad Nuhu
43323
877339
wikitext
text/x-wiki
'''Franklin Achinike Owhor''' (an haife shi a 10 ga Oktoba 1958) lauya ne na Najeriya, ɗan siyasa kuma memba na Jam'iyyar Demokradiyya ta Jihar Rivers . Shi dan asalin Ƙabilar Ikwerre ne a yankin karamar hukuma ta Obio-Akpor . Ya yi aiki a matsayin Mataimakin Magajin gari Port Harcourt a shekarar 1988 kuma ya kasance Babban Lauyan Jihar Rivers na 13 da Kwamishinan Shari'a daga 1996 har zuwa 1999 kuma an sake nada shi a karo na biyu jim kadan kafin jamhuriya ta farar hula ta huɗu.<ref>{{cite news |last1=Bibor |first1=John |date=27 January 2014 |title=Commissioner Harps On Hardwork, Commitment To Service |url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/27/commissioner-harps-on-hardwork-commitment-to-service/ |accessdate=25 May 2015 |location=Port Harcourt, Nigeria |newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Shi ne Sakataren Kwamitin Canjin Wike.<ref>{{cite news |last1=Onoyume |first1=Jimitota |date=7 May 2015 |title=Amaechi accused of refusal to set up Transition Committee |url=https://www.vanguardngr.com/2015/05/amaechi-accused-of-refusal-to-set-up-transition-committee/ |access-date=3 October 2024 |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref>Daga cikin wasu shi ma memba ne na kwamitin daraktocin ikon yankin mai da gas (Ogfza).<ref>{{cite news |last1=Adugbo |first1=Daniel |date=27 March 2018 |title=OGFZA board to prioritise Brass Oil & Gas City take-off |url=https://dailytrust.com/ogfza-board-to-prioritise-brass-oil-gas-city-take-off/ |access-date=3 October 2024 |newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1958]]
nhz8umn98808bycs2nwidzuxlx8bxv5
James Holder (ɗan kasuwa)
0
160627
877423
874648
2026-07-05T18:58:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
877423
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''James Michael Holder''' ɗan kasuwa ne na Burtaniya kuma mai fyade ne, wanda ya kafa alamar kayan ado Superdry &amp; Co.
== Rayuwa ta farko ==
An haife shi a Studley, Warwickshire, an haife shi ne a Stratford-upon-Avon kuma ya tafi kwaleji a Leamington Spa inda ya yi karatun zane-zane.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite web |title=James Holder on creating fashion brand Superdry – DesignCurial |url=https://www.designcurial.com/news/super-fly-4395135/ |access-date=13 February 2019 |website=www.designcurial.com}}</ref> Yayinda yake matashi, yana jin daɗin karanta wasan kwaikwayo.<ref name=":1" />
Holder ya fara aikinsa a cikin kayan ado ta hanyar sayar da T-shirts daga bayan motar mahaifiyarsa a abubuwan da suka faru na BMX. <ref name=":0"/> Ya ci gaba da samun lakabin mai tsalle-tsalle Bench . <ref name=":0" /> An yi masa fatarar kuɗi a shekarar 1998.<ref name=":0" /> Yayinda yake gudanar da Bench, Holder ya sadu da Julian Dunkerton, wanda ya yi babban tsari na samfuran Holder.<ref name=":1"/> Daga baya suka yi tafiya zuwa Japan tare kafin su kafa Superdry . <ref>{{Cite web |date=15 May 2014 |title=The Superguy from Superdry, James Holder – Textual Conversation |url=https://clothes-make-the-man.com/2014/05/15/the-superguy-from-superdry-james-holden-textual-conversation/ |access-date=13 February 2019 |website=Clothes Make The Man |language=en-GB}}</ref>
== Ayyuka ==
A shekara ta 2003, Holder ya kafa Superdry tare da Julian Dunkerton a matsayin kasuwa a Cheltenham . <ref name=":2" /> A shekara ta 2004, sun bude kantin sayar da kayan gargajiya na farko a Covent Garden, London. <ref name=":2">{{Cite web |last=Martin |first=Katie |last2=Hodgson |first2=Camilla |date=27 March 2018 |title=Co-founder of Superdry fashion chain steps down |url=https://www.ft.com/content/5b5e725e-31aa-11e8-ac48-10c6fdc22f03 |url-access=registration |access-date=6 March 2022 |website=Financial Times}}</ref> Holder ne ke da alhakin ƙirar tufafi da ci gaban alama a kamfanin.<ref name="sportswear-international.com">{{Cite web |title=Resignation: Superdry co-founder James Holder steps down as brand and design director |url=https://www.sportswear-international.com/news/stories/Resignation-Superdrys-co-founder-James-Holder-steps-down-as-brand-and-design-director-12059 |access-date=13 February 2019 |website=sportswear-international.com |language=en}}</ref>
Holder ya ce shi da Dunkerton sun ga "babban rata" a kasuwar maza ta Burtaniya.<ref name=":4">{{Cite web |title=The guy behind Superdry |url=https://www.esquireme.com/style/superdry-interview |access-date=13 February 2019 |website=Esquire Middle East |language=en}}</ref> Ya ce wahayi na farko ga alamar shine ƙaunar Dunkerton ga Americana da ƙaunarsa ga Japan da rubutun rubutu.<ref name=":4" /><ref name=":1"/>
A shekara ta 2005, Superdry ta sami lokacin girma bayan an ga [[David Beckham]] yana sanye da alamar.<ref name=":0">{{Cite web |last=Strachan |first=Ian |date=26 January 2017 |title=Rich List 2017: No.27 – James Holder |url=https://www.birminghampost.co.uk/business/rich-list-2017-no27-james-12444060 |access-date=13 February 2019 |website=birminghampost}}</ref>
A shekara ta 2010, an kwashe kasuwancin. Holder ya jagoranci sashen kirkire-kirkire na Superdry har zuwa 2016.<ref name="Brown">{{Cite web |last=Brown |first=Harriet |date=23 October 2018 |title=Superdry co-founder weighs in on strategy debate |url=https://www.drapersonline.com/news/superdry-co-founder-weighs-in-on-strategy-debate |access-date=13 February 2019 |website=Drapers |language=en}}</ref> Holder kuma ya jagoranci SuperDesignLab, wanda ke da alhakin ƙaddamar da alamar Superdry Sport.<ref>{{Cite web |date=25 July 2017 |title=Q&A with James Holder, Superdry Head of SuperDesign Lab and Co-Founder |url=http://mwb-online.co/james-holder-superdry-head-superdesign-lab-co-founder/ |access-date=13 February 2019 |website=UK Fashion B2B Magazine |language=en-GB |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214062956/http://mwb-online.co/james-holder-superdry-head-superdesign-lab-co-founder/ |url-status=dead }}</ref>
A cikin 2016, Holder ya yi murabus daga kamfanin, amma tun daga 2018 ya ci gaba da riƙe gungume.<ref name="sportswear-international.com"/>
A cikin 2018, Holder ya shiga cikin abokin haɗin gwiwar Julian Dunkerton wajen sukar dabarun kasuwanci na Superdry, yana mai da'awar cewa bai iya yin gasa da ASOS.com ba.<ref name="Brown"/><ref>{{Cite web |title=James Holder Asos Boohoo.com defend Cheltenham-based Julian Dunkerton Superdry warning Times |url=https://www.punchline-gloucester.com/articles/aanews/james-holder-asos-boohoo-com-defend-cheltenham-based-julian-dunkerton-superdry-warning-profits |access-date=13 February 2019 |website=www.punchline-gloucester.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 October 2018 |title=Second Superdry co-founder speaks out against the company's strategy |url=https://www.theindustry.fashion/second-superdry-co-founder-speaks-out-against-the-companys-strategy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214061333/https://www.theindustry.fashion/second-superdry-co-founder-speaks-out-against-the-companys-strategy/ |archive-date=14 February 2019 |access-date=13 February 2019 |website=The Industry |language=en-GB}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Ya zuwa 2017, ya zauna tare da matarsa Charlotte, lauya, da ɗansu da 'yarsu.<ref name=":0"/>
=== Tabbatar da fyade ===
A watan Afrilu na shekara ta 2026, Holder ya bayyana a Kotun Gidan Gida ta Gloucester wanda ake tuhuma da fyade a wata mace a Cheltenham a watan Mayu na shekara ta 2022.<ref>{{cite news|last1=Bullock |first1=Clara |title=Superdry co-founder accused of raping woman |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cly7yevvl2wo |website=[[BBC News]] |access-date=28 April 2026 |date=27 April 2026}}</ref> A ranar 1 ga Mayu 2026, wani juri na maza bakwai da mata biyar sun same shi da laifin fyade, yayin da suka wanke shi daga wani lamari na kai hari ta hanyar shiga. An ki amincewa da Holder kafin a yanke masa hukunci a kan dalilin cewa yana iya zama haɗarin jirgin sama.<ref>{{cite news |last=Lillywhite |first=Maisie |date=1 May 2026 |title=Superdry co-founder found guilty of rape |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czx2gwpe9evo |access-date=1 May 2026 |work=BBC News}}</ref> A ranar 7 ga Mayu 2026, an yanke wa Holder hukuncin shekaru takwas a kurkuku.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/may/07/superdry-co-founder-james-holder-jailed-rape |title=Superdry co-founder James Holder jailed for eight years for raping woman |first=Steven |last=Morris |date=7 May 2026 |newspaper=The Guardian}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0f2hqfjda1g268grtycbvzxphlkm6gb
Haruna Usman
0
160723
877584
875591
2026-07-06T08:37:40Z
~2026-36721-78
46356
877584
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Usman Haruna
| image = usman_haruna.jpg
| caption = Usman Haruna (Communicator)
| birth_name =
| birth_place = Lafiagi, Karamar Hukumar Edu, Jihar Kwara, Najeriya
| nationality = Ɗan Najeriya
| education = Kwalejin Larabci da Nazarin Shari'ar Musulunci legal ta Jihar Kwara da ke Ilorin (CAILS), Ilorin<br>Jami'ar Bayero Kano
| occupation = Ɗan jarida, marubucin
| known_for = Aikin jarida na zamani da fafutukar al'umma<br>Editor In Chief - NupekoTV
}}
'''Usman Haruna''', wanda aka fi sani da '''Communicator''', ɗan jarida ne kuma marubucin fasaha daga Jihar Kwara, Najeriya. Ya fi mayar da hankali wajen rubuce rubuce kan fasaha, sadarwa, fasahar kuɗi da kuma harkokin jama'a. Haka kuma an san shi da fafutukar wayar da kai kan matsalolin tsaro a wasu sassan Jihar Kwara.<ref>{{cite web |title=Usman Haruna author profile |url=https://www.naijanews.com/author/usman-haruna |website=Naija News |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Haruna ya fito ne daga garin Lafiagi da ke Karamar Hukumar Edu a Jihar Kwara. Ya yi karatu a Kwalejin Larabci da Nazarin Shari'ar Musulunci legal ta Jihar Kwara da ke Ilorin (CAILS), Ilorin, sannan ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Bayero Kano.
== Aiki ==
Haruna ɗan jarida ne kuma marubucin fasaha wanda rubuce rubucensa suka fi mayar da hankali kan sadarwa, tsarin tantance ɗan ƙasa ta hanyar fasaha, fasahar kuɗi da fasahar zamani.
Shi marubuci ne a Naija News inda yake wallafa labarai da maƙaloli kan fasaha da harkokin jama'a.<ref>{{cite web |title=Usman Haruna author profile |url=https://www.naijanews.com/author/usman-haruna |website=Naija News |access-date=19 June 2026}}</ref>
An kuma tattara rubuce rubucensa a shafin Muck Rack.<ref>{{cite web |title=Author profile: communicator |url=https://muckrack.com/__communicator_/articles |website=Muck Rack |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Fafutukar al'umma ==
A watan Fabrairun shekarar 2026, Haruna ya shiga zanga zangar matasan Kwara ta Arewa da aka gudanar a Gidan Gwamnatin Jihar Kwara da ke Ilorin. Zanga zangar ta mayar da hankali ne kan matsalar rashin tsaro a yankunan Edu, Patigi da Kaiama, inda ake yawan samun satar mutane da kashe kashe.<ref>{{cite news |title=Insecurity: Youths demand end to incessant killings in Kwara |url=https://punchng.com/insecurity-youths-demand-end-to-incessant-killings-in-kwara/ |work=The Punch |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref>
Masu zanga zangar sun kuma nuna adawa da shirin mayar da sansanin horas da masu yi wa ƙasa hidima (NYSC) na Jihar Kwara zuwa sansanin 'yan gudun hijira.<ref>{{cite news |title=Kwara Insecurity: Residents Reject Conversion Of NYSC Camp To IDP Camp |url=https://www.legit.ng/nigeria/1699268-kwara-insecurity-residents-reject-conversion-nysc-camp-idp-camp-displaced-families/ |work=Legit.ng |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref>
Jaridu da dama a Najeriya sun ruwaito wannan zanga zanga.<ref>{{cite news |title=Security Crisis: Kwara North Youths Stage Peaceful Protest In Ilorin |url=https://leadership.ng/security-crisis-kwara-north-youths-stage-peaceful-protest-in-ilorin/ |work=Leadership |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara Residents Demand Decisive Action Against Bandits |url=https://dailytrust.com/kwara-residents-demand-decisive-action-against-bandits |work=Daily Trust |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara residents protest killings, kidnappings, accuse government of negligence |url=https://gazettengr.com/kwara-residents-protest-killings-kidnappings-accuse-abdulrazaqs-govt-of-negligence/ |work=Peoples Gazette |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara youths march to Government House over killings, kidnappings |url=https://saharareporters.com/2026/02/26/breaking-tib-movement-kwara-youths-march-govt-house-over-killings-kidnappings-five-lgas |work=Sahara Reporters |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Kwara youths storm Govt House to protest kidnappings, killings |url=https://www.naijanews.com/2026/02/26/just-in-kwara-youths-storm-govt-house-protest-incessant-kidnappings-killings/ |work=Naija News |date=26 February 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Fitowa a kafafen yaɗa labarai ==
Haruna ya halarci shirye shirye a kafafen yaɗa labarai inda aka tattauna batutuwan shugabanci da rashin tsaro a Jihar Kwara. A shekarar 2026 ya kasance baƙo a The Informant247 TV, inda ya tattauna kan siyasa da matsalar tsaro a yankin Kwara ta Arewa.<ref>{{cite web |title=Communicator To Feature Live On TheInformant247 TV Today Over Politics, Insecurity In Kwara North |url=https://www.nupekotv.com/2026/06/communicator-to-feature-live-on.html |website=NupekoTV |access-date=19 June 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
[[Rukuni:Nigerian]]
[[Rukuni:Online person databases]]
[[Rukuni:Living people]]
[[Rukuni:Biography]]
[[Rukuni:Bayero University Kano alumni]]
[[Rukuni:Social Media Manager]]
__NOEDITSECTION__
__INDEX__
fen7j2xi77wv2rmfau78lcdqehamm5o
Rayuwa Biyu (fim na 1947)
0
160868
877125
877112
2026-07-05T12:47:30Z
D son203
45710
877125
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
A Double Life fim ne na Amurka na 1947 wanda ke ba da labarin Tony John, wani ɗan wasan kwaikwayo wanda tunaninsa ya shafi halin da yake nunawa. Tauraruwar Ronald Colman da Signe Hasso kuma George Cukor ne ya ba da umarni, tare da rubutun da Ruth Gordon da Yaron Kanin suka rubuta.<ref>{{IMDb title|title=A Double Life}}.</ref> Colman ya lashe lambar yabo ta Kwalejin don Mafi kyawun Actor saboda aikinsa.
== Makirci ==
An ba da shahararren ɗan wasan kwaikwayo Anthony "Tony" John jagora a cikin sabon samar da [[William Shakespeare|William Shakespeare's]] ''Othello'' ta hanyar mai gabatar da wasan kwaikwayo Max Lasker, wanda ke son tsohuwar matar Tony Brita ta kasance a matsayin Desdemona. Tony da farko ya ki amincewa da tayin, don sauƙaƙe darektan Victor Donlan, wanda ya san cewa Tony ya shiga cikin rawar da yake takawa. Brita ta yarda da Donlan kuma ta gargadi wakilin manema labarai Bill Friend cewa kodayake yanayin Tony yana daɗi yayin da yake bayyana a cikin wasan kwaikwayo, yana da ban tsoro yayin yin wasan kwaikwayo. Ta gargadi Friend cewa Tony ya shiga cikin matsayi da za su iya zama gaskiyarsa.
Tony ya canza tunaninsa bayan ya damu da ra'ayin nuna Othello. Yayinda yake tunani game da rawar, Tony ya sadu da mai ba da abinci Pat Kroll kuma sun fara wani al'amari na yau da kullun. Brita ta yarda da rawar Desdemona kuma an fara maimaitawa. Fitarwar ta buɗe zuwa sake dubawa, amma Tony a hankali ya shiga cikin rawar da ya taka kuma ya fara rasa inda wasan ya ƙare kuma ainihin rayuwarsa ta fara. Tony yana ganin kishi a matsayin mabuɗin halinsa.
Brita shows Tony a locket that Bill gave her for her birthday, sparking a jealous rage in Tony. That night, during Othello's "kiss of death" scene with Desdemona, Tony becomes overcome with the role and nearly chokes Brita to death. When the play begins its second year, Tony asks Brita to remarry him, but she refuses. Tony suspects that Brita is in love with Bill. Enraged, confused and delirious, Tony visits Pat's apartment, where the play and reality become conflated in his mind and he kills Pat with Othello's "kiss of death." Tony returns to Brita's house and falls asleep on her couch.
Reporter Al Cooley offers Bill front-page publicity for the play by highlighting the similarities between Pat's murder and Othello's "kiss of death." Tony is enraged when he sees the story and physically attacks Bill. However, Bill suspects that Tony is Pat's killer and reports his suspicion to the police, only to find that Pat's drunken neighbor has been arrested for her murder. Tony demands Bill's dismissal, and Bill plans a short vacation. Bill tells Brita that he loves her, but Brita does not return his feelings. However, Brita reveals to Bill that Tony left her home on the night of Pat's murder.
Bill hires an actress to dress up as Pat and plants her as a waitress in the restaurant where Pat had worked. Bill invites Tony to the restaurant, and with police captain Pete Bonner watching, Tony becomes distraught upon seeing Pat's double and rushes out of the restaurant. Suspicious now, Bill and the police follow Tony to the theater. Standing in the wings, they watch the performance and are seen there by Tony. At the climax of the performance of ''Othello'' that evening, a guilt-ridden Tony stabs himself with a real dagger at the point at which Othello does the same within the play. Backstage, bleeding from his self-inflicted wound, he confesses all and dies.
== Cast ==
== Production ==
The leading role of Anthony "Tony" John had originally been slated for Laurence Olivier. Ronald Colman was initially hesitant about performing [[William Shakespeare]] on screen, so to reassure him, director George Cukor told Colman that the film would provide him with a great chance to win an Oscar (which he later won); Colman had been nominated three times in the past.<ref>{{Cite web |title=New York State Writers Institute File Notes |url=https://www.albany.edu/writers-inst/webpages4/filmnotes/fnf03n8.html |access-date=2020-07-19}}</ref>
The film's working title was ''Imagination''. After filming had wrapped, Cukor recalled the cast for four additional days of shooting.
''A Double Life'' was the 500th film shot on the famous Universal soundstage that had been built in 1924 for ''The Phantom of the Opera'' (1925).
Miklós Rózsa's music, for which he won his second Academy Award for Best Original Score, mixes his own modern idiom with passages in the Venetian style of the 16th century. Rózsa later adopted the title ''Double Life'' for his 1982 memoir to signify the division in his career between absolute music and Hollywood film scores.<ref>{{Cite web |date=2021-08-02 |title=A DOUBLE LIFE – Miklós Rózsa |url=https://moviemusicuk.us/2021/08/02/a-double-life-miklos-rozsa/ |access-date=2026-05-07 |website=MOVIE MUSIC UK |language=en}}</ref>
''A Double Life'' premiered on Christmas Day 1947 in Hollywood as a limited roadshow engagement timed to qualify the film and its stars for Academy Award consideration.
== Reception ==
In a contemporary review for ''[[New York Times|The New York Times]]'', critic Bosley Crowther wrote: "Miss Gordon and Mr. Kanin, in collaboration with William Shakespeare, have whipped up a modern drama which thoroughly employs the screen to demonstrate the strange excitement and the deathless romance of the theatre. And by casting Ronald Colman as their matinee idol of vast renown and by giving him an opportunity to play a lot of ''Othello'' within the play, they have handed this veteran actor the role of his lengthy career. The only question is whether Mr. Colman is more spectacular as the mentally distressed star of Broadway or as the bearded Venetian Moor. In either case, he plays an actor cocked and primed for romantic tragedy."
Reviewer Philip K. Scheuer of the ''[[Los Angeles Times]]'' wrote: "It captures the pulse of the New York theater to an extraordinary degree, inherently as well as because some of it was shot there; it is adult, outspoken and subtle, and it has shaken Mr. Colman free of most of the repressions imposed upon him by years of effete grand seigniory in Hollywood. Yet much of the film is hard to follow, 'too' subtle in the sense that it does not always come off on the screen as its makers must surely have visualized it."
== Awards ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
!Award
!Category
!Nominee(s)
!Result
!Ref.
|-
| rowspan="4" |Academy Awards
|Best Director
|George Cukor
| {{Nom}}
| rowspan="4" align="center" |<ref>{{Cite web |title=The 20th Academy Awards (1948) Nominees and Winners |url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1948 |access-date=August 18, 2011 |website=Oscars.org}}</ref>
|-
|Best Actor
|Ronald Colman
| {{Won}}
|-
|Best Original Screenplay
|Ruth Gordon and Garson Kanin
| {{Nom}}
|-
|Best Scoring of a Dramatic or Comedy Picture
|Miklós Rózsa
| {{Won}}
|-
|Golden Globe Awards
|Best Actor in a Leading Role
|Ronald Colman
| {{Won}}
| align="center" |<ref>{{Cite web |title=A Double Life – Golden Globes |url=https://www.goldenglobes.com/film/double-life |access-date=July 5, 2021 |website=[[HFPA]] |ref={{harvid|HFPA|1948}}}}</ref>
|-
|Venice International Film Festival
|Grand International Prize of Venice
|George Cukor
| {{Nom}}
| align="center" |
|}
The film was nominated by the American Film Institute for its 2005 compilation AFI's 100 Years of Film Scores.<ref>{{Cite web |title=AFI's 100 Years of Film Scores Nominees |url=http://www.afi.com/Docs/100Years/scores250.pdf |access-date=2016-08-06}}</ref>
== See also ==
* ''Carnival'' (1921)
* ''Carnival'' (1931)
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
f28c0chkiop3uw9766qu3jqbzncknwl
Tara A. Schwetz
0
160869
877126
2026-07-05T12:49:56Z
D son203
45710
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350675617|Tara A. Schwetz]]"
877126
wikitext
text/x-wiki
'''Tara A. Schwetz''' (née Munn) masanin kimiyyar halittu ne na Amurka kuma mai gudanar da gwamnati wanda ke aiki a matsayin mataimakin darakta na Cibiyar Lafiya ta Kasa . Ta taba aiki a matsayin Mataimakin Mataimakin Darakta
Kafin nadin ta a matsayin Mataimakin Mataimakin Darakta, ta yi aiki a matsayin Mataimakiyar Darakta ta NIH - rawar da ta taka ta fara ne a watan Janairun 2019. <ref>{{Cite web |title=CC: Health 2021 {{!}} FSU Office of Research |url=https://www.research.fsu.edu/research-offices/ord/collaborative-collision/past-10-collaborative-collision-events/cc-health-2021/ |access-date=2022-01-06 |website=www.research.fsu.edu}}</ref>
Ta shiga NIH a shekarar 2012 a matsayin Ƙungiyar Amurka don Ci gaban Kimiyya (AAAS) Kimiyya da Fasaha kuma ta rike mukamai da yawa a lokacin da take hukumar. An sanya ta a hutun gudanarwa a watan Maris na shekara ta 2025.
== Ilimi ==
Dan asalin Lakeland, Florida, Schwetz ya kammala karatun koleji na ƙarni na farko. Schwetz ya sami digiri na farko na Kimiyya a cikin Biochemistry tare da girmamawa daga Jami'ar Jihar Florida a shekara ta 2005 (Honors Thesis: Ba ƙarfe ba na kunna furotin mai sarrafa ƙarfe a cikin tarin fuka na mycobacterium). Daga nan sai ta ci gaba da samun Dokta na Falsafa a Kimiyya ta Kiwon Lafiya, Biophysics daga Jami'ar Kudancin Florida a cikin 2009 (Dissertation: Glycosylation Modulates Cardiac Excitability by Altering Voltage-Gated Potassium Currents ). Schwetz ya kasance mai bincike na postdoctoral a dakin gwaje-gwaje na David W. Piston a Jami'ar Vanderbilt daga 2009 zuwa 2012.
== Career ==
Throughout her nearly decade-long career at the NIH, Schwetz has held multiple positions, both within the Office of the Director and across several Institutes.
During her tenure as the Associate Deputy Director of NIH, Schwetz served as the Acting Director and Acting Deputy Director of the National Institute of Nursing Research (NINR).<ref>{{Cite web |title=Episode 106: NINR Director Discusses Nursing Research Amid COVID-19 {{!}} ONS |url=https://www.ons.org/podcasts/episode-106-ninr-director-discusses-nursing-research-amid-covid-19 |access-date=2022-01-06 |website=www.ons.org}}</ref>
Her former roles include Chief of the Strategic Planning and Evaluation Branch at the National Institute of Allergy and Infectious Diseases, where she led several efforts, including an evaluation of the Centers of Excellence for Influenza Research and Surveillance<ref>{{Cite web |title=Centers of Excellence for Influenza Research and Surveillance |url=https://www.niaidceirs.org/ |access-date=2022-01-06 |website=NIAID CEIRS |language=en-US}}</ref> to facilitate evidence-based decision-making and development of the NIAID Strategic Plan for Tuberculosis Research.<ref>{{Cite web |date=2018-09-26 |title=NIAID Strategic Plan for Tuberculosis Research |url=https://www.niaid.nih.gov/sites/default/files/TBStrategicPlan2018.pdf |access-date=2022-01-05 |website=National Institutes of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) |type=PDF}}</ref><ref>{{Cite web |title=Speaker Biography: Dr. Tara A. Schwetz {{!}} Association of American Universities (AAU) |url=https://www.aau.edu/speaker-biography-dr-tara-schwetz |access-date=2022-01-06 |website=www.aau.edu}}</ref> Schwetz also served as the Senior Advisor to the Principal Deputy Director of NIH, the NIH Environmental influences on Child Health Outcomes (ECHO)<ref>{{Cite web |title=Environmental influences on Child Health Outcomes (ECHO) Program |url=https://www.nih.gov/echo |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref> Interim Associate Program Director, and as a Health Science Policy Analyst at the National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Schwetz started her career at NIH as an AAAS Science and Technology Policy Fellow at NINR.
Schwetz has led or co-led a number of high-profile, agency-wide efforts, including two Rapid Acceleration of Diagnostics (RADx)<ref>{{Cite web |title=RADx |url=https://www.nih.gov/research-training/medical-research-initiatives/radx |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref> programs (RADx Underserved Populations,<ref>{{Cite web |date=2020-06-23 |title=RADx Programs |url=https://www.nih.gov/research-training/medical-research-initiatives/radx/radx-programs |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref> RADx Radical<ref>{{Cite web |date=2020-06-23 |title=RADx Programs |url=https://www.nih.gov/research-training/medical-research-initiatives/radx/radx-programs |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref>) to speed innovation in the development, commercialization, and implementation of technologies for COVID-19 testing, and the Implementing a Maternal health and Pregnancy Outcomes Vision for Everyone (IMPROVE)<ref>{{Cite web |title=IMPROVE Initiative |url=https://www.nichd.nih.gov/research/supported/IMPROVE |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref><ref>{{Cite web |last=tjordan_drupal |title=NIH launches initiative to improve maternal health outcomes {{!}} AHA News |url=https://www.aha.org/news/headline/2020-09-30-nih-launches-initiative-improve-maternal-health-outcomes |access-date=2022-01-06 |website=www.aha.org |language=en}}</ref> initiative. She also spearheaded several strategic planning efforts, such as the first NIH-Wide Strategic Plan and the NIH-Wide COVID-19 <ref>{{Cite web |title=covid |url=https://www.who.int/health-topics/coronavirus#tab=tab_1}}</ref> Strategic Plan;<ref>{{Cite web |title=National Institutes of Health {{!}} Strategic Plan on COVID-19 |url=https://covid19.nih.gov/nih-strategic-response-covid-19 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201223215538/https://covid19.nih.gov/nih-strategic-response-covid-19 |archive-date=December 23, 2020 |access-date=2022-01-06 |website=NIH COVID-19 Research |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=National Institutes of Health plan for COVID-19 research includes behavioral science |url=https://www.apa.org/advocacy/nih-covid-19-research |access-date=2022-01-06 |website=www.apa.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=tjordan_drupal |title=NIH strategic plan outlines COVID-19 research priorities {{!}} AHA News |url=https://www.aha.org/news/headline/2020-04-23-nih-strategic-plan-outlines-covid-19-research-priorities |access-date=2022-01-06 |website=www.aha.org |language=en}}</ref> and played a significant role in the development of the National Pain Strategy.<ref>{{Cite web |title=National Pain Strategy Report {{!}} IPRCC |url=https://www.ninds.nih.gov/current-research/trans-agency-activities/interagency-pain-research-coordinating-committee-iprcc |access-date=2022-01-06 |website=www.iprcc.nih.gov |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=National Pain Strategy Released by the National Institutes of Health (NIH) |url=https://www.dvcipm.org/features/national-pain-strategy-released-by-the-national-institutes-of-health-nih/ |access-date=2022-01-06 |website=www.dvcipm.org}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-08-02 |title=National Pain Strategy |url=https://www.hrsa.gov/behavioral-health/national-pain-strategy |access-date=2022-01-06 |website=Official web site of the U.S. Health Resources & Services Administration |language=en}}</ref>
For much of 2021, Schwetz served on detail to the White House Office of Science and Technology Policy as the Assistant Director for Biomedical Science Initiatives.<ref>{{Cite web |title=Dr. Tara A. Schwetz – PBM 2021 |url=https://www.pbm2021.com/speaker/dr-tara-a-schwetz/ |access-date=2022-01-06 |language=en-NZ}}</ref> In this role, she led development and planning efforts to stand up the proposed Advanced Research Projects Agency for Health (ARPA-H).<ref>{{Cite web |title=ARPA-H |url=https://arpa-h.gov/ |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 June 2021 |title=MEDIA AVAILABILITY: Lander, Collins Set Forth A Vision For ARPA-H |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/ostp/news-updates/2021/06/22/media-availability-lander-collins-set-forth-a-vision-for-arpa-h/ |access-date=2022-01-06 |website=The White House |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Adashi |first=Eli Y. |last2=Cohen |first2=I. Glenn |date=2021-10-15 |title=The Biden Administration's Proposal for an Advanced Research Projects Agency for Health |journal=JAMA Health Forum |volume=2 |issue=10 |pages=e212972 |doi=10.1001/jamahealthforum.2021.2972 |issn=2689-0186 |pmid=36218894 |s2cid=244597468 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Biden's Speedy Medical Lab Will 'Ideally' Be Up in Fiscal 2022 |url=https://news.bloomberglaw.com/pharma-and-life-sciences/bidens-speedy-medical-lab-will-ideally-be-up-in-fiscal-2022 |access-date=2022-01-06 |website=news.bloomberglaw.com |language=en}}</ref> The Biden Administration proposed ARPA-H in the fiscal year 2022 President’s budget request<ref>{{Cite web |title=President's Budget |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/omb/budget/ |access-date=2022-01-06 |website=The White House |language=en-US}}</ref> to tackle some of the biggest health challenges faced by all Americans by driving medical innovation more rapidly.
== Awards and honors ==
Schwetz ita ce mai karɓar kyaututtuka da yawa na NIH, gami da Kyautar Binciken Bincike ta NIH Ruth Kirschstein . Bugu da kari, ta sami kyaututtuka daga American Cancer Society da American Heart Association . Ita ce kuma mace ta farko da ta karbi kyautar USF Genshaft Family Doctoral Fellowship . <ref>{{Cite web |title=Genshaft Family Doctoral Fellowship {{!}} Fellowships and Scholarships {{!}} Funding {{!}} Office of Graduate Studies {{!}} University of South Florida |url=https://www.usf.edu/graduate-studies/funding/fellowships-scholarships/genshaft-family-doctoral-fellowship.aspx |access-date=2022-01-06 |website=www.usf.edu}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1983]]
9akycxkjy6ge7ga8fmsy9vk13b97jjz
877127
877126
2026-07-05T12:50:27Z
D son203
45710
877127
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tara A. Schwetz''' (née Munn) masanin kimiyyar halittu ne na Amurka kuma mai gudanar da gwamnati wanda ke aiki a matsayin mataimakin darakta na Cibiyar Lafiya ta Kasa . Ta taba aiki a matsayin Mataimakin Mataimakin Darakta
Kafin nadin ta a matsayin Mataimakin Mataimakin Darakta, ta yi aiki a matsayin Mataimakiyar Darakta ta NIH - rawar da ta taka ta fara ne a watan Janairun 2019. <ref>{{Cite web |title=CC: Health 2021 {{!}} FSU Office of Research |url=https://www.research.fsu.edu/research-offices/ord/collaborative-collision/past-10-collaborative-collision-events/cc-health-2021/ |access-date=2022-01-06 |website=www.research.fsu.edu}}</ref>
Ta shiga NIH a shekarar 2012 a matsayin Ƙungiyar Amurka don Ci gaban Kimiyya (AAAS) Kimiyya da Fasaha kuma ta rike mukamai da yawa a lokacin da take hukumar. An sanya ta a hutun gudanarwa a watan Maris na shekara ta 2025.
== Ilimi ==
Dan asalin Lakeland, Florida, Schwetz ya kammala karatun koleji na ƙarni na farko. Schwetz ya sami digiri na farko na Kimiyya a cikin Biochemistry tare da girmamawa daga Jami'ar Jihar Florida a shekara ta 2005 (Honors Thesis: Ba ƙarfe ba na kunna furotin mai sarrafa ƙarfe a cikin tarin fuka na mycobacterium). Daga nan sai ta ci gaba da samun Dokta na Falsafa a Kimiyya ta Kiwon Lafiya, Biophysics daga Jami'ar Kudancin Florida a cikin 2009 (Dissertation: Glycosylation Modulates Cardiac Excitability by Altering Voltage-Gated Potassium Currents ). Schwetz ya kasance mai bincike na postdoctoral a dakin gwaje-gwaje na David W. Piston a Jami'ar Vanderbilt daga 2009 zuwa 2012.
== Career ==
Throughout her nearly decade-long career at the NIH, Schwetz has held multiple positions, both within the Office of the Director and across several Institutes.
During her tenure as the Associate Deputy Director of NIH, Schwetz served as the Acting Director and Acting Deputy Director of the National Institute of Nursing Research (NINR).<ref>{{Cite web |title=Episode 106: NINR Director Discusses Nursing Research Amid COVID-19 {{!}} ONS |url=https://www.ons.org/podcasts/episode-106-ninr-director-discusses-nursing-research-amid-covid-19 |access-date=2022-01-06 |website=www.ons.org}}</ref>
Her former roles include Chief of the Strategic Planning and Evaluation Branch at the National Institute of Allergy and Infectious Diseases, where she led several efforts, including an evaluation of the Centers of Excellence for Influenza Research and Surveillance<ref>{{Cite web |title=Centers of Excellence for Influenza Research and Surveillance |url=https://www.niaidceirs.org/ |access-date=2022-01-06 |website=NIAID CEIRS |language=en-US}}</ref> to facilitate evidence-based decision-making and development of the NIAID Strategic Plan for Tuberculosis Research.<ref>{{Cite web |date=2018-09-26 |title=NIAID Strategic Plan for Tuberculosis Research |url=https://www.niaid.nih.gov/sites/default/files/TBStrategicPlan2018.pdf |access-date=2022-01-05 |website=National Institutes of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) |type=PDF}}</ref><ref>{{Cite web |title=Speaker Biography: Dr. Tara A. Schwetz {{!}} Association of American Universities (AAU) |url=https://www.aau.edu/speaker-biography-dr-tara-schwetz |access-date=2022-01-06 |website=www.aau.edu}}</ref> Schwetz also served as the Senior Advisor to the Principal Deputy Director of NIH, the NIH Environmental influences on Child Health Outcomes (ECHO)<ref>{{Cite web |title=Environmental influences on Child Health Outcomes (ECHO) Program |url=https://www.nih.gov/echo |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref> Interim Associate Program Director, and as a Health Science Policy Analyst at the National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Schwetz started her career at NIH as an AAAS Science and Technology Policy Fellow at NINR.
Schwetz has led or co-led a number of high-profile, agency-wide efforts, including two Rapid Acceleration of Diagnostics (RADx)<ref>{{Cite web |title=RADx |url=https://www.nih.gov/research-training/medical-research-initiatives/radx |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref> programs (RADx Underserved Populations,<ref>{{Cite web |date=2020-06-23 |title=RADx Programs |url=https://www.nih.gov/research-training/medical-research-initiatives/radx/radx-programs |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref> RADx Radical<ref>{{Cite web |date=2020-06-23 |title=RADx Programs |url=https://www.nih.gov/research-training/medical-research-initiatives/radx/radx-programs |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref>) to speed innovation in the development, commercialization, and implementation of technologies for COVID-19 testing, and the Implementing a Maternal health and Pregnancy Outcomes Vision for Everyone (IMPROVE)<ref>{{Cite web |title=IMPROVE Initiative |url=https://www.nichd.nih.gov/research/supported/IMPROVE |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref><ref>{{Cite web |last=tjordan_drupal |title=NIH launches initiative to improve maternal health outcomes {{!}} AHA News |url=https://www.aha.org/news/headline/2020-09-30-nih-launches-initiative-improve-maternal-health-outcomes |access-date=2022-01-06 |website=www.aha.org |language=en}}</ref> initiative. She also spearheaded several strategic planning efforts, such as the first NIH-Wide Strategic Plan and the NIH-Wide COVID-19 <ref>{{Cite web |title=covid |url=https://www.who.int/health-topics/coronavirus#tab=tab_1}}</ref> Strategic Plan;<ref>{{Cite web |title=National Institutes of Health {{!}} Strategic Plan on COVID-19 |url=https://covid19.nih.gov/nih-strategic-response-covid-19 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201223215538/https://covid19.nih.gov/nih-strategic-response-covid-19 |archive-date=December 23, 2020 |access-date=2022-01-06 |website=NIH COVID-19 Research |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=National Institutes of Health plan for COVID-19 research includes behavioral science |url=https://www.apa.org/advocacy/nih-covid-19-research |access-date=2022-01-06 |website=www.apa.org}}</ref><ref>{{Cite web |last=tjordan_drupal |title=NIH strategic plan outlines COVID-19 research priorities {{!}} AHA News |url=https://www.aha.org/news/headline/2020-04-23-nih-strategic-plan-outlines-covid-19-research-priorities |access-date=2022-01-06 |website=www.aha.org |language=en}}</ref> and played a significant role in the development of the National Pain Strategy.<ref>{{Cite web |title=National Pain Strategy Report {{!}} IPRCC |url=https://www.ninds.nih.gov/current-research/trans-agency-activities/interagency-pain-research-coordinating-committee-iprcc |access-date=2022-01-06 |website=www.iprcc.nih.gov |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=National Pain Strategy Released by the National Institutes of Health (NIH) |url=https://www.dvcipm.org/features/national-pain-strategy-released-by-the-national-institutes-of-health-nih/ |access-date=2022-01-06 |website=www.dvcipm.org}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-08-02 |title=National Pain Strategy |url=https://www.hrsa.gov/behavioral-health/national-pain-strategy |access-date=2022-01-06 |website=Official web site of the U.S. Health Resources & Services Administration |language=en}}</ref>
For much of 2021, Schwetz served on detail to the White House Office of Science and Technology Policy as the Assistant Director for Biomedical Science Initiatives.<ref>{{Cite web |title=Dr. Tara A. Schwetz – PBM 2021 |url=https://www.pbm2021.com/speaker/dr-tara-a-schwetz/ |access-date=2022-01-06 |language=en-NZ}}</ref> In this role, she led development and planning efforts to stand up the proposed Advanced Research Projects Agency for Health (ARPA-H).<ref>{{Cite web |title=ARPA-H |url=https://arpa-h.gov/ |access-date=2022-01-06 |website=National Institutes of Health (NIH) |language=EN}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 June 2021 |title=MEDIA AVAILABILITY: Lander, Collins Set Forth A Vision For ARPA-H |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/ostp/news-updates/2021/06/22/media-availability-lander-collins-set-forth-a-vision-for-arpa-h/ |access-date=2022-01-06 |website=The White House |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Adashi |first=Eli Y. |last2=Cohen |first2=I. Glenn |date=2021-10-15 |title=The Biden Administration's Proposal for an Advanced Research Projects Agency for Health |journal=JAMA Health Forum |volume=2 |issue=10 |pages=e212972 |doi=10.1001/jamahealthforum.2021.2972 |issn=2689-0186 |pmid=36218894 |s2cid=244597468 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Biden's Speedy Medical Lab Will 'Ideally' Be Up in Fiscal 2022 |url=https://news.bloomberglaw.com/pharma-and-life-sciences/bidens-speedy-medical-lab-will-ideally-be-up-in-fiscal-2022 |access-date=2022-01-06 |website=news.bloomberglaw.com |language=en}}</ref> The Biden Administration proposed ARPA-H in the fiscal year 2022 President’s budget request<ref>{{Cite web |title=President's Budget |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/omb/budget/ |access-date=2022-01-06 |website=The White House |language=en-US}}</ref> to tackle some of the biggest health challenges faced by all Americans by driving medical innovation more rapidly.
== Awards and honors ==
Schwetz ita ce mai karɓar kyaututtuka da yawa na NIH, gami da Kyautar Binciken Bincike ta NIH Ruth Kirschstein . Bugu da kari, ta sami kyaututtuka daga American Cancer Society da American Heart Association . Ita ce kuma mace ta farko da ta karbi kyautar USF Genshaft Family Doctoral Fellowship . <ref>{{Cite web |title=Genshaft Family Doctoral Fellowship {{!}} Fellowships and Scholarships {{!}} Funding {{!}} Office of Graduate Studies {{!}} University of South Florida |url=https://www.usf.edu/graduate-studies/funding/fellowships-scholarships/genshaft-family-doctoral-fellowship.aspx |access-date=2022-01-06 |website=www.usf.edu}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1983]]
g2oka35mll8bm5vdxn1ejsaj8f5ya3p
Batun da aka yi a Kudancin Park
0
160870
877128
2026-07-05T12:52:52Z
D son203
45710
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356952100|Subject matter in South Park]]"
877128
wikitext
text/x-wiki
Kayan wasan kwaikwayo na Amurka na Kudancin Park ya rufe kuma ya yi ba'a da batutuwa da yawa a yayin da yake gudana. Amfani da Kudancin Park Studio na wasan kwaikwayo na kwamfuta tare da kayan aiki na biyu yana ba shi damar gyara abubuwan da suka faru a cikin kwanaki, da sauri yana yin sharhi game da abubuwan da suka gabata, gami da Elián González, Zaben shugaban Amurka na 2000, kama [[Saddam Hussein]], da zaben [[Barack Obama]] da [[Donald Trump]]. Masu kirkirar sun kuma haifar da cakuda ra'ayoyin zamantakewa da masu ra'ayin mazan jiya, suna goyan bayan akidar 'yanci a rayuwa ta ainihi da kuma wasan kwaikwayon. Koyaya, masu kirkirar wasan kwaikwayon suna kiran kansu "masu laifi daidai" <ref name="whois">{{Cite web |last=Raphael, Rebecca |date=May 22, 1998 |title=Who is Kyle Broslofski? |url=http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815135956/http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml |archive-date=August 15, 2012 |access-date=February 4, 2009 |website=[[New Voices (magazine)|New Voices]]}}</ref> kuma sun ƙi ra'ayin cewa suna ƙoƙarin gabatar da kowane ajanda na akida ta hanyar wasan kwaikwayon.
== Jerin ==
=== Zubar da ciki ===
* "Mammacin Cartman Har yanzu Dirty Slut": Mahaifiyar Cartman ta yi ƙoƙari ta sa ɗanta zubar da ciki na "40th trimester", kuma ta gano cewa irin wannan zubar da cikin ciki ba bisa ka'ida ba ne, ta ce "To, ina tsammanin kuna buƙatar kiyaye dokokinka daga jikina". Daga baya a cikin labarin, Mrs Cartman ta ce "Ya kamata in yi tunanin tayar da yaro kafin yin jima'i". Daga baya an sanar da ita cewa ta rikitar da kalmar " zubar da zubar da jini" da "samarwa".
* "Cartman Joins NAMBLA": Bayan ya san cewa iyayensa suna so su sami wani yaro, Kenny yayi ƙoƙari ya hana taron samun ƙaramin ɗan'uwa. Ya yi ƙoƙari ya ba mahaifiyarsa allurar zubar da ciki da safe, ya yi ƙoƙari ya sa ta sha giya kuma ya ƙarfafa ta ta hau kan wani wurin shakatawa mai ban sha'awa don haifar da zubar da cikin ciki. Babu wani yunkurin da ya yi, duk da haka, ya bar jaririn ya zama karamin reincarnation na Kenny da kansa.
* "Chef Goes Nanners": Malamin da ya maye gurbin ya nuna cewa ajin ya shiga muhawara daban-daban, tare da ɗayan "Pro-Choice vs. Cartman".
* "[[Kenny McCormick|Kenny]]_Dies" id="mwNA" rel="mw:WikiLink" title="Kenny Dies">Kenny ya mutu": Cartman yayi ƙoƙari ya sami Binciken ƙwayar halitta (ta amfani da tayin da aka zubar da ciki) a cikin ƙoƙari na ceton rayuwar Kenny. An bayyana shi a ƙarshen labarin da gaske yana so ya yi amfani da ƙwayoyin halitta don kwace Shakey's Pizza.
* "A Ladder to Heaven": Bayan ya fahimci cewa ran Kenny yana cikin jikinsa, Cartman ya yanke shawarar zuwa wani wuri inda suke "cire rayayyun rayayyun rai daga ciki" daga gare shi. Daga nan sai ya ci gaba da zuwa asibitin zubar da ciki inda ya shiga gardama tare da uwargidan a teburin, yana mai cewa ba zai iya rayuwa ta wannan hanyar ba kuma yana buƙatar su tsotse ran Kenny kawai. Ma'aurata sun shiga kuma bayan sun ji kukan Cartman, budurwar ta bayyana cewa ba za ta iya yin wannan ba kuma ta fita. A wannan lokacin, saurayin da ke da fushi ya jefa dutse a Cartman.
* "Woodland Critter Christmas": Ana koyar da 'ya'yan zaki na dutse a asibitin zubar da ciki yadda za a dakatar da haihuwar antichrist porcupine. A lokacin gwagwarmayar karshe, sun ba Kyle " zubar da ciki", suna fitar da magabcin Kristi daga jikinsa don Santa ya iya murkushe shi da sledgehammer.
* "Misis Garrison's Fancy New Vagina": Sabuwar Mrs. Garrison da ta canza jima'i ta gamsu cewa tana da ciki saboda ba ta fara haila ba. Ta tambayi likitan ko zai "yi fitar da shi (haifiyar) ko kuma ya yi amfani da kwakwalwarsa" saboda "mace na iya yin duk abin da take so tare da jikinta," kawai don ganowa a asibitin zubar da ciki cewa ba a halicci mahaifa a cikin aikin canjin jima'i ba; saboda haka ba za ta iya yin ciki ba.
* "Eek, a Penis!": Cartman ya ciyar da mafi yawan abubuwan da suka faru yana koyar da yara a cikin gari cewa yana da kyau a yi magudi. A cikin ba da shawara ga matashi mai ciki, ya ce "Zubar ciki ba daidai ba ne... zubar da ciki shine mafi kyawun hanyar yaudara. Kuna yaudarar yanayi kanta. Me ya sa 'yan mata masu arziki ke ci gaba da rayuwa? Saboda suna samun zubar da jini lokacin da suke matasa. Suna da ciki, amma har yanzu suna so su je kwaleji, don haka, duk abin da haka, suna yaudarar wannan ƙaramin critter a cikin ciki daga damar rayuwa.
* Kudancin Park: The Stick of Truth: Wani sashi na wasan yana faruwa a asibitin zubar da ciki, mai suna Unplanned Parenthood, yayin da Sabon Kid ke tafiya a ɓoye yana ado kamar yarinya don dawo da bayanan zubar da cikin yarinya ga ma'aikatan Wendy. A kan hanya, dole ne ya yi " zubar da ciki" a kan Randy Marsh a cikin ɓoye don yaudarar jami'an gwamnati kuma ya magance barkewar Nazi Zombie Fetuses wanda ya mamaye asibitin. An kaddamar da wannan ɓangaren a cikin sakin wasan a wasu yankuna.
=== 'Yan Kanada ===
Ana yin wa 'yan Kanada ba'a sosai a Kudancin Park. Yawancin 'yan Kanada an nuna su suna da idanu masu laushi, kuma saman rabin kawunansu kawai suna flap sama da ƙasa lokacin da suke magana. Har ila yau, suna nuna ra'ayoyin Kanada da suka wuce gona da iri. Wannan ya koma cikin kakar wasa daya "Mutuwa", wanda ya gabatar da duo na wasan kwaikwayo na Kanada Terrance da Phillip. Wannan labarin ya samo asali ne daga zargi na farko cewa Kudancin Park ba shi da yawa fiye da ba'a da kuma raye-raye na asali. Kuma ta haka ne Terrance da Phillip a zahiri ba su yi komai ba sai jerin ba'a, kuma an fassara su cikin mummunan rai fiye da South Park kanta. Masu kirkirar Kudancin Park Trey Parker da Matt Stone sun yanke shawarar fadada gag mai gudana ga duk Kanada bayan da aka nuna Terrance da Phillip a farkon kakar wasa ta biyu "Terrance da Phillip in Not Without My Anus". Kanada an nuna ta a fili a cikin abubuwan da suka faru da yawa kamar "Kirsimeti ne a Kanada", "Kanada a kan Strike", da kuma "Where My Country Gone?" da kuma fim din South Park: Bigger, Longer & Uncut .
Iyalin sarauta na Burtaniya, a matsayinsu na dangin sarauta ta Kanada, an kuma yi musu ba'a a cikin abubuwan da suka faru "Royal Pudding" da "The Worldwide Privacy Tour".
=== Shahararrun mutane ===
* Barbra Streisand: in "Mecha-Streisand", "200", and "201", she gains evil-powers and destroys the town as a Mechagodzilla-style creature; in "Spookyfish", different visages from her TV and film work appear as "Spooky Streisand" sidebars. Her name also seems to be something of a curse word in the ''South Park'' universe, as in ''South Park: Bigger, Longer &amp; Uncut'' and "Osama bin Laden Has Farty Pants."
* Robert Smith from The Cure: In "Mecha-Streisand", he is called in to defeat Barbra Streisand by turning in to a Mothra-like creature to take her down. However, he has an ability called "Robot Punch", which his a reference to many mecha anime.
* "Starvin' Marvin" and "Starvin' Marvin in Space" lampoon the charity efforts of Sally Struthers, who appears as a Jabba the Hutt figure in the latter episode.
* Dr. Oz: in "Butterballs", Dr. Oz spouts false medical babble and bullies Butters while interviewing him about the anti-bullying video he is starring in.
* "Butters' Very Own Episode": The parents of Butters Stotch try to conceal Butters' mother's attempted murder of their son with the help of Gary Condit, O. J. Simpson, and the parents of JonBenét Ramsey.
* "[[Fat Butt da Pancake Head|Fat Butt and Pancake Head]]": Cartman makes a [[Jennifer Lopez]] hand puppet, which suddenly develops a personality of its own and becomes a singing sensation. As a result, the real J-Lo is fired from her record label and [[Ben Affleck]] falls in love with the hand puppet.
* Affleck, prior to "Fat Butt and Pancake Head", also appears in "How to Eat with Your Butt", where it is revealed that he is the long-lost son of a couple suffering from a fictitious congenital condition called "torsonic polarity syndrome" (TPS), which causes victims to appear to have buttocks in place of their face.
* [[Rob Reiner]] is derided as a hypocritical activist who works to outlaw smoking in public places for reasons of health, despite the fact that he is obese on account of poor dietary habits, in "Butt Out". His obesity hits home whenever he needs butter to get out of tight places such as a car.
* John Edward's mentalist/medium practices are criticized in "[[Mafi Girma a Duniya|The Biggest Douche in the Universe]]".
* Jared Fogle is satirized in "Jared Has Aides": a play on his use of personal trainers in the episode. He also appeared in the episode "Stunning and Brave" and the video game South Park: The Fractured but Whole.
* Russell Crowe is playfully mocked for his ''Gladiator'' role, his music and his violent fights in "The New Terrance and Phillip Movie Trailer".
* "[[Mafi Girma a Duniya|The Biggest Douche in the Universe]]": Rob Schneider is shown in four movie previews. The previews depict Schneider transforming into a stapler, a carrot, and Kenny McCormick. One of the previews is more like a template with often used phrases "Until one day", "From the creators of", and "Rob Schneider is" between which it's filled with nonsensical gibberish. Schneider is shown dancing in a discothèque, walking into a lamp post, drinking some liquid in a laboratory, and falling down stairs.
* Mel Gibson is the subject of Cartman's admiration after Cartman watches Gibson's film, ''The Passion of the Christ'', culminating in "The Passion of the Jew", wherein Gibson responds to Stan and Kenny's demand for a refund of the money they spent on ''The Passion'' by masochistic tendencies with which he accuses Stan and Kenny of threatening to torture him, and by chasing after the two after they steal the money from his home. He later defecates on Cartman and smears his feces on a South Park building, ruining his standing with Cartman and his Christian South Park fans. He later appears in the "Imaginationland Episode III", in which he provides story ideas to the United States government, in order to inspire a possible avenue of investigation into the invasion of Imaginationland. Despite his bizarre, erratic behavior, the Pentagon officials observe, his experience as a director and his understanding of story structure actually provide a useful idea, where previous directors consulted, Michael Bay and M. Night Shyamalan, merely suggested special effects and plot twists.
* [[Michael Jackson]] is portrayed with the character "Mr. Jefferson" in the episode "The Jeffersons", in which he moves to South Park with his son Blanket to a house full of arcade games and animals, inevitably attracting all the kids in the town.
* Jackson is later parodied in the season 13 episode "Dead Celebrities" as a ghost possessing Ike because of his denial of being dead, being a man, being an adult and being black.
** "Dead Celebrities" also featured Billy Mays, Ed McMahon, [[Farrah Fawcett]], Patrick Swayze, [[Walter Cronkite]], Dom DeLuise, Ted Kennedy, Natasha Richardson, Bea Arthur, [[David Carradine]], DJ AM, Ricardo Montalbán, and Steve McNair as celebrities trapped in purgatory, which is like being in a plane on the tarmac, because Michael Jackson refuses to acknowledge his death.
** The Boys get help from <nowiki><i id="mwwg">Ghost Hunters</i></nowiki> co-stars Jason Hawes and Grant Wilson in the same episode.
* Paris Hilton is caricatured as a "[[wiktionary:skank|skank]]" in "Stupid Spoiled Whore Video Playset". The episode implies (and in some cases explicitly states) that Paris Hilton is a stupid, spoiled, drunken whore who has done nothing to deserve her fame except being rich and spoiled. The episode also criticizes how she has become a role model for young girls (the girls of South Park, with the exception of Wendy Testaburger, quickly take up her supposedly promiscuous and mindless attitude towards life after the opening of the "Stupid spoiled whore" shop).
* [[Tom Cruise]] and John Travolta are famously caricatured in "Trapped in the Closet" for their participation in Scientology. This episode resulted in the departure of [[Isaac Hayes]] as Chef in "The Return of Chef", where Chef is [[Wanke Kwakwalwa|brainwashed]] into a made-up organization lampooning Scientology (of which Hayes is a member, and claimed religious insult because of "Closet"){{Ana bukatan hujja|date=August 2011}}. The title of the "Closet" episode references "Trapped in the Closet" by R. Kelly, who is also a participant in "Closet."
* Prior to "Trapped in the Closet", Travolta was featured in "[[Ƙungiyar (South Park)|The Entity]]", demonstrating Mr. Garrison's mono-wheel vehicle known as "IT."
* [[George Clooney]] is considered a source of "smug" in "Smug Alert!" for his speech giving Hollywood credit in the [[Ƙungiyar Kare Haƙƙin Ɗan Adam|American Civil Rights Movement]], and in the movie for the doctor.
* "Super Best Friends": David Blaine is the leader of a cult known as "Blaintology".
* "Red Hot Catholic Love": [[Martha Stewart]] uses Cartman's method of digestion (which involves shoving food up the anus and defecating out the mouth) to eat a whole turkey.
* "Here Comes the Neighborhood": Token convinces rich African-American celebrities such as [[Will Smith]], Oprah Winfrey, [[Snoop Dogg]], [[Sean Combs]] and [[Bill Cosby]] (who is shown having an obsession with Jell-O pudding) to move to South Park. Oprah also makes an appearance on the episode "A Million Little Fibers", where she talks about selecting Towelie's memoirs as her book of the month.
* U.S. Army troops mistake a goat for Fleetwood Mac lead vocalist [[Stevie Nicks]] in the episode "Osama bin Laden Has Farty Pants".
* "Tsst": Cesar Millan from the show ''Dog Whisperer'' is brought in to discipline Cartman after ''Nanny 911'' and ''Supernanny'' fail.
* Al Gore is satirized in the episode "ManBearPig", where he warns the town of South Park about a terrible creature that is "half-man, half-bear and half-pig."
* Both are further explored in Season 22 as both Gore and ManBearPig return. Gore becomes a friend of the boys as they try to defeat the monster.
* "Ginger Kids": When Cartman presents his report about red-haired, pale-skin, freckled people, his slideshow displays pictures of Carrot Top and Ron Howard.
* The Fab Five from ''Queer Eye for the Straight Guy'' are parodied as Crab People in the episode "South Park Is Gay!".
* "The Snuke": [[Hillary Clinton]] has a nuclear weapon in her [[Al'aurar Mace|vagina]].
* "Britney's New Look": [[Britney Spears]]' popularity is due to her being a sacrifice for corn Harvest.
* Both [[Taylor Swift]] and Faith Hill were parodied in South Park.
* "About Last Night...": [[Barack Obama]], [[John McCain]], Sarah Palin, and Michelle Obama are members of an elite team of professional thieves after the Hope Diamond.
* Bono is parodied in the episode "More Crap", which highlights his humanitarian efforts, coupled with his pretentious, often narcissistic personality. It's revealed that he is actually a world-record setting "[[Kashin mutum|piece of crap]]"; Stan explains: "That's why he's able to do so much, try to help so many people, but still seem like such a piece of shit." Measurements in the episode are measured in Courics.
* "Imaginationland Episode II": [[Kurt Russell]] is depicted making fun of the film ''Stargate''. He goes into the imagination portal where he is raped by Cartman's made-up forest critters.
* "The Ring": The Jonas Brothers are part of an evil plot by Mickey Mouse, unbeknownst to The Jonas Brothers, to help Mickey Mouse sell sex to young girls.
* "Sexual Healing": Instead of claiming responsibility for the sex scandals, various celebrities such as Michael Douglas, Michael Jordan, Ben Roethlisberger, David Duchovny, Charlie Sheen, David Letterman, [[Bill Clinton]], Billy Bob Thornton, Kobe Bryant, Eliot Spitzer, and [[Tiger Woods]] use excuses such as sex addiction cast on them by an "Alien Wizard" to justify their own actions.
* "Prehistoric Ice Man": [[Marilyn Manson]] is performing a song called "Stinky Britches" on a TV in a shop before Larry angrily smashes the glass and the TV.
* Rick Santorum, Mitt Romney, and Newt Gingrich are seen in the episode "Faith Hilling" following Cartman in pulling their shirts out to simulate breasts.
* Author [[George R. R. Martin]] appears in the season 17 episodes "A Song of Ass and Fire" and "Titties and Dragons", where he's first visited by Butters and Scott Malkinson and goes on an hours-long rant after being asked a simple question, in particularly showing an obsession for "wieners".
* The singer Lorde is portrayed in Season 18 as none other than the secret identity of character Randy Marsh.
* Dallas Cowboys owner Jerry Jones is parodied in the season 18 episode "Go Fund Yourself" along with several other NFL team owners. In one scene, Jones is depicted as having huge, bulging [[Hawainiya|chameleon]]-like eyes, as a young woman's head pops up from his lap.<ref>{{Cite web |date=September 25, 2014 |title='South Park' also ripped Jerry Jones, Roger Goodell in classic Redskins takedown |url=http://www.csnphilly.com/blog/700-level/south-park-also-ripped-jerry-jones-roger-goodell-classic-redskins-takedown |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141225025223/http://www.csnphilly.com/blog/700-level/south-park-also-ripped-jerry-jones-roger-goodell-classic-redskins-takedown |archive-date=December 25, 2014 |access-date=December 22, 2014 |website=[[Comcast SportsNet]]}}</ref> He reappears in the season 21 episode "Moss Piglets."
* Caitlyn Jenner was mocked in several episodes of the nineteenth season, with many episodes referencing Jenner's hit-and-run accident (by showing Jenner driving over numerous people).
* [[Donald Trump]] is personified from Season 19 onwards by the South Park character Mr. Garrison, who beats [[Hillary Clinton]] in the 2016 Presidential Election and even puts on an orange wig to more closely resemble the real-life Donald Trump.
* Mitch McConnell, Paul Ryan, and [[Mike Pence]] appear in the episode "Doubling Down" advising Mr. Garrison that his slogan "Fuck them all to death!" is going too far, only to be threatened and bullied into submission.
* Rudy Giuliani appears in the episode "Season Finale" as Mr. Garrison's (and thus metaphorically Donald Trump's) lawyer.
* [[Mark Zuckerberg]] appears in the episode "Franchise Prequel", where he is invited to talk about fake news stories on Facebook but then does not address the citizens' concerns, instead dismissing their complaints and pretending to deflect their attempts to "block" him by speaking and moving in the style of blocking techniques from martial arts films.
* [[Jeff Bezos]] appears in "Unfulfilled" and "Bike Parade" as in the form of the lead Talosian from the original 1965 ''Star Trek'' pilot "The Cage". He watches people through hidden cameras in their Amazon Echos and stamps out any dissenters or strikers against [[Amazon (kamfani)|Amazon]].
=== Censorship ===
The primary subject of ''South Park: Bigger, Longer & Uncut'' is censorship, also a repeatedly cited concern in multiple episodes. Notable episodes involving censorship include "Death", "It Hits the Fan", "Cartoon Wars Part I", "Cartoon Wars Part II", "200", "201", and "Band in China".
* "Cartoon Wars Part II": Cartman wishes the President a major news corporation to prevent an episode of ''Family Guy'' from airing, and to prevent Kyle from interfering with his plan, Cartman states, "okay, I'll make it easy for you", and pulls out a gun and aims it at the President. When the President responds with, "okay, I'll listen to you", Kyle states to the President, "you can't do what he wants just because he's the one threatening you with violence!" When the president then responds with, "I can't be responsible for people getting hurt. Especially me", Kyle states, "yes, people can get hurt. That's how terrorism works. But if you give into that... you're allowing terrorism to work. Do the right thing here".
=== Drugs ===
* "Ike's Wee Wee": Mr. Mackey is forced out of his job for losing a marijuana bud in a drug-education class. Ironically, he goes through a cycle of experimentation (ending up in his adopting hippie ideology and happily marrying a woman he meets), before an enforced treatment (after being captured during his honeymoon in India by the A-Team, no less) and reverting to his position as a spokesman against drugs.
* "My Future Self n' Me": Stan and Butters' parents find an indirect and strange way to try to prevent their children from using drugs. They hire representatives to act as though they were future versions of the children, who travel back in time to tell them how the use of drugs has made their lives miserable. While the episode does condemn the use of drugs, it parodies the tendency of people (especially parents) to overreact to the substances and deceive their children to ensure their safety.
* "Towelie" and "A Million Little Fibers": Towelie is forced to confront his marijuana addiction in times of crisis, eventually coming to the "conclusion" that he should only partake in drug use when he accomplishes something good, not in order to.
** Towelie later puts his marijuana addiction to good use as he is a state government inspector that approves and later works at Randy Marsh's marijuana farm in Season 22.
* "Up the Down Steroid": Jimmy Valmer is chronicled through his use of [[Steroid|steroids]]; combines the subject of performance-enhancing drug controversy frequently seen in baseball and other sports with a ''Lifestories: Families in Crisis'' episode about steroid use.
* "Die Hippie, Die": The hippies have their Jamfest in South Park to "Stop Corporations" and Kenny, Kyle and Stan join the hippies. In the end, the boys realize the hippies smoke way too much pot and are just as selfish as the corporations they complain about by trying to forget about their troubles when they don't have any.
* "Major Boobage": Kids across the nation, particularly Kenny, have found a new way to get high. The episode references the glue-sniffing, paint snorting, and marker sniffing epidemics.
* "Quest for Ratings" To get ideas for South Park Elementary's closed-circuit television system, the boys decide to get high on cough medicine. Remembering that they had seen Craig's program while high and thought it to be brilliant, they conclude that a majority of the school must be perpetually high on cough medicine, accounting for his ratings. They then decide to produce a special report that gets cough medicine banned from school.
* "Medicinal Fried Chicken": Medical marijuana becomes legal while KFC is portrayed as a newly illegal addictive drug, featuring a Cartman subplot that parodies the film ''Scarface''.
* "Best Friends Forever": An archangel presenting a battle strategy to Kenny on a whiteboard while casually sniffing the marker he's using.
* "Guitar Queer-O": Stan plays a video game called "Heroin Hero", in which the only objective was to shoot up heroin and chase a dragon around.
* "Hummels &amp; Heroin": When a number of costumed characters begin to overdose on painkillers at children's birthday parties, Stan discovers that the drugs are being trafficked out of Grandpa Marsh's nursing home, stored inside German Hummels. The episode parodies the growing opioid epidemic, while also comparing retirement homes to [[Gidan Yari|prisons]].
* "Tegridy Farms": Randy and Sharon move out to a cannabis farm, where he harvests the plant and manufactures a variety of products from hemp.
=== Environmentalism and global warming ===
== Manazarta ==
lg1kt29eir0gz8yyl7zkhk07kir07w5
877129
877128
2026-07-05T12:53:37Z
D son203
45710
877129
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kayan wasan kwaikwayo na Amurka na Kudancin Park ya rufe kuma ya yi ba'a da batutuwa da yawa a yayin da yake gudana. Amfani da Kudancin Park Studio na wasan kwaikwayo na kwamfuta tare da kayan aiki na biyu yana ba shi damar gyara abubuwan da suka faru a cikin kwanaki, da sauri yana yin sharhi game da abubuwan da suka gabata, gami da Elián González, Zaben shugaban Amurka na 2000, kama [[Saddam Hussein]], da zaben [[Barack Obama]] da [[Donald Trump]]. Masu kirkirar sun kuma haifar da cakuda ra'ayoyin zamantakewa da masu ra'ayin mazan jiya, suna goyan bayan akidar 'yanci a rayuwa ta ainihi da kuma wasan kwaikwayon. Koyaya, masu kirkirar wasan kwaikwayon suna kiran kansu "masu laifi daidai" <ref name="whois">{{Cite web |last=Raphael, Rebecca |date=May 22, 1998 |title=Who is Kyle Broslofski? |url=http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815135956/http://www.jewishaz.com/jewishnews/980522/kyle.shtml |archive-date=August 15, 2012 |access-date=February 4, 2009 |website=[[New Voices (magazine)|New Voices]]}}</ref> kuma sun ƙi ra'ayin cewa suna ƙoƙarin gabatar da kowane ajanda na akida ta hanyar wasan kwaikwayon.
== Jerin ==
=== Zubar da ciki ===
* "Mammacin Cartman Har yanzu Dirty Slut": Mahaifiyar Cartman ta yi ƙoƙari ta sa ɗanta zubar da ciki na "40th trimester", kuma ta gano cewa irin wannan zubar da cikin ciki ba bisa ka'ida ba ne, ta ce "To, ina tsammanin kuna buƙatar kiyaye dokokinka daga jikina". Daga baya a cikin labarin, Mrs Cartman ta ce "Ya kamata in yi tunanin tayar da yaro kafin yin jima'i". Daga baya an sanar da ita cewa ta rikitar da kalmar " zubar da zubar da jini" da "samarwa".
* "Cartman Joins NAMBLA": Bayan ya san cewa iyayensa suna so su sami wani yaro, Kenny yayi ƙoƙari ya hana taron samun ƙaramin ɗan'uwa. Ya yi ƙoƙari ya ba mahaifiyarsa allurar zubar da ciki da safe, ya yi ƙoƙari ya sa ta sha giya kuma ya ƙarfafa ta ta hau kan wani wurin shakatawa mai ban sha'awa don haifar da zubar da cikin ciki. Babu wani yunkurin da ya yi, duk da haka, ya bar jaririn ya zama karamin reincarnation na Kenny da kansa.
* "Chef Goes Nanners": Malamin da ya maye gurbin ya nuna cewa ajin ya shiga muhawara daban-daban, tare da ɗayan "Pro-Choice vs. Cartman".
* "[[Kenny McCormick|Kenny]]_Dies" id="mwNA" rel="mw:WikiLink" title="Kenny Dies">Kenny ya mutu": Cartman yayi ƙoƙari ya sami Binciken ƙwayar halitta (ta amfani da tayin da aka zubar da ciki) a cikin ƙoƙari na ceton rayuwar Kenny. An bayyana shi a ƙarshen labarin da gaske yana so ya yi amfani da ƙwayoyin halitta don kwace Shakey's Pizza.
* "A Ladder to Heaven": Bayan ya fahimci cewa ran Kenny yana cikin jikinsa, Cartman ya yanke shawarar zuwa wani wuri inda suke "cire rayayyun rayayyun rai daga ciki" daga gare shi. Daga nan sai ya ci gaba da zuwa asibitin zubar da ciki inda ya shiga gardama tare da uwargidan a teburin, yana mai cewa ba zai iya rayuwa ta wannan hanyar ba kuma yana buƙatar su tsotse ran Kenny kawai. Ma'aurata sun shiga kuma bayan sun ji kukan Cartman, budurwar ta bayyana cewa ba za ta iya yin wannan ba kuma ta fita. A wannan lokacin, saurayin da ke da fushi ya jefa dutse a Cartman.
* "Woodland Critter Christmas": Ana koyar da 'ya'yan zaki na dutse a asibitin zubar da ciki yadda za a dakatar da haihuwar antichrist porcupine. A lokacin gwagwarmayar karshe, sun ba Kyle " zubar da ciki", suna fitar da magabcin Kristi daga jikinsa don Santa ya iya murkushe shi da sledgehammer.
* "Misis Garrison's Fancy New Vagina": Sabuwar Mrs. Garrison da ta canza jima'i ta gamsu cewa tana da ciki saboda ba ta fara haila ba. Ta tambayi likitan ko zai "yi fitar da shi (haifiyar) ko kuma ya yi amfani da kwakwalwarsa" saboda "mace na iya yin duk abin da take so tare da jikinta," kawai don ganowa a asibitin zubar da ciki cewa ba a halicci mahaifa a cikin aikin canjin jima'i ba; saboda haka ba za ta iya yin ciki ba.
* "Eek, a Penis!": Cartman ya ciyar da mafi yawan abubuwan da suka faru yana koyar da yara a cikin gari cewa yana da kyau a yi magudi. A cikin ba da shawara ga matashi mai ciki, ya ce "Zubar ciki ba daidai ba ne... zubar da ciki shine mafi kyawun hanyar yaudara. Kuna yaudarar yanayi kanta. Me ya sa 'yan mata masu arziki ke ci gaba da rayuwa? Saboda suna samun zubar da jini lokacin da suke matasa. Suna da ciki, amma har yanzu suna so su je kwaleji, don haka, duk abin da haka, suna yaudarar wannan ƙaramin critter a cikin ciki daga damar rayuwa.
* Kudancin Park: The Stick of Truth: Wani sashi na wasan yana faruwa a asibitin zubar da ciki, mai suna Unplanned Parenthood, yayin da Sabon Kid ke tafiya a ɓoye yana ado kamar yarinya don dawo da bayanan zubar da cikin yarinya ga ma'aikatan Wendy. A kan hanya, dole ne ya yi " zubar da ciki" a kan Randy Marsh a cikin ɓoye don yaudarar jami'an gwamnati kuma ya magance barkewar Nazi Zombie Fetuses wanda ya mamaye asibitin. An kaddamar da wannan ɓangaren a cikin sakin wasan a wasu yankuna.
=== 'Yan Kanada ===
Ana yin wa 'yan Kanada ba'a sosai a Kudancin Park. Yawancin 'yan Kanada an nuna su suna da idanu masu laushi, kuma saman rabin kawunansu kawai suna flap sama da ƙasa lokacin da suke magana. Har ila yau, suna nuna ra'ayoyin Kanada da suka wuce gona da iri. Wannan ya koma cikin kakar wasa daya "Mutuwa", wanda ya gabatar da duo na wasan kwaikwayo na Kanada Terrance da Phillip. Wannan labarin ya samo asali ne daga zargi na farko cewa Kudancin Park ba shi da yawa fiye da ba'a da kuma raye-raye na asali. Kuma ta haka ne Terrance da Phillip a zahiri ba su yi komai ba sai jerin ba'a, kuma an fassara su cikin mummunan rai fiye da South Park kanta. Masu kirkirar Kudancin Park Trey Parker da Matt Stone sun yanke shawarar fadada gag mai gudana ga duk Kanada bayan da aka nuna Terrance da Phillip a farkon kakar wasa ta biyu "Terrance da Phillip in Not Without My Anus". Kanada an nuna ta a fili a cikin abubuwan da suka faru da yawa kamar "Kirsimeti ne a Kanada", "Kanada a kan Strike", da kuma "Where My Country Gone?" da kuma fim din South Park: Bigger, Longer & Uncut .
Iyalin sarauta na Burtaniya, a matsayinsu na dangin sarauta ta Kanada, an kuma yi musu ba'a a cikin abubuwan da suka faru "Royal Pudding" da "The Worldwide Privacy Tour".
=== Shahararrun mutane ===
* Barbra Streisand: in "Mecha-Streisand", "200", and "201", she gains evil-powers and destroys the town as a Mechagodzilla-style creature; in "Spookyfish", different visages from her TV and film work appear as "Spooky Streisand" sidebars. Her name also seems to be something of a curse word in the ''South Park'' universe, as in ''South Park: Bigger, Longer &amp; Uncut'' and "Osama bin Laden Has Farty Pants."
* Robert Smith from The Cure: In "Mecha-Streisand", he is called in to defeat Barbra Streisand by turning in to a Mothra-like creature to take her down. However, he has an ability called "Robot Punch", which his a reference to many mecha anime.
* "Starvin' Marvin" and "Starvin' Marvin in Space" lampoon the charity efforts of Sally Struthers, who appears as a Jabba the Hutt figure in the latter episode.
* Dr. Oz: in "Butterballs", Dr. Oz spouts false medical babble and bullies Butters while interviewing him about the anti-bullying video he is starring in.
* "Butters' Very Own Episode": The parents of Butters Stotch try to conceal Butters' mother's attempted murder of their son with the help of Gary Condit, O. J. Simpson, and the parents of JonBenét Ramsey.
* "[[Fat Butt da Pancake Head|Fat Butt and Pancake Head]]": Cartman makes a [[Jennifer Lopez]] hand puppet, which suddenly develops a personality of its own and becomes a singing sensation. As a result, the real J-Lo is fired from her record label and [[Ben Affleck]] falls in love with the hand puppet.
* Affleck, prior to "Fat Butt and Pancake Head", also appears in "How to Eat with Your Butt", where it is revealed that he is the long-lost son of a couple suffering from a fictitious congenital condition called "torsonic polarity syndrome" (TPS), which causes victims to appear to have buttocks in place of their face.
* [[Rob Reiner]] is derided as a hypocritical activist who works to outlaw smoking in public places for reasons of health, despite the fact that he is obese on account of poor dietary habits, in "Butt Out". His obesity hits home whenever he needs butter to get out of tight places such as a car.
* John Edward's mentalist/medium practices are criticized in "[[Mafi Girma a Duniya|The Biggest Douche in the Universe]]".
* Jared Fogle is satirized in "Jared Has Aides": a play on his use of personal trainers in the episode. He also appeared in the episode "Stunning and Brave" and the video game South Park: The Fractured but Whole.
* Russell Crowe is playfully mocked for his ''Gladiator'' role, his music and his violent fights in "The New Terrance and Phillip Movie Trailer".
* "[[Mafi Girma a Duniya|The Biggest Douche in the Universe]]": Rob Schneider is shown in four movie previews. The previews depict Schneider transforming into a stapler, a carrot, and Kenny McCormick. One of the previews is more like a template with often used phrases "Until one day", "From the creators of", and "Rob Schneider is" between which it's filled with nonsensical gibberish. Schneider is shown dancing in a discothèque, walking into a lamp post, drinking some liquid in a laboratory, and falling down stairs.
* Mel Gibson is the subject of Cartman's admiration after Cartman watches Gibson's film, ''The Passion of the Christ'', culminating in "The Passion of the Jew", wherein Gibson responds to Stan and Kenny's demand for a refund of the money they spent on ''The Passion'' by masochistic tendencies with which he accuses Stan and Kenny of threatening to torture him, and by chasing after the two after they steal the money from his home. He later defecates on Cartman and smears his feces on a South Park building, ruining his standing with Cartman and his Christian South Park fans. He later appears in the "Imaginationland Episode III", in which he provides story ideas to the United States government, in order to inspire a possible avenue of investigation into the invasion of Imaginationland. Despite his bizarre, erratic behavior, the Pentagon officials observe, his experience as a director and his understanding of story structure actually provide a useful idea, where previous directors consulted, Michael Bay and M. Night Shyamalan, merely suggested special effects and plot twists.
* [[Michael Jackson]] is portrayed with the character "Mr. Jefferson" in the episode "The Jeffersons", in which he moves to South Park with his son Blanket to a house full of arcade games and animals, inevitably attracting all the kids in the town.
* Jackson is later parodied in the season 13 episode "Dead Celebrities" as a ghost possessing Ike because of his denial of being dead, being a man, being an adult and being black.
** "Dead Celebrities" also featured Billy Mays, Ed McMahon, [[Farrah Fawcett]], Patrick Swayze, [[Walter Cronkite]], Dom DeLuise, Ted Kennedy, Natasha Richardson, Bea Arthur, [[David Carradine]], DJ AM, Ricardo Montalbán, and Steve McNair as celebrities trapped in purgatory, which is like being in a plane on the tarmac, because Michael Jackson refuses to acknowledge his death.
** The Boys get help from <nowiki><i id="mwwg">Ghost Hunters</i></nowiki> co-stars Jason Hawes and Grant Wilson in the same episode.
* Paris Hilton is caricatured as a "[[wiktionary:skank|skank]]" in "Stupid Spoiled Whore Video Playset". The episode implies (and in some cases explicitly states) that Paris Hilton is a stupid, spoiled, drunken whore who has done nothing to deserve her fame except being rich and spoiled. The episode also criticizes how she has become a role model for young girls (the girls of South Park, with the exception of Wendy Testaburger, quickly take up her supposedly promiscuous and mindless attitude towards life after the opening of the "Stupid spoiled whore" shop).
* [[Tom Cruise]] and John Travolta are famously caricatured in "Trapped in the Closet" for their participation in Scientology. This episode resulted in the departure of [[Isaac Hayes]] as Chef in "The Return of Chef", where Chef is [[Wanke Kwakwalwa|brainwashed]] into a made-up organization lampooning Scientology (of which Hayes is a member, and claimed religious insult because of "Closet"){{Ana bukatan hujja|date=August 2011}}. The title of the "Closet" episode references "Trapped in the Closet" by R. Kelly, who is also a participant in "Closet."
* Prior to "Trapped in the Closet", Travolta was featured in "[[Ƙungiyar (South Park)|The Entity]]", demonstrating Mr. Garrison's mono-wheel vehicle known as "IT."
* [[George Clooney]] is considered a source of "smug" in "Smug Alert!" for his speech giving Hollywood credit in the [[Ƙungiyar Kare Haƙƙin Ɗan Adam|American Civil Rights Movement]], and in the movie for the doctor.
* "Super Best Friends": David Blaine is the leader of a cult known as "Blaintology".
* "Red Hot Catholic Love": [[Martha Stewart]] uses Cartman's method of digestion (which involves shoving food up the anus and defecating out the mouth) to eat a whole turkey.
* "Here Comes the Neighborhood": Token convinces rich African-American celebrities such as [[Will Smith]], Oprah Winfrey, [[Snoop Dogg]], [[Sean Combs]] and [[Bill Cosby]] (who is shown having an obsession with Jell-O pudding) to move to South Park. Oprah also makes an appearance on the episode "A Million Little Fibers", where she talks about selecting Towelie's memoirs as her book of the month.
* U.S. Army troops mistake a goat for Fleetwood Mac lead vocalist [[Stevie Nicks]] in the episode "Osama bin Laden Has Farty Pants".
* "Tsst": Cesar Millan from the show ''Dog Whisperer'' is brought in to discipline Cartman after ''Nanny 911'' and ''Supernanny'' fail.
* Al Gore is satirized in the episode "ManBearPig", where he warns the town of South Park about a terrible creature that is "half-man, half-bear and half-pig."
* Both are further explored in Season 22 as both Gore and ManBearPig return. Gore becomes a friend of the boys as they try to defeat the monster.
* "Ginger Kids": When Cartman presents his report about red-haired, pale-skin, freckled people, his slideshow displays pictures of Carrot Top and Ron Howard.
* The Fab Five from ''Queer Eye for the Straight Guy'' are parodied as Crab People in the episode "South Park Is Gay!".
* "The Snuke": [[Hillary Clinton]] has a nuclear weapon in her [[Al'aurar Mace|vagina]].
* "Britney's New Look": [[Britney Spears]]' popularity is due to her being a sacrifice for corn Harvest.
* Both [[Taylor Swift]] and Faith Hill were parodied in South Park.
* "About Last Night...": [[Barack Obama]], [[John McCain]], Sarah Palin, and Michelle Obama are members of an elite team of professional thieves after the Hope Diamond.
* Bono is parodied in the episode "More Crap", which highlights his humanitarian efforts, coupled with his pretentious, often narcissistic personality. It's revealed that he is actually a world-record setting "[[Kashin mutum|piece of crap]]"; Stan explains: "That's why he's able to do so much, try to help so many people, but still seem like such a piece of shit." Measurements in the episode are measured in Courics.
* "Imaginationland Episode II": [[Kurt Russell]] is depicted making fun of the film ''Stargate''. He goes into the imagination portal where he is raped by Cartman's made-up forest critters.
* "The Ring": The Jonas Brothers are part of an evil plot by Mickey Mouse, unbeknownst to The Jonas Brothers, to help Mickey Mouse sell sex to young girls.
* "Sexual Healing": Instead of claiming responsibility for the sex scandals, various celebrities such as Michael Douglas, Michael Jordan, Ben Roethlisberger, David Duchovny, Charlie Sheen, David Letterman, [[Bill Clinton]], Billy Bob Thornton, Kobe Bryant, Eliot Spitzer, and [[Tiger Woods]] use excuses such as sex addiction cast on them by an "Alien Wizard" to justify their own actions.
* "Prehistoric Ice Man": [[Marilyn Manson]] is performing a song called "Stinky Britches" on a TV in a shop before Larry angrily smashes the glass and the TV.
* Rick Santorum, Mitt Romney, and Newt Gingrich are seen in the episode "Faith Hilling" following Cartman in pulling their shirts out to simulate breasts.
* Author [[George R. R. Martin]] appears in the season 17 episodes "A Song of Ass and Fire" and "Titties and Dragons", where he's first visited by Butters and Scott Malkinson and goes on an hours-long rant after being asked a simple question, in particularly showing an obsession for "wieners".
* The singer Lorde is portrayed in Season 18 as none other than the secret identity of character Randy Marsh.
* Dallas Cowboys owner Jerry Jones is parodied in the season 18 episode "Go Fund Yourself" along with several other NFL team owners. In one scene, Jones is depicted as having huge, bulging [[Hawainiya|chameleon]]-like eyes, as a young woman's head pops up from his lap.<ref>{{Cite web |date=September 25, 2014 |title='South Park' also ripped Jerry Jones, Roger Goodell in classic Redskins takedown |url=http://www.csnphilly.com/blog/700-level/south-park-also-ripped-jerry-jones-roger-goodell-classic-redskins-takedown |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141225025223/http://www.csnphilly.com/blog/700-level/south-park-also-ripped-jerry-jones-roger-goodell-classic-redskins-takedown |archive-date=December 25, 2014 |access-date=December 22, 2014 |website=[[Comcast SportsNet]]}}</ref> He reappears in the season 21 episode "Moss Piglets."
* Caitlyn Jenner was mocked in several episodes of the nineteenth season, with many episodes referencing Jenner's hit-and-run accident (by showing Jenner driving over numerous people).
* [[Donald Trump]] is personified from Season 19 onwards by the South Park character Mr. Garrison, who beats [[Hillary Clinton]] in the 2016 Presidential Election and even puts on an orange wig to more closely resemble the real-life Donald Trump.
* Mitch McConnell, Paul Ryan, and [[Mike Pence]] appear in the episode "Doubling Down" advising Mr. Garrison that his slogan "Fuck them all to death!" is going too far, only to be threatened and bullied into submission.
* Rudy Giuliani appears in the episode "Season Finale" as Mr. Garrison's (and thus metaphorically Donald Trump's) lawyer.
* [[Mark Zuckerberg]] appears in the episode "Franchise Prequel", where he is invited to talk about fake news stories on Facebook but then does not address the citizens' concerns, instead dismissing their complaints and pretending to deflect their attempts to "block" him by speaking and moving in the style of blocking techniques from martial arts films.
* [[Jeff Bezos]] appears in "Unfulfilled" and "Bike Parade" as in the form of the lead Talosian from the original 1965 ''Star Trek'' pilot "The Cage". He watches people through hidden cameras in their Amazon Echos and stamps out any dissenters or strikers against [[Amazon (kamfani)|Amazon]].
=== Censorship ===
The primary subject of ''South Park: Bigger, Longer & Uncut'' is censorship, also a repeatedly cited concern in multiple episodes. Notable episodes involving censorship include "Death", "It Hits the Fan", "Cartoon Wars Part I", "Cartoon Wars Part II", "200", "201", and "Band in China".
* "Cartoon Wars Part II": Cartman wishes the President a major news corporation to prevent an episode of ''Family Guy'' from airing, and to prevent Kyle from interfering with his plan, Cartman states, "okay, I'll make it easy for you", and pulls out a gun and aims it at the President. When the President responds with, "okay, I'll listen to you", Kyle states to the President, "you can't do what he wants just because he's the one threatening you with violence!" When the president then responds with, "I can't be responsible for people getting hurt. Especially me", Kyle states, "yes, people can get hurt. That's how terrorism works. But if you give into that... you're allowing terrorism to work. Do the right thing here".
=== Drugs ===
* "Ike's Wee Wee": Mr. Mackey is forced out of his job for losing a marijuana bud in a drug-education class. Ironically, he goes through a cycle of experimentation (ending up in his adopting hippie ideology and happily marrying a woman he meets), before an enforced treatment (after being captured during his honeymoon in India by the A-Team, no less) and reverting to his position as a spokesman against drugs.
* "My Future Self n' Me": Stan and Butters' parents find an indirect and strange way to try to prevent their children from using drugs. They hire representatives to act as though they were future versions of the children, who travel back in time to tell them how the use of drugs has made their lives miserable. While the episode does condemn the use of drugs, it parodies the tendency of people (especially parents) to overreact to the substances and deceive their children to ensure their safety.
* "Towelie" and "A Million Little Fibers": Towelie is forced to confront his marijuana addiction in times of crisis, eventually coming to the "conclusion" that he should only partake in drug use when he accomplishes something good, not in order to.
** Towelie later puts his marijuana addiction to good use as he is a state government inspector that approves and later works at Randy Marsh's marijuana farm in Season 22.
* "Up the Down Steroid": Jimmy Valmer is chronicled through his use of [[Steroid|steroids]]; combines the subject of performance-enhancing drug controversy frequently seen in baseball and other sports with a ''Lifestories: Families in Crisis'' episode about steroid use.
* "Die Hippie, Die": The hippies have their Jamfest in South Park to "Stop Corporations" and Kenny, Kyle and Stan join the hippies. In the end, the boys realize the hippies smoke way too much pot and are just as selfish as the corporations they complain about by trying to forget about their troubles when they don't have any.
* "Major Boobage": Kids across the nation, particularly Kenny, have found a new way to get high. The episode references the glue-sniffing, paint snorting, and marker sniffing epidemics.
* "Quest for Ratings" To get ideas for South Park Elementary's closed-circuit television system, the boys decide to get high on cough medicine. Remembering that they had seen Craig's program while high and thought it to be brilliant, they conclude that a majority of the school must be perpetually high on cough medicine, accounting for his ratings. They then decide to produce a special report that gets cough medicine banned from school.
* "Medicinal Fried Chicken": Medical marijuana becomes legal while KFC is portrayed as a newly illegal addictive drug, featuring a Cartman subplot that parodies the film ''Scarface''.
* "Best Friends Forever": An archangel presenting a battle strategy to Kenny on a whiteboard while casually sniffing the marker he's using.
* "Guitar Queer-O": Stan plays a video game called "Heroin Hero", in which the only objective was to shoot up heroin and chase a dragon around.
* "Hummels &amp; Heroin": When a number of costumed characters begin to overdose on painkillers at children's birthday parties, Stan discovers that the drugs are being trafficked out of Grandpa Marsh's nursing home, stored inside German Hummels. The episode parodies the growing opioid epidemic, while also comparing retirement homes to [[Gidan Yari|prisons]].
* "Tegridy Farms": Randy and Sharon move out to a cannabis farm, where he harvests the plant and manufactures a variety of products from hemp.
=== Environmentalism and global warming ===
== Manazarta ==
03hgq3t2jeephs70f8m7t1g01olw3hh
Pénzintézeti Központ
0
160871
877130
2026-07-05T12:55:58Z
D son203
45710
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1357644452|Pénzintézeti Központ]]"
877130
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Budapest_UniCredit.jpg|thumb|Tsohon babban ofishin Pénzintézeti Központ a Liberty Square (Budapest) ]]
'''Pénzintézeti Központ''' (lit. 'Cibiyar Cibiyar Kudi', '''PK''') hukuma ce ta jama'a a [[Hungariya|Hungary]], da ke zaune a [[Budapest]] . Ya haɗu da rawar mai kula da banki tare da albarkatu don samar da ruwa na wucin gadi ga bankunan da ke fama amma masu biyan kuɗi. A matsayinsa na mai kula da banki na farko, yana da siffofi na yau da kullun tare da rawar da Ma'aikatar kudi ta Sweden ke takawa (a shekara ta 1824) da Ofishin Mai Kula da Kudin Amurka (a shekara shekara ta 1863). {{R|Varga|p=139}} <sup class="reference nowrap"><span title="Page: 139">: 139 </span></sup>
== Background ==
ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwHA" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt10" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwIQ" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt13" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwJg" rel="mw:PageProp/Category"/>-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwHA" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt10" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwIQ" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt13" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwJg" rel="mw:PageProp/Category"/>
== Creation and interwar development ==
[[Fayil:Teleszky_János.JPEG|thumb|János Teleszky (1868-1939) was instrumental in the establishment of the Pénzintézeti Központ]]
Draft legislation to create a central bank financing and supervisory body was published in March 1915 amid wartime debates about structural financial reform. The Pénzintézeti Központ was intended to provide funding to smaller banks, with a capacity to inspect and audit them to check their creditworthiness.{{R|Varga}} The new body was formally established on 1 June 1916, with active support from prime minister István Tisza and finance minister János Teleszky, initially for a fixed period of five years.{{R|Varga}} Cooperatives that were already audited by the National Central Credit Union were exempted from inspections by the Pénzintézeti Központ to avoid duplication. Out of 1,871 Hungarian credit institutions operating as limited companies at the time, 1,261 voluntarily joined the PK framework, including some larger banks that had declined to join the MPOSZ.{{R|Varga}} Teleszky commented with reference to PK that ''"an institution that [...] combines the roles of the inspector and controller with those of the supporter and provider of credit, and that not only identifies problems but can also help right away can be found nowhere else."''{{R|Varga}}
In 1938-1940, the Pénzintézeti Központ had a new head office building erected for itself on the corner of Liberty Square in central Budapest, across the street from the Hungarian National Bank (MNB). It moved there in 1940 from its previous location at the {{Interlanguage link|Queen of England Hotel (Budapest){{!}}Queen of England Hotel|hu|Angol Királynő Szálló}} on 1, {{Interlanguage link|Ferenc Deák street (Budapest){{!}}Ferenc Deák street|hu|Deák Ferenc utca (Budapest)}}. The building was designed jointly by architects {{Interlanguage link|László Lauber|hu|Lauber László}} and {{Interlanguage link|István Nyiri (architect){{!}}István Nyiri|hu|Nyiri István (építész)}} in 1937, with a monumental exterior relief by sculptor Ferenc Medgyessy representing ''Harvesters''.<ref>{{Cite web |last=Péter Bodó |date={{date|2023-8-21}} |title=A modern építészet diadala – Hetven éve hunyt el Lauber László |url=https://pestbuda.hu/cikk/20230821_a_modern_epiteszet_diadala_hetven_eve_hunyt_el_lauber_laszlo |website=PestBuda}}</ref> The building subsequently hosted the Hungarian Ministry of Metallurgy and Mechanical Engineering and later the Hungarian Credit Bank (est. 1987), the MNB's foreign exchange department, Magyar Televízió, then was acquired by Bank Austria for its Hungarian affiliate and has lately been the home of the latter's successor {{Interlanguage link|UniCredit Bank Hungary|hu|UniCredit Bank (Magyarország)}}.<ref>{{Cite web |date={{date|2012-2-6}} |title=Az egykori Pénzintézeti Központ székháza a Szabadság téren |url=https://kep-ter.blog.hu/2012/02/06/az_egykori_penzintezeti_kozpont_szekhaza_a_szabadsag-teren |website=Kép-Tér Blog}}</ref>
== Communist era and aftermath ==
[[Fayil:Szabadság_tér_5-6.,_Kohó-_és_Gépipari_Minisztérium._Fortepan_1089.jpg|thumb|The former PK building as home of the Ministry of Metallurgy and Mechanical Engineering, 1954]]
Following the Communist takeover of Hungary in 1947, the new authorities nationalized the banking sector but preserved the legal entities of the former commercial banks to mitigate legal risks linked to residual foreign ownership.<ref>{{Cite web |last=Tamás Kovács |date=2015 |title=Nem csonka bank(csonk)ok |url=https://www.archivnet.hu/gazdasag/nem_csonka_bankcsonkok.html |website=archivnet.hu}}</ref> By the 1980s, the Pénzintézeti Központ held those so-called "bank stubs" as well as assets linked to various international transactions.<ref>{{Cite web |last=László S. Szabó |date={{date|2022-1-18}} |title=The Hungarian banking reform occurred 35 years ago – What did it bring? |url=https://www.portfolio.hu/en/business/20220118/the-hungarian-banking-reform-occurred-35-years-ago-what-did-it-bring-521647 |website=Portfolio}}</ref>
In 1992, the Pénzintézeti Központ was reorganized as a joint-stock company, and obtained a banking license in 1995. It went on to operate as '''PK Bank'''. In 1997, PK Bank was acquired by Postabank, which absorbed its banking operations in 2001. After some financial distress, Postabank in turn was absorbed by Erste Group in 2003.{{Rp|94}}
== Leadership ==
* {{Interlanguage link|József Schmidt (lawyer){{!}}József Schmidt|hu|Schmidt József (jogász)}} (1916-1926)
* Frigyes Korányi (1928-1931)
* {{Interlanguage link|Gyula Posch (banker){{!}}Gyula Posch|hu|Posch Gyula (bankár)}} (1935-1943)
* Bertalan Bodor (1944-1945)
* {{Interlanguage link|Dezső Sulyok|hu|Sulyok Dezső}} (1945-1947)
* János Gyöngyösi (1947-1951)
== See also ==
* List of banks in Hungary
== Manazarta ==
sz3fkf6p08j611i0vofexnt9k52tcfz
877131
877130
2026-07-05T12:56:25Z
D son203
45710
877131
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Budapest_UniCredit.jpg|thumb|Tsohon babban ofishin Pénzintézeti Központ a Liberty Square (Budapest) ]]{{Databox}}
'''Pénzintézeti Központ''' (lit. 'Cibiyar Cibiyar Kudi', '''PK''') hukuma ce ta jama'a a [[Hungariya|Hungary]], da ke zaune a [[Budapest]] . Ya haɗu da rawar mai kula da banki tare da albarkatu don samar da ruwa na wucin gadi ga bankunan da ke fama amma masu biyan kuɗi. A matsayinsa na mai kula da banki na farko, yana da siffofi na yau da kullun tare da rawar da Ma'aikatar kudi ta Sweden ke takawa (a shekara ta 1824) da Ofishin Mai Kula da Kudin Amurka (a shekara shekara ta 1863). {{R|Varga|p=139}} <sup class="reference nowrap"><span title="Page: 139">: 139 </span></sup>
== Background ==
ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwHA" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt10" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwIQ" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt13" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwJg" rel="mw:PageProp/Category"/>-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwHA" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt10" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwIQ" rel="mw:PageProp/Category"/><lit. about="#mwt13" data-ve-ignore="" href="./Category:Articles_containing_Hungarian-language_text" id="mwJg" rel="mw:PageProp/Category"/>
== Creation and interwar development ==
[[Fayil:Teleszky_János.JPEG|thumb|János Teleszky (1868-1939) was instrumental in the establishment of the Pénzintézeti Központ]]
Draft legislation to create a central bank financing and supervisory body was published in March 1915 amid wartime debates about structural financial reform. The Pénzintézeti Központ was intended to provide funding to smaller banks, with a capacity to inspect and audit them to check their creditworthiness.{{R|Varga}} The new body was formally established on 1 June 1916, with active support from prime minister István Tisza and finance minister János Teleszky, initially for a fixed period of five years.{{R|Varga}} Cooperatives that were already audited by the National Central Credit Union were exempted from inspections by the Pénzintézeti Központ to avoid duplication. Out of 1,871 Hungarian credit institutions operating as limited companies at the time, 1,261 voluntarily joined the PK framework, including some larger banks that had declined to join the MPOSZ.{{R|Varga}} Teleszky commented with reference to PK that ''"an institution that [...] combines the roles of the inspector and controller with those of the supporter and provider of credit, and that not only identifies problems but can also help right away can be found nowhere else."''{{R|Varga}}
In 1938-1940, the Pénzintézeti Központ had a new head office building erected for itself on the corner of Liberty Square in central Budapest, across the street from the Hungarian National Bank (MNB). It moved there in 1940 from its previous location at the {{Interlanguage link|Queen of England Hotel (Budapest){{!}}Queen of England Hotel|hu|Angol Királynő Szálló}} on 1, {{Interlanguage link|Ferenc Deák street (Budapest){{!}}Ferenc Deák street|hu|Deák Ferenc utca (Budapest)}}. The building was designed jointly by architects {{Interlanguage link|László Lauber|hu|Lauber László}} and {{Interlanguage link|István Nyiri (architect){{!}}István Nyiri|hu|Nyiri István (építész)}} in 1937, with a monumental exterior relief by sculptor Ferenc Medgyessy representing ''Harvesters''.<ref>{{Cite web |last=Péter Bodó |date={{date|2023-8-21}} |title=A modern építészet diadala – Hetven éve hunyt el Lauber László |url=https://pestbuda.hu/cikk/20230821_a_modern_epiteszet_diadala_hetven_eve_hunyt_el_lauber_laszlo |website=PestBuda}}</ref> The building subsequently hosted the Hungarian Ministry of Metallurgy and Mechanical Engineering and later the Hungarian Credit Bank (est. 1987), the MNB's foreign exchange department, Magyar Televízió, then was acquired by Bank Austria for its Hungarian affiliate and has lately been the home of the latter's successor {{Interlanguage link|UniCredit Bank Hungary|hu|UniCredit Bank (Magyarország)}}.<ref>{{Cite web |date={{date|2012-2-6}} |title=Az egykori Pénzintézeti Központ székháza a Szabadság téren |url=https://kep-ter.blog.hu/2012/02/06/az_egykori_penzintezeti_kozpont_szekhaza_a_szabadsag-teren |website=Kép-Tér Blog}}</ref>
== Communist era and aftermath ==
[[Fayil:Szabadság_tér_5-6.,_Kohó-_és_Gépipari_Minisztérium._Fortepan_1089.jpg|thumb|The former PK building as home of the Ministry of Metallurgy and Mechanical Engineering, 1954]]
Following the Communist takeover of Hungary in 1947, the new authorities nationalized the banking sector but preserved the legal entities of the former commercial banks to mitigate legal risks linked to residual foreign ownership.<ref>{{Cite web |last=Tamás Kovács |date=2015 |title=Nem csonka bank(csonk)ok |url=https://www.archivnet.hu/gazdasag/nem_csonka_bankcsonkok.html |website=archivnet.hu}}</ref> By the 1980s, the Pénzintézeti Központ held those so-called "bank stubs" as well as assets linked to various international transactions.<ref>{{Cite web |last=László S. Szabó |date={{date|2022-1-18}} |title=The Hungarian banking reform occurred 35 years ago – What did it bring? |url=https://www.portfolio.hu/en/business/20220118/the-hungarian-banking-reform-occurred-35-years-ago-what-did-it-bring-521647 |website=Portfolio}}</ref>
In 1992, the Pénzintézeti Központ was reorganized as a joint-stock company, and obtained a banking license in 1995. It went on to operate as '''PK Bank'''. In 1997, PK Bank was acquired by Postabank, which absorbed its banking operations in 2001. After some financial distress, Postabank in turn was absorbed by Erste Group in 2003.{{Rp|94}}
== Leadership ==
* {{Interlanguage link|József Schmidt (lawyer){{!}}József Schmidt|hu|Schmidt József (jogász)}} (1916-1926)
* Frigyes Korányi (1928-1931)
* {{Interlanguage link|Gyula Posch (banker){{!}}Gyula Posch|hu|Posch Gyula (bankár)}} (1935-1943)
* Bertalan Bodor (1944-1945)
* {{Interlanguage link|Dezső Sulyok|hu|Sulyok Dezső}} (1945-1947)
* János Gyöngyösi (1947-1951)
== See also ==
* List of banks in Hungary
== Manazarta ==
o3f8gscr1zj0ndi047l0ubmy7wuuqkn
Cutar ciwo ta myofascial
0
160872
877132
2026-07-05T13:00:04Z
D son203
45710
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1347352618|Myofascial pain syndrome]]"
877132
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox infobox-has-images-with-white-backgrounds"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#ccc; color:inherit;" |Cutar ciwo ta myofascial
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sauran sunaye
| class="infobox-data" |Ciwon myofascial na yau da kullun, ciwon myo fascial da ciwon dysfunction (MPDS ko MFPDS)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Medical specialty|Kyakkyawan]]
| class="infobox-data" |[[Rheumatology|Rashin ƙwaƙwalwa]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Differential diagnosis|Binciken bambance-bambance]]
| class="infobox-data" |[[Giant cell arteritis]], arthritis <ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref>
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
{| class="infobox infobox-has-images-with-white-backgrounds"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#ccc; color:inherit;" |Myofascial pain syndrome
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Other names
| class="infobox-data" |Chronic myofascial pain, myofascial pain and dysfunction syndrome (MPDS or MFPDS)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Medical specialty|Specialty]]
| class="infobox-data" |[[Rheumatology]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Differential diagnosis]]
| class="infobox-data" |[[Giant cell arteritis]], [[arthritis]]<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref>
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />Ciwon ciwo na Myofascial ('''MPS'''), wanda aka fi sani da ciwo na myofascial mai tsanani ('''CMP'''), ciwo ne wanda ke nuna '''ciwo mai tsanani''' a cikin Abubuwan da ke haifar da myofascial ("knots") da fascial (ƙwayoyin haɗin kai). Zai iya bayyana a kowane bangare na jiki. Alamomin maɓallin myofascial sun haɗa da: maɓallin maɓallin kulawa, haihuwar ciwo a kan palpation na maɓallin kunnawa, ƙarfafa tsoka a kan palpaction na maɓalli, ƙarancin ƙarfi na tsoka da ke ciki, ciwo da aka ambata, da iyakantaccen motsi bayan kusan sakan 5 na matsin lamba mai ci
An yi imanin cewa dalilin shine tashin hankali na tsoka ko spasms a cikin tsokoki da abin ya shafa.<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref> Koyaya, shaidu masu tasowa sun nuna cewa ƙwayoyin fascial da halaye na biomechanical da neurophysiological na iya ba da gudummawa ga ci gaba da ci gaba da zafi na myofascial.<ref>{{Cite journal |last=Gromakovskis |first=V |year=2025 |title=Exploring fascia in myofascial pain syndrome: an integrative model of mechanisms |journal=Frontiers in Pain Research |volume=6 |doi=10.3389/fpain.2025.1712242 |pmc=12597954 |pmid=41221343 |doi-access=free}}</ref> Binciken ya dogara ne akan alamun da kuma yiwuwar Nazarin barci.<ref name="Mer2019Pro" />
Magani na iya haɗawa da maganin zafi, [[Gyaran jiki|maganin jiki]], masu tsaron baki, kuma wani lokaci benzodiazepine.<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref> Yana da sanannen sanadin ciwon temporomandibular.<ref name="Mer2019Pro" />
== Alamomi da alamomi ==
* Ciwon tsoka na yanki
* Abubuwan da ke haifar da ciwo (MTrPs)
Gabaɗaya, ciwon tsoka yana da ƙarfi, mai ciwo, kuma mai zurfi. Dangane da shari'ar da wurin ƙarfin zai iya kasancewa daga rashin jin daɗi mai sauƙi zuwa mai ban tsoro da "kamar walƙiya". Ana iya ganin maɗaura ko jin a ƙarƙashin fata. Ba za a warware shi da kansa ba, koda bayan kulawa ta farko kamar kankara, zafi, da hutawa.<ref>{{Cite web |last=Mayo Clinic Staff |date=3 Dec 2009 |title=Myofascial pain syndrome: Symptoms |url=http://www.mayoclinic.com/health/myofascial-pain-syndrome/DS01042/DSECTION=symptoms |access-date=8 May 2011}}</ref> An yi amfani da Electromyography (EMG) don gano aikin neuron na motsi mara kyau a yankin da abin ya shafa.<ref name="Bourgaize">{{Cite journal |vauthors=Bourgaize S, Newton G, Kumbhare D, Srbely J |date=April 2018 |title=A comparison of the clinical manifestation and pathophysiology of myofascial pain syndrome and fibromyalgia: implications for differential diagnosis and management |url=https://www.chiropractic.ca/wp-content/uploads/2018/05/107243-2_Chiro_62_1d_Bourgaize.pdf |journal=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |volume=62 |issue=1 |pages=26–41 |doi= |pmc=6160895 |pmid=30270926}}</ref>
A physical exam usually reveals palpable trigger points in affected muscles and taut bands corresponding to the contracted muscles. The trigger points are exquisitely tender spots on the taut bands.
== Causes ==
The causes of MPS are not fully documented or understood. At least one study rules out trigger points: "The theory of myofascial pain syndrome (MPS) caused by trigger points (TrPs) ... has been refuted. This is not to deny the existence of the clinical phenomena themselves, for which scientifically sound and logically plausible explanations based on known neurophysiological phenomena can be advanced."<ref>{{Cite journal |vauthors=Quintner JL, Bove GM, Cohen ML |date=March 2015 |title=A critical evaluation of the trigger point phenomenon |journal=Rheumatology |publisher=Rheumatology (Oxford). 2015 Mar;54(3):392-9. doi: 10.1093/rheumatology/keu471. Epub 2014 Dec 3. |volume=54 |issue=3 |pages=392–399 |doi=10.1093/rheumatology/keu471 |pmid=25477053 |doi-access=free}}</ref> Some [[Cutar tsarin|systemic diseases]], such as connective tissue disease, can cause MPS. Poor posture and emotional disturbance might also instigate or contribute to MPS.<ref>{{Cite journal |vauthors=Fricton JR, Kroening R, Haley D, Siegert R |date=December 1985 |title=Myofascial pain syndrome of the head and neck: a review of clinical characteristics of 164 patients |journal=Oral Surgery, Oral Medicine, and Oral Pathology |volume=60 |issue=6 |pages=615–623 |doi=10.1016/0030-4220(85)90364-0 |pmid=3865133}}</ref>
== Diagnosis ==
Diagnosis is generally based on the symptoms and possible sleep studies.<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref>
=== Comparison with fibromyalgia ===
Myofascial pain syndrome (MPS) is commonly confused with fibromyalgia (FM) as their presentation is similar. However, fibromyalgia is typically associated with fatigue, depression and cognitive dysfunction. The anatomic distribution and characteristic of the pain also differ. While the fibromyalgia pain is generalized, bilateral and typically involving muscles above and below the waist, the MPS pain affects a particular region of the body such as the mandible or the shoulders. The MTrPs found in MPS present overt palpable nodular structures within the muscle, while aside from tenderness, the trigger points in FM are indistinguishable from surrounding tissue.
<ref name="Bourgaize">{{Cite journal |vauthors=Bourgaize S, Newton G, Kumbhare D, Srbely J |date=April 2018 |title=A comparison of the clinical manifestation and pathophysiology of myofascial pain syndrome and fibromyalgia: implications for differential diagnosis and management |url=https://www.chiropractic.ca/wp-content/uploads/2018/05/107243-2_Chiro_62_1d_Bourgaize.pdf |journal=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |volume=62 |issue=1 |pages=26–41 |doi= |pmc=6160895 |pmid=30270926}}</ref>
However, there are some challenges distinguishing these syndromes:<ref name="Bourgaize">{{Cite journal |vauthors=Bourgaize S, Newton G, Kumbhare D, Srbely J |date=April 2018 |title=A comparison of the clinical manifestation and pathophysiology of myofascial pain syndrome and fibromyalgia: implications for differential diagnosis and management |url=https://www.chiropractic.ca/wp-content/uploads/2018/05/107243-2_Chiro_62_1d_Bourgaize.pdf |journal=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |volume=62 |issue=1 |pages=26–41 |doi= |pmc=6160895 |pmid=30270926}}</ref>
* Difficulty differentiating FM trigger points from myofascial trigger points
* Poor reliability in detecting taut bands
* MPS may become generalized over time thus mimicking FM
== Treatment ==
Massage therapy using trigger-point release techniques may be effective in short-term pain relief.<ref name="Peñas">{{Cite journal |vauthors=de las Peñas CF, Campo MS, Carnero JF, Page JC |date=Jan 2005 |title=Manual therapies in myofascial trigger point treatment: a systematic review |journal=Journal of Bodywork and Movement Therapies |volume=9 |issue=1 |pages=27–34 |doi=10.1016/j.jbmt.2003.11.001}}</ref> Physical therapy involving gentle stretching and exercise may be useful for recovering full range of motion and motor coordination. Once the trigger points are gone, muscle strengthening exercise can begin, supporting long-term health of the local muscle system.{{Sfn|Starlanyl|Copeland|2001}}
Myofascial release, which involves gentle fascia manipulation and massage, may improve or remediate the condition.<ref>{{Cite journal |vauthors=Harris RE, Clauw DJ |date=October 2002 |title=The use of complementary medical therapies in the management of myofascial pain disorders |journal=Current Pain and Headache Reports |volume=6 |issue=5 |pages=370–374 |doi=10.1007/s11916-002-0078-6 |pmid=12357980 |s2cid=41632904}}</ref>
A systematic review concluded that dry needling for the treatment of myofascial pain syndrome in the lower back appeared to be a useful adjunct to standard therapies, but that clear recommendations could not be made because the published studies were small and of low quality.<ref name="cochrane">{{Cite journal |vauthors=Furlan AD, van Tulder MW, Cherkin DC, Tsukayama H, Lao L, Koes BW, Berman BM |date=January 2005 |title=Acupuncture and dry-needling for low back pain |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2011 |issue=1 |doi=10.1002/14651858.CD001351.pub2 |pmc=12145953 |pmid=15674876}}</ref>
Posture evaluation and [[Abubuwan ɗan adam da ergonomics|ergonomics]] may provide relief in the early stages of treatment.{{Sfn|Starlanyl|Copeland|2001}} Gentle, sustained stretching exercises within a comfortable range of motion have been shown to lessen symptoms. Regular, non-intense activity is also encouraged.<ref name="Borg-Stein">{{Cite journal |vauthors=Borg-Stein J, Simons DG |date=March 2002 |title=Focused review: myofascial pain |journal=Archives of Physical Medicine and Rehabilitation |volume=83 |issue=3 Suppl 1 |pages=S40–S47 |doi=10.1053/apmr.2002.32155 |pmid=11973695}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rxykionj8od5nrr49wj3r3y1wy01qfo
877133
877132
2026-07-05T13:01:01Z
D son203
45710
877133
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox infobox-has-images-with-white-backgrounds"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#ccc; color:inherit;" |Cutar ciwo ta myofascial
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Sauran sunaye
| class="infobox-data" |Ciwon myofascial na yau da kullun, ciwon myo fascial da ciwon dysfunction (MPDS ko MFPDS)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Medical specialty|Kyakkyawan]]
| class="infobox-data" |[[Rheumatology|Rashin ƙwaƙwalwa]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Differential diagnosis|Binciken bambance-bambance]]
| class="infobox-data" |[[Giant cell arteritis]], arthritis <ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref>
|}
{{Databox}}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
{| class="infobox infobox-has-images-with-white-backgrounds"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#ccc; color:inherit;" |Myofascial pain syndrome
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Other names
| class="infobox-data" |Chronic myofascial pain, myofascial pain and dysfunction syndrome (MPDS or MFPDS)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Medical specialty|Specialty]]
| class="infobox-data" |[[Rheumatology]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Differential diagnosis]]
| class="infobox-data" |[[Giant cell arteritis]], [[arthritis]]<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref>
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />Ciwon ciwo na Myofascial ('''MPS'''), wanda aka fi sani da ciwo na myofascial mai tsanani ('''CMP'''), ciwo ne wanda ke nuna '''ciwo mai tsanani''' a cikin Abubuwan da ke haifar da myofascial ("knots") da fascial (ƙwayoyin haɗin kai). Zai iya bayyana a kowane bangare na jiki. Alamomin maɓallin myofascial sun haɗa da: maɓallin maɓallin kulawa, haihuwar ciwo a kan palpation na maɓallin kunnawa, ƙarfafa tsoka a kan palpaction na maɓalli, ƙarancin ƙarfi na tsoka da ke ciki, ciwo da aka ambata, da iyakantaccen motsi bayan kusan sakan 5 na matsin lamba mai ci
An yi imanin cewa dalilin shine tashin hankali na tsoka ko spasms a cikin tsokoki da abin ya shafa.<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref> Koyaya, shaidu masu tasowa sun nuna cewa ƙwayoyin fascial da halaye na biomechanical da neurophysiological na iya ba da gudummawa ga ci gaba da ci gaba da zafi na myofascial.<ref>{{Cite journal |last=Gromakovskis |first=V |year=2025 |title=Exploring fascia in myofascial pain syndrome: an integrative model of mechanisms |journal=Frontiers in Pain Research |volume=6 |doi=10.3389/fpain.2025.1712242 |pmc=12597954 |pmid=41221343 |doi-access=free}}</ref> Binciken ya dogara ne akan alamun da kuma yiwuwar Nazarin barci.<ref name="Mer2019Pro" />
Magani na iya haɗawa da maganin zafi, [[Gyaran jiki|maganin jiki]], masu tsaron baki, kuma wani lokaci benzodiazepine.<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref> Yana da sanannen sanadin ciwon temporomandibular.<ref name="Mer2019Pro" />
== Alamomi da alamomi ==
* Ciwon tsoka na yanki
* Abubuwan da ke haifar da ciwo (MTrPs)
Gabaɗaya, ciwon tsoka yana da ƙarfi, mai ciwo, kuma mai zurfi. Dangane da shari'ar da wurin ƙarfin zai iya kasancewa daga rashin jin daɗi mai sauƙi zuwa mai ban tsoro da "kamar walƙiya". Ana iya ganin maɗaura ko jin a ƙarƙashin fata. Ba za a warware shi da kansa ba, koda bayan kulawa ta farko kamar kankara, zafi, da hutawa.<ref>{{Cite web |last=Mayo Clinic Staff |date=3 Dec 2009 |title=Myofascial pain syndrome: Symptoms |url=http://www.mayoclinic.com/health/myofascial-pain-syndrome/DS01042/DSECTION=symptoms |access-date=8 May 2011}}</ref> An yi amfani da Electromyography (EMG) don gano aikin neuron na motsi mara kyau a yankin da abin ya shafa.<ref name="Bourgaize">{{Cite journal |vauthors=Bourgaize S, Newton G, Kumbhare D, Srbely J |date=April 2018 |title=A comparison of the clinical manifestation and pathophysiology of myofascial pain syndrome and fibromyalgia: implications for differential diagnosis and management |url=https://www.chiropractic.ca/wp-content/uploads/2018/05/107243-2_Chiro_62_1d_Bourgaize.pdf |journal=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |volume=62 |issue=1 |pages=26–41 |doi= |pmc=6160895 |pmid=30270926}}</ref>
A physical exam usually reveals palpable trigger points in affected muscles and taut bands corresponding to the contracted muscles. The trigger points are exquisitely tender spots on the taut bands.
== Causes ==
The causes of MPS are not fully documented or understood. At least one study rules out trigger points: "The theory of myofascial pain syndrome (MPS) caused by trigger points (TrPs) ... has been refuted. This is not to deny the existence of the clinical phenomena themselves, for which scientifically sound and logically plausible explanations based on known neurophysiological phenomena can be advanced."<ref>{{Cite journal |vauthors=Quintner JL, Bove GM, Cohen ML |date=March 2015 |title=A critical evaluation of the trigger point phenomenon |journal=Rheumatology |publisher=Rheumatology (Oxford). 2015 Mar;54(3):392-9. doi: 10.1093/rheumatology/keu471. Epub 2014 Dec 3. |volume=54 |issue=3 |pages=392–399 |doi=10.1093/rheumatology/keu471 |pmid=25477053 |doi-access=free}}</ref> Some [[Cutar tsarin|systemic diseases]], such as connective tissue disease, can cause MPS. Poor posture and emotional disturbance might also instigate or contribute to MPS.<ref>{{Cite journal |vauthors=Fricton JR, Kroening R, Haley D, Siegert R |date=December 1985 |title=Myofascial pain syndrome of the head and neck: a review of clinical characteristics of 164 patients |journal=Oral Surgery, Oral Medicine, and Oral Pathology |volume=60 |issue=6 |pages=615–623 |doi=10.1016/0030-4220(85)90364-0 |pmid=3865133}}</ref>
== Diagnosis ==
Diagnosis is generally based on the symptoms and possible sleep studies.<ref name="Mer2019Pro">{{cite web |title=Myofascial Pain Syndrome - Dental Disorders |url=https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/temporomandibular-disorders/myofascial-pain-syndrome |access-date=27 May 2019 |website=Merck Manuals Professional Edition}}</ref>
=== Comparison with fibromyalgia ===
Myofascial pain syndrome (MPS) is commonly confused with fibromyalgia (FM) as their presentation is similar. However, fibromyalgia is typically associated with fatigue, depression and cognitive dysfunction. The anatomic distribution and characteristic of the pain also differ. While the fibromyalgia pain is generalized, bilateral and typically involving muscles above and below the waist, the MPS pain affects a particular region of the body such as the mandible or the shoulders. The MTrPs found in MPS present overt palpable nodular structures within the muscle, while aside from tenderness, the trigger points in FM are indistinguishable from surrounding tissue.
<ref name="Bourgaize">{{Cite journal |vauthors=Bourgaize S, Newton G, Kumbhare D, Srbely J |date=April 2018 |title=A comparison of the clinical manifestation and pathophysiology of myofascial pain syndrome and fibromyalgia: implications for differential diagnosis and management |url=https://www.chiropractic.ca/wp-content/uploads/2018/05/107243-2_Chiro_62_1d_Bourgaize.pdf |journal=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |volume=62 |issue=1 |pages=26–41 |doi= |pmc=6160895 |pmid=30270926}}</ref>
However, there are some challenges distinguishing these syndromes:<ref name="Bourgaize">{{Cite journal |vauthors=Bourgaize S, Newton G, Kumbhare D, Srbely J |date=April 2018 |title=A comparison of the clinical manifestation and pathophysiology of myofascial pain syndrome and fibromyalgia: implications for differential diagnosis and management |url=https://www.chiropractic.ca/wp-content/uploads/2018/05/107243-2_Chiro_62_1d_Bourgaize.pdf |journal=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |volume=62 |issue=1 |pages=26–41 |doi= |pmc=6160895 |pmid=30270926}}</ref>
* Difficulty differentiating FM trigger points from myofascial trigger points
* Poor reliability in detecting taut bands
* MPS may become generalized over time thus mimicking FM
== Treatment ==
Massage therapy using trigger-point release techniques may be effective in short-term pain relief.<ref name="Peñas">{{Cite journal |vauthors=de las Peñas CF, Campo MS, Carnero JF, Page JC |date=Jan 2005 |title=Manual therapies in myofascial trigger point treatment: a systematic review |journal=Journal of Bodywork and Movement Therapies |volume=9 |issue=1 |pages=27–34 |doi=10.1016/j.jbmt.2003.11.001}}</ref> Physical therapy involving gentle stretching and exercise may be useful for recovering full range of motion and motor coordination. Once the trigger points are gone, muscle strengthening exercise can begin, supporting long-term health of the local muscle system.{{Sfn|Starlanyl|Copeland|2001}}
Myofascial release, which involves gentle fascia manipulation and massage, may improve or remediate the condition.<ref>{{Cite journal |vauthors=Harris RE, Clauw DJ |date=October 2002 |title=The use of complementary medical therapies in the management of myofascial pain disorders |journal=Current Pain and Headache Reports |volume=6 |issue=5 |pages=370–374 |doi=10.1007/s11916-002-0078-6 |pmid=12357980 |s2cid=41632904}}</ref>
A systematic review concluded that dry needling for the treatment of myofascial pain syndrome in the lower back appeared to be a useful adjunct to standard therapies, but that clear recommendations could not be made because the published studies were small and of low quality.<ref name="cochrane">{{Cite journal |vauthors=Furlan AD, van Tulder MW, Cherkin DC, Tsukayama H, Lao L, Koes BW, Berman BM |date=January 2005 |title=Acupuncture and dry-needling for low back pain |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2011 |issue=1 |doi=10.1002/14651858.CD001351.pub2 |pmc=12145953 |pmid=15674876}}</ref>
Posture evaluation and [[Abubuwan ɗan adam da ergonomics|ergonomics]] may provide relief in the early stages of treatment.{{Sfn|Starlanyl|Copeland|2001}} Gentle, sustained stretching exercises within a comfortable range of motion have been shown to lessen symptoms. Regular, non-intense activity is also encouraged.<ref name="Borg-Stein">{{Cite journal |vauthors=Borg-Stein J, Simons DG |date=March 2002 |title=Focused review: myofascial pain |journal=Archives of Physical Medicine and Rehabilitation |volume=83 |issue=3 Suppl 1 |pages=S40–S47 |doi=10.1053/apmr.2002.32155 |pmid=11973695}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3y09z85j45i5ae5vfyd66wt273c9t8f
Ildikó Juhász
0
160873
877134
2026-07-05T13:03:11Z
D son203
45710
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1247655634|Ildikó Juhász]]"
877134
wikitext
text/x-wiki
'''Ildikó Juhász''' (an haife ta a shekara ta 1953) ma'aikaciyar baƙi ce ta Hungary kuma mai fafutukar 'yan mata da aka fi sani da ƙirƙirar wurare masu aminci ga membobin al'ummar LGBT don taruwa a lokacin mulkin gurguzu. Ta gudanar da gidan fina-finai na Ipoly kuma bayan nunawa na yau da kullun ta gayyaci 'yan mata mata su taru a asirce don abubuwan da suka faru. Abubuwan da ta faru bayan sa'o'i sune na farko da suka ba 'yan mata damar taron jama'a a Budapest. Bayan da aka rufe gidan silima kuma mulkin ya canza, ta buɗe Rózsaszín csokornyakkendő (Pink Bowtie), gidan cin abinci da gidan rawa na dare, wanda ta yi aiki har zuwa 1999. A cikin 2021, an yi mata tambayoyi a matsayin wani ɓangare na Queer Memory Project, wanda ke da niyyar tattara tarihin al'ummar LGBT a Hungary da abin da ke Czechoslovakia a baya.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Ildikó Juhász, wanda aka fi sani da Ildi, an haife shi ne a [[Budapest]], Hungary a shekara ta 1953. Tana da ƙaramin ɗan'uwa kuma ta girma a cikin dangin masu ilimi na tsakiya.{{Sfn|Kuruc|2021}} A lokacin da take da shekaru goma sha huɗu ko goma sha biyar Juhász ta gane yanayin jima'i, amma ba ta da wata ma'ana don fahimtar ta har sai da ta sadu da wata daliba wacce ta kasance ɗan luwaɗi kuma ta gabatar da ita ga wasu masu luwadi. Lokacin da ta fito ga iyalinta, ba su yi farin ciki da sanin cewa ita 'yar luwaɗi ce, amma sun yarda da ita. A lokacin, akwai karancin bayanai a Hungary game da jan hankalin jima'i iri daya kuma yawancin al'umma suna kallon luwadi a matsayin mai karkatarwa.{{Sfn|Kuruc|2021}} Juhász ta kammala karatu daga Jami'ar Eötvös Loránd tare da digiri a fannin falsafa da [[Aesthetics/Kayan ado|kyawawan abubuwa]]. {{Sfn|Kuruc|2021}} {{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}
== Career ==
[[Fayil:Ipoly_mozi.jpg|alt=Photograph of a corner commercial building with dark grey vertical subway tiles on the lower two floors and light gray vertical cladding on the upper floors. At the street level are various businesses identified by signage plaques.|thumb|The former Ipoly Cinema building, circa 2007]]
After she graduated, Juhász began working in the [[Masana'antar karɓar baƙi|hospitality industry]]. She was first employed as an assistant director and later as a manager in the nationalized Cinema Company.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}} In the interwar period, all aspects of the Hungarian film industry from production and distribution to exhibition and cinema network management were taken over by the government.{{Sfn|Kiss|Brunella|1995}}{{Sfn|Tőke|2019}} In the early 1980s, there were few places that were safe spaces for homosexuals to gather. The two primary social spaces were the Diófa restaurant and when that closed at midnight, an after-hours spot called the Egyetem cafe. There was no specific place for women to gather and as both the Diófa and Egyetem were well-known, police raids or taking down names of people who frequented the establishments was common. The state police, known as the MIAIII, routinely kept dossiers on homosexuals to monitor their activities.{{Sfn|Kuruc|2021}}
By the mid-1980s Juhász was working at the [[Ipoly Cinema]] located in the Újlipótváros neighborhood on the corner of Ipoly and Hegedűs Gyula Streets, which since 1949 had been owned by the Hungarian Communist Party.{{Sfn|Kiss|Brunella|1995}}{{Sfn|Bolla|2017}}{{Sfn|Borgos|2015}} Juhász began operating a clandestine meeting place for women after the film screening was done for the day.{{Sfn|Borgos|2016}} It was the first and for a long time, only place that catered solely to lesbians.{{Sfn|Borgos|2015}} The events were not advertised, but spread by word of mouth, and grew because of overlapping social circles which introduced new people to the crowd.{{Sfn|Kuruc|2021}}{{Sfn|Borgos|2016}} She didn't charge for the Friday and Saturday night after-hours screenings, when she showed films with homosexual themes. Fridays were reserved for women, though if gay men showed up at the Ipoly, they were allowed to participate.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Jász|2011}} On Saturdays the hidden bar of the Ipoly welcomed a mixed crowd after the regular theater screenings were completed.{{Sfn|Jász|2011}}
If a film was not being shown the stage was sometimes open for drag shows or other performances, and on another floor typically there was space for music and dancing.{{Sfn|Borgos|2016}} Some of the parties were known to have up to eighty participants, but typically the crowd was forty to fifty people.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Borgos|2015}} The parties became legendary in the lesbian community and Juhása was seen as a community icon.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Jász|2011}} Many of the lesbians who participated in the film and book project ''Eltitkolt évek: tizenhat leszbikus életút'' (Secret Years: Sixteen Lesbian Life Stories, 2011) reported the pivotal role Juhász played in creating lesbian networking opportunities through both the gatherings at the Ipoly and at private house parties.{{Sfn|Borgos|2016}}
In 1988, when {{Interlanguage link|Homéros Association|hu|Homérosz Egyesület}}, the first officially sanctioned homosexual association was registered, activists asked Juhász, even though she was not part of the organization, to organize their fundraising gala.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Kuruc|2021}} Over three hundred people showed up. Based upon that success, five annual events were scheduled for Homéros.{{Sfn|Kuruc|2021}} That same year, the Ipoly became the first cinema in Hungary to offer waitstaff service during showings.{{Sfn|Bolla|2017}} After the fall of communism in 1989, the 1990s saw many opportunities open up for businesses and allowing LGBTI people to begin living openly.{{Sfn|Kuruc|2021}}{{Sfn|Szűrös|2020}} In 1990, the Ipoly was sold and Juhász left the cinema. The following year, she opened her own restaurant and nightclub and the cinema reopened as the L'amour, the first pornographic movie house in Hungary.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}{{Sfn|Bolla|2017}}{{Sfn|Kuruc|2021}}
The club, Rózsaszín csokornyakkendő (Pink Bowtie), operated at the beginning of Üllői Avenue between 1991 and 1999.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}{{Sfn|Borgos|2016}} Juhász continued to organize lesbian events to allow community members to organize and meet each other.{{Sfn|Borgos|2016}} When the gay Jewish group "Szidra" (Cider), which later changed its name to "Keshergay Magyar Zsidó" (Hungarian Jewish Gay Group), decided to organize in 1991, they met at the Pink Bowtie to found their association.{{Sfn|Borgos|2016}} Because her new business had to operate as a commercial enterprise and new freedoms had allowed other venues to open, Juhász did not attract the same crowds as previously, and she closed the business and retired in 1999.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}{{Sfn|Jász|2011}} Juhász was interviewed in 2021 as a part of the Queer Memory Project, a group that focuses on collecting the history of the LGBT community in Hungary and what was formerly Czechoslovakia.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1953]]
eh2lnirduacz8ue8gxy2gcin0v86jf0
877135
877134
2026-07-05T13:03:46Z
D son203
45710
877135
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ildikó Juhász''' (an haife ta a shekara ta 1953) ma'aikaciyar baƙi ce ta Hungary kuma mai fafutukar 'yan mata da aka fi sani da ƙirƙirar wurare masu aminci ga membobin al'ummar LGBT don taruwa a lokacin mulkin gurguzu. Ta gudanar da gidan fina-finai na Ipoly kuma bayan nunawa na yau da kullun ta gayyaci 'yan mata mata su taru a asirce don abubuwan da suka faru. Abubuwan da ta faru bayan sa'o'i sune na farko da suka ba 'yan mata damar taron jama'a a Budapest. Bayan da aka rufe gidan silima kuma mulkin ya canza, ta buɗe Rózsaszín csokornyakkendő (Pink Bowtie), gidan cin abinci da gidan rawa na dare, wanda ta yi aiki har zuwa 1999. A cikin 2021, an yi mata tambayoyi a matsayin wani ɓangare na Queer Memory Project, wanda ke da niyyar tattara tarihin al'ummar LGBT a Hungary da abin da ke Czechoslovakia a baya.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Ildikó Juhász, wanda aka fi sani da Ildi, an haife shi ne a [[Budapest]], Hungary a shekara ta 1953. Tana da ƙaramin ɗan'uwa kuma ta girma a cikin dangin masu ilimi na tsakiya.{{Sfn|Kuruc|2021}} A lokacin da take da shekaru goma sha huɗu ko goma sha biyar Juhász ta gane yanayin jima'i, amma ba ta da wata ma'ana don fahimtar ta har sai da ta sadu da wata daliba wacce ta kasance ɗan luwaɗi kuma ta gabatar da ita ga wasu masu luwadi. Lokacin da ta fito ga iyalinta, ba su yi farin ciki da sanin cewa ita 'yar luwaɗi ce, amma sun yarda da ita. A lokacin, akwai karancin bayanai a Hungary game da jan hankalin jima'i iri daya kuma yawancin al'umma suna kallon luwadi a matsayin mai karkatarwa.{{Sfn|Kuruc|2021}} Juhász ta kammala karatu daga Jami'ar Eötvös Loránd tare da digiri a fannin falsafa da [[Aesthetics/Kayan ado|kyawawan abubuwa]]. {{Sfn|Kuruc|2021}} {{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}
== Career ==
[[Fayil:Ipoly_mozi.jpg|alt=Photograph of a corner commercial building with dark grey vertical subway tiles on the lower two floors and light gray vertical cladding on the upper floors. At the street level are various businesses identified by signage plaques.|thumb|The former Ipoly Cinema building, circa 2007]]
After she graduated, Juhász began working in the [[Masana'antar karɓar baƙi|hospitality industry]]. She was first employed as an assistant director and later as a manager in the nationalized Cinema Company.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}} In the interwar period, all aspects of the Hungarian film industry from production and distribution to exhibition and cinema network management were taken over by the government.{{Sfn|Kiss|Brunella|1995}}{{Sfn|Tőke|2019}} In the early 1980s, there were few places that were safe spaces for homosexuals to gather. The two primary social spaces were the Diófa restaurant and when that closed at midnight, an after-hours spot called the Egyetem cafe. There was no specific place for women to gather and as both the Diófa and Egyetem were well-known, police raids or taking down names of people who frequented the establishments was common. The state police, known as the MIAIII, routinely kept dossiers on homosexuals to monitor their activities.{{Sfn|Kuruc|2021}}
By the mid-1980s Juhász was working at the [[Ipoly Cinema]] located in the Újlipótváros neighborhood on the corner of Ipoly and Hegedűs Gyula Streets, which since 1949 had been owned by the Hungarian Communist Party.{{Sfn|Kiss|Brunella|1995}}{{Sfn|Bolla|2017}}{{Sfn|Borgos|2015}} Juhász began operating a clandestine meeting place for women after the film screening was done for the day.{{Sfn|Borgos|2016}} It was the first and for a long time, only place that catered solely to lesbians.{{Sfn|Borgos|2015}} The events were not advertised, but spread by word of mouth, and grew because of overlapping social circles which introduced new people to the crowd.{{Sfn|Kuruc|2021}}{{Sfn|Borgos|2016}} She didn't charge for the Friday and Saturday night after-hours screenings, when she showed films with homosexual themes. Fridays were reserved for women, though if gay men showed up at the Ipoly, they were allowed to participate.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Jász|2011}} On Saturdays the hidden bar of the Ipoly welcomed a mixed crowd after the regular theater screenings were completed.{{Sfn|Jász|2011}}
If a film was not being shown the stage was sometimes open for drag shows or other performances, and on another floor typically there was space for music and dancing.{{Sfn|Borgos|2016}} Some of the parties were known to have up to eighty participants, but typically the crowd was forty to fifty people.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Borgos|2015}} The parties became legendary in the lesbian community and Juhása was seen as a community icon.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Jász|2011}} Many of the lesbians who participated in the film and book project ''Eltitkolt évek: tizenhat leszbikus életút'' (Secret Years: Sixteen Lesbian Life Stories, 2011) reported the pivotal role Juhász played in creating lesbian networking opportunities through both the gatherings at the Ipoly and at private house parties.{{Sfn|Borgos|2016}}
In 1988, when {{Interlanguage link|Homéros Association|hu|Homérosz Egyesület}}, the first officially sanctioned homosexual association was registered, activists asked Juhász, even though she was not part of the organization, to organize their fundraising gala.{{Sfn|Borgos|2016}}{{Sfn|Kuruc|2021}} Over three hundred people showed up. Based upon that success, five annual events were scheduled for Homéros.{{Sfn|Kuruc|2021}} That same year, the Ipoly became the first cinema in Hungary to offer waitstaff service during showings.{{Sfn|Bolla|2017}} After the fall of communism in 1989, the 1990s saw many opportunities open up for businesses and allowing LGBTI people to begin living openly.{{Sfn|Kuruc|2021}}{{Sfn|Szűrös|2020}} In 1990, the Ipoly was sold and Juhász left the cinema. The following year, she opened her own restaurant and nightclub and the cinema reopened as the L'amour, the first pornographic movie house in Hungary.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}{{Sfn|Bolla|2017}}{{Sfn|Kuruc|2021}}
The club, Rózsaszín csokornyakkendő (Pink Bowtie), operated at the beginning of Üllői Avenue between 1991 and 1999.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}{{Sfn|Borgos|2016}} Juhász continued to organize lesbian events to allow community members to organize and meet each other.{{Sfn|Borgos|2016}} When the gay Jewish group "Szidra" (Cider), which later changed its name to "Keshergay Magyar Zsidó" (Hungarian Jewish Gay Group), decided to organize in 1991, they met at the Pink Bowtie to found their association.{{Sfn|Borgos|2016}} Because her new business had to operate as a commercial enterprise and new freedoms had allowed other venues to open, Juhász did not attract the same crowds as previously, and she closed the business and retired in 1999.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}{{Sfn|Jász|2011}} Juhász was interviewed in 2021 as a part of the Queer Memory Project, a group that focuses on collecting the history of the LGBT community in Hungary and what was formerly Czechoslovakia.{{Sfn|Jablonická-Zezulová|Korda|2021}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1953]]
c1e2n160nuwgwcr3k5fccfzzqks6c06
Tattaunawa:Lange
1
160874
877140
2026-07-05T13:15:30Z
~2026-38265-88
46673
Sabon shafi: LANGE,Wani wasan
877140
wikitext
text/x-wiki
LANGE,Wani wasan
k6h5p90fdpubm43otdai1htejfx8b4r
877147
877140
2026-07-05T13:18:34Z
~2026-38265-88
46673
877147
wikitext
text/x-wiki
LANGE,Wani wasane da yara sukeyi
7t22wbtdcsww0pymjdz7v5kpyicpfgj
877152
877147
2026-07-05T13:19:48Z
~2026-38265-88
46673
877152
wikitext
text/x-wiki
LANGE,Wani wasane da yara sukeyi Wanda Sukeyi
9jhriui48nabcdwvonoipdc6kjq5grn
Likitan annoba
0
160875
877194
2026-07-05T14:40:16Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362233463|Plague doctor]]"
877194
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Paul_Fürst,_Der_Doctor_Schnabel_von_Rom_(Holländer_version).png|thumb|Zane-zanen jan ƙarfe na likitan annoba na [[Rum|Roma]] na ƙarni na 17, na Paulus Fürst, 1656. <ref>{{Cite journal |last=Mattie |first=Herbert J. |date=2025 |title=The Raven and the Plague |url=https://doi.org/10.1163/18253911-bja10152 |journal=Nuncius |pages=1–24 |doi=10.1163/18253911-bja10152 |url-access=subscription}}</ref>]]
'''Likitan annoba''' likita ne wanda ke kula da waɗanda suka kamu da [[Cutar Bubonic|cutar bulbonic]] a lokacin annoba a Turai ta ƙarni na 17. {{Sfn|Cipolla|1977}} Waɗannan likitocin biranen da abin ya shafa sun ɗauki hayar su don kula da marasa lafiya da suka kamu da cutar ba tare da la'akari da kuɗin shiga ba, musamman talakawa, waɗanda ba za su iya biyan kuɗi ba. {{Sfn|Cipolla|1977}} <ref>{{Cite web |last=Andrew Whalen |date=2020-03-19 |title=Are surgical masks the new plague masks? A history of the not-always-helpful ways we've reacted to pandemics |url=https://www.newsweek.com/surgical-masks-plague-coronavirus-covid-19-pandemic-epidemic-black-death-history-1493277 |access-date=2021-03-09 |website=[[Newsweek]]}}</ref>
Likitocin da ke fama da cutar ebola suna da suna iri ɗaya, inda wasu 'yan ƙasa ke ganin kasancewarsu a matsayin gargaɗi na barin yankin ko kuma mutuwa ta kusa. [1] Wasu likitocin da ke fama da cutar ebola ana cewa suna cajin marasa lafiya da iyalansu ƙarin kuɗi don magani na musamman ko maganin ƙarya. [1] A lokuta da yawa, waɗannan likitocin ba likitoci ne masu ƙwarewa ko ƙwararru ba; maimakon haka, likitoci ne masu sa kai, likitoci masu matsayi na biyu, ko kuma matasa likitoci waɗanda suka fara aiki. [2] Likitocin da ke fama da cutar ebola ba sa yawan warkar da marasa lafiya, maimakon haka suna yin aiki don rubuta adadin waɗanda suka mutu da kuma adadin waɗanda suka kamu da cutar don dalilai na alƙaluma. [1]
A Faransa da Netherlands, likitocin annoba galibi ba su da horon likitanci kuma ana kiransu da " empirics ". Likitocin annoba ana kiransu da "likitocin annoba na birni" ko "likitocin annoba na al'umma", yayin da "masu aikin gabaɗaya" likitoci ne daban-daban kuma duka biyun suna iya kasancewa a birni ɗaya ko gari ɗaya a lokaci guda. {{Sfn|Cipolla|1977}} {{Sfn|Ellis|2004}} {{Sfn|Byrne|2006}} <ref>Simon, Matthew, ''Emergent Computation: emphasizing bioinformatics'', Publisher シュプリンガー・ジャパン株式会社, 2005, p. 3. {{ISBN|0-387-22046-1}}</ref>
== Tarihi ==
A cewar littafin Michel Tibayrunc mai ''suna Encyclopedia of Infectious Diseases'', an fara ambaton likitan annoba mai suna Charles de Lorme a lokacin barkewar annoba a birnin Paris a shekarar 1619, a cikin tarihin rayuwar likitan sarauta Charles de Lorme, wanda ya yi wa Sarki Louis XIII na Faransa hidima a lokacin. <ref>{{Cite journal |last=Mattie |first=Herbert J. |date=2023 |title="Men in Tights: Charles De Lorme (1584–1678) and the First Plague Costume" |url=https://doi.org/10.1163/26667711-bja10033 |journal=European Journal for the History of Medicine and Health (Published Online Ahead of Print 2023) |language=en |volume=81 |pages=1–13 |doi=10.1163/26667711-bja10033 |url-access=subscription}}</ref> Bayan De Lorme, mai sassaka Jamus Gerhart Altzenbach ya buga wani shahararren zane a shekarar 1656, wanda shahararren Likitan mawallafin Paulus Fürst mai suna {{Lang|de|Doctor Schnabel von Rom}} ya wallafa. (1656) an gina shi ne a kan wannan aikin barkwanci, Fürst ya bayyana yadda likitan yake tsoratar da mutane da kuma zambatar matattu da kuma mutuwa. <ref name="winston_2020">{{Cite web |last=Black |first=Winston |date=19 May 2020 |title=Plague doctors: Separating medical myths from facts |url=https://www.livescience.com/plague-doctors.html |access-date=30 June 2026 |publisher=Live Science |quote=An even more iconic image of a plague doctor is Paulus Fürst’s satirical 1656 engraving called "Doctor Schnabel von Rom," or "Doctor Beaky from Rome." Copied from Altzenbach's illustration, Fürst alternately describes how the doctor does nothing but terrify people and take money from the dead and dying.}}</ref>
Birnin Orvieto ya ɗauki Matteo Angelo a matsayin likitan annoba a shekara ta 1348, wanda ya ninka adadin likitocin da aka saba bayarwa na florin 50 a shekara sau huɗu. {{Sfn|Byrne|2006}} Paparoma Clement VI ya ɗauki ƙarin likitocin annoba da yawa a lokacin annobar [[Black Death]] don kula da marasa lafiya na [[Avignon]] . Daga cikin likitoci 18 a [[Venezia|Venice]], ɗaya ne kawai ya rage a shekara ta 1348: biyar sun mutu sakamakon annobar, kuma 12 sun ɓace kuma wataƙila sun gudu. {{Sfn|Byrne|2006}}
== Hanyoyi da ayyuka ==
Likitocin annoba sun yi aikin zubar jini da sauran magunguna kamar sanya kwaɗi ko tsutsotsi a kan buboes don "sake daidaita barkwanci ." {{Sfn|Byfield|2010}} Babban aikin likitan annoba, ban da kula da mutanen da ke fama da annobar, shine tattara bayanan jama'a na mutuwar annoba. {{Sfn|Byrne|2006}} A wasu biranen Turai kamar Florence da [[Perugia]], an nemi likitocin annoba su yi gwajin gawarwaki don taimakawa wajen tantance musabbabin mutuwar da kuma yadda annobar ta shafi mutane. {{Sfn|Wray|2009}} Likitocin annoba wani lokacin suna ɗaukar wasiyya ta ƙarshe ta marasa lafiya a lokacin annobar annoba, {{Sfn|Wray|2009}} kuma suna ba wa marasa lafiya shawara game da halayensu kafin mutuwa. <ref name="jhmasextract276">{{Cite web |date=2012-04-02 |title=The Plague Doctor |url=http://jhmas.oxfordjournals.org/content/XX/3/276.extract |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130212013047/http://jhmas.oxfordjournals.org/content/XX/3/276.extract |archive-date=2013-02-12 |access-date=2012-06-12 |publisher=Jhmas.oxfordjournals.org}}</ref> Wannan shawara ta bambanta ga kowane majiyyaci, kuma bayan [[Zamanin Tsakiya|Tsakiyar Zamani]], yanayin dangantakar da ke tsakanin likita da majiyyaci yana ƙarƙashin ƙa'idar ɗabi'a mai rikitarwa. {{Sfn|Gottfried|1983}} {{Sfn|Gottfried|1983}}
== Tufafi ==
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
[[Fayil:17._Jht._Pesthaube_anagoria.JPG|thumb|Ɗaya daga cikin abubuwan rufe fuska guda biyu da aka sani da suka tsira daga annobar; wanda aka tsara tsakanin 1650 da 1750; wanda Gidan Tarihi na Jamus, Berlin ke riƙe da shi <ref name=":9">{{Cite web |last=Bresky |first=Stephan |last2=Witt |first2=Sabine |date=2020 |title=Suddenly On Point? 'Dr. Beak' at the DHM |url=https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318005826/https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-date=March 18, 2025 |access-date=June 30, 2026 |website=Deutsches Historisches Museum Blog |quote=Acquired on the art market in 2006, the object has only yielded very vague information about where it was created (Germany or Austria?) and when (mid-17th to mid-18th century?). There’s no doubt it’s rare, though: there’s only one other known example, located at the Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt. ~. [T]he mask is made of ochre-coloured velvet with a waxed linen lining and two ‘eyes’ made of selenite crystal (historically known in German as Marienglas, or ‘Mary’s glass’). The material around these spectacle-like lenses is bordered with leather. However, the most striking feature is the long beak-shaped nose crafted from hard leather. A number of holes have been punched into the underside of the beak, which contains a meshwork of strips of leather. The object shows clear signs of use: the leather and fabric are worn, hardened, and show signs of discolouration – possibly because herbal and vinegar essences were put inside the beak in an effort to ward off ‘miasma’ (the foul air believed to spread diseases).}}</ref>]]
Zane-zanen kayan kwalliya na likitan annoba na gargajiya na abin rufe fuska mai kama da baki, rigar kariya mai kakin zuma mai tsawon idon sawu, safar hannu, takalma, hula mai faɗi, hular lilin, da hular kariya sun samo asali ne tun farkon zamanin zamani. Duk da cewa waɗannan zane-zanen sun fito ne daga rubuce-rubucen barkwanci, zane-zanen siyasa, da haruffan wasan kwaikwayo; wataƙila sun dogara ne akan gaskiyar tarihi. <ref name="winston_2020">{{Cite web |last=Black |first=Winston |date=19 May 2020 |title=Plague doctors: Separating medical myths from facts |url=https://www.livescience.com/plague-doctors.html |access-date=30 June 2026 |publisher=Live Science |quote=An even more iconic image of a plague doctor is Paulus Fürst’s satirical 1656 engraving called "Doctor Schnabel von Rom," or "Doctor Beaky from Rome." Copied from Altzenbach's illustration, Fürst alternately describes how the doctor does nothing but terrify people and take money from the dead and dying.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBlack2020">Black, Winston (19 May 2020). [https://www.livescience.com/plague-doctors.html "Plague doctors: Separating medical myths from facts"]. Live Science<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 June</span> 2026</span>. <q>An even more iconic image of a plague doctor is Paulus Fürst's satirical 1656 engraving called "Doctor Schnabel von Rom," or "Doctor Beaky from Rome." Copied from Altzenbach's illustration, Fürst alternately describes how the doctor does nothing but terrify people and take money from the dead and dying.</q></cite></ref> <ref name=":7">{{Cite journal |last=Mussap |first=Christian J. |date=2019 |title=The Plague Doctor of Venice |journal=Internal Medicine Journal |volume=49 |issue=5 |pages=671–676 |doi=10.1111/imj.14285 |issn=1444-0903 |pmid=31083805}}</ref> {{Sfn|Pommerville|2010}} 24] {{Sfn|Bauer|2003}} {{Sfn|Byfield|2010}} Asalin kayan kariya na annoba ba a san su ba amma an gano su ne a ƙarni na 17 a Italiya da Faransa. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}</ref> Likitocin annoba na iya sanya abin rufe fuska na wani nau'i tun aƙalla 1373, lokacin da Johannes Jacobi ya ba da shawarar amfani da abin rufe fuska, amma Jacobi bai ba da bayanin abin rufe fuska na zahiri ba. Babu wata shaida da ta haɗa hoton rigar kariya na farko na likitan annoba da likitocin annoba na zamanin da. <ref name="cohn" /> <ref name="winston_2020" />
Akwai abubuwa guda biyu kacal da aka sani na abin rufe fuska na annoba, duka an samo su ne tun ƙarni na 17 kuma duka an same su a Jamus. Duk da barkewar cutar a wasu yankuna kamar Italiya, babu wata shaida ta tarihi ta annoba a tsakiyar Turai da ta yi daidai da waɗannan abin rufe fuska. <ref name=":9">{{Cite web |last=Bresky |first=Stephan |last2=Witt |first2=Sabine |date=2020 |title=Suddenly On Point? 'Dr. Beak' at the DHM |url=https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318005826/https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-date=March 18, 2025 |access-date=June 30, 2026 |website=Deutsches Historisches Museum Blog |quote=Acquired on the art market in 2006, the object has only yielded very vague information about where it was created (Germany or Austria?) and when (mid-17th to mid-18th century?). There’s no doubt it’s rare, though: there’s only one other known example, located at the Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt. ~. [T]he mask is made of ochre-coloured velvet with a waxed linen lining and two ‘eyes’ made of selenite crystal (historically known in German as Marienglas, or ‘Mary’s glass’). The material around these spectacle-like lenses is bordered with leather. However, the most striking feature is the long beak-shaped nose crafted from hard leather. A number of holes have been punched into the underside of the beak, which contains a meshwork of strips of leather. The object shows clear signs of use: the leather and fabric are worn, hardened, and show signs of discolouration – possibly because herbal and vinegar essences were put inside the beak in an effort to ward off ‘miasma’ (the foul air believed to spread diseases).}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBreskyWitt2020">Bresky, Stephan; Witt, Sabine (2020). [https://web.archive.org/web/20250318005826/https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ "Suddenly On Point? 'Dr. Beak' at the DHM"]. ''Deutsches Historisches Museum Blog''. Archived from [https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ the original] on March 18, 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">June 30,</span> 2026</span>. <q>Acquired on the art market in 2006, the object has only yielded very vague information about where it was created (Germany or Austria?) and when (mid-17th to mid-18th century?). There's no doubt it's rare, though: there's only one other known example, located at the Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt. ~. [T]he mask is made of ochre-coloured velvet with a waxed linen lining and two 'eyes' made of selenite crystal (historically known in German as Marienglas, or 'Mary's glass'). The material around these spectacle-like lenses is bordered with leather. However, the most striking feature is the long beak-shaped nose crafted from hard leather. A number of holes have been punched into the underside of the beak, which contains a meshwork of strips of leather. The object shows clear signs of use: the leather and fabric are worn, hardened, and show signs of discolouration – possibly because herbal and vinegar essences were put inside the beak in an effort to ward off 'miasma' (the foul air believed to spread diseases).</q></cite></ref> Abin rufe fuska an yi shi ne da gilashi ko lu'ulu'u a kan idanu da kuma "bakin fata mai lanƙwasa". <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuisinger2020">Ruisinger, Marion Maria (June 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 "Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt"]. ''NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin'' (in German). '''28''' (2): <span class="nowrap">235–</span>252. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1007/s00048-020-00255-7|10.1007/s00048-020-00255-7]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0036-6978 0036-6978]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 8156585]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32451562 32451562].</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> Abin lura ne cewa ramukan da aka rufe da gilashi suna da yawa don samar da hangen nesa mai aiki. <ref name=":6" /> Wani abin rufe fuska yana da ƙananan ramuka biyu na hanci kuma ana iya amfani da shi azaman nau'in numfashi wanda ke ɗauke da tsire-tsire ko abubuwa masu ƙamshi. <ref name=":6" />
Bayanin farko da aka rubuta game da abin rufe fuska mai cike da ganye ya faru ne a lokacin annobar Roma ta 1656-1658 . <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuisinger2020">Ruisinger, Marion Maria (June 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 "Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt"]. ''NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin'' (in German). '''28''' (2): <span class="nowrap">235–</span>252. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1007/s00048-020-00255-7|10.1007/s00048-020-00255-7]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0036-6978 0036-6978]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 8156585]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32451562 32451562].</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> Bakin zai iya ɗaukar busassun furanni (kamar wardi da carnations ), ganye (kamar lavender da peppermint ), camphor, jan ƙarfe, ko soso [[Ruwan Kal|mai vinegar]], da kuma juniper berry, ambergris, [[Kaninfari|cloves]], labdanum, mur, da storax . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Abin rufe fuska mai ɗauke da ganye zai ba likita damar amfani da hannu biyu wajen duba majiyyaci. <ref name=":6" /> Manufar abubuwan da ke cikin abin rufe fuska shine don kare mai sawa daga miasma, wani nau'in "mummunan iska" wanda ake tsammanin yana nuna warin mara kyau, kamar ƙamshin marasa lafiya ko gawarwakin da suka ruɓe. <ref name=":5">{{Cite journal |last=Glatter |first=Kathryn A. |last2=Finkelman |first2=Paul |date=February 2021 |title=History of the Plague: An Ancient Pandemic for the Age of COVID-19 |journal=The American Journal of Medicine |language=en |volume=134 |issue=2 |pages=176–181 |doi=10.1016/j.amjmed.2020.08.019 |pmc=7513766 |pmid=32979306}}</ref> <ref name="Loudon">{{Cite book|last=Irvine Loudon}}</ref> Hulba mai faɗi ta fata ta taimaka wajen nuna aikin likita na annoba. Sun yi amfani da sandunan katako don nuna wuraren da ke buƙatar kulawa da kuma duba marasa lafiya ba tare da taɓa su ba. <ref>{{Cite web |title=Imagery From the History of Medicine |url=http://art-bin.com/art/medhistorypix/omedicalimages19.html |access-date=2021-03-09 |website=art-bin.com}}</ref> An kuma yi amfani da sandunan don nisantar da mutane. An yi doguwar rigar likita da lilin saboda an ce kamuwa da cuta ba ta manne da lilin cikin sauƙi kamar sauran kayan aiki. <ref name=":6" /> Wani lokaci ana yin rigar ne da fatar akuya, wanda aka ce ta fi ƙarfi wajen yaƙar annobar fiye da lilin saboda ƙananan ramuka da kuma laushin da aka goge. Ana iya rufe rigar da mai ko kakin zuma don ƙarin kariya ta yadda miasma ba za ta iya ratsa ramukan kayan lilin ba.
Duk da cewa ra'ayoyin zamani game da yanayin yaduwar annoba ba daidai ba ne, akwai yiwuwar wannan rigar ta samar da kariya. Tufafin sun rufe fuska da jiki, suna kare kansu daga digo-digo na iska, jini da ya bazu, da ruwan lymphatic. Rigar, wacce aka yi da fata ko kuma ta yi kakin zuma, ta hana ƙuma su manne wa tufafin masu sawa su mamaye su. <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Kiona |title=A Look Behind the Plague Doctor Mask |url=https://www.forbes.com/sites/kionasmith/2021/02/28/a-look-behind-the-plague-doctor-mask/?sh=a1379a335678 |access-date=15 February 2023 |website=Forbes}}</ref> <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuisinger2020">Ruisinger, Marion Maria (June 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 "Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt"]. ''NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin'' (in German). '''28''' (2): <span class="nowrap">235–</span>252. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1007/s00048-020-00255-7|10.1007/s00048-020-00255-7]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0036-6978 0036-6978]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 8156585]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32451562 32451562].</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> Rigar likitan annoba tana ɗaya daga cikin misalan farko na kayan kariya na mutum a fannin likitanci. <ref name=":5">{{Cite journal |last=Glatter |first=Kathryn A. |last2=Finkelman |first2=Paul |date=February 2021 |title=History of the Plague: An Ancient Pandemic for the Age of COVID-19 |journal=The American Journal of Medicine |language=en |volume=134 |issue=2 |pages=176–181 |doi=10.1016/j.amjmed.2020.08.019 |pmc=7513766 |pmid=32979306}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGlatterFinkelman2021">Glatter, Kathryn A.; Finkelman, Paul (February 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7513766 "History of the Plague: An Ancient Pandemic for the Age of COVID-19"]. ''The American Journal of Medicine''. '''134''' (2): <span class="nowrap">176–</span>181. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.amjmed.2020.08.019|10.1016/j.amjmed.2020.08.019]]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7513766 7513766]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32979306 32979306].</cite></ref>
== Manazarta ==
* Nostradamus. ''Annabce-annabcen Nostradamus'', wanda aka buga da kansa a 1555 da 1558; wanda [https://books.google.com/books?id=XQdY0lGFJX0C&q=Nostradamus+Black+Death Forgotten Books suka buga a 1973],
* Nostradamus. {{Lang|fr|[https://web.archive.org/web/20120317155633/http://www.propheties.it/bibliotheque/1539-1567/1555-003%20Nostradamus%2C%20Excellent%20%26%20moult%20utile/index.html Traité des fardemens et confitures]}}, wanda aka buga da kansa 1555
* {{Cite book|last3=Susan Wise Bauer}}
* {{Cite book|last3=Ted Byfield}}
*
*
* {{Cite book|last3=Carlo M. Cipolla}} ([https://plaguedoctormasks.com/a-plague-doctor-by-carlo-m-cipolla-excerpt-from-the-book-the-medieval-city-1977/ Chapter 4])
*
*
* {{Cite book|last3=Terence O'Donnell}}
*
*
*
ihcqn978qpiaovzrjmn0cfznbrbip39
877195
877194
2026-07-05T14:40:39Z
Sardeeq
39275
877195
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Paul_Fürst,_Der_Doctor_Schnabel_von_Rom_(Holländer_version).png|thumb|Zane-zanen jan ƙarfe na likitan annoba na [[Rum|Roma]] na ƙarni na 17, na Paulus Fürst, 1656. <ref>{{Cite journal |last=Mattie |first=Herbert J. |date=2025 |title=The Raven and the Plague |url=https://doi.org/10.1163/18253911-bja10152 |journal=Nuncius |pages=1–24 |doi=10.1163/18253911-bja10152 |url-access=subscription}}</ref>]]
'''Likitan annoba''' likita ne wanda ke kula da waɗanda suka kamu da [[Cutar Bubonic|cutar bulbonic]] a lokacin annoba a Turai ta ƙarni na 17. {{Sfn|Cipolla|1977}} Waɗannan likitocin biranen da abin ya shafa sun ɗauki hayar su don kula da marasa lafiya da suka kamu da cutar ba tare da la'akari da kuɗin shiga ba, musamman talakawa, waɗanda ba za su iya biyan kuɗi ba. {{Sfn|Cipolla|1977}} <ref>{{Cite web |last=Andrew Whalen |date=2020-03-19 |title=Are surgical masks the new plague masks? A history of the not-always-helpful ways we've reacted to pandemics |url=https://www.newsweek.com/surgical-masks-plague-coronavirus-covid-19-pandemic-epidemic-black-death-history-1493277 |access-date=2021-03-09 |website=[[Newsweek]]}}</ref>
Likitocin da ke fama da cutar ebola suna da suna iri ɗaya, inda wasu 'yan ƙasa ke ganin kasancewarsu a matsayin gargaɗi na barin yankin ko kuma mutuwa ta kusa. [1] Wasu likitocin da ke fama da cutar ebola ana cewa suna cajin marasa lafiya da iyalansu ƙarin kuɗi don magani na musamman ko maganin ƙarya. [1] A lokuta da yawa, waɗannan likitocin ba likitoci ne masu ƙwarewa ko ƙwararru ba; maimakon haka, likitoci ne masu sa kai, likitoci masu matsayi na biyu, ko kuma matasa likitoci waɗanda suka fara aiki. [2] Likitocin da ke fama da cutar ebola ba sa yawan warkar da marasa lafiya, maimakon haka suna yin aiki don rubuta adadin waɗanda suka mutu da kuma adadin waɗanda suka kamu da cutar don dalilai na alƙaluma. [1]
A Faransa da Netherlands, likitocin annoba galibi ba su da horon likitanci kuma ana kiransu da " empirics ". Likitocin annoba ana kiransu da "likitocin annoba na birni" ko "likitocin annoba na al'umma", yayin da "masu aikin gabaɗaya" likitoci ne daban-daban kuma duka biyun suna iya kasancewa a birni ɗaya ko gari ɗaya a lokaci guda. {{Sfn|Cipolla|1977}} {{Sfn|Ellis|2004}} {{Sfn|Byrne|2006}} <ref>Simon, Matthew, ''Emergent Computation: emphasizing bioinformatics'', Publisher シュプリンガー・ジャパン株式会社, 2005, p. 3. {{ISBN|0-387-22046-1}}</ref>
== Tarihi ==
A cewar littafin Michel Tibayrunc mai ''suna Encyclopedia of Infectious Diseases'', an fara ambaton likitan annoba mai suna Charles de Lorme a lokacin barkewar annoba a birnin Paris a shekarar 1619, a cikin tarihin rayuwar likitan sarauta Charles de Lorme, wanda ya yi wa Sarki Louis XIII na Faransa hidima a lokacin. <ref>{{Cite journal |last=Mattie |first=Herbert J. |date=2023 |title="Men in Tights: Charles De Lorme (1584–1678) and the First Plague Costume" |url=https://doi.org/10.1163/26667711-bja10033 |journal=European Journal for the History of Medicine and Health (Published Online Ahead of Print 2023) |language=en |volume=81 |pages=1–13 |doi=10.1163/26667711-bja10033 |url-access=subscription}}</ref> Bayan De Lorme, mai sassaka Jamus Gerhart Altzenbach ya buga wani shahararren zane a shekarar 1656, wanda shahararren Likitan mawallafin Paulus Fürst mai suna {{Lang|de|Doctor Schnabel von Rom}} ya wallafa. (1656) an gina shi ne a kan wannan aikin barkwanci, Fürst ya bayyana yadda likitan yake tsoratar da mutane da kuma zambatar matattu da kuma mutuwa. <ref name="winston_2020">{{Cite web |last=Black |first=Winston |date=19 May 2020 |title=Plague doctors: Separating medical myths from facts |url=https://www.livescience.com/plague-doctors.html |access-date=30 June 2026 |publisher=Live Science |quote=An even more iconic image of a plague doctor is Paulus Fürst’s satirical 1656 engraving called "Doctor Schnabel von Rom," or "Doctor Beaky from Rome." Copied from Altzenbach's illustration, Fürst alternately describes how the doctor does nothing but terrify people and take money from the dead and dying.}}</ref>
Birnin Orvieto ya ɗauki Matteo Angelo a matsayin likitan annoba a shekara ta 1348, wanda ya ninka adadin likitocin da aka saba bayarwa na florin 50 a shekara sau huɗu. {{Sfn|Byrne|2006}} Paparoma Clement VI ya ɗauki ƙarin likitocin annoba da yawa a lokacin annobar [[Black Death]] don kula da marasa lafiya na [[Avignon]] . Daga cikin likitoci 18 a [[Venezia|Venice]], ɗaya ne kawai ya rage a shekara ta 1348: biyar sun mutu sakamakon annobar, kuma 12 sun ɓace kuma wataƙila sun gudu. {{Sfn|Byrne|2006}}
== Hanyoyi da ayyuka ==
Likitocin annoba sun yi aikin zubar jini da sauran magunguna kamar sanya kwaɗi ko tsutsotsi a kan buboes don "sake daidaita barkwanci ." {{Sfn|Byfield|2010}} Babban aikin likitan annoba, ban da kula da mutanen da ke fama da annobar, shine tattara bayanan jama'a na mutuwar annoba. {{Sfn|Byrne|2006}} A wasu biranen Turai kamar Florence da [[Perugia]], an nemi likitocin annoba su yi gwajin gawarwaki don taimakawa wajen tantance musabbabin mutuwar da kuma yadda annobar ta shafi mutane. {{Sfn|Wray|2009}} Likitocin annoba wani lokacin suna ɗaukar wasiyya ta ƙarshe ta marasa lafiya a lokacin annobar annoba, {{Sfn|Wray|2009}} kuma suna ba wa marasa lafiya shawara game da halayensu kafin mutuwa. <ref name="jhmasextract276">{{Cite web |date=2012-04-02 |title=The Plague Doctor |url=http://jhmas.oxfordjournals.org/content/XX/3/276.extract |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130212013047/http://jhmas.oxfordjournals.org/content/XX/3/276.extract |archive-date=2013-02-12 |access-date=2012-06-12 |publisher=Jhmas.oxfordjournals.org}}</ref> Wannan shawara ta bambanta ga kowane majiyyaci, kuma bayan [[Zamanin Tsakiya|Tsakiyar Zamani]], yanayin dangantakar da ke tsakanin likita da majiyyaci yana ƙarƙashin ƙa'idar ɗabi'a mai rikitarwa. {{Sfn|Gottfried|1983}} {{Sfn|Gottfried|1983}}
== Tufafi ==
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
[[Fayil:17._Jht._Pesthaube_anagoria.JPG|thumb|Ɗaya daga cikin abubuwan rufe fuska guda biyu da aka sani da suka tsira daga annobar; wanda aka tsara tsakanin 1650 da 1750; wanda Gidan Tarihi na Jamus, Berlin ke riƙe da shi <ref name=":9">{{Cite web |last=Bresky |first=Stephan |last2=Witt |first2=Sabine |date=2020 |title=Suddenly On Point? 'Dr. Beak' at the DHM |url=https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318005826/https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-date=March 18, 2025 |access-date=June 30, 2026 |website=Deutsches Historisches Museum Blog |quote=Acquired on the art market in 2006, the object has only yielded very vague information about where it was created (Germany or Austria?) and when (mid-17th to mid-18th century?). There’s no doubt it’s rare, though: there’s only one other known example, located at the Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt. ~. [T]he mask is made of ochre-coloured velvet with a waxed linen lining and two ‘eyes’ made of selenite crystal (historically known in German as Marienglas, or ‘Mary’s glass’). The material around these spectacle-like lenses is bordered with leather. However, the most striking feature is the long beak-shaped nose crafted from hard leather. A number of holes have been punched into the underside of the beak, which contains a meshwork of strips of leather. The object shows clear signs of use: the leather and fabric are worn, hardened, and show signs of discolouration – possibly because herbal and vinegar essences were put inside the beak in an effort to ward off ‘miasma’ (the foul air believed to spread diseases).}}</ref>]]
Zane-zanen kayan kwalliya na likitan annoba na gargajiya na abin rufe fuska mai kama da baki, rigar kariya mai kakin zuma mai tsawon idon sawu, safar hannu, takalma, hula mai faɗi, hular lilin, da hular kariya sun samo asali ne tun farkon zamanin zamani. Duk da cewa waɗannan zane-zanen sun fito ne daga rubuce-rubucen barkwanci, zane-zanen siyasa, da haruffan wasan kwaikwayo; wataƙila sun dogara ne akan gaskiyar tarihi. <ref name="winston_2020">{{Cite web |last=Black |first=Winston |date=19 May 2020 |title=Plague doctors: Separating medical myths from facts |url=https://www.livescience.com/plague-doctors.html |access-date=30 June 2026 |publisher=Live Science |quote=An even more iconic image of a plague doctor is Paulus Fürst’s satirical 1656 engraving called "Doctor Schnabel von Rom," or "Doctor Beaky from Rome." Copied from Altzenbach's illustration, Fürst alternately describes how the doctor does nothing but terrify people and take money from the dead and dying.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBlack2020">Black, Winston (19 May 2020). [https://www.livescience.com/plague-doctors.html "Plague doctors: Separating medical myths from facts"]. Live Science<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 June</span> 2026</span>. <q>An even more iconic image of a plague doctor is Paulus Fürst's satirical 1656 engraving called "Doctor Schnabel von Rom," or "Doctor Beaky from Rome." Copied from Altzenbach's illustration, Fürst alternately describes how the doctor does nothing but terrify people and take money from the dead and dying.</q></cite></ref> <ref name=":7">{{Cite journal |last=Mussap |first=Christian J. |date=2019 |title=The Plague Doctor of Venice |journal=Internal Medicine Journal |volume=49 |issue=5 |pages=671–676 |doi=10.1111/imj.14285 |issn=1444-0903 |pmid=31083805}}</ref> {{Sfn|Pommerville|2010}} 24] {{Sfn|Bauer|2003}} {{Sfn|Byfield|2010}} Asalin kayan kariya na annoba ba a san su ba amma an gano su ne a ƙarni na 17 a Italiya da Faransa. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}</ref> Likitocin annoba na iya sanya abin rufe fuska na wani nau'i tun aƙalla 1373, lokacin da Johannes Jacobi ya ba da shawarar amfani da abin rufe fuska, amma Jacobi bai ba da bayanin abin rufe fuska na zahiri ba. Babu wata shaida da ta haɗa hoton rigar kariya na farko na likitan annoba da likitocin annoba na zamanin da. <ref name="cohn" /> <ref name="winston_2020" />
Akwai abubuwa guda biyu kacal da aka sani na abin rufe fuska na annoba, duka an samo su ne tun ƙarni na 17 kuma duka an same su a Jamus. Duk da barkewar cutar a wasu yankuna kamar Italiya, babu wata shaida ta tarihi ta annoba a tsakiyar Turai da ta yi daidai da waɗannan abin rufe fuska. <ref name=":9">{{Cite web |last=Bresky |first=Stephan |last2=Witt |first2=Sabine |date=2020 |title=Suddenly On Point? 'Dr. Beak' at the DHM |url=https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318005826/https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ |archive-date=March 18, 2025 |access-date=June 30, 2026 |website=Deutsches Historisches Museum Blog |quote=Acquired on the art market in 2006, the object has only yielded very vague information about where it was created (Germany or Austria?) and when (mid-17th to mid-18th century?). There’s no doubt it’s rare, though: there’s only one other known example, located at the Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt. ~. [T]he mask is made of ochre-coloured velvet with a waxed linen lining and two ‘eyes’ made of selenite crystal (historically known in German as Marienglas, or ‘Mary’s glass’). The material around these spectacle-like lenses is bordered with leather. However, the most striking feature is the long beak-shaped nose crafted from hard leather. A number of holes have been punched into the underside of the beak, which contains a meshwork of strips of leather. The object shows clear signs of use: the leather and fabric are worn, hardened, and show signs of discolouration – possibly because herbal and vinegar essences were put inside the beak in an effort to ward off ‘miasma’ (the foul air believed to spread diseases).}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBreskyWitt2020">Bresky, Stephan; Witt, Sabine (2020). [https://web.archive.org/web/20250318005826/https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ "Suddenly On Point? 'Dr. Beak' at the DHM"]. ''Deutsches Historisches Museum Blog''. Archived from [https://www.dhm.de/blog/2020/04/30/suddenly-on-point-dr-beak-at-the-dhm/ the original] on March 18, 2025<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">June 30,</span> 2026</span>. <q>Acquired on the art market in 2006, the object has only yielded very vague information about where it was created (Germany or Austria?) and when (mid-17th to mid-18th century?). There's no doubt it's rare, though: there's only one other known example, located at the Deutsches Medizinhistorisches Museum in Ingolstadt. ~. [T]he mask is made of ochre-coloured velvet with a waxed linen lining and two 'eyes' made of selenite crystal (historically known in German as Marienglas, or 'Mary's glass'). The material around these spectacle-like lenses is bordered with leather. However, the most striking feature is the long beak-shaped nose crafted from hard leather. A number of holes have been punched into the underside of the beak, which contains a meshwork of strips of leather. The object shows clear signs of use: the leather and fabric are worn, hardened, and show signs of discolouration – possibly because herbal and vinegar essences were put inside the beak in an effort to ward off 'miasma' (the foul air believed to spread diseases).</q></cite></ref> Abin rufe fuska an yi shi ne da gilashi ko lu'ulu'u a kan idanu da kuma "bakin fata mai lanƙwasa". <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuisinger2020">Ruisinger, Marion Maria (June 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 "Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt"]. ''NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin'' (in German). '''28''' (2): <span class="nowrap">235–</span>252. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1007/s00048-020-00255-7|10.1007/s00048-020-00255-7]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0036-6978 0036-6978]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 8156585]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32451562 32451562].</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> Abin lura ne cewa ramukan da aka rufe da gilashi suna da yawa don samar da hangen nesa mai aiki. <ref name=":6" /> Wani abin rufe fuska yana da ƙananan ramuka biyu na hanci kuma ana iya amfani da shi azaman nau'in numfashi wanda ke ɗauke da tsire-tsire ko abubuwa masu ƙamshi. <ref name=":6" />
Bayanin farko da aka rubuta game da abin rufe fuska mai cike da ganye ya faru ne a lokacin annobar Roma ta 1656-1658 . <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuisinger2020">Ruisinger, Marion Maria (June 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 "Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt"]. ''NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin'' (in German). '''28''' (2): <span class="nowrap">235–</span>252. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1007/s00048-020-00255-7|10.1007/s00048-020-00255-7]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0036-6978 0036-6978]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 8156585]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32451562 32451562].</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> Bakin zai iya ɗaukar busassun furanni (kamar wardi da carnations ), ganye (kamar lavender da peppermint ), camphor, jan ƙarfe, ko soso [[Ruwan Kal|mai vinegar]], da kuma juniper berry, ambergris, [[Kaninfari|cloves]], labdanum, mur, da storax . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Abin rufe fuska mai ɗauke da ganye zai ba likita damar amfani da hannu biyu wajen duba majiyyaci. <ref name=":6" /> Manufar abubuwan da ke cikin abin rufe fuska shine don kare mai sawa daga miasma, wani nau'in "mummunan iska" wanda ake tsammanin yana nuna warin mara kyau, kamar ƙamshin marasa lafiya ko gawarwakin da suka ruɓe. <ref name=":5">{{Cite journal |last=Glatter |first=Kathryn A. |last2=Finkelman |first2=Paul |date=February 2021 |title=History of the Plague: An Ancient Pandemic for the Age of COVID-19 |journal=The American Journal of Medicine |language=en |volume=134 |issue=2 |pages=176–181 |doi=10.1016/j.amjmed.2020.08.019 |pmc=7513766 |pmid=32979306}}</ref> <ref name="Loudon">{{Cite book|last=Irvine Loudon}}</ref> Hulba mai faɗi ta fata ta taimaka wajen nuna aikin likita na annoba. Sun yi amfani da sandunan katako don nuna wuraren da ke buƙatar kulawa da kuma duba marasa lafiya ba tare da taɓa su ba. <ref>{{Cite web |title=Imagery From the History of Medicine |url=http://art-bin.com/art/medhistorypix/omedicalimages19.html |access-date=2021-03-09 |website=art-bin.com}}</ref> An kuma yi amfani da sandunan don nisantar da mutane. An yi doguwar rigar likita da lilin saboda an ce kamuwa da cuta ba ta manne da lilin cikin sauƙi kamar sauran kayan aiki. <ref name=":6" /> Wani lokaci ana yin rigar ne da fatar akuya, wanda aka ce ta fi ƙarfi wajen yaƙar annobar fiye da lilin saboda ƙananan ramuka da kuma laushin da aka goge. Ana iya rufe rigar da mai ko kakin zuma don ƙarin kariya ta yadda miasma ba za ta iya ratsa ramukan kayan lilin ba.
Duk da cewa ra'ayoyin zamani game da yanayin yaduwar annoba ba daidai ba ne, akwai yiwuwar wannan rigar ta samar da kariya. Tufafin sun rufe fuska da jiki, suna kare kansu daga digo-digo na iska, jini da ya bazu, da ruwan lymphatic. Rigar, wacce aka yi da fata ko kuma ta yi kakin zuma, ta hana ƙuma su manne wa tufafin masu sawa su mamaye su. <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Kiona |title=A Look Behind the Plague Doctor Mask |url=https://www.forbes.com/sites/kionasmith/2021/02/28/a-look-behind-the-plague-doctor-mask/?sh=a1379a335678 |access-date=15 February 2023 |website=Forbes}}</ref> <ref name=":6">{{Cite journal |last=Ruisinger |first=Marion Maria |date=June 2020 |title=Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt |journal=NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin |language=de |volume=28 |issue=2 |pages=235–252 |doi=10.1007/s00048-020-00255-7 |issn=0036-6978 |pmc=8156585 |pmid=32451562}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuisinger2020">Ruisinger, Marion Maria (June 2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 "Die Pestarztmaske im Deutschen Medizinhistorischen Museum Ingolstadt"]. ''NTM Zeitschrift für Geschichte der Wissenschaften, Technik und Medizin'' (in German). '''28''' (2): <span class="nowrap">235–</span>252. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1007/s00048-020-00255-7|10.1007/s00048-020-00255-7]]. [[ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/0036-6978 0036-6978]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156585 8156585]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32451562 32451562].</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> Rigar likitan annoba tana ɗaya daga cikin misalan farko na kayan kariya na mutum a fannin likitanci. <ref name=":5">{{Cite journal |last=Glatter |first=Kathryn A. |last2=Finkelman |first2=Paul |date=February 2021 |title=History of the Plague: An Ancient Pandemic for the Age of COVID-19 |journal=The American Journal of Medicine |language=en |volume=134 |issue=2 |pages=176–181 |doi=10.1016/j.amjmed.2020.08.019 |pmc=7513766 |pmid=32979306}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGlatterFinkelman2021">Glatter, Kathryn A.; Finkelman, Paul (February 2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7513766 "History of the Plague: An Ancient Pandemic for the Age of COVID-19"]. ''The American Journal of Medicine''. '''134''' (2): <span class="nowrap">176–</span>181. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.amjmed.2020.08.019|10.1016/j.amjmed.2020.08.019]]. [[PMC (identifier)|PMC]] <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7513766 7513766]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32979306 32979306].</cite></ref>
== Manazarta ==
* Nostradamus. ''Annabce-annabcen Nostradamus'', wanda aka buga da kansa a 1555 da 1558; wanda [https://books.google.com/books?id=XQdY0lGFJX0C&q=Nostradamus+Black+Death Forgotten Books suka buga a 1973],
* Nostradamus. {{Lang|fr|[https://web.archive.org/web/20120317155633/http://www.propheties.it/bibliotheque/1539-1567/1555-003%20Nostradamus%2C%20Excellent%20%26%20moult%20utile/index.html Traité des fardemens et confitures]}}, wanda aka buga da kansa 1555
* {{Cite book|last3=Susan Wise Bauer}}
* {{Cite book|last3=Ted Byfield}}
*
*
* {{Cite book|last3=Carlo M. Cipolla}} ([https://plaguedoctormasks.com/a-plague-doctor-by-carlo-m-cipolla-excerpt-from-the-book-the-medieval-city-1977/ Chapter 4])
*
*
* {{Cite book|last3=Terence O'Donnell}}
*
*
*
33f0c6yl7rmtk0kms8aq6ekfpar43l1
Paracelsus
0
160876
877198
2026-07-05T14:59:13Z
Lilovic
46646
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1360691582|Paracelsus]]"
877198
wikitext
text/x-wiki
'''Theophrastus Bombast von Hohenheim'''<sup class="mw-ref reference" mwhw="">Paracelsus, genannt Bombast von Hohenheim: ein schweizerischer Medicus, gestorben 1541<nowiki>''</nowiki>], Hilscher, 1764, p. 13.<nowiki></ref></nowiki><nowiki><ref>The name ''Philippus'' is only found posthumously, first on Paracelsus's tombstone. Publications during his lifetime appeared under the name ''Theophrastus ab Hohenheim'' or ''Theophrastus Paracelsus''. The additional name ''Aureolus'' is recorded in 1538. Pagel (1982), 5ff.</ref></nowiki>"}},"i":0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="cite_ref-5" rel="dc:references" typeof="mw:Transclusion mw:Extension/ref">[./Paracelsus#cite_note-5 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>a<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> (10 Nuwamba 1493 - 24 Satumba 1541), wanda aka fi sani da Paracelsus, {{Efn|{{IPAc-en|ˌ|p|æ|r|ə|ˈ|s|ɛ|l|s|ə|s}}; {{IPA|de|paʁaˈtsɛlzʊs|lang}}}} likita ne na Switzerland , masanin ilimin sunadarai, masanin tauhidi, kuma masanin falsafa na Renaissance na Jamus.
Ya kasance majagaba a fannoni da yawa na [[Renaissance]]" id="mwNA" rel="mw:WikiLink" title="Medical Renaissance">juyin juya halin kiwon lafiya na Renaissance, yana jaddada darajar lura tare da haɗuwa da hikima da aka karɓa. An lasafta shi a matsayin "mahaifin ilimin toxicology".<ref name="toxsci.oxfordjournals.org">{{Cite web |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |url=http://toxsci.oxfordjournals.org/content/53/1/2.full |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130324033717/http://toxsci.oxfordjournals.org/content/53/1/2.full |archive-date=24 March 2013 |access-date=23 September 2014}}</ref> Paracelsus kuma yana da tasiri sosai a matsayin annabi ko mai duba, "Prognostications" da Rosicrucians ke nazarin su a karni na 17. Paracelsianism shine farkon yunkurin kiwon lafiya na zamani wanda aka yi wahayi zuwa gare shi ta hanyar nazarin ayyukansa.<ref>{{Cite journal |last=De Vries |first=Lyke |last2=Spruit |first2=Leen |year=2017 |title=Paracelsus and Roman censorship – Johannes Faber's 1616 report in context |journal=Intellectual History Review |volume=28 |issue=2 |pages=5 |doi=10.1080/17496977.2017.1361060 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Paracelsus a [[Bombast von Hohenheim]]">daga]-linkid="411" href="./Einsiedeln" id="mwRA" rel="mw:WikiLink" title="Einsiedeln">Einsiedeln, ƙauyen da ke kusa da Etzel Pass a cikin Canton na Schwyz . An haife shi a cikin gidan da ke kusa da gada da ke tsallaka Kogin Sihl . Mahaifinsa Wilhelm (ya mutu a shekara ta 1534) masanin kimiyyar sunadarai ne kuma likita, ɗan asalin ɗan Swabian mai suna {{Interlanguage link|Georg Bombast von Hohenheim|de}} [de] Bombast von Hohenheim (1453-1499), kwamandan Order of Saint John a Rohrdorf .
Mahaifiyar Paracelsus mai yiwuwa 'yar asalin yankin Einsiedeln ce kuma mai haɗin gwiwa na Einsiedelin Abbey, wanda kafin aurenta ya yi aiki a matsayin mai kula a asibitin abbey.[1] Paracelsus a cikin rubuce-rubucensa akai-akai ya yi nassoshi game da asalinsa kuma a wasu lokuta yana amfani da Eremita ("Mai zaman kanta", daga sunan Einsiedeln, ma'ana "mai zaman kansa") a matsayin wani ɓangare na sunansa.[2]
Wataƙila mahaifiyar Paracelsus ta mutu a shekara ta 1502, bayan haka mahaifin Paracelsum ya koma [[Villach]], Carinthia, inda ya yi aiki a matsayin likita, yana kula da bukatun kiwon lafiya na mahajjata da mazaunan gidan. Paracelsus mahaifinsa ne ya ilimantar da shi a fannin ilimin shuke-shuke, magani, ilimin ma'adinai, hakar ma'adanai, da falsafar halitta. Ya sami ilimi mai zurfi na ɗan adam da tauhidi daga malamai na gida da makarantar St. Paul's Abbey a Lavanttal . <ref name="BBKL" /> Wataƙila Paracelsus ya sami ilimin farko galibi daga mahaifinsa. Wasu masu ba da labari sun yi iƙirarin cewa ya sami koyarwa daga bishops huɗu da Johannes Trithemius, masanin Sponheim.<ref name=":9" /> Koyaya, babu wani rikodin Trithemius da ya shafe lokaci mai yawa a Einsiedeln, ko kuma Paracelsus ya ziyarci Sponheim ko [[Würzburg]] kafin mutuwar Trithemium a cikin 1516.<ref name=":9" /> Duk abubuwan da aka yi la'akari da su, Paracelsus kusan tabbas ya sami umarni daga rubuce-rubucen su, kuma ba daga koyarwa kai tsaye ba.<ref name=":9" /> A lokacin da yake da shekaru 16, ya fara karatun likitanci a Jami'ar Basel, daga baya ya koma [[Vienna]]. Ya sami digirin digirinsa na likita daga Jami'ar Ferrara a 1515 ko 1516. <ref name="BBKL" /> <ref>{{Cite journal |last=Marshall James L |last2=Marshall Virginia R |year=2005 |title=Rediscovery of the Elements: Paracelsus |url=http://web.unife.it/centro/paracelsus/archivi/c_2005_hexagon_winter2005.pdf |url-status=dead |journal=The Hexagon of Alpha Chi Sigma |issue=Winter |pages=71–8 |issn=0164-6109 |oclc=4478114 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928105224/http://web.unife.it/centro/paracelsus/archivi/c_2005_hexagon_winter2005.pdf |archive-date=28 September 2006}}</ref>
=== Farkon aiki ===
[[Fayil:Paracelsus.jpg|thumb|Kwafin Louvre na hoton da ya ɓace na Quentin Matsys, tushen al'adar "fat" Paracelsus ]]
"Paracelsus ya nemi ilimin duniya" wanda ba a samu a cikin littattafai ko ƙwarewa ba. Don haka, tsakanin 1517 da 1524, ya fara jerin tafiye-tafiye masu yawa a Turai. Tafiya ta kai shi daga [[Italiya]] zuwa [[Faransa]], [[Ispaniya|Spain]], [[Portugal]], [[Ingila]], [[Jamus]], Scandinavia, [[Poland]], [[Rasha]], [[Hungariya|Hungary]], [[Kroatiya|Croatia]], Rhodes, Constantinople, kuma mai yiwuwa ma da Masar.<ref name=":05" /><ref name=":13">{{Cite journal |last=Borzelleca |first=Joseph |date=January 2000 |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |journal=Toxicological Sciences |volume=53 |issue=1 |pages=2–4 |doi=10.1093/toxsci/53.1.2 |pmid=10653514 |doi-access=free}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Hargrave |first=John G. |date=December 2019 |title=Parcelsus |url=https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |archive-date=26 March 2023 |access-date=9 April 2020 |website=Encyclopedia Britannica}}</ref> A wannan lokacin tafiya, Paracelsus ya shiga aikin likita na soja kuma ya shiga cikin yaƙe-yaƙe da Venice, Holland, [[Denmark]], da Tatars suka yi. Sa'an nan kuma Paracelsus ya koma gida daga tafiye-tafiyensa.<ref name=":05" /><ref name=":13" /><ref name=":22" /> Ya yi ƙoƙari ya kafa kansa a Salzburg (Austria) amma nan da nan ya gudu don kauce wa kamawa da tsanantawa saboda shiga cikin Fasinjojin Manoma. Daga baya ya sami 'yan ƙasa a Strasburg . <ref>{{Cite journal |last=Michaleas |first=S. N. |last2=Laios |first2=K. |last3=Tsoucalas |first3=G. |last4=Androutsos |first4=G. |date=2021 |title=Theophrastus Bombastus Von Hohenheim (Paracelsus) (1493–1541): The eminent physician and pioneer of toxicology |journal=Toxicology Reports |volume=8 |pages=411–414 |bibcode=2021ToxR....8..411M |doi=10.1016/j.toxrep.2021.02.012 |pmc=7920879 |pmid=33717994}}</ref>
A shekara ta 1524, "[bayan ya ziyarci mahaifinsa a [[Villach]] kuma bai sami damar yin aiki ba, sai ya zauna a [[Salzburg]]" a matsayin likita, <ref name=":13">{{Cite journal |last=Borzelleca |first=Joseph |date=January 2000 |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |journal=Toxicological Sciences |volume=53 |issue=1 |pages=2–4 |doi=10.1093/toxsci/53.1.2 |pmid=10653514 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBorzelleca2000">Borzelleca, Joseph (January 2000). [[doi:10.1093/toxsci/53.1.2|"Paracelsus: Herald of Modern Toxicology"]]. ''Toxicological Sciences''. '''53''' (1): <span class="nowrap">2–</span>4. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1093/toxsci/53.1.2|10.1093/toxsci/53.1.2]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10653514 10653514].</cite></ref> <ref name=":22">{{Cite web |last=Hargrave |first=John G. |date=December 2019 |title=Parcelsus |url=https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |archive-date=26 March 2023 |access-date=9 April 2020 |website=Encyclopedia Britannica}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHargrave2019">Hargrave, John G. (December 2019). [https://www.britannica.com/biography/Paracelsus "Parcelsus"]. ''Encyclopedia Britannica''. [https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus Archived] from the original on 26 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2020</span>.</cite></ref> kuma ya kasance a can har zuwa 1527.[a] "Tun daga 1519/20 yana aiki a kan rubuce-rubucen likita na farko, kuma yanzu ya kammala ''Elf Traktat'' da ''Volume medicinae Paramirum'', wanda ke bayyana cututtuka goma sha ɗaya na yau da kullun da maganin su, da ka'idodin likitancinsa na farko. " <ref name=":03" /> Yayinda yake komawa [[Villach]] kuma yayin da yake aiki a kan rubutun likita na farko. <ref name=":13" /> Ya yi la'akari da batutuwa masu mahimmanci kamar ma'anar rayuwa da mutuwa, kiwon lafiya, abubuwan da ke haifar da cututtuka (rashin daidaituwa na ciki ko ikon waje), wurin mutane a duniya da kansa.<ref name=":22" />
== Manazarta ==
{{Notelist}}
7dq01qvgamn10agjlf4ar2qfh3fv13o
877199
877198
2026-07-05T15:01:02Z
Lilovic
46646
877199
wikitext
text/x-wiki
'''Theophrastus Bombast von Hohenheim ('''Nuwamba 1493 - 24 Satumba 1541), wanda aka fi sani da Paracelsus, {{Efn|{{IPAc-en|ˌ|p|æ|r|ə|ˈ|s|ɛ|l|s|ə|s}}; {{IPA|de|paʁaˈtsɛlzʊs|lang}}}} likita ne na Switzerland , masanin ilimin sunadarai, masanin tauhidi, kuma masanin falsafa na Renaissance na Jamus.
Ya kasance majagaba a fannoni da yawa na [[Renaissance]]" id="mwNA" rel="mw:WikiLink" title="Medical Renaissance">juyin juya halin kiwon lafiya na Renaissance, yana jaddada darajar lura tare da haɗuwa da hikima da aka karɓa. An lasafta shi a matsayin "mahaifin ilimin toxicology".<ref name="toxsci.oxfordjournals.org">{{Cite web |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |url=http://toxsci.oxfordjournals.org/content/53/1/2.full |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130324033717/http://toxsci.oxfordjournals.org/content/53/1/2.full |archive-date=24 March 2013 |access-date=23 September 2014}}</ref> Paracelsus kuma yana da tasiri sosai a matsayin annabi ko mai duba, "Prognostications" da Rosicrucians ke nazarin su a karni na 17. Paracelsianism shine farkon yunkurin kiwon lafiya na zamani wanda aka yi wahayi zuwa gare shi ta hanyar nazarin ayyukansa.<ref>{{Cite journal |last=De Vries |first=Lyke |last2=Spruit |first2=Leen |year=2017 |title=Paracelsus and Roman censorship – Johannes Faber's 1616 report in context |journal=Intellectual History Review |volume=28 |issue=2 |pages=5 |doi=10.1080/17496977.2017.1361060 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Paracelsus a [[Bombast von Hohenheim]]">daga]-linkid="411" href="./Einsiedeln" id="mwRA" rel="mw:WikiLink" title="Einsiedeln">Einsiedeln, ƙauyen da ke kusa da Etzel Pass a cikin Canton na Schwyz . An haife shi a cikin gidan da ke kusa da gada da ke tsallaka Kogin Sihl . Mahaifinsa Wilhelm (ya mutu a shekara ta 1534) masanin kimiyyar sunadarai ne kuma likita, ɗan asalin ɗan Swabian mai suna {{Interlanguage link|Georg Bombast von Hohenheim|de}} [de] Bombast von Hohenheim (1453-1499), kwamandan Order of Saint John a Rohrdorf .
Mahaifiyar Paracelsus mai yiwuwa 'yar asalin yankin Einsiedeln ce kuma mai haɗin gwiwa na Einsiedelin Abbey, wanda kafin aurenta ya yi aiki a matsayin mai kula a asibitin abbey.[1] Paracelsus a cikin rubuce-rubucensa akai-akai ya yi nassoshi game da asalinsa kuma a wasu lokuta yana amfani da Eremita ("Mai zaman kanta", daga sunan Einsiedeln, ma'ana "mai zaman kansa") a matsayin wani ɓangare na sunansa.[2]
Wataƙila mahaifiyar Paracelsus ta mutu a shekara ta 1502, bayan haka mahaifin Paracelsum ya koma [[Villach]], Carinthia, inda ya yi aiki a matsayin likita, yana kula da bukatun kiwon lafiya na mahajjata da mazaunan gidan. Paracelsus mahaifinsa ne ya ilimantar da shi a fannin ilimin shuke-shuke, magani, ilimin ma'adinai, hakar ma'adanai, da falsafar halitta. Ya sami ilimi mai zurfi na ɗan adam da tauhidi daga malamai na gida da makarantar St. Paul's Abbey a Lavanttal . <ref name="BBKL" /> Wataƙila Paracelsus ya sami ilimin farko galibi daga mahaifinsa. Wasu masu ba da labari sun yi iƙirarin cewa ya sami koyarwa daga bishops huɗu da Johannes Trithemius, masanin Sponheim.<ref name=":9" /> Koyaya, babu wani rikodin Trithemius da ya shafe lokaci mai yawa a Einsiedeln, ko kuma Paracelsus ya ziyarci Sponheim ko [[Würzburg]] kafin mutuwar Trithemium a cikin 1516.<ref name=":9" /> Duk abubuwan da aka yi la'akari da su, Paracelsus kusan tabbas ya sami umarni daga rubuce-rubucen su, kuma ba daga koyarwa kai tsaye ba.<ref name=":9" /> A lokacin da yake da shekaru 16, ya fara karatun likitanci a Jami'ar Basel, daga baya ya koma [[Vienna]]. Ya sami digirin digirinsa na likita daga Jami'ar Ferrara a 1515 ko 1516. <ref name="BBKL" /> <ref>{{Cite journal |last=Marshall James L |last2=Marshall Virginia R |year=2005 |title=Rediscovery of the Elements: Paracelsus |url=http://web.unife.it/centro/paracelsus/archivi/c_2005_hexagon_winter2005.pdf |url-status=dead |journal=The Hexagon of Alpha Chi Sigma |issue=Winter |pages=71–8 |issn=0164-6109 |oclc=4478114 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928105224/http://web.unife.it/centro/paracelsus/archivi/c_2005_hexagon_winter2005.pdf |archive-date=28 September 2006}}</ref>
=== Farkon aiki ===
[[Fayil:Paracelsus.jpg|thumb|Kwafin Louvre na hoton da ya ɓace na Quentin Matsys, tushen al'adar "fat" Paracelsus ]]
"Paracelsus ya nemi ilimin duniya" wanda ba a samu a cikin littattafai ko ƙwarewa ba. Don haka, tsakanin 1517 da 1524, ya fara jerin tafiye-tafiye masu yawa a Turai. Tafiya ta kai shi daga [[Italiya]] zuwa [[Faransa]], [[Ispaniya|Spain]], [[Portugal]], [[Ingila]], [[Jamus]], Scandinavia, [[Poland]], [[Rasha]], [[Hungariya|Hungary]], [[Kroatiya|Croatia]], Rhodes, Constantinople, kuma mai yiwuwa ma da Masar.<ref name=":05" /><ref name=":13">{{Cite journal |last=Borzelleca |first=Joseph |date=January 2000 |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |journal=Toxicological Sciences |volume=53 |issue=1 |pages=2–4 |doi=10.1093/toxsci/53.1.2 |pmid=10653514 |doi-access=free}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Hargrave |first=John G. |date=December 2019 |title=Parcelsus |url=https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |archive-date=26 March 2023 |access-date=9 April 2020 |website=Encyclopedia Britannica}}</ref> A wannan lokacin tafiya, Paracelsus ya shiga aikin likita na soja kuma ya shiga cikin yaƙe-yaƙe da Venice, Holland, [[Denmark]], da Tatars suka yi. Sa'an nan kuma Paracelsus ya koma gida daga tafiye-tafiyensa.<ref name=":05" /><ref name=":13" /><ref name=":22" /> Ya yi ƙoƙari ya kafa kansa a Salzburg (Austria) amma nan da nan ya gudu don kauce wa kamawa da tsanantawa saboda shiga cikin Fasinjojin Manoma. Daga baya ya sami 'yan ƙasa a Strasburg . <ref>{{Cite journal |last=Michaleas |first=S. N. |last2=Laios |first2=K. |last3=Tsoucalas |first3=G. |last4=Androutsos |first4=G. |date=2021 |title=Theophrastus Bombastus Von Hohenheim (Paracelsus) (1493–1541): The eminent physician and pioneer of toxicology |journal=Toxicology Reports |volume=8 |pages=411–414 |bibcode=2021ToxR....8..411M |doi=10.1016/j.toxrep.2021.02.012 |pmc=7920879 |pmid=33717994}}</ref>
A shekara ta 1524, "[bayan ya ziyarci mahaifinsa a [[Villach]] kuma bai sami damar yin aiki ba, sai ya zauna a [[Salzburg]]" a matsayin likita, <ref name=":13">{{Cite journal |last=Borzelleca |first=Joseph |date=January 2000 |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |journal=Toxicological Sciences |volume=53 |issue=1 |pages=2–4 |doi=10.1093/toxsci/53.1.2 |pmid=10653514 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBorzelleca2000">Borzelleca, Joseph (January 2000). [[doi:10.1093/toxsci/53.1.2|"Paracelsus: Herald of Modern Toxicology"]]. ''Toxicological Sciences''. '''53''' (1): <span class="nowrap">2–</span>4. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1093/toxsci/53.1.2|10.1093/toxsci/53.1.2]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10653514 10653514].</cite></ref> <ref name=":22">{{Cite web |last=Hargrave |first=John G. |date=December 2019 |title=Parcelsus |url=https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |archive-date=26 March 2023 |access-date=9 April 2020 |website=Encyclopedia Britannica}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHargrave2019">Hargrave, John G. (December 2019). [https://www.britannica.com/biography/Paracelsus "Parcelsus"]. ''Encyclopedia Britannica''. [https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus Archived] from the original on 26 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2020</span>.</cite></ref> kuma ya kasance a can har zuwa 1527.[a] "Tun daga 1519/20 yana aiki a kan rubuce-rubucen likita na farko, kuma yanzu ya kammala ''Elf Traktat'' da ''Volume medicinae Paramirum'', wanda ke bayyana cututtuka goma sha ɗaya na yau da kullun da maganin su, da ka'idodin likitancinsa na farko. " <ref name=":03" /> Yayinda yake komawa [[Villach]] kuma yayin da yake aiki a kan rubutun likita na farko. <ref name=":13" /> Ya yi la'akari da batutuwa masu mahimmanci kamar ma'anar rayuwa da mutuwa, kiwon lafiya, abubuwan da ke haifar da cututtuka (rashin daidaituwa na ciki ko ikon waje), wurin mutane a duniya da kansa.<ref name=":22" />
== Manazarta ==
{{Notelist}}
46g1ujovht4p98fzbexwmfk6ep2h2qh
877200
877199
2026-07-05T15:02:19Z
Lilovic
46646
877200
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Theophrastus Bombast von Hohenheim ('''Nuwamba 1493 - 24 Satumba 1541), wanda aka fi sani da Paracelsus, {{Efn|{{IPAc-en|ˌ|p|æ|r|ə|ˈ|s|ɛ|l|s|ə|s}}; {{IPA|de|paʁaˈtsɛlzʊs|lang}}}} likita ne na Switzerland , masanin ilimin sunadarai, masanin tauhidi, kuma masanin falsafa na Renaissance na Jamus.
Ya kasance majagaba a fannoni da yawa na [[Renaissance]]" id="mwNA" rel="mw:WikiLink" title="Medical Renaissance">juyin juya halin kiwon lafiya na Renaissance, yana jaddada darajar lura tare da haɗuwa da hikima da aka karɓa. An lasafta shi a matsayin "mahaifin ilimin toxicology".<ref name="toxsci.oxfordjournals.org">{{Cite web |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |url=http://toxsci.oxfordjournals.org/content/53/1/2.full |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130324033717/http://toxsci.oxfordjournals.org/content/53/1/2.full |archive-date=24 March 2013 |access-date=23 September 2014}}</ref> Paracelsus kuma yana da tasiri sosai a matsayin annabi ko mai duba, "Prognostications" da Rosicrucians ke nazarin su a karni na 17. Paracelsianism shine farkon yunkurin kiwon lafiya na zamani wanda aka yi wahayi zuwa gare shi ta hanyar nazarin ayyukansa.<ref>{{Cite journal |last=De Vries |first=Lyke |last2=Spruit |first2=Leen |year=2017 |title=Paracelsus and Roman censorship – Johannes Faber's 1616 report in context |journal=Intellectual History Review |volume=28 |issue=2 |pages=5 |doi=10.1080/17496977.2017.1361060 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Paracelsus a [[Bombast von Hohenheim]]">daga]-linkid="411" href="./Einsiedeln" id="mwRA" rel="mw:WikiLink" title="Einsiedeln">Einsiedeln, ƙauyen da ke kusa da Etzel Pass a cikin Canton na Schwyz . An haife shi a cikin gidan da ke kusa da gada da ke tsallaka Kogin Sihl . Mahaifinsa Wilhelm (ya mutu a shekara ta 1534) masanin kimiyyar sunadarai ne kuma likita, ɗan asalin ɗan Swabian mai suna {{Interlanguage link|Georg Bombast von Hohenheim|de}} [de] Bombast von Hohenheim (1453-1499), kwamandan Order of Saint John a Rohrdorf .
Mahaifiyar Paracelsus mai yiwuwa 'yar asalin yankin Einsiedeln ce kuma mai haɗin gwiwa na Einsiedelin Abbey, wanda kafin aurenta ya yi aiki a matsayin mai kula a asibitin abbey.[1] Paracelsus a cikin rubuce-rubucensa akai-akai ya yi nassoshi game da asalinsa kuma a wasu lokuta yana amfani da Eremita ("Mai zaman kanta", daga sunan Einsiedeln, ma'ana "mai zaman kansa") a matsayin wani ɓangare na sunansa.[2]
Wataƙila mahaifiyar Paracelsus ta mutu a shekara ta 1502, bayan haka mahaifin Paracelsum ya koma [[Villach]], Carinthia, inda ya yi aiki a matsayin likita, yana kula da bukatun kiwon lafiya na mahajjata da mazaunan gidan. Paracelsus mahaifinsa ne ya ilimantar da shi a fannin ilimin shuke-shuke, magani, ilimin ma'adinai, hakar ma'adanai, da falsafar halitta. Ya sami ilimi mai zurfi na ɗan adam da tauhidi daga malamai na gida da makarantar St. Paul's Abbey a Lavanttal . <ref name="BBKL" /> Wataƙila Paracelsus ya sami ilimin farko galibi daga mahaifinsa. Wasu masu ba da labari sun yi iƙirarin cewa ya sami koyarwa daga bishops huɗu da Johannes Trithemius, masanin Sponheim.<ref name=":9" /> Koyaya, babu wani rikodin Trithemius da ya shafe lokaci mai yawa a Einsiedeln, ko kuma Paracelsus ya ziyarci Sponheim ko [[Würzburg]] kafin mutuwar Trithemium a cikin 1516.<ref name=":9" /> Duk abubuwan da aka yi la'akari da su, Paracelsus kusan tabbas ya sami umarni daga rubuce-rubucen su, kuma ba daga koyarwa kai tsaye ba.<ref name=":9" /> A lokacin da yake da shekaru 16, ya fara karatun likitanci a Jami'ar Basel, daga baya ya koma [[Vienna]]. Ya sami digirin digirinsa na likita daga Jami'ar Ferrara a 1515 ko 1516. <ref name="BBKL" /> <ref>{{Cite journal |last=Marshall James L |last2=Marshall Virginia R |year=2005 |title=Rediscovery of the Elements: Paracelsus |url=http://web.unife.it/centro/paracelsus/archivi/c_2005_hexagon_winter2005.pdf |url-status=dead |journal=The Hexagon of Alpha Chi Sigma |issue=Winter |pages=71–8 |issn=0164-6109 |oclc=4478114 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928105224/http://web.unife.it/centro/paracelsus/archivi/c_2005_hexagon_winter2005.pdf |archive-date=28 September 2006}}</ref>
=== Farkon aiki ===
[[Fayil:Paracelsus.jpg|thumb|Kwafin Louvre na hoton da ya ɓace na Quentin Matsys, tushen al'adar "fat" Paracelsus ]]
"Paracelsus ya nemi ilimin duniya" wanda ba a samu a cikin littattafai ko ƙwarewa ba. Don haka, tsakanin 1517 da 1524, ya fara jerin tafiye-tafiye masu yawa a Turai. Tafiya ta kai shi daga [[Italiya]] zuwa [[Faransa]], [[Ispaniya|Spain]], [[Portugal]], [[Ingila]], [[Jamus]], Scandinavia, [[Poland]], [[Rasha]], [[Hungariya|Hungary]], [[Kroatiya|Croatia]], Rhodes, Constantinople, kuma mai yiwuwa ma da Masar.<ref name=":05" /><ref name=":13">{{Cite journal |last=Borzelleca |first=Joseph |date=January 2000 |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |journal=Toxicological Sciences |volume=53 |issue=1 |pages=2–4 |doi=10.1093/toxsci/53.1.2 |pmid=10653514 |doi-access=free}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Hargrave |first=John G. |date=December 2019 |title=Parcelsus |url=https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |archive-date=26 March 2023 |access-date=9 April 2020 |website=Encyclopedia Britannica}}</ref> A wannan lokacin tafiya, Paracelsus ya shiga aikin likita na soja kuma ya shiga cikin yaƙe-yaƙe da Venice, Holland, [[Denmark]], da Tatars suka yi. Sa'an nan kuma Paracelsus ya koma gida daga tafiye-tafiyensa.<ref name=":05" /><ref name=":13" /><ref name=":22" /> Ya yi ƙoƙari ya kafa kansa a Salzburg (Austria) amma nan da nan ya gudu don kauce wa kamawa da tsanantawa saboda shiga cikin Fasinjojin Manoma. Daga baya ya sami 'yan ƙasa a Strasburg . <ref>{{Cite journal |last=Michaleas |first=S. N. |last2=Laios |first2=K. |last3=Tsoucalas |first3=G. |last4=Androutsos |first4=G. |date=2021 |title=Theophrastus Bombastus Von Hohenheim (Paracelsus) (1493–1541): The eminent physician and pioneer of toxicology |journal=Toxicology Reports |volume=8 |pages=411–414 |bibcode=2021ToxR....8..411M |doi=10.1016/j.toxrep.2021.02.012 |pmc=7920879 |pmid=33717994}}</ref>
A shekara ta 1524, "[bayan ya ziyarci mahaifinsa a [[Villach]] kuma bai sami damar yin aiki ba, sai ya zauna a [[Salzburg]]" a matsayin likita, <ref name=":13">{{Cite journal |last=Borzelleca |first=Joseph |date=January 2000 |title=Paracelsus: Herald of Modern Toxicology |journal=Toxicological Sciences |volume=53 |issue=1 |pages=2–4 |doi=10.1093/toxsci/53.1.2 |pmid=10653514 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBorzelleca2000">Borzelleca, Joseph (January 2000). [[doi:10.1093/toxsci/53.1.2|"Paracelsus: Herald of Modern Toxicology"]]. ''Toxicological Sciences''. '''53''' (1): <span class="nowrap">2–</span>4. [[Doi (identifier)|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1093/toxsci/53.1.2|10.1093/toxsci/53.1.2]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10653514 10653514].</cite></ref> <ref name=":22">{{Cite web |last=Hargrave |first=John G. |date=December 2019 |title=Parcelsus |url=https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus |archive-date=26 March 2023 |access-date=9 April 2020 |website=Encyclopedia Britannica}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHargrave2019">Hargrave, John G. (December 2019). [https://www.britannica.com/biography/Paracelsus "Parcelsus"]. ''Encyclopedia Britannica''. [https://web.archive.org/web/20230326025758/https://www.britannica.com/biography/Paracelsus Archived] from the original on 26 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2020</span>.</cite></ref> kuma ya kasance a can har zuwa 1527.[a] "Tun daga 1519/20 yana aiki a kan rubuce-rubucen likita na farko, kuma yanzu ya kammala ''Elf Traktat'' da ''Volume medicinae Paramirum'', wanda ke bayyana cututtuka goma sha ɗaya na yau da kullun da maganin su, da ka'idodin likitancinsa na farko. " <ref name=":03" /> Yayinda yake komawa [[Villach]] kuma yayin da yake aiki a kan rubutun likita na farko. <ref name=":13" /> Ya yi la'akari da batutuwa masu mahimmanci kamar ma'anar rayuwa da mutuwa, kiwon lafiya, abubuwan da ke haifar da cututtuka (rashin daidaituwa na ciki ko ikon waje), wurin mutane a duniya da kansa.<ref name=":22" />
== Manazarta ==
{{Notelist}}
tc057bibugrbamab1x2dcet0579x314
Abinci na Eurasia na Singapore da Malaysia
0
160877
877204
2026-07-05T15:56:28Z
Saudarh2
14842
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349530520|Eurasian cuisine of Singapore and Malaysia]]"
877204
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali, an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo
* Abincin Kristang
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
fb2weyep0fct2clypj0sp1xjotz51su
877205
877204
2026-07-05T15:57:06Z
Saudarh2
14842
877205
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali, an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo
* Abincin Kristang
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
1xphds4umg3weaxugpyxlcmecl014qi
877206
877205
2026-07-05T15:58:18Z
Saudarh2
14842
/* */
877206
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali, an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo
* Abincin Kristang
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
0t3g74v6i5t4jllihdjlyatqahjow9u
877208
877206
2026-07-05T15:58:46Z
Saudarh2
14842
/* Asalin */
877208
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali:-
an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo
* Abincin Kristang
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
njaelea2spvytr0p8btceroa0a1b9km
877210
877208
2026-07-05T16:00:05Z
Saudarh2
14842
/* Ma'anar */
877210
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali:-
an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da kuma Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo
* Abincin Kristang
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
0xpq1i529e6pdbfxzrh7izxc9xldk1s
877211
877210
2026-07-05T16:00:19Z
Saudarh2
14842
/* Abinci masu alaƙa */
877211
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali:-
an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da kuma Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo.
* Abincin Kristang
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
miapp4d8xuw1rrxo31xucnlymktwyuk
877212
877211
2026-07-05T16:00:27Z
Saudarh2
14842
/* Abinci masu alaƙa */
877212
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali:-
an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da kuma Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo.
* Abincin Kristang.
* Abincin Peranakan
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
2khwl6b5rydzs9l583shkokc4lsd51f
877213
877212
2026-07-05T16:00:35Z
Saudarh2
14842
/* Abinci masu alaƙa */
877213
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali:-
an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da kuma Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo.
* Abincin Kristang.
* Abincin Peranakan.
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
rh0wxvvar0l7wjjsmvtwoaib90ek8tk
877214
877213
2026-07-05T16:00:57Z
Saudarh2
14842
/* Abinci masu alaƙa */
877214
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Sugee_cake_at_Food_for_Thought,_Singapore_-_20130615.jpg|thumb|Kakar cakulan, kek da al'ummar Malaysia da Singaporean Eurasian ke ci]]
Abincin Eurasia na ƙasashen Malaysia da Singapore wani nau'in haɗaɗɗen abinci ne, wato abincin da aka haɗa salon girke-girken al'adu daban-daban
== Asalin ==
Gabaɗaya, Eurasians mutane ne na kowane asalin Turai da Asiya. Koyaya, idan ana magana ne game da abincin Eurasian, yawanci ana nufin haɗuwa da tasirin Portuguese, Dutch, British, Sinanci, Malay, da kuma Indiya da Peranakan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Zhang |first=Megan |date=2022-08-08 |title=The Revival of Singapore's Indigenous Cuisine |url=https://www.saveur.com/food/revival-singapore-heritage-food/ |access-date=2024-04-25 |website=[[Saveur]] |language=en}}</ref> A cikin wannan abincin, ana maye gurbin sinadaran a cikin abincin Turai ko kuma ana haɗa su da sinadaran Asiya. Sabanin haka, ana amfani da sinadaran Turai a cikin abincin Asiya.<ref name=":1" /> Abincin ya kasance daga karni na 16.<ref name=":1" />
Misali:-
an maye gurbin cream a cikin girke-girke na Turai da cream na kwakwa kuma ana amfani da bushewar sausage na kasar Sin (lap cheong) maimakon chorizo. Har ila yau, ana amfani da soy sauce, chilli da ginger tare da vinegar, mustard da Worcestershire sauce.
== Ma'anar ==
Kalmar Eurasian ta samo asali ne daga Turai da Asiya. Babu wani ma'anar abin da za a iya ƙayyadewa a matsayin abincin Eurasian. Sau da yawa ya haɗa da sinadaran daga Dutch, British, Portuguese, Indiya, abinci na kasar Sin da kuma Malay. Ana kuma samun wasu jita-jita a wasu abinci.<ref name=":1" /> Ta hanyar daidaitawa (s), ko kuma ta wurin kasancewarsa a cikin al'ummar Eurasian, wani lokaci ana ɗaukar abinci "Eurasian".
== Abincin ==
[[Fayil:Cap_Cai.JPG|thumb|Ya'a]]
[[Fayil:Semur_Daging_Kentang.JPG|thumb|Semur da aka yi amfani da shi]]
== Abincin dare na yau da kullun ==
Abincin dare na Eurasian zai hada da rabin dozin ko fiye. Yawanci ana gabatar da babban abincin tare kuma ana ba da shi tare da shinkafa.<ref name=":2" />
== Abinci masu alaƙa ==
* Abincin Indo.
* Abincin Kristang.
* Abincin Peranakan.
* Abincin Macanese, haɗuwa da abincin Portuguese da na kasar Sin. <ref>{{Cite web |last=Keegan |first=Matthew |date=14 January 2019 |title=Macau's rare fusion cuisine |url=https://www.bbc.com/travel/article/20190113-macaus-rare-fusion-cuisine |access-date=2024-04-25 |website=[[BBC]]}}</ref>
== Dubi kuma ==
* 'Yan Singapore na Eurasia
* Jerin abinci na Turai
* Jerin abinci na Asiya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
k37ojkrzkf9syyhp35zuqzcy0xamz1w
Ayyub Bouaddi
0
160879
877245
2026-07-05T16:51:32Z
Lilovic
46646
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362640990|Ayyoub Bouaddi]]"
877245
wikitext
text/x-wiki
'''Ayyoub Bouaddi'''[lower-alpha 1] (born 2 October 2007) is a professional footballer who plays as a midfielder for Ligue 1 club Lille. Born in France, he plays for the Morocco national team.[1]
== Ayyukan kulob din ==
=== Ayyukan matasa ===
Bayan ya fara kwallon kafa tun yana yaro a Creil, Bouaddi ya shiga makarantar Lille a shekarar 2021. A ranar 21 ga watan Agustan 2023, ya sanya hannu kan kwangilar sana'arsa ta farko tare da kulob din har zuwa watan Yunin 2026. <ref>{{Cite web |date=21 August 2023 |title=AYYOUB BOUADDI SIGNE PROFESSIONNEL |url=https://www.losc.fr/actualites/2023-08-21/ayyoub-bouaddi-signe-professionnel |access-date=7 October 2023}}</ref>
=== Babban aiki ===
ranar 5 ga Oktoba 2023, Bouaddi ya fara buga wa Lille wasa na farko a gasar [[UEFA Europa Conference League]] da kulob din Faroese KÍ wan[[Klaksvíkar Ítróttarfelag|Ka yi]] ƙare a matsayin zane ba tare da kwallo ba.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Klaksvik - Lille : le milieu du LOSC Ayyoub Bouaddi bat deux records de précocité |url=https://www.lavoixdunord.fr/1381612/article/2023-10-05/klaksvik-lille-ayyoub-bouaddi-records-de-precocite |access-date=7 October 2023}}</ref> A lokacin da yake da shekaru 16 da kwanaki 3, wannan ya sanya shi dan wasa mafi ƙanƙanta da ya taɓa taka leda a wasan gasa na kulob din Turai.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Lille : Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur de l'histoire des Coupes d'Europe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Lille-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-de-l-histoire-des-coupes-d-europe/1423660 |access-date=7 October 2023}}</ref> Ya kuma zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya bayyana a wasan hukuma na Lille, rikodin da [[Joël Henry (footballer)|Joël Henry]] ya taɓa riƙewa tun 1978.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire à porter les couleurs du LOSC |url=https://lepetitlillois.com/2023/10/05/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-joueur-de-lhistoire-a-porter-les-couleurs-du-losc/ |access-date=7 October 2023}}</ref> A ranar 22 ga Oktoba, yana da shekaru 16 da kwanaki 20, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta a [[Ligue 1|Lig 1]] tun lokacin da Joël Fréchet a 1981
Bayan shekara guda, a ranar 2 ga Oktoba 2024, Bouaddi ya zama daya daga cikin 'yan wasan Lille mafi ƙanƙanta da suka fara a wasan UEFA Champions League, suna wasa a ranar haihuwarsa ta 17 a cikin nasarar 1-0 a gida da Real Madrid a matakin league na 2024-25.[1] Ya fara ne tare da kyaftin din Benjamin André bayan haɗuwa da raunin, dakatarwa da batutuwan cancanta sun bar Lille ba tare da 'yan wasan tsakiya ba.[1] Da yake yana daya daga cikin 'yan wasa mafi kyau a filin wasa, kafofin watsa labarai daban-daban sun yaba da aikinsa.[2][3][4] Bayan busa ta ƙarshe, Lille Ultras ta raira Joyeux Anniversaire (Faransanci don "Happy Birthday to You") tare da 'yan wasan Bouaddi yayin bikin nasara.[5]
A ranar 5 ga Disamba 2025, Bouaddi ya sanya hannu kan karin kwangila tare da Lille har zuwa Yuni 2029. <ref>{{Cite web |date=5 December 2025 |title=Le milieu de terrain du LOSC Ayyoub Bouaddi prolonge jusqu'en 2029 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-milieu-de-terrain-du-losc-ayyoub-bouaddi-prolonge-jusqu-en-2029/1614818 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref> A watan Janairun 2026, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya buga wasanni 50 na Ligue 1 a Lille, ya karya rikodin da Eden Hazard ke da shi a baya.<ref>{{Cite web |date=30 January 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune Dogue à atteindre les 50 apparitions en L1 |url=https://www.losc.fr/actualites/2026-01-30/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-dogue-atteindre-les-50-apparitions-en-l1 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Ayyukan matasa ===
Bouaddi ya kasance wani ɓangare na matasa na Faransa a matakai daban-daban, gami da ƙungiyar 'yan kasa da shekara 21, wanda ya zama kyaftin din.<ref>{{Cite web |date=6 April 2023 |title=Mondial de Montaigu - Ayyoub Bouaddi buteur avec l'équipe de France U16 |url=https://madeindogues.ouest-france.fr/infos/article-mondial-de-montaigu-ayyoub-bouaddi-buteur-avec-l-equipe-de-france-u16-409734.html |access-date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 March 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, le choix fort |url=https://www.football.fr/equipe-de-france/ayyoub-bouaddi-le-choix-fort-806967.html |access-date=26 May 2026}}</ref>
=== Maroko ===
A ranar 15 ga Mayu 2026, Royal Moroccan Football Federation ta ba da sanarwar cewa [[FIFA]] ta amince da bukatarsu ta sauya goyon bayan Bouaddi na kasa da kasa ga Morocco.<sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="211" href="./Morocco_national_football_team" rel="mw:WikiLink" title="Morocco national football team">Maroko officialise le choix d'Ayyoub Bouaddi, ancien capitaine de l'équipe de France Espoirs, de changer de nationalité sportive<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-maroc-officialise-le-choix-d-ayyoub-bouaddi-ancien-capitaine-de-l-equipe-de-france-espoirs-de-changer-de-nationalite-sportive/1676204&quot;},&quot;language&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;date&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;16</nowiki> May 2026<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;access-date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;26 May 2026<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwAd4\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt56\" class=\"citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source\" id=\"mwAd8\" data-ve-ignore=\"\"><a class=\"external text\" href=\"https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-maroc-officialise-le-choix-d-ayyoub-bouaddi-ancien-capitaine-de-l-equipe-de-france-espoirs-de-changer-de-nationalite-sportive/1676204\" id=\"mwAeA\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Le Maroc officialise le choix d'Ayyoub Bouaddi, ancien capitaine de l'équipe de France Espoirs, de changer de nationalité sportive\"</a></nowiki> (in French). 16 May 2026<nowiki><span class=\"reference-accessdate\" id=\"mwAeE\">. Retrieved <span class=\"nowrap\" id=\"mwAeI\">26 May</span></nowiki> 2026<nowiki></span></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki><nowiki><link about=\"#mwt56\" href=\"./Category:CS1_French-language_sources_(fr)\" id=\"mwAeQ\" rel=\"mw:PageProp/Category\" data-ve-ignore=\"\"></nowiki>"}}" id="cite_ref-17" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Ayyoub_Bouaddi#cite_note-17 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> A ranar 26 ga watan Mayu, an ambaci sunansa a cikin tawagar 'yan wasa 26 na Morocco don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026. <ref>{{Cite web |date=26 May 2026 |title=Pour la première fois dans la liste du Maroc, Ayyoub Bouaddi ira bien à la Coupe du monde, Achraf Hakimi sélectionné lui aussi |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Pour-la-premiere-fois-dans-la-liste-du-maroc-ayyoub-bouaddi-ira-bien-a-la-coupe-du-monde-achraf-hakimi-selectionne-lui-aussi/1679130 |access-date=26 May 2026 |language=fr}}</ref> Ya fara gasar cin kofin duniya ta FIFA a wasan farko da ya yi da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], wanda ya ƙare a 1-1 draw.<ref>{{Cite web |date=13 June 2026 |title=Brazil struggle in World Cup draw with Morocco: Will teams fear the five-time champions? |url=https://www.nytimes.com/athletic/7357447/2026/06/13/brazil-vs-morocco-world-cup-2026-results-vinicius-bouaddi/ |publisher=The New York Times}}</ref> Ayyukan Bouaddi a gasar cin kofin duniya sun ja hankalin manyan kungiyoyin Turai.<ref>{{Cite web |date=4 July 2026 |title=Ayyoub Bouaddi: Why Man City and Europe's biggest teams want to sign Moroccan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c802jp3lz13o |website=BBC Sport}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
An haife shi a Faransa, Bouaddi ya fito ne daga Maroko.<ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire des Coupes UEFA |url=https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086 |access-date=7 October 2023}}</ref> A watan Yunin 2023, a Fadar Elysée, ya lashe gasar Magana ta huɗu ga makarantun kwallon kafa na Faransa.<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=D'un concours d'éloquence à l'Élysée aux pelouses de Ligue 1 : Ayyoub Bouaddi, le phénomène de précocité du Losc |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-1/dun-concours-deloquence-a-lelysee-aux-pelouses-de-ligue-1-ayyoub-bouaddi-le-phenomene-de-precocite-du-losc-17-03-2024-V4NLFZQR2JFU7LXBN756OEWAXI.php |access-date=17 March 2024}}</ref>
== Kididdigar aiki ==
=== Kungiyar ===
{{Updated|match played 17 May 2026}}<ref name=soccerway/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa
! colspan="2" |Turai
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
|Lille B
|2023–24
|Gasar Cin Kofin Kasa ta 3
|3
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|3
|0
|-
| rowspan="4" |Lille
|2023–24
|[[Ligue 1|Lig 1]]
|9
|0
|3
|0
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|0
|18
|0
|-
|2024–25
|Lig 1
|24
|0
|3
|0
|9{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
|0
|36
|0
|-
|2025–26
|Lig 1
|30
|0
|2
|0
|10{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|42
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!63
!0
!8
!0
!25
!0
!96
!0
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!66
!0
!8
!0
!25
!0
!99
!0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
q923agwwtz7iivst6rhwp42fy5xd8v5
877246
877245
2026-07-05T16:53:36Z
Lilovic
46646
877246
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayyoub Bouaddi'''[lower-alpha 1] (born 2 October 2007) is a professional footballer who plays as a midfielder for Ligue 1 club Lille. Born in France, he plays for the Morocco national team.[1]
== Ayyukan kulob din ==
=== Ayyukan matasa ===
Bayan ya fara kwallon kafa tun yana yaro a Creil, Bouaddi ya shiga makarantar Lille a shekarar 2021. A ranar 21 ga watan Agustan 2023, ya sanya hannu kan kwangilar sana'arsa ta farko tare da kulob din har zuwa watan Yunin 2026. <ref>{{Cite web |date=21 August 2023 |title=AYYOUB BOUADDI SIGNE PROFESSIONNEL |url=https://www.losc.fr/actualites/2023-08-21/ayyoub-bouaddi-signe-professionnel |access-date=7 October 2023}}</ref>
=== Babban aiki ===
ranar 5 ga Oktoba 2023, Bouaddi ya fara buga wa Lille wasa na farko a gasar [[UEFA Europa Conference League]] da kulob din Faroese KÍ wan[[Klaksvíkar Ítróttarfelag|Ka yi]] ƙare a matsayin zane ba tare da kwallo ba.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Klaksvik - Lille : le milieu du LOSC Ayyoub Bouaddi bat deux records de précocité |url=https://www.lavoixdunord.fr/1381612/article/2023-10-05/klaksvik-lille-ayyoub-bouaddi-records-de-precocite |access-date=7 October 2023}}</ref> A lokacin da yake da shekaru 16 da kwanaki 3, wannan ya sanya shi dan wasa mafi ƙanƙanta da ya taɓa taka leda a wasan gasa na kulob din Turai.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Lille : Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur de l'histoire des Coupes d'Europe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Lille-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-de-l-histoire-des-coupes-d-europe/1423660 |access-date=7 October 2023}}</ref> Ya kuma zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya bayyana a wasan hukuma na Lille, rikodin da [[Joël Henry (footballer)|Joël Henry]] ya taɓa riƙewa tun 1978.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire à porter les couleurs du LOSC |url=https://lepetitlillois.com/2023/10/05/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-joueur-de-lhistoire-a-porter-les-couleurs-du-losc/ |access-date=7 October 2023}}</ref> A ranar 22 ga Oktoba, yana da shekaru 16 da kwanaki 20, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta a [[Ligue 1|Lig 1]] tun lokacin da Joël Fréchet a 1981
Bayan shekara guda, a ranar 2 ga Oktoba 2024, Bouaddi ya zama daya daga cikin 'yan wasan Lille mafi ƙanƙanta da suka fara a wasan UEFA Champions League, suna wasa a ranar haihuwarsa ta 17 a cikin nasarar 1-0 a gida da Real Madrid a matakin league na 2024-25.[1] Ya fara ne tare da kyaftin din Benjamin André bayan haɗuwa da raunin, dakatarwa da batutuwan cancanta sun bar Lille ba tare da 'yan wasan tsakiya ba.[1] Da yake yana daya daga cikin 'yan wasa mafi kyau a filin wasa, kafofin watsa labarai daban-daban sun yaba da aikinsa.[2][3][4] Bayan busa ta ƙarshe, Lille Ultras ta raira Joyeux Anniversaire (Faransanci don "Happy Birthday to You") tare da 'yan wasan Bouaddi yayin bikin nasara.[5]
A ranar 5 ga Disamba 2025, Bouaddi ya sanya hannu kan karin kwangila tare da Lille har zuwa Yuni 2029. <ref>{{Cite web |date=5 December 2025 |title=Le milieu de terrain du LOSC Ayyoub Bouaddi prolonge jusqu'en 2029 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-milieu-de-terrain-du-losc-ayyoub-bouaddi-prolonge-jusqu-en-2029/1614818 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref> A watan Janairun 2026, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya buga wasanni 50 na Ligue 1 a Lille, ya karya rikodin da Eden Hazard ke da shi a baya.<ref>{{Cite web |date=30 January 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune Dogue à atteindre les 50 apparitions en L1 |url=https://www.losc.fr/actualites/2026-01-30/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-dogue-atteindre-les-50-apparitions-en-l1 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Ayyukan matasa ===
Bouaddi ya kasance wani ɓangare na matasa na Faransa a matakai daban-daban, gami da ƙungiyar 'yan kasa da shekara 21, wanda ya zama kyaftin din.<ref>{{Cite web |date=6 April 2023 |title=Mondial de Montaigu - Ayyoub Bouaddi buteur avec l'équipe de France U16 |url=https://madeindogues.ouest-france.fr/infos/article-mondial-de-montaigu-ayyoub-bouaddi-buteur-avec-l-equipe-de-france-u16-409734.html |access-date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 March 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, le choix fort |url=https://www.football.fr/equipe-de-france/ayyoub-bouaddi-le-choix-fort-806967.html |access-date=26 May 2026}}</ref>
=== Maroko ===
A ranar 15 ga Mayu 2026, Royal Moroccan Football Federation ta ba da sanarwar cewa [[FIFA]] ta amince da bukatarsu ta sauya goyon bayan Bouaddi na kasa da kasa ga Morocco.<sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="211" href="./Morocco_national_football_team" rel="mw:WikiLink" title="Morocco national football team">Maroko officialise le choix d'Ayyoub Bouaddi, ancien capitaine de l'équipe de France Espoirs, de changer de nationalité sportive<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-maroc-officialise-le-choix-d-ayyoub-bouaddi-ancien-capitaine-de-l-equipe-de-france-espoirs-de-changer-de-nationalite-sportive/1676204&quot;},&quot;language&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;fr&quot;},&quot;date&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;16</nowiki> May 2026<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;access-date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;26 May 2026<nowiki>&</nowiki>quot;}},<nowiki>&</nowiki>quot;i<nowiki>&</nowiki>quot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwAd4\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt56\" class=\"citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source\" id=\"mwAd8\" data-ve-ignore=\"\"><a class=\"external text\" href=\"https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-maroc-officialise-le-choix-d-ayyoub-bouaddi-ancien-capitaine-de-l-equipe-de-france-espoirs-de-changer-de-nationalite-sportive/1676204\" id=\"mwAeA\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\">\"Le Maroc officialise le choix d'Ayyoub Bouaddi, ancien capitaine de l'équipe de France Espoirs, de changer de nationalité sportive\"</a></nowiki> (in French). 16 May 2026<nowiki><span class=\"reference-accessdate\" id=\"mwAeE\">. Retrieved <span class=\"nowrap\" id=\"mwAeI\">26 May</span></nowiki> 2026<nowiki></span></nowiki>.<nowiki></cite></nowiki><nowiki><link about=\"#mwt56\" href=\"./Category:CS1_French-language_sources_(fr)\" id=\"mwAeQ\" rel=\"mw:PageProp/Category\" data-ve-ignore=\"\"></nowiki>"}}" id="cite_ref-17" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Ayyoub_Bouaddi#cite_note-17 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> A ranar 26 ga watan Mayu, an ambaci sunansa a cikin tawagar 'yan wasa 26 na Morocco don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026. <ref>{{Cite web |date=26 May 2026 |title=Pour la première fois dans la liste du Maroc, Ayyoub Bouaddi ira bien à la Coupe du monde, Achraf Hakimi sélectionné lui aussi |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Pour-la-premiere-fois-dans-la-liste-du-maroc-ayyoub-bouaddi-ira-bien-a-la-coupe-du-monde-achraf-hakimi-selectionne-lui-aussi/1679130 |access-date=26 May 2026 |language=fr}}</ref> Ya fara gasar cin kofin duniya ta FIFA a wasan farko da ya yi da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], wanda ya ƙare a 1-1 draw.<ref>{{Cite web |date=13 June 2026 |title=Brazil struggle in World Cup draw with Morocco: Will teams fear the five-time champions? |url=https://www.nytimes.com/athletic/7357447/2026/06/13/brazil-vs-morocco-world-cup-2026-results-vinicius-bouaddi/ |publisher=The New York Times}}</ref> Ayyukan Bouaddi a gasar cin kofin duniya sun ja hankalin manyan kungiyoyin Turai.<ref>{{Cite web |date=4 July 2026 |title=Ayyoub Bouaddi: Why Man City and Europe's biggest teams want to sign Moroccan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c802jp3lz13o |website=BBC Sport}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
An haife shi a Faransa, Bouaddi ya fito ne daga Maroko.<ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire des Coupes UEFA |url=https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086 |access-date=7 October 2023}}</ref> A watan Yunin 2023, a Fadar Elysée, ya lashe gasar Magana ta huɗu ga makarantun kwallon kafa na Faransa.<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=D'un concours d'éloquence à l'Élysée aux pelouses de Ligue 1 : Ayyoub Bouaddi, le phénomène de précocité du Losc |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-1/dun-concours-deloquence-a-lelysee-aux-pelouses-de-ligue-1-ayyoub-bouaddi-le-phenomene-de-precocite-du-losc-17-03-2024-V4NLFZQR2JFU7LXBN756OEWAXI.php |access-date=17 March 2024}}</ref>
== Kididdigar aiki ==
=== Kungiyar ===
{{Updated|match played 17 May 2026}}<ref name=soccerway/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa
! colspan="2" |Turai
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
|Lille B
|2023–24
|Gasar Cin Kofin Kasa ta 3
|3
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|3
|0
|-
| rowspan="4" |Lille
|2023–24
|[[Ligue 1|Lig 1]]
|9
|0
|3
|0
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|0
|18
|0
|-
|2024–25
|Lig 1
|24
|0
|3
|0
|9{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
|0
|36
|0
|-
|2025–26
|Lig 1
|30
|0
|2
|0
|10{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|42
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!63
!0
!8
!0
!25
!0
!96
!0
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!66
!0
!8
!0
!25
!0
!99
!0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
<references />
5hqzwsbegu6kv7eaqdrs6ncpiomw6lw
877258
877246
2026-07-05T17:01:12Z
Lilovic
46646
877258
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayyoub Bouaddi'''[lower-alpha 1] (born 2 October 2007) is a professional footballer who plays as a midfielder for Ligue 1 club Lille. Born in France, he plays for the Morocco national team.[1]
== Ayyukan kulob din ==
=== Ayyukan matasa ===
Bayan ya fara kwallon kafa tun yana yaro a Creil, Bouaddi ya shiga makarantar Lille a shekarar 2021. A ranar 21 ga watan Agustan 2023, ya sanya hannu kan kwangilar sana'arsa ta farko tare da kulob din har zuwa watan Yunin 2026. <ref>{{Cite web |date=21 August 2023 |title=AYYOUB BOUADDI SIGNE PROFESSIONNEL |url=https://www.losc.fr/actualites/2023-08-21/ayyoub-bouaddi-signe-professionnel |access-date=7 October 2023}}</ref>
=== Babban aiki ===
ranar 5 ga Oktoba 2023, Bouaddi ya fara buga wa Lille wasa na farko a gasar [[UEFA Europa Conference League]] da kulob din Faroese KÍ wan[[Klaksvíkar Ítróttarfelag|Ka yi]] ƙare a matsayin zane ba tare da kwallo ba.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Klaksvik - Lille : le milieu du LOSC Ayyoub Bouaddi bat deux records de précocité |url=https://www.lavoixdunord.fr/1381612/article/2023-10-05/klaksvik-lille-ayyoub-bouaddi-records-de-precocite |access-date=7 October 2023}}</ref> A lokacin da yake da shekaru 16 da kwanaki 3, wannan ya sanya shi dan wasa mafi ƙanƙanta da ya taɓa taka leda a wasan gasa na kulob din Turai.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Lille : Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur de l'histoire des Coupes d'Europe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Lille-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-de-l-histoire-des-coupes-d-europe/1423660 |access-date=7 October 2023}}</ref> Ya kuma zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya bayyana a wasan hukuma na Lille, rikodin da [[Joël Henry (footballer)|Joël Henry]] ya taɓa riƙewa tun 1978.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire à porter les couleurs du LOSC |url=https://lepetitlillois.com/2023/10/05/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-joueur-de-lhistoire-a-porter-les-couleurs-du-losc/ |access-date=7 October 2023}}</ref> A ranar 22 ga Oktoba, yana da shekaru 16 da kwanaki 20, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta a [[Ligue 1|Lig 1]] tun lokacin da Joël Fréchet a 1981
Bayan shekara guda, a ranar 2 ga Oktoba 2024, Bouaddi ya zama daya daga cikin 'yan wasan Lille mafi ƙanƙanta da suka fara a wasan UEFA Champions League, suna wasa a ranar haihuwarsa ta 17 a cikin nasarar 1-0 a gida da Real Madrid a matakin league na 2024-25.[1] Ya fara ne tare da kyaftin din Benjamin André bayan haɗuwa da raunin, dakatarwa da batutuwan cancanta sun bar Lille ba tare da 'yan wasan tsakiya ba.[1] Da yake yana daya daga cikin 'yan wasa mafi kyau a filin wasa, kafofin watsa labarai daban-daban sun yaba da aikinsa.[2][3][4] Bayan busa ta ƙarshe, Lille Ultras ta raira Joyeux Anniversaire (Faransanci don "Happy Birthday to You") tare da 'yan wasan Bouaddi yayin bikin nasara.[5]
A ranar 5 ga Disamba 2025, Bouaddi ya sanya hannu kan karin kwangila tare da Lille har zuwa Yuni 2029. <ref>{{Cite web |date=5 December 2025 |title=Le milieu de terrain du LOSC Ayyoub Bouaddi prolonge jusqu'en 2029 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-milieu-de-terrain-du-losc-ayyoub-bouaddi-prolonge-jusqu-en-2029/1614818 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref> A watan Janairun 2026, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya buga wasanni 50 na Ligue 1 a Lille, ya karya rikodin da Eden Hazard ke da shi a baya.<ref>{{Cite web |date=30 January 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune Dogue à atteindre les 50 apparitions en L1 |url=https://www.losc.fr/actualites/2026-01-30/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-dogue-atteindre-les-50-apparitions-en-l1 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Ayyukan matasa ===
Bouaddi ya kasance wani ɓangare na matasa na Faransa a matakai daban-daban, gami da ƙungiyar 'yan kasa da shekara 21, wanda ya zama kyaftin din.<ref>{{Cite web |date=6 April 2023 |title=Mondial de Montaigu - Ayyoub Bouaddi buteur avec l'équipe de France U16 |url=https://madeindogues.ouest-france.fr/infos/article-mondial-de-montaigu-ayyoub-bouaddi-buteur-avec-l-equipe-de-france-u16-409734.html |access-date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 March 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, le choix fort |url=https://www.football.fr/equipe-de-france/ayyoub-bouaddi-le-choix-fort-806967.html |access-date=26 May 2026}}</ref>
=== Maroko ===
A ranar 15 ga Mayu 2026, Royal Moroccan Football Federation ta ba da sanarwar cewa [[FIFA]] ta amince da bukatarsu ta sauya goyon bayan Bouaddi na kasa da kasa ga Morocco.<sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="211" href="./Morocco_national_football_team" rel="mw:WikiLink" title="Morocco national football team">Maroko officialise le té sportive<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>qu7620 4&quot;},&guage&uot;:{&wt&&r&,&quot;date&;:{&t&t;:&17 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span><span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> A ranar 26 ga watan Mayu, an ambaci sunansa a cikin tawagar 'yan wasa 26 na Morocco don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026. <ref>{{Cite web |date=26 May 2026 |title=Pour la première fois dans la liste du Maroc, Ayyoub Bouaddi ira bien à la Coupe du monde, Achraf Hakimi sélectionné lui aussi |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Pour-la-premiere-fois-dans-la-liste-du-maroc-ayyoub-bouaddi-ira-bien-a-la-coupe-du-monde-achraf-hakimi-selectionne-lui-aussi/1679130 |access-date=26 May 2026 |language=fr}}</ref> Ya fara gasar cin kofin duniya ta FIFA a wasan farko da ya yi da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], wanda ya ƙare a 1-1 draw.<ref>{{Cite web |date=13 June 2026 |title=Brazil struggle in World Cup draw with Morocco: Will teams fear the five-time champions? |url=https://www.nytimes.com/athletic/7357447/2026/06/13/brazil-vs-morocco-world-cup-2026-results-vinicius-bouaddi/ |publisher=The New York Times}}</ref> Ayyukan Bouaddi a gasar cin kofin duniya sun ja hankalin manyan kungiyoyin Turai.<ref>{{Cite web |date=4 July 2026 |title=Ayyoub Bouaddi: Why Man City and Europe's biggest teams want to sign Moroccan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c802jp3lz13o |website=BBC Sport}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
An haife shi a Faransa, Bouaddi ya fito ne daga Maroko.<ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire des Coupes UEFA |url=https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086 |access-date=7 October 2023}}</ref> A watan Yunin 2023, a Fadar Elysée, ya lashe gasar Magana ta huɗu ga makarantun kwallon kafa na Faransa.<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=D'un concours d'éloquence à l'Élysée aux pelouses de Ligue 1 : Ayyoub Bouaddi, le phénomène de précocité du Losc |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-1/dun-concours-deloquence-a-lelysee-aux-pelouses-de-ligue-1-ayyoub-bouaddi-le-phenomene-de-precocite-du-losc-17-03-2024-V4NLFZQR2JFU7LXBN756OEWAXI.php |access-date=17 March 2024}}</ref>
== Kididdigar aiki ==
=== Kungiyar ===
{{Updated|match played 17 May 2026}}<ref name=soccerway/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa
! colspan="2" |Turai
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
|Lille B
|2023–24
|Gasar Cin Kofin Kasa ta 3
|3
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|3
|0
|-
| rowspan="4" |Lille
|2023–24
|[[Ligue 1|Lig 1]]
|9
|0
|3
|0
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|0
|18
|0
|-
|2024–25
|Lig 1
|24
|0
|3
|0
|9{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
|0
|36
|0
|-
|2025–26
|Lig 1
|30
|0
|2
|0
|10{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|42
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!63
!0
!8
!0
!25
!0
!96
!0
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!66
!0
!8
!0
!25
!0
!99
!0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
<references />
dj08m9in80l818l6a5br4lcrkdjhxj5
877260
877258
2026-07-05T17:02:43Z
Sardeeq
39275
877260
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayyoub Bouaddi'''[lower-alpha 1] (born 2 October 2007) is a professional footballer who plays as a midfielder for Ligue 1 club Lille. Born in France, he plays for the Morocco national team.[1]
== Ayyukan kulob din ==
=== Ayyukan matasa ===
Bayan ya fara kwallon kafa tun yana yaro a Creil, Bouaddi ya shiga makarantar Lille a shekarar 2021. A ranar 21 ga watan Agustan 2023, ya sanya hannu kan kwangilar sana'arsa ta farko tare da kulob din har zuwa watan Yunin 2026. <ref>{{Cite web |date=21 August 2023 |title=AYYOUB BOUADDI SIGNE PROFESSIONNEL |url=https://www.losc.fr/actualites/2023-08-21/ayyoub-bouaddi-signe-professionnel |access-date=7 October 2023}}</ref>
=== Babban aiki ===
ranar 5 ga Oktoba 2023, Bouaddi ya fara buga wa Lille wasa na farko a gasar [[UEFA Europa Conference League]] da kulob din Faroese KÍ wan[[Klaksvíkar Ítróttarfelag|Ka yi]] ƙare a matsayin zane ba tare da kwallo ba.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Klaksvik - Lille : le milieu du LOSC Ayyoub Bouaddi bat deux records de précocité |url=https://www.lavoixdunord.fr/1381612/article/2023-10-05/klaksvik-lille-ayyoub-bouaddi-records-de-precocite |access-date=7 October 2023}}</ref> A lokacin da yake da shekaru 16 da kwanaki 3, wannan ya sanya shi dan wasa mafi ƙanƙanta da ya taɓa taka leda a wasan gasa na kulob din Turai.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Lille : Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur de l'histoire des Coupes d'Europe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Lille-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-de-l-histoire-des-coupes-d-europe/1423660 |access-date=7 October 2023}}</ref> Ya kuma zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya bayyana a wasan hukuma na Lille, rikodin da [[Joël Henry (footballer)|Joël Henry]] ya taɓa riƙewa tun 1978.<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire à porter les couleurs du LOSC |url=https://lepetitlillois.com/2023/10/05/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-joueur-de-lhistoire-a-porter-les-couleurs-du-losc/ |access-date=7 October 2023}}</ref> A ranar 22 ga Oktoba, yana da shekaru 16 da kwanaki 20, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta a [[Ligue 1|Lig 1]] tun lokacin da Joël Fréchet a 1981
Bayan shekara guda, a ranar 2 ga Oktoba 2024, Bouaddi ya zama daya daga cikin 'yan wasan Lille mafi ƙanƙanta da suka fara a wasan UEFA Champions League, suna wasa a ranar haihuwarsa ta 17 a cikin nasarar 1-0 a gida da Real Madrid a matakin league na 2024-25.[1] Ya fara ne tare da kyaftin din Benjamin André bayan haɗuwa da raunin, dakatarwa da batutuwan cancanta sun bar Lille ba tare da 'yan wasan tsakiya ba.[1] Da yake yana daya daga cikin 'yan wasa mafi kyau a filin wasa, kafofin watsa labarai daban-daban sun yaba da aikinsa.[2][3][4] Bayan busa ta ƙarshe, Lille Ultras ta raira Joyeux Anniversaire (Faransanci don "Happy Birthday to You") tare da 'yan wasan Bouaddi yayin bikin nasara.[5]
A ranar 5 ga Disamba 2025, Bouaddi ya sanya hannu kan karin kwangila tare da Lille har zuwa Yuni 2029. <ref>{{Cite web |date=5 December 2025 |title=Le milieu de terrain du LOSC Ayyoub Bouaddi prolonge jusqu'en 2029 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-milieu-de-terrain-du-losc-ayyoub-bouaddi-prolonge-jusqu-en-2029/1614818 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref> A watan Janairun 2026, ya zama dan wasa mafi ƙanƙanta da ya buga wasanni 50 na Ligue 1 a Lille, ya karya rikodin da Eden Hazard ke da shi a baya.<ref>{{Cite web |date=30 January 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune Dogue à atteindre les 50 apparitions en L1 |url=https://www.losc.fr/actualites/2026-01-30/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-dogue-atteindre-les-50-apparitions-en-l1 |access-date=14 June 2026 |language=fr}}</ref>
== Ayyukan kasa da kasa ==
=== Ayyukan matasa ===
Bouaddi ya kasance wani ɓangare na matasa na Faransa a matakai daban-daban, gami da ƙungiyar 'yan kasa da shekara 21, wanda ya zama kyaftin din.<ref>{{Cite web |date=6 April 2023 |title=Mondial de Montaigu - Ayyoub Bouaddi buteur avec l'équipe de France U16 |url=https://madeindogues.ouest-france.fr/infos/article-mondial-de-montaigu-ayyoub-bouaddi-buteur-avec-l-equipe-de-france-u16-409734.html |access-date=7 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 March 2026 |title=Ayyoub Bouaddi, le choix fort |url=https://www.football.fr/equipe-de-france/ayyoub-bouaddi-le-choix-fort-806967.html |access-date=26 May 2026}}</ref>
=== Maroko ===
A ranar 15 ga Mayu 2026, Royal Moroccan Football Federation ta ba da sanarwar cewa [[FIFA]] ta amince da bukatarsu ta sauya goyon bayan Bouaddi na kasa da kasa ga Morocco. A ranar 26 ga watan Mayu, an ambaci sunansa a cikin tawagar 'yan wasa 26 na Morocco don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026. <ref>{{Cite web |date=26 May 2026 |title=Pour la première fois dans la liste du Maroc, Ayyoub Bouaddi ira bien à la Coupe du monde, Achraf Hakimi sélectionné lui aussi |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Pour-la-premiere-fois-dans-la-liste-du-maroc-ayyoub-bouaddi-ira-bien-a-la-coupe-du-monde-achraf-hakimi-selectionne-lui-aussi/1679130 |access-date=26 May 2026 |language=fr}}</ref> Ya fara gasar cin kofin duniya ta FIFA a wasan farko da ya yi da [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta Brazil|Brazil]], wanda ya ƙare a 1-1 draw.<ref>{{Cite web |date=13 June 2026 |title=Brazil struggle in World Cup draw with Morocco: Will teams fear the five-time champions? |url=https://www.nytimes.com/athletic/7357447/2026/06/13/brazil-vs-morocco-world-cup-2026-results-vinicius-bouaddi/ |publisher=The New York Times}}</ref> Ayyukan Bouaddi a gasar cin kofin duniya sun ja hankalin manyan kungiyoyin Turai.<ref>{{Cite web |date=4 July 2026 |title=Ayyoub Bouaddi: Why Man City and Europe's biggest teams want to sign Moroccan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c802jp3lz13o |website=BBC Sport}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
An haife shi a Faransa, Bouaddi ya fito ne daga Maroko.<ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire des Coupes UEFA |url=https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086 |access-date=7 October 2023}}</ref> A watan Yunin 2023, a Fadar Elysée, ya lashe gasar Magana ta huɗu ga makarantun kwallon kafa na Faransa.<ref>{{Cite web |date=17 March 2024 |title=D'un concours d'éloquence à l'Élysée aux pelouses de Ligue 1 : Ayyoub Bouaddi, le phénomène de précocité du Losc |url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-1/dun-concours-deloquence-a-lelysee-aux-pelouses-de-ligue-1-ayyoub-bouaddi-le-phenomene-de-precocite-du-losc-17-03-2024-V4NLFZQR2JFU7LXBN756OEWAXI.php |access-date=17 March 2024}}</ref>
== Kididdigar aiki ==
=== Kungiyar ===
{{Updated|match played 17 May 2026}}<ref name=soccerway/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa
! colspan="2" |Turai
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
|Lille B
|2023–24
|Gasar Cin Kofin Kasa ta 3
|3
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|3
|0
|-
| rowspan="4" |Lille
|2023–24
|[[Ligue 1|Lig 1]]
|9
|0
|3
|0
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|0
|18
|0
|-
|2024–25
|Lig 1
|24
|0
|3
|0
|9{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
|0
|36
|0
|-
|2025–26
|Lig 1
|30
|0
|2
|0
|10{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|42
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!63
!0
!8
!0
!25
!0
!96
!0
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!66
!0
!8
!0
!25
!0
!99
!0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
<references />
nfuocdhhg0q83datqaalxopddxdyh8e
Tasirin yaƙin Rasha da Ukraine a harkokin jinƙai (daga 2022-yanzu)
0
160880
877247
2026-07-05T16:54:21Z
Featherdiamond
46529
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1352189556|Humanitarian impact of the Russo-Ukrainian war (2022–present)]]"
877247
wikitext
text/x-wiki
{{Campaignbox Russian invasion of Ukraine}}Harin Rasha na 2022 na Ukraine da kuma [[Mamayewar Rasha a Ukraine na 2022|Yaƙin Rasha da Ukraine]] da ya biyo baya ya haddasa tasirin jin ƙai musamman kan bada agaji, a cikin Ukraine da kuma duniya baki ɗaya. Wadannan sun hada da <nowiki><b></b></nowiki>'''[[Ukrainian refugee crisis (2022–present)|Samuwar]]''' 'yan gudun hijira a Ukraine, ƙarancin abinci a ƙasashen duniya, mutuwar fararen hula, samuwar aikin sojojin haya a Rasha da Ukraine, mummunar tasiri ga al'ummar Ukraine dama Rasha Rasha.
== Samuwar 'yan gudun hijira ==
{{excerpt|2022 Ukrainian refugee crisis}}Tarayyar Turai wato EU ta tsawaita Dokar baiwa ‘yan gudun hijarar Ukraine matsuguni har zuwa Maris ɗin 2025, tare da nuna ci gaba da tallafawa 'yan gudun hijirar Ukraine a duk faɗin Turai. Rahoton ya bayyana cewa, tsofaffi, waɗanda ke da nakasa, da mutanen da ke fama da yanayin rashin lafiya suna fuskantar ƙalubale masu yawa, wanda ba zai iya sa su koma Ukraine da wuri ba.<ref>{{Cite web |title=Ukraine situation |url=https://reporting.unhcr.org/operational/situations/ukraine-situation |access-date=2 April 2024 |website=Global Focus |language=en}}</ref>
== Aikin noma da kayan abinci ==
[[Fayil:Fertilizer_prices.webp|right|thumb|300x300px|Farashin man fetur <templatestyles src="Legend/styles.css" /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><templatestyles src="Legend/styles.css" />]]
[[Fayil:TTF_natural_gas.webp|thumb|300x300px|<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{legend|#C0136B|Europe [[Title Transfer Facility|TTF]] natural gas|outline=#970E53}}]]
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
[[Fayil:Putin-Sall_meeting_(2022-06-03)_03.jpg|thumb|Putin ya gana da Shugaban [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]], Macky Sall, don tattauna isar da hatsi daga Rasha da Ukraine zuwa Afirka, a ranar 3 ga Yuni 2022]]
Ukraine ta kasance ɗaya daga cikin manyan ƙasashe dake samar da abinci tare da fitarwa zuwa ƙasashen duniya, kuma galibi ana bayyana ta a matsayin "Kasar samar da abincin Turai. " <ref>{{Cite web |last=Ullrich |first=Klaus |date=15 March 2022 |title=Ukraine's economy is more than just wheat and commodities: Following independence in 1991, Ukraine's economic development was hamstrung by corruption, capital flight and lack of reforms. Recent improvements are now being threatened by Russia's war in the country. |url=https://www.dw.com/en/ukraines-economy-is-more-than-just-wheat-and-commodities/a-61124847 |publisher=[[Deutsche Welle]] |language=English}}</ref> taron abinci na ƙasa da ƙasa a watan Yuli da Yuni na shekarun 2020/21, an sanya ta a matsayin ƙasa ta shida Mai fitar da alkama domin ita ce ke da kashi tara cikin dari na Cinikin alkama na duniya. Har ila yau, kasar ta kasance babbar mai fitar da masara da [[sha'ir]], da irin mai na rapeseed zuwa ƙasashen duniya. A cikin shekarun 2020/21, cinikin Masara da [[sha'ir]] ya kai kashi 12 cikin 100 na na cinikin duniya, sun kuma zama kashi 14 cikin 100 na fitar da kayayyaki a duniya. Kasuwancin ma yafi a ɓangaren man sunflower inda ƙasar ita ce ke da kashi 50 na fitar da shi a tsakanin shekarun 2020 da 2021.<ref name=":0bc" />
An An sami tsaiko na harkokin noman hatsi a Ukraine. A ranar da aka fara kai hari, an shirya kimanin tan miliyan 6 na alkama da tan miliyan 15 na masara don fitarwa. A cewar Hukumar Abinci da Aikin Gona ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO), wannan ya haifar da ƙarin asarar rayuka da kara bukatun jin kai.<ref name="FAO">{{Cite web |date=25 March 2022 |title=FAO Information Note: The importance of Ukraine and the Russian Federation for global agricultural markets and the risks associated with the current conflict, 25 March 2022 Update |url=https://www.fao.org/3/cb9236en/cb9236en.pdf |website=Food and Agriculture Organization}}</ref> Bugu da kari, karanci abinci, da matsalolin fitar da taki da Tarayyar Rasha ta fuskanta, wanda itace babban mai fitar takin zamani na noma wanda ya '''haɗa''' da potash, ammoniya, urea, da sauran abubuwan aikin noma, sakamakon takunkumin tattalin arziki ya jefa samun waddataccen abinci a a kasashe da yawa cikin haɗari. <ref name="FAO" /> Hawawar Farashin iskar gas ya haddasa farashin takin gona yin tashin gwauron zabi, ya ba da gudummawa wajen haddasa tashin farashin abinci a duniya. Musamman ƙasashen da ke da rauni ko waɗanda suka dogara sosai da Ukraine da Tarayyar Rasha don shigo da abinci da taki.<ref name="FAO" /> Da yawa daga cikin wadannan ƙasashe sun fada cikin matsalar abinci, yayin da wasu da yawa suna cikin ƙungiyar Ƙananan Kasashen Abinci (LIFDCs). <ref>{{Cite web |title=LDCs at a Glance {{!}} Department of Economic and Social Affairs |url=https://www.un.org/development/desa/dpad/least-developed-country-category/ldcs-at-a-glance.html |access-date=15 April 2022 |publisher=United Nations}}</ref><ref>{{Cite web |title=FAO Country Profiles |url=https://www.fao.org/countryprofiles/lifdc/en/ |access-date=15 April 2022 |website=fao.org}}</ref> Misali, Eritrea ta samo kashi 47% na shigo da alkama a cikin 2021 daga Ukraine. Sauran kashi 53% sun fito ne daga Tarayyar Rasha. Gabaɗaya, ƙasashe sama da 30 sun dogara da Ukraine da Rasha don sama da kashi 30% na bukatun shigo da alkama, tare da yawancin su suna cikin Arewacin Afirka da Yamma da Asiya ta Tsakiya.
Tun farkon mamayar, sojojin Rasha sun riga sun mamaye tsibirin Crimea na Ukraine a shekarar 2014, kuma da sauri suka mamaye ragowar bakin tekun Azov, bakin tekun Black Sea a gabashin birnin Kherson. Sojojin ruwa na Rasha sun toshe tashar jiragen ruwa na Ukraine, suna barazanar ƙaddamar da hari kan tashar jiragen kasa ta [[Odessa]], da kuma hana fitar da girbi na 2021 ta teku. Ukraine da kasashe ƙawayen ta dake haɗin gwiwa sun yi ƙoƙari su ƙara fitar da hatsi ta ƙasa, amma saboda yawan hatsin ana buƙatar jigilar ta jiragen ruwa don jigilar kayayyaki masu yawa da wuraren ajiya don girbi na shekarar 2022. Rashin nasarar sojojin Rasha a tsibirin Snake a ranar 30 ga Yuni ya ba da taimako, tare da Ukraine ta buɗe tashar jiragen ruwa huɗu a kusa da Kogin Danube.
Wani hari da Rasha ya lalata madatsar ruwan Kozarovychi [uk], wanda ke tsara kwarara daga tafkin Kyiv, wanda ke fara kwarara daga tafkin Kyiv, wanda ya haifar da ambaliyar ruwa a Kogin Irpin . Wani harin makami mai linzami na Rasha a kan madatsar ruwan Kyiv a kan Kogin Dnieper ya toshe. Wannan matsala na iya haifar da ambaliyar ruwa a sassan birnin Kyiv, baya ga lalata madatsun ruwa, kuma ya yi barazana ga tashar lantarki ta Zaporizhzhia.<ref name="targets">{{Cite web |last=Hildyard |first=Nicholas |last2=Klemm |first2=Josh |date=8 April 2022 |title=Weaponising water — Ukraine's dams are targets in Putin's war |url=https://euobserver.com/opinion/154675}}</ref> SHaka zalika sojojin Rasha sun fasa madatsar ruwan a kan Canal na Arewacin Crimea wanda Ukraine ta gina don toshe ruwa zuwa filayen noma a yankin Crimea da Rasha ta kwace a shekarar 2014.<ref name="targets" /> Rashawa sun yanke bututun ruwan sha da farar hula ke amfani dashi a matsayin wani ɓangare na Siege na Mariupol . <ref name="targets" />
Ma'aikatar Tsaro ta ƙasar Ukraine ta zargi Rasha da satar "dubban tan na hatsi" daga manoman hatsi da sauran wuraren ajiya a guraren da Rasha ta mamaye, tare da katse jigilar hatsi zuwa tashar jiragen ruwa don fitarwa.<ref>{{Cite web |title=Russia-Flagged Ships Transport Stolen Grain to Syria, Ukraine Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/russia-ukraine-latest-news-2022-05-10/card/russia-flagged-ships-transport-stolen-grain-to-syria-ukraine-says-XldruHiMyqmJMUYskuRU |access-date=11 May 2022 |website=[[The Wall Street Journal]] |language=en}}</ref> An kuma sace kayan aikin gona da yawa misali irin su tantan wato tractors daga gonaki wanda kuma aka kai su Rasha, wasu an kaisu har zuwa yankin Checheniya. Ɓarnatar da hatsi tare da hana yin noma yadda ya kamata a yankunan da Rasha ta mamaye a Ukraine yana iya ƙara tare da haddasa matsalar ƙarancin abinci, wanda Ministan Noma na Ukraine da Shirin Abinci na Duniya na Majalisar Dinkin Duniya suka ka yi gargadi cewa wannan na iya rage yawan abincin da kasar Ukraine ke fitarwa, wanda zai iya kara matsalar yunwa a duniya.
A ranar 30 ga Mayu, Rasha ta yi iƙirarin cewa ta fara fitar da hatsi na shekarar da ta gabata daga Kherson zuwa Rasha kuma suna aiki a fitar da tsaba na sunflower. Ministan Harkokin Waje na Rasha Sergey Lavrov ya ce: "Idan Kyiv ta warware matsalar lalata tashar jiragen ruwa, Rundunar Sojan Ruwa ta Rasha za ta tabbatar da wucewar jiragen ruwa tare da hatsi zuwa Bahar Rum ba tare da cikas ba". A cewar mazauna yankin, sojojin Rasha suna karɓar strawberries a Kherson Oblast.
Shugaban [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]], Shugaban Senegal Macky Sall, ya gana da Shugaba Putin a ranar 3 ga Yuni don tattaunawa kan "wadatuwar kayan abinci da takin noma, " ofishin Shugaba Sall ya ce, shugabannin biyu sun tattauna kan ƙoƙarin kawo ƙarshen yaƙin Rasha da Ukraine. Ya kuma zargi takunkumin EU a kan bankunan Rasha da kayayyaki don kara tabarbarewar halin da ake ciki. <ref name="theguardian1">{{Cite web |date=31 January 2018 |title=The Congolese student fighting with pro-Russia separatists in Ukraine |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/08/the-congolese-student-fighting-with-pro-russia-separatists-in-ukraine |access-date=10 June 2022 |issn=0261-3077}}</ref>
UK MoD na ganin cewa girbin hatsin Ukraine a kakar shekarar 2022, ya ragu da kashi 35% na girbin da akayi a shekarar 2021.
[[Fayil:Signing_Ceremony_of_the_Black_Sea_Grain_Initiative_in_Istanbul.png|thumb|Rasha da Ukraine sun sanya hannu kan yarjejeniya tare da Turkiyya, a karkashin kulawar Majalisar Dinkin Duniya, don fitar da hatsin Ukraine daga tashar jiragen ruwa da aka toshe]]
Wakilan Ukraine da Rasha, da Majalisar Dinkin Duniya sun hadu a Turkiyya a tsakiyar watan Yuli don yin la'akari da shirin jigilar hatsi daga tashar jiragen ruwa na tekun Black sea kusa da Ukraine. Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya [[António Guterres]] yya kira tattaunawar "Wani yinƙuri mai kyau don sauƙaƙa wahalar ɗan adam da sauƙaƙa ƙaruwar matsalar ƙarancin abinci dake haddasa yunwa a duniya", amma ya ce shirin "ba a cika shi ba tukuna". Ministan Tsaro na Turkiyya, Hulusi Akar, ya fitar da wata sanarwa: "A wannan taron, wanda za mu gudanar a mako mai zuwa, za a sake nazarin duk bayanan kuma za a sanya hannu kan aikin da muka yi," A ranar 22 ga Yuli, an sanya hannu kan yarjejeniyar fitar da hatsi biyu tsakanin Rasha da Ukraine, yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya da Turkiyya da kuma yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya da Turkiyya tayi kan Ukraine don ba da damar fitar da hatsi daga tashar jiragen ruwa ta Ukraine. To amma a cikin sa'o'i 24, Rasha ta kai hari kan Tashar jiragen ruwa ta Odesa tare da makamai masu linzami.
A ranar 1 ga watan Agusta, jirgin farko tare da hatsi ya bar tashar jiragen ruwa dake Odesa a karkashin yarjejeniyar tsakanin Ukraine da Rasha don fitar da abinci daga Ukraine. A cewar Turkiyya, jirgin zai tafi [[Lebanon]] kuma yana dauke da tan 26,000 na masara.
Ya zuwa 12 ga watan Agusta jiragen ruwa 14, dauke da hatsi da masara daban-daban, sun samu nasarar barin tashar jiragen ruwa ta Ukraine. Tare da biyu na farko a karkashin yarjejeniyar da Majalisar Dinkin Duniya ke tallafawa.
Shugaban Ukraine Volodymyr Zelenskyy, ya ce ya zuwa 26 ga watan Agusta, Ukraine ta fitar da tan miliyan 1 na hatsi. Kimanin jiragen ruwa 44 sun tafi kasashe 15. Sauran jiragen ruwa 70 sun yi amfani da su don a ɗora musu hatsi. Manufar da aka bayyana, a cewar Shugaban Ukraine, ita ce tan miliyan 3 a wata.
== Tasirin yaƙin akan sojojin Rasha ==
Sojojin Rasha da yawa, waɗanda sojojin Ukraine suka kama, a matsayin fursunonin yaki, sun yi iƙirarin cewa jami'an Rasha sun kashe waɗanda suka ji rauni. Har ila yau, an yi iƙirarin cewa sojojin Rasha sun kashe kwamandojin su, kuma wani lokacin suna kashe kansu.<ref name="newscomau">{{Cite web |date=17 May 2022 |title=Russian troops reportedly deliberately wounding themselves to avoid fighting war |url=https://www.news.com.au/world/europe/russian-troops-reportedly-deliberately-wounding-themselves-to-avoid-fighting-war/news-story/d40bd8e8e03d37f29f44271c75cb7770 |access-date=17 May 2022 |website=News.com.au |language=en}}</ref> Misali, hukumar leken asirin Ukraine ta fitar da wayar tarho wanda ta yi iƙirarin cewa tsakanin soja da mahaifiyarsa ne: "Ina da kwamandan da ya harbe kansa a ƙafa don kawai ya fita daga nan. Kuma hakan ya kasance a farkon [yaƙin]. "A wani kira da akaji wata matar soja tayi ta gaya masa ya "faɗo daga tanki ko wani abu! Domin zai iya komawa gida kai tsaye daga asibiti". Kotun Rasha ta bayyana cewa ta kori mambobin Tsaron Kasa 115 saboda kin yin yaƙi a mamayewar.<ref name="newscomau" /><ref>{{Cite web |last=Nerozzi |first=Timothy |date=27 May 2022 |title=Russian court confirms 115 Russian servicemen refusing to join invading forces against Ukraine |url=https://www.foxnews.com/world/russian-court-confirms-refusing-join-invading-forces-ukraine |access-date=27 May 2022 |publisher=[[Fox News]] |language=en-US}}</ref>
A watan Maris na shekara 2022 an bayyana cewa 'yan Rasha sun shiga cikin yakin duk da cewa an hana su a baya. Wasu uwaye na sojojin Rasha da aka kwashe sun yi ƙoƙari su fitar da su daga Ukraine kuma suka koma Rasha.<ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Russian mum's fight to save sons from Putin's war |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61599932 |access-date=27 May 2022 |publisher=BBC |language=en}}</ref> Iyaye da yawa sun kusanci Kwamitin Uwar Sojoji don tuntuba kan yayan su.<sup>[3]</sup> Lauyoyin kare hakkin ɗan adam da masu fafutuka suna da'awar cewa kwararru a Rasha, wanda aka fi sani da sojojin haya, suna neman shawara ta shari'a don kada su yi yaƙi a Ukraine. Sojojin Rasha suna ci gaba da gunaguni game da daɗewa a fagen yakii. Wasu sun fuskanci kotu domin ganin ta fitar dasu daga cikin sojoji, duk da haka, an gaya musu cewa lokacin karewar kwangilarsu bai yi ba. Sojojin da ke goyon bayan Rasha da aka tashe a Donetsk da Luhansk suna da bidiyon da ke nuna cewa ba su da makamai masu kyau musamman waɗanda zasu basu kariya, sannan kayan aikin dake hannunsu tsoffin ne. Sojojin Rasha suna cike gurbin sojoji ta hanyar ɗaukar matasa daga wasu wurare, gami da dakaru daga Wagner Group, da daukar ma'aikatan daga yankunan da Rasha ta mamaye a Ukraine.
{{Reflist}}
== Dubi kuma ==
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />
== Ƙarin karantawa ==
{{2022 Russian invasion of Ukraine}}
== Haɗin waje ==
* [https://unric.org/en/the-un-and-the-war-in-ukraine-key-information/ Majalisar Dinkin Duniya da yakin da aka yi a Ukraine] a Majalisar Dinkinobho
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jwozn13ysycp8p6a6n3il2tqok8vl24
877257
877247
2026-07-05T17:00:23Z
Featherdiamond
46529
877257
wikitext
text/x-wiki
{{Campaignbox Russian invasion of Ukraine}}
Harin Rasha na 2022 na Ukraine da kuma [[Mamayewar Rasha a Ukraine na 2022|Yaƙin Rasha da Ukraine]] da ya biyo baya ya haddasa tasirin jin ƙai musamman kan bada agaji, a cikin Ukraine da kuma duniya baki ɗaya. Wadannan sun hada da <nowiki><b></b></nowiki>'''[[Ukrainian refugee crisis (2022–present)|Samuwar]]''' 'yan gudun hijira a Ukraine, ƙarancin abinci a ƙasashen duniya, mutuwar fararen hula, samuwar aikin sojojin haya a Rasha da Ukraine, mummunar tasiri ga al'ummar Ukraine dama Rasha Rasha.
== Samuwar 'yan gudun hijira ==
{{excerpt|2022 Ukrainian refugee crisis}}Tarayyar Turai wato EU ta tsawaita Dokar baiwa ‘yan gudun hijarar Ukraine matsuguni har zuwa Maris ɗin 2025, tare da nuna ci gaba da tallafawa 'yan gudun hijirar Ukraine a duk faɗin Turai. Rahoton ya bayyana cewa, tsofaffi, waɗanda ke da nakasa, da mutanen da ke fama da yanayin rashin lafiya suna fuskantar ƙalubale masu yawa, wanda ba zai iya sa su koma Ukraine da wuri ba.<ref>{{Cite web |title=Ukraine situation |url=https://reporting.unhcr.org/operational/situations/ukraine-situation |access-date=2 April 2024 |website=Global Focus |language=en}}</ref>
== Aikin noma da kayan abinci ==
[[Fayil:Fertilizer_prices.webp|right|thumb|300x300px|Farashin man fetur <templatestyles src="Legend/styles.css" /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><templatestyles src="Legend/styles.css" />]]
[[Fayil:TTF_natural_gas.webp|thumb|300x300px|<templatestyles src="Legend/styles.css" />{{legend|#C0136B|Europe [[Title Transfer Facility|TTF]] natural gas|outline=#970E53}}]]
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
[[Fayil:Putin-Sall_meeting_(2022-06-03)_03.jpg|thumb|Putin ya gana da Shugaban [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]], Macky Sall, don tattauna isar da hatsi daga Rasha da Ukraine zuwa Afirka, a ranar 3 ga Yuni 2022]]
Ukraine ta kasance ɗaya daga cikin manyan ƙasashe dake samar da abinci tare da fitarwa zuwa ƙasashen duniya, kuma galibi ana bayyana ta a matsayin "Kasar samar da abincin Turai. " <ref>{{Cite web |last=Ullrich |first=Klaus |date=15 March 2022 |title=Ukraine's economy is more than just wheat and commodities: Following independence in 1991, Ukraine's economic development was hamstrung by corruption, capital flight and lack of reforms. Recent improvements are now being threatened by Russia's war in the country. |url=https://www.dw.com/en/ukraines-economy-is-more-than-just-wheat-and-commodities/a-61124847 |publisher=[[Deutsche Welle]] |language=English}}</ref> taron abinci na ƙasa da ƙasa a watan Yuli da Yuni na shekarun 2020/21, an sanya ta a matsayin ƙasa ta shida Mai fitar da alkama domin ita ce ke da kashi tara cikin dari na Cinikin alkama na duniya. Har ila yau, kasar ta kasance babbar mai fitar da masara da [[sha'ir]], da irin mai na rapeseed zuwa ƙasashen duniya. A cikin shekarun 2020/21, cinikin Masara da [[sha'ir]] ya kai kashi 12 cikin 100 na na cinikin duniya, sun kuma zama kashi 14 cikin 100 na fitar da kayayyaki a duniya. Kasuwancin ma yafi a ɓangaren man sunflower inda ƙasar ita ce ke da kashi 50 na fitar da shi a tsakanin shekarun 2020 da 2021.<ref name=":0bc" />
An An sami tsaiko na harkokin noman hatsi a Ukraine. A ranar da aka fara kai hari, an shirya kimanin tan miliyan 6 na alkama da tan miliyan 15 na masara don fitarwa. A cewar Hukumar Abinci da Aikin Gona ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO), wannan ya haifar da ƙarin asarar rayuka da kara bukatun jin kai.<ref name="FAO">{{Cite web |date=25 March 2022 |title=FAO Information Note: The importance of Ukraine and the Russian Federation for global agricultural markets and the risks associated with the current conflict, 25 March 2022 Update |url=https://www.fao.org/3/cb9236en/cb9236en.pdf |website=Food and Agriculture Organization}}</ref> Bugu da kari, karanci abinci, da matsalolin fitar da taki da Tarayyar Rasha ta fuskanta, wanda itace babban mai fitar takin zamani na noma wanda ya '''haɗa''' da potash, ammoniya, urea, da sauran abubuwan aikin noma, sakamakon takunkumin tattalin arziki ya jefa samun waddataccen abinci a a kasashe da yawa cikin haɗari. <ref name="FAO" /> Hawawar Farashin iskar gas ya haddasa farashin takin gona yin tashin gwauron zabi, ya ba da gudummawa wajen haddasa tashin farashin abinci a duniya. Musamman ƙasashen da ke da rauni ko waɗanda suka dogara sosai da Ukraine da Tarayyar Rasha don shigo da abinci da taki.<ref name="FAO" /> Da yawa daga cikin wadannan ƙasashe sun fada cikin matsalar abinci, yayin da wasu da yawa suna cikin ƙungiyar Ƙananan Kasashen Abinci (LIFDCs). <ref>{{Cite web |title=LDCs at a Glance {{!}} Department of Economic and Social Affairs |url=https://www.un.org/development/desa/dpad/least-developed-country-category/ldcs-at-a-glance.html |access-date=15 April 2022 |publisher=United Nations}}</ref><ref>{{Cite web |title=FAO Country Profiles |url=https://www.fao.org/countryprofiles/lifdc/en/ |access-date=15 April 2022 |website=fao.org}}</ref> Misali, Eritrea ta samo kashi 47% na shigo da alkama a cikin 2021 daga Ukraine. Sauran kashi 53% sun fito ne daga Tarayyar Rasha. Gabaɗaya, ƙasashe sama da 30 sun dogara da Ukraine da Rasha don sama da kashi 30% na bukatun shigo da alkama, tare da yawancin su suna cikin Arewacin Afirka da Yamma da Asiya ta Tsakiya.
Tun farkon mamayar, sojojin Rasha sun riga sun mamaye tsibirin Crimea na Ukraine a shekarar 2014, kuma da sauri suka mamaye ragowar bakin tekun Azov, bakin tekun Black Sea a gabashin birnin Kherson. Sojojin ruwa na Rasha sun toshe tashar jiragen ruwa na Ukraine, suna barazanar ƙaddamar da hari kan tashar jiragen kasa ta [[Odessa]], da kuma hana fitar da girbi na 2021 ta teku. Ukraine da kasashe ƙawayen ta dake haɗin gwiwa sun yi ƙoƙari su ƙara fitar da hatsi ta ƙasa, amma saboda yawan hatsin ana buƙatar jigilar ta jiragen ruwa don jigilar kayayyaki masu yawa da wuraren ajiya don girbi na shekarar 2022. Rashin nasarar sojojin Rasha a tsibirin Snake a ranar 30 ga Yuni ya ba da taimako, tare da Ukraine ta buɗe tashar jiragen ruwa huɗu a kusa da Kogin Danube.
Wani hari da Rasha ya lalata madatsar ruwan Kozarovychi [uk], wanda ke tsara kwarara daga tafkin Kyiv, wanda ke fara kwarara daga tafkin Kyiv, wanda ya haifar da ambaliyar ruwa a Kogin Irpin . Wani harin makami mai linzami na Rasha a kan madatsar ruwan Kyiv a kan Kogin Dnieper ya toshe. Wannan matsala na iya haifar da ambaliyar ruwa a sassan birnin Kyiv, baya ga lalata madatsun ruwa, kuma ya yi barazana ga tashar lantarki ta Zaporizhzhia.<ref name="targets">{{Cite web |last=Hildyard |first=Nicholas |last2=Klemm |first2=Josh |date=8 April 2022 |title=Weaponising water — Ukraine's dams are targets in Putin's war |url=https://euobserver.com/opinion/154675}}</ref> SHaka zalika sojojin Rasha sun fasa madatsar ruwan a kan Canal na Arewacin Crimea wanda Ukraine ta gina don toshe ruwa zuwa filayen noma a yankin Crimea da Rasha ta kwace a shekarar 2014.<ref name="targets" /> Rashawa sun yanke bututun ruwan sha da farar hula ke amfani dashi a matsayin wani ɓangare na Siege na Mariupol . <ref name="targets" />
Ma'aikatar Tsaro ta ƙasar Ukraine ta zargi Rasha da satar "dubban tan na hatsi" daga manoman hatsi da sauran wuraren ajiya a guraren da Rasha ta mamaye, tare da katse jigilar hatsi zuwa tashar jiragen ruwa don fitarwa.<ref>{{Cite web |title=Russia-Flagged Ships Transport Stolen Grain to Syria, Ukraine Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/russia-ukraine-latest-news-2022-05-10/card/russia-flagged-ships-transport-stolen-grain-to-syria-ukraine-says-XldruHiMyqmJMUYskuRU |access-date=11 May 2022 |website=[[The Wall Street Journal]] |language=en}}</ref> An kuma sace kayan aikin gona da yawa misali irin su tantan wato tractors daga gonaki wanda kuma aka kai su Rasha, wasu an kaisu har zuwa yankin Checheniya. Ɓarnatar da hatsi tare da hana yin noma yadda ya kamata a yankunan da Rasha ta mamaye a Ukraine yana iya ƙara tare da haddasa matsalar ƙarancin abinci, wanda Ministan Noma na Ukraine da Shirin Abinci na Duniya na Majalisar Dinkin Duniya suka ka yi gargadi cewa wannan na iya rage yawan abincin da kasar Ukraine ke fitarwa, wanda zai iya kara matsalar yunwa a duniya.
A ranar 30 ga Mayu, Rasha ta yi iƙirarin cewa ta fara fitar da hatsi na shekarar da ta gabata daga Kherson zuwa Rasha kuma suna aiki a fitar da tsaba na sunflower. Ministan Harkokin Waje na Rasha Sergey Lavrov ya ce: "Idan Kyiv ta warware matsalar lalata tashar jiragen ruwa, Rundunar Sojan Ruwa ta Rasha za ta tabbatar da wucewar jiragen ruwa tare da hatsi zuwa Bahar Rum ba tare da cikas ba". A cewar mazauna yankin, sojojin Rasha suna karɓar strawberries a Kherson Oblast.
Shugaban [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]], Shugaban Senegal Macky Sall, ya gana da Shugaba Putin a ranar 3 ga Yuni don tattaunawa kan "wadatuwar kayan abinci da takin noma, " ofishin Shugaba Sall ya ce, shugabannin biyu sun tattauna kan ƙoƙarin kawo ƙarshen yaƙin Rasha da Ukraine. Ya kuma zargi takunkumin EU a kan bankunan Rasha da kayayyaki don kara tabarbarewar halin da ake ciki. <ref name="theguardian1">{{Cite web |date=31 January 2018 |title=The Congolese student fighting with pro-Russia separatists in Ukraine |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jun/08/the-congolese-student-fighting-with-pro-russia-separatists-in-ukraine |access-date=10 June 2022 |issn=0261-3077}}</ref>
UK MoD na ganin cewa girbin hatsin Ukraine a kakar shekarar 2022, ya ragu da kashi 35% na girbin da akayi a shekarar 2021.
[[Fayil:Signing_Ceremony_of_the_Black_Sea_Grain_Initiative_in_Istanbul.png|thumb|Rasha da Ukraine sun sanya hannu kan yarjejeniya tare da Turkiyya, a karkashin kulawar Majalisar Dinkin Duniya, don fitar da hatsin Ukraine daga tashar jiragen ruwa da aka toshe]]
Wakilan Ukraine da Rasha, da Majalisar Dinkin Duniya sun hadu a Turkiyya a tsakiyar watan Yuli don yin la'akari da shirin jigilar hatsi daga tashar jiragen ruwa na tekun Black sea kusa da Ukraine. Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya [[António Guterres]] yya kira tattaunawar "Wani yinƙuri mai kyau don sauƙaƙa wahalar ɗan adam da sauƙaƙa ƙaruwar matsalar ƙarancin abinci dake haddasa yunwa a duniya", amma ya ce shirin "ba a cika shi ba tukuna". Ministan Tsaro na Turkiyya, Hulusi Akar, ya fitar da wata sanarwa: "A wannan taron, wanda za mu gudanar a mako mai zuwa, za a sake nazarin duk bayanan kuma za a sanya hannu kan aikin da muka yi," A ranar 22 ga Yuli, an sanya hannu kan yarjejeniyar fitar da hatsi biyu tsakanin Rasha da Ukraine, yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya da Turkiyya da kuma yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya da Turkiyya tayi kan Ukraine don ba da damar fitar da hatsi daga tashar jiragen ruwa ta Ukraine. To amma a cikin sa'o'i 24, Rasha ta kai hari kan Tashar jiragen ruwa ta Odesa tare da makamai masu linzami.
A ranar 1 ga watan Agusta, jirgin farko tare da hatsi ya bar tashar jiragen ruwa dake Odesa a karkashin yarjejeniyar tsakanin Ukraine da Rasha don fitar da abinci daga Ukraine. A cewar Turkiyya, jirgin zai tafi [[Lebanon]] kuma yana dauke da tan 26,000 na masara.
Ya zuwa 12 ga watan Agusta jiragen ruwa 14, dauke da hatsi da masara daban-daban, sun samu nasarar barin tashar jiragen ruwa ta Ukraine. Tare da biyu na farko a karkashin yarjejeniyar da Majalisar Dinkin Duniya ke tallafawa.
Shugaban Ukraine Volodymyr Zelenskyy, ya ce ya zuwa 26 ga watan Agusta, Ukraine ta fitar da tan miliyan 1 na hatsi. Kimanin jiragen ruwa 44 sun tafi kasashe 15. Sauran jiragen ruwa 70 sun yi amfani da su don a ɗora musu hatsi. Manufar da aka bayyana, a cewar Shugaban Ukraine, ita ce tan miliyan 3 a wata.
== Tasirin yaƙin akan sojojin Rasha ==
Sojojin Rasha da yawa, waɗanda sojojin Ukraine suka kama, a matsayin fursunonin yaki, sun yi iƙirarin cewa jami'an Rasha sun kashe waɗanda suka ji rauni. Har ila yau, an yi iƙirarin cewa sojojin Rasha sun kashe kwamandojin su, kuma wani lokacin suna kashe kansu.<ref name="newscomau">{{Cite web |date=17 May 2022 |title=Russian troops reportedly deliberately wounding themselves to avoid fighting war |url=https://www.news.com.au/world/europe/russian-troops-reportedly-deliberately-wounding-themselves-to-avoid-fighting-war/news-story/d40bd8e8e03d37f29f44271c75cb7770 |access-date=17 May 2022 |website=News.com.au |language=en}}</ref> Misali, hukumar leken asirin Ukraine ta fitar da wayar tarho wanda ta yi iƙirarin cewa tsakanin soja da mahaifiyarsa ne: "Ina da kwamandan da ya harbe kansa a ƙafa don kawai ya fita daga nan. Kuma hakan ya kasance a farkon [yaƙin]. "A wani kira da akaji wata matar soja tayi ta gaya masa ya "faɗo daga tanki ko wani abu! Domin zai iya komawa gida kai tsaye daga asibiti". Kotun Rasha ta bayyana cewa ta kori mambobin Tsaron Kasa 115 saboda kin yin yaƙi a mamayewar.<ref name="newscomau" /><ref>{{Cite web |last=Nerozzi |first=Timothy |date=27 May 2022 |title=Russian court confirms 115 Russian servicemen refusing to join invading forces against Ukraine |url=https://www.foxnews.com/world/russian-court-confirms-refusing-join-invading-forces-ukraine |access-date=27 May 2022 |publisher=[[Fox News]] |language=en-US}}</ref>
A watan Maris na shekara 2022 an bayyana cewa 'yan Rasha sun shiga cikin yakin duk da cewa an hana su a baya. Wasu uwaye na sojojin Rasha da aka kwashe sun yi ƙoƙari su fitar da su daga Ukraine kuma suka koma Rasha.<ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Russian mum's fight to save sons from Putin's war |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-61599932 |access-date=27 May 2022 |publisher=BBC |language=en}}</ref> Iyaye da yawa sun kusanci Kwamitin Uwar Sojoji don tuntuba kan yayan su.<sup>[3]</sup> Lauyoyin kare hakkin ɗan adam da masu fafutuka suna da'awar cewa kwararru a Rasha, wanda aka fi sani da sojojin haya, suna neman shawara ta shari'a don kada su yi yaƙi a Ukraine. Sojojin Rasha suna ci gaba da gunaguni game da daɗewa a fagen yakii. Wasu sun fuskanci kotu domin ganin ta fitar dasu daga cikin sojoji, duk da haka, an gaya musu cewa lokacin karewar kwangilarsu bai yi ba. Sojojin da ke goyon bayan Rasha da aka tashe a Donetsk da Luhansk suna da bidiyon da ke nuna cewa ba su da makamai masu kyau musamman waɗanda zasu basu kariya, sannan kayan aikin dake hannunsu tsoffin ne. Sojojin Rasha suna cike gurbin sojoji ta hanyar ɗaukar matasa daga wasu wurare, gami da dakaru daga Wagner Group, da daukar ma'aikatan daga yankunan da Rasha ta mamaye a Ukraine.
{{Reflist}}
== Dubi kuma ==
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />
== Ƙarin karantawa ==
{{2022 Russian invasion of Ukraine}}
== Haɗin waje ==
* [https://unric.org/en/the-un-and-the-war-in-ukraine-key-information/ Majalisar Dinkin Duniya da yakin da aka yi a Ukraine] a Majalisar Dinkinobho
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r83u1k4eolwo7u96dpe73rv0uu8kbu6
Mustafa Amini
0
160881
877308
2026-07-05T17:44:28Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877308
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
80s8i45yqa50oc8es79uic5uuxvxlzo
877309
877308
2026-07-05T17:44:47Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877309
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
43tve8tzv12x8ziw5an3yrpz11tmifp
877311
877309
2026-07-05T17:45:06Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877311
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
myu7ke6grz6et222mnkla5ux8g3vz3v
877312
877311
2026-07-05T17:45:24Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877312
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
0wfdscsah0w5ye7z11jt637iddzhzy6
877313
877312
2026-07-05T17:45:45Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877313
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3qlftdis5emydaktgk7nmgpse2n0lc8
877314
877313
2026-07-05T17:46:10Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877314
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
r0d9bj3yni5538k7jymzuffilr5dir6
877315
877314
2026-07-05T17:46:34Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877315
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
==== Nakhon Si United FC ====
A watan Janairun 2026, Amini ya koma ƙungiyar Nakhon Si United ta ƙasar Thailand League 2.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Fayil:Mustafa_Amini-Olyroos.jpg|right|thumb|Amini ya yi atisaye tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia a shekarar 2011.]]
=== Matasa ===
An fara zabar Amini a matsayin dan wasan Australia 'yan kasa da shekara 17 don fafatawa da Turkiyya a wasannin share fage biyu a watan Afrilun 2009 a Turkiyya. Ya fara buga wa Joeys wasa a wasan farko na jerin, rashin nasara 1-0, inda ya fara wasan a matsayin mai tsaron baya, amma ya koma tsakiya a rabin lokaci na biyu kafin a sauya shi a karshen wasan. Ya kuma buga cikakken wasa a zagaye na biyu, inda aka doke shi da ci 2-1.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
k4ypcyc5t82a7yxldnvd2zqr15xbi9s
877316
877315
2026-07-05T17:47:17Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877316
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
==== Nakhon Si United FC ====
A watan Janairun 2026, Amini ya koma ƙungiyar Nakhon Si United ta ƙasar Thailand League 2.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Fayil:Mustafa_Amini-Olyroos.jpg|right|thumb|Amini ya yi atisaye tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia a shekarar 2011.]]
=== Matasa ===
An fara zabar Amini a matsayin dan wasan Australia 'yan kasa da shekara 17 don fafatawa da Turkiyya a wasannin share fage biyu a watan Afrilun 2009 a Turkiyya. Ya fara buga wa Joeys wasa a wasan farko na jerin, rashin nasara 1-0, inda ya fara wasan a matsayin mai tsaron baya, amma ya koma tsakiya a rabin lokaci na biyu kafin a sauya shi a karshen wasan. Ya kuma buga cikakken wasa a zagaye na biyu, inda aka doke shi da ci 2-1.
An zaɓi Amini don ya buga wa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Australia wasa a wasannin da suka buga a Kudancin Amurka da ƙungiyoyin 'yan ƙasa da shekaru 20 na Argentina da Paraguay daga 3-19 ga Afrilu. Daga nan aka sake zaɓe shi don shiga gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010. Amini ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010 a gasar matasa ta AFF ta 'yan ƙasa da shekaru 19 a wasan da suka doke Vietnam da ci 4-1.
=== Babban ɗalibi ===
A ranar 23 ga Maris 2011, bayan ya burge a gwajin da aka yi masa a Borussia Dortmund, Babban Kocin Holger Osieck ya kira Amini zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Australiya wanda ake gudanarwa a Jamus. <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOrmond2011">Ormond, Aidan (23 March 2011). </cite></ref>
An sanya sunan Amini cikin 'yan wasa 43 da za su wakilci Afghanistan a sansanin shirye-shiryen gasar cin kofin kalubale ta AFC ta 2014 a [[Qatar]], amma ya ki amincewa da kiran yana mai cewa "Ina son bugawa Australia wasa ne kawai idan na samu dama". <ref>{{Cite web |date=25 January 2014 |title=BVB Dortmund's Mustafa Amini says no to Afghanistan |url=http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127032109/http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |archive-date=27 January 2014 |access-date=8 April 2014 |publisher=Sports.af}}</ref>
An kira Amini zuwa manyan 'yan wasan Australia kafin wasannin share fagen shiga gasar cin kofin duniya a watan Maris na 2017. Ya fara buga wasa a ranar 28 ga Maris na 2017 da Hadaddiyar Daular Larabawa a filin wasa na Allianz da ke Sydney, lokacin da aka bai wa dan wasan katin gargadi a minti na 87.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
3dlhgg04dpwpabg9248qygmdevngmfg
877317
877316
2026-07-05T17:47:53Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877317
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
==== Nakhon Si United FC ====
A watan Janairun 2026, Amini ya koma ƙungiyar Nakhon Si United ta ƙasar Thailand League 2.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Fayil:Mustafa_Amini-Olyroos.jpg|right|thumb|Amini ya yi atisaye tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia a shekarar 2011.]]
=== Matasa ===
An fara zabar Amini a matsayin dan wasan Australia 'yan kasa da shekara 17 don fafatawa da Turkiyya a wasannin share fage biyu a watan Afrilun 2009 a Turkiyya. Ya fara buga wa Joeys wasa a wasan farko na jerin, rashin nasara 1-0, inda ya fara wasan a matsayin mai tsaron baya, amma ya koma tsakiya a rabin lokaci na biyu kafin a sauya shi a karshen wasan. Ya kuma buga cikakken wasa a zagaye na biyu, inda aka doke shi da ci 2-1.
An zaɓi Amini don ya buga wa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Australia wasa a wasannin da suka buga a Kudancin Amurka da ƙungiyoyin 'yan ƙasa da shekaru 20 na Argentina da Paraguay daga 3-19 ga Afrilu. Daga nan aka sake zaɓe shi don shiga gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010. Amini ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010 a gasar matasa ta AFF ta 'yan ƙasa da shekaru 19 a wasan da suka doke Vietnam da ci 4-1.
=== Babban ɗalibi ===
A ranar 23 ga Maris 2011, bayan ya burge a gwajin da aka yi masa a Borussia Dortmund, Babban Kocin Holger Osieck ya kira Amini zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Australiya wanda ake gudanarwa a Jamus. <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOrmond2011">Ormond, Aidan (23 March 2011). </cite></ref>
An sanya sunan Amini cikin 'yan wasa 43 da za su wakilci Afghanistan a sansanin shirye-shiryen gasar cin kofin kalubale ta AFC ta 2014 a [[Qatar]], amma ya ki amincewa da kiran yana mai cewa "Ina son bugawa Australia wasa ne kawai idan na samu dama". <ref>{{Cite web |date=25 January 2014 |title=BVB Dortmund's Mustafa Amini says no to Afghanistan |url=http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127032109/http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |archive-date=27 January 2014 |access-date=8 April 2014 |publisher=Sports.af}}</ref>
An kira Amini zuwa manyan 'yan wasan Australia kafin wasannin share fagen shiga gasar cin kofin duniya a watan Maris na 2017. Ya fara buga wasa a ranar 28 ga Maris na 2017 da Hadaddiyar Daular Larabawa a filin wasa na Allianz da ke Sydney, lokacin da aka bai wa dan wasan katin gargadi a minti na 87.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2018, Amini ya fara buga wasa a filin wasa na Ostiraliya , Sydney a wasan sada zumunci da Lebanon a gaban taron mutane 33,268. Amini ya buga wasanni mintuna 74 kafin James Jeggo ya maye gurbinsa da sabon dan wasa, inda Australia ta zura kwallaye uku a raga a lokacin. <ref>{{Cite web |date=20 November 2018 |title=Australia vs. Lebanon - Football Match Commentary - November 20, 2018 - ESPN |url=http://www.espnfc.com.au/commentary?gameId=526327 |access-date=20 November 2018 |publisher=[[ESPN]]}}</ref> Ostiraliya ta ci wasan da ci 3-0.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|9 December 2023}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/mustafa-amini/131670/|title=M. Amini|publisher=Soccerway|access-date=25 May 2015}}</ref><ref>{{cite magazine | url = http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20130809054732/http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | url-status = dead | archive-date = 9 August 2013 | title = Amini, Mustafa | language = de | magazine = [[Kicker (magazine)|Kicker]] | access-date = 25 May 2015}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Central Coast Mariners
|2010–11
| rowspan="2" |A-League
|23
|1
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|23
|1
|-
|2011–12
|18
|2
|0
|0
|4{{Efn|Appearances in [[AFC Champions League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|22
|3
|-
! colspan="2" |Total
!41
!3
!0
!0
!4
!1
! colspan="2" |–
!45
!4
|-
| rowspan="4" |Borussia Dortmund II
|2012–13
| rowspan="3" |3. Liga
|14
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|14
|0
|-
|2013–14
|15
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|15
|1
|-
|2014–15
|28
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|2
|-
! colspan="2" |Total
!57
!3
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!57
!3
|-
|Randers FC
|2015–16
|Danish Superliga
|29
|0
|3
|0
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|36
|1
|-
| rowspan="6" |AGF
|2016–17
| rowspan="5" |Danish Superliga
|32
|5
|2
|0
| colspan="2" |–
|4{{Efn|Appearances in [[Danish Superliga]] relegation play-offs}}
|0
|38
|5
|-
|2017–18
|31
|1
|1
|0
| colspan="2" |–
|1{{Efn|Appearance in [[Danish Superliga]] Europa League play-off}}
|0
|33
|1
|-
|2018–19
|31
|2
|2
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|33
|4
|-
|2019–20
|16
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
|2020–21
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
! colspan="2" |Total
!110
!10
!5
!2
! colspan="2" |–
!5
!0
!120
!12
|-
|Apollon Limassol
|2021–22
| rowspan="1" |Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|PAEEK (loan)
|2021–22
|Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|Sydney FC
|2021–22
|A-League Men
|17
|1
|0
|0
|7
|0
| colspan="2" |–
|24
|1
|-
| rowspan="4" |Perth Glory
|2022–23
| rowspan="3" |A-League Men
|19
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|19
|0
|-
|2023–24
|17
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|17
|2
|-
|2024–25
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!36
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!36
!2
|-
|Nakhon Si United
|2025–26
|Thai League 2
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!291
!19
!8
!2
!15
!2
!5
!0
!319
!23
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
: ''Kididdiga ta yi daidai kamar yadda aka yi a wasan a ranar 15 ga Oktoba, 2019.''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| colspan="3" |Ostiraliya
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 3
| 0
|-
| 2019
| 3
| 0
|-
! Jimilla
! 8
! 0
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9p572yg0eeeoca20n6m8sevm8ge2d7l
877318
877317
2026-07-05T17:48:22Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344408147|Mustafa Amini]]"
877318
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
==== Nakhon Si United FC ====
A watan Janairun 2026, Amini ya koma ƙungiyar Nakhon Si United ta ƙasar Thailand League 2.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Fayil:Mustafa_Amini-Olyroos.jpg|right|thumb|Amini ya yi atisaye tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia a shekarar 2011.]]
=== Matasa ===
An fara zabar Amini a matsayin dan wasan Australia 'yan kasa da shekara 17 don fafatawa da Turkiyya a wasannin share fage biyu a watan Afrilun 2009 a Turkiyya. Ya fara buga wa Joeys wasa a wasan farko na jerin, rashin nasara 1-0, inda ya fara wasan a matsayin mai tsaron baya, amma ya koma tsakiya a rabin lokaci na biyu kafin a sauya shi a karshen wasan. Ya kuma buga cikakken wasa a zagaye na biyu, inda aka doke shi da ci 2-1.
An zaɓi Amini don ya buga wa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Australia wasa a wasannin da suka buga a Kudancin Amurka da ƙungiyoyin 'yan ƙasa da shekaru 20 na Argentina da Paraguay daga 3-19 ga Afrilu. Daga nan aka sake zaɓe shi don shiga gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010. Amini ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010 a gasar matasa ta AFF ta 'yan ƙasa da shekaru 19 a wasan da suka doke Vietnam da ci 4-1.
=== Babban ɗalibi ===
A ranar 23 ga Maris 2011, bayan ya burge a gwajin da aka yi masa a Borussia Dortmund, Babban Kocin Holger Osieck ya kira Amini zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Australiya wanda ake gudanarwa a Jamus. <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOrmond2011">Ormond, Aidan (23 March 2011). </cite></ref>
An sanya sunan Amini cikin 'yan wasa 43 da za su wakilci Afghanistan a sansanin shirye-shiryen gasar cin kofin kalubale ta AFC ta 2014 a [[Qatar]], amma ya ki amincewa da kiran yana mai cewa "Ina son bugawa Australia wasa ne kawai idan na samu dama". <ref>{{Cite web |date=25 January 2014 |title=BVB Dortmund's Mustafa Amini says no to Afghanistan |url=http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127032109/http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |archive-date=27 January 2014 |access-date=8 April 2014 |publisher=Sports.af}}</ref>
An kira Amini zuwa manyan 'yan wasan Australia kafin wasannin share fagen shiga gasar cin kofin duniya a watan Maris na 2017. Ya fara buga wasa a ranar 28 ga Maris na 2017 da Hadaddiyar Daular Larabawa a filin wasa na Allianz da ke Sydney, lokacin da aka bai wa dan wasan katin gargadi a minti na 87.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2018, Amini ya fara buga wasa a filin wasa na Ostiraliya , Sydney a wasan sada zumunci da Lebanon a gaban taron mutane 33,268. Amini ya buga wasanni mintuna 74 kafin James Jeggo ya maye gurbinsa da sabon dan wasa, inda Australia ta zura kwallaye uku a raga a lokacin. <ref>{{Cite web |date=20 November 2018 |title=Australia vs. Lebanon - Football Match Commentary - November 20, 2018 - ESPN |url=http://www.espnfc.com.au/commentary?gameId=526327 |access-date=20 November 2018 |publisher=[[ESPN]]}}</ref> Ostiraliya ta ci wasan da ci 3-0.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|9 December 2023}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/mustafa-amini/131670/|title=M. Amini|publisher=Soccerway|access-date=25 May 2015}}</ref><ref>{{cite magazine | url = http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20130809054732/http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | url-status = dead | archive-date = 9 August 2013 | title = Amini, Mustafa | language = de | magazine = [[Kicker (magazine)|Kicker]] | access-date = 25 May 2015}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Central Coast Mariners
|2010–11
| rowspan="2" |A-League
|23
|1
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|23
|1
|-
|2011–12
|18
|2
|0
|0
|4{{Efn|Appearances in [[AFC Champions League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|22
|3
|-
! colspan="2" |Total
!41
!3
!0
!0
!4
!1
! colspan="2" |–
!45
!4
|-
| rowspan="4" |Borussia Dortmund II
|2012–13
| rowspan="3" |3. Liga
|14
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|14
|0
|-
|2013–14
|15
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|15
|1
|-
|2014–15
|28
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|2
|-
! colspan="2" |Total
!57
!3
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!57
!3
|-
|Randers FC
|2015–16
|Danish Superliga
|29
|0
|3
|0
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|36
|1
|-
| rowspan="6" |AGF
|2016–17
| rowspan="5" |Danish Superliga
|32
|5
|2
|0
| colspan="2" |–
|4{{Efn|Appearances in [[Danish Superliga]] relegation play-offs}}
|0
|38
|5
|-
|2017–18
|31
|1
|1
|0
| colspan="2" |–
|1{{Efn|Appearance in [[Danish Superliga]] Europa League play-off}}
|0
|33
|1
|-
|2018–19
|31
|2
|2
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|33
|4
|-
|2019–20
|16
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
|2020–21
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
! colspan="2" |Total
!110
!10
!5
!2
! colspan="2" |–
!5
!0
!120
!12
|-
|Apollon Limassol
|2021–22
| rowspan="1" |Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|PAEEK (loan)
|2021–22
|Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|Sydney FC
|2021–22
|A-League Men
|17
|1
|0
|0
|7
|0
| colspan="2" |–
|24
|1
|-
| rowspan="4" |Perth Glory
|2022–23
| rowspan="3" |A-League Men
|19
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|19
|0
|-
|2023–24
|17
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|17
|2
|-
|2024–25
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!36
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!36
!2
|-
|Nakhon Si United
|2025–26
|Thai League 2
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!291
!19
!8
!2
!15
!2
!5
!0
!319
!23
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
: ''Kididdiga ta yi daidai kamar yadda aka yi a wasan a ranar 15 ga Oktoba, 2019.''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| colspan="3" |Ostiraliya
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 3
| 0
|-
| 2019
| 3
| 0
|-
! Jimilla
! 8
! 0
|}
== Daraja ==
'''Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun'''
* Gasar Firimiya ta A-League : 2011–12
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 20 na Australiya'''
* Kofin Asiya na 'yan ƙasa da shekara 20 na AFC : wanda ya zo na biyu a 2010 <ref>{{Cite web |date=20 September 2010 |title=Alex Pearson selected in Qantas Young Socceroos squad |url=https://perthglory.com.au/news/alex-pearson-selected-qantas-young-socceroos-squad/ |access-date=March 13, 2025}}</ref>
* Gasar Matasa ta 'Yan U-19 ta AFF : 2010
== Duba kuma ==
* Jerin 'Yan Wasan Tsakiyar Tekun Mariners FC
* Jerin 'yan wasan Danish Superliga na ƙasashen waje
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|mustafa-amini/131670}}
* {{FIFA player|333067|Mustafa Amini}}
* {{UEFA player|250052981}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1bkyrmz72j507qx5bvsxyllg0yb82gv
877319
877318
2026-07-05T17:50:40Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877319
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a Sydney, ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
==== Nakhon Si United FC ====
A watan Janairun 2026, Amini ya koma ƙungiyar Nakhon Si United ta ƙasar Thailand League 2.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Fayil:Mustafa_Amini-Olyroos.jpg|right|thumb|Amini ya yi atisaye tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia a shekarar 2011.]]
=== Matasa ===
An fara zabar Amini a matsayin dan wasan Australia 'yan kasa da shekara 17 don fafatawa da Turkiyya a wasannin share fage biyu a watan Afrilun 2009 a Turkiyya. Ya fara buga wa Joeys wasa a wasan farko na jerin, rashin nasara 1-0, inda ya fara wasan a matsayin mai tsaron baya, amma ya koma tsakiya a rabin lokaci na biyu kafin a sauya shi a karshen wasan. Ya kuma buga cikakken wasa a zagaye na biyu, inda aka doke shi da ci 2-1.
An zaɓi Amini don ya buga wa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Australia wasa a wasannin da suka buga a Kudancin Amurka da ƙungiyoyin 'yan ƙasa da shekaru 20 na Argentina da Paraguay daga 3-19 ga Afrilu. Daga nan aka sake zaɓe shi don shiga gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010. Amini ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010 a gasar matasa ta AFF ta 'yan ƙasa da shekaru 19 a wasan da suka doke Vietnam da ci 4-1.
=== Babban ɗalibi ===
A ranar 23 ga Maris 2011, bayan ya burge a gwajin da aka yi masa a Borussia Dortmund, Babban Kocin Holger Osieck ya kira Amini zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Australiya wanda ake gudanarwa a Jamus. <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOrmond2011">Ormond, Aidan (23 March 2011). </cite></ref>
An sanya sunan Amini cikin 'yan wasa 43 da za su wakilci Afghanistan a sansanin shirye-shiryen gasar cin kofin kalubale ta AFC ta 2014 a [[Qatar]], amma ya ki amincewa da kiran yana mai cewa "Ina son bugawa Australia wasa ne kawai idan na samu dama". <ref>{{Cite web |date=25 January 2014 |title=BVB Dortmund's Mustafa Amini says no to Afghanistan |url=http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127032109/http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |archive-date=27 January 2014 |access-date=8 April 2014 |publisher=Sports.af}}</ref>
An kira Amini zuwa manyan 'yan wasan Australia kafin wasannin share fagen shiga gasar cin kofin duniya a watan Maris na 2017. Ya fara buga wasa a ranar 28 ga Maris na 2017 da Hadaddiyar Daular Larabawa a filin wasa na Allianz da ke Sydney, lokacin da aka bai wa dan wasan katin gargadi a minti na 87.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2018, Amini ya fara buga wasa a filin wasa na Ostiraliya , Sydney a wasan sada zumunci da Lebanon a gaban taron mutane 33,268. Amini ya buga wasanni mintuna 74 kafin James Jeggo ya maye gurbinsa da sabon dan wasa, inda Australia ta zura kwallaye uku a raga a lokacin. <ref>{{Cite web |date=20 November 2018 |title=Australia vs. Lebanon - Football Match Commentary - November 20, 2018 - ESPN |url=http://www.espnfc.com.au/commentary?gameId=526327 |access-date=20 November 2018 |publisher=[[ESPN]]}}</ref> Ostiraliya ta ci wasan da ci 3-0.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|9 December 2023}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/mustafa-amini/131670/|title=M. Amini|publisher=Soccerway|access-date=25 May 2015}}</ref><ref>{{cite magazine | url = http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20130809054732/http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | url-status = dead | archive-date = 9 August 2013 | title = Amini, Mustafa | language = de | magazine = [[Kicker (magazine)|Kicker]] | access-date = 25 May 2015}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Central Coast Mariners
|2010–11
| rowspan="2" |A-League
|23
|1
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|23
|1
|-
|2011–12
|18
|2
|0
|0
|4{{Efn|Appearances in [[AFC Champions League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|22
|3
|-
! colspan="2" |Total
!41
!3
!0
!0
!4
!1
! colspan="2" |–
!45
!4
|-
| rowspan="4" |Borussia Dortmund II
|2012–13
| rowspan="3" |3. Liga
|14
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|14
|0
|-
|2013–14
|15
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|15
|1
|-
|2014–15
|28
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|2
|-
! colspan="2" |Total
!57
!3
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!57
!3
|-
|Randers FC
|2015–16
|Danish Superliga
|29
|0
|3
|0
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|36
|1
|-
| rowspan="6" |AGF
|2016–17
| rowspan="5" |Danish Superliga
|32
|5
|2
|0
| colspan="2" |–
|4{{Efn|Appearances in [[Danish Superliga]] relegation play-offs}}
|0
|38
|5
|-
|2017–18
|31
|1
|1
|0
| colspan="2" |–
|1{{Efn|Appearance in [[Danish Superliga]] Europa League play-off}}
|0
|33
|1
|-
|2018–19
|31
|2
|2
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|33
|4
|-
|2019–20
|16
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
|2020–21
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
! colspan="2" |Total
!110
!10
!5
!2
! colspan="2" |–
!5
!0
!120
!12
|-
|Apollon Limassol
|2021–22
| rowspan="1" |Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|PAEEK (loan)
|2021–22
|Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|Sydney FC
|2021–22
|A-League Men
|17
|1
|0
|0
|7
|0
| colspan="2" |–
|24
|1
|-
| rowspan="4" |Perth Glory
|2022–23
| rowspan="3" |A-League Men
|19
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|19
|0
|-
|2023–24
|17
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|17
|2
|-
|2024–25
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!36
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!36
!2
|-
|Nakhon Si United
|2025–26
|Thai League 2
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!291
!19
!8
!2
!15
!2
!5
!0
!319
!23
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
: ''Kididdiga ta yi daidai kamar yadda aka yi a wasan a ranar 15 ga Oktoba, 2019.''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| colspan="3" |Ostiraliya
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 3
| 0
|-
| 2019
| 3
| 0
|-
! Jimilla
! 8
! 0
|}
== Daraja ==
'''Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun'''
* Gasar Firimiya ta A-League : 2011–12
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 20 na Australiya'''
* Kofin Asiya na 'yan ƙasa da shekara 20 na AFC : wanda ya zo na biyu a 2010 <ref>{{Cite web |date=20 September 2010 |title=Alex Pearson selected in Qantas Young Socceroos squad |url=https://perthglory.com.au/news/alex-pearson-selected-qantas-young-socceroos-squad/ |access-date=March 13, 2025}}</ref>
* Gasar Matasa ta 'Yan U-19 ta AFF : 2010
== Duba kuma ==
* Jerin 'Yan Wasan Tsakiyar Tekun Mariners FC
* Jerin 'yan wasan Danish Superliga na ƙasashen waje
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|mustafa-amini/131670}}
* {{FIFA player|333067|Mustafa Amini}}
* {{UEFA player|250052981}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
o1v9ridslbsvheljwynoyyu20hfyusm
877320
877319
2026-07-05T17:51:18Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877320
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mohammad Mustafa Amini Castillo''' ( Dari : محمد مصطفی امينى كاستيلو, an haife shi 20 Afrilu 1993), wanda aka sani da '''Mustafa Amini''', ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Australiya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga kulob din Nakhon Si United na Thai League 2 . Tawagar 'yan wasan kasar Ostireliya sun yi wa wasa wasa .
An haifi Amini a [[Sydney]], ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Cibiyar Wasanni ta Australiya kafin ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Central Coast Mariners a gasar A-League . A shekarar 2011, Amini ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa ƙungiyar Bundesliga ta Borussia Dortmund . Bayan ya buga wa ƙungiyarsu ta biyu wasa kawai, sai ya koma Randers FC a shekarar 2015.
Amini ya buga wasanni sau da yawa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17, 'yan ƙasa da shekara 20 da kuma 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia. Ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011 .
== Rayuwar farko ==
An haife shi a [[Sydney]], Ostiraliya ga mahaifin wani ɗan Afghanistan <ref>{{Cite web |last=Sherwin |first=Neil |date=16 November 2010 |title=One 2 Watch: Mustafa Amini |url=http://backpagefootball.com/one2watch/one-2-watch-mustafa-amini/ |access-date=27 October 2012 |publisher=backpagefootball.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 March 2011 |title=Newcastle line up trial for 17-year-old Aussie whizzkid |url=http://www.nufcblog.co.uk/2011/03/16/newcastle-line-up-trial-for-17-year-old-aussie-whizzkid/ |access-date=27 October 2012 |publisher=nufcblog.co.uk}}</ref> da kuma mahaifiyar ɗan Nicaragua, <ref>{{Cite web |last=Jarquín Soto |first=Francisco |date=1 August 2011 |title=Un nica en la liga grande del fútbol |trans-title=A Nicaraguan in the big league football |url=http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222324/http://www.elnuevodiario.com.ni/deportes/109413 |archive-date=2 December 2013 |access-date=10 December 2012 |publisher=elnuevodiario.com.ni |language=es}}</ref> Amini ya girma a yankin Yammacin Sydney . Ya halarci Makarantar Jama'a ta Wentworthville da Makarantar Sakandare ta Westfields Sports har zuwa lokacin da ya koma Kwalejin Lake Ginninderra a ACT yayin da yake bugawa AIS wasa, inda ya sami takardar shaidar kammala karatunsa ta shekara ta 12 a watan Maris na 2010.
Amini tana sanye da aski na musamman na ' [[afro]] ' kuma tana iya magana da Dari da [[Yaren Sifen|Sifaniyanci]] sosai.
== Sana'ar wasa ==
=== Aikin kulob ===
==== Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun ====
[[Fayil:Mustafa_Amini.jpg|left|thumb|180x180px|Amini yana wasa don AIS]]
Amini ya buga wa Blacktown City wasa kafin a sanya shi a matsayin wanda zai samu gurbin karatu a AIS . An sanya masa hannu a kwangilar shekaru biyu a gasar A-League . <ref>{{Cite web |date=12 January 2010 |title=Mariners Snap Up 16 Year Old |url=http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021325/http://au.fourfourtwo.com/News/120240,mariners-snap-up-16-year-old.aspx |archive-date=29 September 2012 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa babbar ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da ƙungiyar Gosford Central Coast Lightning, inda Mariners ta ci 7-1. <ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Mariners In Seventh Heaven |url=http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130922215344/http://au.fourfourtwo.com/news/169269,mariners-in-seventh-heaven.aspx |archive-date=22 September 2013 |access-date=18 June 2010 |publisher=FourFourTwo Australia}}</ref> Amini ya fara buga wa Mariners wasa a gasar A-League a wasan da suka yi da Brisbane Roar a ranar 20 ga Oktoba 2010. Kwallo ta farko da ya ci ta zo ne a wasan da suka ci Gold Coast United 3-1 a waje a ranar 9 ga Fabrairu 2011.
Kyakkyawan rawar da Amini ya taka a kakar wasa ta 2010-11 A-League ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na ƙasashen waje na Borussia Dortmund da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] . Daga baya aka sanar da cewa Amini zai shafe makonni biyu yana gwaji tare da Borussia Dortmund don shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2011 a watan Yuli, tare da niyyar sanya hannu kan yarjejeniyar dogon lokaci da ƙungiyar Bundesliga . <ref>{{Cite web |date=13 March 2011 |title=Amini bound for Europe |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105907/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048433/Amini-bound-for-Europe |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2011 |title=Amini to trial in Germany |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405105935/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1048889/Amini-to-trial-in-Germany |archive-date=5 April 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Kwanaki kaɗan bayan gwajinsa, Borussia Dortmund ta sanar a bainar jama'a cewa matashin ya ja hankalin kocin ƙungiyar farko, [[Jürgen Klopp|Jürgen Klopp,]] yana mai cewa "lallai zai iya buga ƙwallon ƙafa kuma hazaka ce mai kyau." <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}</ref>
==== Borussia Dortmund ====
A ranar 4 ga Yuli 2011, an sanar da cewa ya sanya hannu da kulob din Bundesliga na Borussia Dortmund kan kwantiragin shekaru hudu. Duk da haka, da farko an ba da Amini aro ga Central Coast Mariners har zuwa 31 ga Mayu 2012, wanda hakan ya sa ya cancanci buga wa kulob din wasa a kakar wasa ta 2011-12 ta A-League da kuma matakin rukuni na gasar zakarun Asiya . Ya taka rawar gani sosai yayin da Central Coast ta kai wasan kusa da na karshe. <ref>{{Cite web |title=Musti Bundesliga bound with BVB |url=http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709073751/http://www.ccmariners.com.au/default.aspx?s=aleague_newsdisplay&id=40229 |archive-date=9 July 2011 |publisher=ccmariners.com.au}}</ref>
A ranar 11 ga Yulin 2012, Amini ya fara buga wa Borussia Dortmund wasa a wasan sada zumunta da SV Meppen, inda ya zura kwallo a minti na 63 a kan hanyarsa ta cin nasara da ci 2-1 ga Dortmund. <ref>{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Hofmanns Traumtor: BVB siegt 2:1 in Meppen |url=http://www.ruhrnachrichten.de/sport/bvb/bvbnews/Hofmanns-Traumtor-BVB-siegt-2-1-in-Meppen;art11635,1702202 |access-date=27 October 2012 |publisher=ruhrnachrichten.de |language=de}}</ref> Amini ya zura kwallonsa ta farko a ragar kungiyar ta biyu a wasan da suka yi da MSV Duisburg a ranar 7 ga kakar wasa ta 2013-14 .
A watan Maris na 2015, Amini ya sanar da cewa zai bar kulob din idan kwantiraginsa ya kare a watan Yuni, bayan ya buga wasa a can na tsawon shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Amini headed for Dortmund exit door |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/03/19/amini-heading-dortmund-exit-new-options-beckon |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref>
==== Randers FC ====
Amini ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da ƙungiyar Randers FC ta ƙasar Denmark a watan Yunin 2015. <ref>{{Cite web |date=12 June 2015 |title=Amini signs with Randers |url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045255/http://www.fourfourtwo.com/au/news/amini-signs-randers |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 June 2015 |website=[[FourFourTwo]]}}</ref> Ya zura ƙwallon farko a wasan da ƙungiyar ta yi da Sant Julià a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai, inda suka tashi 3-0. <ref>{{Cite web |last=Lewis |first=Dave |date=10 July 2015 |title=Goalscorer Amini revels in Randers win |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2015/07/10/goalscorer-amini-revels-randers-win |access-date=24 December 2021 |website=[[The World Game]]}}</ref>
==== AGF ====
A watan Yunin 2016, Amini ya koma ƙungiyar Superliga ta AGF bisa yarjejeniyar shekaru huɗu. Amini ya ji daɗin fara wasa mai kyau a AGF, tare da zura ƙwallo da kuma taimakawa a ci 2-1 a wasan da suka buga da SønderjyskE a gasar Superliga a ranar 17 ga Yulin 2016.
==== Cyprus ====
A watan Yunin 2021, Amini ya koma ƙungiyar Apollon Limassol ta ƙungiyar First Division ta Cyprus kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref name="CYPR" /> A watan Satumba na 2021, an ba Amini aro ga ƙungiyar PAEEK ta ƙungiyar First Division. A watan Disamba na 2021, ya soke kwangilarsa da Apollon Limassol tare da barin ƙungiyoyin biyu na Cyprus.
==== Sydney FC ====
A ranar 24 ga Disamba 2021, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar watanni shida da kulob din A-League Men na Sydney FC a matsayin wanda zai maye gurbin Luke Brattan da ke fama da rauni. <ref>{{Cite web |date=24 December 2021 |title=Sydney FC Sign Socceroos Midfielder Mustafa Amini |url=https://sydneyfc.com/news/sydney-fc-sign-socceroos-midfielder-mustafa-amini |access-date=24 December 2021 |website=Sydney FC}}</ref>
==== Perth Glory ====
A ranar 10 ga Yuni 2022, Amini ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da kulob din A-League Men Perth Glory . <ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=Glory swoop for Socceroo Amini |url=https://perthglory.com.au/news/glory-swoop-for-socceroo-amini |access-date=10 June 2022 |website=Perth Glory}}</ref> An sanar da Amini 'yan awanni bayan da kulob din ya fitar da wata sanarwa da ke bai wa mambobi da magoya baya shawara cewa tsohon kyaftin din Glory, Brandon O'Neill, ya amince da bukatarsa ta sakinsa da wuri.
An nada Amini a matsayin kyaftin na ƙungiyar Perth Glory a ranar 6 ga Oktoba 2022 kafin kakar wasa ta 2022-23 ta A-League Men . <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=Gareth |date=2022-10-06 |title=Amini named Glory skipper for 2022/23 Season |url=https://perthglory.com.au/news/amini-named-glory-skipper-for-2022-23-season |access-date=2022-10-06 |website=[[Perth Glory FC]]}}</ref>
Bayan rashin buga wasa a kakar wasa ta 2024-25 saboda raunin gwiwa, kwantiragin Amini da Perth ya kare a ranar 28 ga Disamba 2024, kafin lokacin canja wurin wasa na Janairu. <ref>{{Cite web |date=28 December 2024 |title=Glory cut ties with Mustafa Amini amid December cull |url=https://www.lismorecitynews.com.au/story/8855981/glory-cut-ties-with-mustafa-amini-amid-december-cull/ |publisher=Lismore City News}}</ref> Kwanaki biyu bayan dakatar da kwantiragin Amini 'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta Australia (PFA) sun sanar da cewa za su fara shari'ar Perth Glory saboda zargin dakatar da kwantiragin Amini ba bisa ƙa'ida ba. <ref>{{Cite web |date=2024-12-30 |title='Abusive practices': Amini to fight Glory sacking |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/43219166/a-league-abusive-practices-mustafa-amini-fight-perth-glory-sacking |access-date=2024-12-30 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Amini da Perth Glory sun sasanta takaddamar a watan Yunin 2025.
==== Nakhon Si United FC ====
A watan Janairun 2026, Amini ya koma ƙungiyar Nakhon Si United ta ƙasar Thailand League 2.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
[[Fayil:Mustafa_Amini-Olyroos.jpg|right|thumb|Amini ya yi atisaye tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 23 ta ƙasar Australia a shekarar 2011.]]
=== Matasa ===
An fara zabar Amini a matsayin dan wasan Australia 'yan kasa da shekara 17 don fafatawa da Turkiyya a wasannin share fage biyu a watan Afrilun 2009 a Turkiyya. Ya fara buga wa Joeys wasa a wasan farko na jerin, rashin nasara 1-0, inda ya fara wasan a matsayin mai tsaron baya, amma ya koma tsakiya a rabin lokaci na biyu kafin a sauya shi a karshen wasan. Ya kuma buga cikakken wasa a zagaye na biyu, inda aka doke shi da ci 2-1.
An zaɓi Amini don ya buga wa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Australia wasa a wasannin da suka buga a Kudancin Amurka da ƙungiyoyin 'yan ƙasa da shekaru 20 na Argentina da Paraguay daga 3-19 ga Afrilu. Daga nan aka sake zaɓe shi don shiga gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010. Amini ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar matasa ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta AFF ta 2010 a gasar matasa ta AFF ta 'yan ƙasa da shekaru 19 a wasan da suka doke Vietnam da ci 4-1.
=== Babban ɗalibi ===
A ranar 23 ga Maris 2011, bayan ya burge a gwajin da aka yi masa a Borussia Dortmund, Babban Kocin Holger Osieck ya kira Amini zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Australiya wanda ake gudanarwa a Jamus. <ref name="au.fourfourtwo.com">{{Cite web |last=Ormond |first=Aidan |date=23 March 2011 |title=Amini's Holger Call-Up |url=http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004032932/http://au.fourfourtwo.com/news/199683,aminis-holger-callup.aspx |archive-date=4 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=au.fourfourtwo.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOrmond2011">Ormond, Aidan (23 March 2011). </cite></ref>
An sanya sunan Amini cikin 'yan wasa 43 da za su wakilci Afghanistan a sansanin shirye-shiryen gasar cin kofin kalubale ta AFC ta 2014 a [[Qatar]], amma ya ki amincewa da kiran yana mai cewa "Ina son bugawa Australia wasa ne kawai idan na samu dama". <ref>{{Cite web |date=25 January 2014 |title=BVB Dortmund's Mustafa Amini says no to Afghanistan |url=http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127032109/http://sports.af/afghanistan-pick-fc-dortmunds-mustafa-amini-43-players-2014-01-25/ |archive-date=27 January 2014 |access-date=8 April 2014 |publisher=Sports.af}}</ref>
An kira Amini zuwa manyan 'yan wasan Australia kafin wasannin share fagen shiga gasar cin kofin duniya a watan Maris na 2017. Ya fara buga wasa a ranar 28 ga Maris na 2017 da Hadaddiyar Daular Larabawa a filin wasa na Allianz da ke Sydney, lokacin da aka bai wa dan wasan katin gargadi a minti na 87.
A ranar 20 ga Nuwamba, 2018, Amini ya fara buga wasa a filin wasa na Ostiraliya , Sydney a wasan sada zumunci da Lebanon a gaban taron mutane 33,268. Amini ya buga wasanni mintuna 74 kafin James Jeggo ya maye gurbinsa da sabon dan wasa, inda Australia ta zura kwallaye uku a raga a lokacin. <ref>{{Cite web |date=20 November 2018 |title=Australia vs. Lebanon - Football Match Commentary - November 20, 2018 - ESPN |url=http://www.espnfc.com.au/commentary?gameId=526327 |access-date=20 November 2018 |publisher=[[ESPN]]}}</ref> Ostiraliya ta ci wasan da ci 3-0.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|9 December 2023}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/mustafa-amini/131670/|title=M. Amini|publisher=Soccerway|access-date=25 May 2015}}</ref><ref>{{cite magazine | url = http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20130809054732/http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2013-14/borussia-dortmund-ii-1291/73468/spieler_amini-mustafa.html | url-status = dead | archive-date = 9 August 2013 | title = Amini, Mustafa | language = de | magazine = [[Kicker (magazine)|Kicker]] | access-date = 25 May 2015}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Central Coast Mariners
|2010–11
| rowspan="2" |A-League
|23
|1
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|23
|1
|-
|2011–12
|18
|2
|0
|0
|4{{Efn|Appearances in [[AFC Champions League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|22
|3
|-
! colspan="2" |Total
!41
!3
!0
!0
!4
!1
! colspan="2" |–
!45
!4
|-
| rowspan="4" |Borussia Dortmund II
|2012–13
| rowspan="3" |3. Liga
|14
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|14
|0
|-
|2013–14
|15
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|15
|1
|-
|2014–15
|28
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|2
|-
! colspan="2" |Total
!57
!3
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!57
!3
|-
|Randers FC
|2015–16
|Danish Superliga
|29
|0
|3
|0
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|1
| colspan="2" |–
|36
|1
|-
| rowspan="6" |AGF
|2016–17
| rowspan="5" |Danish Superliga
|32
|5
|2
|0
| colspan="2" |–
|4{{Efn|Appearances in [[Danish Superliga]] relegation play-offs}}
|0
|38
|5
|-
|2017–18
|31
|1
|1
|0
| colspan="2" |–
|1{{Efn|Appearance in [[Danish Superliga]] Europa League play-off}}
|0
|33
|1
|-
|2018–19
|31
|2
|2
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|33
|4
|-
|2019–20
|16
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
|2020–21
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|16
|2
|-
! colspan="2" |Total
!110
!10
!5
!2
! colspan="2" |–
!5
!0
!120
!12
|-
|Apollon Limassol
|2021–22
| rowspan="1" |Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|PAEEK (loan)
|2021–22
|Cypriot First Division
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
|Sydney FC
|2021–22
|A-League Men
|17
|1
|0
|0
|7
|0
| colspan="2" |–
|24
|1
|-
| rowspan="4" |Perth Glory
|2022–23
| rowspan="3" |A-League Men
|19
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|19
|0
|-
|2023–24
|17
|2
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|17
|2
|-
|2024–25
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!36
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!36
!2
|-
|Nakhon Si United
|2025–26
|Thai League 2
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!291
!19
!8
!2
!15
!2
!5
!0
!319
!23
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
: ''Kididdiga ta yi daidai kamar yadda aka yi a wasan a ranar 15 ga Oktoba, 2019.''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| colspan="3" |Ostiraliya
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 2017
| 2
| 0
|-
| 2018
| 3
| 0
|-
| 2019
| 3
| 0
|-
! Jimilla
! 8
! 0
|}
== Daraja ==
'''Ma'aikatan Jiragen Ruwa na Tsakiyar Tekun'''
* Gasar Firimiya ta A-League : 2011–12
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 20 na Australiya'''
* Kofin Asiya na 'yan ƙasa da shekara 20 na AFC : wanda ya zo na biyu a 2010 <ref>{{Cite web |date=20 September 2010 |title=Alex Pearson selected in Qantas Young Socceroos squad |url=https://perthglory.com.au/news/alex-pearson-selected-qantas-young-socceroos-squad/ |access-date=March 13, 2025}}</ref>
* Gasar Matasa ta 'Yan U-19 ta AFF : 2010
== Duba kuma ==
* Jerin 'Yan Wasan Tsakiyar Tekun Mariners FC
* Jerin 'yan wasan Danish Superliga na ƙasashen waje
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|mustafa-amini/131670}}
* {{FIFA player|333067|Mustafa Amini}}
* {{UEFA player|250052981}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
kbj5v58khddmpw50ew6a6nrm0gs3i1r
Filip Souček
0
160882
877323
2026-07-05T17:52:46Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359325897|Filip Souček]]"
877323
wikitext
text/x-wiki
'''Filip Souček''' (an haife shi 18 Satumba 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Czech wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na ƙungiyar Slovak Tatran Prešov . Kafin zuwansa Tatran Prešov, an ba shi rance a MFK Ružomberok daga Sparta Prague .
== Aikin kulob ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
2lav0m41dtdhwamnoswy6mi0gs80h81
877325
877323
2026-07-05T17:53:00Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359325897|Filip Souček]]"
877325
wikitext
text/x-wiki
'''Filip Souček''' (an haife shi 18 Satumba 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Czech wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na ƙungiyar Slovak Tatran Prešov . Kafin zuwansa Tatran Prešov, an ba shi rance a MFK Ružomberok daga Sparta Prague .
== Aikin kulob ==
Souček ya fara aikinsa ne yana buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ƙungiyar Hlučín, kafin ya koma Opava . <ref>{{Cite web |date=5 September 2020 |title=Den fotbalových nadějí ve čtvrtek 10. září |url=http://www.fchlucin.cz/aktuality/detail/965-den-fotbalovych-nadeji-ve-ctvrtek-10-zari |access-date=3 September 2021 |website=FC Hlučín |language=cs}}</ref> A ranar 11 ga Mayu 2019, Souček ya fara buga wasa a ƙungiyar Opava, inda ya buga wasa a minti na 84 a wasan da suka yi nasara da Dukla Prague da ci 3-2. <ref>{{Soccerway|610270|Filip Souček}}</ref>
A ranar 11 ga Fabrairu 2020, Sparta Prague ta sayi Souček kan kuɗin Kč miliyan 15, inda ta ba shi aro ga Opava har zuwa sauran kakar wasa ta 2019-20 . <ref>{{Cite web |date=11 February 2020 |title=Souček definitivně hráčem Sparty |url=https://opavsky.denik.cz/fotbal-prvni-liga/soucek-definitivne-hracem-sparty-20200211.html |access-date=3 September 2021 |website=[[Deník]] |publisher=[[Vltava Labe Media]] |language=cs}}</ref>
A ranar 5 ga Agusta 2022, Souček ya shiga Zbrojovka Brno akan lamunin shekara guda. <ref>{{Cite web |last=Lísal |first=Martin |date=5 August 2022 |title=Do Zbrojovky přichází Filip Souček! |trans-title=Filip Souček is coming to Zbrojovka! |url=http://fczbrno.cz/clanek.asp?id=Do-Zbrojovky-prichazi-Filip-Soucek-8421 |access-date=5 August 2022 |website=FC Zbrojovka Brno |language=cs}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Folk |first=Čestmír |date=5 August 2022 |title=Ze Sparty k nováčkovi. Záložník Souček vypomůže v lize fotbalistům Zbrojovky |url=https://www.sport.cz/clanek/fotbal-ceska-1-liga-ze-sparty-k-novackovi-zaloznik-soucek-vypomuze-v-lize-fotbalistum-zbrojovky-3529413 |access-date=5 August 2022 |website=Sport.cz |publisher=Borgis |language=cs}}</ref>
A ranar 21 ga Yuli 2023, Souček ya shiga Jablonec akan lamunin shekara guda. <ref>{{Cite web |date=21 July 2023 |title=Matěj Polidar a Filip Souček mají smlouvy! |url=https://www.fkjablonec.cz/article/10090-Matej-Polidar-a-Filip-Soucek-maji-smlouvy |access-date=21 July 2023 |website=FK Jablonec |language=cs}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
7tan354h0e276o7606jobyxl0iep8yf
877326
877325
2026-07-05T17:53:21Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359325897|Filip Souček]]"
877326
wikitext
text/x-wiki
'''Filip Souček''' (an haife shi 18 Satumba 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Czech wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na ƙungiyar Slovak Tatran Prešov . Kafin zuwansa Tatran Prešov, an ba shi rance a MFK Ružomberok daga Sparta Prague .
== Aikin kulob ==
Souček ya fara aikinsa ne yana buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ƙungiyar Hlučín, kafin ya koma Opava . <ref>{{Cite web |date=5 September 2020 |title=Den fotbalových nadějí ve čtvrtek 10. září |url=http://www.fchlucin.cz/aktuality/detail/965-den-fotbalovych-nadeji-ve-ctvrtek-10-zari |access-date=3 September 2021 |website=FC Hlučín |language=cs}}</ref> A ranar 11 ga Mayu 2019, Souček ya fara buga wasa a ƙungiyar Opava, inda ya buga wasa a minti na 84 a wasan da suka yi nasara da Dukla Prague da ci 3-2. <ref>{{Soccerway|610270|Filip Souček}}</ref>
A ranar 11 ga Fabrairu 2020, Sparta Prague ta sayi Souček kan kuɗin Kč miliyan 15, inda ta ba shi aro ga Opava har zuwa sauran kakar wasa ta 2019-20 . <ref>{{Cite web |date=11 February 2020 |title=Souček definitivně hráčem Sparty |url=https://opavsky.denik.cz/fotbal-prvni-liga/soucek-definitivne-hracem-sparty-20200211.html |access-date=3 September 2021 |website=[[Deník]] |publisher=[[Vltava Labe Media]] |language=cs}}</ref>
A ranar 5 ga Agusta 2022, Souček ya shiga Zbrojovka Brno akan lamunin shekara guda. <ref>{{Cite web |last=Lísal |first=Martin |date=5 August 2022 |title=Do Zbrojovky přichází Filip Souček! |trans-title=Filip Souček is coming to Zbrojovka! |url=http://fczbrno.cz/clanek.asp?id=Do-Zbrojovky-prichazi-Filip-Soucek-8421 |access-date=5 August 2022 |website=FC Zbrojovka Brno |language=cs}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Folk |first=Čestmír |date=5 August 2022 |title=Ze Sparty k nováčkovi. Záložník Souček vypomůže v lize fotbalistům Zbrojovky |url=https://www.sport.cz/clanek/fotbal-ceska-1-liga-ze-sparty-k-novackovi-zaloznik-soucek-vypomuze-v-lize-fotbalistum-zbrojovky-3529413 |access-date=5 August 2022 |website=Sport.cz |publisher=Borgis |language=cs}}</ref>
A ranar 21 ga Yuli 2023, Souček ya shiga Jablonec akan lamunin shekara guda. <ref>{{Cite web |date=21 July 2023 |title=Matěj Polidar a Filip Souček mají smlouvy! |url=https://www.fkjablonec.cz/article/10090-Matej-Polidar-a-Filip-Soucek-maji-smlouvy |access-date=21 July 2023 |website=FK Jablonec |language=cs}}</ref>
A ranar 16 ga Janairu 2025, Souček ya koma Ružomberok a matsayin aro na rabin shekara. <ref>{{Cite web |last=Novák |first=Jiří |date=16 January 2025 |title=Souček končí ve Slovácku. Záložník Spartu odchází na Slovensko |url=https://infotbal.cz/soucek-konci-na-slovacku-zaloznik-spartu-odchazi-na-slovensko/ |access-date=16 January 2025 |website=inFotbal.cz |publisher=Sport News Invest |language=cs}}</ref> Ya fara buga wa kulob din wasa a wasan da suka sha kashi 5-1 a hannun zakarun gasar Slovan Bratislava, inda ya buga dukkan mintuna 90. <ref>{{Cite web |title=MFK Ružomberok - ŠK Slovan Bratislava {{!}} Detail zápasu |url=http://www.nikeliga.sk/zapas/2507-ruz-slo |access-date=2025-08-09 |website=Niké liga}}</ref> Souček ya zura kwallonsa ta farko a wasan da suka doke FC Košice da ci 2-1, inda ya zura kwallo a minti na 81, wanda hakan ya tabbatar wa Ružomberok maki 3. <ref>{{Cite web |title=MFK Ružomberok - FC Košice {{!}} Detail zápasu |url=http://www.nikeliga.sk/zapas/2518-ruz-kos |access-date=2025-08-09 |website=Niké liga}}</ref>
A kan 9 Yuli 2025, Souček ya sanya hannu kan kwangilar shekaru biyu tare da Tatran Prešov . <ref>{{Cite web |last=Novák |first=Jiří |date=9 July 2025 |title=Souček definitivně opouští Spartu. 24letý záložník přestupuje na Slovensko |url=https://infotbal.cz/soucek-definitivne-opousti-spartu-24lety-zaloznik-prestupuje-na-slovensko/ |access-date=9 July 2025 |website=inFotbal.cz |publisher=Sport News Invest |language=cs}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|16 December 2021}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="3" | Opava
| 2018–19
| rowspan="2" | Gasar Farko ta Czech
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| 2019–20
| 13
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 15
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 15
! 0
! 2
! 0
! colspan="2" | —
! colspan="2" | —
! 17
! 0
|-
| Opava (rance)
| 2019–20
| rowspan="3" | Gasar Farko ta Czech
| 8
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 8
| 1
|-
| rowspan="3" | Sparta Prague
| 2020–21
| 18
| 0
| 2
| 1
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 23
| 1
|-
| 2021–22
| 19
| 1
| 3
| 0
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 25
| 1
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 37
! 1
! 5
! 1
! 6
! 0
! 0
! 0
! 48
! 2
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 60
! 2
! 7
! 1
! 6
! 0
! 0
! 0
! 73
! 3
|}
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
a5oew69qyw0kiu6paxd5clb7lnzy319
877331
877326
2026-07-05T17:54:55Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877331
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Filip Souček''' (an haife shi 18 Satumba 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Czech wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na ƙungiyar Slovak Tatran Prešov . Kafin zuwansa Tatran Prešov, an ba shi rance a MFK Ružomberok daga Sparta Prague .
== Aikin kulob ==
Souček ya fara aikinsa ne yana buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ƙungiyar Hlučín, kafin ya koma Opava . <ref>{{Cite web |date=5 September 2020 |title=Den fotbalových nadějí ve čtvrtek 10. září |url=http://www.fchlucin.cz/aktuality/detail/965-den-fotbalovych-nadeji-ve-ctvrtek-10-zari |access-date=3 September 2021 |website=FC Hlučín |language=cs}}</ref> A ranar 11 ga Mayu 2019, Souček ya fara buga wasa a ƙungiyar Opava, inda ya buga wasa a minti na 84 a wasan da suka yi nasara da Dukla Prague da ci 3-2. <ref>{{Soccerway|610270|Filip Souček}}</ref>
A ranar 11 ga Fabrairu 2020, Sparta Prague ta sayi Souček kan kuɗin Kč miliyan 15, inda ta ba shi aro ga Opava har zuwa sauran kakar wasa ta 2019-20 . <ref>{{Cite web |date=11 February 2020 |title=Souček definitivně hráčem Sparty |url=https://opavsky.denik.cz/fotbal-prvni-liga/soucek-definitivne-hracem-sparty-20200211.html |access-date=3 September 2021 |website=[[Deník]] |publisher=[[Vltava Labe Media]] |language=cs}}</ref>
A ranar 5 ga Agusta 2022, Souček ya shiga Zbrojovka Brno akan lamunin shekara guda. <ref>{{Cite web |last=Lísal |first=Martin |date=5 August 2022 |title=Do Zbrojovky přichází Filip Souček! |trans-title=Filip Souček is coming to Zbrojovka! |url=http://fczbrno.cz/clanek.asp?id=Do-Zbrojovky-prichazi-Filip-Soucek-8421 |access-date=5 August 2022 |website=FC Zbrojovka Brno |language=cs}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Folk |first=Čestmír |date=5 August 2022 |title=Ze Sparty k nováčkovi. Záložník Souček vypomůže v lize fotbalistům Zbrojovky |url=https://www.sport.cz/clanek/fotbal-ceska-1-liga-ze-sparty-k-novackovi-zaloznik-soucek-vypomuze-v-lize-fotbalistum-zbrojovky-3529413 |access-date=5 August 2022 |website=Sport.cz |publisher=Borgis |language=cs}}</ref>
A ranar 21 ga Yuli 2023, Souček ya shiga Jablonec akan lamunin shekara guda. <ref>{{Cite web |date=21 July 2023 |title=Matěj Polidar a Filip Souček mají smlouvy! |url=https://www.fkjablonec.cz/article/10090-Matej-Polidar-a-Filip-Soucek-maji-smlouvy |access-date=21 July 2023 |website=FK Jablonec |language=cs}}</ref>
A ranar 16 ga Janairu 2025, Souček ya koma Ružomberok a matsayin aro na rabin shekara. <ref>{{Cite web |last=Novák |first=Jiří |date=16 January 2025 |title=Souček končí ve Slovácku. Záložník Spartu odchází na Slovensko |url=https://infotbal.cz/soucek-konci-na-slovacku-zaloznik-spartu-odchazi-na-slovensko/ |access-date=16 January 2025 |website=inFotbal.cz |publisher=Sport News Invest |language=cs}}</ref> Ya fara buga wa kulob din wasa a wasan da suka sha kashi 5-1 a hannun zakarun gasar Slovan Bratislava, inda ya buga dukkan mintuna 90. <ref>{{Cite web |title=MFK Ružomberok - ŠK Slovan Bratislava {{!}} Detail zápasu |url=http://www.nikeliga.sk/zapas/2507-ruz-slo |access-date=2025-08-09 |website=Niké liga}}</ref> Souček ya zura kwallonsa ta farko a wasan da suka doke FC Košice da ci 2-1, inda ya zura kwallo a minti na 81, wanda hakan ya tabbatar wa Ružomberok maki 3. <ref>{{Cite web |title=MFK Ružomberok - FC Košice {{!}} Detail zápasu |url=http://www.nikeliga.sk/zapas/2518-ruz-kos |access-date=2025-08-09 |website=Niké liga}}</ref>
A kan 9 Yuli 2025, Souček ya sanya hannu kan kwangilar shekaru biyu tare da Tatran Prešov . <ref>{{Cite web |last=Novák |first=Jiří |date=9 July 2025 |title=Souček definitivně opouští Spartu. 24letý záložník přestupuje na Slovensko |url=https://infotbal.cz/soucek-definitivne-opousti-spartu-24lety-zaloznik-prestupuje-na-slovensko/ |access-date=9 July 2025 |website=inFotbal.cz |publisher=Sport News Invest |language=cs}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|16 December 2021}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="3" | Opava
| 2018–19
| rowspan="2" | Gasar Farko ta Czech
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| 2019–20
| 13
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 15
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 15
! 0
! 2
! 0
! colspan="2" | —
! colspan="2" | —
! 17
! 0
|-
| Opava (rance)
| 2019–20
| rowspan="3" | Gasar Farko ta Czech
| 8
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 8
| 1
|-
| rowspan="3" | Sparta Prague
| 2020–21
| 18
| 0
| 2
| 1
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 23
| 1
|-
| 2021–22
| 19
| 1
| 3
| 0
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 25
| 1
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 37
! 1
! 5
! 1
! 6
! 0
! 0
! 0
! 48
! 2
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 60
! 2
! 7
! 1
! 6
! 0
! 0
! 0
! 73
! 3
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
fwpxywxbl9bhwei3iet2a82f6asadyx
Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi
0
160883
877350
2026-07-05T18:23:27Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348312662|Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi]]"
877350
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi''' 'yar siyasar Pakistan ce wacce ta kasance memba na Majalisar lardin Punjab, daga 2008 zuwa Mayu 2018.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 9 ga Oktoba 1980 a Sargodha . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
Yana da digiri na farko na Arts wanda ya samu a 2008 daga Jami'ar Al-Khair, Sindh . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 "Punjab Assembly"]. ''www.pap.gov.pk''. [https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 Archived] from the original on 14 June 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 January</span> 2018</span>.</cite></ref>
== Ayyukan siyasa ==
An zabe shi a Majalisar lardin Punjab a matsayin dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML-N) daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2008. Ya samu kuri'u 31,539 kuma ya ci Muhammad Ali Raza Lahri, dan takara mai zaman kansa.<ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=24 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar Lardin Punjab a matsayin dan takarar PML-N daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2013.
A watan Disamba na shekara ta 2013, an nada shi a matsayin Sakataren Majalisar Dokoki na kiwon dabbobi da ci gaban madara.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
2t1abmaq1bnylnqcjuqadwix5sfvegv
877353
877350
2026-07-05T18:24:54Z
A'isha A Ibrahim
22074
877353
wikitext
text/x-wiki
'''Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi''' 'yar siyasar Pakistan ce wacce ta kasance memba na Majalisar lardin Punjab, daga 2008 zuwa Mayu 2018.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 9 ga Oktoba 1980 a Sargodha . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
Yana da digiri na farko na Arts wanda ya samu a 2008 daga Jami'ar Al-Khair, Sindh . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
An zabe shi a Majalisar lardin Punjab a matsayin dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML-N) daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2008. Ya samu kuri'u 31,539 kuma ya ci Muhammad Ali Raza Lahri, dan takara mai zaman kansa.<ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=24 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar Lardin Punjab a matsayin dan takarar PML-N daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2013.
A watan Disamba na shekara ta 2013, an nada shi a matsayin Sakataren Majalisar Dokoki na kiwon dabbobi da ci gaban madara.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
0vyp2t978cxsv8665hxwdj45ps74vtf
877355
877353
2026-07-05T18:25:27Z
A'isha A Ibrahim
22074
877355
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi''' 'yar siyasar Pakistan ce wacce ta kasance memba na Majalisar lardin Punjab, daga 2008 zuwa Mayu 2018.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 9 ga Oktoba 1980 a Sargodha . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
Yana da digiri na farko na Arts wanda ya samu a 2008 daga Jami'ar Al-Khair, Sindh . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
An zabe shi a Majalisar lardin Punjab a matsayin dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML-N) daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2008. Ya samu kuri'u 31,539 kuma ya ci Muhammad Ali Raza Lahri, dan takara mai zaman kansa.<ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=24 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar Lardin Punjab a matsayin dan takarar PML-N daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2013.
A watan Disamba na shekara ta 2013, an nada shi a matsayin Sakataren Majalisar Dokoki na kiwon dabbobi da ci gaban madara.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
de07hm5l01i57vtaw2d973xlv7q701g
877357
877355
2026-07-05T18:26:27Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Ayyukan siyasa */
877357
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi''' 'yar siyasar Pakistan ce wacce ta kasance memba na Majalisar lardin Punjab, daga 2008 zuwa Mayu 2018.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 9 ga Oktoba 1980 a Sargodha . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
Yana da digiri na farko na Arts wanda ya samu a 2008 daga Jami'ar Al-Khair, Sindh . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
An zabe shi a Majalisar lardin Punjab a matsayin dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML-N) daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2008. Ya samu kuri'u 31,539 kuma ya ci Muhammad Ali Raza Lahri, dan takara mai zaman kansa.<ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=24 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar Lardin Punjab a matsayin dan takarar PML-N daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2013.<ref>{{cite news|title=List of winners of Punjab Assembly seats|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/429935|accessdate=18 January 2018|work=The News|date=13 May 2013|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180116081102/https://www.thenews.com.pk/archive/print/429935|archivedate=16 January 2018}}</ref><ref>{{cite news|title=Official result: PML-N wins 21 seats in Punjab Assembly - The Express Tribune|url=https://tribune.com.pk/story/548211/official-result-pml-n-wins-21-seats-in-punjab-assembly/|accessdate=18 January 2018|work=The Express Tribune|date=12 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130615134202/http://tribune.com.pk/story/548211/official-result-pml-n-wins-21-seats-in-punjab-assembly/|archivedate=15 June 2013}}</ref>
A watan Disamba na shekara ta 2013, an nada shi a matsayin Sakataren Majalisar Dokoki na kiwon dabbobi da ci gaban madara.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
a3hfkdl1yp1cecm7txim32wp34us9zz
877360
877357
2026-07-05T18:27:53Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Ayyukan siyasa */
877360
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sahibzada Ghulam Nizam-ud-Din Sialvi''' 'yar siyasar Pakistan ce wacce ta kasance memba na Majalisar lardin Punjab, daga 2008 zuwa Mayu 2018.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 9 ga Oktoba 1980 a Sargodha . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
Yana da digiri na farko na Arts wanda ya samu a 2008 daga Jami'ar Al-Khair, Sindh . <ref name="pap">{{Cite web |title=Punjab Assembly |url=http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170614175448/http://www.pap.gov.pk/index.php/members/profile/en/20/893 |archive-date=14 June 2017 |access-date=15 January 2018 |website=www.pap.gov.pk}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
An zabe shi a Majalisar lardin Punjab a matsayin dan takarar Pakistan Muslim League (N) (PML-N) daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2008. Ya samu kuri'u 31,539 kuma ya ci Muhammad Ali Raza Lahri, dan takara mai zaman kansa.<ref>{{Cite web |title=2008 election result |url=https://www.ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105060230/https://ecp.gov.pk/Documents/General%20Elections%202008/Report,%20General%20Election%202008,%20Vol-II.pdf |archive-date=5 January 2018 |access-date=24 March 2018 |publisher=ECP}}</ref>
An sake zabarsa a Majalisar Lardin Punjab a matsayin dan takarar PML-N daga mazabar PP-37 (Sarghoda-X) a Babban zaben Pakistan na 2013.<ref>{{cite news|title=List of winners of Punjab Assembly seats|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/429935|accessdate=18 January 2018|work=The News|date=13 May 2013|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180116081102/https://www.thenews.com.pk/archive/print/429935|archivedate=16 January 2018}}</ref><ref>{{cite news|title=Official result: PML-N wins 21 seats in Punjab Assembly - The Express Tribune|url=https://tribune.com.pk/story/548211/official-result-pml-n-wins-21-seats-in-punjab-assembly/|accessdate=18 January 2018|work=The Express Tribune|date=12 May 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130615134202/http://tribune.com.pk/story/548211/official-result-pml-n-wins-21-seats-in-punjab-assembly/|archivedate=15 June 2013}}</ref>
A watan Disamba na shekara ta 2013, an nada shi a matsayin Sakataren Majalisar Dokoki na kiwon dabbobi da ci gaban madara.<ref>{{cite news |last1=Reporter |first1=The Newspaper's Staff |title=35 parliamentary secys appointed |url=https://www.dawn.com/news/1072208 |accessdate=13 September 2018 |work=DAWN.COM |date=13 December 2013}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
48t1kxxu5erw100nbq6z3ryxy69v5kq
Rabindra Kabya Rahasya
0
160884
877387
2026-07-05T18:42:04Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361652576|Rabindra Kabya Rahasya]]"
877387
wikitext
text/x-wiki
'''''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne Rabindra Kabya Rahasya''''' (lit. 'The Mystery of Rabindra's Poetry') fim ne mai ban mamaki na Indiya na [[Yaren Bengali|Harshen Bengali]] na 2025 wanda Sayantan Ghosal ya jagoranta. Fim din ya binciki wani makirci da ya kai [[ƙarni]] guda, wanda ya danganta gadon Rabindranath Tagore da rubuce-rubuce da aka ƙirƙira da kuma zarge-zargen siyasa, gami da ikirarin cewa Tagore ya yi tsayayya da 'yancin Indiya. <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Labarin Fim ==
A cikin 1921 London, an kashe mawaki Ekalavya Sen bayan ayyukansa da ba a buga ba sun yi amfani da su ta hanyar abokan hamayyar da ke neman lalata martabar Tagore. Bayan ƙarni guda, a cikin 2021, marubucin aikata laifuka Abhik Bose (Ritwick Chakraborty) da mai binciken Rabindra Sangeet Hiya Sen (Srabanti Chatterjee) sun gano alamun da ba a sani ba a cikin waƙoƙin Tagore, suna fallasa makirci don lalata gadonsa tare da da ikirarin da aka ƙirƙira game da amincinsa na siyasa.<ref name="IMDb">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.imdb.com/title/tt29706411/ |access-date=2025-04-28 |website=IMDb}}</ref> Binciken ya haifar da shari'ar kisan gilla a Landan, inda yiwuwar haɗin Hiya da kisan gashin ya zama mahimmanci.<ref name="Sangbad2023">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Firstlook of Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/firstlook-of-rabindra-kabya-rahasya-staring-ritwick-chakraborty-srabanti-rwitobroto/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Yan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Abhik Bose, marubucin aikata laifuka
* Srabanti Chatterjee a matsayin Hiya Sen, zuriyar Ekalavya Sen
* Priyanshu Chatterjee a matsayin Gurudev Rabindranath Tagore
* Rajnandini Paul a matsayin Niharika Shome, sha'awar soyayya ta Ekalavya <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ "রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি?"]. ''Sangbad Pratidin'' (in Bengali). 12 November 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2025</span>.</cite>
[[Category:CS1 Bengali-language sources (bn)]]</ref>
* Jamie Humphrey
* Rwitobroto Mukherjee a matsayin Ekalavya Sen <ref name="goodfilm">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya - reviews |url=https://good.film/title/movie/981057/rabindra-kabya-rahasya |access-date=2025-04-28 |website=good.film}}</ref>
* Richard Hobdey a matsayin John Dyer
* Tarak Nath Gorai a matsayin Tripura Maharaj
* Joy Bhowmik a matsayin Roopchand
* Christopher Solomon Davis a matsayin Wakilin Asirin, 'yan sanda na London
* Tom Coulston a matsayin Fred
* Shantilal Mukherjee a matsayin Alokanando Ghosh
* Bidipta Chakraborty a matsayin Shalini Sengupta, ɗan jarida
* Sujan Mukherjee a matsayin Budhaditya Banerjee, wanda ke so ya tabbatar da Tagore a matsayin mai adawa da Indiya
* Joydeep Mukherjee a matsayin jami'in 'yan sanda a Kolkata
== Fitarwa ==
=== Ci gaba da shiryawa ===
Ghosal ya yi la'akari da fim din a matsayin "mai ban tsoro na al'adu," wanda ya haɗu da tarihin tarihi tare da tashin hankali. An jefa Priyanshu Chatterjee a matsayin Tagore bayan mai zane-zane Azad ya ba da shawarar shi don nuna alamomin gumaka kamar Satyajit Ray a cikin ayyukan da suka gabata. An zaɓi Ritwick Chakraborty da Srabanti Chatterjee don sunadarai a cikin abubuwan ban tsoro da suka gabata, tare da horar da Srabanni a Rabindra Sangeet don sahihanci.
=== Fim ===
Babban daukar hoto ya fara ne a watan Yunin 2022 a London, tare da al'amuran da aka harbe a wuraren da Tagore ya ziyarta a lokacin zamansa na 1912-1913. An kirkiro zane-zane guda shida don Priyanshu don nuna Tagore daga shekaru 29 zuwa 79.
== Saki ==
Fim din ya fara ne a bikin fina-finai na kasa da kasa na 54 na Indiya (IFFI) a ranar 21 ga Nuwamba 2023. <ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=An ode to the mystical realms of Tagore's poetry, 'Rabindra Kabya Rahasya' aims to undo the attempts to paint Tagore as an antagonist: Producer Himanshu Dhanuka |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1979611 |access-date=28 April 2025 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India}}</ref> Wani hoton motsi da aka fitar a watan Nuwamba na shekara ta 2024 ya nuna hoton Tagore tare da layin, "Wani mawaki mai ba da shawara ga Rabindra da labarinsa na fansa," tare da wuka mai jini.<ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ "রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি?"]. ''Sangbad Pratidin'' (in Bengali). 12 November 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2025</span>.</cite>
[[Category:CS1 Bengali-language sources (bn)]]</ref> Duk da gabatarwa ga lambar yabo ta Gandhi ta UNESCO, ya rasa fim din Franco-Greek Drift .
== Karɓuwa ==
Farko na IFFI ya haifar da muhawara game da yadda yake nuna ra'ayoyin siyasa na Tagore, tare da malamai suna sukar 'yanci masu kirkira.<ref name="WION">{{Cite web |title=Making a film on Tagore is a big risk |url=https://www.wionews.com/entertainment/making-a-film-on-rabindranath-tagore-is-a-big-risk-says-director-of-iffi-select-film-rabindra-kabya-rahasya-668936 |access-date=2025-04-28 |website=WION}}</ref>
=== Karɓuwa mai mahimmanci ===
Poorna Banerjee na The Times of India ya kimanta fim din taurari 3/5 kuma ya bayyana shi a matsayin "Duk da kuskuren sa, Rabindra Kabya Rahasya mai ban sha'awa ne, mai sauƙin fahimta wanda ke jin daɗi ba tare da wuce gona da iri ba. " Ta yaba da harshen gani na fim din, fim, ainihin ainihin kwatancin Tagore da zurfin simintin amma ta soki rashin ƙarfi rubuce-rubuce a rabi na biyu da kuma rashin ƙarfi na tarihi a wasu lokuta.
== Duba kuma ==
* Rabindranath Tagore
* Ayyukan Rabindranath Tagore
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|tt29706411}}
bxfo98sg2im75hlrzqm56i4cxw67qaa
877392
877387
2026-07-05T18:43:32Z
A'isha A Ibrahim
22074
877392
wikitext
text/x-wiki
'''''Rabindra Kabya Rahasya''''' (lit. 'The Mystery of Rabindra's Poetry') fim ne mai ban mamaki na Indiya na [[Yaren Bengali|Harshen Bengali]] na 2025 wanda Sayantan Ghosal ya jagoranta. Fim din ya binciki wani makirci da ya kai [[ƙarni]] guda, wanda ya danganta gadon Rabindranath Tagore da rubuce-rubuce da aka ƙirƙira da kuma zarge-zargen siyasa, gami da ikirarin cewa Tagore ya yi tsayayya da 'yancin Indiya. <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Labarin Fim ==
A cikin 1921 London, an kashe mawaki Ekalavya Sen bayan ayyukansa da ba a buga ba sun yi amfani da su ta hanyar abokan hamayyar da ke neman lalata martabar Tagore. Bayan ƙarni guda, a cikin 2021, marubucin aikata laifuka Abhik Bose (Ritwick Chakraborty) da mai binciken Rabindra Sangeet Hiya Sen (Srabanti Chatterjee) sun gano alamun da ba a sani ba a cikin waƙoƙin Tagore, suna fallasa makirci don lalata gadonsa tare da da ikirarin da aka ƙirƙira game da amincinsa na siyasa.<ref name="IMDb">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.imdb.com/title/tt29706411/ |access-date=2025-04-28 |website=IMDb}}</ref> Binciken ya haifar da shari'ar kisan gilla a Landan, inda yiwuwar haɗin Hiya da kisan gashin ya zama mahimmanci.<ref name="Sangbad2023">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Firstlook of Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/firstlook-of-rabindra-kabya-rahasya-staring-ritwick-chakraborty-srabanti-rwitobroto/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Yan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Abhik Bose, marubucin aikata laifuka
* Srabanti Chatterjee a matsayin Hiya Sen, zuriyar Ekalavya Sen
* Priyanshu Chatterjee a matsayin Gurudev Rabindranath Tagore
* Rajnandini Paul a matsayin Niharika Shome, sha'awar soyayya ta Ekalavya <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ "রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি?"]. ''Sangbad Pratidin'' (in Bengali). 12 November 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2025</span>.</cite>
[[Category:CS1 Bengali-language sources (bn)]]</ref>
* Jamie Humphrey
* Rwitobroto Mukherjee a matsayin Ekalavya Sen <ref name="goodfilm">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya - reviews |url=https://good.film/title/movie/981057/rabindra-kabya-rahasya |access-date=2025-04-28 |website=good.film}}</ref>
* Richard Hobdey a matsayin John Dyer
* Tarak Nath Gorai a matsayin Tripura Maharaj
* Joy Bhowmik a matsayin Roopchand
* Christopher Solomon Davis a matsayin Wakilin Asirin, 'yan sanda na London
* Tom Coulston a matsayin Fred
* Shantilal Mukherjee a matsayin Alokanando Ghosh
* Bidipta Chakraborty a matsayin Shalini Sengupta, ɗan jarida
* Sujan Mukherjee a matsayin Budhaditya Banerjee, wanda ke so ya tabbatar da Tagore a matsayin mai adawa da Indiya
* Joydeep Mukherjee a matsayin jami'in 'yan sanda a Kolkata
== Fitarwa ==
=== Ci gaba da shiryawa ===
Ghosal ya yi la'akari da fim din a matsayin "mai ban tsoro na al'adu," wanda ya haɗu da tarihin tarihi tare da tashin hankali. An jefa Priyanshu Chatterjee a matsayin Tagore bayan mai zane-zane Azad ya ba da shawarar shi don nuna alamomin gumaka kamar Satyajit Ray a cikin ayyukan da suka gabata. An zaɓi Ritwick Chakraborty da Srabanti Chatterjee don sunadarai a cikin abubuwan ban tsoro da suka gabata, tare da horar da Srabanni a Rabindra Sangeet don sahihanci.
=== Fim ===
Babban daukar hoto ya fara ne a watan Yunin 2022 a London, tare da al'amuran da aka harbe a wuraren da Tagore ya ziyarta a lokacin zamansa na 1912-1913. An kirkiro zane-zane guda shida don Priyanshu don nuna Tagore daga shekaru 29 zuwa 79.
== Saki ==
Fim din ya fara ne a bikin fina-finai na kasa da kasa na 54 na Indiya (IFFI) a ranar 21 ga Nuwamba 2023. <ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=An ode to the mystical realms of Tagore's poetry, 'Rabindra Kabya Rahasya' aims to undo the attempts to paint Tagore as an antagonist: Producer Himanshu Dhanuka |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1979611 |access-date=28 April 2025 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India}}</ref> Wani hoton motsi da aka fitar a watan Nuwamba na shekara ta 2024 ya nuna hoton Tagore tare da layin, "Wani mawaki mai ba da shawara ga Rabindra da labarinsa na fansa," tare da wuka mai jini.<ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ "রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি?"]. ''Sangbad Pratidin'' (in Bengali). 12 November 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2025</span>.</cite>
[[Category:CS1 Bengali-language sources (bn)]]</ref> Duk da gabatarwa ga lambar yabo ta Gandhi ta UNESCO, ya rasa fim din Franco-Greek Drift .
== Karɓuwa ==
Farko na IFFI ya haifar da muhawara game da yadda yake nuna ra'ayoyin siyasa na Tagore, tare da malamai suna sukar 'yanci masu kirkira.<ref name="WION">{{Cite web |title=Making a film on Tagore is a big risk |url=https://www.wionews.com/entertainment/making-a-film-on-rabindranath-tagore-is-a-big-risk-says-director-of-iffi-select-film-rabindra-kabya-rahasya-668936 |access-date=2025-04-28 |website=WION}}</ref>
=== Karɓuwa mai mahimmanci ===
Poorna Banerjee na The Times of India ya kimanta fim din taurari 3/5 kuma ya bayyana shi a matsayin "Duk da kuskuren sa, Rabindra Kabya Rahasya mai ban sha'awa ne, mai sauƙin fahimta wanda ke jin daɗi ba tare da wuce gona da iri ba. " Ta yaba da harshen gani na fim din, fim, ainihin ainihin kwatancin Tagore da zurfin simintin amma ta soki rashin ƙarfi rubuce-rubuce a rabi na biyu da kuma rashin ƙarfi na tarihi a wasu lokuta.
== Duba kuma ==
* Rabindranath Tagore
* Ayyukan Rabindranath Tagore
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|tt29706411}}
etkgqsjis2bgpsfzg3fcqjsvah92h1s
877399
877392
2026-07-05T18:45:16Z
A'isha A Ibrahim
22074
877399
wikitext
text/x-wiki
'''''Rabindra Kabya Rahasya''''' (lit. 'The Mystery of Rabindra's Poetry') fim ne mai ban mamaki na Indiya na [[Yaren Bengali|Harshen Bengali]] na 2025 wanda Sayantan Ghosal ya jagoranta. Fim din ya binciki wani makirci da ya kai [[ƙarni]] guda, wanda ya danganta gadon Rabindranath Tagore da rubuce-rubuce da aka ƙirƙira da kuma zarge-zargen siyasa, gami da ikirarin cewa Tagore ya yi tsayayya da 'yancin Indiya. <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Labarin Fim ==
A cikin 1921 London, an kashe mawaki Ekalavya Sen bayan ayyukansa da ba a buga ba sun yi amfani da su ta hanyar abokan hamayyar da ke neman lalata martabar Tagore. Bayan ƙarni guda, a cikin 2021, marubucin aikata laifuka Abhik Bose (Ritwick Chakraborty) da mai binciken Rabindra Sangeet Hiya Sen (Srabanti Chatterjee) sun gano alamun da ba a sani ba a cikin waƙoƙin Tagore, suna fallasa makirci don lalata gadonsa tare da da ikirarin da aka ƙirƙira game da amincinsa na siyasa.<ref name="IMDb">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.imdb.com/title/tt29706411/ |access-date=2025-04-28 |website=IMDb}}</ref> Binciken ya haifar da shari'ar kisan gilla a Landan, inda yiwuwar haɗin Hiya da kisan gashin ya zama mahimmanci.<ref name="Sangbad2023">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Firstlook of Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/firstlook-of-rabindra-kabya-rahasya-staring-ritwick-chakraborty-srabanti-rwitobroto/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Yan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Abhik Bose, marubucin aikata laifuka
* Srabanti Chatterjee a matsayin Hiya Sen, zuriyar Ekalavya Sen
* Priyanshu Chatterjee a matsayin Gurudev Rabindranath Tagore
* Rajnandini Paul a matsayin Niharika Shome, sha'awar soyayya ta Ekalavya <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
* Jamie Humphrey
* Rwitobroto Mukherjee a matsayin Ekalavya Sen <ref name="goodfilm">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya - reviews |url=https://good.film/title/movie/981057/rabindra-kabya-rahasya |access-date=2025-04-28 |website=good.film}}</ref>
* Richard Hobdey a matsayin John Dyer
* Tarak Nath Gorai a matsayin Tripura Maharaj
* Joy Bhowmik a matsayin Roopchand
* Christopher Solomon Davis a matsayin Wakilin Asirin, 'yan sanda na London
* Tom Coulston a matsayin Fred
* Shantilal Mukherjee a matsayin Alokanando Ghosh
* Bidipta Chakraborty a matsayin Shalini Sengupta, ɗan jarida
* Sujan Mukherjee a matsayin Budhaditya Banerjee, wanda ke so ya tabbatar da Tagore a matsayin mai adawa da Indiya
* Joydeep Mukherjee a matsayin jami'in 'yan sanda a Kolkata
== Fitarwa ==
=== Ci gaba da shiryawa ===
Ghosal ya yi la'akari da fim din a matsayin "mai ban tsoro na al'adu," wanda ya haɗu da tarihin tarihi tare da tashin hankali. An jefa Priyanshu Chatterjee a matsayin Tagore bayan mai zane-zane Azad ya ba da shawarar shi don nuna alamomin gumaka kamar Satyajit Ray a cikin ayyukan da suka gabata. An zaɓi Ritwick Chakraborty da Srabanti Chatterjee don sunadarai a cikin abubuwan ban tsoro da suka gabata, tare da horar da Srabanni a Rabindra Sangeet don sahihanci.
=== Fim ===
Babban daukar hoto ya fara ne a watan Yunin 2022 a London, tare da al'amuran da aka harbe a wuraren da Tagore ya ziyarta a lokacin zamansa na 1912-1913. An kirkiro zane-zane guda shida don Priyanshu don nuna Tagore daga shekaru 29 zuwa 79.
== Saki ==
Fim din ya fara ne a bikin fina-finai na kasa da kasa na 54 na Indiya (IFFI) a ranar 21 ga Nuwamba 2023. <ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=An ode to the mystical realms of Tagore's poetry, 'Rabindra Kabya Rahasya' aims to undo the attempts to paint Tagore as an antagonist: Producer Himanshu Dhanuka |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1979611 |access-date=28 April 2025 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India}}</ref> Wani hoton motsi da aka fitar a watan Nuwamba na shekara ta 2024 ya nuna hoton Tagore tare da layin, "Wani mawaki mai ba da shawara ga Rabindra da labarinsa na fansa," tare da wuka mai jini.<ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref> Duk da gabatarwa ga lambar yabo ta Gandhi ta UNESCO, ya rasa fim din Franco-Greek Drift .
== Karɓuwa ==
Farko na IFFI ya haifar da muhawara game da yadda yake nuna ra'ayoyin siyasa na Tagore, tare da malamai suna sukar 'yanci masu kirkira.<ref name="WION">{{Cite web |title=Making a film on Tagore is a big risk |url=https://www.wionews.com/entertainment/making-a-film-on-rabindranath-tagore-is-a-big-risk-says-director-of-iffi-select-film-rabindra-kabya-rahasya-668936 |access-date=2025-04-28 |website=WION}}</ref>
=== Karɓuwa mai mahimmanci ===
Poorna Banerjee na The Times of India ya kimanta fim din taurari 3/5 kuma ya bayyana shi a matsayin "Duk da kuskuren sa, Rabindra Kabya Rahasya mai ban sha'awa ne, mai sauƙin fahimta wanda ke jin daɗi ba tare da wuce gona da iri ba. " Ta yaba da harshen gani na fim din, fim, ainihin ainihin kwatancin Tagore da zurfin simintin amma ta soki rashin ƙarfi rubuce-rubuce a rabi na biyu da kuma rashin ƙarfi na tarihi a wasu lokuta.
== Duba kuma ==
* Rabindranath Tagore
* Ayyukan Rabindranath Tagore
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|tt29706411}}
4rftrtmixogenmwnjaiih6bv1zk8qz9
877401
877399
2026-07-05T18:46:00Z
A'isha A Ibrahim
22074
877401
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Rabindra Kabya Rahasya''''' (lit. 'The Mystery of Rabindra's Poetry') fim ne mai ban mamaki na Indiya na [[Yaren Bengali|Harshen Bengali]] na 2025 wanda Sayantan Ghosal ya jagoranta. Fim din ya binciki wani makirci da ya kai [[ƙarni]] guda, wanda ya danganta gadon Rabindranath Tagore da rubuce-rubuce da aka ƙirƙira da kuma zarge-zargen siyasa, gami da ikirarin cewa Tagore ya yi tsayayya da 'yancin Indiya. <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Labarin Fim ==
A cikin 1921 London, an kashe mawaki Ekalavya Sen bayan ayyukansa da ba a buga ba sun yi amfani da su ta hanyar abokan hamayyar da ke neman lalata martabar Tagore. Bayan ƙarni guda, a cikin 2021, marubucin aikata laifuka Abhik Bose (Ritwick Chakraborty) da mai binciken Rabindra Sangeet Hiya Sen (Srabanti Chatterjee) sun gano alamun da ba a sani ba a cikin waƙoƙin Tagore, suna fallasa makirci don lalata gadonsa tare da da ikirarin da aka ƙirƙira game da amincinsa na siyasa.<ref name="IMDb">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.imdb.com/title/tt29706411/ |access-date=2025-04-28 |website=IMDb}}</ref> Binciken ya haifar da shari'ar kisan gilla a Landan, inda yiwuwar haɗin Hiya da kisan gashin ya zama mahimmanci.<ref name="Sangbad2023">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Firstlook of Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/firstlook-of-rabindra-kabya-rahasya-staring-ritwick-chakraborty-srabanti-rwitobroto/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Yan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Abhik Bose, marubucin aikata laifuka
* Srabanti Chatterjee a matsayin Hiya Sen, zuriyar Ekalavya Sen
* Priyanshu Chatterjee a matsayin Gurudev Rabindranath Tagore
* Rajnandini Paul a matsayin Niharika Shome, sha'awar soyayya ta Ekalavya <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
* Jamie Humphrey
* Rwitobroto Mukherjee a matsayin Ekalavya Sen <ref name="goodfilm">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya - reviews |url=https://good.film/title/movie/981057/rabindra-kabya-rahasya |access-date=2025-04-28 |website=good.film}}</ref>
* Richard Hobdey a matsayin John Dyer
* Tarak Nath Gorai a matsayin Tripura Maharaj
* Joy Bhowmik a matsayin Roopchand
* Christopher Solomon Davis a matsayin Wakilin Asirin, 'yan sanda na London
* Tom Coulston a matsayin Fred
* Shantilal Mukherjee a matsayin Alokanando Ghosh
* Bidipta Chakraborty a matsayin Shalini Sengupta, ɗan jarida
* Sujan Mukherjee a matsayin Budhaditya Banerjee, wanda ke so ya tabbatar da Tagore a matsayin mai adawa da Indiya
* Joydeep Mukherjee a matsayin jami'in 'yan sanda a Kolkata
== Fitarwa ==
=== Ci gaba da shiryawa ===
Ghosal ya yi la'akari da fim din a matsayin "mai ban tsoro na al'adu," wanda ya haɗu da tarihin tarihi tare da tashin hankali. An jefa Priyanshu Chatterjee a matsayin Tagore bayan mai zane-zane Azad ya ba da shawarar shi don nuna alamomin gumaka kamar Satyajit Ray a cikin ayyukan da suka gabata. An zaɓi Ritwick Chakraborty da Srabanti Chatterjee don sunadarai a cikin abubuwan ban tsoro da suka gabata, tare da horar da Srabanni a Rabindra Sangeet don sahihanci.
=== Fim ===
Babban daukar hoto ya fara ne a watan Yunin 2022 a London, tare da al'amuran da aka harbe a wuraren da Tagore ya ziyarta a lokacin zamansa na 1912-1913. An kirkiro zane-zane guda shida don Priyanshu don nuna Tagore daga shekaru 29 zuwa 79.
== Saki ==
Fim din ya fara ne a bikin fina-finai na kasa da kasa na 54 na Indiya (IFFI) a ranar 21 ga Nuwamba 2023. <ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=An ode to the mystical realms of Tagore's poetry, 'Rabindra Kabya Rahasya' aims to undo the attempts to paint Tagore as an antagonist: Producer Himanshu Dhanuka |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1979611 |access-date=28 April 2025 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India}}</ref> Wani hoton motsi da aka fitar a watan Nuwamba na shekara ta 2024 ya nuna hoton Tagore tare da layin, "Wani mawaki mai ba da shawara ga Rabindra da labarinsa na fansa," tare da wuka mai jini.<ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref> Duk da gabatarwa ga lambar yabo ta Gandhi ta UNESCO, ya rasa fim din Franco-Greek Drift .
== Karɓuwa ==
Farko na IFFI ya haifar da muhawara game da yadda yake nuna ra'ayoyin siyasa na Tagore, tare da malamai suna sukar 'yanci masu kirkira.<ref name="WION">{{Cite web |title=Making a film on Tagore is a big risk |url=https://www.wionews.com/entertainment/making-a-film-on-rabindranath-tagore-is-a-big-risk-says-director-of-iffi-select-film-rabindra-kabya-rahasya-668936 |access-date=2025-04-28 |website=WION}}</ref>
=== Karɓuwa mai mahimmanci ===
Poorna Banerjee na The Times of India ya kimanta fim din taurari 3/5 kuma ya bayyana shi a matsayin "Duk da kuskuren sa, Rabindra Kabya Rahasya mai ban sha'awa ne, mai sauƙin fahimta wanda ke jin daɗi ba tare da wuce gona da iri ba. " Ta yaba da harshen gani na fim din, fim, ainihin ainihin kwatancin Tagore da zurfin simintin amma ta soki rashin ƙarfi rubuce-rubuce a rabi na biyu da kuma rashin ƙarfi na tarihi a wasu lokuta.
== Duba kuma ==
* Rabindranath Tagore
* Ayyukan Rabindranath Tagore
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|tt29706411}}
soj7qmz2ajcmdat8qza7i7g1ooj48fs
877408
877401
2026-07-05T18:48:14Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Saki */
877408
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Rabindra Kabya Rahasya''''' (lit. 'The Mystery of Rabindra's Poetry') fim ne mai ban mamaki na Indiya na [[Yaren Bengali|Harshen Bengali]] na 2025 wanda Sayantan Ghosal ya jagoranta. Fim din ya binciki wani makirci da ya kai [[ƙarni]] guda, wanda ya danganta gadon Rabindranath Tagore da rubuce-rubuce da aka ƙirƙira da kuma zarge-zargen siyasa, gami da ikirarin cewa Tagore ya yi tsayayya da 'yancin Indiya. <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Labarin Fim ==
A cikin 1921 London, an kashe mawaki Ekalavya Sen bayan ayyukansa da ba a buga ba sun yi amfani da su ta hanyar abokan hamayyar da ke neman lalata martabar Tagore. Bayan ƙarni guda, a cikin 2021, marubucin aikata laifuka Abhik Bose (Ritwick Chakraborty) da mai binciken Rabindra Sangeet Hiya Sen (Srabanti Chatterjee) sun gano alamun da ba a sani ba a cikin waƙoƙin Tagore, suna fallasa makirci don lalata gadonsa tare da da ikirarin da aka ƙirƙira game da amincinsa na siyasa.<ref name="IMDb">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.imdb.com/title/tt29706411/ |access-date=2025-04-28 |website=IMDb}}</ref> Binciken ya haifar da shari'ar kisan gilla a Landan, inda yiwuwar haɗin Hiya da kisan gashin ya zama mahimmanci.<ref name="Sangbad2023">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Firstlook of Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/firstlook-of-rabindra-kabya-rahasya-staring-ritwick-chakraborty-srabanti-rwitobroto/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Yan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Abhik Bose, marubucin aikata laifuka
* Srabanti Chatterjee a matsayin Hiya Sen, zuriyar Ekalavya Sen
* Priyanshu Chatterjee a matsayin Gurudev Rabindranath Tagore
* Rajnandini Paul a matsayin Niharika Shome, sha'awar soyayya ta Ekalavya <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
* Jamie Humphrey
* Rwitobroto Mukherjee a matsayin Ekalavya Sen <ref name="goodfilm">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya - reviews |url=https://good.film/title/movie/981057/rabindra-kabya-rahasya |access-date=2025-04-28 |website=good.film}}</ref>
* Richard Hobdey a matsayin John Dyer
* Tarak Nath Gorai a matsayin Tripura Maharaj
* Joy Bhowmik a matsayin Roopchand
* Christopher Solomon Davis a matsayin Wakilin Asirin, 'yan sanda na London
* Tom Coulston a matsayin Fred
* Shantilal Mukherjee a matsayin Alokanando Ghosh
* Bidipta Chakraborty a matsayin Shalini Sengupta, ɗan jarida
* Sujan Mukherjee a matsayin Budhaditya Banerjee, wanda ke so ya tabbatar da Tagore a matsayin mai adawa da Indiya
* Joydeep Mukherjee a matsayin jami'in 'yan sanda a Kolkata
== Fitarwa ==
=== Ci gaba da shiryawa ===
Ghosal ya yi la'akari da fim din a matsayin "mai ban tsoro na al'adu," wanda ya haɗu da tarihin tarihi tare da tashin hankali. An jefa Priyanshu Chatterjee a matsayin Tagore bayan mai zane-zane Azad ya ba da shawarar shi don nuna alamomin gumaka kamar Satyajit Ray a cikin ayyukan da suka gabata. An zaɓi Ritwick Chakraborty da Srabanti Chatterjee don sunadarai a cikin abubuwan ban tsoro da suka gabata, tare da horar da Srabanni a Rabindra Sangeet don sahihanci.
=== Fim ===
Babban daukar hoto ya fara ne a watan Yunin 2022 a London, tare da al'amuran da aka harbe a wuraren da Tagore ya ziyarta a lokacin zamansa na 1912-1913. An kirkiro zane-zane guda shida don Priyanshu don nuna Tagore daga shekaru 29 zuwa 79.
== Saki ==
Fim din ya fara ne a bikin fina-finai na kasa da kasa na 54 na Indiya (IFFI) a ranar 21 ga Nuwamba 2023. <ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=An ode to the mystical realms of Tagore's poetry, 'Rabindra Kabya Rahasya' aims to undo the attempts to paint Tagore as an antagonist: Producer Himanshu Dhanuka |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1979611 |access-date=28 April 2025 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India}}</ref> Wani hoton motsi da aka fitar a watan Nuwamba na shekara ta 2024 ya nuna hoton Tagore tare da layin, "Wani mawaki mai ba da shawara ga Rabindra da labarinsa na fansa," tare da wuka mai jini.<ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref> Duk da gabatarwa ga lambar yabo ta Gandhi ta UNESCO, ya rasa fim din Franco-Greek Drift .<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Eskay Movies to release 18 Bengali films in 2025 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/abar-hawa-bodol-to-rabindra-kabya-rahasya-eskay-movies-to-release-18-bengali-films-in-2025/cid/2062520 |work=The Telegraph India |date=2024-11-12 |access-date=2025-04-28}}</ref><ref>{{cite news |title=Three films from India among 10 vying for Unesco Gandhi Medal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/three-films-from-india-among-10-vying-for-unesco-gandhi-medal/articleshow/105482690.cms#:~:text=The%20third%20Indian%20nomination%20in%20the%20category,Paris%20and%20UNESCO%2C%20the%20Gandhi%20Medal%20is |work=The Times of India |date=25 November 2023}}</ref>
== Karɓuwa ==
Farko na IFFI ya haifar da muhawara game da yadda yake nuna ra'ayoyin siyasa na Tagore, tare da malamai suna sukar 'yanci masu kirkira.<ref name="WION">{{Cite web |title=Making a film on Tagore is a big risk |url=https://www.wionews.com/entertainment/making-a-film-on-rabindranath-tagore-is-a-big-risk-says-director-of-iffi-select-film-rabindra-kabya-rahasya-668936 |access-date=2025-04-28 |website=WION}}</ref>
=== Karɓuwa mai mahimmanci ===
Poorna Banerjee na The Times of India ya kimanta fim din taurari 3/5 kuma ya bayyana shi a matsayin "Duk da kuskuren sa, Rabindra Kabya Rahasya mai ban sha'awa ne, mai sauƙin fahimta wanda ke jin daɗi ba tare da wuce gona da iri ba. " Ta yaba da harshen gani na fim din, fim, ainihin ainihin kwatancin Tagore da zurfin simintin amma ta soki rashin ƙarfi rubuce-rubuce a rabi na biyu da kuma rashin ƙarfi na tarihi a wasu lokuta.
== Duba kuma ==
* Rabindranath Tagore
* Ayyukan Rabindranath Tagore
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|tt29706411}}
p5xtfjfyqx1i6adyfmrgnfworm9zqbs
877409
877408
2026-07-05T18:49:59Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Karɓuwa mai mahimmanci */
877409
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Rabindra Kabya Rahasya''''' (lit. 'The Mystery of Rabindra's Poetry') fim ne mai ban mamaki na Indiya na [[Yaren Bengali|Harshen Bengali]] na 2025 wanda Sayantan Ghosal ya jagoranta. Fim din ya binciki wani makirci da ya kai [[ƙarni]] guda, wanda ya danganta gadon Rabindranath Tagore da rubuce-rubuce da aka ƙirƙira da kuma zarge-zargen siyasa, gami da ikirarin cewa Tagore ya yi tsayayya da 'yancin Indiya. <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Labarin Fim ==
A cikin 1921 London, an kashe mawaki Ekalavya Sen bayan ayyukansa da ba a buga ba sun yi amfani da su ta hanyar abokan hamayyar da ke neman lalata martabar Tagore. Bayan ƙarni guda, a cikin 2021, marubucin aikata laifuka Abhik Bose (Ritwick Chakraborty) da mai binciken Rabindra Sangeet Hiya Sen (Srabanti Chatterjee) sun gano alamun da ba a sani ba a cikin waƙoƙin Tagore, suna fallasa makirci don lalata gadonsa tare da da ikirarin da aka ƙirƙira game da amincinsa na siyasa.<ref name="IMDb">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.imdb.com/title/tt29706411/ |access-date=2025-04-28 |website=IMDb}}</ref> Binciken ya haifar da shari'ar kisan gilla a Landan, inda yiwuwar haɗin Hiya da kisan gashin ya zama mahimmanci.<ref name="Sangbad2023">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Firstlook of Rabindra Kabya Rahasya |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/firstlook-of-rabindra-kabya-rahasya-staring-ritwick-chakraborty-srabanti-rwitobroto/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
== Yan Wasan Shirin ==
* Ritwick Chakraborty a matsayin Abhik Bose, marubucin aikata laifuka
* Srabanti Chatterjee a matsayin Hiya Sen, zuriyar Ekalavya Sen
* Priyanshu Chatterjee a matsayin Gurudev Rabindranath Tagore
* Rajnandini Paul a matsayin Niharika Shome, sha'awar soyayya ta Ekalavya <ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref>
* Jamie Humphrey
* Rwitobroto Mukherjee a matsayin Ekalavya Sen <ref name="goodfilm">{{Cite web |title=Rabindra Kabya Rahasya - reviews |url=https://good.film/title/movie/981057/rabindra-kabya-rahasya |access-date=2025-04-28 |website=good.film}}</ref>
* Richard Hobdey a matsayin John Dyer
* Tarak Nath Gorai a matsayin Tripura Maharaj
* Joy Bhowmik a matsayin Roopchand
* Christopher Solomon Davis a matsayin Wakilin Asirin, 'yan sanda na London
* Tom Coulston a matsayin Fred
* Shantilal Mukherjee a matsayin Alokanando Ghosh
* Bidipta Chakraborty a matsayin Shalini Sengupta, ɗan jarida
* Sujan Mukherjee a matsayin Budhaditya Banerjee, wanda ke so ya tabbatar da Tagore a matsayin mai adawa da Indiya
* Joydeep Mukherjee a matsayin jami'in 'yan sanda a Kolkata
== Fitarwa ==
=== Ci gaba da shiryawa ===
Ghosal ya yi la'akari da fim din a matsayin "mai ban tsoro na al'adu," wanda ya haɗu da tarihin tarihi tare da tashin hankali. An jefa Priyanshu Chatterjee a matsayin Tagore bayan mai zane-zane Azad ya ba da shawarar shi don nuna alamomin gumaka kamar Satyajit Ray a cikin ayyukan da suka gabata. An zaɓi Ritwick Chakraborty da Srabanti Chatterjee don sunadarai a cikin abubuwan ban tsoro da suka gabata, tare da horar da Srabanni a Rabindra Sangeet don sahihanci.
=== Fim ===
Babban daukar hoto ya fara ne a watan Yunin 2022 a London, tare da al'amuran da aka harbe a wuraren da Tagore ya ziyarta a lokacin zamansa na 1912-1913. An kirkiro zane-zane guda shida don Priyanshu don nuna Tagore daga shekaru 29 zuwa 79.
== Saki ==
Fim din ya fara ne a bikin fina-finai na kasa da kasa na 54 na Indiya (IFFI) a ranar 21 ga Nuwamba 2023. <ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=An ode to the mystical realms of Tagore's poetry, 'Rabindra Kabya Rahasya' aims to undo the attempts to paint Tagore as an antagonist: Producer Himanshu Dhanuka |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1979611 |access-date=28 April 2025 |website=Press Information Bureau |publisher=Government of India}}</ref> Wani hoton motsi da aka fitar a watan Nuwamba na shekara ta 2024 ya nuna hoton Tagore tare da layin, "Wani mawaki mai ba da shawara ga Rabindra da labarinsa na fansa," tare da wuka mai jini.<ref name="Sangbad2024">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর নাকি আমাদের দেশের স্বাধীনতা চাননি? |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/ritwick-chakraborty-srabanti-chatterjee-priyanshu-chatterjee-in-rabindra-kabya-rahasya/ |access-date=2025-04-28 |website=Sangbad Pratidin |language=bn}}</ref> Duk da gabatarwa ga lambar yabo ta Gandhi ta UNESCO, ya rasa fim din Franco-Greek Drift .<ref name="Telegraph">{{cite news |title=Eskay Movies to release 18 Bengali films in 2025 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/abar-hawa-bodol-to-rabindra-kabya-rahasya-eskay-movies-to-release-18-bengali-films-in-2025/cid/2062520 |work=The Telegraph India |date=2024-11-12 |access-date=2025-04-28}}</ref><ref>{{cite news |title=Three films from India among 10 vying for Unesco Gandhi Medal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/three-films-from-india-among-10-vying-for-unesco-gandhi-medal/articleshow/105482690.cms#:~:text=The%20third%20Indian%20nomination%20in%20the%20category,Paris%20and%20UNESCO%2C%20the%20Gandhi%20Medal%20is |work=The Times of India |date=25 November 2023}}</ref>
== Karɓuwa ==
Farko na IFFI ya haifar da muhawara game da yadda yake nuna ra'ayoyin siyasa na Tagore, tare da malamai suna sukar 'yanci masu kirkira.<ref name="WION">{{Cite web |title=Making a film on Tagore is a big risk |url=https://www.wionews.com/entertainment/making-a-film-on-rabindranath-tagore-is-a-big-risk-says-director-of-iffi-select-film-rabindra-kabya-rahasya-668936 |access-date=2025-04-28 |website=WION}}</ref>
=== Karɓuwa mai mahimmanci ===
Poorna Banerjee na The Times of India ya kimanta fim din taurari 3/5 kuma ya bayyana shi a matsayin "Duk da kuskuren sa, Rabindra Kabya Rahasya mai ban sha'awa ne, mai sauƙin fahimta wanda ke jin daɗi ba tare da wuce gona da iri ba. " Ta yaba da harshen gani na fim din, fim, ainihin ainihin kwatancin Tagore da zurfin simintin amma ta soki rashin ƙarfi rubuce-rubuce a rabi na biyu da kuma rashin ƙarfi na tarihi a wasu lokuta.<ref>{{cite news |last1=Banerjee |first1=Poorna |title=Rabindra Kabya Rahasya Movie Review: A whodunit that scores with acting and cinematography |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movie-reviews/rabindra-kabya-rahasya/movie-review/121994373.cms |access-date=21 June 2025 |work=[[Times of India]] |date=21 June 2025}}</ref>
== Duba kuma ==
* Rabindranath Tagore
* Ayyukan Rabindranath Tagore
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb title|tt29706411}}
sxjtccq4evqx9cwole3ncpxrq3gbxtz
S. Anna Gordon
0
160885
877428
2026-07-05T19:02:12Z
A'isha A Ibrahim
22074
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1346969980|S. Anna Gordon]]"
877428
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:S._ANNA_GORDON.jpg|thumb|Hoton Gordon daga Mace na Karni''Mace Mai Girma'']]
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu Sarah Anna Gordon''' (née '''Steele'''; Janairu 10, 1831 - kafin 1900) likita ce ta Amurka kuma marubuciya ce ta Camping a Colorado tare da Shawarwari ga Masu Neman Zinariya, Masu Yawon Bude Ido da Invalids (1879).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Gordon a 1831 a Charlemont, Massachusetts, 'yar Elijah Steele da matarsa ta biyu, Emily.
Lokacin da Gordon ke ƙarama, iyayenta suka koma New York, inda aka tashe ta kuma ta ɗauki shekara ta farko ta karatun kwaleji, wanda daga baya aka kammala shi a [[Illinois]].
== Ayyuka ==
Kafin aure, Gordon ta kasance mai kula da sashen mata a Rock River Seminary, kuma daga baya, an ba ta wannan matsayi sau biyu a Kwalejin Ripon (Wisconsin) . An ba ta matsayin shugabar sabuwar makarantar State Normal School of Wisconsin. Ta halarci cibiyoyin malamai, duk inda aka gudanar a duk faɗin Jiha, don manufar tayar da batun makarantar al'ada, har sai sha'awar ta zama abin da aka cika.
A shekara ta 1858, ta auri William Allen Gordon, MD, na New York. Bayan yakin basasa, sun koma Hannibal, Missouri.
Bayan aurenta, Gordon nan da nan ta fara karatun likitanci tare da mijinta, ta halarci wani ɓangare na laccoci, kuma mutane sun kira ta don taimaka masa a cikin aikin da ya fi nauyi.
A cikin 1859 da 1860 an haɗa Gordons tare da Cibiyar Smithsonian, suna ɗaukar bayanan yanayi da yin tarin don wannan.
Gordon ta cika shekara guda a matsayin mataimakin edita a ''Tsakiyar Wisconsin'', sannan ta haɗu da mijinta a Louisville, Kentucky, inda ya kasance mafi yawan lokaci a lokacin yakin basasa.
A Louisville, Gordon ta ba da lokaci mai yawa ga nazarin fasaha, sauran lokacin da aka ba da ita ga taimakon sojoji masu wahala da ke kewaye da ita. Da yake kusa da hedikwatar mijinta a wani lokaci sansanin 'yan gudun hijira ne na kudancin da ba su da gida, wadanda cutar ta mamaye. Ba su iya samun likita don yin musu hidima ba. An haramta mijin Gordon saboda rashin lokaci da kuma bayyanar da zai kawo wa sojoji. Ta koyi game da yanayin su mai tausayi kuma nan da nan ta tafi ga taimakon su kuma ta yi yaƙi da annoba har sai ta ɓace.
Gordon ta yi aiki a matsayin jami'in asibiti ga mijinta a wurare daban-daban yayin da yanayin da ba za a iya gujewa ba ya haifar da gurbin da ba a samar da shi cikin sauƙi.
Gordon ya kasance mai ba da gudummawa na mako-mako ga ginshiƙan wallafe-wallafen Louisville Sunday Journal a lokacin yakin. Ta kasance memba na Dante Society of America tun lokacin da aka shirya ta, kuma a cikin 1882 da 1883 ta kasance editan Jiha na Missouri Woman's Christian Temperance Union a kan Chicago Signal .
[[Fayil:Camping_In_Colorado_With_Suggestions_To_Gold-seekers,_Tourists_And_Invalids.jpg|thumb|Yin sansani a Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya]]
A lokacin zama a [[Denver]], Colorado, Gordon ita ce mutum na farko da ya ba da shawarar buƙatar gidan 'yan jarida a can, wanda ta sami damar taimakawa wajen kafawa. Ta kuma kasance mataimakiyar mai kula da aikin kasar Sin a wannan birni na ɗan lokaci.
Gordon shi ne marubucin: Music of Waters, Missing Gems, Pebbles, Camping in Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya (1879, Kamfanin Bugawa na Mawallafi, 1st edition, 1882, W B Smith & Co., New York, 2nd edition), da takardu da waƙoƙi da yawa da suka shiga wasu tarin. Camping a Colorado ya bayyana ta da iyalinta abubuwan da suka faru yayin da suka yi zango a cikin Rocky Mountains kusa da Denver: "A ƙofofin wurin shakatawa mun gano wani ɗaki mai buɗewa. An gina shi da katako da ba a sassaƙa ba, kuma an rufe shi da ƙasa. Fensho sun tafi, kuma hanyoyin da suka taɓa kaiwa ga shi sun cika da bramble. Mun koyi cewa wannan gidan ne na Mountain Jim, wanda, a lokacin rayuwarsa, an san shi da baƙon abu ne da ke da alaƙa da wannan wurin shakatawa; har yanzu yana da wannan abin tunawa da wannan abin da wannan abin mamaki. Anna Gordon .
A shekara ta 1889, Gordon ya kammala karatu tare da girmamawa daga Kwalejin Kiwon Lafiya ta Hahnemann ta [[Chicago]] . A fannin kiwon lafiya, ta kasance likitan gida.
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist|30em}}
=== Bayyanawa ===
* <nowiki>Wannan labarin ya ƙunshi rubutu daga wannan tushe, wanda ke cikinYankin jama'a: .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}Cibiyar Nazarin Homeopathy ta Amurka (1889). Ma'amala da ... Taron Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. Fashewa. 42 (Yankin Jama'a ed.). Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. </nowiki>
== Haɗin waje ==
*
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gp7oqy95sxqlask35d40vrhilf8jt0z
877430
877428
2026-07-05T19:03:06Z
A'isha A Ibrahim
22074
877430
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:S._ANNA_GORDON.jpg|thumb|Hoton Gordon daga Mace na Karni''Mace Mai Girma'']]
'''Sarah Anna Gordon''' (née '''Steele'''; Janairu 10, 1831 - kafin 1900) likita ce ta Amurka kuma marubuciya ce ta Camping a Colorado tare da Shawarwari ga Masu Neman Zinariya, Masu Yawon Bude Ido da Invalids (1879).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Gordon a 1831 a Charlemont, Massachusetts, 'yar Elijah Steele da matarsa ta biyu, Emily.
Lokacin da Gordon ke ƙarama, iyayenta suka koma New York, inda aka tashe ta kuma ta ɗauki shekara ta farko ta karatun kwaleji, wanda daga baya aka kammala shi a [[Illinois]].
== Ayyuka ==
Kafin aure, Gordon ta kasance mai kula da sashen mata a Rock River Seminary, kuma daga baya, an ba ta wannan matsayi sau biyu a Kwalejin Ripon (Wisconsin) . An ba ta matsayin shugabar sabuwar makarantar State Normal School of Wisconsin. Ta halarci cibiyoyin malamai, duk inda aka gudanar a duk faɗin Jiha, don manufar tayar da batun makarantar al'ada, har sai sha'awar ta zama abin da aka cika.
A shekara ta 1858, ta auri William Allen Gordon, MD, na New York. Bayan yakin basasa, sun koma Hannibal, Missouri.
Bayan aurenta, Gordon nan da nan ta fara karatun likitanci tare da mijinta, ta halarci wani ɓangare na laccoci, kuma mutane sun kira ta don taimaka masa a cikin aikin da ya fi nauyi.
A cikin 1859 da 1860 an haɗa Gordons tare da Cibiyar Smithsonian, suna ɗaukar bayanan yanayi da yin tarin don wannan.
Gordon ta cika shekara guda a matsayin mataimakin edita a ''Tsakiyar Wisconsin'', sannan ta haɗu da mijinta a Louisville, Kentucky, inda ya kasance mafi yawan lokaci a lokacin yakin basasa.
A Louisville, Gordon ta ba da lokaci mai yawa ga nazarin fasaha, sauran lokacin da aka ba da ita ga taimakon sojoji masu wahala da ke kewaye da ita. Da yake kusa da hedikwatar mijinta a wani lokaci sansanin 'yan gudun hijira ne na kudancin da ba su da gida, wadanda cutar ta mamaye. Ba su iya samun likita don yin musu hidima ba. An haramta mijin Gordon saboda rashin lokaci da kuma bayyanar da zai kawo wa sojoji. Ta koyi game da yanayin su mai tausayi kuma nan da nan ta tafi ga taimakon su kuma ta yi yaƙi da annoba har sai ta ɓace.
Gordon ta yi aiki a matsayin jami'in asibiti ga mijinta a wurare daban-daban yayin da yanayin da ba za a iya gujewa ba ya haifar da gurbin da ba a samar da shi cikin sauƙi.
Gordon ya kasance mai ba da gudummawa na mako-mako ga ginshiƙan wallafe-wallafen Louisville Sunday Journal a lokacin yakin. Ta kasance memba na Dante Society of America tun lokacin da aka shirya ta, kuma a cikin 1882 da 1883 ta kasance editan Jiha na Missouri Woman's Christian Temperance Union a kan Chicago Signal .
[[Fayil:Camping_In_Colorado_With_Suggestions_To_Gold-seekers,_Tourists_And_Invalids.jpg|thumb|Yin sansani a Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya]]
A lokacin zama a [[Denver]], Colorado, Gordon ita ce mutum na farko da ya ba da shawarar buƙatar gidan 'yan jarida a can, wanda ta sami damar taimakawa wajen kafawa. Ta kuma kasance mataimakiyar mai kula da aikin kasar Sin a wannan birni na ɗan lokaci.
Gordon shi ne marubucin: Music of Waters, Missing Gems, Pebbles, Camping in Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya (1879, Kamfanin Bugawa na Mawallafi, 1st edition, 1882, W B Smith & Co., New York, 2nd edition), da takardu da waƙoƙi da yawa da suka shiga wasu tarin. Camping a Colorado ya bayyana ta da iyalinta abubuwan da suka faru yayin da suka yi zango a cikin Rocky Mountains kusa da Denver: "A ƙofofin wurin shakatawa mun gano wani ɗaki mai buɗewa. An gina shi da katako da ba a sassaƙa ba, kuma an rufe shi da ƙasa. Fensho sun tafi, kuma hanyoyin da suka taɓa kaiwa ga shi sun cika da bramble. Mun koyi cewa wannan gidan ne na Mountain Jim, wanda, a lokacin rayuwarsa, an san shi da baƙon abu ne da ke da alaƙa da wannan wurin shakatawa; har yanzu yana da wannan abin tunawa da wannan abin da wannan abin mamaki. Anna Gordon .
A shekara ta 1889, Gordon ya kammala karatu tare da girmamawa daga Kwalejin Kiwon Lafiya ta Hahnemann ta [[Chicago]] . A fannin kiwon lafiya, ta kasance likitan gida.
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist|30em}}
=== Bayyanawa ===
* <nowiki>Wannan labarin ya ƙunshi rubutu daga wannan tushe, wanda ke cikinYankin jama'a: .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}Cibiyar Nazarin Homeopathy ta Amurka (1889). Ma'amala da ... Taron Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. Fashewa. 42 (Yankin Jama'a ed.). Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. </nowiki>
== Haɗin waje ==
*
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8rfjfejas5njmx1wlvui03xuqnae2ql
877436
877430
2026-07-05T19:04:49Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Bayyanawa */
877436
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:S._ANNA_GORDON.jpg|thumb|Hoton Gordon daga Mace na Karni''Mace Mai Girma'']]
'''Sarah Anna Gordon''' (née '''Steele'''; Janairu 10, 1831 - kafin 1900) likita ce ta Amurka kuma marubuciya ce ta Camping a Colorado tare da Shawarwari ga Masu Neman Zinariya, Masu Yawon Bude Ido da Invalids (1879).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Gordon a 1831 a Charlemont, Massachusetts, 'yar Elijah Steele da matarsa ta biyu, Emily.
Lokacin da Gordon ke ƙarama, iyayenta suka koma New York, inda aka tashe ta kuma ta ɗauki shekara ta farko ta karatun kwaleji, wanda daga baya aka kammala shi a [[Illinois]].
== Ayyuka ==
Kafin aure, Gordon ta kasance mai kula da sashen mata a Rock River Seminary, kuma daga baya, an ba ta wannan matsayi sau biyu a Kwalejin Ripon (Wisconsin) . An ba ta matsayin shugabar sabuwar makarantar State Normal School of Wisconsin. Ta halarci cibiyoyin malamai, duk inda aka gudanar a duk faɗin Jiha, don manufar tayar da batun makarantar al'ada, har sai sha'awar ta zama abin da aka cika.
A shekara ta 1858, ta auri William Allen Gordon, MD, na New York. Bayan yakin basasa, sun koma Hannibal, Missouri.
Bayan aurenta, Gordon nan da nan ta fara karatun likitanci tare da mijinta, ta halarci wani ɓangare na laccoci, kuma mutane sun kira ta don taimaka masa a cikin aikin da ya fi nauyi.
A cikin 1859 da 1860 an haɗa Gordons tare da Cibiyar Smithsonian, suna ɗaukar bayanan yanayi da yin tarin don wannan.
Gordon ta cika shekara guda a matsayin mataimakin edita a ''Tsakiyar Wisconsin'', sannan ta haɗu da mijinta a Louisville, Kentucky, inda ya kasance mafi yawan lokaci a lokacin yakin basasa.
A Louisville, Gordon ta ba da lokaci mai yawa ga nazarin fasaha, sauran lokacin da aka ba da ita ga taimakon sojoji masu wahala da ke kewaye da ita. Da yake kusa da hedikwatar mijinta a wani lokaci sansanin 'yan gudun hijira ne na kudancin da ba su da gida, wadanda cutar ta mamaye. Ba su iya samun likita don yin musu hidima ba. An haramta mijin Gordon saboda rashin lokaci da kuma bayyanar da zai kawo wa sojoji. Ta koyi game da yanayin su mai tausayi kuma nan da nan ta tafi ga taimakon su kuma ta yi yaƙi da annoba har sai ta ɓace.
Gordon ta yi aiki a matsayin jami'in asibiti ga mijinta a wurare daban-daban yayin da yanayin da ba za a iya gujewa ba ya haifar da gurbin da ba a samar da shi cikin sauƙi.
Gordon ya kasance mai ba da gudummawa na mako-mako ga ginshiƙan wallafe-wallafen Louisville Sunday Journal a lokacin yakin. Ta kasance memba na Dante Society of America tun lokacin da aka shirya ta, kuma a cikin 1882 da 1883 ta kasance editan Jiha na Missouri Woman's Christian Temperance Union a kan Chicago Signal .
[[Fayil:Camping_In_Colorado_With_Suggestions_To_Gold-seekers,_Tourists_And_Invalids.jpg|thumb|Yin sansani a Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya]]
A lokacin zama a [[Denver]], Colorado, Gordon ita ce mutum na farko da ya ba da shawarar buƙatar gidan 'yan jarida a can, wanda ta sami damar taimakawa wajen kafawa. Ta kuma kasance mataimakiyar mai kula da aikin kasar Sin a wannan birni na ɗan lokaci.
Gordon shi ne marubucin: Music of Waters, Missing Gems, Pebbles, Camping in Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya (1879, Kamfanin Bugawa na Mawallafi, 1st edition, 1882, W B Smith & Co., New York, 2nd edition), da takardu da waƙoƙi da yawa da suka shiga wasu tarin. Camping a Colorado ya bayyana ta da iyalinta abubuwan da suka faru yayin da suka yi zango a cikin Rocky Mountains kusa da Denver: "A ƙofofin wurin shakatawa mun gano wani ɗaki mai buɗewa. An gina shi da katako da ba a sassaƙa ba, kuma an rufe shi da ƙasa. Fensho sun tafi, kuma hanyoyin da suka taɓa kaiwa ga shi sun cika da bramble. Mun koyi cewa wannan gidan ne na Mountain Jim, wanda, a lokacin rayuwarsa, an san shi da baƙon abu ne da ke da alaƙa da wannan wurin shakatawa; har yanzu yana da wannan abin tunawa da wannan abin da wannan abin mamaki. Anna Gordon .
A shekara ta 1889, Gordon ya kammala karatu tare da girmamawa daga Kwalejin Kiwon Lafiya ta Hahnemann ta [[Chicago]] . A fannin kiwon lafiya, ta kasance likitan gida.
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist|30em}}
=== Bayyanawa ===
* {{source-attribution| {{cite book|author=American Institute of Homeopathy|title=Transactions of the ... Session of the American Institute of Homoeopathy|url=https://books.google.com/books?id=Yk1YAAAAMAAJ&pg=PA754|edition=Public domain|volume=42|year=1889|publisher=American Institute of Homoeopathy}} }}
* <nowiki>Wannan labarin ya ƙunshi rubutu daga wannan tushe, wanda ke cikinYankin jama'a: .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}Cibiyar Nazarin Homeopathy ta Amurka (1889). Ma'amala da ... Taron Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. Fashewa. 42 (Yankin Jama'a ed.). Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. </nowiki>
== Haɗin waje ==
*
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
it5h04kwde2qxfpjxp7kevpbje0a8t8
877461
877436
2026-07-05T19:30:09Z
A'isha A Ibrahim
22074
877461
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:S._ANNA_GORDON.jpg|thumb|Hoton Gordon daga Mace na Karni''Mace Mai Girma'']]
'''Sarah Anna Gordon''' (née '''Steele'''; Janairu 10, 1831 - kafin 1900) likita ce ta Amurka kuma marubuciya ce ta Camping a Colorado tare da Shawarwari ga Masu Neman Zinariya, Masu Yawon Bude Ido da Invalids (1879).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Gordon a 1831 a Charlemont, Massachusetts, 'yar Elijah Steele da matarsa ta biyu, Emily.
Lokacin da Gordon ke ƙarama, iyayenta suka koma New York, inda aka tashe ta kuma ta ɗauki shekara ta farko ta karatun kwaleji, wanda daga baya aka kammala shi a [[Illinois]].
== Ayyuka ==
Kafin aure, Gordon ta kasance mai kula da sashen mata a Rock River Seminary, kuma daga baya, an ba ta wannan matsayi sau biyu a Kwalejin Ripon (Wisconsin) . An ba ta matsayin shugabar sabuwar makarantar State Normal School of Wisconsin. Ta halarci cibiyoyin malamai, duk inda aka gudanar a duk faɗin Jiha, don manufar tayar da batun makarantar al'ada, har sai sha'awar ta zama abin da aka cika.
A shekara ta 1858, ta auri William Allen Gordon, MD, na New York. Bayan yakin basasa, sun koma Hannibal, Missouri.
Bayan aurenta, Gordon nan da nan ta fara karatun likitanci tare da mijinta, ta halarci wani ɓangare na laccoci, kuma mutane sun kira ta don taimaka masa a cikin aikin da ya fi nauyi.
A cikin 1859 da 1860 an haɗa Gordons tare da Cibiyar Smithsonian, suna ɗaukar bayanan yanayi da yin tarin don wannan.
Gordon ta cika shekara guda a matsayin mataimakin edita a ''Tsakiyar Wisconsin'', sannan ta haɗu da mijinta a Louisville, Kentucky, inda ya kasance mafi yawan lokaci a lokacin yakin basasa.
A Louisville, Gordon ta ba da lokaci mai yawa ga nazarin fasaha, sauran lokacin da aka ba da ita ga taimakon sojoji masu wahala da ke kewaye da ita. Da yake kusa da hedikwatar mijinta a wani lokaci sansanin 'yan gudun hijira ne na kudancin da ba su da gida, wadanda cutar ta mamaye. Ba su iya samun likita don yin musu hidima ba. An haramta mijin Gordon saboda rashin lokaci da kuma bayyanar da zai kawo wa sojoji. Ta koyi game da yanayin su mai tausayi kuma nan da nan ta tafi ga taimakon su kuma ta yi yaƙi da annoba har sai ta ɓace.
Gordon ta yi aiki a matsayin jami'in asibiti ga mijinta a wurare daban-daban yayin da yanayin da ba za a iya gujewa ba ya haifar da gurbin da ba a samar da shi cikin sauƙi.
Gordon ya kasance mai ba da gudummawa na mako-mako ga ginshiƙan wallafe-wallafen Louisville Sunday Journal a lokacin yakin. Ta kasance memba na Dante Society of America tun lokacin da aka shirya ta, kuma a cikin 1882 da 1883 ta kasance editan Jiha na Missouri Woman's Christian Temperance Union a kan Chicago Signal .
[[Fayil:Camping_In_Colorado_With_Suggestions_To_Gold-seekers,_Tourists_And_Invalids.jpg|thumb|Yin sansani a Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya]]
A lokacin zama a [[Denver]], Colorado, Gordon ita ce mutum na farko da ya ba da shawarar buƙatar gidan 'yan jarida a can, wanda ta sami damar taimakawa wajen kafawa. Ta kuma kasance mataimakiyar mai kula da aikin kasar Sin a wannan birni na ɗan lokaci.
Gordon shi ne marubucin: Music of Waters, Missing Gems, Pebbles, Camping in Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya (1879, Kamfanin Bugawa na Mawallafi, 1st edition, 1882, W B Smith & Co., New York, 2nd edition), da takardu da waƙoƙi da yawa da suka shiga wasu tarin. Camping a Colorado ya bayyana ta da iyalinta abubuwan da suka faru yayin da suka yi zango a cikin Rocky Mountains kusa da Denver: "A ƙofofin wurin shakatawa mun gano wani ɗaki mai buɗewa. An gina shi da katako da ba a sassaƙa ba, kuma an rufe shi da ƙasa. Fensho sun tafi, kuma hanyoyin da suka taɓa kaiwa ga shi sun cika da bramble. Mun koyi cewa wannan gidan ne na Mountain Jim, wanda, a lokacin rayuwarsa, an san shi da baƙon abu ne da ke da alaƙa da wannan wurin shakatawa; har yanzu yana da wannan abin tunawa da wannan abin da wannan abin mamaki. Anna Gordon .
A shekara ta 1889, Gordon ya kammala karatu tare da girmamawa daga Kwalejin Kiwon Lafiya ta Hahnemann ta [[Chicago]] . A fannin kiwon lafiya, ta kasance likitan gida.
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist|30em}}
=== Bayyanawa ===
* {{source-attribution| {{cite book|author=American Institute of Homeopathy|title=Transactions of the ... Session of the American Institute of Homoeopathy|url=https://books.google.com/books?id=Yk1YAAAAMAAJ&pg=PA754|edition=Public domain|volume=42|year=1889|publisher=American Institute of Homoeopathy}} }}
* <nowiki>Wannan labarin ya ƙunshi rubutu daga wannan tushe, wanda ke cikinYankin jama'a: .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}Cibiyar Nazarin Homeopathy ta Amurka (1889). Ma'amala da ... Taron Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. Fashewa. 42 (Yankin Jama'a ed.). Cibiyar Nazarin Homoeopathy ta Amurka. </nowiki>
== Haɗin waje ==
*
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2q18k6lek7sayfq983t51gn747z9lxk
877462
877461
2026-07-05T19:31:15Z
A'isha A Ibrahim
22074
/* Bayyanawa */
877462
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:S._ANNA_GORDON.jpg|thumb|Hoton Gordon daga Mace na Karni''Mace Mai Girma'']]
'''Sarah Anna Gordon''' (née '''Steele'''; Janairu 10, 1831 - kafin 1900) likita ce ta Amurka kuma marubuciya ce ta Camping a Colorado tare da Shawarwari ga Masu Neman Zinariya, Masu Yawon Bude Ido da Invalids (1879).
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Gordon a 1831 a Charlemont, Massachusetts, 'yar Elijah Steele da matarsa ta biyu, Emily.
Lokacin da Gordon ke ƙarama, iyayenta suka koma New York, inda aka tashe ta kuma ta ɗauki shekara ta farko ta karatun kwaleji, wanda daga baya aka kammala shi a [[Illinois]].
== Ayyuka ==
Kafin aure, Gordon ta kasance mai kula da sashen mata a Rock River Seminary, kuma daga baya, an ba ta wannan matsayi sau biyu a Kwalejin Ripon (Wisconsin) . An ba ta matsayin shugabar sabuwar makarantar State Normal School of Wisconsin. Ta halarci cibiyoyin malamai, duk inda aka gudanar a duk faɗin Jiha, don manufar tayar da batun makarantar al'ada, har sai sha'awar ta zama abin da aka cika.
A shekara ta 1858, ta auri William Allen Gordon, MD, na New York. Bayan yakin basasa, sun koma Hannibal, Missouri.
Bayan aurenta, Gordon nan da nan ta fara karatun likitanci tare da mijinta, ta halarci wani ɓangare na laccoci, kuma mutane sun kira ta don taimaka masa a cikin aikin da ya fi nauyi.
A cikin 1859 da 1860 an haɗa Gordons tare da Cibiyar Smithsonian, suna ɗaukar bayanan yanayi da yin tarin don wannan.
Gordon ta cika shekara guda a matsayin mataimakin edita a ''Tsakiyar Wisconsin'', sannan ta haɗu da mijinta a Louisville, Kentucky, inda ya kasance mafi yawan lokaci a lokacin yakin basasa.
A Louisville, Gordon ta ba da lokaci mai yawa ga nazarin fasaha, sauran lokacin da aka ba da ita ga taimakon sojoji masu wahala da ke kewaye da ita. Da yake kusa da hedikwatar mijinta a wani lokaci sansanin 'yan gudun hijira ne na kudancin da ba su da gida, wadanda cutar ta mamaye. Ba su iya samun likita don yin musu hidima ba. An haramta mijin Gordon saboda rashin lokaci da kuma bayyanar da zai kawo wa sojoji. Ta koyi game da yanayin su mai tausayi kuma nan da nan ta tafi ga taimakon su kuma ta yi yaƙi da annoba har sai ta ɓace.
Gordon ta yi aiki a matsayin jami'in asibiti ga mijinta a wurare daban-daban yayin da yanayin da ba za a iya gujewa ba ya haifar da gurbin da ba a samar da shi cikin sauƙi.
Gordon ya kasance mai ba da gudummawa na mako-mako ga ginshiƙan wallafe-wallafen Louisville Sunday Journal a lokacin yakin. Ta kasance memba na Dante Society of America tun lokacin da aka shirya ta, kuma a cikin 1882 da 1883 ta kasance editan Jiha na Missouri Woman's Christian Temperance Union a kan Chicago Signal .
[[Fayil:Camping_In_Colorado_With_Suggestions_To_Gold-seekers,_Tourists_And_Invalids.jpg|thumb|Yin sansani a Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya]]
A lokacin zama a [[Denver]], Colorado, Gordon ita ce mutum na farko da ya ba da shawarar buƙatar gidan 'yan jarida a can, wanda ta sami damar taimakawa wajen kafawa. Ta kuma kasance mataimakiyar mai kula da aikin kasar Sin a wannan birni na ɗan lokaci.
Gordon shi ne marubucin: Music of Waters, Missing Gems, Pebbles, Camping in Colorado tare da shawarwari ga masu neman zinariya, masu yawon bude ido da marasa lafiya (1879, Kamfanin Bugawa na Mawallafi, 1st edition, 1882, W B Smith & Co., New York, 2nd edition), da takardu da waƙoƙi da yawa da suka shiga wasu tarin. Camping a Colorado ya bayyana ta da iyalinta abubuwan da suka faru yayin da suka yi zango a cikin Rocky Mountains kusa da Denver: "A ƙofofin wurin shakatawa mun gano wani ɗaki mai buɗewa. An gina shi da katako da ba a sassaƙa ba, kuma an rufe shi da ƙasa. Fensho sun tafi, kuma hanyoyin da suka taɓa kaiwa ga shi sun cika da bramble. Mun koyi cewa wannan gidan ne na Mountain Jim, wanda, a lokacin rayuwarsa, an san shi da baƙon abu ne da ke da alaƙa da wannan wurin shakatawa; har yanzu yana da wannan abin tunawa da wannan abin da wannan abin mamaki. Anna Gordon .
A shekara ta 1889, Gordon ya kammala karatu tare da girmamawa daga Kwalejin Kiwon Lafiya ta Hahnemann ta [[Chicago]] . A fannin kiwon lafiya, ta kasance likitan gida.
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist|30em}}
=== Bayyanawa ===
* {{source-attribution| {{cite book|author=American Institute of Homeopathy|title=Transactions of the ... Session of the American Institute of Homoeopathy|url=https://books.google.com/books?id=Yk1YAAAAMAAJ&pg=PA754|edition=Public domain|volume=42|year=1889|publisher=American Institute of Homoeopathy}} }}
== Haɗin waje ==
*
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dzxxs4m5n83mut03b327u9emh104g00
Aliyu Saleh Bagare
0
160886
877445
2026-07-05T19:10:00Z
Halima Waziri
29451
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350899244|Aliyu Saleh Bagare]]"
877445
wikitext
text/x-wiki
'''Aliyu Saleh Bagare''' [[ɗan siyasa]] ne na Najeriya, wanda ya yi aiki a matsayin mataimakin gwamnan [[Yobe|jihar Yobe]] tun ranar 9 ga Janairun 1999. <ref name=":0">{{Cite web |last=Ibrahim |first=Ochuwa |date=2023-09-27 |title=Yobe: Two Questions with Former Deputy Governor Aliyu Bagare |url=https://newsng.ng/yobe-two-questions-with-former-deputy-governor-aliyu-bagare/ |access-date=2025-10-20 |website=News Net Global Ltd |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Television |first=Channels |date=2013-05-10 |title=Yobe PDP Members Defect To ANPP Ahead Of Convention |url=https://www.channelstv.com/2013/05/10/yobe-pdp-members-defect-to-anpp-ahead-of-convention/ |access-date=2025-10-20 |website=Channels Television |language=en}}</ref> An zaɓi Bagare tare da [[Bukar Ibrahim|Bukar Abba Ibrahim]] wanda ya yi aiki a matsayin gwamna a [[Zaben gwamna na Jihar Yobe na 1999|zaɓen gwamnan jihar Yobe na 1999.]] <ref>{{Cite web |last=nigerianleaders |date=2024-08-28 |title=List Of Yobe State Governors And Their Deputies (1999-Present) |url=https://nigerianleaders.com/list-of-yobe-state-governors-and-their-deputies/ |access-date=2025-10-20 |website=Nigerian Leaders |language=en-US}}</ref> Yana riƙe da sarautar gargajiya ta Turakin Tikau na Majalisar Masarautar Tikau. <ref name=":0" />
Kasar hausa da nunu da Hausawa da sauransu da yadda kowa yake
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Musulman Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
tpagtctyar7d8mpbkmhxtaew403o1kw
877447
877445
2026-07-05T19:10:41Z
Halima Waziri
29451
Saka databox
877447
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aliyu Saleh Bagare''' [[ɗan siyasa]] ne na Najeriya, wanda ya yi aiki a matsayin mataimakin gwamnan [[Yobe|jihar Yobe]] tun ranar 9 ga Janairun 1999. <ref name=":0">{{Cite web |last=Ibrahim |first=Ochuwa |date=2023-09-27 |title=Yobe: Two Questions with Former Deputy Governor Aliyu Bagare |url=https://newsng.ng/yobe-two-questions-with-former-deputy-governor-aliyu-bagare/ |access-date=2025-10-20 |website=News Net Global Ltd |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Television |first=Channels |date=2013-05-10 |title=Yobe PDP Members Defect To ANPP Ahead Of Convention |url=https://www.channelstv.com/2013/05/10/yobe-pdp-members-defect-to-anpp-ahead-of-convention/ |access-date=2025-10-20 |website=Channels Television |language=en}}</ref> An zaɓi Bagare tare da [[Bukar Ibrahim|Bukar Abba Ibrahim]] wanda ya yi aiki a matsayin gwamna a [[Zaben gwamna na Jihar Yobe na 1999|zaɓen gwamnan jihar Yobe na 1999.]] <ref>{{Cite web |last=nigerianleaders |date=2024-08-28 |title=List Of Yobe State Governors And Their Deputies (1999-Present) |url=https://nigerianleaders.com/list-of-yobe-state-governors-and-their-deputies/ |access-date=2025-10-20 |website=Nigerian Leaders |language=en-US}}</ref> Yana riƙe da sarautar gargajiya ta Turakin Tikau na Majalisar Masarautar Tikau. <ref name=":0" />
Kasar hausa da nunu da Hausawa da sauransu da yadda kowa yake
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Musulman Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
9iyhxkc896pf544v8kdebuyz2jk5ids
Nils Bejerot
0
160887
877459
2026-07-05T19:26:08Z
D son203
45710
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341560906|Nils Bejerot]]"
877459
wikitext
text/x-wiki
'''Nils Johan Artur Bejerot''' (21 ga Satumba 1921 - 29 ga Nuwamba 1988) ya kasance likitan kwakwalwa kuma Masanin laifuka na Sweden wanda aka fi sani da aikinsa kan shan miyagun ƙwayoyi da kuma kirkirar kalmar Stockholm syndrome . <ref name="Bejerot1974">{{Cite journal |vauthors=Bejerot N |year=1974 |title=The six day war in Stockholm |url=https://books.google.com/books?id=YGQBmUNfJ3IC&pg=PA486 |journal=New Scientist |volume=61 |issue=886 |pages=486–487}}</ref> Bejerot na ɗaya daga cikin manyan masu binciken shan miyagun ƙwayoyi a Sweden. Ra'ayinsa cewa shan miyagun ƙwayoyi lamari ne kuma cewa shan miyagu ƙwayoyi ya kamata ya sami hukunci mai tsanani ya kasance mai tasiri sosai a Sweden da sauran ƙasashe. Ya yi imanin cewa maganin jarabawar miyagun ƙwayoyi shine don yin magunguna da ba a samu ba kuma ba a yarda da su ba. Ya kuma ba da shawarar ra'ayin cewa shan miyagun ƙwayoyi na iya canzawa daga kasancewa alama zuwa cuta a kanta.
== Early life ==
An haifi Nils Bejerot a 1921 a Norrtälje, Stockholm County . Mahaifinsa ya yi aiki a matsayin mai ba da kuɗi a ofishin ''Bankin Upland'' na yankin. Ba dalibi ne mai ƙwazo ba, ya fi sha'awar yin bincike. A shekara ta 1936 iyalin suka koma Östhammar bayan an sanya mahaifinsa a wani ofishin banki. A lokacin da yake da shekaru 15, an gano Bejerot yana da zubar da jini a cikin huhu saboda [[tarin fuka]] kuma an shigar da shi a asibiti na tsawon shekaru uku. Koyaya, Bejerot ya bayyana wannan lokacin a matsayin lokacin farin ciki a rayuwarsa. Halin tsakanin marasa lafiya yana da kyau, duk da gaskiyar cewa kusan kashi ɗaya bisa uku daga cikinsu sun mutu.<ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref>
On his first vacation he met English nurse Carol Maurice in the 320 km railway between Samac and [[Sarajevo]] in then-Yugoslavia, and they later married.<ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref>
== Psychiatry ==
In 1952–54, Bejerot served as assistant at the Karolinska Institute hygienic institution after finishing basic medical education at Karolinska Institute. In the same period he wrote his book against the violence in comic books.
In 1954, while serving as deputy social medical officer at the Child and Youth Welfare Board of the City of Stockholm, Bejerot became, by coincidence, the first to diagnose and report a case of juvenile intravenous drug abuse by any public authority in Europe.
In 1957, Bejerot received a medical degree from the Karolinska Institute in Stockholm. From 1957 to 1962, Bejerot was trained in psychiatry at the Södersjukhuset and the Saint Göran Hospital in Stockholm.
From 1958 onwards, Bejerot worked as consulting psychiatrist to the Stockholm Police Department, and from 1965 as consulting physician to the Stockholm Remand Prison. His patients were people in police custody, many of them local alcoholics or drug addicts. Later he became Research Fellow in drug dependence at the Swedish National Medical Research Council, and then a reader in [[Magungunan zamantakewa|Social Medicine]] at the Karolinska Institute.
In 1963, Bejerot studied epidemiology and medical statistics at the London School of Hygiene &amp; Tropical Medicine, on a grant from the [[Hukumar Lafiya ta Duniya|World Health Organization]].
In 1973, he served as a psychiatric advisor during the Norrmalmstorg robbery, and coined the term ''Stockholm syndrome'' to refer to the way in which the hostages apparently become grateful to the hostage-takers and critical against the police's handling of the situation.<ref name="Bejerot1974">{{Cite journal |vauthors=Bejerot N |year=1974 |title=The six day war in Stockholm |url=https://books.google.com/books?id=YGQBmUNfJ3IC&pg=PA486 |journal=New Scientist |volume=61 |issue=886 |pages=486–487}}</ref> The term has since become heavily used.
In 1975, Bejerot became an associate professor on a doctoral thesis about drug abuse and drug policy at the Karolinska Institute. In 1979 Bejerot received an honorary title of professor, an honor that the Swedish government usually awards to only a few people a year.<ref>{{Cite web |title=Nils Bejerot |url=http://nilsbejerot.se/om.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204181350/http://www.nilsbejerot.se/om.htm |archive-date=4 February 2012 |access-date=29 May 2009}}</ref>
Binciken da ya yi ya rufe fannoni masu yawa kamar cututtukan cututtukani na shan miyagun ƙwayoyi, tasirin dogaro da miyagun ƙ ƙwayoyi da kuma anomalies na manufofin jin dadin jama'a. Bejerot ya ba da laccoci da yawa a sassa da yawa na Sweden. Shekaru 30 ya yi ƙoƙari sosai don rashin haƙuri, ciki har da mallaka da amfani da wiwi. Ya wallafa kimanin takardu 600 da labaran muhawara a cikin kafofin watsa labarai daban-daban, kuma ya buga littattafai sama da 10 game da batun. Gabaɗaya yana da kusan mahalarta 100,000 na darussan kwanaki 2.<ref>{{Cite web |title=Nils Bejerot. Video from a lecture about addition. |url=http://nilsbejerot.se/film2_56.wmv |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211204145/http://nilsbejerot.se/film2_56.wmv |archive-date=11 February 2012 |access-date=7 May 2008}}</ref> Shekaru da yawa ya gudanar da laccoci a '"Polishögskolan"" (Kwalejin 'yan sanda na Sweden) game da shan miyagun ƙwayoyi, matsalolin hankali da ƙwarewar tattaunawa. Ya kasance malami ga kusan kowane jami'in 'yan sanda na Sweden, wanda ya ba shi lakabin "polisdoktorn" (Dokta na' yan sanda). <ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref><ref name="bejerh">{{Cite web |title=About Nils Bejerot (written by his admirers) |url=http://www.nilsbejerot.se/om.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221232045/http://www.nilsbejerot.se/om.htm |archive-date=21 February 2017 |access-date=23 April 2006}}</ref>
A lokacin da yake asibitoci yayin da yake fama da tarin fuka, ya sadu da mutane na shekaru daban-daban tare da gogewa daban-daban, kuma tattaunawar da suka yi daga baya ya yi iƙirarin karfafa shi ya yi karatu kuma ya shiga cikin ayyukan siyasa, ya zama memba na Jam'iyyar Kwaminis da sauran kungiyoyin da ke da alaƙa da Socialist. Lokacin da ya fara karatun likitanci a shekarar 1947 alkawuransa na zamantakewa da siyasa sun sanya shi dalibi mai jinkiri.<ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref> Koyaya, jawabin sirri na Nikita Khrushchev a 1956 a Majalisa ta Jam'iyyar ta 20 ya jagoranci Bejerot ya yi tambaya game da tsarin kwaminisanci gaba ɗaya; mafarki na makomar kwaminisancin tabbas ya rushe lokacin da [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] ta mamaye Hungary, wanda ya sa Bejerot ta bar duk ayyukan siyasa kuma ta mai da hankali kan nazarin magani.<ref name="minnesbok" />
Bejerot also advocated against violence in comic books. While working at the Karolinska Institute between 1952 and 1954, he wrote his 1954 book ''Barn, serie, samhälle'' (Children, Comics, Society), itself largely an adaptation of Fredric Wertham's book ''Seduction of the Innocent'', also published in 1954. He did not come back to this topic in his later books.
Bejerot ya kuma ba da shawarar tsauraran dokokin yaki da miyagun ƙwayoyi. A shekara ta 1965, Bejerot ya fara shiga cikin muhawara ta Sweden game da shan miyagun ƙwayoyi, yana ƙarfafa aiki mai tsanani game da sabon matsalar da ke ƙaruwa cikin sauri. Ya bi wani gwaji mai banƙyama tare da takardar sayan magani na heroin, amphetamine, da dai sauransu ga masu shan miyagun ƙwayoyi, binciken da ya zama tushen rubutun sa game da yaduwar cutar. Bejerot ya yi iƙirarin cewa shirin zai kara yawan masu shan miyagun ƙwayoyi kuma ya nuna ta hanyar ƙididdigar alamun allura cewa yawan masu shan ƙwayoyi a Stockholm sun ci gaba da girma da sauri yayin gwajin. An dakatar da shirin a shekarar 1968. <ref>{{Cite web |title=The Swedish Drug Control System |url=http://www.cedro-uva.org/lib/boekhout.swedish.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923201458/http://www.cedro-uva.org/lib/boekhout.swedish.html |archive-date=23 September 2015 |access-date=16 May 2009}}</ref> Daga 1968 zuwa gaba, bambancin tsakanin nau'in annoba, nau'in warkewa da nau'in miyagun ƙwayoyi ya kasance batun maimaitawa a rubuce-rubucen Bejerot da laccoci.<ref name="bejer" />
A shekara ta 1969, Bejerot ya zama ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa Association for a Drug-Free Society (RNS), wanda ya taka - kuma har yanzu yana taka - muhimmiyar rawa wajen tsara manufofin miyagun ƙwayoyi na Sweden. Bejerot ya yi gargadi game da sakamakon 'jarabawar annoba', wanda matasa, masu hankali da zamantakewa suka haifar, yawanci bayan fara kai tsaye daga wani mai amfani da miyagun ƙwayoyi, sun fara amfani da magungunan da ba a yarda da su ba, masu maye don samun farin ciki. A shekara ta 1972, an yi amfani da rahotanni na Bejerots a matsayin daya daga cikin dalilan da ya haifar da kara yawan hukuncin kisa ga manyan laifukan miyagun ƙwayoyi a Sweden zuwa shekaru 10 a kurkuku. A shekara ta 1974 an kira shi ya ba da shaida a matsayin ɗaya daga cikin masana kimiyya 21 game da wiwi don wani ƙaramin kwamiti na Majalisar Dattijan Amurka kan annobar wiwi da tasirin ta akan tsaron Amurka.<ref>{{Cite web |title=Reed Irvine: THE MEDIA AS DRUG PROMOTERS, AIM Report January 1986 |url=http://www.aim.org/publications/aim_report/1986/01b.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051741/http://www.aim.org/publications/aim_report/1986/01b.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 May 2008}}</ref>
He advocated zero tolerance for illegal use and possession of drugs, including all drugs not covered by prescription, something that today is law in Sweden. In the early 1980s, he became one of the "Top 10 opinion molders" in Sweden for this. Bejerot is by [[Ofishin Majalisar Dinkin Duniya kan Magunguna da Laifuka|UNODC]] and many others recognized as founder of the Swedish strategy against recreational use of drugs. His demand for zero tolerance<ref group="Note" name="zero" /> as a [[Manufofin miyagun ƙwayoyi|drug policy]] was for a long time seen as extreme, but during the late 1970s opinion changed. He is without doubt the person most responsible for changing the Swedish drug policy in a restrictive direction<ref name="bejerh">{{Cite web |title=About Nils Bejerot (written by his admirers) |url=http://www.nilsbejerot.se/om.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221232045/http://www.nilsbejerot.se/om.htm |archive-date=21 February 2017 |access-date=23 April 2006}}</ref><ref>[http://www.socialstyrelsen.se/NR/rdonlyres/9BABA972-7D30-4808-8051-BF6D82341617/4127/200510712.pdf Socialstyrelsen. Säkerställd socialmedicinsk kompetens inom svensk hälso- och sjukvård, 2005, page 117]{{Dead link|date=February 2018}}</ref> something that made him a controversial person, both before and after his death. Many people considered Bejerot as a good [[Humanism|humanist]] advocating a viable policy against narcotics and Robert DuPont considers him "the hero of the Swedish drug abuse story." Others view this as a reactionary hindering of new treatment practices against drug abuse.
Bejerot's theories about spread of drug abuse and proposals for an anti-drug policy have still a significant influence on the drug policy of Sweden. When R. Gil Kerlikowske the Director of National Drug Control Policy in May 2012, announced an updated version of U.S. President [[Barack Obama]]'s administration's drug policy he referred to what happened in the experiment with legal prescription of drugs in 1965 that was studied by Bejerot in his doctoral thesis.
== Research ==
Before Bejerot began to participate in the debate on drugs in 1965, it was the dominant view in Sweden that drug abuse was a private health problem and that law enforcement measures should be aimed at drug dealers. Before 1968, the maximum offence for a grave drug crime was one year in prison. Bejerot objected to this and stressed the importance of measures against the demand for drugs, against users, and their importance in the spread of addiction to new addicts.
Bejerot did not accept unemployment and poor private economy as explanations for increased use of illegal drugs. He pointed out that alcohol abuse in the 1930s was comparatively limited in Sweden, despite high unemployment and economic depression.
Nils Bejerot stressed five main factors that cause increased risk of an individual of becoming a drug abuser:
* availability of the addictive substance
* money to acquire the substance
* time to use the substance
* example of use of the substance in the immediate environment
* a permissive ideology in relation to the use of the substance<ref>{{Cite web |title=Noel Pearson: Agendas of addiction. The Australian, March 1, 2008 |url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23299086-5013477,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090826153200/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23299086-5013477,00.html |archive-date=26 August 2009 |access-date=17 April 2008}}</ref>
Bejerot advanced the hypothesis that when addiction supervenes it is no longer a symptom but a morbid condition of its own. In the abuse stage one can willfully control their consumption and intoxicating themselves at will, but eventually – depending on the product's addictive qualities, the dosage, the intensity of the abuse, individual factors etc. – the drug abuse can turn into drug dependency, receiving the strength of an instinct. Therefore, its development will not be affected by removal of the initiating factors, and the drug dependency has developed the strength and character of a natural drive, even though it was artificially-induced.<ref>{{Cite web |title=Bejerot; Nordisk Medicin 7. I. 1971, bd 85, nr 1 |url=http://www.nilsbejerot.se/narkotikamissbruk.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120227194554/http://www.nilsbejerot.se/narkotikamissbruk.pdf |archive-date=27 February 2012 |access-date=18 October 2009}}</ref>
He compared addiction with a very deep love, writing that addiction is "an emotional fixation (sentiment) acquired through learning, which intermittently or continually expresses itself in purposeful, stereotyped behavior with the character and force of a natural drive, aiming at a specific pleasure or the avoidance of a specific discomfort."<ref>{{Cite web |title=Nils Bejerot in Theories of Drug abuse, Selected contemporary perspectives, page 246-255, NIDA, 1980 |url=http://www.nida.nih.gov/pdf/monographs/30.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090509100018/http://www.nida.nih.gov/pdf/monographs/30.pdf |archive-date=9 May 2009 |access-date=8 July 2008}}</ref>
This would however not mean that drug addiction was impossible to treat. The abuse was learned, hence it is also possible to relearn, how to live without drugs, and treatment of drug addicts should have a drug-free goal, differing with others who aimed at reduction of adverse effects, also known as harm reduction. Bejerot thus criticized programs of long methadone treatment of opiate users in programs that were not aimed at drug freedom.
* Alfred R. Lindesmith
* War on drugs
* Harm reduction
{{Reflist|group=Note}}
== References ==
[[Rukuni:Mutuwan 1988]]
[[Rukuni:Haifaffun 1921]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
n6x2q1ye89tv3hpgk6wp0cofvje2lgj
877460
877459
2026-07-05T19:26:54Z
D son203
45710
877460
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nils Johan Artur Bejerot''' (21 ga Satumba 1921 - 29 ga Nuwamba 1988) ya kasance likitan kwakwalwa kuma Masanin laifuka na Sweden wanda aka fi sani da aikinsa kan shan miyagun ƙwayoyi da kuma kirkirar kalmar Stockholm syndrome . <ref name="Bejerot1974">{{Cite journal |vauthors=Bejerot N |year=1974 |title=The six day war in Stockholm |url=https://books.google.com/books?id=YGQBmUNfJ3IC&pg=PA486 |journal=New Scientist |volume=61 |issue=886 |pages=486–487}}</ref> Bejerot na ɗaya daga cikin manyan masu binciken shan miyagun ƙwayoyi a Sweden. Ra'ayinsa cewa shan miyagun ƙwayoyi lamari ne kuma cewa shan miyagu ƙwayoyi ya kamata ya sami hukunci mai tsanani ya kasance mai tasiri sosai a Sweden da sauran ƙasashe. Ya yi imanin cewa maganin jarabawar miyagun ƙwayoyi shine don yin magunguna da ba a samu ba kuma ba a yarda da su ba. Ya kuma ba da shawarar ra'ayin cewa shan miyagun ƙwayoyi na iya canzawa daga kasancewa alama zuwa cuta a kanta.
== Early life ==
An haifi Nils Bejerot a 1921 a Norrtälje, Stockholm County . Mahaifinsa ya yi aiki a matsayin mai ba da kuɗi a ofishin ''Bankin Upland'' na yankin. Ba dalibi ne mai ƙwazo ba, ya fi sha'awar yin bincike. A shekara ta 1936 iyalin suka koma Östhammar bayan an sanya mahaifinsa a wani ofishin banki. A lokacin da yake da shekaru 15, an gano Bejerot yana da zubar da jini a cikin huhu saboda [[tarin fuka]] kuma an shigar da shi a asibiti na tsawon shekaru uku. Koyaya, Bejerot ya bayyana wannan lokacin a matsayin lokacin farin ciki a rayuwarsa. Halin tsakanin marasa lafiya yana da kyau, duk da gaskiyar cewa kusan kashi ɗaya bisa uku daga cikinsu sun mutu.<ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref>
On his first vacation he met English nurse Carol Maurice in the 320 km railway between Samac and [[Sarajevo]] in then-Yugoslavia, and they later married.<ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref>
== Psychiatry ==
In 1952–54, Bejerot served as assistant at the Karolinska Institute hygienic institution after finishing basic medical education at Karolinska Institute. In the same period he wrote his book against the violence in comic books.
In 1954, while serving as deputy social medical officer at the Child and Youth Welfare Board of the City of Stockholm, Bejerot became, by coincidence, the first to diagnose and report a case of juvenile intravenous drug abuse by any public authority in Europe.
In 1957, Bejerot received a medical degree from the Karolinska Institute in Stockholm. From 1957 to 1962, Bejerot was trained in psychiatry at the Södersjukhuset and the Saint Göran Hospital in Stockholm.
From 1958 onwards, Bejerot worked as consulting psychiatrist to the Stockholm Police Department, and from 1965 as consulting physician to the Stockholm Remand Prison. His patients were people in police custody, many of them local alcoholics or drug addicts. Later he became Research Fellow in drug dependence at the Swedish National Medical Research Council, and then a reader in [[Magungunan zamantakewa|Social Medicine]] at the Karolinska Institute.
In 1963, Bejerot studied epidemiology and medical statistics at the London School of Hygiene &amp; Tropical Medicine, on a grant from the [[Hukumar Lafiya ta Duniya|World Health Organization]].
In 1973, he served as a psychiatric advisor during the Norrmalmstorg robbery, and coined the term ''Stockholm syndrome'' to refer to the way in which the hostages apparently become grateful to the hostage-takers and critical against the police's handling of the situation.<ref name="Bejerot1974">{{Cite journal |vauthors=Bejerot N |year=1974 |title=The six day war in Stockholm |url=https://books.google.com/books?id=YGQBmUNfJ3IC&pg=PA486 |journal=New Scientist |volume=61 |issue=886 |pages=486–487}}</ref> The term has since become heavily used.
In 1975, Bejerot became an associate professor on a doctoral thesis about drug abuse and drug policy at the Karolinska Institute. In 1979 Bejerot received an honorary title of professor, an honor that the Swedish government usually awards to only a few people a year.<ref>{{Cite web |title=Nils Bejerot |url=http://nilsbejerot.se/om.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204181350/http://www.nilsbejerot.se/om.htm |archive-date=4 February 2012 |access-date=29 May 2009}}</ref>
Binciken da ya yi ya rufe fannoni masu yawa kamar cututtukan cututtukani na shan miyagun ƙwayoyi, tasirin dogaro da miyagun ƙ ƙwayoyi da kuma anomalies na manufofin jin dadin jama'a. Bejerot ya ba da laccoci da yawa a sassa da yawa na Sweden. Shekaru 30 ya yi ƙoƙari sosai don rashin haƙuri, ciki har da mallaka da amfani da wiwi. Ya wallafa kimanin takardu 600 da labaran muhawara a cikin kafofin watsa labarai daban-daban, kuma ya buga littattafai sama da 10 game da batun. Gabaɗaya yana da kusan mahalarta 100,000 na darussan kwanaki 2.<ref>{{Cite web |title=Nils Bejerot. Video from a lecture about addition. |url=http://nilsbejerot.se/film2_56.wmv |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211204145/http://nilsbejerot.se/film2_56.wmv |archive-date=11 February 2012 |access-date=7 May 2008}}</ref> Shekaru da yawa ya gudanar da laccoci a '"Polishögskolan"" (Kwalejin 'yan sanda na Sweden) game da shan miyagun ƙwayoyi, matsalolin hankali da ƙwarewar tattaunawa. Ya kasance malami ga kusan kowane jami'in 'yan sanda na Sweden, wanda ya ba shi lakabin "polisdoktorn" (Dokta na' yan sanda). <ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref><ref name="bejerh">{{Cite web |title=About Nils Bejerot (written by his admirers) |url=http://www.nilsbejerot.se/om.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221232045/http://www.nilsbejerot.se/om.htm |archive-date=21 February 2017 |access-date=23 April 2006}}</ref>
A lokacin da yake asibitoci yayin da yake fama da tarin fuka, ya sadu da mutane na shekaru daban-daban tare da gogewa daban-daban, kuma tattaunawar da suka yi daga baya ya yi iƙirarin karfafa shi ya yi karatu kuma ya shiga cikin ayyukan siyasa, ya zama memba na Jam'iyyar Kwaminis da sauran kungiyoyin da ke da alaƙa da Socialist. Lokacin da ya fara karatun likitanci a shekarar 1947 alkawuransa na zamantakewa da siyasa sun sanya shi dalibi mai jinkiri.<ref name="minnesbok">{{Cite web |title=Nils Bejerot — forskaren, folkupplysaren, pionjären i kampen mot narkotikan, 1993 (A collection of essays about Nils Bejerot written by different authors after Nils Bejerots death, for the secretary of the Nobel Prize committee, collected by Carol Bejerot) |url=http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211143128/http://www.nilsbejerot.se/minnesbok.pdf |archive-date=11 February 2012 |access-date=6 May 2008}}</ref> Koyaya, jawabin sirri na Nikita Khrushchev a 1956 a Majalisa ta Jam'iyyar ta 20 ya jagoranci Bejerot ya yi tambaya game da tsarin kwaminisanci gaba ɗaya; mafarki na makomar kwaminisancin tabbas ya rushe lokacin da [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] ta mamaye Hungary, wanda ya sa Bejerot ta bar duk ayyukan siyasa kuma ta mai da hankali kan nazarin magani.<ref name="minnesbok" />
Bejerot also advocated against violence in comic books. While working at the Karolinska Institute between 1952 and 1954, he wrote his 1954 book ''Barn, serie, samhälle'' (Children, Comics, Society), itself largely an adaptation of Fredric Wertham's book ''Seduction of the Innocent'', also published in 1954. He did not come back to this topic in his later books.
Bejerot ya kuma ba da shawarar tsauraran dokokin yaki da miyagun ƙwayoyi. A shekara ta 1965, Bejerot ya fara shiga cikin muhawara ta Sweden game da shan miyagun ƙwayoyi, yana ƙarfafa aiki mai tsanani game da sabon matsalar da ke ƙaruwa cikin sauri. Ya bi wani gwaji mai banƙyama tare da takardar sayan magani na heroin, amphetamine, da dai sauransu ga masu shan miyagun ƙwayoyi, binciken da ya zama tushen rubutun sa game da yaduwar cutar. Bejerot ya yi iƙirarin cewa shirin zai kara yawan masu shan miyagun ƙwayoyi kuma ya nuna ta hanyar ƙididdigar alamun allura cewa yawan masu shan ƙwayoyi a Stockholm sun ci gaba da girma da sauri yayin gwajin. An dakatar da shirin a shekarar 1968. <ref>{{Cite web |title=The Swedish Drug Control System |url=http://www.cedro-uva.org/lib/boekhout.swedish.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923201458/http://www.cedro-uva.org/lib/boekhout.swedish.html |archive-date=23 September 2015 |access-date=16 May 2009}}</ref> Daga 1968 zuwa gaba, bambancin tsakanin nau'in annoba, nau'in warkewa da nau'in miyagun ƙwayoyi ya kasance batun maimaitawa a rubuce-rubucen Bejerot da laccoci.<ref name="bejer" />
A shekara ta 1969, Bejerot ya zama ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa Association for a Drug-Free Society (RNS), wanda ya taka - kuma har yanzu yana taka - muhimmiyar rawa wajen tsara manufofin miyagun ƙwayoyi na Sweden. Bejerot ya yi gargadi game da sakamakon 'jarabawar annoba', wanda matasa, masu hankali da zamantakewa suka haifar, yawanci bayan fara kai tsaye daga wani mai amfani da miyagun ƙwayoyi, sun fara amfani da magungunan da ba a yarda da su ba, masu maye don samun farin ciki. A shekara ta 1972, an yi amfani da rahotanni na Bejerots a matsayin daya daga cikin dalilan da ya haifar da kara yawan hukuncin kisa ga manyan laifukan miyagun ƙwayoyi a Sweden zuwa shekaru 10 a kurkuku. A shekara ta 1974 an kira shi ya ba da shaida a matsayin ɗaya daga cikin masana kimiyya 21 game da wiwi don wani ƙaramin kwamiti na Majalisar Dattijan Amurka kan annobar wiwi da tasirin ta akan tsaron Amurka.<ref>{{Cite web |title=Reed Irvine: THE MEDIA AS DRUG PROMOTERS, AIM Report January 1986 |url=http://www.aim.org/publications/aim_report/1986/01b.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051741/http://www.aim.org/publications/aim_report/1986/01b.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 May 2008}}</ref>
He advocated zero tolerance for illegal use and possession of drugs, including all drugs not covered by prescription, something that today is law in Sweden. In the early 1980s, he became one of the "Top 10 opinion molders" in Sweden for this. Bejerot is by [[Ofishin Majalisar Dinkin Duniya kan Magunguna da Laifuka|UNODC]] and many others recognized as founder of the Swedish strategy against recreational use of drugs. His demand for zero tolerance<ref group="Note" name="zero" /> as a [[Manufofin miyagun ƙwayoyi|drug policy]] was for a long time seen as extreme, but during the late 1970s opinion changed. He is without doubt the person most responsible for changing the Swedish drug policy in a restrictive direction<ref name="bejerh">{{Cite web |title=About Nils Bejerot (written by his admirers) |url=http://www.nilsbejerot.se/om.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221232045/http://www.nilsbejerot.se/om.htm |archive-date=21 February 2017 |access-date=23 April 2006}}</ref><ref>[http://www.socialstyrelsen.se/NR/rdonlyres/9BABA972-7D30-4808-8051-BF6D82341617/4127/200510712.pdf Socialstyrelsen. Säkerställd socialmedicinsk kompetens inom svensk hälso- och sjukvård, 2005, page 117]{{Dead link|date=February 2018}}</ref> something that made him a controversial person, both before and after his death. Many people considered Bejerot as a good [[Humanism|humanist]] advocating a viable policy against narcotics and Robert DuPont considers him "the hero of the Swedish drug abuse story." Others view this as a reactionary hindering of new treatment practices against drug abuse.
Bejerot's theories about spread of drug abuse and proposals for an anti-drug policy have still a significant influence on the drug policy of Sweden. When R. Gil Kerlikowske the Director of National Drug Control Policy in May 2012, announced an updated version of U.S. President [[Barack Obama]]'s administration's drug policy he referred to what happened in the experiment with legal prescription of drugs in 1965 that was studied by Bejerot in his doctoral thesis.
== Research ==
Before Bejerot began to participate in the debate on drugs in 1965, it was the dominant view in Sweden that drug abuse was a private health problem and that law enforcement measures should be aimed at drug dealers. Before 1968, the maximum offence for a grave drug crime was one year in prison. Bejerot objected to this and stressed the importance of measures against the demand for drugs, against users, and their importance in the spread of addiction to new addicts.
Bejerot did not accept unemployment and poor private economy as explanations for increased use of illegal drugs. He pointed out that alcohol abuse in the 1930s was comparatively limited in Sweden, despite high unemployment and economic depression.
Nils Bejerot stressed five main factors that cause increased risk of an individual of becoming a drug abuser:
* availability of the addictive substance
* money to acquire the substance
* time to use the substance
* example of use of the substance in the immediate environment
* a permissive ideology in relation to the use of the substance<ref>{{Cite web |title=Noel Pearson: Agendas of addiction. The Australian, March 1, 2008 |url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23299086-5013477,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090826153200/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23299086-5013477,00.html |archive-date=26 August 2009 |access-date=17 April 2008}}</ref>
Bejerot advanced the hypothesis that when addiction supervenes it is no longer a symptom but a morbid condition of its own. In the abuse stage one can willfully control their consumption and intoxicating themselves at will, but eventually – depending on the product's addictive qualities, the dosage, the intensity of the abuse, individual factors etc. – the drug abuse can turn into drug dependency, receiving the strength of an instinct. Therefore, its development will not be affected by removal of the initiating factors, and the drug dependency has developed the strength and character of a natural drive, even though it was artificially-induced.<ref>{{Cite web |title=Bejerot; Nordisk Medicin 7. I. 1971, bd 85, nr 1 |url=http://www.nilsbejerot.se/narkotikamissbruk.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120227194554/http://www.nilsbejerot.se/narkotikamissbruk.pdf |archive-date=27 February 2012 |access-date=18 October 2009}}</ref>
He compared addiction with a very deep love, writing that addiction is "an emotional fixation (sentiment) acquired through learning, which intermittently or continually expresses itself in purposeful, stereotyped behavior with the character and force of a natural drive, aiming at a specific pleasure or the avoidance of a specific discomfort."<ref>{{Cite web |title=Nils Bejerot in Theories of Drug abuse, Selected contemporary perspectives, page 246-255, NIDA, 1980 |url=http://www.nida.nih.gov/pdf/monographs/30.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090509100018/http://www.nida.nih.gov/pdf/monographs/30.pdf |archive-date=9 May 2009 |access-date=8 July 2008}}</ref>
This would however not mean that drug addiction was impossible to treat. The abuse was learned, hence it is also possible to relearn, how to live without drugs, and treatment of drug addicts should have a drug-free goal, differing with others who aimed at reduction of adverse effects, also known as harm reduction. Bejerot thus criticized programs of long methadone treatment of opiate users in programs that were not aimed at drug freedom.
* Alfred R. Lindesmith
* War on drugs
* Harm reduction
{{Reflist|group=Note}}
== References ==
[[Rukuni:Mutuwan 1988]]
[[Rukuni:Haifaffun 1921]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6qigrb67y21vo17y24kspttp5poxehu
Tattaunawar user:Imranaisah12
3
160888
877485
2026-07-05T21:23:13Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877485
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Imranaisah12! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Imranaisah12|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
g2z5lxus9r2h3ht632vjtcb762laya6
Tattaunawar user:Touba06
3
160889
877486
2026-07-05T21:23:23Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877486
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Touba06! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Touba06|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
8bk99bhny09xr6ay1s24r31prg0k5hi
Tattaunawar user:Культурный слой
3
160890
877487
2026-07-05T21:23:33Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877487
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Культурный слой! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Культурный слой|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
681uyci2vjegb0zz4oj38nivdxc7ujd
Tattaunawar user:Gandal poullo
3
160891
877488
2026-07-05T21:23:43Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877488
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Gandal poullo! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Gandal poullo|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
2wywadmutnz7tc1kxlavrpmsph70hpa
Tattaunawar user:LanaEasa200
3
160892
877489
2026-07-05T21:23:53Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877489
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, LanaEasa200! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/LanaEasa200|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
4lyw98g6o3v7ftuxo1zdgzud23vazez
Tattaunawar user:Agamad24
3
160893
877490
2026-07-05T21:24:03Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877490
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Agamad24! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Agamad24|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
i7nnqur0mc2n8a76n7nkb9ckxwx2s9y
Tattaunawar user:Spartah22
3
160894
877491
2026-07-05T21:24:13Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877491
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Spartah22! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Spartah22|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
ka1gx848udqonuqbzbchckbgldfvqkf
Tattaunawar user:SALISU IBRAHIM AHMAD
3
160895
877492
2026-07-05T21:24:23Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877492
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, SALISU IBRAHIM AHMAD! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/SALISU IBRAHIM AHMAD|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
360vipltorjh0ccq3c7ffgwfoem1xzr
Tattaunawar user:Missive.of.kind
3
160896
877493
2026-07-05T21:24:33Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877493
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Missive.of.kind! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Missive.of.kind|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
l3xa434d1n6vab8rfv0wpjzbyb03joh
Tattaunawar user:3010cambel
3
160897
877494
2026-07-05T21:24:43Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877494
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, 3010cambel! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/3010cambel|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
h1l5a34yzbm8tfdgkwfssprfqr704yx
Tattaunawar user:Shehu Gibrima Yarda
3
160898
877495
2026-07-05T21:24:53Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877495
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Shehu Gibrima Yarda! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Shehu Gibrima Yarda|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
c7qrstcnlvsv6zby4rwaklctnlunase
Tattaunawar user:DaŭrosEterne
3
160899
877496
2026-07-05T21:25:03Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877496
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, DaŭrosEterne! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/DaŭrosEterne|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
3h2kh7cvnnob6hiaolq2dphlfuh3urp
Tattaunawar user:Fatdaddytheeditorinchief1
3
160900
877497
2026-07-05T21:25:13Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877497
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Fatdaddytheeditorinchief1! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Fatdaddytheeditorinchief1|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
0ut5z1iyfl6v1bs62ilpr7n65456zbx
Tattaunawar user:Sscara22
3
160901
877498
2026-07-05T21:25:23Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877498
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Sscara22! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Sscara22|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
1uym8on71sm34nozunlhlkxy1n3tbzm
Tattaunawar user:Konsta A. Jokelainen
3
160902
877499
2026-07-05T21:25:33Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877499
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Konsta A. Jokelainen! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Konsta A. Jokelainen|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
0x19wmk0ep0azf4a9xtwte4hxzzk0kr
Tattaunawar user:DRAWERSAII
3
160903
877500
2026-07-05T21:25:43Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877500
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, DRAWERSAII! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/DRAWERSAII|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
7jf27cl16wlkxy9kar0dalyrfohbhxx
Tattaunawar user:جبران الغافري
3
160904
877501
2026-07-05T21:25:53Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
877501
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, جبران الغافري! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/جبران الغافري|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 5 ga Yuli, 2026 (UTC)
nnjrewebhc25ao79w6lay9rs7e5bc38
Sarah Ferguson
0
160905
877536
2026-07-06T03:43:37Z
Hafsah3639
35826
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1361338759|Sarah Ferguson]]"
877536
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Reflist}} '''Sarah Margaret Ferguson''' (An haife ta a 15 ga Oktoba shekarar 1959), tsohuwar Sarah, Duchess of York, kuma an fi sani da Fergie, marubuciya ce ta Burtaniya, mai magana da yawun, kuma mai talbijin. Ita ce tsohuwar matar [[Andrew Mountbatten-Windsor]], tsohon Yarima Andrew, Duke na York, ɗan na biyu na [[Elizabeth II|Sarauniya Elizabeth II]] kuma ƙaramin ɗan'uwan Sarki Charles.III
Ferguson ya girma a Dummer, Hampshire, kuma ya halarci Kwalejin Sakataren Sarauniya. Daga baya ta yi aiki ga kamfanonin hulɗa da jama'a a London da kuma kamfanin wallafe-wallafen. Ta fara dangantaka da Andrew a 1985, kuma sun yi aure a ranar 23 ga Yuli 1986 a Westminster Abbey, inda ta zama Duchess na York . Suna da 'ya'ya mata biyu: Beatrice da Eugenie . Aure, rabuwa a shekarar 1992, da kuma saki a shekarar 1996 sun ja hankalin kafofin watsa labarai da yawa.
Dukansu a lokacin da kuma bayan aurenta, Ferguson ta shiga cikin kungiyoyin agaji da yawa, da farko sun mayar da hankali kan tallafawa marasa lafiya da yara. Ta kasance mai kula da Teenage Cancer Trust daga 1990 zuwa 2025 kuma ta kafa Children in Crisis da Sarah's Trust . Ta rubuta littattafai da yawa ga yara da manya, kuma ta yi aiki a talabijin da samar da fina-finai.
A cikin shekarun da suka biyo bayan kisan aurenta, Ferguson ta kasance batun abin kunya daban-daban wanda ya shafi dangantakarta da dangin sarauta. Abokantarta da mai aikata laifukan jima'i na yara na Amurka [[Jeffrey Epstein]] ya haifar da dakatar da matsayinta a matsayin mai kula da kuma mai magana da yawun kungiyoyin agaji da yawa. A watan Oktoba na shekara ta 2025, Ferguson ya daina amfani da taken Duchess na York bayan sanarwar Andrew cewa ba zai sake amfani da sunayen sarauta ba.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Sarah Margaret Ferguson a ranar 15 ga Oktoba 1959 a , London, 'yar ta biyu ta Manjo Ronald Ferguson (1931-2003) da Susan Barrantes (née Wright; 1937-1998).<ref>{{Cite book|last3=Alison Weir}}</ref> Tana da 'yar'uwa daya, Jane. Bayan iyayenta sun sake aure a shekara ta 1974, mahaifiyarta ta auri dan wasan polo Héctor Barrantes a shekara mai zuwa kuma ta koma Trenque Lauquen a cikin pampas na Argentina. Ferguson ta kasance a cikin {{Convert|480|acre|km2}} km2) Dummer Down Farm a Dummer, Hampshire, wanda ya kasance gidan mahaifinta tun tana 'yar shekara takwas. Major Ferguson ya auri Susan Deptford a shekara ta 1976, kuma yana da wasu 'ya'ya uku: Andrew, Alice, da Elizabeth. Ferguson daga baya ta ce, tana da shekaru 12, lokacin da auren iyayenta ya fara lalacewa, ta kamu da matsalar cin abinci kuma "ta juya zuwa cin abinci mai yawa don ta'aziyya".<ref name="Guardian-Disorder">{{Cite web |last=Harris |first=Paul |date=26 October 2002 |title=Fergie: How food became my only friend |url=https://www.theguardian.com/uk/2002/oct/27/monarchy.paulharris |access-date=25 November 2020}}</ref>
Ferguson, wacce aka fi sani da "Fergie", sau ɗaya ta bayyana iyalinta a matsayin "masu mutanen ƙasar da ke da ɗan tsohuwar kuɗi". Ita ce zuriyar Sarki Charles na biyu na Ingila ta hanyar 'ya'yansa uku: Charles Lennox, Duke na farko na Richmond; James Scott, Duke na 1 na Monmouth; da Anne Lennard, Countess na Sussex . Kakanninta mafi girma aristocratic ne; ita ce babban jikokin Duke na 6 na Buccleuch, babban jikokin 8th Viscount Powerscourt, kuma zuriyar 1st Duke na Abercorn da 4th Duke na Devonshire.<ref>{{Cite web |last=Regan |first=Mary |date=14 October 2006 |title='Duchess of Cork' embraces Irish roots |url=https://www.irishexaminer.com/news/arid-20015772.html |access-date=7 December 2020 |website=[[Irish Examiner]]}}</ref> Tana da alaƙa da tsohon mijinta saboda duka biyu sun fito ne daga Duke na 4 na Devonshire da kuma Sarki James VI da ni.<ref name="WP-86" />
Ferguson ya halarci makarantar shirye-shiryen Daneshill a Stratfield Turgis, Hampshire . Ma'aikatan makarantar sun bayyana ta a matsayin "ƙaramar yarinya mai ƙarfin zuciya, mai saurin fita". Daga baya ta halarci Makarantar Hurst Lodge a Ascot . Kodayake ba ta haskaka a ilimi ba, ta nuna baiwa a yin iyo da wasan tennis.<ref name="WP-86" /> Tun tana ƙarama, Ferguson ta ci gaba da sha'awar tseren kankara kuma daga baya ta yi aiki a takaice a matsayin yarinya.<ref>{{Cite web |last=Barcelona |first=Ainhoa |date=11 February 2016 |title=Sarah, Duchess of York applies to become permanent resident of Switzerland |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/2016021129758/sarah-ferguson-applies-residency-switzerland/ |access-date=6 December 2020}}</ref> A lokacin da take matashiya, ta yi aiki a matsayin mai tsabta da kuma mai ba da abinci.<ref>{{Cite web |last=Hunt |first=Amy |date=31 August 2018 |title=Sarah Ferguson reveals the surprising job she had before marrying Prince Andrew |url=https://www.womanandhome.com/us/life/royal-news/sarah-ferguson-job-prince-andrew-300634/ |access-date=24 April 2022 |website=Woman & Home}}</ref> Bayan kammala karatun a Kwalejin Sakatariyar Sarauniya tana da shekaru 18, <ref name="WP-86" /> ta ɗauki aiki a wani gidan zane-zane.<ref>{{Cite web |date=8 October 2009 |title=Latest news and profile of Sarah Ferguson |url=http://www.hellomagazine.com/profiles/sarahferguson/ |access-date=4 May 2010 |website=Hello!}}</ref> Daga baya ta yi aiki a kamfanoni biyu na hulɗa da jama'a a Landan, sannan ta sami matsayi a kamfanin wallafe-wallafen.<ref name="WP-86" /> Kafin aurenta, Ferguson ta yi kwanan wata da Kim Smith-Bingham, mai sayar da kayayyaki, da Paddy McNally, manajan tseren mota sama da shekaru 20 da suka girme ta. <ref name="WP-86" /> <ref>{{Cite web |last=Cochrane |first=Kira |date=24 May 2010 |title=Why I feel sorry for Sarah Ferguson |url=https://www.theguardian.com/uk/2010/may/24/feel-sorry-for-sarah-ferguson |access-date=2 March 2018 |website=The Guardian |language=en}}</ref>
== Aure ga Andrew ==
{{Reflist}}
[[Fayil:Andrew_Sarah_wedding_19860723.jpg|thumb|Duke da Duchess na York a ranar bikin aurensu]]
A ranar 19 ga watan Maris na shekara ta 1986, Ferguson da [[Andrew Mountbatten-Windsor|Yarima Andrew]] sun sanar da alkawarinsu.<ref>{{Cite web |title=History – Prince Andrew's wedding (pictures, video, facts & news) |url=https://www.bbc.co.uk/history/events/prince_andrews_wedding |access-date=29 April 2011 |publisher=BBC}}</ref> Ma'aurata sun san juna tun suna yara, suna haɗuwa lokaci-lokaci a wasannin polo, kuma sun sake haɗuwa a Royal Ascot a shekarar 1985.<ref>{{Cite web |date=10 March 2011 |title=Iconic Weddings – Sarah Ferguson and Prince Andrew |url=http://us.hellomagazine.com/brides/201103105087/iconic-weddings/sarah-ferguson/prince-andrew/ |access-date=30 January 2015 |publisher=Hello.com}}</ref> Kafin alkawarin, Ferguson ta bi [[Yar sarki diana|Diana, Gimbiya ta Wales]], a lokacin yawon shakatawa na jirgin Andrew na {{HMS|Brazen|F91|6}} . <ref name="WP-86" /> Andrew ya tsara zoben alkawari da kansa: lu'u-lu'u goma da aka saita a kusa da ruby na Burma, wanda aka zaba don haɓaka jan gashi na Ferguson.<ref>{{Cite web |date=20 February 2016 |title=Royal Engagement Rings |url=http://www.brilliantearth.com/news/royal-engagement-rings/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130227055445/http://www.brilliantearth.com/news/royal-engagement-rings/ |archive-date=27 February 2013 |access-date=15 May 2018 |website=Brilliant Earth}}</ref> Halin abokantaka da ruhunta mai rai ya sa ta zama maraba da gidan sarauta.<ref name="WP-86" /><ref name="Ppl-86" />
Bayan samun yardar Sarauniya, wanda aka buƙaci a ƙarƙashin Dokar Auren Sarauta ta 1772 ga duk zuriyar Sarki George II, Ferguson da Andrew sun yi aure a Westminster Abbey a ranar 23 ga Yuli 1986. Sarauniyar ta ba da taken Duke na York ga Andrew, kuma, a matsayin matarsa, Ferguson ta atomatik ta sami matsayinta na sarauta da ducal, ta zama "Her Royal Highness The Duchess of York". A cikin sabon rawar da ta taka, ta shiga cikin Duke wajen gudanar da ayyukan sarauta, gami da ziyarar kasashen waje.
A shekara ta 1987, Ferguson da Andrew sun yi rangadin kwana 25 a Kanada. A watan Fabrairun wannan shekarar, ta wuce lasisin matukin jirgi mai zaman kansa bayan kammala karatun horo na awa 40 da Ubangiji Hanson ya biya a matsayin kyautar aure, kuma an gabatar da ita da fuka-fukanta a RAF Benson a watan Disamba.<ref>{{Cite web |date=14 December 1987 |title=Duchess of York Fulfills Pledge To Fly Helicopter Like Husband |url=https://apnews.com/article/719fa80fdcda22f2d7c109b0caa7a9f2 |access-date=6 December 2020 |publisher=Associated Press News}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 December 1987 |title=Fergie Fulfills Vow, Wins Her Wings as a Helicopter Pilot |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1987-12-14-mn-19345-story.html |access-date=6 December 2020}}</ref>
A ranar 22 ga watan Janairun shekara ta 1988, yayin ziyarar da ta kai [[New York (birni)|Birnin New York]] don halartar taron tara kudade, wani saurayi ya kai hari kan Ferguson a ƙofar otal dinta.<ref name="NY-Attack">{{Cite web |date=22 January 1988 |title=Duchess of York Unharmed After Attempted Attack in New York |url=https://apnews.com/d5afa08679c15947249a873c66e4e670 |access-date=16 February 2017 |publisher=AP News Archive}}</ref> Mutumin, wanda ya yi ihu "masu kisan kai 3/8" kuma ya ɗauki tutar Sojojin Jamhuriyar Irish yayin da yake gaggauta zuwa gare ta, an tuhume shi da "ƙoƙarin kai hari kan Duchess da kai hari kan wakilin tarayya".<ref name="NY-Attack" /> Wani jami'in yada labarai na Ma'aikatar Harkokin Waje daga baya ya tabbatar da cewa "ba ta ji rauni a lamarin ba".<ref name="NY-Attack" />
In March 1988 the couple made a royal tour of California. Two British newspapers described the trip as a "brash, vulgar, excessive, weak-humored exhibition by two royals".<ref name="LA-Trip" /> City officials in [[Los Angeles]] defended the couple, calling the criticism "awful" and offensive, while observers described the Duke and Duchess as friendly and said they had fulfilled their duties.<ref name="LA-Trip" />
A watan Mayu na shekara ta 1989, Ferguson ya kai ziyara a [[Berlin]].<ref>{{Cite web |date=25 May 1989 |title='Fergie' in Berlin |url=https://tulsaworld.com/news/fergie-in-berlin/article_1b94afb4-71a3-5eff-993f-64b16e744a57.html |access-date=6 December 2020 |website=[[Tulsa World]]}}</ref>
=== Rabuwa da saki ===
Mai ba da labari Sarah Bradford ta rubuta cewa ayyukan Andrew a matsayin jami'in sojan ruwa ya buƙaci dogon lokaci daga gida. A cewar Ferguson, ma'auratan sun ga juna na kwanaki 40 kawai a shekara a cikin shekaru biyar na farko na aurensu.<ref>{{Cite web |last=Kindelan |first=Katie |date=11 May 2011 |title=Sarah Ferguson Reveals Her Road to Recovery in Documentary on OWN, Oprah Winfrey Network |url=https://abcnews.go.com/Entertainment/sarah-ferguson-reveals-road-recovery-documentary-oprah-winfrey/story?id=13780411 |access-date=6 December 2020 |publisher=ABC News}}</ref> A shekara ta 1991, dangantakar ta kasance cikin matsala, tare da Ferguson yana samun rayuwa a cikin dangin sarauta da ke da wahala. Abokantarta da ɗan Texan mai miliyoyin kudi Steve Wyatt, ɗan Lynn Wyatt, ya ja hankalin jama'a sosai lokacin da hotuna - gami da wanda ke nuna Wyatt tare da jaririn Ferguson - ya bayyana a cikin jaridu a watan Janairun 1992. Ferguson da Andrew sun sanar da rabuwa a ranar 19 ga Maris 1992. Bayan sanarwar, fadar ta bayyana cewa Ferguson ba za ta sake yin ayyukan jama'a a madadin Sarauniya ba, kuma Sarauniya daga baya ta tabbatar da cewa ba za ta dauki nauyin bashin Ferguson ba.<ref name="Separation" /><ref name="Tribune-Divorce" /> Ferguson ya kafa wani gida daban daga Andrew a cikin 1992, yana ƙaura zuwa Romenda Lodge a kan Wentworth Estate a Surrey.<ref>{{Cite web |last=Kenny |first=Peter |date=23 August 1992 |title=Duchess of York leaves queen's holiday home |url=https://www.upi.com/Archives/1992/08/23/Duchess-of-York-leaves-queens-holiday-home/1411714542400/ |access-date=6 December 2020 |website=UPI Archives |quote=... she was driven through the gates of her rented home at Romenda Lodge.}}</ref>{{Spaced en dash}}{{Spaced en dash}}
[[Fayil:Sarah_Ferguson.jpg|thumb|Duchess na York a lokacin a Royal Welsh Show, 1991]]
A watan Agustan shekara ta 1992, jaridar Daily Mirror ta buga hotunan da aka dauka a ɓoye na John Bryan, manajan kudi na Amurka, yana sumbace yatsun Ferguson yayin da take wanka ba tare da rana ba. Wannan lamari ya haifar da yaduwar ba'a ga jama'a kuma ya ba da gudummawa ga ci gaba da nisanta daga dangin sarauta. Daga baya aka umarci mujallar Faransa Paris Match da ta biya £ 84,000 a cikin lalacewa don buga hotunan, kodayake da'awar asali ta kasance £ 1.32.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Rhys |date=7 September 1994 |title='Hunky' Prince is exposed to public gaze |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/hunky-prince-is-exposed-to-public-gaze-1447414.html |access-date=18 July 2022 |website=The Independent}}</ref> A ranar 28 ga ''Wasan Paris'' na shekara ta 1993, an ba da sanarwar cewa an kammala yarjejeniyar rabuwa tsakanin Ferguson da Andrew, bayan watanni na hasashe cewa za su iya sulhunta.<ref>{{Cite web |date=29 June 1993 |title=No reconciliation for Andrew, Sarah |url=https://books.google.com/books?id=pK5dAAAAIBAJ&dq=prince+andrew+sarah+reconciliation+speculation&pg=PA19&article_id=3346,4904525 |access-date=17 April 2023 |website=Observer-Reporter |language=en}}</ref> A shekara ta 1995, kawun Andrew Princess Margaret, wacce ta karɓi furanni daga Ferguson, an ruwaito ta rubuta mata: "Kun yi fiye da haka don kawo kunya ga iyali fiye da yadda za a iya tunaninsa".
Rahotanni da hasashe game da yiwuwar sulhu sun ci gaba har zuwa ƙarshen 1995, <ref>{{Cite web |date=13 August 1995 |title=Prince Andrew, Sarah Ferguson |url=https://books.google.com/books?id=P1MwAAAAIBAJ&dq=prince+andrew+sarah+spain+wentworth&pg=PA7&article_id=5577,2325148 |access-date=17 April 2023 |website=Kingman Daily Miner |language=en}}</ref> wanda ya ƙare lokacin da Ferguson da Andrew suka sanar da shawarar da suka yanke na saki a watan Afrilu 1996. A cikin shekarun da suka biyo bayan kisan aure, ta ce ta sami £ 15,000 a kowace shekara a matsayin sasantawar kisan aure kuma ta bayyana matsayinta na mai magana da yawun Weight Watchers a matsayin babbar "tushen samun kudin shiga". Koyaya, manyan jami'ai daga baya sun gaya wa The Sunday Telegraph cewa sulhu ya haɗa da £ 350,000 a tsabar kudi, £ 500,000 daga Sarauniya don siyan gida ga Ferguson da yara, da kuma alawus na kowane wata wanda aka kiyasta ya kai £ 500,000 a shekara ta 2010. Ferguson da Andrew sun raba kula da 'ya'yansu. An ba da umarnin a ranar 17 ga Afrilu 1996 kuma an kammala kisan aure a ranar 30 ga Mayu 1996, bayan haka Ferguson ya riƙe salon "Her Royal Highness" a cikin wannan hanyar kamar sauran 'yan uwan da suka sake aure.<ref name="div-ind">{{Cite web |last=Victor |first=Peter |date=17 April 1996 |title=Yorks bring marriage to an end |url=https://www.independent.co.uk/news/yorks-bring-marriage-to-an-end-1305213.html |access-date=11 December 2020 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 May 1996 |title=It's Over: Divorce Final for Fergie and Prince Andrew |url=https://apnews.com/article/53e4a388b8571a6bd88a092cd5dfce3f |access-date=11 December 2020 |publisher=Associated Press}}</ref> Koyaya, an sanar da ita a watan Afrilu cewa ta zaɓi kada ta yi amfani da salon kuma za ta bar shi a ƙarƙashin sharuddan saki.<ref name="div-ind" /> Dangane da wasikun da aka bayar a watan Agustan 1996 da ke tsara sunayen sarauta bayan kisan aure, ta daina zama "Mai Girma na Sarauta".<ref name="letterspatent">{{London Gazette|date=30 August 1996}}</ref>
A watan Nuwamba na shekara ta 1996, Ferguson ta wallafa tarihin rayuwarta Sarah: My Story kuma ta gudanar da rangadin gabatarwa. A lokacin da ta bayyana a wani shirin tattaunawa na Amurka, ta nuna cewa ita da Andrew suna da kyakkyawar dangantaka, tana cewa "Ko da yaushe ya san ainihin abin da ke faruwa", kuma "Ba titin hanya ɗaya ba ne. " <ref>{{Cite web |date=22 November 1996 |title=The new Fergie |url=https://books.google.com/books?id=AmRPAAAAIBAJ&dq=sarah+duchess+sawyer&pg=PA6&article_id=3847,7416925 |access-date=19 April 2023 |website=Toledo Blade |language=en}}</ref> A cikin wata hira ta 2007, tana tunani game da dalilin da ya sa suka kammala saki ta ce, "Ina so in yi aiki; ba daidai ba ne ga yarima ta gidan sarauta ta zama kasuwanci, don haka Andrew da ni yanke shawarar yin saki don in iya tafiya in sami aiki. "<ref>{{Cite journal |last=Ziemer |first=Laurette |date=14 November 1996 |title='Andrew knew about my affairs' Fergie tells American TV viewers |journal=Evening Standard |pages=3}}</ref>
Tun bayan kisan aure, Ferguson ta halarci abubuwan da suka faru da yawa tare da 'ya'yanta mata, gami da saka hannun jari na Andrew a cikin Royal Victorian Order da Order of the Garter, da kuma Royal Ascot . A irin waɗannan lokuta, ana ba ta ladabi a matsayin memba na dangin sarauta.<ref>{{Cite web |last=Rayner |first=Gordon |date=19 June 2015 |title=Duchess of York completes reconciliation with royal family as she curtseys to the Queen at Ascot |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/11687777/Duchess-of-York-completes-reconciliation-with-Royal-family-as-she-curtseys-to-the-Queen-at-Ascot.html |url-access=subscription |access-date=9 January 2017 |website=The Telegraph}}</ref> Ta nuna yiwuwar sake auren Andrew a cikin tambayoyin da yawa. A watan Agustan shekara ta 2013, an gayyace ta ta zauna a Balmoral Castle tare da Andrew da 'ya'yansu mata a matsayin baƙi na Sarauniya, kuma a watan Satumbar shekara ta 2013, lokacin da aka tambaye ta game da yiwuwar sake aure, Ferguson ya ce: "Har yanzu yarima ne mai kyau, koyaushe zai zama yarima mai kyau".
Ba a gayyace ta zuwa [[Meghan Markle]]">bikin aure Yarima Edward da Sophie Rhys-Jones na 1999 ba ko kuma bikin auren Yarima William da Catherine Middleton na 2011, amma ta halarci bikin auren Yarima Harry da Meghan Markle a 2018. Koyaya, ba ta sami gayyatar zuwa liyafar maraice a Gidan Frogmore da [[Charles III|Yarima Charles]] ya shirya ba, kuma an ruwaito cewa "ta yi matukar damuwa" da ware ta.
[[Fayil:Sarah,_Duchess_of_York_at_Sandringham,_2023.jpg|thumb|Ferguson a ranar Kirsimeti 2023]]
Ta halarci jana'izar Sarauniya Elizabeth II a watan Satumbar 2022, kuma ta zauna kusa da 'ya'yanta mata, amma ba a gayyace ta zuwa naɗa Sarki Charles III a watan Mayu 2023 ba.<ref>{{Cite web |last=Parsley |first=Aaron |date=20 September 2022 |title=Sarah Ferguson Wore a Touching Symbol of Safe Journey at Queen Elizabeth's Funeral |url=https://people.com/royals/sarah-ferguson-wore-touching-symbol-safe-journey-queen-elizabeth-funeral/ |access-date=3 October 2022 |website=People}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goughlan |first=Sean |date=14 April 2023 |title=Duchess of York, Sarah Ferguson, not invited to coronation |url=https://www.bbc.com/news/uk-65275486 |access-date=17 June 2023 |website=BBC News}}</ref>
A ranar 25 ga watan Disamba na shekara ta 2023, Ferguson ta shiga dangin sarauta don hidimar Kirsimeti a Cocin St Mary Magdalene, Sandringham, inda ta fara halartar taron tun 1992. <ref>{{Cite web |last=Omar |first=Ayan |date=27 December 2023 |title=Sarah, Duchess of York 'grateful' for royal invite to Sandringham on Christmas Day |url=https://www.standard.co.uk/news/uk/sarah-ferguson-duchess-duke-christmas-sandringham-royal-family-b1129187.html |access-date=29 January 2025 |website=The Standard}}</ref>
Ofishin Ubangiji Chamberlain ya ci gaba da lissafa Ferguson a matsayin memba na dangin sarauta har zuwa Nuwamba 2025, tare da wasu dangin da suka fi girma kamar Daniel Chatto da Mike Tindall . <ref>{{Cite web |title=The Royal Family |url=https://www.royal.uk/sites/default/files/documents/2025-11/ANNEX%20D%20-%20Royal%20Family%202025%201.pdf |access-date=11 November 2025 |publisher=royal.uk |quote=Members of the Royal Family... Annex D - Royal Family}}</ref>
== Rayuwa bayan kisan aure ==
Bayan kisan aure, jaridu na Burtaniya sun ci gaba da bayar da rahoto game da salon rayuwar Ferguson. A shekara ta 1995, wani mai kula da kaya a Filin jirgin saman John F. Kennedy International Airport a Birnin New York ya yi ikirarin aikata laifin satar wuyan lu'u-lu'u da mundunta, wanda ya kai dala 382,000. <ref>{{Cite web |date=6 December 1995 |title=Jewels Stolen From Duchess of York |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-12-06-mn-10878-story.html |access-date=20 November 2019 |website=Los Angeles Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 March 1996 |title=Man Pleads Guilty in Theft of Duchess of York's Diamonds |url=https://www.nytimes.com/1996/03/27/nyregion/man-pleads-guilty-in-theft-of-duchess-of-york-s-diamonds.html |url-access=limited |access-date=20 November 2019 |website=The New York Times}}</ref>
An buga tarihin rayuwarta na farko, My Story, a cikin 1996 kuma ta sami mummunan bita. An buga tarihin kansa na biyu, Finding Sarah: A Duchess's Journey to Find Herself, a cikin 2011 kuma ya magance matsalolin kudi da kalubalen jama'a.
[[Fayil:2004-02-16_Eugenie_Beatrice_Sarah_Verbier_052.JPG|thumb|Ferguson da 'ya'yanta mata a Verbier, 2004]]
Har zuwa shekara ta 2004, Ferguson da Andrew sun ci gaba da raba gidan iyali, Sunninghill Park a Berkshire . A wannan shekarar, ya koma Gidan sarauta da aka gyara a Windsor Great Park, wanda a baya ya kasance gidan kakarsa, Sarauniya Elizabeth Sarauniya, har zuwa mutuwarta a shekara ta 2002. A shekara ta 2007, Ferguson ya yi hayar gidan Dolphin a Englefield Green, kasa da mil daga Royal Lodge.<ref>{{Cite web |last=Borland |first=Sophie |date=30 January 2008 |title=Scented candle starts fire at Fergie's home |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1576995/Scented-candle-starts-fire-at-Fergies-home.html |url-access=subscription |access-date=21 September 2021 |website=The Telegraph}}</ref> Wani karamin wuta a cikin gidan wanka a Dolphin House a shekara ta 2008 ya kai ta ga barin dukiyar kuma ta koma Royal Lodge tare da Andrew. <ref>{{Cite web |date=30 January 2008 |title=Bathroom blaze in Royal household |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/surrey/7217267.stm |access-date=4 August 2018 |publisher=BBC}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2013 |title=Fergie and Andrew will definitely remarry, friends say |url=https://www.independent.ie/world-news/europe/fergie-and-andrew-will-definitely-remarry-friends-say-29525971.html |access-date=21 September 2021 |website=Irish Independent |via=Telegraph}}</ref>
A cikin 2015, an ruwaito Ferguson ta ƙaura daga Royal Lodge kuma ta zauna a Verbier, Switzerland, inda ita da Andrew suka mallaki gidan fam miliyan 13. Ta nemi zama a Switzerland a shekara mai zuwa. Ya zuwa shekara ta 2016 ta kuma kula da wani gidan haya a Eaton Square, London. A cikin 2025, ta sayar da wani gida a Belgravia na London don fam miliyan 3.85, bayan ta sayi shi a cikin 2022 don fam miliyan 4.25. Da farko an sayi dukiyar ne a matsayin saka hannun jari ga 'ya'yanta mata kuma an hayar da ita ga mai haya.<ref name="Telegraph-Belgravia" /> Ta ci gaba da zama da farko a Royal Lodge har zuwa Oktoba 2025, lokacin da Buckingham Palace ta sanar da cewa an ba da sanarwa ga Andrew don ya mika hayarsa kuma Ferguson za ta yi shirye-shiryen rayuwarta.
=== Matsalolin bashin ===
A tsakiyar shekarun 1990s, an ruwaito Ferguson cewa tana da rashi na fam miliyan 4.2 a cikin asusun bankinta, wanda ta magance ta hanyar aiwatar da abin da aka bayyana a matsayin "shekaru huɗu na samun kuɗi" a Amurka.
A shekara ta 2006, ta amfani da kudin shiga daga aikinta a matsayin mai shirya fina-finai da marubuciya, ta kafa Hartmoor LLC a Amurka.<ref>{{Cite web |last=Dorning |first=Ann-Marie |date=30 September 2009 |title=Sarah Ferguson: Indebted Duchess Comes Clean |url=https://abcnews.go.com/Business/sarah-ferguson-duchess-debt/story?id=8925887 |access-date=6 December 2020 |publisher=ABC News}}</ref> Kamfanin salon rayuwa an yi niyya ne don tallafawa "aikinta a cikin wallafe-wallafen, kafofin watsa labarai da magana da jama'a".<ref name="Telegraph-debts">{{Cite web |last=Mendick |first=Robert |last2=Doran |first2=James |date=3 October 2009 |title=Revealed: Duchess of York's US firm collapses with $1m debts |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/6257686/Revealed-Duchess-of-Yorks-US-firm-collapses-with-1m-debts.html |url-access=subscription |access-date=6 December 2020 |website=The Telegraph}}</ref> Hartmoor ya rushe a shekara ta 2009, ya bar Ferguson da basussuka na £ 630,000.<ref name="Telegraph-debts" /> Daga baya a wannan shekarar, ya bayyana cewa tana cikin rikici na kudi tare da kamfanoni uku, kuma a watan Satumba an kira ta "zuwa kotu a Burtaniya saboda kudaden da ba a biya ba".<ref name="Telegraph-debts" /> A watan Agustan shekara ta 2010, rahotanni sun ba da shawarar cewa tana iya bayyana fatarar kuɗi ta son rai tare da basussuka kusan £ 5 miliyan, kodayake wasu kafofin sun kiyasta adadi a kusa da £ 2 miliyan.
Ferguson ya shiga cikin kusanci da ɗan kasuwa Manuel Fernandez a kusa da shekara ta 2015, yana bayyana tare da shi a fili kuma yana saka hannun jari a cikin fasahar sa ta vVoosh a cikin shekara ta 2016, yayin da yake shiga kwamitin ƙungiyar agaji. Duk da goyon bayanta, vVoosh ta shigar da kara don gudanarwa bayan ta kasa kaddamar da aikace-aikacen ta, wanda ya rushe ba tare da kaddamarwa da samfurin ba duk da karɓar fiye da fam miliyan 1 a cikin binciken gwamnati na Burtaniya da ƙididdigar harajin ci gaba da kuma tara kusan fam miliyan 9 gaba ɗaya. An yi zargin cewa Fernandez ya janye kudade masu yawa kuma ya bar kasar, kuma kungiyar agaji ba ta taɓa yin wani aiki ba kuma an rufe ta.<ref name="Times-Misadventures" /> Hukumar agaji daga baya ta fara aiwatar da cire Gidauniyar agaji ta vVoosh daga rajista don rashin aiki da kuma kasancewa fiye da shekaru hudu da rabi a cikin rahotonta.<ref name="BBC-vVoosh" /> Ferguson ta shiga ciki ya hada da rancen £ 36,000 daga kamfaninta Gate Ventures da kuma kusan 1% mallakar ta hanyar La Luna Investments, daya daga cikin kamfanoni da yawa da ke fama ko marasa aiki da ta sarrafa, gami da Coat Company Productions da Ginger & Moss, wanda na ƙarshe ya fuskanci manyan basussuka.<ref name="Times-Misadventures" /> vVoosh ya ci bashin £ 50,000 ga La Luna Investments.<ref name="BBC-vVoosh" />
A watan Yunin 2019, Andrew ya shirya rangadin mai zaman kansa na Fadar Buckingham ga Jay Bloom da Michael Evers, 'yan kasuwa daga kamfanin hakar ma'adinai na Amurka Pegasus Group Holdings. Wannan kamfani ya amince da biyan Ferguson har zuwa fam miliyan 1.4 don rawar da ta taka a matsayin " jakadan alama". An kori Bloom da Evers a cikin motar Andrew daga otal din su na Knightsbridge zuwa Fadar. Daga baya sun halarci taron Pitch@Palace a Fadar St James kafin su ci abinci a wannan maraice tare da Ferguson, Andrew, da 'yarsu Beatrice.<ref name="BBC-crypto" /> Ferguson yana inganta shirin Pegasus na amfani da dubban janareto na hasken rana don hakar Bitcoin a Arizona, kodayake aikin ya rushe bayan samun 615 kawai daga cikin raka'a 16,000 da aka tsara kuma yana samar da kawai $ 33,779 (£ 25,000) a cikin cryptocurrency.<ref name="BBC-crypto" />
Ferguson ya sami fiye da £ 200,000 daga Pegasus, ya tsaya don samun kyautar £ 1.2 miliyan da hannun jari na kamfanin, kuma yana buƙatar tafiye-tafiye na farko, otal-otal na taurari biyar, da masu sana'a har zuwa abubuwan da suka faru huɗu. Ta fara saduwa da Bloom a Las Vegas a cikin 2018 kuma ta haɓaka abokantaka ta kasuwanci wanda ya haifar da tarurruka a Fadar Buckingham, Fadar St James, da Royal Lodge, Windsor . <ref name="BBC-crypto" /> Bloom da Evers sun ziyarci London a kai a kai a cikin 2019, suna saduwa da iyalin York akai-akai.<ref name="BBC-crypto" /> Bloom ya kuma ziyarci fadar ta biyu a watan Yulin 2019. <ref name="BBC-crypto" /> A watan Oktoba na 2019 Ferguson ta sanya hannu kan kwangila ta hanyar Alphabet Capital, wani kamfani na Burtaniya mallakar Adrian Gleave, ta hanyar da aka biya ta sama da £ 200,000 don aikin Pegasus.<ref name="BBC-crypto" /> Takardun kotu sun nuna Andrew ya kuma sami £ 60,500 da aka gano ga kasuwancin Gleave, kodayake babu wanda ya bayyana biyan.<ref name="BBC-crypto" />
A watan Mayu 2020, an ruwaito cewa Andrew da Ferguson suna cikin takaddamar shari'a game da bashin da aka sayi shagon su na Switzerland a shekarar 2014. <ref name=":1">{{Cite web |date=7 May 2020 |title=Prince Andrew to face legal case over reported £5m ski chalet debt |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2020/may/08/prince-andrew-to-face-legal-case-over-reported-5m-ski-chalet-debt |access-date=9 May 2020}}</ref> Sun ɗauki rance na £ 13.25 miliyan kuma ana sa ran su biya ragowar £ 5 miliyan na farashin siye a ƙarshen 2019; <ref name=":1" /> sha'awa ta kara wannan zuwa £ 6.8 miliyan. <ref name="Telegraph-Bodkin">{{Cite web |last=Bodkin |first=Henry |date=7 August 2022 |title=Sarah Ferguson's £5m Mayfair mews purchase 'outrages' chalet owner burned by the Yorks |url=https://www.telegraph.co.uk/royal-family/2022/08/07/sarah-fergusons-5m-mayfair-mews-purchase-outrages-chalet-owner/ |url-access=subscription |access-date=8 August 2022 |website=The Telegraph}}</ref> Duk da rahotanni cewa Sarauniya za ta taimaka musu, mai magana da yawun Andrew ya tabbatar da cewa "ba za ta shiga don biyan bashin ba". The Times ta ruwaito a watan Satumbar 2021 cewa Ferguson da Andrew sun cimma yarjejeniyar doka tare da mai mallakar mallakar da ta gabata, kuma za su sayar da gidan don biyan bashin su. Mai shi ya amince da karbar fam miliyan 3.4, rabin adadin da aka bin ta, saboda tana cikin tunanin cewa Ferguson da Andrew suna fama da matsalolin kudi.<ref name="Telegraph-Bodkin" />
=== Jeffrey Epstein dangantaka ===
A watan Maris na shekara ta 2011, an ruwaito cewa [[Jeffrey Epstein]], wanda aka yanke masa hukuncin jima'i, ya taimaka wa Ferguson ya guje wa fatarar kuɗi ta hanyar biyan £ 15,000 ga ma'aikaci wanda take bin kuɗi. An bayar da rahoton cewa an biya bashin ne bayan sa hannun Andrew, wanda ke da kyakkyawar abota da Epstein wanda ya zo karkashin bincike a shekarar 2019. A ranar 7 ga watan Maris na shekara ta 2011, ta yarda da samun kudi daga Epstein kuma ta kira shi "babban kuskuren hukunci".<ref>{{Cite web |date=21 July 2011 |title=Prince Andrew: Envoy career plagued with controversy |url=https://www.bbc.com/news/uk-12663378 |access-date=5 March 2021 |publisher=BBC}}</ref> A lokacin rani na shekara ta 2011, Finding Sarah ya fito ne a kan hanyar sadarwa ta OWN. Ɗaya daga cikin jerin fina-finai na gaskiya na Amurka ya nuna Ferguson ganawa da Suze Orman, sanannen mai ba da shawara kan kudi a duniya, yana karɓar lacca mai tsauri daga Orman da shawara mai amfani game da yadda za a warware matsalolin kudi. Juan Alessi, ma'aikaci a gidan Epstein na Florida na tsawon shekaru 12, ya ce a cikin wani takardar shaidar da ba a rufe ba cewa ya yi imanin Ferguson ya ziyarci "sau ɗaya kawai kuma na ɗan gajeren lokaci".
A watan Satumbar 2025, jaridu sun buga imel da ke nuna cewa Ferguson ta tuntubi Epstein a watan Afrilu na shekara ta 2011, duk da sanarwar jama'a da ta yi a watan Maris na shekara ta 2011 cewa ta yanke duk wata alaƙa da shi. A cikin imel ɗin, ta rubuta cewa Epstein "aboki ne mai ƙarfi, mai karimci kuma mafi girma" kuma ta ce dole ne ta "yi gafara" saboda maganganun da ta yi a baya. A cewar mai magana da yawunta, neman gafara ya biyo bayan abin da aka bayyana a matsayin kiran waya na "Hannibal Lecter-style" wanda Epstein ya yi barazanar "hallaka" ta. Bayan sabuntawa da aka yi da shi ta hanyar buga imel ɗin, ƙungiyoyin agaji guda bakwai, waɗanda Ferguson ya kasance mai kula ko jakada (watau Teenage Cancer Trust, Julia's House, Prevent Breast Cancer, Natasha Allergy Research Foundation, Children's Literacy Charity, British Heart Foundation, da National Foundation for Retired Service Animals), kowannensu ya sanar ko ya tabbatar da cewa sun ƙare haɗin kansu da ita.
A watan Oktoba na shekara ta 2025, The Mail on Sunday ya ba da rahoton imel ɗin da aka ɓoye tsakanin Epstein da lauyansa a shekara ta 2011 suna ba da shawarar cewa Ferguson ya yi bikin sakin Epstein daga kurkuku a shekara ta 2009 ta hanyar ziyartar shi a New York, inda ta ɗauki 'ya'yanta mata tare da ita. Wani wakilin Ferguson ya bayyana cewa ba ita da 'ya'yanta mata ba su da wani abin tunawa game da irin wannan ziyarar. Koyaya, musayar imel tsakanin Epstein da mataimakinsa a watan Yulin 2009 ya nuna cewa na ƙarshe ya sayi jiragen "British Airways" don "Duchess", jimlar "don duk tikiti: $ 14,080.10", tare da wani imel da ke ba da cikakken bayani game da taron abincin rana a gidan Epstein a cikin wannan watan wanda Ferguson ya yi niyyar kasancewa tare da 'ya'yanta mata. Wani imel ɗin da Ferguson ya aiko a watan Janairun 2010 ya ba da rahoton cewa tana neman fiye da £ 15,000 da ta yarda da karɓa a baya, yayin da ta nemi "50 ko 100,000 US dollar don taimakawa ta shiga cikin ƙananan takardun da ke tura ni".<ref name="Telegraph-Oct25" /> Wani imel da Epstein ya aika wa aboki bayan Ferguson ta nisanta kanta daga gare shi a fili a watan Maris na shekara ta 2011 ya nuna cewa Epstein ta ba ta kudi sama da shekaru 15.<ref name="LBC-Oct25" /><ref name="Telegraph-Oct25" />
A watan Oktoba na wannan shekarar, ta nemi taimakonsa tare da matsalolin kudi, ta rubuta: "Ina bukatar fam 20,000 na gaggawa don haya a yau. Mai gidan ya yi barazanar zuwa jaridu idan ban biya ba. Babu wani brainwaves?" Ferguson da Epstein sun kuma tattauna yiwuwar fatarar kuɗi a cikin sarkar imel ta 2009 tare da ɗan kasuwa David Stern. A ranar 30 ga watan Janairun shekara ta 2010, ta aika wa Epstein imel tana cewa, "Ina aiki a hidimarku. Kawai na aure ni". A watan Maris na shekara ta 2010, "Sarah" ya bayyana yana nufin rayuwar soyayya ta Eugenie a matsayin martani ga imel daga Epstein, yana mai cewa tana "Kawai jiran Eugenie ta dawo daga karshen mako mai laushi!!". A watan Yulin 2010, Epstein ya tambayi ko akwai "kowane damar da 'ya'yanku mata ke yi wa 'yarta gaisuwa" ga 'yarta Celina; Ferguson ya amsa cewa Beatrice tana Landan tare da Andrew, kodayake ba a san ko wani taro ya faru ba.<ref name="Guardian-Jan26" /><ref name="BBC-MBB" /> A ranar 21 ga Satumba 2011, ta aika da imel tana taya Epstein murna game da haihuwar yaro, ta kara da cewa tana "a nan tare da ƙauna, abota da taya murna [''sic''] ".
=== Kudin samun dama ===
A watan Mayu na shekara ta 2010, Jaridar 5News of the World ta yi fim din Ferguson wanda ke ba da Mazher Mahmood, mai ba da rahoto a ɓoye wanda ke nuna kansa a matsayin ɗan kasuwa na Indiya, damar zuwa Andrew (wanda ya kasance wakilin Musamman na Ciniki da Zuba Jari na Duniya) don £ 500,000. A bidiyon da aka yi a matsayin tushen shirin labarin, wanda yake a fili, an ji Ferguson yana cewa, "£ 500,000 lokacin da za ku iya, a gare ni, bude kofofin". An gan ta tana karbar akwati da ke dauke da £ 40,000 a tsabar kudi. Bayyanawa da ke kewaye da tsabar kudi don samun dama ya kara martabarta da sananninta.<ref>{{Cite web |date=23 May 2010 |title=Ex-U.K. royal 'sorry' amid cash-for-access sting |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna37298950 |access-date=21 November 2020 |publisher=NBC News}}</ref>
Sterling Publishers sun kara yawan bugawa na Ashley Learns About Strangers, sabon littafin Sarah don yara; duk da haka, sanannen bai fassara zuwa ƙarin tallace-tallace na littattafai ba.<ref>{{Cite web |date=30 May 2010 |title=Duchess of York – Debt Swallowing Fergie? |url=http://www.nationalledger.com/ledgerpop/article_272632084.shtml |access-date=3 June 2010 |website=National Ledger}}</ref> A wata hira da Oprah Winfrey, mai taken Oprah da Sarah Ferguson, Duchess of York, Ferguson ta bayyana halinta ta hanyar cewa tana shan giya kafin ta nemi tsabar kudi, kuma tana "a cikin rami a wannan lokacin".<ref>{{Cite web |date=1 June 2010 |title=Ferguson Drinking Admission – Fergie 'In the Gutter' on Video |url=http://www.nationalledger.com/ledgerdc/article_272632105.shtml |access-date=3 June 2010 |website=National Ledger}}</ref> Ta kuma yi iƙirarin cewa da farko manufarta ita ce ta taimaka wa aboki wacce "ta buƙaci $ 38,000 (£28,000) cikin gaggawa" amma daga ƙarshe ta nemi ƙarin kuɗi saboda matsalolin kuɗi.<ref>{{Cite web |date=2 June 2010 |title='Out of control' Sarah Ferguson tells Oprah she needed money to help out friend |url=https://us.hellomagazine.com/royalty/201006023625/sarah-ferguson/oprah-winfrey/interview-friend/ |access-date=11 May 2018 |publisher=Hello!}}</ref>
A watan Nuwamba na shekara ta 2016, an ruwaito cewa Ferguson ya yi niyyar kai karar News Group Newspapers (kamfanin iyaye na News of the World) da mai shi [[Rupert Murdoch]] don £ miliyan 25 a cikin lalacewar da ta ambaci "hasarar samun kuɗi" da kuma "damuwa" da ta biyo baya wanda kafofin watsa labarai suka kawo mata a matsayin manyan dalilan. A watan Janairun 2018, an ruwaito cewa ainihin adadin da Ferguson ke nema ya kai fam miliyan 45.
=== Lamarin shari'a na 2012 a Turkiyya ===
A ranar 13 ga watan Janairun shekara ta 2012, Ma'aikatar Shari'a ta Turkiyya ta ba da izinin kama Ferguson na kasa da kasa. Ta yi tafiya zuwa Turkiyya a shekara ta 2008 kuma ta yi fim a ɓoye a gidan marayu na ƙasar Turkiyya. Hukumomin Turkiyya sun yi zargin cewa Ferguson ta yi sanarwa ta ƙarya lokacin da ta shiga kasar (game da dalilan da ta yi na ziyartar Turkiyya), ta shiga cikin wata hukuma ta Gwamnatin Turkiyya, kuma ta mamaye sirrin yara. Wadannan tuhume-tuhumen suna ɗauke da hukuncin ɗaurin shekaru 22. Turkiyya da Burtaniya suna da yarjejeniyar mikawa; duk da haka, jami'an Ofishin Cikin Gida sun bayyana: {{S-start}}
{{S-aca}}
{{S-bef|before=[[Prince Philip, Duke of Edinburgh|The Duke of Edinburgh]]}}
{{S-ttl|title=Chancellor of the [[University of Salford]]|years=1991–1995}}
{{S-aft|after=[[Sir Walter Bodmer]]}}
{{S-end}}Turkiyya ta ci gaba da cewa Ferguson ya karkatar da bayanai game da gidan marayu kuma ya yi amfani da wani abin da ya faru a cikin wani yunkuri na lalata da Jamhuriyar Turkiyya. Turkiyya ta gayyaci kungiyoyin kare hakkin dan adam na kasa da kasa don bincika duk wani gidan marayu da ta zaɓa don nuna gaskiya game da batun.
A ranar 5 ga Mayu 2012, an fara shari'ar ne a cikin tuhumar da ofishin mai gabatar da kara na jihar Ankara ya kawo. Cansu Şahin, wanda ke wakiltar Ferguson, wanda bai kasance ba, ya gaya wa kotun Ankara cewa abokin ciniki ya nemi gafara kuma yana so ya nemi gaisuwa tare da masu gabatar da kara.<ref>{{Cite web |date=5 May 2012 |title=Duchess of York on trial for filming orphanages in Turkey |url=http://www.newstrackindia.com/newsdetails/2012/05/05/234-Duchess-of-York-on-trial-for-filming-orphanages-in-Turkey-.html |access-date=8 January 2017 |website=News Track India}}</ref>
=== Lafiya ===
A watan Yunin 2023, an ba da sanarwar cewa an gano Ferguson da wani nau'i na farko na ciwon nono bayan wani mammogram na yau da kullun. Ta samu nasarar yin Mastectomy guda ɗaya a asibitin Sarki Edward VII, kuma likitocinta sun bayyana bayyanarta a matsayin "mai kyau". <ref>{{Cite web |last=Seddon |first=Sean |date=25 June 2023 |title=Duchess of York recovering after breast cancer operation |url=https://www.bbc.com/news/uk-66014781 |access-date=25 June 2023 |website=BBC News}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ng |first=Kate |date=26 June 2023 |title=Sarah Ferguson details undergoing mastectomy to treat breast cancer: 'It was only a shadow' |url=https://www.independent.co.uk/life-style/royal-family/sarah-ferguson-breast-cancer-mastectomy-b2364131.html |access-date=26 June 2023 |website=The Independent}}</ref> Ta kuma yi mata tiyata bayan an yi mata tiyatarta.<ref>{{Cite web |last=Rodrigues |first=Charlene Anne |date=3 August 2023 |title=Sarah Ferguson: Duchess of York names reconstructed breast 'Derek' |url=https://www.bbc.com/news/uk-66396605 |access-date=21 January 2024 |website=BBC News}}</ref>
A watan Janairun 2024, an ba da sanarwar cewa an gano Ferguson da melanoma bayan an cire wasu ƙwayoyin cuta don bincike.<ref>{{Cite web |last=Robinson |first=James |date=21 January 2023 |title=Sarah Ferguson, Duchess of York, diagnosed with skin cancer |url=https://news.sky.com/story/sarah-ferguson-duchess-of-york-diagnosed-with-skin-cancer-13053559 |access-date=21 January 2023 |website=Sky News}}</ref>
Tun lokacin da ta yi aure, kuma ta ci gaba bayan kisan aure, Ferguson ta shiga cikin kungiyoyin agaji da yawa.
Daga 1990 har zuwa 2025, Ferguson ya yi aiki a matsayin mai kula da Teenage Cancer Trust. A cikin waɗannan shekarun, ta buɗe yawancin ƙwararrun ƙwararrun agaji, gami da waɗanda ke Asibitin Middlesex, Kwalejin Jami'ar London, Asibitin Jami'ar St James, asibitar Jami'ar Cardiff da asibitin Royal Marsden . <ref>{{Cite web |date=29 August 2014 |title=Patrons |url=https://www.teenagecancertrust.org/about-us/our-story/people/patrons |access-date=8 January 2017 |website=Teenage Cancer Trust}}</ref> Ta fara aikinta tare da mutanen da ke fama da cutar neurone a cikin shekarun 1990. A matsayinta na mai kula da kungiyar Motor Neurone Disease Association, ta inganta kamfen ɗin tara kuɗi don bincike game da cutar kuma daga baya ta zama shugabar International Alliance for ALS.<ref>{{Cite web |date=24 April 1991 |title=The Duchess of York, patron of the Motor Neuron Disease Association, arriving at Brunel University, west London to launch Motor neurone Disease week- a nation-wide fund raising and public awareness campaign. |url=https://www.alamy.com/the-duchess-of-york-patron-of-the-motor-neuron-disease-association-arriving-at-brunel-university-west-london-to-launch-motor-neurone-disease-week-a-nation-wide-fund-raising-and-public-awareness-campaign-image380481790.html |access-date=6 December 2020 |website=[[Alamy]]}}</ref><ref name="Span-1994">{{Cite web |date=7 December 1994 |title=Duchess of York Philanthropies |url=https://www.c-span.org/video/?62015-1/duchess-york-philanthropies&playEvent#! |access-date=6 December 2020 |publisher=C-SPAN}}</ref> Don taimakawa da tallafawa wadanda cutar da miyagun ƙwayoyi ta shafa, ta shiga zaman magani a Cibiyar Kula da Chemical kuma daga baya aka sanya ta mai kula da su.<ref name="Span-1994" /> A shekara ta 1993, Ferguson ya kafa Children in Crisis, ƙungiyar agaji ta yara da ke mai da hankali kan ilimi da bayar da tallafi ga shirye-shiryen duniya. Tana aiki a matsayin wanda ya kafa kuma shugaban rayuwa.<ref>{{Cite web |title=Our Trustees, Presidents and Patrons |url=http://www.childrenincrisis.org/About-Us/Trustees-and-Donors/Trustees |access-date=8 January 2017 |website=Children in Crisis}}</ref> Ta kafa kungiyar agaji bayan ta sadu da wata matashiya mai cutar kansa mai suna Ania a lokacin ziyararta zuwa Poland a shekarar 1992.
A watan Disamba na shekara ta 1994, Ferguson ta tafi Amurka don shiga cikin wani taron tara kudade don Peace Links da kuma ƙaddamar da nata sadaka, Chances for Children, a Amurka.<ref name="WP-1994">{{Cite web |last=Roberts |first=Roxanne |last2=Gribble |first2=Bebe |date=7 December 1994 |title=The Duchess of York, Finding Her Niche |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/12/07/the-duchess-of-york-finding-her-niche/2ca5934e-6f69-43ce-8fd7-739fd8b9c910/ |url-access=subscription |access-date=6 December 2020}}</ref> Shawarwarin da ta yanke na kaddamar da taron tara kudade don sadaka a Amurka 'yan jaridar Burtaniya sun soki ta, wadanda suka yi iƙirarin cewa ta hanyar ''Budgie the Little Helicopter'' jerin an "sa ran samun fam miliyan 400 a cikin shekaru biyar masu zuwa, tare da fam miliyan 3 a shekara da ke shiga aljihunta na sarauta" duk da alkawarinta na ba da wani ɓangare na abin da ta samu ga sadaka.<ref name="WP-1994" /> Wakilin Ferguson ya musanta da'awar, <ref name="WP-1994" /> kuma daga baya ta amsa zargi ta hanyar cewa, "Abin da duk ku kamata ku fahimta shi ne cewa an samar da littattafan Budgie a 1987. A wannan lokacin ne na ba da babban kashi ga sadaka. ... Kuma watakila bayan an yi tsada, bayan an yi wasan kwaikwayo, bayan duk abin da ya faru da popcorn da duk abin da ke ciki, sannan watakila a cikin shekaru biyar zuwa goma, watakila zan sami ɗan kashi na, kuma ina fatan a wannan lokacin za in koma cikin Chances for Children. <ref name="Span-1994">{{Cite web |date=7 December 1994 |title=Duchess of York Philanthropies |url=https://www.c-span.org/video/?62015-1/duchess-york-philanthropies&playEvent#! |access-date=6 December 2020 |publisher=C-SPAN}}</ref> "Little Red", yar tsana da aka yi amfani da ita a matsayin tambarin aikin agaji na Amurka, daga baya ta yi wahayi zuwa gare ta don rubuta jerin littattafai masu suna bayan yar tsana. Kudin da aka samu daga sayar da yar tsana ya tafi Chances for Children . <ref>{{Cite web |last=Morales |first=Tatiana |date=22 September 2003 |title=Duchess Pens Story Of 'Little Red' |url=https://www.cbsnews.com/news/duchess-pens-story-of-little-red/ |access-date=6 December 2020 |website=CBS News}}</ref>
[[Fayil:Vivian-Pinn-and-Duchess-of-York.jpg|thumb|Ferguson da Vivian Pinn, mataimakin darektan NIH na lafiyar mata, a Cibiyar Kula da Lafiya ta Kasa, Bethesda, Maryland, Amurka, Yuni 1998]]
A shekara ta 2004, an nada Ferguson a matsayin mai magana da yawun SOS Children's Villages - Amurka kuma a shekara ta 2005 ta zama jakada ta duniya ga Ronald McDonald House Charities . <ref>{{Cite web |title=Sarah Ferguson |url=https://www.sos-usa.org/About-SOS/what-is-sos/sos-supporters/Sarah-Ferguson/Pages/default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20080918075157/https://www.sos-usa.org/About-SOS/what-is-sos/sos-supporters/Sarah-Ferguson/Pages/default.aspx |archive-date=18 September 2008 |access-date=6 December 2020 |publisher=SOS Children's Villages – USA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Celebrity Support |url=http://www.mcdonalds.com/corp/values/place/community_giving/wcd/celebrity.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20061130085921/http://www.mcdonalds.com/corp/values/place/community_giving/wcd/celebrity.html |archive-date=30 November 2006 |access-date=6 December 2020 |publisher=McDonald's Corporation}}</ref> A shekara ta 2006, ta kafa Gidauniyar Sarah Ferguson da ke Toronto, wacce ta sami kudade daga aikin kasuwanci na Ferguson da gudummawar masu zaman kansu tare da manufar tallafawa kungiyoyin agaji a duniya waɗanda ke ba da sabis ga yara da iyalai da ke cikin matsanancin bukata.<ref>{{Cite web |date=23 September 2009 |title=The Sarah Ferguson Foundation |url=http://www.sarahfergusonfoundation.org/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110729192325/http://www.sarahfergusonfoundation.org/ |archive-date=29 July 2011 |access-date=4 May 2010 |publisher=The Sarah Ferguson Foundation}}</ref> An haɗa shi a ƙarƙashin wannan ƙungiyar laima ita ce tallafi da goyon baya ga ƙungiyoyin agaji da yawa na Burtaniya, gami da Mental Disability Rights International, African-Caribbean Leukaemia Trust, Tommy's, Motor Neurone Disease Association, da [[Hadin Gwiwa Don Taimakawa A Ko Ina|CARE International]]. A shekara ta 2009, an ruwaito cewa duk da kudin shiga na £ 250,000 a cikin watanni 18, tushe ya kashe £ 14,200 kawai a kan tallafi, £ 6,300 daga cikinsu an ba da shi ga hannun sadaka na ajiyar wasan Afirka ta Kudu mallakar [[Richard Branson|Sir Richard Branson]], aboki na Ferguson. Bayan rahoton, tushe ya fitar da jerin sunayen da suka nuna cewa sun kashe kusan $ 400,000 a kan gudummawa a shekara ta 2008.<ref name="Telegraph-debts">{{Cite web |last=Mendick |first=Robert |last2=Doran |first2=James |date=3 October 2009 |title=Revealed: Duchess of York's US firm collapses with $1m debts |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/6257686/Revealed-Duchess-of-Yorks-US-firm-collapses-with-1m-debts.html |url-access=subscription |access-date=6 December 2020 |website=The Telegraph}}</ref>
A shekara ta 2007, Ferguson ya shiga Majalisar Ba da Shawara ta Shirin Ophelia, wani shiri na Amurka da nufin tallafawa mutanen da ke hulɗa da dangantaka da sauran nau'ikan tashin hankali.<ref name="Zayed-2008">{{Cite web |year=2008 |title=Women as Global Leaders: Sarah Ferguson |url=https://www.zu.ac.ae/leadership2008/ferguson.html |access-date=3 March 2021 |publisher=Zayed University}}</ref> A shekara ta 2008, Ferguson ya zama mai kula da Humanitas, ƙungiyar agaji da ke mai da hankali kan samar da yara da ilimi, kiwon lafiya da tallafin iyali.<ref>{{Cite web |title=Patrons |url=https://www.humanitascharity.org/patrons |access-date=8 January 2017 |website=Humanitas}}</ref> A cikin wannan shekarar, ta zama jakada ga yakin neman zabe na yaki da talauci na magajin garin New York Michael Bloomberg.<ref name="Middlesex-2009">{{Cite web |year=2009 |title=Sarah Ferguson, Duchess of York: The Road to Authentic Life |url=https://www.middlesex.mass.edu/Profiles/archives/Spring_09/PDF/Profiles_sp09_1.pdf |access-date=3 March 2021 |publisher=Middlesex Community College}}</ref> A shekara ta 2010, Ferguson ya zama mai goyon bayan Asusun Mullany, wanda manufarsa ita ce tallafawa ɗaliban Burtaniya da ke son karatun magani ko physiotherapy.<ref>{{Cite web |title=About Us |url=http://themullanyfund.org/about-us.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170109022021/http://themullanyfund.org/about-us.html |archive-date=9 January 2017 |access-date=8 January 2017 |publisher=The Mullany Fund}}</ref> A shekara ta 2011, Ferguson ya zama jakadan duniya na Not For Sale, wata sadaka da ke mai da hankali kan bautar ɗan adam.<ref>{{Cite web |title=CONFIRMED: The Duchess of York will Speak at the Global Forum |url=http://www.notforsalecampaign.org/news/2011/10/14/confirmed-the-duchess-of-york-will-speak-at-the-global-forum/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140528011453/http://www.notforsalecampaign.org/news/2011/10/14/confirmed-the-duchess-of-york-will-speak-at-the-global-forum/ |archive-date=28 May 2014 |website=Not for Sale}}</ref> A cikin 2013, Ferguson, tare da tsohon mijinta da 'ya'yansu mata, Beatrice da Eugenie, sun kafa Key To Freedom, tsarin kasuwanci ga mata da ke cikin mawuyacin hali a Indiya waɗanda zasu iya sayar da kayansu ta hanyar mai sayar da kayayyaki na Burtaniya Topshop. A cikin 2014, an nada Ferguson jakada ga Cibiyar Nazarin Lafiya ta Duniya a Kwalejin Imperial ta London.<ref>{{Cite web |date=17 March 2014 |title=Duchess of York on food fight |url=http://www.tv3.ie/entertainment_article.php?locID=1.803.811&article=129158 |access-date=8 January 2017 |website=TV3.ie – Xposé Entertainment}}</ref> A cikin 2015, Ferguson ta bayyana alakarta da Indiya da polo lokacin da ta halarci a matsayin babban baƙo na HVR Baroda Cup a New Delhi a ƙarƙashin gayyatar Harshavardhan Reddy, shugaban HVR Sports.
A cikin 2016, Ferguson ta haɗu da ɗan wasan kwaikwayo na zamani na Burtaniya Teddy McDonald da 'ya'yanta mata, Princess Beatrice da Princess Eugenie, don ƙirƙirar zanen zamani na Royal na farko. An kira shi Royal Love, an fentin shi a kan ciyawa na Royal Lodge kuma yana da kyakkyawan tunani da kuma ambaton Ferguson da sarakuna. An nuna zanen a London a Masterpiece Art Fair, Chelsea a watan Yunin / Yuli 2016 kuma daga baya aka sayar da shi a abincin dare na sirri. McDonald ya ba da gudummawar kuɗin da aka samu daga sayar da zanen ga ƙungiyar agaji ta Children in Crisis. Mujallar ''GQ'' ta Burtaniya ta buga wani abu na musamman game da kirkirar zanen.<ref>{{Cite web |last=Quilty-Harper |first=Conrad |date=3 June 2016 |title=Teddy McDonald on The Creation of 'Royal Love' with The Duchess of York and Princesses Beatrice and Eugenie |url=http://www.gq-magazine.co.uk/article/teddy-m-royal-love |access-date=15 January 2017 |website=GQ Magazine}}</ref> A cikin 2017, 'yarta Eugenie ta haɗu da Ferguson don yin bikin cika shekaru na biyu na sashin Teenage Cancer Trust a asibitin yara na Alder Hey . <ref>{{Cite web |last=Howard |first=Victoria |date=13 September 2017 |title=Teenage Cancer Trust unit celebrates 2nd birthday with Eugenie & Sarah |url=https://www.thecrownchronicles.co.uk/royal-news/teenage-cancer-trust-unit-celebrates-2nd-birthday-eugenie-sarah/ |access-date=12 February 2018 |website=The Crown Chronicles}}</ref>
A ranar cika shekaru 25 da kafuwar Children in Crisis a cikin 2018, Ferguson ya ce yin aiki tare da wannan sadaka "ya ba ta hangen nesa da manufa a lokutan wahala".<ref name="StreetC-2018">{{Cite web |last=Prynn |first=Jonathan |date=13 July 2018 |title=Sarah Ferguson hails 25 years of Children in Crisis charity: 'It saved my life' |url=https://www.standard.co.uk/news/uk/sarah-ferguson-hails-25-years-of-children-in-crisis-charity-it-saved-my-life-a3886641.html |access-date=13 July 2018 |publisher=Evening Standard}}</ref> Ta haɗu da tushe na sadaka tare da Street Child, ƙungiyar da Tom Dannatt ke gudanarwa a Bangladesh, Afghanistan da Saliyo, wanda Ferguson ya zama mai tallafawa, <ref name="StreetC-2018" /> kuma 'ya'yanta mata, Beatrice da Eugenie, su ne jakadun.
Daga Yuni 2019 har zuwa Satumba 2025, Ferguson ya yi aiki a matsayin mai kula da Gidauniyar Nazarin Rashin Rashin Ruwa ta Natasha, ƙungiyar da aka kafa don tunawa da Natasha Ednan-Laperouse, wacce ta mutu a 2016 bayan ta sha wahala daga rashin lafiyan baguette.<ref>{{Cite web |title=Natasha's Allergies |url=https://www.narf.org.uk/natashas-allergies |access-date=22 September 2025 |website=Natasha Allergy Research Foundation}}</ref> Ta zama jakada ga kamfanin ababen more rayuwa na fasaha Pegasus Group Holdings . An zabi Ferguson don fara "aikin taimakon jama'a na kamfanin" yayin da suke haɓaka "cibiyar bayanan makamashi mai sabuntawa".<ref>{{Cite web |date=24 July 2019 |title=Pegasus Group Holdings Engages Sarah Ferguson, The Duchess of York, to Be Their New Brand Ambassador |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/pegasus-group-holdings-engages-sarah-ferguson-the-duchess-of-york-to-be-their-new-brand-ambassador-300890448.html |access-date=7 August 2019 |publisher=PR Newswire}}</ref>
A watan Yunin 2020, Ferguson ta kaddamar da sabon tushe na sadaka da ake kira Sarah's Trust . Kungiyar agaji ta ba da taimako ga NHS, kula da gida da ma'aikatan asibiti ta hanyar isar da abubuwa sama da 150,000, gami da abinci, abin rufe fuska, scrubs, da kayan wanka.<ref>{{Cite web |last=Murphy |first=Victoria |date=3 June 2020 |title=Sarah Ferguson, Princess Beatrice, and Princess Eugenie Organize Thousands of COVID-19 Relief Donations |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a32758517/sarah-ferguson-princess-beatrice-eugenie-coronavirus-donations-sarahs-trust/ |access-date=4 June 2020}}</ref> Kungiyoyi irin su Under One Sky da NOAH Enterprise sun taimaka wa tushe ta hanyar ba da jaka ga marasa gida a Burtaniya. An kuma aika da kayan aiki da kayayyaki zuwa Ghana.<ref>{{Cite web |last=Shipley |first=Diane |date=3 June 2020 |title=Sarah Ferguson's exciting news revealed during lockdown |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/2020060390898/sarah-ferguson-exciting-news-sarahs-trust/ |access-date=4 June 2020}}</ref> A watan Maris na shekara ta 2022, Ferguson ya ziyarci [[Denver]] bayan an zaba shi a matsayin babban mai magana a taron tara kudade na Junior League na Denver.<ref>{{Cite web |last=McRae |first=Jennifer |date=11 March 2022 |title=Sarah, Duchess Of York Visits Denver, Reads To School Children |url=https://denver.cbslocal.com/2022/03/11/sarah-duchess-york-visit-denver/ |access-date=18 March 2022 |website=CBS Denver}}</ref> A cikin wannan watan, ta yi tafiya zuwa Poland a lokacin mamayewar Rasha a Ukraine don saduwa da 'yan gudun hijirar Ukraine da kuma taimaka mata da agaji Sarah's Trust wajen shirya kayan da' yan Burtaniya suka bayar.<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Tony |date=17 March 2022 |title=Sarah, Duchess of York travels to Poland after organising help for refugees |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/sarah-ferguson-poland-ukraine-warsaw-york-b2038333.html |access-date=18 March 2022 |website=The Independent}}</ref> A cikin watan da ya biyo baya, ta yi tafiya zuwa Albania kuma ta sadu da 'yan gudun hijirar Afghanistan a wani wurin shakatawa a Golem.<ref>{{Cite web |date=6 April 2022 |title=Sarah Ferguson becomes voice of Afghan girls: 'They have right to study' |url=https://www.geo.tv/409876-sarah-ferguson-becomes-voice-of-afghan-girls-they-have-right-to-study |access-date=15 April 2022 |website=Geo News}}</ref> A matsayinta na babban jakada na kungiyar Montessori, Ferguson ta ziyarci Croatia a watan Yunin 2022 inda ta inganta aikin kungiyar kan samar da taimako ga 'yan gudun hijirar Ukraine da tallafawa yara.<ref>{{Cite web |date=12 June 2022 |title=Duchess of York, Vukovar County Officials Discuss Humanitarian Projects |url=https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/63555-duchess-of-york-vukovar-county-officials-discuss-humanitarian-projects |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220613080446/https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/63555-duchess-of-york-vukovar-county-officials-discuss-humanitarian-projects |archive-date=13 June 2022 |access-date=14 June 2022 |website=Total Croatia News}}</ref> A watan Yulin 2022, aikinta na sadaka ya sami kuɗi don tallafawa kwamfutoci na £14,000 ga 'yan gudun hijirar Ukraine a Poland.<ref name="Poland-July22">{{Cite web |last=Tatham |first=Phoebe |date=18 July 2022 |title=Sarah Ferguson's touching visit to Poland to meet Ukrainian refugees: details |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/20220718145690/sarah-ferguson-touching-gift-ukrainian-refugees-poland-sarahs-trust/ |access-date=23 December 2022 |website=Hello!}}</ref> Ta kuma taimaka wajen kafa alfarwa ta 'Play in a Box' a Upper Silesia don karbar bakuncin yara 'yan gudun hijira don karatu, wasa, da yin burodi.<ref name="Poland-July22" /> A watan Disamba na shekara ta 2022, ta dauki bakuncin mawaƙa ga makafi daga Cibiyar Koyarwa ta Musamman ta [[Kharkiv]] yayin ziyarar da suka kai Burtaniya, wanda aka ba ta takardar shaidar da lambar yabo daga Cibiyar Kula da Makafi ta Poland.<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Laura |date=23 December 2022 |title=Exclusive: Sarah Ferguson reveals humbling experience ahead of royal family Christmas in Sandringham |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/20221219159911/sarah-ferguson-humbling-experience-ahead-royal-christmas-exclusive/ |access-date=23 December 2022 |website=Hello!}}</ref>
A watan Maris na shekara ta 2024, Ferguson ya jagoranci taron koli na Global Citizen NOW a Melbourne, Australia tare da manufar kawo karshen matsanancin talauci da magance matsalar sauyin yanayi.<ref>{{Cite web |last=Jackie |first=Epstein |title=Duchess of York Sarah Ferguson to co-chair Global Citizen NOW summit in Melbourne |url=https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-duchess-of-york-sarah-ferguson-to-cochair-global-citizen-now-summit-in-melbourne/news-story/cc7c835d994c65843714d196084cfcc1 |website=Herald Sun}}</ref>
A watan Fabrairun 2026, Sarah's Trust ta ba da sanarwar cewa za ta rufe don "a iya hangowa nan gaba" bayan watanni na tattaunawa ta ciki. Sanarwar ta biyo bayan sakin takardun kotu da suka shafi Epstein, wanda ya ba da cikakken bayani game da ci gaba da hulɗa da Ferguson da shi.
== Rayuwar kasuwanci ==
=== Fim da talabijin ===
[[Fayil:SarahFerguson09TIFF.jpg|thumb|Ferguson a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto na 2009Bikin Fim na Duniya na Toronto na 2009]]
A shekara ta 2000, Ferguson ya hada kai kuma ya yi aiki a matsayin mai gabatarwa a cikin wani shirin talabijin na BBC mai suna In Search of the Spirit . <ref>{{Cite web |title=Duchess in search of the spirit |url=http://www.news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1050226.stm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805053833/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1050226.stm |archive-date=5 August 2020 |access-date=13 May 2015 |publisher=BBC}}</ref> A watan Satumbar shekara ta 2003, ta kasance mai karɓar bakuncin kwana uku a shirin BBC Radio 2 na ''Steve Wright'' . <ref>{{Cite web |title=Sarah Ferguson & Steve Wright |url=https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2003/09_september/08/duchess_wright.shtml |access-date=13 May 2015 |publisher=BBC}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2004, Ferguson ta dauki bakuncin wasan kwaikwayo na minti goma sha ɗaya a kan DVD na Universal Peter Pan, mai taken The Legacy of Pan . <ref name="Zayed-2008">{{Cite web |year=2008 |title=Women as Global Leaders: Sarah Ferguson |url=https://www.zu.ac.ae/leadership2008/ferguson.html |access-date=3 March 2021 |publisher=Zayed University}}</ref> Watanni biyar bayan haka, [[The Walt Disney Company|Walt Disney]] Feature Animation ya fitar da wani gajeren DVD The Cat That Looked at a King, tare da muryar Ferguson a matsayin Sarauniya; labarin ya samo asali ne daga littattafan ''Mary Poppins'' na P. L. Travers.<ref name="Zayed-2008" />
A shekara ta 2008, Ferguson ta kasance wakilin musamman ga [[NBC]]'s Today wanda ta gabatar da sassan don jerin da ake kira "Daga Zuciya". <ref name="Zayed-2008">{{Cite web |year=2008 |title=Women as Global Leaders: Sarah Ferguson |url=https://www.zu.ac.ae/leadership2008/ferguson.html |access-date=3 March 2021 |publisher=Zayed University}}</ref> <ref name="Middlesex-2009">{{Cite web |year=2009 |title=Sarah Ferguson, Duchess of York: The Road to Authentic Life |url=https://www.middlesex.mass.edu/Profiles/archives/Spring_09/PDF/Profiles_sp09_1.pdf |access-date=3 March 2021 |publisher=Middlesex Community College}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2008, fim dinta na kashi biyu The Duchess in Hull ya fara ne ''A yau'' ITV1, yana nuna Ferguson yana taimaka wa iyali a wani yanki na majalisa a Hull don inganta salon rayuwarsu. A cikin wannan shekarar ta yi tafiya zuwa Romania da Turkiyya don shirin Duchess and Daughters: Their Secret Mission, wanda aka nuna a kan ITV1 a ranar 6 ga Nuwamba 2008, yana binciken rashin kulawa da yanayi a cibiyoyin yara a waɗannan ƙasashe biyu. A watan Agustan shekara ta 2009, an nuna fim dinta mai suna The Duchess on the Estate, wanda ke game da Arewacin Moor, Manchester, a kan wannan hanyar sadarwa. <ref>{{Cite web |title=Duchess of York Sarah Ferguson Stays in Northern Moor Council Estate to Promote Community Spirit |url=http://news.sky.com/skynews/Home/UK-News/Duchess-Of-York-Sarah-Ferguson-Stays-In-Northern-Moor-Council-Estate-To-Promote-Community-Spirit/Article/200908215361245?f=rss |access-date=25 May 2010 |publisher=Sky News}}</ref> Rahotonta game da yankin da ke kusa da Manchester ya haifar da zargi saboda yawan aikata laifuka a yankin.<ref name="Telegraph-debts">{{Cite web |last=Mendick |first=Robert |last2=Doran |first2=James |date=3 October 2009 |title=Revealed: Duchess of York's US firm collapses with $1m debts |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/6257686/Revealed-Duchess-of-Yorks-US-firm-collapses-with-1m-debts.html |url-access=subscription |access-date=6 December 2020 |website=The Telegraph}}</ref>
A cikin 2019, Ferguson ta ce tana samar da shirin talabijin game da mahaifiyar Yarima Albert Princess Louise na Saxe-Gotha-Altenburg . Shirin zai mayar da hankali kan rayuwarta, musamman rabuwa da mijinta Ernest I, Duke na Saxe-Coburg da Gotha . <ref>{{Cite web |date=24 June 2019 |title=Sarah Ferguson brings to light one of the royal family's saddest tales |url=https://www.msn.com/en-nz/health/lifestylefamily/sarah-ferguson-brings-to-light-one-of-the-royal-familys-saddest-tales/ar-AADkp8n?li=BBqdb1S |access-date=13 December 2019 |website=msn.com}}</ref> [sabuntawa da buƙatu] A watan Yulin 2020, an ba da rahoton cewa Ferguson ya kasance alƙali a kan matukin jirgi na [[Fox Broadcasting Company|Fox]]'s Dancing with Horses amma an dakatar da samarwa da rarraba saboda annobar COVID-19.
A watan Oktoba na shekara ta 2025, an ruwaito cewa an sauke Ferguson daga ITV's Loose Women da This Morning a matsayin baƙo bayan masu ciki sun ce babu wani shiri don bayyanar nan gaba.
Abubuwan kasuwanci na Ferguson sun haɗa da amincewar shekaru goma sha ɗaya tare da Weight Watchers da ci gaban samfur da gabatarwa tare da Weddgwood da Avon. <ref>{{Cite web |title=Sarah Ferguson, Duchess of York |url=http://www.themullanyfund.org/about/sarah-ferguson-patron |archive-url=https://web.archive.org/web/20081224095815/http://www.themullanyfund.org/about/sarah-ferguson-patron |archive-date=24 December 2008 |access-date=8 January 2017 |publisher=The Mullany Fund}}</ref> A cikin 2000s ta tsara saiti na kyandirori masu ƙanshi don Bath &amp; Body Works, kuma a cikin 2007 ta gabatar da yiwuwar ƙaddamar da kayan gida na Duchess Originals, mai kama da na Prince Charles na Duchy na lokacin. A cikin 2020, an ba da rahoton cewa za ta iya ƙaddamar da salon rayuwa, Duchess Inc., kuma daga baya a cikin shekarar ta tsara kewayon shayi da kek da ake kira Duchess Collection don taimakawa aikinta na Sarah's Trust.
== Shahararrun bayyanar a talabijin da rediyo ==
{{S-start}}
{{S-aca}}
{{S-bef|before=[[Prince Philip, Duke of Edinburgh|The Duke of Edinburgh]]}}
{{S-ttl|title=Chancellor of the [[University of Salford]]|years=1991–1995}}
{{S-aft|after=[[Sir Walter Bodmer]]}}
{{S-end}}
*
*
*
*
*
*
*
{{S-start}}
{{S-aca}}
{{S-bef|before=[[Prince Philip, Duke of Edinburgh|The Duke of Edinburgh]]}}
{{S-ttl|title=Chancellor of the [[University of Salford]]|years=1991–1995}}
{{S-aft|after=[[Sir Walter Bodmer]]}}
{{S-end}}
== Haɗin waje ==
* Sarah Ferguson (Fergie)a kanInstagram
* Portraits of Sarah Fergusona cikinNational Portrait Gallery, London
* {{IMDb name|0272601}}
* Appearancesa kanC-SPAN
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1ud59pun7bx003hx8kjgwr2qymk7c87
877537
877536
2026-07-06T03:45:47Z
~2026-32889-24
45473
sabuwa mukala
877537
wikitext
text/x-wiki
{{databox}} <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Reflist}} '''Sarah Margaret Ferguson''' (An haife ta a 15 ga Oktoba shekarar 1959), tsohuwar Sarah, Duchess of York, kuma an fi sani da Fergie, marubuciya ce ta Burtaniya, mai magana da yawun, kuma mai talbijin. Ita ce tsohuwar matar [[Andrew Mountbatten-Windsor]], tsohon Yarima Andrew, Duke na York, ɗan na biyu na [[Elizabeth II|Sarauniya Elizabeth II]] kuma ƙaramin ɗan'uwan Sarki Charles.III
Ferguson ya girma a Dummer, Hampshire, kuma ya halarci Kwalejin Sakataren Sarauniya. Daga baya ta yi aiki ga kamfanonin hulɗa da jama'a a London da kuma kamfanin wallafe-wallafen. Ta fara dangantaka da Andrew a 1985, kuma sun yi aure a ranar 23 ga Yuli 1986 a Westminster Abbey, inda ta zama Duchess na York . Suna da 'ya'ya mata biyu: Beatrice da Eugenie . Aure, rabuwa a shekarar 1992, da kuma saki a shekarar 1996 sun ja hankalin kafofin watsa labarai da yawa.
Dukansu a lokacin da kuma bayan aurenta, Ferguson ta shiga cikin kungiyoyin agaji da yawa, da farko sun mayar da hankali kan tallafawa marasa lafiya da yara. Ta kasance mai kula da Teenage Cancer Trust daga 1990 zuwa 2025 kuma ta kafa Children in Crisis da Sarah's Trust . Ta rubuta littattafai da yawa ga yara da manya, kuma ta yi aiki a talabijin da samar da fina-finai.
A cikin shekarun da suka biyo bayan kisan aurenta, Ferguson ta kasance batun abin kunya daban-daban wanda ya shafi dangantakarta da dangin sarauta. Abokantarta da mai aikata laifukan jima'i na yara na Amurka [[Jeffrey Epstein]] ya haifar da dakatar da matsayinta a matsayin mai kula da kuma mai magana da yawun kungiyoyin agaji da yawa. A watan Oktoba na shekara ta 2025, Ferguson ya daina amfani da taken Duchess na York bayan sanarwar Andrew cewa ba zai sake amfani da sunayen sarauta ba.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Sarah Margaret Ferguson a ranar 15 ga Oktoba 1959 a , London, 'yar ta biyu ta Manjo Ronald Ferguson (1931-2003) da Susan Barrantes (née Wright; 1937-1998).<ref>{{Cite book|last3=Alison Weir}}</ref> Tana da 'yar'uwa daya, Jane. Bayan iyayenta sun sake aure a shekara ta 1974, mahaifiyarta ta auri dan wasan polo Héctor Barrantes a shekara mai zuwa kuma ta koma Trenque Lauquen a cikin pampas na Argentina. Ferguson ta kasance a cikin {{Convert|480|acre|km2}} km2) Dummer Down Farm a Dummer, Hampshire, wanda ya kasance gidan mahaifinta tun tana 'yar shekara takwas. Major Ferguson ya auri Susan Deptford a shekara ta 1976, kuma yana da wasu 'ya'ya uku: Andrew, Alice, da Elizabeth. Ferguson daga baya ta ce, tana da shekaru 12, lokacin da auren iyayenta ya fara lalacewa, ta kamu da matsalar cin abinci kuma "ta juya zuwa cin abinci mai yawa don ta'aziyya".<ref name="Guardian-Disorder">{{Cite web |last=Harris |first=Paul |date=26 October 2002 |title=Fergie: How food became my only friend |url=https://www.theguardian.com/uk/2002/oct/27/monarchy.paulharris |access-date=25 November 2020}}</ref>
Ferguson, wacce aka fi sani da "Fergie", sau ɗaya ta bayyana iyalinta a matsayin "masu mutanen ƙasar da ke da ɗan tsohuwar kuɗi". Ita ce zuriyar Sarki Charles na biyu na Ingila ta hanyar 'ya'yansa uku: Charles Lennox, Duke na farko na Richmond; James Scott, Duke na 1 na Monmouth; da Anne Lennard, Countess na Sussex . Kakanninta mafi girma aristocratic ne; ita ce babban jikokin Duke na 6 na Buccleuch, babban jikokin 8th Viscount Powerscourt, kuma zuriyar 1st Duke na Abercorn da 4th Duke na Devonshire.<ref>{{Cite web |last=Regan |first=Mary |date=14 October 2006 |title='Duchess of Cork' embraces Irish roots |url=https://www.irishexaminer.com/news/arid-20015772.html |access-date=7 December 2020 |website=[[Irish Examiner]]}}</ref> Tana da alaƙa da tsohon mijinta saboda duka biyu sun fito ne daga Duke na 4 na Devonshire da kuma Sarki James VI da ni.<ref name="WP-86" />
Ferguson ya halarci makarantar shirye-shiryen Daneshill a Stratfield Turgis, Hampshire . Ma'aikatan makarantar sun bayyana ta a matsayin "ƙaramar yarinya mai ƙarfin zuciya, mai saurin fita". Daga baya ta halarci Makarantar Hurst Lodge a Ascot . Kodayake ba ta haskaka a ilimi ba, ta nuna baiwa a yin iyo da wasan tennis.<ref name="WP-86" /> Tun tana ƙarama, Ferguson ta ci gaba da sha'awar tseren kankara kuma daga baya ta yi aiki a takaice a matsayin yarinya.<ref>{{Cite web |last=Barcelona |first=Ainhoa |date=11 February 2016 |title=Sarah, Duchess of York applies to become permanent resident of Switzerland |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/2016021129758/sarah-ferguson-applies-residency-switzerland/ |access-date=6 December 2020}}</ref> A lokacin da take matashiya, ta yi aiki a matsayin mai tsabta da kuma mai ba da abinci.<ref>{{Cite web |last=Hunt |first=Amy |date=31 August 2018 |title=Sarah Ferguson reveals the surprising job she had before marrying Prince Andrew |url=https://www.womanandhome.com/us/life/royal-news/sarah-ferguson-job-prince-andrew-300634/ |access-date=24 April 2022 |website=Woman & Home}}</ref> Bayan kammala karatun a Kwalejin Sakatariyar Sarauniya tana da shekaru 18, <ref name="WP-86" /> ta ɗauki aiki a wani gidan zane-zane.<ref>{{Cite web |date=8 October 2009 |title=Latest news and profile of Sarah Ferguson |url=http://www.hellomagazine.com/profiles/sarahferguson/ |access-date=4 May 2010 |website=Hello!}}</ref> Daga baya ta yi aiki a kamfanoni biyu na hulɗa da jama'a a Landan, sannan ta sami matsayi a kamfanin wallafe-wallafen.<ref name="WP-86" /> Kafin aurenta, Ferguson ta yi kwanan wata da Kim Smith-Bingham, mai sayar da kayayyaki, da Paddy McNally, manajan tseren mota sama da shekaru 20 da suka girme ta. <ref name="WP-86" /> <ref>{{Cite web |last=Cochrane |first=Kira |date=24 May 2010 |title=Why I feel sorry for Sarah Ferguson |url=https://www.theguardian.com/uk/2010/may/24/feel-sorry-for-sarah-ferguson |access-date=2 March 2018 |website=The Guardian |language=en}}</ref>
== Aure ga Andrew ==
{{Reflist}}
[[Fayil:Andrew_Sarah_wedding_19860723.jpg|thumb|Duke da Duchess na York a ranar bikin aurensu]]
A ranar 19 ga watan Maris na shekara ta 1986, Ferguson da [[Andrew Mountbatten-Windsor|Yarima Andrew]] sun sanar da alkawarinsu.<ref>{{Cite web |title=History – Prince Andrew's wedding (pictures, video, facts & news) |url=https://www.bbc.co.uk/history/events/prince_andrews_wedding |access-date=29 April 2011 |publisher=BBC}}</ref> Ma'aurata sun san juna tun suna yara, suna haɗuwa lokaci-lokaci a wasannin polo, kuma sun sake haɗuwa a Royal Ascot a shekarar 1985.<ref>{{Cite web |date=10 March 2011 |title=Iconic Weddings – Sarah Ferguson and Prince Andrew |url=http://us.hellomagazine.com/brides/201103105087/iconic-weddings/sarah-ferguson/prince-andrew/ |access-date=30 January 2015 |publisher=Hello.com}}</ref> Kafin alkawarin, Ferguson ta bi [[Yar sarki diana|Diana, Gimbiya ta Wales]], a lokacin yawon shakatawa na jirgin Andrew na {{HMS|Brazen|F91|6}} . <ref name="WP-86" /> Andrew ya tsara zoben alkawari da kansa: lu'u-lu'u goma da aka saita a kusa da ruby na Burma, wanda aka zaba don haɓaka jan gashi na Ferguson.<ref>{{Cite web |date=20 February 2016 |title=Royal Engagement Rings |url=http://www.brilliantearth.com/news/royal-engagement-rings/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130227055445/http://www.brilliantearth.com/news/royal-engagement-rings/ |archive-date=27 February 2013 |access-date=15 May 2018 |website=Brilliant Earth}}</ref> Halin abokantaka da ruhunta mai rai ya sa ta zama maraba da gidan sarauta.<ref name="WP-86" /><ref name="Ppl-86" />
Bayan samun yardar Sarauniya, wanda aka buƙaci a ƙarƙashin Dokar Auren Sarauta ta 1772 ga duk zuriyar Sarki George II, Ferguson da Andrew sun yi aure a Westminster Abbey a ranar 23 ga Yuli 1986. Sarauniyar ta ba da taken Duke na York ga Andrew, kuma, a matsayin matarsa, Ferguson ta atomatik ta sami matsayinta na sarauta da ducal, ta zama "Her Royal Highness The Duchess of York". A cikin sabon rawar da ta taka, ta shiga cikin Duke wajen gudanar da ayyukan sarauta, gami da ziyarar kasashen waje.
A shekara ta 1987, Ferguson da Andrew sun yi rangadin kwana 25 a Kanada. A watan Fabrairun wannan shekarar, ta wuce lasisin matukin jirgi mai zaman kansa bayan kammala karatun horo na awa 40 da Ubangiji Hanson ya biya a matsayin kyautar aure, kuma an gabatar da ita da fuka-fukanta a RAF Benson a watan Disamba.<ref>{{Cite web |date=14 December 1987 |title=Duchess of York Fulfills Pledge To Fly Helicopter Like Husband |url=https://apnews.com/article/719fa80fdcda22f2d7c109b0caa7a9f2 |access-date=6 December 2020 |publisher=Associated Press News}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 December 1987 |title=Fergie Fulfills Vow, Wins Her Wings as a Helicopter Pilot |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1987-12-14-mn-19345-story.html |access-date=6 December 2020}}</ref>
A ranar 22 ga watan Janairun shekara ta 1988, yayin ziyarar da ta kai [[New York (birni)|Birnin New York]] don halartar taron tara kudade, wani saurayi ya kai hari kan Ferguson a ƙofar otal dinta.<ref name="NY-Attack">{{Cite web |date=22 January 1988 |title=Duchess of York Unharmed After Attempted Attack in New York |url=https://apnews.com/d5afa08679c15947249a873c66e4e670 |access-date=16 February 2017 |publisher=AP News Archive}}</ref> Mutumin, wanda ya yi ihu "masu kisan kai 3/8" kuma ya ɗauki tutar Sojojin Jamhuriyar Irish yayin da yake gaggauta zuwa gare ta, an tuhume shi da "ƙoƙarin kai hari kan Duchess da kai hari kan wakilin tarayya".<ref name="NY-Attack" /> Wani jami'in yada labarai na Ma'aikatar Harkokin Waje daga baya ya tabbatar da cewa "ba ta ji rauni a lamarin ba".<ref name="NY-Attack" />
In March 1988 the couple made a royal tour of California. Two British newspapers described the trip as a "brash, vulgar, excessive, weak-humored exhibition by two royals".<ref name="LA-Trip" /> City officials in [[Los Angeles]] defended the couple, calling the criticism "awful" and offensive, while observers described the Duke and Duchess as friendly and said they had fulfilled their duties.<ref name="LA-Trip" />
A watan Mayu na shekara ta 1989, Ferguson ya kai ziyara a [[Berlin]].<ref>{{Cite web |date=25 May 1989 |title='Fergie' in Berlin |url=https://tulsaworld.com/news/fergie-in-berlin/article_1b94afb4-71a3-5eff-993f-64b16e744a57.html |access-date=6 December 2020 |website=[[Tulsa World]]}}</ref>
=== Rabuwa da saki ===
Mai ba da labari Sarah Bradford ta rubuta cewa ayyukan Andrew a matsayin jami'in sojan ruwa ya buƙaci dogon lokaci daga gida. A cewar Ferguson, ma'auratan sun ga juna na kwanaki 40 kawai a shekara a cikin shekaru biyar na farko na aurensu.<ref>{{Cite web |last=Kindelan |first=Katie |date=11 May 2011 |title=Sarah Ferguson Reveals Her Road to Recovery in Documentary on OWN, Oprah Winfrey Network |url=https://abcnews.go.com/Entertainment/sarah-ferguson-reveals-road-recovery-documentary-oprah-winfrey/story?id=13780411 |access-date=6 December 2020 |publisher=ABC News}}</ref> A shekara ta 1991, dangantakar ta kasance cikin matsala, tare da Ferguson yana samun rayuwa a cikin dangin sarauta da ke da wahala. Abokantarta da ɗan Texan mai miliyoyin kudi Steve Wyatt, ɗan Lynn Wyatt, ya ja hankalin jama'a sosai lokacin da hotuna - gami da wanda ke nuna Wyatt tare da jaririn Ferguson - ya bayyana a cikin jaridu a watan Janairun 1992. Ferguson da Andrew sun sanar da rabuwa a ranar 19 ga Maris 1992. Bayan sanarwar, fadar ta bayyana cewa Ferguson ba za ta sake yin ayyukan jama'a a madadin Sarauniya ba, kuma Sarauniya daga baya ta tabbatar da cewa ba za ta dauki nauyin bashin Ferguson ba.<ref name="Separation" /><ref name="Tribune-Divorce" /> Ferguson ya kafa wani gida daban daga Andrew a cikin 1992, yana ƙaura zuwa Romenda Lodge a kan Wentworth Estate a Surrey.<ref>{{Cite web |last=Kenny |first=Peter |date=23 August 1992 |title=Duchess of York leaves queen's holiday home |url=https://www.upi.com/Archives/1992/08/23/Duchess-of-York-leaves-queens-holiday-home/1411714542400/ |access-date=6 December 2020 |website=UPI Archives |quote=... she was driven through the gates of her rented home at Romenda Lodge.}}</ref>{{Spaced en dash}}{{Spaced en dash}}
[[Fayil:Sarah_Ferguson.jpg|thumb|Duchess na York a lokacin a Royal Welsh Show, 1991]]
A watan Agustan shekara ta 1992, jaridar Daily Mirror ta buga hotunan da aka dauka a ɓoye na John Bryan, manajan kudi na Amurka, yana sumbace yatsun Ferguson yayin da take wanka ba tare da rana ba. Wannan lamari ya haifar da yaduwar ba'a ga jama'a kuma ya ba da gudummawa ga ci gaba da nisanta daga dangin sarauta. Daga baya aka umarci mujallar Faransa Paris Match da ta biya £ 84,000 a cikin lalacewa don buga hotunan, kodayake da'awar asali ta kasance £ 1.32.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Rhys |date=7 September 1994 |title='Hunky' Prince is exposed to public gaze |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/hunky-prince-is-exposed-to-public-gaze-1447414.html |access-date=18 July 2022 |website=The Independent}}</ref> A ranar 28 ga ''Wasan Paris'' na shekara ta 1993, an ba da sanarwar cewa an kammala yarjejeniyar rabuwa tsakanin Ferguson da Andrew, bayan watanni na hasashe cewa za su iya sulhunta.<ref>{{Cite web |date=29 June 1993 |title=No reconciliation for Andrew, Sarah |url=https://books.google.com/books?id=pK5dAAAAIBAJ&dq=prince+andrew+sarah+reconciliation+speculation&pg=PA19&article_id=3346,4904525 |access-date=17 April 2023 |website=Observer-Reporter |language=en}}</ref> A shekara ta 1995, kawun Andrew Princess Margaret, wacce ta karɓi furanni daga Ferguson, an ruwaito ta rubuta mata: "Kun yi fiye da haka don kawo kunya ga iyali fiye da yadda za a iya tunaninsa".
Rahotanni da hasashe game da yiwuwar sulhu sun ci gaba har zuwa ƙarshen 1995, <ref>{{Cite web |date=13 August 1995 |title=Prince Andrew, Sarah Ferguson |url=https://books.google.com/books?id=P1MwAAAAIBAJ&dq=prince+andrew+sarah+spain+wentworth&pg=PA7&article_id=5577,2325148 |access-date=17 April 2023 |website=Kingman Daily Miner |language=en}}</ref> wanda ya ƙare lokacin da Ferguson da Andrew suka sanar da shawarar da suka yanke na saki a watan Afrilu 1996. A cikin shekarun da suka biyo bayan kisan aure, ta ce ta sami £ 15,000 a kowace shekara a matsayin sasantawar kisan aure kuma ta bayyana matsayinta na mai magana da yawun Weight Watchers a matsayin babbar "tushen samun kudin shiga". Koyaya, manyan jami'ai daga baya sun gaya wa The Sunday Telegraph cewa sulhu ya haɗa da £ 350,000 a tsabar kudi, £ 500,000 daga Sarauniya don siyan gida ga Ferguson da yara, da kuma alawus na kowane wata wanda aka kiyasta ya kai £ 500,000 a shekara ta 2010. Ferguson da Andrew sun raba kula da 'ya'yansu. An ba da umarnin a ranar 17 ga Afrilu 1996 kuma an kammala kisan aure a ranar 30 ga Mayu 1996, bayan haka Ferguson ya riƙe salon "Her Royal Highness" a cikin wannan hanyar kamar sauran 'yan uwan da suka sake aure.<ref name="div-ind">{{Cite web |last=Victor |first=Peter |date=17 April 1996 |title=Yorks bring marriage to an end |url=https://www.independent.co.uk/news/yorks-bring-marriage-to-an-end-1305213.html |access-date=11 December 2020 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 May 1996 |title=It's Over: Divorce Final for Fergie and Prince Andrew |url=https://apnews.com/article/53e4a388b8571a6bd88a092cd5dfce3f |access-date=11 December 2020 |publisher=Associated Press}}</ref> Koyaya, an sanar da ita a watan Afrilu cewa ta zaɓi kada ta yi amfani da salon kuma za ta bar shi a ƙarƙashin sharuddan saki.<ref name="div-ind" /> Dangane da wasikun da aka bayar a watan Agustan 1996 da ke tsara sunayen sarauta bayan kisan aure, ta daina zama "Mai Girma na Sarauta".<ref name="letterspatent">{{London Gazette|date=30 August 1996}}</ref>
A watan Nuwamba na shekara ta 1996, Ferguson ta wallafa tarihin rayuwarta Sarah: My Story kuma ta gudanar da rangadin gabatarwa. A lokacin da ta bayyana a wani shirin tattaunawa na Amurka, ta nuna cewa ita da Andrew suna da kyakkyawar dangantaka, tana cewa "Ko da yaushe ya san ainihin abin da ke faruwa", kuma "Ba titin hanya ɗaya ba ne. " <ref>{{Cite web |date=22 November 1996 |title=The new Fergie |url=https://books.google.com/books?id=AmRPAAAAIBAJ&dq=sarah+duchess+sawyer&pg=PA6&article_id=3847,7416925 |access-date=19 April 2023 |website=Toledo Blade |language=en}}</ref> A cikin wata hira ta 2007, tana tunani game da dalilin da ya sa suka kammala saki ta ce, "Ina so in yi aiki; ba daidai ba ne ga yarima ta gidan sarauta ta zama kasuwanci, don haka Andrew da ni yanke shawarar yin saki don in iya tafiya in sami aiki. "<ref>{{Cite journal |last=Ziemer |first=Laurette |date=14 November 1996 |title='Andrew knew about my affairs' Fergie tells American TV viewers |journal=Evening Standard |pages=3}}</ref>
Tun bayan kisan aure, Ferguson ta halarci abubuwan da suka faru da yawa tare da 'ya'yanta mata, gami da saka hannun jari na Andrew a cikin Royal Victorian Order da Order of the Garter, da kuma Royal Ascot . A irin waɗannan lokuta, ana ba ta ladabi a matsayin memba na dangin sarauta.<ref>{{Cite web |last=Rayner |first=Gordon |date=19 June 2015 |title=Duchess of York completes reconciliation with royal family as she curtseys to the Queen at Ascot |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/11687777/Duchess-of-York-completes-reconciliation-with-Royal-family-as-she-curtseys-to-the-Queen-at-Ascot.html |url-access=subscription |access-date=9 January 2017 |website=The Telegraph}}</ref> Ta nuna yiwuwar sake auren Andrew a cikin tambayoyin da yawa. A watan Agustan shekara ta 2013, an gayyace ta ta zauna a Balmoral Castle tare da Andrew da 'ya'yansu mata a matsayin baƙi na Sarauniya, kuma a watan Satumbar shekara ta 2013, lokacin da aka tambaye ta game da yiwuwar sake aure, Ferguson ya ce: "Har yanzu yarima ne mai kyau, koyaushe zai zama yarima mai kyau".
Ba a gayyace ta zuwa [[Meghan Markle]]">bikin aure Yarima Edward da Sophie Rhys-Jones na 1999 ba ko kuma bikin auren Yarima William da Catherine Middleton na 2011, amma ta halarci bikin auren Yarima Harry da Meghan Markle a 2018. Koyaya, ba ta sami gayyatar zuwa liyafar maraice a Gidan Frogmore da [[Charles III|Yarima Charles]] ya shirya ba, kuma an ruwaito cewa "ta yi matukar damuwa" da ware ta.
[[Fayil:Sarah,_Duchess_of_York_at_Sandringham,_2023.jpg|thumb|Ferguson a ranar Kirsimeti 2023]]
Ta halarci jana'izar Sarauniya Elizabeth II a watan Satumbar 2022, kuma ta zauna kusa da 'ya'yanta mata, amma ba a gayyace ta zuwa naɗa Sarki Charles III a watan Mayu 2023 ba.<ref>{{Cite web |last=Parsley |first=Aaron |date=20 September 2022 |title=Sarah Ferguson Wore a Touching Symbol of Safe Journey at Queen Elizabeth's Funeral |url=https://people.com/royals/sarah-ferguson-wore-touching-symbol-safe-journey-queen-elizabeth-funeral/ |access-date=3 October 2022 |website=People}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goughlan |first=Sean |date=14 April 2023 |title=Duchess of York, Sarah Ferguson, not invited to coronation |url=https://www.bbc.com/news/uk-65275486 |access-date=17 June 2023 |website=BBC News}}</ref>
A ranar 25 ga watan Disamba na shekara ta 2023, Ferguson ta shiga dangin sarauta don hidimar Kirsimeti a Cocin St Mary Magdalene, Sandringham, inda ta fara halartar taron tun 1992. <ref>{{Cite web |last=Omar |first=Ayan |date=27 December 2023 |title=Sarah, Duchess of York 'grateful' for royal invite to Sandringham on Christmas Day |url=https://www.standard.co.uk/news/uk/sarah-ferguson-duchess-duke-christmas-sandringham-royal-family-b1129187.html |access-date=29 January 2025 |website=The Standard}}</ref>
Ofishin Ubangiji Chamberlain ya ci gaba da lissafa Ferguson a matsayin memba na dangin sarauta har zuwa Nuwamba 2025, tare da wasu dangin da suka fi girma kamar Daniel Chatto da Mike Tindall . <ref>{{Cite web |title=The Royal Family |url=https://www.royal.uk/sites/default/files/documents/2025-11/ANNEX%20D%20-%20Royal%20Family%202025%201.pdf |access-date=11 November 2025 |publisher=royal.uk |quote=Members of the Royal Family... Annex D - Royal Family}}</ref>
== Rayuwa bayan kisan aure ==
Bayan kisan aure, jaridu na Burtaniya sun ci gaba da bayar da rahoto game da salon rayuwar Ferguson. A shekara ta 1995, wani mai kula da kaya a Filin jirgin saman John F. Kennedy International Airport a Birnin New York ya yi ikirarin aikata laifin satar wuyan lu'u-lu'u da mundunta, wanda ya kai dala 382,000. <ref>{{Cite web |date=6 December 1995 |title=Jewels Stolen From Duchess of York |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-12-06-mn-10878-story.html |access-date=20 November 2019 |website=Los Angeles Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 March 1996 |title=Man Pleads Guilty in Theft of Duchess of York's Diamonds |url=https://www.nytimes.com/1996/03/27/nyregion/man-pleads-guilty-in-theft-of-duchess-of-york-s-diamonds.html |url-access=limited |access-date=20 November 2019 |website=The New York Times}}</ref>
An buga tarihin rayuwarta na farko, My Story, a cikin 1996 kuma ta sami mummunan bita. An buga tarihin kansa na biyu, Finding Sarah: A Duchess's Journey to Find Herself, a cikin 2011 kuma ya magance matsalolin kudi da kalubalen jama'a.
[[Fayil:2004-02-16_Eugenie_Beatrice_Sarah_Verbier_052.JPG|thumb|Ferguson da 'ya'yanta mata a Verbier, 2004]]
Har zuwa shekara ta 2004, Ferguson da Andrew sun ci gaba da raba gidan iyali, Sunninghill Park a Berkshire . A wannan shekarar, ya koma Gidan sarauta da aka gyara a Windsor Great Park, wanda a baya ya kasance gidan kakarsa, Sarauniya Elizabeth Sarauniya, har zuwa mutuwarta a shekara ta 2002. A shekara ta 2007, Ferguson ya yi hayar gidan Dolphin a Englefield Green, kasa da mil daga Royal Lodge.<ref>{{Cite web |last=Borland |first=Sophie |date=30 January 2008 |title=Scented candle starts fire at Fergie's home |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1576995/Scented-candle-starts-fire-at-Fergies-home.html |url-access=subscription |access-date=21 September 2021 |website=The Telegraph}}</ref> Wani karamin wuta a cikin gidan wanka a Dolphin House a shekara ta 2008 ya kai ta ga barin dukiyar kuma ta koma Royal Lodge tare da Andrew. <ref>{{Cite web |date=30 January 2008 |title=Bathroom blaze in Royal household |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/surrey/7217267.stm |access-date=4 August 2018 |publisher=BBC}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2013 |title=Fergie and Andrew will definitely remarry, friends say |url=https://www.independent.ie/world-news/europe/fergie-and-andrew-will-definitely-remarry-friends-say-29525971.html |access-date=21 September 2021 |website=Irish Independent |via=Telegraph}}</ref>
A cikin 2015, an ruwaito Ferguson ta ƙaura daga Royal Lodge kuma ta zauna a Verbier, Switzerland, inda ita da Andrew suka mallaki gidan fam miliyan 13. Ta nemi zama a Switzerland a shekara mai zuwa. Ya zuwa shekara ta 2016 ta kuma kula da wani gidan haya a Eaton Square, London. A cikin 2025, ta sayar da wani gida a Belgravia na London don fam miliyan 3.85, bayan ta sayi shi a cikin 2022 don fam miliyan 4.25. Da farko an sayi dukiyar ne a matsayin saka hannun jari ga 'ya'yanta mata kuma an hayar da ita ga mai haya.<ref name="Telegraph-Belgravia" /> Ta ci gaba da zama da farko a Royal Lodge har zuwa Oktoba 2025, lokacin da Buckingham Palace ta sanar da cewa an ba da sanarwa ga Andrew don ya mika hayarsa kuma Ferguson za ta yi shirye-shiryen rayuwarta.
=== Matsalolin bashin ===
A tsakiyar shekarun 1990s, an ruwaito Ferguson cewa tana da rashi na fam miliyan 4.2 a cikin asusun bankinta, wanda ta magance ta hanyar aiwatar da abin da aka bayyana a matsayin "shekaru huɗu na samun kuɗi" a Amurka.
A shekara ta 2006, ta amfani da kudin shiga daga aikinta a matsayin mai shirya fina-finai da marubuciya, ta kafa Hartmoor LLC a Amurka.<ref>{{Cite web |last=Dorning |first=Ann-Marie |date=30 September 2009 |title=Sarah Ferguson: Indebted Duchess Comes Clean |url=https://abcnews.go.com/Business/sarah-ferguson-duchess-debt/story?id=8925887 |access-date=6 December 2020 |publisher=ABC News}}</ref> Kamfanin salon rayuwa an yi niyya ne don tallafawa "aikinta a cikin wallafe-wallafen, kafofin watsa labarai da magana da jama'a".<ref name="Telegraph-debts">{{Cite web |last=Mendick |first=Robert |last2=Doran |first2=James |date=3 October 2009 |title=Revealed: Duchess of York's US firm collapses with $1m debts |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/6257686/Revealed-Duchess-of-Yorks-US-firm-collapses-with-1m-debts.html |url-access=subscription |access-date=6 December 2020 |website=The Telegraph}}</ref> Hartmoor ya rushe a shekara ta 2009, ya bar Ferguson da basussuka na £ 630,000.<ref name="Telegraph-debts" /> Daga baya a wannan shekarar, ya bayyana cewa tana cikin rikici na kudi tare da kamfanoni uku, kuma a watan Satumba an kira ta "zuwa kotu a Burtaniya saboda kudaden da ba a biya ba".<ref name="Telegraph-debts" /> A watan Agustan shekara ta 2010, rahotanni sun ba da shawarar cewa tana iya bayyana fatarar kuɗi ta son rai tare da basussuka kusan £ 5 miliyan, kodayake wasu kafofin sun kiyasta adadi a kusa da £ 2 miliyan.
Ferguson ya shiga cikin kusanci da ɗan kasuwa Manuel Fernandez a kusa da shekara ta 2015, yana bayyana tare da shi a fili kuma yana saka hannun jari a cikin fasahar sa ta vVoosh a cikin shekara ta 2016, yayin da yake shiga kwamitin ƙungiyar agaji. Duk da goyon bayanta, vVoosh ta shigar da kara don gudanarwa bayan ta kasa kaddamar da aikace-aikacen ta, wanda ya rushe ba tare da kaddamarwa da samfurin ba duk da karɓar fiye da fam miliyan 1 a cikin binciken gwamnati na Burtaniya da ƙididdigar harajin ci gaba da kuma tara kusan fam miliyan 9 gaba ɗaya. An yi zargin cewa Fernandez ya janye kudade masu yawa kuma ya bar kasar, kuma kungiyar agaji ba ta taɓa yin wani aiki ba kuma an rufe ta.<ref name="Times-Misadventures" /> Hukumar agaji daga baya ta fara aiwatar da cire Gidauniyar agaji ta vVoosh daga rajista don rashin aiki da kuma kasancewa fiye da shekaru hudu da rabi a cikin rahotonta.<ref name="BBC-vVoosh" /> Ferguson ta shiga ciki ya hada da rancen £ 36,000 daga kamfaninta Gate Ventures da kuma kusan 1% mallakar ta hanyar La Luna Investments, daya daga cikin kamfanoni da yawa da ke fama ko marasa aiki da ta sarrafa, gami da Coat Company Productions da Ginger & Moss, wanda na ƙarshe ya fuskanci manyan basussuka.<ref name="Times-Misadventures" /> vVoosh ya ci bashin £ 50,000 ga La Luna Investments.<ref name="BBC-vVoosh" />
A watan Yunin 2019, Andrew ya shirya rangadin mai zaman kansa na Fadar Buckingham ga Jay Bloom da Michael Evers, 'yan kasuwa daga kamfanin hakar ma'adinai na Amurka Pegasus Group Holdings. Wannan kamfani ya amince da biyan Ferguson har zuwa fam miliyan 1.4 don rawar da ta taka a matsayin " jakadan alama". An kori Bloom da Evers a cikin motar Andrew daga otal din su na Knightsbridge zuwa Fadar. Daga baya sun halarci taron Pitch@Palace a Fadar St James kafin su ci abinci a wannan maraice tare da Ferguson, Andrew, da 'yarsu Beatrice.<ref name="BBC-crypto" /> Ferguson yana inganta shirin Pegasus na amfani da dubban janareto na hasken rana don hakar Bitcoin a Arizona, kodayake aikin ya rushe bayan samun 615 kawai daga cikin raka'a 16,000 da aka tsara kuma yana samar da kawai $ 33,779 (£ 25,000) a cikin cryptocurrency.<ref name="BBC-crypto" />
Ferguson ya sami fiye da £ 200,000 daga Pegasus, ya tsaya don samun kyautar £ 1.2 miliyan da hannun jari na kamfanin, kuma yana buƙatar tafiye-tafiye na farko, otal-otal na taurari biyar, da masu sana'a har zuwa abubuwan da suka faru huɗu. Ta fara saduwa da Bloom a Las Vegas a cikin 2018 kuma ta haɓaka abokantaka ta kasuwanci wanda ya haifar da tarurruka a Fadar Buckingham, Fadar St James, da Royal Lodge, Windsor . <ref name="BBC-crypto" /> Bloom da Evers sun ziyarci London a kai a kai a cikin 2019, suna saduwa da iyalin York akai-akai.<ref name="BBC-crypto" /> Bloom ya kuma ziyarci fadar ta biyu a watan Yulin 2019. <ref name="BBC-crypto" /> A watan Oktoba na 2019 Ferguson ta sanya hannu kan kwangila ta hanyar Alphabet Capital, wani kamfani na Burtaniya mallakar Adrian Gleave, ta hanyar da aka biya ta sama da £ 200,000 don aikin Pegasus.<ref name="BBC-crypto" /> Takardun kotu sun nuna Andrew ya kuma sami £ 60,500 da aka gano ga kasuwancin Gleave, kodayake babu wanda ya bayyana biyan.<ref name="BBC-crypto" />
A watan Mayu 2020, an ruwaito cewa Andrew da Ferguson suna cikin takaddamar shari'a game da bashin da aka sayi shagon su na Switzerland a shekarar 2014. <ref name=":1">{{Cite web |date=7 May 2020 |title=Prince Andrew to face legal case over reported £5m ski chalet debt |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2020/may/08/prince-andrew-to-face-legal-case-over-reported-5m-ski-chalet-debt |access-date=9 May 2020}}</ref> Sun ɗauki rance na £ 13.25 miliyan kuma ana sa ran su biya ragowar £ 5 miliyan na farashin siye a ƙarshen 2019; <ref name=":1" /> sha'awa ta kara wannan zuwa £ 6.8 miliyan. <ref name="Telegraph-Bodkin">{{Cite web |last=Bodkin |first=Henry |date=7 August 2022 |title=Sarah Ferguson's £5m Mayfair mews purchase 'outrages' chalet owner burned by the Yorks |url=https://www.telegraph.co.uk/royal-family/2022/08/07/sarah-fergusons-5m-mayfair-mews-purchase-outrages-chalet-owner/ |url-access=subscription |access-date=8 August 2022 |website=The Telegraph}}</ref> Duk da rahotanni cewa Sarauniya za ta taimaka musu, mai magana da yawun Andrew ya tabbatar da cewa "ba za ta shiga don biyan bashin ba". The Times ta ruwaito a watan Satumbar 2021 cewa Ferguson da Andrew sun cimma yarjejeniyar doka tare da mai mallakar mallakar da ta gabata, kuma za su sayar da gidan don biyan bashin su. Mai shi ya amince da karbar fam miliyan 3.4, rabin adadin da aka bin ta, saboda tana cikin tunanin cewa Ferguson da Andrew suna fama da matsalolin kudi.<ref name="Telegraph-Bodkin" />
=== Jeffrey Epstein dangantaka ===
A watan Maris na shekara ta 2011, an ruwaito cewa [[Jeffrey Epstein]], wanda aka yanke masa hukuncin jima'i, ya taimaka wa Ferguson ya guje wa fatarar kuɗi ta hanyar biyan £ 15,000 ga ma'aikaci wanda take bin kuɗi. An bayar da rahoton cewa an biya bashin ne bayan sa hannun Andrew, wanda ke da kyakkyawar abota da Epstein wanda ya zo karkashin bincike a shekarar 2019. A ranar 7 ga watan Maris na shekara ta 2011, ta yarda da samun kudi daga Epstein kuma ta kira shi "babban kuskuren hukunci".<ref>{{Cite web |date=21 July 2011 |title=Prince Andrew: Envoy career plagued with controversy |url=https://www.bbc.com/news/uk-12663378 |access-date=5 March 2021 |publisher=BBC}}</ref> A lokacin rani na shekara ta 2011, Finding Sarah ya fito ne a kan hanyar sadarwa ta OWN. Ɗaya daga cikin jerin fina-finai na gaskiya na Amurka ya nuna Ferguson ganawa da Suze Orman, sanannen mai ba da shawara kan kudi a duniya, yana karɓar lacca mai tsauri daga Orman da shawara mai amfani game da yadda za a warware matsalolin kudi. Juan Alessi, ma'aikaci a gidan Epstein na Florida na tsawon shekaru 12, ya ce a cikin wani takardar shaidar da ba a rufe ba cewa ya yi imanin Ferguson ya ziyarci "sau ɗaya kawai kuma na ɗan gajeren lokaci".
A watan Satumbar 2025, jaridu sun buga imel da ke nuna cewa Ferguson ta tuntubi Epstein a watan Afrilu na shekara ta 2011, duk da sanarwar jama'a da ta yi a watan Maris na shekara ta 2011 cewa ta yanke duk wata alaƙa da shi. A cikin imel ɗin, ta rubuta cewa Epstein "aboki ne mai ƙarfi, mai karimci kuma mafi girma" kuma ta ce dole ne ta "yi gafara" saboda maganganun da ta yi a baya. A cewar mai magana da yawunta, neman gafara ya biyo bayan abin da aka bayyana a matsayin kiran waya na "Hannibal Lecter-style" wanda Epstein ya yi barazanar "hallaka" ta. Bayan sabuntawa da aka yi da shi ta hanyar buga imel ɗin, ƙungiyoyin agaji guda bakwai, waɗanda Ferguson ya kasance mai kula ko jakada (watau Teenage Cancer Trust, Julia's House, Prevent Breast Cancer, Natasha Allergy Research Foundation, Children's Literacy Charity, British Heart Foundation, da National Foundation for Retired Service Animals), kowannensu ya sanar ko ya tabbatar da cewa sun ƙare haɗin kansu da ita.
A watan Oktoba na shekara ta 2025, The Mail on Sunday ya ba da rahoton imel ɗin da aka ɓoye tsakanin Epstein da lauyansa a shekara ta 2011 suna ba da shawarar cewa Ferguson ya yi bikin sakin Epstein daga kurkuku a shekara ta 2009 ta hanyar ziyartar shi a New York, inda ta ɗauki 'ya'yanta mata tare da ita. Wani wakilin Ferguson ya bayyana cewa ba ita da 'ya'yanta mata ba su da wani abin tunawa game da irin wannan ziyarar. Koyaya, musayar imel tsakanin Epstein da mataimakinsa a watan Yulin 2009 ya nuna cewa na ƙarshe ya sayi jiragen "British Airways" don "Duchess", jimlar "don duk tikiti: $ 14,080.10", tare da wani imel da ke ba da cikakken bayani game da taron abincin rana a gidan Epstein a cikin wannan watan wanda Ferguson ya yi niyyar kasancewa tare da 'ya'yanta mata. Wani imel ɗin da Ferguson ya aiko a watan Janairun 2010 ya ba da rahoton cewa tana neman fiye da £ 15,000 da ta yarda da karɓa a baya, yayin da ta nemi "50 ko 100,000 US dollar don taimakawa ta shiga cikin ƙananan takardun da ke tura ni".<ref name="Telegraph-Oct25" /> Wani imel da Epstein ya aika wa aboki bayan Ferguson ta nisanta kanta daga gare shi a fili a watan Maris na shekara ta 2011 ya nuna cewa Epstein ta ba ta kudi sama da shekaru 15.<ref name="LBC-Oct25" /><ref name="Telegraph-Oct25" />
A watan Oktoba na wannan shekarar, ta nemi taimakonsa tare da matsalolin kudi, ta rubuta: "Ina bukatar fam 20,000 na gaggawa don haya a yau. Mai gidan ya yi barazanar zuwa jaridu idan ban biya ba. Babu wani brainwaves?" Ferguson da Epstein sun kuma tattauna yiwuwar fatarar kuɗi a cikin sarkar imel ta 2009 tare da ɗan kasuwa David Stern. A ranar 30 ga watan Janairun shekara ta 2010, ta aika wa Epstein imel tana cewa, "Ina aiki a hidimarku. Kawai na aure ni". A watan Maris na shekara ta 2010, "Sarah" ya bayyana yana nufin rayuwar soyayya ta Eugenie a matsayin martani ga imel daga Epstein, yana mai cewa tana "Kawai jiran Eugenie ta dawo daga karshen mako mai laushi!!". A watan Yulin 2010, Epstein ya tambayi ko akwai "kowane damar da 'ya'yanku mata ke yi wa 'yarta gaisuwa" ga 'yarta Celina; Ferguson ya amsa cewa Beatrice tana Landan tare da Andrew, kodayake ba a san ko wani taro ya faru ba.<ref name="Guardian-Jan26" /><ref name="BBC-MBB" /> A ranar 21 ga Satumba 2011, ta aika da imel tana taya Epstein murna game da haihuwar yaro, ta kara da cewa tana "a nan tare da ƙauna, abota da taya murna [''sic''] ".
=== Kudin samun dama ===
A watan Mayu na shekara ta 2010, Jaridar 5News of the World ta yi fim din Ferguson wanda ke ba da Mazher Mahmood, mai ba da rahoto a ɓoye wanda ke nuna kansa a matsayin ɗan kasuwa na Indiya, damar zuwa Andrew (wanda ya kasance wakilin Musamman na Ciniki da Zuba Jari na Duniya) don £ 500,000. A bidiyon da aka yi a matsayin tushen shirin labarin, wanda yake a fili, an ji Ferguson yana cewa, "£ 500,000 lokacin da za ku iya, a gare ni, bude kofofin". An gan ta tana karbar akwati da ke dauke da £ 40,000 a tsabar kudi. Bayyanawa da ke kewaye da tsabar kudi don samun dama ya kara martabarta da sananninta.<ref>{{Cite web |date=23 May 2010 |title=Ex-U.K. royal 'sorry' amid cash-for-access sting |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna37298950 |access-date=21 November 2020 |publisher=NBC News}}</ref>
Sterling Publishers sun kara yawan bugawa na Ashley Learns About Strangers, sabon littafin Sarah don yara; duk da haka, sanannen bai fassara zuwa ƙarin tallace-tallace na littattafai ba.<ref>{{Cite web |date=30 May 2010 |title=Duchess of York – Debt Swallowing Fergie? |url=http://www.nationalledger.com/ledgerpop/article_272632084.shtml |access-date=3 June 2010 |website=National Ledger}}</ref> A wata hira da Oprah Winfrey, mai taken Oprah da Sarah Ferguson, Duchess of York, Ferguson ta bayyana halinta ta hanyar cewa tana shan giya kafin ta nemi tsabar kudi, kuma tana "a cikin rami a wannan lokacin".<ref>{{Cite web |date=1 June 2010 |title=Ferguson Drinking Admission – Fergie 'In the Gutter' on Video |url=http://www.nationalledger.com/ledgerdc/article_272632105.shtml |access-date=3 June 2010 |website=National Ledger}}</ref> Ta kuma yi iƙirarin cewa da farko manufarta ita ce ta taimaka wa aboki wacce "ta buƙaci $ 38,000 (£28,000) cikin gaggawa" amma daga ƙarshe ta nemi ƙarin kuɗi saboda matsalolin kuɗi.<ref>{{Cite web |date=2 June 2010 |title='Out of control' Sarah Ferguson tells Oprah she needed money to help out friend |url=https://us.hellomagazine.com/royalty/201006023625/sarah-ferguson/oprah-winfrey/interview-friend/ |access-date=11 May 2018 |publisher=Hello!}}</ref>
A watan Nuwamba na shekara ta 2016, an ruwaito cewa Ferguson ya yi niyyar kai karar News Group Newspapers (kamfanin iyaye na News of the World) da mai shi [[Rupert Murdoch]] don £ miliyan 25 a cikin lalacewar da ta ambaci "hasarar samun kuɗi" da kuma "damuwa" da ta biyo baya wanda kafofin watsa labarai suka kawo mata a matsayin manyan dalilan. A watan Janairun 2018, an ruwaito cewa ainihin adadin da Ferguson ke nema ya kai fam miliyan 45.
=== Lamarin shari'a na 2012 a Turkiyya ===
A ranar 13 ga watan Janairun shekara ta 2012, Ma'aikatar Shari'a ta Turkiyya ta ba da izinin kama Ferguson na kasa da kasa. Ta yi tafiya zuwa Turkiyya a shekara ta 2008 kuma ta yi fim a ɓoye a gidan marayu na ƙasar Turkiyya. Hukumomin Turkiyya sun yi zargin cewa Ferguson ta yi sanarwa ta ƙarya lokacin da ta shiga kasar (game da dalilan da ta yi na ziyartar Turkiyya), ta shiga cikin wata hukuma ta Gwamnatin Turkiyya, kuma ta mamaye sirrin yara. Wadannan tuhume-tuhumen suna ɗauke da hukuncin ɗaurin shekaru 22. Turkiyya da Burtaniya suna da yarjejeniyar mikawa; duk da haka, jami'an Ofishin Cikin Gida sun bayyana: {{S-start}}
{{S-aca}}
{{S-bef|before=[[Prince Philip, Duke of Edinburgh|The Duke of Edinburgh]]}}
{{S-ttl|title=Chancellor of the [[University of Salford]]|years=1991–1995}}
{{S-aft|after=[[Sir Walter Bodmer]]}}
{{S-end}}Turkiyya ta ci gaba da cewa Ferguson ya karkatar da bayanai game da gidan marayu kuma ya yi amfani da wani abin da ya faru a cikin wani yunkuri na lalata da Jamhuriyar Turkiyya. Turkiyya ta gayyaci kungiyoyin kare hakkin dan adam na kasa da kasa don bincika duk wani gidan marayu da ta zaɓa don nuna gaskiya game da batun.
A ranar 5 ga Mayu 2012, an fara shari'ar ne a cikin tuhumar da ofishin mai gabatar da kara na jihar Ankara ya kawo. Cansu Şahin, wanda ke wakiltar Ferguson, wanda bai kasance ba, ya gaya wa kotun Ankara cewa abokin ciniki ya nemi gafara kuma yana so ya nemi gaisuwa tare da masu gabatar da kara.<ref>{{Cite web |date=5 May 2012 |title=Duchess of York on trial for filming orphanages in Turkey |url=http://www.newstrackindia.com/newsdetails/2012/05/05/234-Duchess-of-York-on-trial-for-filming-orphanages-in-Turkey-.html |access-date=8 January 2017 |website=News Track India}}</ref>
=== Lafiya ===
A watan Yunin 2023, an ba da sanarwar cewa an gano Ferguson da wani nau'i na farko na ciwon nono bayan wani mammogram na yau da kullun. Ta samu nasarar yin Mastectomy guda ɗaya a asibitin Sarki Edward VII, kuma likitocinta sun bayyana bayyanarta a matsayin "mai kyau". <ref>{{Cite web |last=Seddon |first=Sean |date=25 June 2023 |title=Duchess of York recovering after breast cancer operation |url=https://www.bbc.com/news/uk-66014781 |access-date=25 June 2023 |website=BBC News}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ng |first=Kate |date=26 June 2023 |title=Sarah Ferguson details undergoing mastectomy to treat breast cancer: 'It was only a shadow' |url=https://www.independent.co.uk/life-style/royal-family/sarah-ferguson-breast-cancer-mastectomy-b2364131.html |access-date=26 June 2023 |website=The Independent}}</ref> Ta kuma yi mata tiyata bayan an yi mata tiyatarta.<ref>{{Cite web |last=Rodrigues |first=Charlene Anne |date=3 August 2023 |title=Sarah Ferguson: Duchess of York names reconstructed breast 'Derek' |url=https://www.bbc.com/news/uk-66396605 |access-date=21 January 2024 |website=BBC News}}</ref>
A watan Janairun 2024, an ba da sanarwar cewa an gano Ferguson da melanoma bayan an cire wasu ƙwayoyin cuta don bincike.<ref>{{Cite web |last=Robinson |first=James |date=21 January 2023 |title=Sarah Ferguson, Duchess of York, diagnosed with skin cancer |url=https://news.sky.com/story/sarah-ferguson-duchess-of-york-diagnosed-with-skin-cancer-13053559 |access-date=21 January 2023 |website=Sky News}}</ref>
Tun lokacin da ta yi aure, kuma ta ci gaba bayan kisan aure, Ferguson ta shiga cikin kungiyoyin agaji da yawa.
Daga 1990 har zuwa 2025, Ferguson ya yi aiki a matsayin mai kula da Teenage Cancer Trust. A cikin waɗannan shekarun, ta buɗe yawancin ƙwararrun ƙwararrun agaji, gami da waɗanda ke Asibitin Middlesex, Kwalejin Jami'ar London, Asibitin Jami'ar St James, asibitar Jami'ar Cardiff da asibitin Royal Marsden . <ref>{{Cite web |date=29 August 2014 |title=Patrons |url=https://www.teenagecancertrust.org/about-us/our-story/people/patrons |access-date=8 January 2017 |website=Teenage Cancer Trust}}</ref> Ta fara aikinta tare da mutanen da ke fama da cutar neurone a cikin shekarun 1990. A matsayinta na mai kula da kungiyar Motor Neurone Disease Association, ta inganta kamfen ɗin tara kuɗi don bincike game da cutar kuma daga baya ta zama shugabar International Alliance for ALS.<ref>{{Cite web |date=24 April 1991 |title=The Duchess of York, patron of the Motor Neuron Disease Association, arriving at Brunel University, west London to launch Motor neurone Disease week- a nation-wide fund raising and public awareness campaign. |url=https://www.alamy.com/the-duchess-of-york-patron-of-the-motor-neuron-disease-association-arriving-at-brunel-university-west-london-to-launch-motor-neurone-disease-week-a-nation-wide-fund-raising-and-public-awareness-campaign-image380481790.html |access-date=6 December 2020 |website=[[Alamy]]}}</ref><ref name="Span-1994">{{Cite web |date=7 December 1994 |title=Duchess of York Philanthropies |url=https://www.c-span.org/video/?62015-1/duchess-york-philanthropies&playEvent#! |access-date=6 December 2020 |publisher=C-SPAN}}</ref> Don taimakawa da tallafawa wadanda cutar da miyagun ƙwayoyi ta shafa, ta shiga zaman magani a Cibiyar Kula da Chemical kuma daga baya aka sanya ta mai kula da su.<ref name="Span-1994" /> A shekara ta 1993, Ferguson ya kafa Children in Crisis, ƙungiyar agaji ta yara da ke mai da hankali kan ilimi da bayar da tallafi ga shirye-shiryen duniya. Tana aiki a matsayin wanda ya kafa kuma shugaban rayuwa.<ref>{{Cite web |title=Our Trustees, Presidents and Patrons |url=http://www.childrenincrisis.org/About-Us/Trustees-and-Donors/Trustees |access-date=8 January 2017 |website=Children in Crisis}}</ref> Ta kafa kungiyar agaji bayan ta sadu da wata matashiya mai cutar kansa mai suna Ania a lokacin ziyararta zuwa Poland a shekarar 1992.
A watan Disamba na shekara ta 1994, Ferguson ta tafi Amurka don shiga cikin wani taron tara kudade don Peace Links da kuma ƙaddamar da nata sadaka, Chances for Children, a Amurka.<ref name="WP-1994">{{Cite web |last=Roberts |first=Roxanne |last2=Gribble |first2=Bebe |date=7 December 1994 |title=The Duchess of York, Finding Her Niche |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/12/07/the-duchess-of-york-finding-her-niche/2ca5934e-6f69-43ce-8fd7-739fd8b9c910/ |url-access=subscription |access-date=6 December 2020}}</ref> Shawarwarin da ta yanke na kaddamar da taron tara kudade don sadaka a Amurka 'yan jaridar Burtaniya sun soki ta, wadanda suka yi iƙirarin cewa ta hanyar ''Budgie the Little Helicopter'' jerin an "sa ran samun fam miliyan 400 a cikin shekaru biyar masu zuwa, tare da fam miliyan 3 a shekara da ke shiga aljihunta na sarauta" duk da alkawarinta na ba da wani ɓangare na abin da ta samu ga sadaka.<ref name="WP-1994" /> Wakilin Ferguson ya musanta da'awar, <ref name="WP-1994" /> kuma daga baya ta amsa zargi ta hanyar cewa, "Abin da duk ku kamata ku fahimta shi ne cewa an samar da littattafan Budgie a 1987. A wannan lokacin ne na ba da babban kashi ga sadaka. ... Kuma watakila bayan an yi tsada, bayan an yi wasan kwaikwayo, bayan duk abin da ya faru da popcorn da duk abin da ke ciki, sannan watakila a cikin shekaru biyar zuwa goma, watakila zan sami ɗan kashi na, kuma ina fatan a wannan lokacin za in koma cikin Chances for Children. <ref name="Span-1994">{{Cite web |date=7 December 1994 |title=Duchess of York Philanthropies |url=https://www.c-span.org/video/?62015-1/duchess-york-philanthropies&playEvent#! |access-date=6 December 2020 |publisher=C-SPAN}}</ref> "Little Red", yar tsana da aka yi amfani da ita a matsayin tambarin aikin agaji na Amurka, daga baya ta yi wahayi zuwa gare ta don rubuta jerin littattafai masu suna bayan yar tsana. Kudin da aka samu daga sayar da yar tsana ya tafi Chances for Children . <ref>{{Cite web |last=Morales |first=Tatiana |date=22 September 2003 |title=Duchess Pens Story Of 'Little Red' |url=https://www.cbsnews.com/news/duchess-pens-story-of-little-red/ |access-date=6 December 2020 |website=CBS News}}</ref>
[[Fayil:Vivian-Pinn-and-Duchess-of-York.jpg|thumb|Ferguson da Vivian Pinn, mataimakin darektan NIH na lafiyar mata, a Cibiyar Kula da Lafiya ta Kasa, Bethesda, Maryland, Amurka, Yuni 1998]]
A shekara ta 2004, an nada Ferguson a matsayin mai magana da yawun SOS Children's Villages - Amurka kuma a shekara ta 2005 ta zama jakada ta duniya ga Ronald McDonald House Charities . <ref>{{Cite web |title=Sarah Ferguson |url=https://www.sos-usa.org/About-SOS/what-is-sos/sos-supporters/Sarah-Ferguson/Pages/default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20080918075157/https://www.sos-usa.org/About-SOS/what-is-sos/sos-supporters/Sarah-Ferguson/Pages/default.aspx |archive-date=18 September 2008 |access-date=6 December 2020 |publisher=SOS Children's Villages – USA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Celebrity Support |url=http://www.mcdonalds.com/corp/values/place/community_giving/wcd/celebrity.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20061130085921/http://www.mcdonalds.com/corp/values/place/community_giving/wcd/celebrity.html |archive-date=30 November 2006 |access-date=6 December 2020 |publisher=McDonald's Corporation}}</ref> A shekara ta 2006, ta kafa Gidauniyar Sarah Ferguson da ke Toronto, wacce ta sami kudade daga aikin kasuwanci na Ferguson da gudummawar masu zaman kansu tare da manufar tallafawa kungiyoyin agaji a duniya waɗanda ke ba da sabis ga yara da iyalai da ke cikin matsanancin bukata.<ref>{{Cite web |date=23 September 2009 |title=The Sarah Ferguson Foundation |url=http://www.sarahfergusonfoundation.org/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110729192325/http://www.sarahfergusonfoundation.org/ |archive-date=29 July 2011 |access-date=4 May 2010 |publisher=The Sarah Ferguson Foundation}}</ref> An haɗa shi a ƙarƙashin wannan ƙungiyar laima ita ce tallafi da goyon baya ga ƙungiyoyin agaji da yawa na Burtaniya, gami da Mental Disability Rights International, African-Caribbean Leukaemia Trust, Tommy's, Motor Neurone Disease Association, da [[Hadin Gwiwa Don Taimakawa A Ko Ina|CARE International]]. A shekara ta 2009, an ruwaito cewa duk da kudin shiga na £ 250,000 a cikin watanni 18, tushe ya kashe £ 14,200 kawai a kan tallafi, £ 6,300 daga cikinsu an ba da shi ga hannun sadaka na ajiyar wasan Afirka ta Kudu mallakar [[Richard Branson|Sir Richard Branson]], aboki na Ferguson. Bayan rahoton, tushe ya fitar da jerin sunayen da suka nuna cewa sun kashe kusan $ 400,000 a kan gudummawa a shekara ta 2008.<ref name="Telegraph-debts">{{Cite web |last=Mendick |first=Robert |last2=Doran |first2=James |date=3 October 2009 |title=Revealed: Duchess of York's US firm collapses with $1m debts |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/6257686/Revealed-Duchess-of-Yorks-US-firm-collapses-with-1m-debts.html |url-access=subscription |access-date=6 December 2020 |website=The Telegraph}}</ref>
A shekara ta 2007, Ferguson ya shiga Majalisar Ba da Shawara ta Shirin Ophelia, wani shiri na Amurka da nufin tallafawa mutanen da ke hulɗa da dangantaka da sauran nau'ikan tashin hankali.<ref name="Zayed-2008">{{Cite web |year=2008 |title=Women as Global Leaders: Sarah Ferguson |url=https://www.zu.ac.ae/leadership2008/ferguson.html |access-date=3 March 2021 |publisher=Zayed University}}</ref> A shekara ta 2008, Ferguson ya zama mai kula da Humanitas, ƙungiyar agaji da ke mai da hankali kan samar da yara da ilimi, kiwon lafiya da tallafin iyali.<ref>{{Cite web |title=Patrons |url=https://www.humanitascharity.org/patrons |access-date=8 January 2017 |website=Humanitas}}</ref> A cikin wannan shekarar, ta zama jakada ga yakin neman zabe na yaki da talauci na magajin garin New York Michael Bloomberg.<ref name="Middlesex-2009">{{Cite web |year=2009 |title=Sarah Ferguson, Duchess of York: The Road to Authentic Life |url=https://www.middlesex.mass.edu/Profiles/archives/Spring_09/PDF/Profiles_sp09_1.pdf |access-date=3 March 2021 |publisher=Middlesex Community College}}</ref> A shekara ta 2010, Ferguson ya zama mai goyon bayan Asusun Mullany, wanda manufarsa ita ce tallafawa ɗaliban Burtaniya da ke son karatun magani ko physiotherapy.<ref>{{Cite web |title=About Us |url=http://themullanyfund.org/about-us.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170109022021/http://themullanyfund.org/about-us.html |archive-date=9 January 2017 |access-date=8 January 2017 |publisher=The Mullany Fund}}</ref> A shekara ta 2011, Ferguson ya zama jakadan duniya na Not For Sale, wata sadaka da ke mai da hankali kan bautar ɗan adam.<ref>{{Cite web |title=CONFIRMED: The Duchess of York will Speak at the Global Forum |url=http://www.notforsalecampaign.org/news/2011/10/14/confirmed-the-duchess-of-york-will-speak-at-the-global-forum/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140528011453/http://www.notforsalecampaign.org/news/2011/10/14/confirmed-the-duchess-of-york-will-speak-at-the-global-forum/ |archive-date=28 May 2014 |website=Not for Sale}}</ref> A cikin 2013, Ferguson, tare da tsohon mijinta da 'ya'yansu mata, Beatrice da Eugenie, sun kafa Key To Freedom, tsarin kasuwanci ga mata da ke cikin mawuyacin hali a Indiya waɗanda zasu iya sayar da kayansu ta hanyar mai sayar da kayayyaki na Burtaniya Topshop. A cikin 2014, an nada Ferguson jakada ga Cibiyar Nazarin Lafiya ta Duniya a Kwalejin Imperial ta London.<ref>{{Cite web |date=17 March 2014 |title=Duchess of York on food fight |url=http://www.tv3.ie/entertainment_article.php?locID=1.803.811&article=129158 |access-date=8 January 2017 |website=TV3.ie – Xposé Entertainment}}</ref> A cikin 2015, Ferguson ta bayyana alakarta da Indiya da polo lokacin da ta halarci a matsayin babban baƙo na HVR Baroda Cup a New Delhi a ƙarƙashin gayyatar Harshavardhan Reddy, shugaban HVR Sports.
A cikin 2016, Ferguson ta haɗu da ɗan wasan kwaikwayo na zamani na Burtaniya Teddy McDonald da 'ya'yanta mata, Princess Beatrice da Princess Eugenie, don ƙirƙirar zanen zamani na Royal na farko. An kira shi Royal Love, an fentin shi a kan ciyawa na Royal Lodge kuma yana da kyakkyawan tunani da kuma ambaton Ferguson da sarakuna. An nuna zanen a London a Masterpiece Art Fair, Chelsea a watan Yunin / Yuli 2016 kuma daga baya aka sayar da shi a abincin dare na sirri. McDonald ya ba da gudummawar kuɗin da aka samu daga sayar da zanen ga ƙungiyar agaji ta Children in Crisis. Mujallar ''GQ'' ta Burtaniya ta buga wani abu na musamman game da kirkirar zanen.<ref>{{Cite web |last=Quilty-Harper |first=Conrad |date=3 June 2016 |title=Teddy McDonald on The Creation of 'Royal Love' with The Duchess of York and Princesses Beatrice and Eugenie |url=http://www.gq-magazine.co.uk/article/teddy-m-royal-love |access-date=15 January 2017 |website=GQ Magazine}}</ref> A cikin 2017, 'yarta Eugenie ta haɗu da Ferguson don yin bikin cika shekaru na biyu na sashin Teenage Cancer Trust a asibitin yara na Alder Hey . <ref>{{Cite web |last=Howard |first=Victoria |date=13 September 2017 |title=Teenage Cancer Trust unit celebrates 2nd birthday with Eugenie & Sarah |url=https://www.thecrownchronicles.co.uk/royal-news/teenage-cancer-trust-unit-celebrates-2nd-birthday-eugenie-sarah/ |access-date=12 February 2018 |website=The Crown Chronicles}}</ref>
A ranar cika shekaru 25 da kafuwar Children in Crisis a cikin 2018, Ferguson ya ce yin aiki tare da wannan sadaka "ya ba ta hangen nesa da manufa a lokutan wahala".<ref name="StreetC-2018">{{Cite web |last=Prynn |first=Jonathan |date=13 July 2018 |title=Sarah Ferguson hails 25 years of Children in Crisis charity: 'It saved my life' |url=https://www.standard.co.uk/news/uk/sarah-ferguson-hails-25-years-of-children-in-crisis-charity-it-saved-my-life-a3886641.html |access-date=13 July 2018 |publisher=Evening Standard}}</ref> Ta haɗu da tushe na sadaka tare da Street Child, ƙungiyar da Tom Dannatt ke gudanarwa a Bangladesh, Afghanistan da Saliyo, wanda Ferguson ya zama mai tallafawa, <ref name="StreetC-2018" /> kuma 'ya'yanta mata, Beatrice da Eugenie, su ne jakadun.
Daga Yuni 2019 har zuwa Satumba 2025, Ferguson ya yi aiki a matsayin mai kula da Gidauniyar Nazarin Rashin Rashin Ruwa ta Natasha, ƙungiyar da aka kafa don tunawa da Natasha Ednan-Laperouse, wacce ta mutu a 2016 bayan ta sha wahala daga rashin lafiyan baguette.<ref>{{Cite web |title=Natasha's Allergies |url=https://www.narf.org.uk/natashas-allergies |access-date=22 September 2025 |website=Natasha Allergy Research Foundation}}</ref> Ta zama jakada ga kamfanin ababen more rayuwa na fasaha Pegasus Group Holdings . An zabi Ferguson don fara "aikin taimakon jama'a na kamfanin" yayin da suke haɓaka "cibiyar bayanan makamashi mai sabuntawa".<ref>{{Cite web |date=24 July 2019 |title=Pegasus Group Holdings Engages Sarah Ferguson, The Duchess of York, to Be Their New Brand Ambassador |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/pegasus-group-holdings-engages-sarah-ferguson-the-duchess-of-york-to-be-their-new-brand-ambassador-300890448.html |access-date=7 August 2019 |publisher=PR Newswire}}</ref>
A watan Yunin 2020, Ferguson ta kaddamar da sabon tushe na sadaka da ake kira Sarah's Trust . Kungiyar agaji ta ba da taimako ga NHS, kula da gida da ma'aikatan asibiti ta hanyar isar da abubuwa sama da 150,000, gami da abinci, abin rufe fuska, scrubs, da kayan wanka.<ref>{{Cite web |last=Murphy |first=Victoria |date=3 June 2020 |title=Sarah Ferguson, Princess Beatrice, and Princess Eugenie Organize Thousands of COVID-19 Relief Donations |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a32758517/sarah-ferguson-princess-beatrice-eugenie-coronavirus-donations-sarahs-trust/ |access-date=4 June 2020}}</ref> Kungiyoyi irin su Under One Sky da NOAH Enterprise sun taimaka wa tushe ta hanyar ba da jaka ga marasa gida a Burtaniya. An kuma aika da kayan aiki da kayayyaki zuwa Ghana.<ref>{{Cite web |last=Shipley |first=Diane |date=3 June 2020 |title=Sarah Ferguson's exciting news revealed during lockdown |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/2020060390898/sarah-ferguson-exciting-news-sarahs-trust/ |access-date=4 June 2020}}</ref> A watan Maris na shekara ta 2022, Ferguson ya ziyarci [[Denver]] bayan an zaba shi a matsayin babban mai magana a taron tara kudade na Junior League na Denver.<ref>{{Cite web |last=McRae |first=Jennifer |date=11 March 2022 |title=Sarah, Duchess Of York Visits Denver, Reads To School Children |url=https://denver.cbslocal.com/2022/03/11/sarah-duchess-york-visit-denver/ |access-date=18 March 2022 |website=CBS Denver}}</ref> A cikin wannan watan, ta yi tafiya zuwa Poland a lokacin mamayewar Rasha a Ukraine don saduwa da 'yan gudun hijirar Ukraine da kuma taimaka mata da agaji Sarah's Trust wajen shirya kayan da' yan Burtaniya suka bayar.<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Tony |date=17 March 2022 |title=Sarah, Duchess of York travels to Poland after organising help for refugees |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/sarah-ferguson-poland-ukraine-warsaw-york-b2038333.html |access-date=18 March 2022 |website=The Independent}}</ref> A cikin watan da ya biyo baya, ta yi tafiya zuwa Albania kuma ta sadu da 'yan gudun hijirar Afghanistan a wani wurin shakatawa a Golem.<ref>{{Cite web |date=6 April 2022 |title=Sarah Ferguson becomes voice of Afghan girls: 'They have right to study' |url=https://www.geo.tv/409876-sarah-ferguson-becomes-voice-of-afghan-girls-they-have-right-to-study |access-date=15 April 2022 |website=Geo News}}</ref> A matsayinta na babban jakada na kungiyar Montessori, Ferguson ta ziyarci Croatia a watan Yunin 2022 inda ta inganta aikin kungiyar kan samar da taimako ga 'yan gudun hijirar Ukraine da tallafawa yara.<ref>{{Cite web |date=12 June 2022 |title=Duchess of York, Vukovar County Officials Discuss Humanitarian Projects |url=https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/63555-duchess-of-york-vukovar-county-officials-discuss-humanitarian-projects |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220613080446/https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/63555-duchess-of-york-vukovar-county-officials-discuss-humanitarian-projects |archive-date=13 June 2022 |access-date=14 June 2022 |website=Total Croatia News}}</ref> A watan Yulin 2022, aikinta na sadaka ya sami kuɗi don tallafawa kwamfutoci na £14,000 ga 'yan gudun hijirar Ukraine a Poland.<ref name="Poland-July22">{{Cite web |last=Tatham |first=Phoebe |date=18 July 2022 |title=Sarah Ferguson's touching visit to Poland to meet Ukrainian refugees: details |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/20220718145690/sarah-ferguson-touching-gift-ukrainian-refugees-poland-sarahs-trust/ |access-date=23 December 2022 |website=Hello!}}</ref> Ta kuma taimaka wajen kafa alfarwa ta 'Play in a Box' a Upper Silesia don karbar bakuncin yara 'yan gudun hijira don karatu, wasa, da yin burodi.<ref name="Poland-July22" /> A watan Disamba na shekara ta 2022, ta dauki bakuncin mawaƙa ga makafi daga Cibiyar Koyarwa ta Musamman ta [[Kharkiv]] yayin ziyarar da suka kai Burtaniya, wanda aka ba ta takardar shaidar da lambar yabo daga Cibiyar Kula da Makafi ta Poland.<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Laura |date=23 December 2022 |title=Exclusive: Sarah Ferguson reveals humbling experience ahead of royal family Christmas in Sandringham |url=https://www.hellomagazine.com/royalty/20221219159911/sarah-ferguson-humbling-experience-ahead-royal-christmas-exclusive/ |access-date=23 December 2022 |website=Hello!}}</ref>
A watan Maris na shekara ta 2024, Ferguson ya jagoranci taron koli na Global Citizen NOW a Melbourne, Australia tare da manufar kawo karshen matsanancin talauci da magance matsalar sauyin yanayi.<ref>{{Cite web |last=Jackie |first=Epstein |title=Duchess of York Sarah Ferguson to co-chair Global Citizen NOW summit in Melbourne |url=https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-duchess-of-york-sarah-ferguson-to-cochair-global-citizen-now-summit-in-melbourne/news-story/cc7c835d994c65843714d196084cfcc1 |website=Herald Sun}}</ref>
A watan Fabrairun 2026, Sarah's Trust ta ba da sanarwar cewa za ta rufe don "a iya hangowa nan gaba" bayan watanni na tattaunawa ta ciki. Sanarwar ta biyo bayan sakin takardun kotu da suka shafi Epstein, wanda ya ba da cikakken bayani game da ci gaba da hulɗa da Ferguson da shi.
== Rayuwar kasuwanci ==
=== Fim da talabijin ===
[[Fayil:SarahFerguson09TIFF.jpg|thumb|Ferguson a bikin fina-finai na kasa da kasa na Toronto na 2009Bikin Fim na Duniya na Toronto na 2009]]
A shekara ta 2000, Ferguson ya hada kai kuma ya yi aiki a matsayin mai gabatarwa a cikin wani shirin talabijin na BBC mai suna In Search of the Spirit . <ref>{{Cite web |title=Duchess in search of the spirit |url=http://www.news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1050226.stm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805053833/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1050226.stm |archive-date=5 August 2020 |access-date=13 May 2015 |publisher=BBC}}</ref> A watan Satumbar shekara ta 2003, ta kasance mai karɓar bakuncin kwana uku a shirin BBC Radio 2 na ''Steve Wright'' . <ref>{{Cite web |title=Sarah Ferguson & Steve Wright |url=https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2003/09_september/08/duchess_wright.shtml |access-date=13 May 2015 |publisher=BBC}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2004, Ferguson ta dauki bakuncin wasan kwaikwayo na minti goma sha ɗaya a kan DVD na Universal Peter Pan, mai taken The Legacy of Pan . <ref name="Zayed-2008">{{Cite web |year=2008 |title=Women as Global Leaders: Sarah Ferguson |url=https://www.zu.ac.ae/leadership2008/ferguson.html |access-date=3 March 2021 |publisher=Zayed University}}</ref> Watanni biyar bayan haka, [[The Walt Disney Company|Walt Disney]] Feature Animation ya fitar da wani gajeren DVD The Cat That Looked at a King, tare da muryar Ferguson a matsayin Sarauniya; labarin ya samo asali ne daga littattafan ''Mary Poppins'' na P. L. Travers.<ref name="Zayed-2008" />
A shekara ta 2008, Ferguson ta kasance wakilin musamman ga [[NBC]]'s Today wanda ta gabatar da sassan don jerin da ake kira "Daga Zuciya". <ref name="Zayed-2008">{{Cite web |year=2008 |title=Women as Global Leaders: Sarah Ferguson |url=https://www.zu.ac.ae/leadership2008/ferguson.html |access-date=3 March 2021 |publisher=Zayed University}}</ref> <ref name="Middlesex-2009">{{Cite web |year=2009 |title=Sarah Ferguson, Duchess of York: The Road to Authentic Life |url=https://www.middlesex.mass.edu/Profiles/archives/Spring_09/PDF/Profiles_sp09_1.pdf |access-date=3 March 2021 |publisher=Middlesex Community College}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2008, fim dinta na kashi biyu The Duchess in Hull ya fara ne ''A yau'' ITV1, yana nuna Ferguson yana taimaka wa iyali a wani yanki na majalisa a Hull don inganta salon rayuwarsu. A cikin wannan shekarar ta yi tafiya zuwa Romania da Turkiyya don shirin Duchess and Daughters: Their Secret Mission, wanda aka nuna a kan ITV1 a ranar 6 ga Nuwamba 2008, yana binciken rashin kulawa da yanayi a cibiyoyin yara a waɗannan ƙasashe biyu. A watan Agustan shekara ta 2009, an nuna fim dinta mai suna The Duchess on the Estate, wanda ke game da Arewacin Moor, Manchester, a kan wannan hanyar sadarwa. <ref>{{Cite web |title=Duchess of York Sarah Ferguson Stays in Northern Moor Council Estate to Promote Community Spirit |url=http://news.sky.com/skynews/Home/UK-News/Duchess-Of-York-Sarah-Ferguson-Stays-In-Northern-Moor-Council-Estate-To-Promote-Community-Spirit/Article/200908215361245?f=rss |access-date=25 May 2010 |publisher=Sky News}}</ref> Rahotonta game da yankin da ke kusa da Manchester ya haifar da zargi saboda yawan aikata laifuka a yankin.<ref name="Telegraph-debts">{{Cite web |last=Mendick |first=Robert |last2=Doran |first2=James |date=3 October 2009 |title=Revealed: Duchess of York's US firm collapses with $1m debts |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/6257686/Revealed-Duchess-of-Yorks-US-firm-collapses-with-1m-debts.html |url-access=subscription |access-date=6 December 2020 |website=The Telegraph}}</ref>
A cikin 2019, Ferguson ta ce tana samar da shirin talabijin game da mahaifiyar Yarima Albert Princess Louise na Saxe-Gotha-Altenburg . Shirin zai mayar da hankali kan rayuwarta, musamman rabuwa da mijinta Ernest I, Duke na Saxe-Coburg da Gotha . <ref>{{Cite web |date=24 June 2019 |title=Sarah Ferguson brings to light one of the royal family's saddest tales |url=https://www.msn.com/en-nz/health/lifestylefamily/sarah-ferguson-brings-to-light-one-of-the-royal-familys-saddest-tales/ar-AADkp8n?li=BBqdb1S |access-date=13 December 2019 |website=msn.com}}</ref> [sabuntawa da buƙatu] A watan Yulin 2020, an ba da rahoton cewa Ferguson ya kasance alƙali a kan matukin jirgi na [[Fox Broadcasting Company|Fox]]'s Dancing with Horses amma an dakatar da samarwa da rarraba saboda annobar COVID-19.
A watan Oktoba na shekara ta 2025, an ruwaito cewa an sauke Ferguson daga ITV's Loose Women da This Morning a matsayin baƙo bayan masu ciki sun ce babu wani shiri don bayyanar nan gaba.
Abubuwan kasuwanci na Ferguson sun haɗa da amincewar shekaru goma sha ɗaya tare da Weight Watchers da ci gaban samfur da gabatarwa tare da Weddgwood da Avon. <ref>{{Cite web |title=Sarah Ferguson, Duchess of York |url=http://www.themullanyfund.org/about/sarah-ferguson-patron |archive-url=https://web.archive.org/web/20081224095815/http://www.themullanyfund.org/about/sarah-ferguson-patron |archive-date=24 December 2008 |access-date=8 January 2017 |publisher=The Mullany Fund}}</ref> A cikin 2000s ta tsara saiti na kyandirori masu ƙanshi don Bath &amp; Body Works, kuma a cikin 2007 ta gabatar da yiwuwar ƙaddamar da kayan gida na Duchess Originals, mai kama da na Prince Charles na Duchy na lokacin. A cikin 2020, an ba da rahoton cewa za ta iya ƙaddamar da salon rayuwa, Duchess Inc., kuma daga baya a cikin shekarar ta tsara kewayon shayi da kek da ake kira Duchess Collection don taimakawa aikinta na Sarah's Trust.
== Shahararrun bayyanar a talabijin da rediyo ==
{{S-start}}
{{S-aca}}
{{S-bef|before=[[Prince Philip, Duke of Edinburgh|The Duke of Edinburgh]]}}
{{S-ttl|title=Chancellor of the [[University of Salford]]|years=1991–1995}}
{{S-aft|after=[[Sir Walter Bodmer]]}}
{{S-end}}
*
*
*
*
*
*
*
{{S-start}}
{{S-aca}}
{{S-bef|before=[[Prince Philip, Duke of Edinburgh|The Duke of Edinburgh]]}}
{{S-ttl|title=Chancellor of the [[University of Salford]]|years=1991–1995}}
{{S-aft|after=[[Sir Walter Bodmer]]}}
{{S-end}}
== Haɗin waje ==
* Sarah Ferguson (Fergie)a kanInstagram
* Portraits of Sarah Fergusona cikinNational Portrait Gallery, London
* {{IMDb name|0272601}}
* Appearancesa kanC-SPAN
==Manazarta==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
k1mqc9nb77mkh588rib9iknwods99ir
Patrick Ouotro
0
160906
877572
2026-07-06T08:32:10Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354506400|Patrick Ouotro]]"
877572
wikitext
text/x-wiki
'''Vignon Mathieu Patrick Ouotro''' (an haife shi a ranar 13 ga Satumba, 2005), wanda aka fi sani da '''Patrick Ouotro''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ivory Coast wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa Ligue 2 Nancy .
Ouotro ya fara buga wa Ivory Coast Ligue 1 wasa tare da LYS Sassandra a kakar wasa ta 2022–23 . <ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-27 |title=Football : Ouotro Patrick, le garçon de 17 ans qui illumine la Ligue 1 – ami-sportif.com |url=https://www.ami-sportif.com/2023/02/27/football-ouotro-patrick-le-garcon-de-17-ans-qui-illumine-la-ligue-1/ |access-date=2025-01-01 |language=fr-FR}}</ref> Yana da shekaru 17, ya kammala a matsayin wanda ya fi kowa zura kwallaye a raga da kwallaye tara, <ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Meilleurs buteurs : Béranger Diby finit en tête |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-ligue-1/meilleurs-buteurs-b%C3%A9ranger-diby-finit-en-t%C3%AAte |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> kuma an bayyana shi a matsayin "bayyanuwar" gasar. <ref name=":2" /> An zabe shi a matsayin Dan Wasan Wata a watan Nuwamba na 2022 kuma Matashin Dan Wasan Kakar a karshen kakar wasa. <ref name=":2" /> <ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Patrick Ouotro est strasbourgeois |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/patrick-ouotro-est-strasbourgeois |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
fzeeheb08lfhkpud3jl834tbyeyg7jt
877573
877572
2026-07-06T08:32:24Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354506400|Patrick Ouotro]]"
877573
wikitext
text/x-wiki
'''Vignon Mathieu Patrick Ouotro''' (an haife shi a ranar 13 ga Satumba, 2005), wanda aka fi sani da '''Patrick Ouotro''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ivory Coast wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa Ligue 2 Nancy .
Ouotro ya fara buga wa Ivory Coast Ligue 1 wasa tare da LYS Sassandra a kakar wasa ta 2022–23 . <ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-27 |title=Football : Ouotro Patrick, le garçon de 17 ans qui illumine la Ligue 1 – ami-sportif.com |url=https://www.ami-sportif.com/2023/02/27/football-ouotro-patrick-le-garcon-de-17-ans-qui-illumine-la-ligue-1/ |access-date=2025-01-01 |language=fr-FR}}</ref> Yana da shekaru 17, ya kammala a matsayin wanda ya fi kowa zura kwallaye a raga da kwallaye tara, <ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Meilleurs buteurs : Béranger Diby finit en tête |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-ligue-1/meilleurs-buteurs-b%C3%A9ranger-diby-finit-en-t%C3%AAte |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> kuma an bayyana shi a matsayin "bayyanuwar" gasar. <ref name=":2" /> An zabe shi a matsayin Dan Wasan Wata a watan Nuwamba na 2022 kuma Matashin Dan Wasan Kakar a karshen kakar wasa. <ref name=":2" /> <ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Patrick Ouotro est strasbourgeois |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/patrick-ouotro-est-strasbourgeois |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref>
A ranar 12 ga Janairu 2024, Ouotro ya rattaba hannu a kulob din [[Ligue 1]] na Faransa Strasbourg har zuwa Yuni 2028, da farko ya shiga makarantar horar da 'yan wasan kungiyar . <ref>{{Cite web |title=Transferts : L'attaquant ivoirien Patrick Ouotro signe à Strasbourg jusqu'en juin 2028 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-attaquant-ivoirien-patrick-ouotro-signe-a-strasbourg-jusqu-en-juin-2028/1441752 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Ligue 1. Racing : l’attaquant ivoirien Patrick Ouotro s’engage comme prévu jusqu’en 2028 |url=https://www.dna.fr/sport/2024/01/12/racing-l-attaquant-ivoirien-patrick-ouotro-s-engage-comme-prevu-jusqu-en-2028 |access-date=2025-01-01 |website=www.dna.fr |language=FR-fr}}</ref> Bayan ya buga wa kulob din wasa, an kira shi don yin atisaye a karon farko a watan Maris na 2024. <ref>{{Cite web |date=2024-03-13 |title=Racing : grande première pour Patrick Ouotro (18 ans) avec les pros à l’entraînement |url=https://www.alsasports.fr/football/rc-strasbourg/actualites/racing-le-jeune-patrick-ouotro-18-ans-avec-les-pros-a-lentrainement/66574/ |access-date=2025-01-01 |website=Alsa'Sports |language=fr-FR}}</ref> A ranar 19 ga Mayu 2024, Ouotro ya fara buga wasa a Ligue 1 a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka yi da Lyon . <ref>{{Cite web |date=15 August 2024 |title=Patrick Ouotro on loan to Martigues |url=https://www.rcstrasbourgalsace.fr/en/patrick-ouotro-on-loan-to-martigues/ |access-date=1 January 2025 |publisher=RC Strasbourg Alsace}}</ref> A ranar 15 ga Agusta 2024, an ba shi aro ga kulob din Ligue 2 Martigues na kakar wasa ta 2024–25 . <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-12-16 |title=Le RC Strasbourg s'apprête à rappeler Patrick Ouotro |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/le-rc-strasbourg-sappr%C3%AAte-%C3%A0-rappeler-patrick-ouotro |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> An dakatar da rancen a farkon Janairu 2025. <ref>{{Cite web |title=Transfer News: RC Strasbourg Considering Terminating Patrick Ouotro's Loan - Foot Sur 7 |url=https://www.footboom1.com/en/news/football/2181316-transfer-news-rc-strasbourg-considering-terminating-patrick-ouotro-s-loan-foot-sur-7 |access-date=2025-01-01 |website=www.footboom1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ali Abdallah est de retour à Strasbourg, Delpech est jugé au Mans |url=https://news.dayfr.com/article |access-date=2025-01-03 |website=news.dayfr.com}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu, 2025, Ouotro ya koma Seraing a gasar Challenger Pro League ta biyu a Belgium. <ref>{{Cite web |date=3 February 2025 |title=Patrick Ouotro arrive en prêt du Racing Club de Strasbourg Alsace |trans-title=Patrick Ouotro arrives on loan from Racing Club de Strasbourg Alsace |url=https://www.rfc-seraing.be/patrick-ouotro-arrive-en-pret-du-racing-club-de-strasbourg-alsace/ |access-date=5 February 2025 |publisher=R.F.C. Seraing |language=fr}}</ref> A ranar 16 ga Yuli, 2025, ya sanya hannu kan sabuwar ƙungiyar Ligue 2 Nancy, wacce ta samu ci gaba, a kan kwangilar shekaru huɗu. <ref>{{Cite web |date=2025-05-05 |title=Patrick Ouotro est nancéien |url=https://www.asnl.net/58/actualites/actualites/fiche/30298 |access-date=2025-07-16 |website=www.asnl.net |language=FR}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ouotro ya shiga gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2022, inda ya zira kwallo daya a wasanni hudu yayin da [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Ivory Coast|Ivory Coast]] ta sha kashi a wasan kusa da na karshe. <ref>{{NFT player|89952}}</ref> A gasar Maurice Revello ta 2024, Ouotro ya jagoranci 'yan wasan Ivory Coast 'yan kasa da shekaru 20 zuwa matsayi na biyu, inda ya ba da kwallaye hudu ciki har da biyu a wasan karshe da Ukraine 'yan kasa da shekaru 23. Ya sami matsayi na MVP na karshe, dan wasa na uku mafi kyau a gasar, <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 "Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues"]. ''L'Équipe'' (in French)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> da kuma matsayi a cikin kungiyar gasar. <ref name=":0">{{Cite web |title=L'équipe type du tournoi Maurice Revello 2024 |url=https://www.tournoimauricerevello.com/en/festival/detail_actualite.php?id=6115 |access-date=2025-01-01 |website=www.festival-foot-espoirs.com |language=en}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
j859w7ooqz55ouj14m6az3ti9egtpwe
877575
877573
2026-07-06T08:32:42Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354506400|Patrick Ouotro]]"
877575
wikitext
text/x-wiki
'''Vignon Mathieu Patrick Ouotro''' (an haife shi a ranar 13 ga Satumba, 2005), wanda aka fi sani da '''Patrick Ouotro''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ivory Coast wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa Ligue 2 Nancy .
Ouotro ya fara buga wa Ivory Coast Ligue 1 wasa tare da LYS Sassandra a kakar wasa ta 2022–23 . <ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-27 |title=Football : Ouotro Patrick, le garçon de 17 ans qui illumine la Ligue 1 – ami-sportif.com |url=https://www.ami-sportif.com/2023/02/27/football-ouotro-patrick-le-garcon-de-17-ans-qui-illumine-la-ligue-1/ |access-date=2025-01-01 |language=fr-FR}}</ref> Yana da shekaru 17, ya kammala a matsayin wanda ya fi kowa zura kwallaye a raga da kwallaye tara, <ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Meilleurs buteurs : Béranger Diby finit en tête |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-ligue-1/meilleurs-buteurs-b%C3%A9ranger-diby-finit-en-t%C3%AAte |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> kuma an bayyana shi a matsayin "bayyanuwar" gasar. <ref name=":2" /> An zabe shi a matsayin Dan Wasan Wata a watan Nuwamba na 2022 kuma Matashin Dan Wasan Kakar a karshen kakar wasa. <ref name=":2" /> <ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Patrick Ouotro est strasbourgeois |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/patrick-ouotro-est-strasbourgeois |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref>
A ranar 12 ga Janairu 2024, Ouotro ya rattaba hannu a kulob din [[Ligue 1]] na Faransa Strasbourg har zuwa Yuni 2028, da farko ya shiga makarantar horar da 'yan wasan kungiyar . <ref>{{Cite web |title=Transferts : L'attaquant ivoirien Patrick Ouotro signe à Strasbourg jusqu'en juin 2028 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-attaquant-ivoirien-patrick-ouotro-signe-a-strasbourg-jusqu-en-juin-2028/1441752 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Ligue 1. Racing : l’attaquant ivoirien Patrick Ouotro s’engage comme prévu jusqu’en 2028 |url=https://www.dna.fr/sport/2024/01/12/racing-l-attaquant-ivoirien-patrick-ouotro-s-engage-comme-prevu-jusqu-en-2028 |access-date=2025-01-01 |website=www.dna.fr |language=FR-fr}}</ref> Bayan ya buga wa kulob din wasa, an kira shi don yin atisaye a karon farko a watan Maris na 2024. <ref>{{Cite web |date=2024-03-13 |title=Racing : grande première pour Patrick Ouotro (18 ans) avec les pros à l’entraînement |url=https://www.alsasports.fr/football/rc-strasbourg/actualites/racing-le-jeune-patrick-ouotro-18-ans-avec-les-pros-a-lentrainement/66574/ |access-date=2025-01-01 |website=Alsa'Sports |language=fr-FR}}</ref> A ranar 19 ga Mayu 2024, Ouotro ya fara buga wasa a Ligue 1 a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka yi da Lyon . <ref>{{Cite web |date=15 August 2024 |title=Patrick Ouotro on loan to Martigues |url=https://www.rcstrasbourgalsace.fr/en/patrick-ouotro-on-loan-to-martigues/ |access-date=1 January 2025 |publisher=RC Strasbourg Alsace}}</ref> A ranar 15 ga Agusta 2024, an ba shi aro ga kulob din Ligue 2 Martigues na kakar wasa ta 2024–25 . <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-12-16 |title=Le RC Strasbourg s'apprête à rappeler Patrick Ouotro |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/le-rc-strasbourg-sappr%C3%AAte-%C3%A0-rappeler-patrick-ouotro |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> An dakatar da rancen a farkon Janairu 2025. <ref>{{Cite web |title=Transfer News: RC Strasbourg Considering Terminating Patrick Ouotro's Loan - Foot Sur 7 |url=https://www.footboom1.com/en/news/football/2181316-transfer-news-rc-strasbourg-considering-terminating-patrick-ouotro-s-loan-foot-sur-7 |access-date=2025-01-01 |website=www.footboom1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ali Abdallah est de retour à Strasbourg, Delpech est jugé au Mans |url=https://news.dayfr.com/article |access-date=2025-01-03 |website=news.dayfr.com}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu, 2025, Ouotro ya koma Seraing a gasar Challenger Pro League ta biyu a Belgium. <ref>{{Cite web |date=3 February 2025 |title=Patrick Ouotro arrive en prêt du Racing Club de Strasbourg Alsace |trans-title=Patrick Ouotro arrives on loan from Racing Club de Strasbourg Alsace |url=https://www.rfc-seraing.be/patrick-ouotro-arrive-en-pret-du-racing-club-de-strasbourg-alsace/ |access-date=5 February 2025 |publisher=R.F.C. Seraing |language=fr}}</ref> A ranar 16 ga Yuli, 2025, ya sanya hannu kan sabuwar ƙungiyar Ligue 2 Nancy, wacce ta samu ci gaba, a kan kwangilar shekaru huɗu. <ref>{{Cite web |date=2025-05-05 |title=Patrick Ouotro est nancéien |url=https://www.asnl.net/58/actualites/actualites/fiche/30298 |access-date=2025-07-16 |website=www.asnl.net |language=FR}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ouotro ya shiga gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2022, inda ya zira kwallo daya a wasanni hudu yayin da [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Ivory Coast|Ivory Coast]] ta sha kashi a wasan kusa da na karshe. <ref>{{NFT player|89952}}</ref> A gasar Maurice Revello ta 2024, Ouotro ya jagoranci 'yan wasan Ivory Coast 'yan kasa da shekaru 20 zuwa matsayi na biyu, inda ya ba da kwallaye hudu ciki har da biyu a wasan karshe da Ukraine 'yan kasa da shekaru 23. Ya sami matsayi na MVP na karshe, dan wasa na uku mafi kyau a gasar, <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 "Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues"]. ''L'Équipe'' (in French)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> da kuma matsayi a cikin kungiyar gasar. <ref name=":0">{{Cite web |title=L'équipe type du tournoi Maurice Revello 2024 |url=https://www.tournoimauricerevello.com/en/festival/detail_actualite.php?id=6115 |access-date=2025-01-01 |website=www.festival-foot-espoirs.com |language=en}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|1 July 2025}}<ref name=":1" />
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Strasbourg B
| 2023–24
| Championnat National 3
| 10
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 10
| 2
|-
| Strasbourg
| 2023–24
| [[Ligue 1|Gasar Lig 1]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| Lamuni ( Martigues )
| 2024–25
| Ligue 2
| 13
| 0
| 2
| 1
| colspan="2" | —
| 15
| 1
|-
| Lamuni (rance)
| 2024–25
| Gasar Challenger Pro
| 8
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 8
| 2
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 32
! 4
! 2
! 1
! 0
! 0
! 34
! 5
|}
== Daraja ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
f49dv8cw574mkxuylyzlbeq9fsk58u1
877576
877575
2026-07-06T08:33:00Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354506400|Patrick Ouotro]]"
877576
wikitext
text/x-wiki
'''Vignon Mathieu Patrick Ouotro''' (an haife shi a ranar 13 ga Satumba, 2005), wanda aka fi sani da '''Patrick Ouotro''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Ivory Coast wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa Ligue 2 Nancy .
Ouotro ya fara buga wa Ivory Coast Ligue 1 wasa tare da LYS Sassandra a kakar wasa ta 2022–23 . <ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-27 |title=Football : Ouotro Patrick, le garçon de 17 ans qui illumine la Ligue 1 – ami-sportif.com |url=https://www.ami-sportif.com/2023/02/27/football-ouotro-patrick-le-garcon-de-17-ans-qui-illumine-la-ligue-1/ |access-date=2025-01-01 |language=fr-FR}}</ref> Yana da shekaru 17, ya kammala a matsayin wanda ya fi kowa zura kwallaye a raga da kwallaye tara, <ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Meilleurs buteurs : Béranger Diby finit en tête |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-ligue-1/meilleurs-buteurs-b%C3%A9ranger-diby-finit-en-t%C3%AAte |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> kuma an bayyana shi a matsayin "bayyanuwar" gasar. <ref name=":2" /> An zabe shi a matsayin Dan Wasan Wata a watan Nuwamba na 2022 kuma Matashin Dan Wasan Kakar a karshen kakar wasa. <ref name=":2" /> <ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Patrick Ouotro est strasbourgeois |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/patrick-ouotro-est-strasbourgeois |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref>
A ranar 12 ga Janairu 2024, Ouotro ya rattaba hannu a kulob din [[Ligue 1]] na Faransa Strasbourg har zuwa Yuni 2028, da farko ya shiga makarantar horar da 'yan wasan kungiyar . <ref>{{Cite web |title=Transferts : L'attaquant ivoirien Patrick Ouotro signe à Strasbourg jusqu'en juin 2028 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/L-attaquant-ivoirien-patrick-ouotro-signe-a-strasbourg-jusqu-en-juin-2028/1441752 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Ligue 1. Racing : l’attaquant ivoirien Patrick Ouotro s’engage comme prévu jusqu’en 2028 |url=https://www.dna.fr/sport/2024/01/12/racing-l-attaquant-ivoirien-patrick-ouotro-s-engage-comme-prevu-jusqu-en-2028 |access-date=2025-01-01 |website=www.dna.fr |language=FR-fr}}</ref> Bayan ya buga wa kulob din wasa, an kira shi don yin atisaye a karon farko a watan Maris na 2024. <ref>{{Cite web |date=2024-03-13 |title=Racing : grande première pour Patrick Ouotro (18 ans) avec les pros à l’entraînement |url=https://www.alsasports.fr/football/rc-strasbourg/actualites/racing-le-jeune-patrick-ouotro-18-ans-avec-les-pros-a-lentrainement/66574/ |access-date=2025-01-01 |website=Alsa'Sports |language=fr-FR}}</ref> A ranar 19 ga Mayu 2024, Ouotro ya fara buga wasa a Ligue 1 a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka yi da Lyon . <ref>{{Cite web |date=15 August 2024 |title=Patrick Ouotro on loan to Martigues |url=https://www.rcstrasbourgalsace.fr/en/patrick-ouotro-on-loan-to-martigues/ |access-date=1 January 2025 |publisher=RC Strasbourg Alsace}}</ref> A ranar 15 ga Agusta 2024, an ba shi aro ga kulob din Ligue 2 Martigues na kakar wasa ta 2024–25 . <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-12-16 |title=Le RC Strasbourg s'apprête à rappeler Patrick Ouotro |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/le-rc-strasbourg-sappr%C3%AAte-%C3%A0-rappeler-patrick-ouotro |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}</ref> An dakatar da rancen a farkon Janairu 2025. <ref>{{Cite web |title=Transfer News: RC Strasbourg Considering Terminating Patrick Ouotro's Loan - Foot Sur 7 |url=https://www.footboom1.com/en/news/football/2181316-transfer-news-rc-strasbourg-considering-terminating-patrick-ouotro-s-loan-foot-sur-7 |access-date=2025-01-01 |website=www.footboom1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ali Abdallah est de retour à Strasbourg, Delpech est jugé au Mans |url=https://news.dayfr.com/article |access-date=2025-01-03 |website=news.dayfr.com}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu, 2025, Ouotro ya koma Seraing a gasar Challenger Pro League ta biyu a Belgium. <ref>{{Cite web |date=3 February 2025 |title=Patrick Ouotro arrive en prêt du Racing Club de Strasbourg Alsace |trans-title=Patrick Ouotro arrives on loan from Racing Club de Strasbourg Alsace |url=https://www.rfc-seraing.be/patrick-ouotro-arrive-en-pret-du-racing-club-de-strasbourg-alsace/ |access-date=5 February 2025 |publisher=R.F.C. Seraing |language=fr}}</ref> A ranar 16 ga Yuli, 2025, ya sanya hannu kan sabuwar ƙungiyar Ligue 2 Nancy, wacce ta samu ci gaba, a kan kwangilar shekaru huɗu. <ref>{{Cite web |date=2025-05-05 |title=Patrick Ouotro est nancéien |url=https://www.asnl.net/58/actualites/actualites/fiche/30298 |access-date=2025-07-16 |website=www.asnl.net |language=FR}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ouotro ya shiga gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2022, inda ya zira kwallo daya a wasanni hudu yayin da [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Ivory Coast|Ivory Coast]] ta sha kashi a wasan kusa da na karshe. <ref>{{NFT player|89952}}</ref> A gasar Maurice Revello ta 2024, Ouotro ya jagoranci 'yan wasan Ivory Coast 'yan kasa da shekaru 20 zuwa matsayi na biyu, inda ya ba da kwallaye hudu ciki har da biyu a wasan karshe da Ukraine 'yan kasa da shekaru 23. Ya sami matsayi na MVP na karshe, dan wasa na uku mafi kyau a gasar, <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 "Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues"]. ''L'Équipe'' (in French)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> da kuma matsayi a cikin kungiyar gasar. <ref name=":0">{{Cite web |title=L'équipe type du tournoi Maurice Revello 2024 |url=https://www.tournoimauricerevello.com/en/festival/detail_actualite.php?id=6115 |access-date=2025-01-01 |website=www.festival-foot-espoirs.com |language=en}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|1 July 2025}}<ref name=":1" />
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Strasbourg B
| 2023–24
| Championnat National 3
| 10
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 10
| 2
|-
| Strasbourg
| 2023–24
| [[Ligue 1|Gasar Lig 1]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| Lamuni ( Martigues )
| 2024–25
| Ligue 2
| 13
| 0
| 2
| 1
| colspan="2" | —
| 15
| 1
|-
| Lamuni (rance)
| 2024–25
| Gasar Challenger Pro
| 8
| 2
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 8
| 2
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 32
! 4
! 2
! 1
! 0
! 0
! 34
! 5
|}
== Daraja ==
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 20 na ƙasar Ivory Coast'''
* Wanda ya zo na biyu a gasar Maurice Revello : 2024 <ref name=":1">{{Soccerway|id=patrick-mathieu-vignon-ouotro/887546}}</ref>
'''Mutum ɗaya'''
* Ɗan wasan wata na Ligue 1 (Ivory Coast) : Nuwamba 2022 <ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-27 |title=Football : Ouotro Patrick, le garçon de 17 ans qui illumine la Ligue 1 – ami-sportif.com |url=https://www.ami-sportif.com/2023/02/27/football-ouotro-patrick-le-garcon-de-17-ans-qui-illumine-la-ligue-1/ |access-date=2025-01-01 |language=fr-FR}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.ami-sportif.com/2023/02/27/football-ouotro-patrick-le-garcon-de-17-ans-qui-illumine-la-ligue-1/ "Football : Ouotro Patrick, le garçon de 17 ans qui illumine la Ligue 1 – ami-sportif.com"] (in French). 2023-02-27<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
* Matashin Ɗan Wasan Kakar Ligue 1 (Ivory Coast): 2022–23 <ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-12 |title=Patrick Ouotro est strasbourgeois |url=https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/patrick-ouotro-est-strasbourgeois |access-date=2025-01-01 |website=Sport-ivoire.ci |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.sport-ivoire.ci/football-transferts/patrick-ouotro-est-strasbourgeois "Patrick Ouotro est strasbourgeois"]. ''Sport-ivoire.ci'' (in French). 2024-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
* Gasar Maurice Revello: Ɗan wasa na uku mafi kyau: 2024 <ref name=":4">{{Cite web |title=Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 |access-date=2025-01-01 |website=L'Équipe |language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Patrick-ouotro-quitte-strasbourg-pour-partir-en-pret-a-martigues/1501273 "Transferts : Patrick Ouotro quitte Strasbourg pour partir en prêt à Martigues"]. ''L'Équipe'' (in French)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
* Gasar Maurice Revello Ƙungiyar Gasar: 2024 <ref name=":0">{{Cite web |title=L'équipe type du tournoi Maurice Revello 2024 |url=https://www.tournoimauricerevello.com/en/festival/detail_actualite.php?id=6115 |access-date=2025-01-01 |website=www.festival-foot-espoirs.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.tournoimauricerevello.com/en/festival/detail_actualite.php?id=6115 "L'équipe type du tournoi Maurice Revello 2024"]. ''www.festival-foot-espoirs.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-01</span></span>.</cite></ref>
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2005]]
mrdk2wz0eun0ufzcne6jkcq6up0lf9w
Lokacin 2020-21 na FC Emmen
0
160907
877577
2026-07-06T08:33:43Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877577
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
tbnkdvl7wxyjnhsmvqo8zf0ix49vc3a
877578
877577
2026-07-06T08:34:11Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877578
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
05v0185twjhgr4kvnpcexvvf9xdilyp
877579
877578
2026-07-06T08:35:01Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877579
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
h22pwydqfo2fo8f2mxsnh8heyi562a1
877580
877579
2026-07-06T08:35:24Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877580
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Gasassun gasa ==
=== Bayani ===
{{Fb overview2|c=3|c1=[[2020–21 Eredivisie|Eredivisie]]|fm1=13 September 2020|lm1=16 May 2021|sr1=Matchday 1|fp1=16th|w1=7|d1=9|l1=18|f1=40|a1=68|c2=[[2020–21 Eredivisie#Promotion/relegation play-offs|Eredivisie Play-offs]]|dm2=20 May 2021|sr2=Semi-finals|fp2=Semi-finals|w2=0|d2=1|l2=0|f2=1|a2=1|c3=[[2020–21 KNVB Cup|KNVB Cup]]|fm3=28 October 2020|lm3=20 January 2021|sr3=First round|fp3=Round of 16|w3=2|d3=0|l3=1|f3=5|a3=3|s=[https://int.soccerway.com/teams/netherlands/fc-emmen/1539/ Soccerway]}}
21c5l4c5aisjf25r0wzjlgcwtnepen9
877582
877580
2026-07-06T08:36:02Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877582
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Gasassun gasa ==
=== Bayani ===
{{Fb overview2|c=3|c1=[[2020–21 Eredivisie|Eredivisie]]|fm1=13 September 2020|lm1=16 May 2021|sr1=Matchday 1|fp1=16th|w1=7|d1=9|l1=18|f1=40|a1=68|c2=[[2020–21 Eredivisie#Promotion/relegation play-offs|Eredivisie Play-offs]]|dm2=20 May 2021|sr2=Semi-finals|fp2=Semi-finals|w2=0|d2=1|l2=0|f2=1|a2=1|c3=[[2020–21 KNVB Cup|KNVB Cup]]|fm3=28 October 2020|lm3=20 January 2021|sr3=First round|fp3=Round of 16|w3=2|d3=0|l3=1|f3=5|a3=3|s=[https://int.soccerway.com/teams/netherlands/fc-emmen/1539/ Soccerway]}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
==== Wasannin neman gurbin shiga gasar ci gaba/fita ====
{{Football box collapsible}}
=== Kofin KNVB ===
{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://fcemmen.nl/}}
{{FC Emmen}}{{2020–21 in Dutch football}}
cs89yibkkrul6w71rnd52l7lqkc9z7b
877583
877582
2026-07-06T08:37:18Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877583
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Gasassun gasa ==
=== Bayani ===
{{Fb overview2|c=3|c1=[[2020–21 Eredivisie|Eredivisie]]|fm1=13 September 2020|lm1=16 May 2021|sr1=Matchday 1|fp1=16th|w1=7|d1=9|l1=18|f1=40|a1=68|c2=[[2020–21 Eredivisie#Promotion/relegation play-offs|Eredivisie Play-offs]]|dm2=20 May 2021|sr2=Semi-finals|fp2=Semi-finals|w2=0|d2=1|l2=0|f2=1|a2=1|c3=[[2020–21 KNVB Cup|KNVB Cup]]|fm3=28 October 2020|lm3=20 January 2021|sr3=First round|fp3=Round of 16|w3=2|d3=0|l3=1|f3=5|a3=3|s=[https://int.soccerway.com/teams/netherlands/fc-emmen/1539/ Soccerway]}}
=== Eredivisie ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
==== Teburin gasar ====
<div>
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
</div>
==== Takaitaccen bayani game da sakamakon ====
{{Fb_rs|hw=4|hd=4|hl=9|hgf=26|hga=41|aw=3|ad=5|al=9|agf=14|aga=27}}{{Fb_rs footer|s=[https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]|date=July 2020}}
==== Sakamako ta zagaye ====
<div class="refbegin" style="">Tushe: [https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]<br /><br /><br /><br /> <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">A</span> = Away</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">H</span> = Gida</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#CCF9CC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">W</span> = Nasara</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFFFCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">D</span> = Zana</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFCCCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">L</span> = Asara</span></div>
==== Wasanni ====
An sanar da jadawalin gasar a ranar 24 ga Yuli 2020. <ref>{{Cite web |date=24 July 2020 |title=Programma Eredivisie 2020/21 definitief vastgesteld | Eredivisie |url=https://eredivisie.nl/nl-nl/uitgelicht/programma-eredivisie-202021-definitief-vastgesteld |website=eredivisie.nl}}</ref>{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
==== Wasannin neman gurbin shiga gasar ci gaba/fita ====
{{Football box collapsible}}
=== Kofin KNVB ===
{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://fcemmen.nl/}}
{{FC Emmen}}{{2020–21 in Dutch football}}
q04itrgfopm1dc4gtxjakg1r9x2x882
877585
877583
2026-07-06T08:38:27Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359382423|2020–21 FC Emmen season]]"
877585
wikitext
text/x-wiki
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Gasassun gasa ==
=== Bayani ===
{{Fb overview2|c=3|c1=[[2020–21 Eredivisie|Eredivisie]]|fm1=13 September 2020|lm1=16 May 2021|sr1=Matchday 1|fp1=16th|w1=7|d1=9|l1=18|f1=40|a1=68|c2=[[2020–21 Eredivisie#Promotion/relegation play-offs|Eredivisie Play-offs]]|dm2=20 May 2021|sr2=Semi-finals|fp2=Semi-finals|w2=0|d2=1|l2=0|f2=1|a2=1|c3=[[2020–21 KNVB Cup|KNVB Cup]]|fm3=28 October 2020|lm3=20 January 2021|sr3=First round|fp3=Round of 16|w3=2|d3=0|l3=1|f3=5|a3=3|s=[https://int.soccerway.com/teams/netherlands/fc-emmen/1539/ Soccerway]}}
=== Eredivisie ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
==== Teburin gasar ====
<div>
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
</div>
==== Takaitaccen bayani game da sakamakon ====
{{Fb_rs|hw=4|hd=4|hl=9|hgf=26|hga=41|aw=3|ad=5|al=9|agf=14|aga=27}}{{Fb_rs footer|s=[https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]|date=July 2020}}
==== Sakamako ta zagaye ====
<div class="refbegin" style="">Tushe: [https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]<br /><br /><br /><br /> <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">A</span> = Away</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">H</span> = Gida</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#CCF9CC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">W</span> = Nasara</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFFFCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">D</span> = Zana</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFCCCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">L</span> = Asara</span></div>
==== Wasanni ====
An sanar da jadawalin gasar a ranar 24 ga Yuli 2020. <ref>{{Cite web |date=24 July 2020 |title=Programma Eredivisie 2020/21 definitief vastgesteld | Eredivisie |url=https://eredivisie.nl/nl-nl/uitgelicht/programma-eredivisie-202021-definitief-vastgesteld |website=eredivisie.nl}}</ref>{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
==== Wasannin neman gurbin shiga gasar ci gaba/fita ====
{{Football box collapsible}}
=== Kofin KNVB ===
{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://fcemmen.nl/}}
{{FC Emmen}}{{2020–21 in Dutch football}}
mla2jjqo3dayt8to01qaw3wiqw1kzn0
877588
877585
2026-07-06T08:39:38Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877588
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Gasassun gasa ==
=== Bayani ===
{{Fb overview2|c=3|c1=[[2020–21 Eredivisie|Eredivisie]]|fm1=13 September 2020|lm1=16 May 2021|sr1=Matchday 1|fp1=16th|w1=7|d1=9|l1=18|f1=40|a1=68|c2=[[2020–21 Eredivisie#Promotion/relegation play-offs|Eredivisie Play-offs]]|dm2=20 May 2021|sr2=Semi-finals|fp2=Semi-finals|w2=0|d2=1|l2=0|f2=1|a2=1|c3=[[2020–21 KNVB Cup|KNVB Cup]]|fm3=28 October 2020|lm3=20 January 2021|sr3=First round|fp3=Round of 16|w3=2|d3=0|l3=1|f3=5|a3=3|s=[https://int.soccerway.com/teams/netherlands/fc-emmen/1539/ Soccerway]}}
=== Eredivisie ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
==== Teburin gasar ====
<div>
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
</div>
==== Takaitaccen bayani game da sakamakon ====
{{Fb_rs|hw=4|hd=4|hl=9|hgf=26|hga=41|aw=3|ad=5|al=9|agf=14|aga=27}}{{Fb_rs footer|s=[https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]|date=July 2020}}
==== Sakamako ta zagaye ====
<div class="refbegin" style="">Tushe: [https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]<br /><br /><br /><br /> <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">A</span> = Away</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">H</span> = Gida</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#CCF9CC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">W</span> = Nasara</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFFFCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">D</span> = Zana</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFCCCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">L</span> = Asara</span></div>
==== Wasanni ====
An sanar da jadawalin gasar a ranar 24 ga Yuli 2020. <ref>{{Cite web |date=24 July 2020 |title=Programma Eredivisie 2020/21 definitief vastgesteld | Eredivisie |url=https://eredivisie.nl/nl-nl/uitgelicht/programma-eredivisie-202021-definitief-vastgesteld |website=eredivisie.nl}}</ref>{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
==== Wasannin neman gurbin shiga gasar ci gaba/fita ====
{{Football box collapsible}}
=== Kofin KNVB ===
{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://fcemmen.nl/}}
{{FC Emmen}}{{2020–21 in Dutch football}}
0nsgldyz5vmye8m9s20nwuo4ilhhusq
877589
877588
2026-07-06T08:39:56Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877589
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kakar wasa '''ta 2020–21''' ita ce kakar wasa ta 96 '''da FC Emmen''' ta kafa kuma kakar wasa ta uku a jere da kulob din ya shiga a manyan gasannin kwallon kafa na Holland . Baya ga gasar cin kofin cikin gida, FC Emmen ta shiga gasar cin kofin KNVB ta wannan kakar. Kakar wasa ta kunshi daga 1 ga Yuli 2020 zuwa 30 ga Yuni 2021.
== Yan kwallo ==
=== Tawagar ƙungiya ta farko ===
== Wasannin kafin kakar wasa da kuma wasannin sada zumunci ==
{{Legend inline|#CCFFCC|Win|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFFFCC|Draw|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend inline|#FFCCCC|Loss|border=1px solid #AAAAAA}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Gasassun gasa ==
=== Bayani ===
{{Fb overview2|c=3|c1=[[2020–21 Eredivisie|Eredivisie]]|fm1=13 September 2020|lm1=16 May 2021|sr1=Matchday 1|fp1=16th|w1=7|d1=9|l1=18|f1=40|a1=68|c2=[[2020–21 Eredivisie#Promotion/relegation play-offs|Eredivisie Play-offs]]|dm2=20 May 2021|sr2=Semi-finals|fp2=Semi-finals|w2=0|d2=1|l2=0|f2=1|a2=1|c3=[[2020–21 KNVB Cup|KNVB Cup]]|fm3=28 October 2020|lm3=20 January 2021|sr3=First round|fp3=Round of 16|w3=2|d3=0|l3=1|f3=5|a3=3|s=[https://int.soccerway.com/teams/netherlands/fc-emmen/1539/ Soccerway]}}
=== Eredivisie ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
==== Teburin gasar ====
<div>
<references group="lower-alpha" responsive="1"></references>
</div>
==== Takaitaccen bayani game da sakamakon ====
{{Fb_rs|hw=4|hd=4|hl=9|hgf=26|hga=41|aw=3|ad=5|al=9|agf=14|aga=27}}{{Fb_rs footer|s=[https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]|date=July 2020}}
==== Sakamako ta zagaye ====
<div class="refbegin" style="">Tushe: [https://eredivisie.nl/nl-nl/Stand Eredivisie]<br /><br /><br /><br /> <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">A</span> = Away</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">H</span> = Gida</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#CCF9CC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">W</span> = Nasara</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFFFCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">D</span> = Zana</span> ; <span style="margin:0;white-space:nowrap"><span class="legend-text" style="border:1px solid #BBB;padding:1px .3em;background-color:#FFCCCC;font-size:95%;line-height:1.25;text-align:center">L</span> = Asara</span></div>
==== Wasanni ====
An sanar da jadawalin gasar a ranar 24 ga Yuli 2020. <ref>{{Cite web |date=24 July 2020 |title=Programma Eredivisie 2020/21 definitief vastgesteld | Eredivisie |url=https://eredivisie.nl/nl-nl/uitgelicht/programma-eredivisie-202021-definitief-vastgesteld |website=eredivisie.nl}}</ref>{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
==== Wasannin neman gurbin shiga gasar ci gaba/fita ====
{{Football box collapsible}}
=== Kofin KNVB ===
{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}{{Football box collapsible}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://fcemmen.nl/}}
{{FC Emmen}}{{2020–21 in Dutch football}}
7ibgk37z8nwiglc2t8oe58rmfel7yma
Kyautar Motupa
0
160908
877590
2026-07-06T08:40:49Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1258115548|Gift Motupa]]"
877590
wikitext
text/x-wiki
'''Gift Motupa''' (an haife shi a ranar 23 ga Satumba 1994) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Magesi ta Afirka ta Kudu .
== Aikin kulob ==
Motupa ya fara aikinsa a Baroka kafin ya koma [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] a shekarar 2015. <ref>{{Cite web |date=26 May 2015 |title=Gift Motupa Joining Orlando Pirates |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/south-africa/gift-motupa-joining-orlando-pirates/210621 |access-date=3 October 2020 |website=Soccer Laduma}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2017-18 a matsayin aro a Baroka . <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
An sayar da shi ga [[Chippa United FC|Chippa United]] a watan Mayun 2018, amma an sayar da shi ga [[Bidvest Wits FC|Bidvest Wits]] a watan Yulin 2018 ba tare da ya buga wasa ɗaya ba ga Chippa United. <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDitlhobolo2018">Ditlhobolo, Austin (4 July 2018). </cite></ref>
Ya koma Mamelodi Sundowns a kan kwantiragin shekaru biyar a watan Satumba na 2020. <ref>{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=26 September 2020 |title=Mamelodi Sundowns confirm signing of Goss, Domingo and Motupa |url=https://www.goal.com/en-ng/news/mamelodi-sundowns-confirm-signing-of-goss-domingo-and-motupa/gbrtz5ws75y11ff9ox05jjkiw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
2buswqqcw6dt19m4clz40nsjy2qe6gk
Gift Motupa
0
160909
877592
2026-07-06T08:41:18Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1258115548|Gift Motupa]]"
877592
wikitext
text/x-wiki
'''Gift Motupa''' (an haife shi a ranar 23 ga Satumba 1994) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Magesi ta Afirka ta Kudu .
== Aikin kulob ==
Motupa ya fara aikinsa a Baroka kafin ya koma [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] a shekarar 2015. <ref>{{Cite web |date=26 May 2015 |title=Gift Motupa Joining Orlando Pirates |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/south-africa/gift-motupa-joining-orlando-pirates/210621 |access-date=3 October 2020 |website=Soccer Laduma}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2017-18 a matsayin aro a Baroka . <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
An sayar da shi ga [[Chippa United FC|Chippa United]] a watan Mayun 2018, amma an sayar da shi ga [[Bidvest Wits FC|Bidvest Wits]] a watan Yulin 2018 ba tare da ya buga wasa ɗaya ba ga Chippa United. <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDitlhobolo2018">Ditlhobolo, Austin (4 July 2018). </cite></ref>
Ya koma Mamelodi Sundowns a kan kwantiragin shekaru biyar a watan Satumba na 2020. <ref>{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=26 September 2020 |title=Mamelodi Sundowns confirm signing of Goss, Domingo and Motupa |url=https://www.goal.com/en-ng/news/mamelodi-sundowns-confirm-signing-of-goss-domingo-and-motupa/gbrtz5ws75y11ff9ox05jjkiw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
efrybeijc9m1euzumy63dvy2g6k9oap
877593
877592
2026-07-06T08:41:41Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1258115548|Gift Motupa]]"
877593
wikitext
text/x-wiki
'''Gift Motupa''' (an haife shi a ranar 23 ga Satumba 1994) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Magesi ta Afirka ta Kudu .
== Aikin kulob ==
Motupa ya fara aikinsa a Baroka kafin ya koma [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] a shekarar 2015. <ref>{{Cite web |date=26 May 2015 |title=Gift Motupa Joining Orlando Pirates |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/south-africa/gift-motupa-joining-orlando-pirates/210621 |access-date=3 October 2020 |website=Soccer Laduma}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2017-18 a matsayin aro a Baroka . <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
An sayar da shi ga [[Chippa United FC|Chippa United]] a watan Mayun 2018, amma an sayar da shi ga [[Bidvest Wits FC|Bidvest Wits]] a watan Yulin 2018 ba tare da ya buga wasa ɗaya ba ga Chippa United. <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDitlhobolo2018">Ditlhobolo, Austin (4 July 2018). </cite></ref>
Ya koma Mamelodi Sundowns a kan kwantiragin shekaru biyar a watan Satumba na 2020. <ref>{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=26 September 2020 |title=Mamelodi Sundowns confirm signing of Goss, Domingo and Motupa |url=https://www.goal.com/en-ng/news/mamelodi-sundowns-confirm-signing-of-goss-domingo-and-motupa/gbrtz5ws75y11ff9ox05jjkiw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
: ''Sakamakon maki da sakamako sun nuna adadin kwallayen da Afirka ta Kudu ta ci a karon farko.'' <ref name="soccerway 2">{{Soccerway|gift-motupa/311940|accessdate=15 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ƙwallo
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| 18 Yuni 2016
| Sam Nujoma Stadium, [[Windhoek]], Namibia
|{{Fb|LES}}
| align="center" | '''1''' – 1
| align="center" | 1–1
| Aboki
|-
| 2.
| rowspan="2" | 25 Yuni 2016
| rowspan="2" | Sam Nujoma Stadium, Windhoek, Namibia
| rowspan="2" |{{Fb|BOT}}
| align="center" | '''1''' – 1
| rowspan="2" style="text-align:center" | 3–2
| rowspan="2" | Aboki
|-
| 3.
| align="center" | '''3''' – 2
|-
| 4.
| 15 Yuli 2017
| Filin Wasan Francistown, Francistown, Botswana
|{{Fb|BOT}}
| align="center" | '''2''' – 0
| align="center" | 2–0
| Gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2018
|}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|gift-motupa/311940}}
* {{NFT player}}
{{South Africa men's football squad 2016 Summer Olympics}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
jcjtaugg1vsaw35k4e9vw9hx12072bu
877622
877593
2026-07-06T08:55:31Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877622
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gift Motupa''' (an haife shi a ranar 23 ga Satumba 1994) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Afirka ta Kudu wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Magesi ta Afirka ta Kudu .
== Aikin kulob ==
Motupa ya fara aikinsa a Baroka kafin ya koma [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] a shekarar 2015. <ref>{{Cite web |date=26 May 2015 |title=Gift Motupa Joining Orlando Pirates |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/south-africa/gift-motupa-joining-orlando-pirates/210621 |access-date=3 October 2020 |website=Soccer Laduma}}</ref> Ya yi kakar wasa ta 2017-18 a matsayin aro a Baroka . <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
An sayar da shi ga [[Chippa United FC|Chippa United]] a watan Mayun 2018, amma an sayar da shi ga [[Bidvest Wits FC|Bidvest Wits]] a watan Yulin 2018 ba tare da ya buga wasa ɗaya ba ga Chippa United. <ref name="goal.com bidvest">{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=4 July 2018 |title=Former Orlando Pirates forward Gift Motupa completes shock move to Bidvest Wits |url=https://www.goal.com/en-za/news/former-orlando-pirates-forward-gift-motupa-completes-shock/zbwdbw2hoay1di1ksuhq0kkw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDitlhobolo2018">Ditlhobolo, Austin (4 July 2018). </cite></ref>
Ya koma Mamelodi Sundowns a kan kwantiragin shekaru biyar a watan Satumba na 2020. <ref>{{Cite web |last=Ditlhobolo |first=Austin |date=26 September 2020 |title=Mamelodi Sundowns confirm signing of Goss, Domingo and Motupa |url=https://www.goal.com/en-ng/news/mamelodi-sundowns-confirm-signing-of-goss-domingo-and-motupa/gbrtz5ws75y11ff9ox05jjkiw |access-date=3 October 2020 |website=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
: ''Sakamakon maki da sakamako sun nuna adadin kwallayen da Afirka ta Kudu ta ci a karon farko.'' <ref name="soccerway 2">{{Soccerway|gift-motupa/311940|accessdate=15 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!ƙwallo
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| 18 Yuni 2016
| Sam Nujoma Stadium, [[Windhoek]], Namibia
|{{Fb|LES}}
| align="center" | '''1''' – 1
| align="center" | 1–1
| Aboki
|-
| 2.
| rowspan="2" | 25 Yuni 2016
| rowspan="2" | Sam Nujoma Stadium, Windhoek, Namibia
| rowspan="2" |{{Fb|BOT}}
| align="center" | '''1''' – 1
| rowspan="2" style="text-align:center" | 3–2
| rowspan="2" | Aboki
|-
| 3.
| align="center" | '''3''' – 2
|-
| 4.
| 15 Yuli 2017
| Filin Wasan Francistown, Francistown, Botswana
|{{Fb|BOT}}
| align="center" | '''2''' – 0
| align="center" | 2–0
| Gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2018
|}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Soccerway|gift-motupa/311940}}
* {{NFT player}}
{{South Africa men's football squad 2016 Summer Olympics}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
k976pfsu0pa6ku45nzqql6it2e6rkx5
Holargos BC
0
160910
877594
2026-07-06T08:42:13Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356002227|Holargos B.C.]]"
877594
wikitext
text/x-wiki
'''Holargos BC''' (madadin haruffan: Cholargos) ƙungiyar [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ce ta ƙwararru ta Girka. Ƙungiyar tana cikin Cholargos, wani gari a cikin birnin [[Athens]], [[Girka (ƙasa)|Girka]] . Cikakken sunan ƙungiyar shine Athlitiki Enosi Holargou ( Girkanci : Αθλητική Ένωση Χολαργού), wanda aka taƙaita shi da (Α.Ε. Χολαργού), wanda ke nufin Ƙungiyar ƙwallon Kwando ta Holargos. A shekarar 2016, an haɗa ƙungiyar da Livadeia, kuma aka haɓaka ta zuwa Rukunin 2 na Girka . A shekarar 2019, ƙungiyar ta haɗu da Kolossos . A shekarar 2020, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta sake farawa kuma za ta buga wasa a Rukunin 2 na Gasar ESKA.
Tun daga shekarar 2023, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta samu ci gaba kuma tana buga wasa a gasar National League 1 a Girka.
== Tarihi ==
A shekarar 2009, Holargos ya fara bayyana a karon farko a matakin rukuni na 4 na gasar cin kofin kasa ta Girka, a gasar C ta Girka . A shekarar 2012, an daukaka kungiyar zuwa gasar B ta Girka ta mataki na 3, kuma ta zauna a can tsawon shekaru 3.
A shekarar 2016, ƙungiyar ta haɗu da Livadeia, domin ta sami damar shiga gasar Girka ta A2 ta mataki na biyu. <ref>[{{Cite web |title=Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός |url=http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823000839/http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |archive-date=2016-08-23 |access-date=2016-08-18 |language=el}} Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός {{In lang|el}}.]</ref> A lokacin bazara na 2016, Holargos ya sami nasarar yin wasu 'yan wasa masu kyau (don wannan matakin gasa), ciki har da Nikos Angelopoulos, Georgios Apostolidis, Georgios Tsiakos, Igor Milošević, da Kevin Bleeker, wanda ya zama ɗan wasa na farko da ba ɗan Girka ba da ya sanya hannu tare da ƙungiyar.
7bdz3ttne54q3vr8kzhsxuujnccb1sd
877595
877594
2026-07-06T08:42:29Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356002227|Holargos B.C.]]"
877595
wikitext
text/x-wiki
'''Holargos BC''' (madadin haruffan: Cholargos) ƙungiyar [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ce ta ƙwararru ta Girka. Ƙungiyar tana cikin Cholargos, wani gari a cikin birnin [[Athens]], [[Girka (ƙasa)|Girka]] . Cikakken sunan ƙungiyar shine Athlitiki Enosi Holargou ( Girkanci : Αθλητική Ένωση Χολαργού), wanda aka taƙaita shi da (Α.Ε. Χολαργού), wanda ke nufin Ƙungiyar ƙwallon Kwando ta Holargos. A shekarar 2016, an haɗa ƙungiyar da Livadeia, kuma aka haɓaka ta zuwa Rukunin 2 na Girka . A shekarar 2019, ƙungiyar ta haɗu da Kolossos . A shekarar 2020, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta sake farawa kuma za ta buga wasa a Rukunin 2 na Gasar ESKA.
Tun daga shekarar 2023, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta samu ci gaba kuma tana buga wasa a gasar National League 1 a Girka.
== Tarihi ==
A shekarar 2009, Holargos ya fara bayyana a karon farko a matakin rukuni na 4 na gasar cin kofin kasa ta Girka, a gasar C ta Girka . A shekarar 2012, an daukaka kungiyar zuwa gasar B ta Girka ta mataki na 3, kuma ta zauna a can tsawon shekaru 3.
A shekarar 2016, ƙungiyar ta haɗu da Livadeia, domin ta sami damar shiga gasar Girka ta A2 ta mataki na biyu. <ref>[{{Cite web |title=Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός |url=http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823000839/http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |archive-date=2016-08-23 |access-date=2016-08-18 |language=el}} Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός {{In lang|el}}.]</ref> A lokacin bazara na 2016, Holargos ya sami nasarar yin wasu 'yan wasa masu kyau (don wannan matakin gasa), ciki har da Nikos Angelopoulos, Georgios Apostolidis, Georgios Tsiakos, Igor Milošević, da Kevin Bleeker, wanda ya zama ɗan wasa na farko da ba ɗan Girka ba da ya sanya hannu tare da ƙungiyar.
A shekarar 2018, Holargos BC ta samu ci gaba zuwa gasar Girka ta Basket League a karon farko a tarihinta, bayan ta doke Apollon Patras a wasan karshe na gasar neman gurbin shiga gasar Girka ta A2 Basket League. A shekararsu ta farko a gasar Girka ta Basket League, Holargos ya nada Aris Lykogiannis a matsayin kocin kungiyar.
Bayan nasarar kakar wasa ta 2018-19, inda Holargos ta kai wasan share fage na gasar Greek Basket League kuma ta zo ta 8 a jerin 'yan wasan da suka buga a gasar, makomar kungiyar a rukunin farko ta shiga cikin shakku, saboda sanarwar da ta bayyana cewa Holargos ba za ta shiga kakar wasa ta 2019-20 ba saboda matsalolin kudi, kuma tana neman a bai wa wata kungiya rajista a gasar. Daga karshe, mafi yawan masu kungiyar sun sayar da katin harajin kungiyar ga Kolossos Rodou . <ref>[{{Cite web |title=Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός |url=https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723230748/https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |archive-date=2019-07-23 |access-date=2019-07-23 |language=el}} Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός {{In lang|el}}.]</ref> Holargos ya yanke shawarar kin bugawa a kowace gasar League a kakar wasa ta 2019-20.
A watan Yunin 2020, Hukumar Daraktocin Holargos ta yanke shawarar sake fara ƙungiyar maza, wacce a kakar wasa ta 2020-21 za ta shiga gasar ESKA ta 2 Division.
== Filin wasa ==
Holargos tana buga wasanninta na gida a zauren "Antonis Tritsis" Indoor Hall, wanda aka buɗe a shekarar 1990. Da farko filin wasan yana da damar zama 800, amma an ƙara shi zuwa 1,240 don fara wasan farko na ƙungiyar a kakar wasa ta 2018-19 ta gasar Greek Basket League .
23bq9b6kgdb8xkxv0anm34vhqg8b9hq
877596
877595
2026-07-06T08:42:52Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356002227|Holargos B.C.]]"
877596
wikitext
text/x-wiki
'''Holargos BC''' (madadin haruffan: Cholargos) ƙungiyar [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ce ta ƙwararru ta Girka. Ƙungiyar tana cikin Cholargos, wani gari a cikin birnin [[Athens]], [[Girka (ƙasa)|Girka]] . Cikakken sunan ƙungiyar shine Athlitiki Enosi Holargou ( Girkanci : Αθλητική Ένωση Χολαργού), wanda aka taƙaita shi da (Α.Ε. Χολαργού), wanda ke nufin Ƙungiyar ƙwallon Kwando ta Holargos. A shekarar 2016, an haɗa ƙungiyar da Livadeia, kuma aka haɓaka ta zuwa Rukunin 2 na Girka . A shekarar 2019, ƙungiyar ta haɗu da Kolossos . A shekarar 2020, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta sake farawa kuma za ta buga wasa a Rukunin 2 na Gasar ESKA.
Tun daga shekarar 2023, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta samu ci gaba kuma tana buga wasa a gasar National League 1 a Girka.
== Tarihi ==
A shekarar 2009, Holargos ya fara bayyana a karon farko a matakin rukuni na 4 na gasar cin kofin kasa ta Girka, a gasar C ta Girka . A shekarar 2012, an daukaka kungiyar zuwa gasar B ta Girka ta mataki na 3, kuma ta zauna a can tsawon shekaru 3.
A shekarar 2016, ƙungiyar ta haɗu da Livadeia, domin ta sami damar shiga gasar Girka ta A2 ta mataki na biyu. <ref>[{{Cite web |title=Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός |url=http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823000839/http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |archive-date=2016-08-23 |access-date=2016-08-18 |language=el}} Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός {{In lang|el}}.]</ref> A lokacin bazara na 2016, Holargos ya sami nasarar yin wasu 'yan wasa masu kyau (don wannan matakin gasa), ciki har da Nikos Angelopoulos, Georgios Apostolidis, Georgios Tsiakos, Igor Milošević, da Kevin Bleeker, wanda ya zama ɗan wasa na farko da ba ɗan Girka ba da ya sanya hannu tare da ƙungiyar.
A shekarar 2018, Holargos BC ta samu ci gaba zuwa gasar Girka ta Basket League a karon farko a tarihinta, bayan ta doke Apollon Patras a wasan karshe na gasar neman gurbin shiga gasar Girka ta A2 Basket League. A shekararsu ta farko a gasar Girka ta Basket League, Holargos ya nada Aris Lykogiannis a matsayin kocin kungiyar.
Bayan nasarar kakar wasa ta 2018-19, inda Holargos ta kai wasan share fage na gasar Greek Basket League kuma ta zo ta 8 a jerin 'yan wasan da suka buga a gasar, makomar kungiyar a rukunin farko ta shiga cikin shakku, saboda sanarwar da ta bayyana cewa Holargos ba za ta shiga kakar wasa ta 2019-20 ba saboda matsalolin kudi, kuma tana neman a bai wa wata kungiya rajista a gasar. Daga karshe, mafi yawan masu kungiyar sun sayar da katin harajin kungiyar ga Kolossos Rodou . <ref>[{{Cite web |title=Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός |url=https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723230748/https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |archive-date=2019-07-23 |access-date=2019-07-23 |language=el}} Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός {{In lang|el}}.]</ref> Holargos ya yanke shawarar kin bugawa a kowace gasar League a kakar wasa ta 2019-20.
A watan Yunin 2020, Hukumar Daraktocin Holargos ta yanke shawarar sake fara ƙungiyar maza, wacce a kakar wasa ta 2020-21 za ta shiga gasar ESKA ta 2 Division.
== Filin wasa ==
Holargos tana buga wasanninta na gida a zauren "Antonis Tritsis" Indoor Hall, wanda aka buɗe a shekarar 1990. Da farko filin wasan yana da damar zama 800, amma an ƙara shi zuwa 1,240 don fara wasan farko na ƙungiyar a kakar wasa ta 2018-19 ta gasar Greek Basket League .
== Lokaci bayan lokaci ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:left"
!Kakar wasa
! Matsayi
! Sashe
!
!
! Kofin Girka
! colspan="3" | Gasar Turai
|-
| bgcolor="#efefef" | 2009–10
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" | Na uku
| align="center" | 18–6
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2010–11
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" | Na uku
| align="center" | 17–9
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2011–12
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" style="background:#BBF3BB" | Na biyu
| align="center" | 17–4
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2012–13
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 7
| align="center" | 11–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2013–14
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 8
| align="center" | 12–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2014–15
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | Na 10
| align="center" | 10–16
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2015–16
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 6
| align="center" | 16–12
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2016–17
| align="center" | 2
| align="left" | Gasar Kwando ta A2
| align="center" style="background:#BBF3BB" | na 6
| align="center" | 17–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2017–18
| align="center" | 2
| align="left" | Gasar Kwando ta A2
| align="center" | Na biyu
| align="center" | 25–5
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2018–19
| align="center" | 1
| align="left" | Gasar Kwando
| align="center" | na 7
| align="center" | 13–16
|
| colspan="3" |
|}
== Jerin sunayen ==
Kungiyar ba ta sayi 'yan wasa ko daya ba kafin sabuwar kakar wasa. 'Yan wasan makarantar 'yan kasa da shekara 18 ne za su buga wasannin farko na kungiyar.
== Fitattun 'yan wasa ==
8wp297o2mknux2byk45n0iiikecn637
877597
877596
2026-07-06T08:43:25Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356002227|Holargos B.C.]]"
877597
wikitext
text/x-wiki
'''Holargos BC''' (madadin haruffan: Cholargos) ƙungiyar [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ce ta ƙwararru ta Girka. Ƙungiyar tana cikin Cholargos, wani gari a cikin birnin [[Athens]], [[Girka (ƙasa)|Girka]] . Cikakken sunan ƙungiyar shine Athlitiki Enosi Holargou ( Girkanci : Αθλητική Ένωση Χολαργού), wanda aka taƙaita shi da (Α.Ε. Χολαργού), wanda ke nufin Ƙungiyar ƙwallon Kwando ta Holargos. A shekarar 2016, an haɗa ƙungiyar da Livadeia, kuma aka haɓaka ta zuwa Rukunin 2 na Girka . A shekarar 2019, ƙungiyar ta haɗu da Kolossos . A shekarar 2020, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta sake farawa kuma za ta buga wasa a Rukunin 2 na Gasar ESKA.
Tun daga shekarar 2023, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta samu ci gaba kuma tana buga wasa a gasar National League 1 a Girka.
== Tarihi ==
A shekarar 2009, Holargos ya fara bayyana a karon farko a matakin rukuni na 4 na gasar cin kofin kasa ta Girka, a gasar C ta Girka . A shekarar 2012, an daukaka kungiyar zuwa gasar B ta Girka ta mataki na 3, kuma ta zauna a can tsawon shekaru 3.
A shekarar 2016, ƙungiyar ta haɗu da Livadeia, domin ta sami damar shiga gasar Girka ta A2 ta mataki na biyu. <ref>[{{Cite web |title=Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός |url=http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823000839/http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |archive-date=2016-08-23 |access-date=2016-08-18 |language=el}} Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός {{In lang|el}}.]</ref> A lokacin bazara na 2016, Holargos ya sami nasarar yin wasu 'yan wasa masu kyau (don wannan matakin gasa), ciki har da Nikos Angelopoulos, Georgios Apostolidis, Georgios Tsiakos, Igor Milošević, da Kevin Bleeker, wanda ya zama ɗan wasa na farko da ba ɗan Girka ba da ya sanya hannu tare da ƙungiyar.
A shekarar 2018, Holargos BC ta samu ci gaba zuwa gasar Girka ta Basket League a karon farko a tarihinta, bayan ta doke Apollon Patras a wasan karshe na gasar neman gurbin shiga gasar Girka ta A2 Basket League. A shekararsu ta farko a gasar Girka ta Basket League, Holargos ya nada Aris Lykogiannis a matsayin kocin kungiyar.
Bayan nasarar kakar wasa ta 2018-19, inda Holargos ta kai wasan share fage na gasar Greek Basket League kuma ta zo ta 8 a jerin 'yan wasan da suka buga a gasar, makomar kungiyar a rukunin farko ta shiga cikin shakku, saboda sanarwar da ta bayyana cewa Holargos ba za ta shiga kakar wasa ta 2019-20 ba saboda matsalolin kudi, kuma tana neman a bai wa wata kungiya rajista a gasar. Daga karshe, mafi yawan masu kungiyar sun sayar da katin harajin kungiyar ga Kolossos Rodou . <ref>[{{Cite web |title=Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός |url=https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723230748/https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |archive-date=2019-07-23 |access-date=2019-07-23 |language=el}} Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός {{In lang|el}}.]</ref> Holargos ya yanke shawarar kin bugawa a kowace gasar League a kakar wasa ta 2019-20.
A watan Yunin 2020, Hukumar Daraktocin Holargos ta yanke shawarar sake fara ƙungiyar maza, wacce a kakar wasa ta 2020-21 za ta shiga gasar ESKA ta 2 Division.
== Filin wasa ==
Holargos tana buga wasanninta na gida a zauren "Antonis Tritsis" Indoor Hall, wanda aka buɗe a shekarar 1990. Da farko filin wasan yana da damar zama 800, amma an ƙara shi zuwa 1,240 don fara wasan farko na ƙungiyar a kakar wasa ta 2018-19 ta gasar Greek Basket League .
== Lokaci bayan lokaci ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:left"
!Kakar wasa
! Matsayi
! Sashe
!
!
! Kofin Girka
! colspan="3" | Gasar Turai
|-
| bgcolor="#efefef" | 2009–10
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" | Na uku
| align="center" | 18–6
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2010–11
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" | Na uku
| align="center" | 17–9
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2011–12
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" style="background:#BBF3BB" | Na biyu
| align="center" | 17–4
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2012–13
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 7
| align="center" | 11–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2013–14
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 8
| align="center" | 12–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2014–15
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | Na 10
| align="center" | 10–16
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2015–16
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 6
| align="center" | 16–12
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2016–17
| align="center" | 2
| align="left" | Gasar Kwando ta A2
| align="center" style="background:#BBF3BB" | na 6
| align="center" | 17–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2017–18
| align="center" | 2
| align="left" | Gasar Kwando ta A2
| align="center" | Na biyu
| align="center" | 25–5
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2018–19
| align="center" | 1
| align="left" | Gasar Kwando
| align="center" | na 7
| align="center" | 13–16
|
| colspan="3" |
|}
== Jerin sunayen ==
Kungiyar ba ta sayi 'yan wasa ko daya ba kafin sabuwar kakar wasa. 'Yan wasan makarantar 'yan kasa da shekara 18 ne za su buga wasannin farko na kungiyar.
== Fitattun 'yan wasa ==
== Manyan masu horarwa ==
{|
|- style="color:#FFFFFF; background:#153E7E;"
! width="50%" |Babban Koci
! width="30%" | Shekaru
|-
|{{Flagicon|Greece}}Savvas Symeonidis
|{{Center|2011–2013}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} Savvas Katsounis
|{{Center|2013–2014}}
|-
|{{Flagicon|Greece}} Nikos Chatzipyniyris
|{{Center|2014–2015}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} Kostas Papamarkos
|{{Center|2015–2016}}
|-
|{{Flagicon|Greece}} [[Memos Ioannou]]
|{{Center|2016}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} [[Stergios Koufos]]
|{{Center|2016–2018}}
|-
|{{Flagicon|Greece}} [[Aris Lykogiannis]]
|{{Center|2018–2019}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} [[Nikos Linoxilakis]]
|{{Center|2020–2022}}
|}
|{{Flagicon|Greece}} [[Thanasis Thomopoulos|Thanasis Thompoulos]] ||{{Center|2022–2025}}|} |-
|{{Flagicon|Greece}} [[Stergios Koufos]] ||{{Center|2025–now}}
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://holargosbc.gr}} {{In lang|el}}
* [https://basketball.eurobasket.com/team/Greece/Holargos-BC/13253?Page=0 Eurobasket.com Team Page]
{{Greek B Basket League}}
4rhpv1spzha2rs096ec5wpjksg2bdh9
877623
877597
2026-07-06T08:56:55Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877623
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Holargos BC''' (madadin haruffan: Cholargos) ƙungiyar [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ce ta ƙwararru ta Girka. Ƙungiyar tana cikin Cholargos, wani gari a cikin birnin [[Athens]], [[Girka (ƙasa)|Girka]] . Cikakken sunan ƙungiyar shine Athlitiki Enosi Holargou ( Girkanci : Αθλητική Ένωση Χολαργού), wanda aka taƙaita shi da (Α.Ε. Χολαργού), wanda ke nufin Ƙungiyar ƙwallon Kwando ta Holargos. A shekarar 2016, an haɗa ƙungiyar da Livadeia, kuma aka haɓaka ta zuwa Rukunin 2 na Girka . A shekarar 2019, ƙungiyar ta haɗu da Kolossos . A shekarar 2020, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta sake farawa kuma za ta buga wasa a Rukunin 2 na Gasar ESKA.
Tun daga shekarar 2023, ƙungiyar maza ta Holargos BC ta samu ci gaba kuma tana buga wasa a gasar National League 1 a Girka.
== Tarihi ==
A shekarar 2009, Holargos ya fara bayyana a karon farko a matakin rukuni na 4 na gasar cin kofin kasa ta Girka, a gasar C ta Girka . A shekarar 2012, an daukaka kungiyar zuwa gasar B ta Girka ta mataki na 3, kuma ta zauna a can tsawon shekaru 3.
A shekarar 2016, ƙungiyar ta haɗu da Livadeia, domin ta sami damar shiga gasar Girka ta A2 ta mataki na biyu. <ref>[{{Cite web |title=Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός |url=http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160823000839/http://www.basketa2.gr/2016/06/2.html |archive-date=2016-08-23 |access-date=2016-08-18 |language=el}} Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός {{In lang|el}}.]</ref> A lokacin bazara na 2016, Holargos ya sami nasarar yin wasu 'yan wasa masu kyau (don wannan matakin gasa), ciki har da Nikos Angelopoulos, Georgios Apostolidis, Georgios Tsiakos, Igor Milošević, da Kevin Bleeker, wanda ya zama ɗan wasa na farko da ba ɗan Girka ba da ya sanya hannu tare da ƙungiyar.
A shekarar 2018, Holargos BC ta samu ci gaba zuwa gasar Girka ta Basket League a karon farko a tarihinta, bayan ta doke Apollon Patras a wasan karshe na gasar neman gurbin shiga gasar Girka ta A2 Basket League. A shekararsu ta farko a gasar Girka ta Basket League, Holargos ya nada Aris Lykogiannis a matsayin kocin kungiyar.
Bayan nasarar kakar wasa ta 2018-19, inda Holargos ta kai wasan share fage na gasar Greek Basket League kuma ta zo ta 8 a jerin 'yan wasan da suka buga a gasar, makomar kungiyar a rukunin farko ta shiga cikin shakku, saboda sanarwar da ta bayyana cewa Holargos ba za ta shiga kakar wasa ta 2019-20 ba saboda matsalolin kudi, kuma tana neman a bai wa wata kungiya rajista a gasar. Daga karshe, mafi yawan masu kungiyar sun sayar da katin harajin kungiyar ga Kolossos Rodou . <ref>[{{Cite web |title=Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός |url=https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723230748/https://www.sport24.gr/Basket/OmadesBasket/A1Kolossos/kolossos-h-synenwsh-me-ton-xolargo-einai-gegonos.5563687.html |archive-date=2019-07-23 |access-date=2019-07-23 |language=el}} Κολοσσός: Η συνένωση με τον Χολαργό είναι γεγονός {{In lang|el}}.]</ref> Holargos ya yanke shawarar kin bugawa a kowace gasar League a kakar wasa ta 2019-20.
A watan Yunin 2020, Hukumar Daraktocin Holargos ta yanke shawarar sake fara ƙungiyar maza, wacce a kakar wasa ta 2020-21 za ta shiga gasar ESKA ta 2 Division.
== Filin wasa ==
Holargos tana buga wasanninta na gida a zauren "Antonis Tritsis" Indoor Hall, wanda aka buɗe a shekarar 1990. Da farko filin wasan yana da damar zama 800, amma an ƙara shi zuwa 1,240 don fara wasan farko na ƙungiyar a kakar wasa ta 2018-19 ta gasar Greek Basket League .
== Lokaci bayan lokaci ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:left"
!Kakar wasa
! Matsayi
! Sashe
!
!
! Kofin Girka
! colspan="3" | Gasar Turai
|-
| bgcolor="#efefef" | 2009–10
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" | Na uku
| align="center" | 18–6
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2010–11
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" | Na uku
| align="center" | 17–9
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2011–12
| align="center" | 4
| align="left" | Ƙungiyar Kwando ta C
| align="center" style="background:#BBF3BB" | Na biyu
| align="center" | 17–4
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2012–13
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 7
| align="center" | 11–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2013–14
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 8
| align="center" | 12–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2014–15
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | Na 10
| align="center" | 10–16
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2015–16
| align="center" | 3
| align="left" | Gasar Kwando ta B
| align="center" | na 6
| align="center" | 16–12
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2016–17
| align="center" | 2
| align="left" | Gasar Kwando ta A2
| align="center" style="background:#BBF3BB" | na 6
| align="center" | 17–13
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2017–18
| align="center" | 2
| align="left" | Gasar Kwando ta A2
| align="center" | Na biyu
| align="center" | 25–5
|
| colspan="3" |
|-
| bgcolor="#efefef" | 2018–19
| align="center" | 1
| align="left" | Gasar Kwando
| align="center" | na 7
| align="center" | 13–16
|
| colspan="3" |
|}
== Jerin sunayen ==
Kungiyar ba ta sayi 'yan wasa ko daya ba kafin sabuwar kakar wasa. 'Yan wasan makarantar 'yan kasa da shekara 18 ne za su buga wasannin farko na kungiyar.
== Fitattun 'yan wasa ==
== Manyan masu horarwa ==
{|
|- style="color:#FFFFFF; background:#153E7E;"
! width="50%" |Babban Koci
! width="30%" | Shekaru
|-
|{{Flagicon|Greece}}Savvas Symeonidis
|{{Center|2011–2013}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} Savvas Katsounis
|{{Center|2013–2014}}
|-
|{{Flagicon|Greece}} Nikos Chatzipyniyris
|{{Center|2014–2015}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} Kostas Papamarkos
|{{Center|2015–2016}}
|-
|{{Flagicon|Greece}} [[Memos Ioannou]]
|{{Center|2016}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} [[Stergios Koufos]]
|{{Center|2016–2018}}
|-
|{{Flagicon|Greece}} [[Aris Lykogiannis]]
|{{Center|2018–2019}}
|- bgcolor="#EFEFEF"
|{{Flagicon|Greece}} [[Nikos Linoxilakis]]
|{{Center|2020–2022}}
|}
|{{Flagicon|Greece}} [[Thanasis Thomopoulos|Thanasis Thompoulos]] ||{{Center|2022–2025}}|} |-
|{{Flagicon|Greece}} [[Stergios Koufos]] ||{{Center|2025–now}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|https://holargosbc.gr}} {{In lang|el}}
* [https://basketball.eurobasket.com/team/Greece/Holargos-BC/13253?Page=0 Eurobasket.com Team Page]
{{Greek B Basket League}}
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
qrbr5ntvnq4gbk8uqgj03vpd56bryya
Franjo Glaser
0
160911
877598
2026-07-06T08:43:50Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353941573|Franjo Glaser]]"
877598
wikitext
text/x-wiki
'''Franjo Glaser''' (wanda aka fi sani da '''Glazer''' ; 7 Janairu 1913 - 1 Maris 2003) [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] ne [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] na Croatia kuma manajan ƙwallon ƙafa . Shi ne kaɗai ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia da ya lashe gasar ƙasa kafin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu, tare da ƙungiyoyi uku na BSK Belgrade, Građanski Zagreb da FK Partizan . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haifi Glaser a [[Sarajevo]] . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref> Ya fara bugawa SK Hajduk Sarajevo wasa bayan ya fara buga wasa a ƙungiyar farko, yana da shekaru 15 kacal. Shi ne mai tsaron gidan Hajduk a wasanninsu a [[1930 Yugoslav Cup|gasar cin kofin Yugoslavia ta 1930.]] A shekarar 1930 ya koma NK Slavija Osijek inda zai buga wasa har zuwa 1933 lokacin da ya koma BSK . Tare da BSK ya yi tasiri nan take ya zama babban mai tsaron gidan ƙungiyar, kuma a wannan shekarar ya zama ɗan wasan ƙungiyar ƙasa. Ya buga wasa da BSK tsakanin 1933 da 1937 inda ya lashe gasar Yugoslavia sau biyu, a 1935 da 1936, kuma ya buga jimillar wasanni 269 tare da ƙungiyar.
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1913]]
1mfwwin4m52kn718vqdnhulf9iuqa10
877599
877598
2026-07-06T08:44:44Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353941573|Franjo Glaser]]"
877599
wikitext
text/x-wiki
'''Franjo Glaser''' (wanda aka fi sani da '''Glazer''' ; 7 Janairu 1913 - 1 Maris 2003) [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] ne [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] na Croatia kuma manajan ƙwallon ƙafa . Shi ne kaɗai ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia da ya lashe gasar ƙasa kafin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu, tare da ƙungiyoyi uku na BSK Belgrade, Građanski Zagreb da FK Partizan . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haifi Glaser a [[Sarajevo]] . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref> Ya fara bugawa SK Hajduk Sarajevo wasa bayan ya fara buga wasa a ƙungiyar farko, yana da shekaru 15 kacal. Shi ne mai tsaron gidan Hajduk a wasanninsu a [[1930 Yugoslav Cup|gasar cin kofin Yugoslavia ta 1930.]] A shekarar 1930 ya koma NK Slavija Osijek inda zai buga wasa har zuwa 1933 lokacin da ya koma BSK . Tare da BSK ya yi tasiri nan take ya zama babban mai tsaron gidan ƙungiyar, kuma a wannan shekarar ya zama ɗan wasan ƙungiyar ƙasa. Ya buga wasa da BSK tsakanin 1933 da 1937 inda ya lashe gasar Yugoslavia sau biyu, a 1935 da 1936, kuma ya buga jimillar wasanni 269 tare da ƙungiyar.
A lokacin bazara na shekarar 1936, kotun Belgrade ta same shi da laifin nutsar da wani yaro a wurin shakatawa na kogin Sava. Wannan lamari ya shafi Glaser kuma ya yanke shawarar komawa wani babban ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia, HŠK Građanski na Zagreb. Ya sami matsayi kusan na tarihi a can. Ya dawo da matsayinsa na babban mai tsaron raga na ƙungiyar ƙasa, kuma tare da Građanski zai lashe wani gasar Yugoslavia a shekarar 1940 da kuma gasar zakarun Croatia a shekarar 1943. Ya buga jimillar wasanni 623 ga Građanski.
Bayan ƙarshen Yaƙin Duniya na Biyu, an kafa Jamhuriyar Jama'ar Tarayya ta Yugoslavia, ya sanya hannu da Partizan inda ya sake lashe gasar Yugoslavia a 1947. Bayan wannan kakar wasa, ya zama koci kuma mai tsaron gida na NK Mornar Split a lokaci guda, inda zai ci gaba da zama har zuwa 1949.
Tsakanin 1933 da 1949 ya buga jimillar wasanni 1,225. Ya kuma kare bugun fenariti 73 cikin 94 da ya yi a kan su.
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1913]]
7v192tyuujd40ma8h2p0nybsswvu6k3
877600
877599
2026-07-06T08:45:13Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353941573|Franjo Glaser]]"
877600
wikitext
text/x-wiki
'''Franjo Glaser''' (wanda aka fi sani da '''Glazer''' ; 7 Janairu 1913 - 1 Maris 2003) [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] ne [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] na Croatia kuma manajan ƙwallon ƙafa . Shi ne kaɗai ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia da ya lashe gasar ƙasa kafin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu, tare da ƙungiyoyi uku na BSK Belgrade, Građanski Zagreb da FK Partizan . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haifi Glaser a [[Sarajevo]] . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref> Ya fara bugawa SK Hajduk Sarajevo wasa bayan ya fara buga wasa a ƙungiyar farko, yana da shekaru 15 kacal. Shi ne mai tsaron gidan Hajduk a wasanninsu a [[1930 Yugoslav Cup|gasar cin kofin Yugoslavia ta 1930.]] A shekarar 1930 ya koma NK Slavija Osijek inda zai buga wasa har zuwa 1933 lokacin da ya koma BSK . Tare da BSK ya yi tasiri nan take ya zama babban mai tsaron gidan ƙungiyar, kuma a wannan shekarar ya zama ɗan wasan ƙungiyar ƙasa. Ya buga wasa da BSK tsakanin 1933 da 1937 inda ya lashe gasar Yugoslavia sau biyu, a 1935 da 1936, kuma ya buga jimillar wasanni 269 tare da ƙungiyar.
A lokacin bazara na shekarar 1936, kotun Belgrade ta same shi da laifin nutsar da wani yaro a wurin shakatawa na kogin Sava. Wannan lamari ya shafi Glaser kuma ya yanke shawarar komawa wani babban ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia, HŠK Građanski na Zagreb. Ya sami matsayi kusan na tarihi a can. Ya dawo da matsayinsa na babban mai tsaron raga na ƙungiyar ƙasa, kuma tare da Građanski zai lashe wani gasar Yugoslavia a shekarar 1940 da kuma gasar zakarun Croatia a shekarar 1943. Ya buga jimillar wasanni 623 ga Građanski.
Bayan ƙarshen Yaƙin Duniya na Biyu, an kafa Jamhuriyar Jama'ar Tarayya ta Yugoslavia, ya sanya hannu da Partizan inda ya sake lashe gasar Yugoslavia a 1947. Bayan wannan kakar wasa, ya zama koci kuma mai tsaron gida na NK Mornar Split a lokaci guda, inda zai ci gaba da zama har zuwa 1949.
Tsakanin 1933 da 1949 ya buga jimillar wasanni 1,225. Ya kuma kare bugun fenariti 73 cikin 94 da ya yi a kan su.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A lokacin da yake bugawa BSK wasa, Građanski Glaser shi ne mai tsaron gida na ƙungiyar Yugoslavia, inda ya samu jimillar wasanni 35. Ya fara buga wasa a ranar 3 ga Afrilu, 1933 a wasan sada zumunci da Spain, inda aka tashi kunnen doki 1-1, kuma filin wasansa na fairway ya kasance a wasan sada zumunci da aka buga a ranar 3 ga Nuwamba, 1940 da Jamus, inda aka ci 2-0.
Bayan mamayar Yugoslavia, Glaser ya buga wasanni goma sha ɗaya ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Croatia, dukkan wasanni huɗu da Banovina Croatia ta buga, da kuma wasanni bakwai ga ƙungiyar 'Yancin Kai ta ƙasar Croatia . Wasansa na ƙarshe na ƙwallon ƙafa ta ƙasa shine wasan sada zumunci da ya buga da Slovakia a watan Afrilun 1944. <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=6898 |access-date=27 July 2022 |website=EU-football}}</ref>
== Aikin koyarwa da ritaya ==
Lokacin da ya zo sabuwar ƙungiyar FK Partizan a shekarar 1945, Glaser tare da mai tsaron gidansu ya zama kocinsu na farko. Duk da haka, a wannan shekarar ba a sake kafa ƙungiyar ba tukuna, kuma a ƙarshen shekarar, an maye gurbinsa da Illés Spitz na ƙasar Hungary. Ya zauna a Belgrade har zuwa 1947, amma lokacin da ya koma Mornar Split, ya sake jin daɗin zama manaja/ɗan wasa. Wannan ƙwarewar horarwa ta farko ta zama hanya mai kyau ta samun ƙwarewa, kuma Glaser daga baya ya jagoranci ƙungiyoyi da dama, kamar NK Dinamo Zagreb, NK Kvarner Rijeka, NK Proleter Osijek, FK Borac Banja Luka, NK Trešnjevka, Austria FC Klagenfurt ( FC Kärnten ta yau) da FK Sartid Smederevo, da sauransu.
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1913]]
27z6zj0li7181mur7dhiz9vbj0rnj8p
877601
877600
2026-07-06T08:45:32Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353941573|Franjo Glaser]]"
877601
wikitext
text/x-wiki
'''Franjo Glaser''' (wanda aka fi sani da '''Glazer''' ; 7 Janairu 1913 - 1 Maris 2003) [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] ne [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] na Croatia kuma manajan ƙwallon ƙafa . Shi ne kaɗai ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia da ya lashe gasar ƙasa kafin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu, tare da ƙungiyoyi uku na BSK Belgrade, Građanski Zagreb da FK Partizan . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haifi Glaser a [[Sarajevo]] . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref> Ya fara bugawa SK Hajduk Sarajevo wasa bayan ya fara buga wasa a ƙungiyar farko, yana da shekaru 15 kacal. Shi ne mai tsaron gidan Hajduk a wasanninsu a [[1930 Yugoslav Cup|gasar cin kofin Yugoslavia ta 1930.]] A shekarar 1930 ya koma NK Slavija Osijek inda zai buga wasa har zuwa 1933 lokacin da ya koma BSK . Tare da BSK ya yi tasiri nan take ya zama babban mai tsaron gidan ƙungiyar, kuma a wannan shekarar ya zama ɗan wasan ƙungiyar ƙasa. Ya buga wasa da BSK tsakanin 1933 da 1937 inda ya lashe gasar Yugoslavia sau biyu, a 1935 da 1936, kuma ya buga jimillar wasanni 269 tare da ƙungiyar.
A lokacin bazara na shekarar 1936, kotun Belgrade ta same shi da laifin nutsar da wani yaro a wurin shakatawa na kogin Sava. Wannan lamari ya shafi Glaser kuma ya yanke shawarar komawa wani babban ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia, HŠK Građanski na Zagreb. Ya sami matsayi kusan na tarihi a can. Ya dawo da matsayinsa na babban mai tsaron raga na ƙungiyar ƙasa, kuma tare da Građanski zai lashe wani gasar Yugoslavia a shekarar 1940 da kuma gasar zakarun Croatia a shekarar 1943. Ya buga jimillar wasanni 623 ga Građanski.
Bayan ƙarshen Yaƙin Duniya na Biyu, an kafa Jamhuriyar Jama'ar Tarayya ta Yugoslavia, ya sanya hannu da Partizan inda ya sake lashe gasar Yugoslavia a 1947. Bayan wannan kakar wasa, ya zama koci kuma mai tsaron gida na NK Mornar Split a lokaci guda, inda zai ci gaba da zama har zuwa 1949.
Tsakanin 1933 da 1949 ya buga jimillar wasanni 1,225. Ya kuma kare bugun fenariti 73 cikin 94 da ya yi a kan su.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A lokacin da yake bugawa BSK wasa, Građanski Glaser shi ne mai tsaron gida na ƙungiyar Yugoslavia, inda ya samu jimillar wasanni 35. Ya fara buga wasa a ranar 3 ga Afrilu, 1933 a wasan sada zumunci da Spain, inda aka tashi kunnen doki 1-1, kuma filin wasansa na fairway ya kasance a wasan sada zumunci da aka buga a ranar 3 ga Nuwamba, 1940 da Jamus, inda aka ci 2-0.
Bayan mamayar Yugoslavia, Glaser ya buga wasanni goma sha ɗaya ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Croatia, dukkan wasanni huɗu da Banovina Croatia ta buga, da kuma wasanni bakwai ga ƙungiyar 'Yancin Kai ta ƙasar Croatia . Wasansa na ƙarshe na ƙwallon ƙafa ta ƙasa shine wasan sada zumunci da ya buga da Slovakia a watan Afrilun 1944. <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=6898 |access-date=27 July 2022 |website=EU-football}}</ref>
== Aikin koyarwa da ritaya ==
Lokacin da ya zo sabuwar ƙungiyar FK Partizan a shekarar 1945, Glaser tare da mai tsaron gidansu ya zama kocinsu na farko. Duk da haka, a wannan shekarar ba a sake kafa ƙungiyar ba tukuna, kuma a ƙarshen shekarar, an maye gurbinsa da Illés Spitz na ƙasar Hungary. Ya zauna a Belgrade har zuwa 1947, amma lokacin da ya koma Mornar Split, ya sake jin daɗin zama manaja/ɗan wasa. Wannan ƙwarewar horarwa ta farko ta zama hanya mai kyau ta samun ƙwarewa, kuma Glaser daga baya ya jagoranci ƙungiyoyi da dama, kamar NK Dinamo Zagreb, NK Kvarner Rijeka, NK Proleter Osijek, FK Borac Banja Luka, NK Trešnjevka, Austria FC Klagenfurt ( FC Kärnten ta yau) da FK Sartid Smederevo, da sauransu.
Ya yi shekarunsa na ƙarshe a gidan ritaya da ke Zagreb. An binne shi a Makabartar Mirogoj .
== Daraja ==
=== Ɗan wasa ===
'''BSK'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Yugoslavia : 1935, 1936
* Kofin Yugoslavia : 1934
'''Građanski Zagreb'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Yugoslavia : 1939-40
* Gasar Firimiya ta Banovina ta Croatia : 1940
* Gasar ISC ta Farko : 1941, 1943
'''Partizan'''
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1913]]
1qzvmyrrt34m4dvsiasy2n50bp1bnpr
877602
877601
2026-07-06T08:45:52Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353941573|Franjo Glaser]]"
877602
wikitext
text/x-wiki
'''Franjo Glaser''' (wanda aka fi sani da '''Glazer''' ; 7 Janairu 1913 - 1 Maris 2003) [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] ne [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] na Croatia kuma manajan ƙwallon ƙafa . Shi ne kaɗai ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia da ya lashe gasar ƙasa kafin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu, tare da ƙungiyoyi uku na BSK Belgrade, Građanski Zagreb da FK Partizan . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haifi Glaser a [[Sarajevo]] . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref> Ya fara bugawa SK Hajduk Sarajevo wasa bayan ya fara buga wasa a ƙungiyar farko, yana da shekaru 15 kacal. Shi ne mai tsaron gidan Hajduk a wasanninsu a [[1930 Yugoslav Cup|gasar cin kofin Yugoslavia ta 1930.]] A shekarar 1930 ya koma NK Slavija Osijek inda zai buga wasa har zuwa 1933 lokacin da ya koma BSK . Tare da BSK ya yi tasiri nan take ya zama babban mai tsaron gidan ƙungiyar, kuma a wannan shekarar ya zama ɗan wasan ƙungiyar ƙasa. Ya buga wasa da BSK tsakanin 1933 da 1937 inda ya lashe gasar Yugoslavia sau biyu, a 1935 da 1936, kuma ya buga jimillar wasanni 269 tare da ƙungiyar.
A lokacin bazara na shekarar 1936, kotun Belgrade ta same shi da laifin nutsar da wani yaro a wurin shakatawa na kogin Sava. Wannan lamari ya shafi Glaser kuma ya yanke shawarar komawa wani babban ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia, HŠK Građanski na Zagreb. Ya sami matsayi kusan na tarihi a can. Ya dawo da matsayinsa na babban mai tsaron raga na ƙungiyar ƙasa, kuma tare da Građanski zai lashe wani gasar Yugoslavia a shekarar 1940 da kuma gasar zakarun Croatia a shekarar 1943. Ya buga jimillar wasanni 623 ga Građanski.
Bayan ƙarshen Yaƙin Duniya na Biyu, an kafa Jamhuriyar Jama'ar Tarayya ta Yugoslavia, ya sanya hannu da Partizan inda ya sake lashe gasar Yugoslavia a 1947. Bayan wannan kakar wasa, ya zama koci kuma mai tsaron gida na NK Mornar Split a lokaci guda, inda zai ci gaba da zama har zuwa 1949.
Tsakanin 1933 da 1949 ya buga jimillar wasanni 1,225. Ya kuma kare bugun fenariti 73 cikin 94 da ya yi a kan su.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A lokacin da yake bugawa BSK wasa, Građanski Glaser shi ne mai tsaron gida na ƙungiyar Yugoslavia, inda ya samu jimillar wasanni 35. Ya fara buga wasa a ranar 3 ga Afrilu, 1933 a wasan sada zumunci da Spain, inda aka tashi kunnen doki 1-1, kuma filin wasansa na fairway ya kasance a wasan sada zumunci da aka buga a ranar 3 ga Nuwamba, 1940 da Jamus, inda aka ci 2-0.
Bayan mamayar Yugoslavia, Glaser ya buga wasanni goma sha ɗaya ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Croatia, dukkan wasanni huɗu da Banovina Croatia ta buga, da kuma wasanni bakwai ga ƙungiyar 'Yancin Kai ta ƙasar Croatia . Wasansa na ƙarshe na ƙwallon ƙafa ta ƙasa shine wasan sada zumunci da ya buga da Slovakia a watan Afrilun 1944. <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=6898 |access-date=27 July 2022 |website=EU-football}}</ref>
== Aikin koyarwa da ritaya ==
Lokacin da ya zo sabuwar ƙungiyar FK Partizan a shekarar 1945, Glaser tare da mai tsaron gidansu ya zama kocinsu na farko. Duk da haka, a wannan shekarar ba a sake kafa ƙungiyar ba tukuna, kuma a ƙarshen shekarar, an maye gurbinsa da Illés Spitz na ƙasar Hungary. Ya zauna a Belgrade har zuwa 1947, amma lokacin da ya koma Mornar Split, ya sake jin daɗin zama manaja/ɗan wasa. Wannan ƙwarewar horarwa ta farko ta zama hanya mai kyau ta samun ƙwarewa, kuma Glaser daga baya ya jagoranci ƙungiyoyi da dama, kamar NK Dinamo Zagreb, NK Kvarner Rijeka, NK Proleter Osijek, FK Borac Banja Luka, NK Trešnjevka, Austria FC Klagenfurt ( FC Kärnten ta yau) da FK Sartid Smederevo, da sauransu.
Ya yi shekarunsa na ƙarshe a gidan ritaya da ke Zagreb. An binne shi a Makabartar Mirogoj .
== Daraja ==
=== Ɗan wasa ===
'''BSK'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Yugoslavia : 1935, 1936
* Kofin Yugoslavia : 1934
'''Građanski Zagreb'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Yugoslavia : 1939-40
* Gasar Firimiya ta Banovina ta Croatia : 1940
* Gasar ISC ta Farko : 1941, 1943
'''Partizan'''
* Gasar Cin Kofin Yugoslavia : 1946–47
* Kofin Yugoslavia : 1947
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Franjo Glaser at Reprezentacija.rs (in Serbian)
* [http://nogomet.lzmk.hr/clanak.aspx?id=494 Franjo Glaser] at Nogometni leksikon
* {{NFT player|19947}}
* [https://sportske.jutarnji.hr/nogomet/najbolji-dinamov-vratar-svih-vremena-golman-koji-je-sa-30-sam-pobijedio-juventus-zgodan-poput-glumca-a-medu-vratinicama-suveren-i-hladan/10180987/ NAJBOLJI DINAMOV VRATAR SVIH VREMENA Golman koji je sa 3:0 sam pobijedio Juventus! Zgodan poput glumca, a među vratinicama suveren i hladan!] {{In lang|hr}}
{{Navboxes|title=Managerial positions|list1={{FK Partizan managers}}
{{HNK Rijeka managers}}
{{RNK Split managers}}
{{NK Zagreb managers}}
{{FK Borac Banja Luka managers}}}}
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1913]]
c54yly8jk3csf18iwkuyi8fu2jq4agy
877624
877602
2026-07-06T08:58:11Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877624
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Franjo Glaser''' (wanda aka fi sani da '''Glazer''' ; 7 Janairu 1913 - 1 Maris 2003) [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] ne [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] na Croatia kuma manajan ƙwallon ƙafa . Shi ne kaɗai ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia da ya lashe gasar ƙasa kafin da kuma bayan Yaƙin Duniya na Biyu, tare da ƙungiyoyi uku na BSK Belgrade, Građanski Zagreb da FK Partizan . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haifi Glaser a [[Sarajevo]] . <ref name="ofk">[http://www.ofkbeograd.co.rs/?tip=text&page=11 Career story] at OFK Beograd official website, retrieved 13-9-2013 {{In lang|sr}}</ref> Ya fara bugawa SK Hajduk Sarajevo wasa bayan ya fara buga wasa a ƙungiyar farko, yana da shekaru 15 kacal. Shi ne mai tsaron gidan Hajduk a wasanninsu a [[1930 Yugoslav Cup|gasar cin kofin Yugoslavia ta 1930.]] A shekarar 1930 ya koma NK Slavija Osijek inda zai buga wasa har zuwa 1933 lokacin da ya koma BSK . Tare da BSK ya yi tasiri nan take ya zama babban mai tsaron gidan ƙungiyar, kuma a wannan shekarar ya zama ɗan wasan ƙungiyar ƙasa. Ya buga wasa da BSK tsakanin 1933 da 1937 inda ya lashe gasar Yugoslavia sau biyu, a 1935 da 1936, kuma ya buga jimillar wasanni 269 tare da ƙungiyar.
A lokacin bazara na shekarar 1936, kotun Belgrade ta same shi da laifin nutsar da wani yaro a wurin shakatawa na kogin Sava. Wannan lamari ya shafi Glaser kuma ya yanke shawarar komawa wani babban ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Yugoslavia, HŠK Građanski na Zagreb. Ya sami matsayi kusan na tarihi a can. Ya dawo da matsayinsa na babban mai tsaron raga na ƙungiyar ƙasa, kuma tare da Građanski zai lashe wani gasar Yugoslavia a shekarar 1940 da kuma gasar zakarun Croatia a shekarar 1943. Ya buga jimillar wasanni 623 ga Građanski.
Bayan ƙarshen Yaƙin Duniya na Biyu, an kafa Jamhuriyar Jama'ar Tarayya ta Yugoslavia, ya sanya hannu da Partizan inda ya sake lashe gasar Yugoslavia a 1947. Bayan wannan kakar wasa, ya zama koci kuma mai tsaron gida na NK Mornar Split a lokaci guda, inda zai ci gaba da zama har zuwa 1949.
Tsakanin 1933 da 1949 ya buga jimillar wasanni 1,225. Ya kuma kare bugun fenariti 73 cikin 94 da ya yi a kan su.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A lokacin da yake bugawa BSK wasa, Građanski Glaser shi ne mai tsaron gida na ƙungiyar Yugoslavia, inda ya samu jimillar wasanni 35. Ya fara buga wasa a ranar 3 ga Afrilu, 1933 a wasan sada zumunci da Spain, inda aka tashi kunnen doki 1-1, kuma filin wasansa na fairway ya kasance a wasan sada zumunci da aka buga a ranar 3 ga Nuwamba, 1940 da Jamus, inda aka ci 2-0.
Bayan mamayar Yugoslavia, Glaser ya buga wasanni goma sha ɗaya ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Croatia, dukkan wasanni huɗu da Banovina Croatia ta buga, da kuma wasanni bakwai ga ƙungiyar 'Yancin Kai ta ƙasar Croatia . Wasansa na ƙarshe na ƙwallon ƙafa ta ƙasa shine wasan sada zumunci da ya buga da Slovakia a watan Afrilun 1944. <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=6898 |access-date=27 July 2022 |website=EU-football}}</ref>
== Aikin koyarwa da ritaya ==
Lokacin da ya zo sabuwar ƙungiyar FK Partizan a shekarar 1945, Glaser tare da mai tsaron gidansu ya zama kocinsu na farko. Duk da haka, a wannan shekarar ba a sake kafa ƙungiyar ba tukuna, kuma a ƙarshen shekarar, an maye gurbinsa da Illés Spitz na ƙasar Hungary. Ya zauna a Belgrade har zuwa 1947, amma lokacin da ya koma Mornar Split, ya sake jin daɗin zama manaja/ɗan wasa. Wannan ƙwarewar horarwa ta farko ta zama hanya mai kyau ta samun ƙwarewa, kuma Glaser daga baya ya jagoranci ƙungiyoyi da dama, kamar NK Dinamo Zagreb, NK Kvarner Rijeka, NK Proleter Osijek, FK Borac Banja Luka, NK Trešnjevka, Austria FC Klagenfurt ( FC Kärnten ta yau) da FK Sartid Smederevo, da sauransu.
Ya yi shekarunsa na ƙarshe a gidan ritaya da ke Zagreb. An binne shi a Makabartar Mirogoj .
== Daraja ==
=== Ɗan wasa ===
'''BSK'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Yugoslavia : 1935, 1936
* Kofin Yugoslavia : 1934
'''Građanski Zagreb'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Yugoslavia : 1939-40
* Gasar Firimiya ta Banovina ta Croatia : 1940
* Gasar ISC ta Farko : 1941, 1943
'''Partizan'''
* Gasar Cin Kofin Yugoslavia : 1946–47
* Kofin Yugoslavia : 1947
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Franjo Glaser at Reprezentacija.rs (in Serbian)
* [http://nogomet.lzmk.hr/clanak.aspx?id=494 Franjo Glaser] at Nogometni leksikon
* {{NFT player|19947}}
* [https://sportske.jutarnji.hr/nogomet/najbolji-dinamov-vratar-svih-vremena-golman-koji-je-sa-30-sam-pobijedio-juventus-zgodan-poput-glumca-a-medu-vratinicama-suveren-i-hladan/10180987/ NAJBOLJI DINAMOV VRATAR SVIH VREMENA Golman koji je sa 3:0 sam pobijedio Juventus! Zgodan poput glumca, a među vratinicama suveren i hladan!] {{In lang|hr}}
{{Navboxes|title=Managerial positions|list1={{FK Partizan managers}}
{{HNK Rijeka managers}}
{{RNK Split managers}}
{{NK Zagreb managers}}
{{FK Borac Banja Luka managers}}}}
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1913]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
5u46uhf9tmo2wqltej1s09k52chgqhb
Massamba Sambou
0
160912
877603
2026-07-06T08:46:22Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334245444|Massamba Sambou]]"
877603
wikitext
text/x-wiki
'''Massamba Lô Sambou''' (an haife shi 17 Satumba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] [[Senegal|ɗan ƙasar Senegal]] wanda ya buga wasa a ƙarshe a Taichung Futuro .
== Sana'a ==
An haife shi a [[Kolda]], Sambou zai iya buga wasan tsakiya a fannin tsaron gida, amma kuma a matsayin ɗan wasan tsakiya mai tsaron gida. A shekarar 2006, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko da ƙungiyarsa ta asali, Monaco . Ya buga wasa a kakar wasa ta 2008-09 a Le Havre a matsayin aro daga Monaco. A ranar 11 ga Yuni 2010, ya bar FC Nantes ya kuma sanya hannu kan kwangilar shekaru uku da ƙungiyar Atromitos ta Girka.
A ranar 8 ga Yulin 2011, ya koma ƙungiyar Ligue 2 [[Faransa|ta Faransa]] Troyes kan kwantiragin shekaru biyu, amma an sake shi cikin wata ɗaya. A watan Janairun 2012 ya sanya hannu kan kwantiragi da LB Châteauroux har zuwa watan Yunin 2013.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
nygdgzuag4uafwltg9i47dg6t8rrhp7
877604
877603
2026-07-06T08:46:35Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334245444|Massamba Sambou]]"
877604
wikitext
text/x-wiki
'''Massamba Lô Sambou''' (an haife shi 17 Satumba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] [[Senegal|ɗan ƙasar Senegal]] wanda ya buga wasa a ƙarshe a Taichung Futuro .
== Sana'a ==
An haife shi a [[Kolda]], Sambou zai iya buga wasan tsakiya a fannin tsaron gida, amma kuma a matsayin ɗan wasan tsakiya mai tsaron gida. A shekarar 2006, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko da ƙungiyarsa ta asali, Monaco . Ya buga wasa a kakar wasa ta 2008-09 a Le Havre a matsayin aro daga Monaco. A ranar 11 ga Yuni 2010, ya bar FC Nantes ya kuma sanya hannu kan kwangilar shekaru uku da ƙungiyar Atromitos ta Girka.
A ranar 8 ga Yulin 2011, ya koma ƙungiyar Ligue 2 [[Faransa|ta Faransa]] Troyes kan kwantiragin shekaru biyu, amma an sake shi cikin wata ɗaya. A watan Janairun 2012 ya sanya hannu kan kwantiragi da LB Châteauroux har zuwa watan Yunin 2013.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A shekarar 2007, an kira shi a karon farko zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Senegal .
== Ƙididdigar ƙungiyoyi ==
{{Updated|match played on 4 March 2015}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
pjdhtmcz2j8qn2cxkqxqm0352tkcv8i
877606
877604
2026-07-06T08:46:53Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334245444|Massamba Sambou]]"
877606
wikitext
text/x-wiki
'''Massamba Lô Sambou''' (an haife shi 17 Satumba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] [[Senegal|ɗan ƙasar Senegal]] wanda ya buga wasa a ƙarshe a Taichung Futuro .
== Sana'a ==
An haife shi a [[Kolda]], Sambou zai iya buga wasan tsakiya a fannin tsaron gida, amma kuma a matsayin ɗan wasan tsakiya mai tsaron gida. A shekarar 2006, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko da ƙungiyarsa ta asali, Monaco . Ya buga wasa a kakar wasa ta 2008-09 a Le Havre a matsayin aro daga Monaco. A ranar 11 ga Yuni 2010, ya bar FC Nantes ya kuma sanya hannu kan kwangilar shekaru uku da ƙungiyar Atromitos ta Girka.
A ranar 8 ga Yulin 2011, ya koma ƙungiyar Ligue 2 [[Faransa|ta Faransa]] Troyes kan kwantiragin shekaru biyu, amma an sake shi cikin wata ɗaya. A watan Janairun 2012 ya sanya hannu kan kwantiragi da LB Châteauroux har zuwa watan Yunin 2013.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A shekarar 2007, an kira shi a karon farko zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Senegal .
== Ƙididdigar ƙungiyoyi ==
{{Updated|match played on 4 March 2015}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="2" |Monaco
|2006–07<ref name="FR">{{Cite web |title=Massamba Sambou |url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur24412.html |access-date=25 March 2015 |publisher=Le Quipe}}</ref>
|[[Ligue 1]]
|4
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
|2007–08<ref name="FR" />
|Ligue 1
|12
|3
|1
|0
| colspan="2" |—
|13
|3
|-
|Le Havre (loan)
|2008–09<ref name="FR" />
|Ligue 1
|19
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|21
|2
|-
|Nantes (loan)
|2009–10<ref name="FR" />
|Ligue 2
|19
|2
|0
|0
| colspan="2" |—
|19
|2
|-
|Atromitos
|2010–11<ref name="SW">{{Cite web |title=Soccerway |url=https://int.soccerway.com/players/massamba-lo-sambou/1505/ |access-date=25 March 2015 |publisher=Soccerway}}</ref>
|Super League Greece
|17
|1
|4
|0
| colspan="2" |—
|21
|1
|-
| rowspan="3" |Châteauroux
|2011–12<ref name="FR" />
|Ligue 2
|10
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|10
|0
|-
|2012–13<ref name="FR" />
|Ligue 2
|14
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
|2013–14<ref name="FR" />
|Ligue 2
|12
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
|13
|1
|-
|NorthEast United FC
|2014<ref name="SW" />
|Indian Super League
|6
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|2
|-
|AEL Limassol
|2014–15<ref name="SW" />
|Cypriot First Division
|12
|1
|6
|0
| colspan="2" |—
|18
|1
|-
! colspan="3" |Career total
!120
!12
!14
!0
!0
!0
!134
!12
|}
{{Notelist}}
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
9zf59tpw8h99ryqacfkobupwj62uad0
877625
877606
2026-07-06T08:59:04Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877625
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Massamba Lô Sambou''' (an haife shi 17 Satumba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] [[Senegal|ɗan ƙasar Senegal]] wanda ya buga wasa a ƙarshe a Taichung Futuro .
== Sana'a ==
An haife shi a [[Kolda]], Sambou zai iya buga wasan tsakiya a fannin tsaron gida, amma kuma a matsayin ɗan wasan tsakiya mai tsaron gida. A shekarar 2006, ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko da ƙungiyarsa ta asali, Monaco . Ya buga wasa a kakar wasa ta 2008-09 a Le Havre a matsayin aro daga Monaco. A ranar 11 ga Yuni 2010, ya bar FC Nantes ya kuma sanya hannu kan kwangilar shekaru uku da ƙungiyar Atromitos ta Girka.
A ranar 8 ga Yulin 2011, ya koma ƙungiyar Ligue 2 [[Faransa|ta Faransa]] Troyes kan kwantiragin shekaru biyu, amma an sake shi cikin wata ɗaya. A watan Janairun 2012 ya sanya hannu kan kwantiragi da LB Châteauroux har zuwa watan Yunin 2013.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A shekarar 2007, an kira shi a karon farko zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Senegal .
== Ƙididdigar ƙungiyoyi ==
{{Updated|match played on 4 March 2015}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="2" |Monaco
|2006–07<ref name="FR">{{Cite web |title=Massamba Sambou |url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur24412.html |access-date=25 March 2015 |publisher=Le Quipe}}</ref>
|[[Ligue 1]]
|4
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
|2007–08<ref name="FR" />
|Ligue 1
|12
|3
|1
|0
| colspan="2" |—
|13
|3
|-
|Le Havre (loan)
|2008–09<ref name="FR" />
|Ligue 1
|19
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|21
|2
|-
|Nantes (loan)
|2009–10<ref name="FR" />
|Ligue 2
|19
|2
|0
|0
| colspan="2" |—
|19
|2
|-
|Atromitos
|2010–11<ref name="SW">{{Cite web |title=Soccerway |url=https://int.soccerway.com/players/massamba-lo-sambou/1505/ |access-date=25 March 2015 |publisher=Soccerway}}</ref>
|Super League Greece
|17
|1
|4
|0
| colspan="2" |—
|21
|1
|-
| rowspan="3" |Châteauroux
|2011–12<ref name="FR" />
|Ligue 2
|10
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|10
|0
|-
|2012–13<ref name="FR" />
|Ligue 2
|14
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
|2013–14<ref name="FR" />
|Ligue 2
|12
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
|13
|1
|-
|NorthEast United FC
|2014<ref name="SW" />
|Indian Super League
|6
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|2
|-
|AEL Limassol
|2014–15<ref name="SW" />
|Cypriot First Division
|12
|1
|6
|0
| colspan="2" |—
|18
|1
|-
! colspan="3" |Career total
!120
!12
!14
!0
!0
!0
!134
!12
|}
{{Notelist}}
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
s7rzkg7k4b8ququ78k5x7qxm62yelkv
El Mehdi Al Harrar
0
160913
877608
2026-07-06T08:48:51Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353723681|El Mehdi Al Harrar]]"
877608
wikitext
text/x-wiki
'''El Mehdi Al Harrar''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 30 ga Nuwamba 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] tare da ƙungiyar Botola Raja CA da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙasa ta Morocco]] . <ref>{{Cite web |title=Maroc - M. Harrar - Profile avec news, statistiques de carrières et historique - Soccerway |url=https://fr.soccerway.com/players/mehdi-harrar/680883/ |access-date=2024-10-13 |website=fr.soccerway.com}}</ref>
Ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da makarantar koyon Chabab Mohammédia kafin ya kai ga ƙungiyar farko a 2019. Ya buga wasa a can tsawon shekaru biyar kuma ya lashe gasar Botola Pro2 a 2019–20 . A 2024, ya shiga Raja CA kuma ya kafa kansa bayan tafiyar kyaftin ɗin ƙungiyar Anas Zniti .
== Aikin kulob ==
=== Chabab Mohammédia ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
obclcx0amtcojclbt8cmnixgoluj3xl
877609
877608
2026-07-06T08:49:10Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353723681|El Mehdi Al Harrar]]"
877609
wikitext
text/x-wiki
'''El Mehdi Al Harrar''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 30 ga Nuwamba 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] tare da ƙungiyar Botola Raja CA da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙasa ta Morocco]] . <ref>{{Cite web |title=Maroc - M. Harrar - Profile avec news, statistiques de carrières et historique - Soccerway |url=https://fr.soccerway.com/players/mehdi-harrar/680883/ |access-date=2024-10-13 |website=fr.soccerway.com}}</ref>
Ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da makarantar koyon Chabab Mohammédia kafin ya kai ga ƙungiyar farko a 2019. Ya buga wasa a can tsawon shekaru biyar kuma ya lashe gasar Botola Pro2 a 2019–20 . A 2024, ya shiga Raja CA kuma ya kafa kansa bayan tafiyar kyaftin ɗin ƙungiyar Anas Zniti .
== Aikin kulob ==
=== Chabab Mohammédia ===
El Mehdi Al Harrar ya samo asali ne daga tsarin matasa na Chabab Mohammedia .
A shekarar 2019, ya shiga ƙungiyar farko yana da shekaru 19 a ƙarƙashin jagorancin Marco Simone . An kori kocin Italiyan bayan wasanni tara, an maye gurbinsa da Bernard Rodriguez sannan aka maye gurbinsa da Mohamed Amine Benhachem, ƙungiyar ta sami nasarar lashe gasar Botola Pro2 duk da wannan rashin tabbas, wanda hakan ke nufin shiga rukunin farko. <ref>{{Cite web |last=DAROUICHE |first=Mohamed |date=2019-12-04 |title=Botola 2 : Le Chabab Mohammedia en perte de vitesse |url=https://fr.hespress.com/112458-botola-2-le-chabab-mohammedia-en-perte-de-vitesse.html |access-date=2024-10-13 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web |last=F |first=Rédaction |date=2020-10-10 |title=Ahmed Faras exprime sa joie de revoir le Chabab Mohammedia en D1 (VIDEO) |url=https://www.lesiteinfo.com/sport/316001-ahmed-faras-exprime-sa-joie-de-revoir-le-chabab-mohammedia-en-d1-video.html |access-date=2024-10-13 |website=LeSiteinfo.com |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 4 ga Disamba 2020, ya fara buga wasansa na farko a Botola da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a filin wasa na Moulay Abdallah (nasara 0-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A cikin shekaru huɗu da ya yi a Mohammédia, Al Harrar yana fafatawa da Youssef El Motie don neman matsayin farawa, sannan bayan tafiyarsa, tare da Soufiane Barrouhou.
=== Raja, CA ===
A watan Afrilun 2024, an sanar da manema labarai cewa El Mehdi Al Harrar ya cimma yarjejeniya da Raja Club Athletic don ya shiga tare da su a lokacin bazara, yayin da kwangilarsa da Chabab Mohammédia ke gab da ƙarewa. <ref>{{Cite web |title=الرجاء البيضاوي يتمكن من جلب حارس مرمى جديد |url=http://www.casa24.ma/sport/sport/52460.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A watan Yuli, Raja CA ta sanar da daukar mai tsaron gida wanda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku a hukumance. Ya bayyana cewa a ƙarshe ya cika burinsa na bugawa ƙungiyar wasa tun yana ƙarami. <ref>{{Cite web |title=الحارس المهدي الحرار يتحدث عن طموحاته مع الرجاء البيضاوي (+فيديو) |url=http://www.casa24.ma/sport/53774.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
86ja3dtx1i7jeton8xkss9pwr800wdd
877610
877609
2026-07-06T08:49:26Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353723681|El Mehdi Al Harrar]]"
877610
wikitext
text/x-wiki
'''El Mehdi Al Harrar''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 30 ga Nuwamba 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] tare da ƙungiyar Botola Raja CA da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙasa ta Morocco]] . <ref>{{Cite web |title=Maroc - M. Harrar - Profile avec news, statistiques de carrières et historique - Soccerway |url=https://fr.soccerway.com/players/mehdi-harrar/680883/ |access-date=2024-10-13 |website=fr.soccerway.com}}</ref>
Ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da makarantar koyon Chabab Mohammédia kafin ya kai ga ƙungiyar farko a 2019. Ya buga wasa a can tsawon shekaru biyar kuma ya lashe gasar Botola Pro2 a 2019–20 . A 2024, ya shiga Raja CA kuma ya kafa kansa bayan tafiyar kyaftin ɗin ƙungiyar Anas Zniti .
== Aikin kulob ==
=== Chabab Mohammédia ===
El Mehdi Al Harrar ya samo asali ne daga tsarin matasa na Chabab Mohammedia .
A shekarar 2019, ya shiga ƙungiyar farko yana da shekaru 19 a ƙarƙashin jagorancin Marco Simone . An kori kocin Italiyan bayan wasanni tara, an maye gurbinsa da Bernard Rodriguez sannan aka maye gurbinsa da Mohamed Amine Benhachem, ƙungiyar ta sami nasarar lashe gasar Botola Pro2 duk da wannan rashin tabbas, wanda hakan ke nufin shiga rukunin farko. <ref>{{Cite web |last=DAROUICHE |first=Mohamed |date=2019-12-04 |title=Botola 2 : Le Chabab Mohammedia en perte de vitesse |url=https://fr.hespress.com/112458-botola-2-le-chabab-mohammedia-en-perte-de-vitesse.html |access-date=2024-10-13 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web |last=F |first=Rédaction |date=2020-10-10 |title=Ahmed Faras exprime sa joie de revoir le Chabab Mohammedia en D1 (VIDEO) |url=https://www.lesiteinfo.com/sport/316001-ahmed-faras-exprime-sa-joie-de-revoir-le-chabab-mohammedia-en-d1-video.html |access-date=2024-10-13 |website=LeSiteinfo.com |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 4 ga Disamba 2020, ya fara buga wasansa na farko a Botola da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a filin wasa na Moulay Abdallah (nasara 0-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A cikin shekaru huɗu da ya yi a Mohammédia, Al Harrar yana fafatawa da Youssef El Motie don neman matsayin farawa, sannan bayan tafiyarsa, tare da Soufiane Barrouhou.
=== Raja, CA ===
A watan Afrilun 2024, an sanar da manema labarai cewa El Mehdi Al Harrar ya cimma yarjejeniya da Raja Club Athletic don ya shiga tare da su a lokacin bazara, yayin da kwangilarsa da Chabab Mohammédia ke gab da ƙarewa. <ref>{{Cite web |title=الرجاء البيضاوي يتمكن من جلب حارس مرمى جديد |url=http://www.casa24.ma/sport/sport/52460.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A watan Yuli, Raja CA ta sanar da daukar mai tsaron gida wanda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku a hukumance. Ya bayyana cewa a ƙarshe ya cika burinsa na bugawa ƙungiyar wasa tun yana ƙarami. <ref>{{Cite web |title=الحارس المهدي الحرار يتحدث عن طموحاته مع الرجاء البيضاوي (+فيديو) |url=http://www.casa24.ma/sport/53774.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A ranar 9 ga Oktoba, ya buga wasansa na farko da ''Greens'' da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a wasa na uku na Gasar Cin Kofin Excellence (nasara 0-1). <ref>{{Cite web |title="كأس التميز"/ تشكيلة الرجاء أمام م. التطواني.. أعمامو ومشخشخ يقودان الدفاع ونجاري والمعموري وساخو في الهجوم |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-18-17-133.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |title=الرجاء الرياضي يُحقق انتصاره الأول في كأس التميز بعد فوزه على المغرب التطواني (0-1) |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-20-59-940.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 11 ga Nuwamba 2024, Tarik Sektioui ya kira shi tare da ƙungiyar A' ta ƙasa wacce ta haɗa 'yan wasan gida 'yan ƙasa da shekara 24, don yin atisaye na shiri a Cibiyar Kwallon Kafa ta Mohammed VI da ke [[Salé]], daga 11 zuwa 20 ga Nuwamba. <ref>{{Cite web |last=Senoussi |first=Zoubida |date=2024-11-11 |title=L’équipe nationale des joueurs nés en 2000 et après en stage de préparation à Salé |url=https://fr.hespress.com/395709-lequipe-nationale-des-joueurs-nes-en-2000-et-apres-en-stage-de-preparation-a-sale.html |access-date=2025-04-12 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 23 ga Yuli 2025, aka sanar da shi a matsayin daya daga cikin 'yan wasan Sektioui da aka gayyata don gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2024. <ref>{{Cite web |title=Tarik Sektioui dévoile sa liste des Lions de l'Atlas pour le CHAN |url=https://sport.le360.ma/football/can/tarik-sektioui-devoile-sa-liste-des-lions-de-latlas-pour-le-chan_GTWRA3AXKNCWBAG5NW2ZXEBGDA/ |access-date=2025-07-27 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 3 ga Agusta 2025, ''Atlas Lions'' ta fara matakin rukuni da nasara a kan Angola (2-0). <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-03 |title=CHAN 2024. Le Maroc s'offre une première victoire face à l'Angola (2-0) |url=https://medias24.com/2025/08/03/chan-2024-le-maroc-soffre-une-premiere-victoire-face-a-langola-2-0/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Duk da haka, abin mamaki, ƙasar mai masaukin baki, Kenya, ta sha kashi da ci 1-0. <ref>{{Cite web |last=PAMOJA 2024 |first=In a packed Moi International Sports Centre, Kenya pulled off a memorable 1-0 victory over Morocco, two-time tournament champions, to remain unbeaten at the TotalEnergies African Nations Championship (CHAN) |title=Kenya Defeat Morocco With 10 Men and Edge Closer to CHAN Quarterfinals |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/caf-african-nations-championship/articles/kenya-defeat-morocco-with-10-men-and-edge-closer-to-chan-quarterfinals-2025-08-10 |access-date=2025-08-31 |website=beIN SPORTS |language=en-us}}</ref> A cikin mawuyacin hali, sun dawo kan hanyarsu ta komawa kan [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] (kwallaye daga Hrimat, Lamlioui da Bougrine ) da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta DR Congo|DR Congo]] (kwallaye daga Hrimat da kuma kwallaye biyu daga Lamliou ). <ref>{{Cite web |title=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-bounce-back-with-3-1-win-zambia-exit-chan/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-17 |title=CHAN 2024. Le Maroc retrouve la Tanzanie en quart après sa victoire face à la RDC (3-1) |url=https://medias24.com/2025/08/17/chan-2024-le-maroc-retrouve-la-tanzanie-en-quart-apres-sa-victoire-face-a-la-rdc-3-1/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Wannan nasarar ta ba wa ƙungiyar damar shiga zagayen kwata-kwata inda suka kawar da mamakin gasar, Tanzania, da mafi ƙarancin rata (1-0), a [[Dar es Salaam]] . <ref>{{Cite web |title=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-edge-tanzania-in-dar-to-reach-chan-semi-finals/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |language=en-GB}}</ref> A wasan kusa da na ƙarshe, 'yan Morocco sun fafata da zakarun da ke kare kambun, Senegal . Bayan wasan da aka yi mai wahala wanda ya ƙare 1-1 da ƙwallon da Sabir Bougrine ya ci, Morocco ta yi nasara a bugun fenariti (5-3), don haka ta kai wasan ƙarshe. <ref>{{Cite web |title=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-beat-title-holders-senegal-on-penalties-to-reach-chan-final/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |language=en-GB}}</ref> A ranar 30 ga Agusta, a filin wasa na Nyayo National Stadium, ''Atlas Lions'' ta lashe gasar ta hanyar doke Madagascar da ci 3-2, sakamakon kwallaye biyu da Oussama Lamlioui ya zura mata. <ref>{{Cite web |title=Morocco 3-2 Madagascar (Aug 30, 2025) Final Score |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/757630/madagascar-morocco |access-date=2025-08-31 |website=ESPN |language=en}}</ref> Bayan ya buga wasa a kowane minti daya, an ambaci Al Harrar a cikin wadanda suka tsara wannan nasarar. <ref>{{Cite web |title=El Mehdi El Harrar, révélation du CHAN qui a séduit Walid Regragui |url=https://sport.le360.ma/football/el-mehdi-el-harrar-revelation-du-chan-qui-a-seduit-walid-regragui_WKVGFAR3FRAGFKNNFQL2EDTAZA/ |access-date=2025-08-31 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
5z0b1b2vqba4hgszcl30setgmkjnroa
877611
877610
2026-07-06T08:49:46Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353723681|El Mehdi Al Harrar]]"
877611
wikitext
text/x-wiki
'''El Mehdi Al Harrar''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 30 ga Nuwamba 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] tare da ƙungiyar Botola Raja CA da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙasa ta Morocco]] . <ref>{{Cite web |title=Maroc - M. Harrar - Profile avec news, statistiques de carrières et historique - Soccerway |url=https://fr.soccerway.com/players/mehdi-harrar/680883/ |access-date=2024-10-13 |website=fr.soccerway.com}}</ref>
Ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da makarantar koyon Chabab Mohammédia kafin ya kai ga ƙungiyar farko a 2019. Ya buga wasa a can tsawon shekaru biyar kuma ya lashe gasar Botola Pro2 a 2019–20 . A 2024, ya shiga Raja CA kuma ya kafa kansa bayan tafiyar kyaftin ɗin ƙungiyar Anas Zniti .
== Aikin kulob ==
=== Chabab Mohammédia ===
El Mehdi Al Harrar ya samo asali ne daga tsarin matasa na Chabab Mohammedia .
A shekarar 2019, ya shiga ƙungiyar farko yana da shekaru 19 a ƙarƙashin jagorancin Marco Simone . An kori kocin Italiyan bayan wasanni tara, an maye gurbinsa da Bernard Rodriguez sannan aka maye gurbinsa da Mohamed Amine Benhachem, ƙungiyar ta sami nasarar lashe gasar Botola Pro2 duk da wannan rashin tabbas, wanda hakan ke nufin shiga rukunin farko. <ref>{{Cite web |last=DAROUICHE |first=Mohamed |date=2019-12-04 |title=Botola 2 : Le Chabab Mohammedia en perte de vitesse |url=https://fr.hespress.com/112458-botola-2-le-chabab-mohammedia-en-perte-de-vitesse.html |access-date=2024-10-13 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web |last=F |first=Rédaction |date=2020-10-10 |title=Ahmed Faras exprime sa joie de revoir le Chabab Mohammedia en D1 (VIDEO) |url=https://www.lesiteinfo.com/sport/316001-ahmed-faras-exprime-sa-joie-de-revoir-le-chabab-mohammedia-en-d1-video.html |access-date=2024-10-13 |website=LeSiteinfo.com |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 4 ga Disamba 2020, ya fara buga wasansa na farko a Botola da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a filin wasa na Moulay Abdallah (nasara 0-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A cikin shekaru huɗu da ya yi a Mohammédia, Al Harrar yana fafatawa da Youssef El Motie don neman matsayin farawa, sannan bayan tafiyarsa, tare da Soufiane Barrouhou.
=== Raja, CA ===
A watan Afrilun 2024, an sanar da manema labarai cewa El Mehdi Al Harrar ya cimma yarjejeniya da Raja Club Athletic don ya shiga tare da su a lokacin bazara, yayin da kwangilarsa da Chabab Mohammédia ke gab da ƙarewa. <ref>{{Cite web |title=الرجاء البيضاوي يتمكن من جلب حارس مرمى جديد |url=http://www.casa24.ma/sport/sport/52460.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A watan Yuli, Raja CA ta sanar da daukar mai tsaron gida wanda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku a hukumance. Ya bayyana cewa a ƙarshe ya cika burinsa na bugawa ƙungiyar wasa tun yana ƙarami. <ref>{{Cite web |title=الحارس المهدي الحرار يتحدث عن طموحاته مع الرجاء البيضاوي (+فيديو) |url=http://www.casa24.ma/sport/53774.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A ranar 9 ga Oktoba, ya buga wasansa na farko da ''Greens'' da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a wasa na uku na Gasar Cin Kofin Excellence (nasara 0-1). <ref>{{Cite web |title="كأس التميز"/ تشكيلة الرجاء أمام م. التطواني.. أعمامو ومشخشخ يقودان الدفاع ونجاري والمعموري وساخو في الهجوم |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-18-17-133.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |title=الرجاء الرياضي يُحقق انتصاره الأول في كأس التميز بعد فوزه على المغرب التطواني (0-1) |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-20-59-940.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 11 ga Nuwamba 2024, Tarik Sektioui ya kira shi tare da ƙungiyar A' ta ƙasa wacce ta haɗa 'yan wasan gida 'yan ƙasa da shekara 24, don yin atisaye na shiri a Cibiyar Kwallon Kafa ta Mohammed VI da ke [[Salé]], daga 11 zuwa 20 ga Nuwamba. <ref>{{Cite web |last=Senoussi |first=Zoubida |date=2024-11-11 |title=L’équipe nationale des joueurs nés en 2000 et après en stage de préparation à Salé |url=https://fr.hespress.com/395709-lequipe-nationale-des-joueurs-nes-en-2000-et-apres-en-stage-de-preparation-a-sale.html |access-date=2025-04-12 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 23 ga Yuli 2025, aka sanar da shi a matsayin daya daga cikin 'yan wasan Sektioui da aka gayyata don gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2024. <ref>{{Cite web |title=Tarik Sektioui dévoile sa liste des Lions de l'Atlas pour le CHAN |url=https://sport.le360.ma/football/can/tarik-sektioui-devoile-sa-liste-des-lions-de-latlas-pour-le-chan_GTWRA3AXKNCWBAG5NW2ZXEBGDA/ |access-date=2025-07-27 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 3 ga Agusta 2025, ''Atlas Lions'' ta fara matakin rukuni da nasara a kan Angola (2-0). <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-03 |title=CHAN 2024. Le Maroc s'offre une première victoire face à l'Angola (2-0) |url=https://medias24.com/2025/08/03/chan-2024-le-maroc-soffre-une-premiere-victoire-face-a-langola-2-0/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Duk da haka, abin mamaki, ƙasar mai masaukin baki, Kenya, ta sha kashi da ci 1-0. <ref>{{Cite web |last=PAMOJA 2024 |first=In a packed Moi International Sports Centre, Kenya pulled off a memorable 1-0 victory over Morocco, two-time tournament champions, to remain unbeaten at the TotalEnergies African Nations Championship (CHAN) |title=Kenya Defeat Morocco With 10 Men and Edge Closer to CHAN Quarterfinals |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/caf-african-nations-championship/articles/kenya-defeat-morocco-with-10-men-and-edge-closer-to-chan-quarterfinals-2025-08-10 |access-date=2025-08-31 |website=beIN SPORTS |language=en-us}}</ref> A cikin mawuyacin hali, sun dawo kan hanyarsu ta komawa kan [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] (kwallaye daga Hrimat, Lamlioui da Bougrine ) da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta DR Congo|DR Congo]] (kwallaye daga Hrimat da kuma kwallaye biyu daga Lamliou ). <ref>{{Cite web |title=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-bounce-back-with-3-1-win-zambia-exit-chan/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-17 |title=CHAN 2024. Le Maroc retrouve la Tanzanie en quart après sa victoire face à la RDC (3-1) |url=https://medias24.com/2025/08/17/chan-2024-le-maroc-retrouve-la-tanzanie-en-quart-apres-sa-victoire-face-a-la-rdc-3-1/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Wannan nasarar ta ba wa ƙungiyar damar shiga zagayen kwata-kwata inda suka kawar da mamakin gasar, Tanzania, da mafi ƙarancin rata (1-0), a [[Dar es Salaam]] . <ref>{{Cite web |title=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-edge-tanzania-in-dar-to-reach-chan-semi-finals/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |language=en-GB}}</ref> A wasan kusa da na ƙarshe, 'yan Morocco sun fafata da zakarun da ke kare kambun, Senegal . Bayan wasan da aka yi mai wahala wanda ya ƙare 1-1 da ƙwallon da Sabir Bougrine ya ci, Morocco ta yi nasara a bugun fenariti (5-3), don haka ta kai wasan ƙarshe. <ref>{{Cite web |title=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-beat-title-holders-senegal-on-penalties-to-reach-chan-final/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |language=en-GB}}</ref> A ranar 30 ga Agusta, a filin wasa na Nyayo National Stadium, ''Atlas Lions'' ta lashe gasar ta hanyar doke Madagascar da ci 3-2, sakamakon kwallaye biyu da Oussama Lamlioui ya zura mata. <ref>{{Cite web |title=Morocco 3-2 Madagascar (Aug 30, 2025) Final Score |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/757630/madagascar-morocco |access-date=2025-08-31 |website=ESPN |language=en}}</ref> Bayan ya buga wasa a kowane minti daya, an ambaci Al Harrar a cikin wadanda suka tsara wannan nasarar. <ref>{{Cite web |title=El Mehdi El Harrar, révélation du CHAN qui a séduit Walid Regragui |url=https://sport.le360.ma/football/el-mehdi-el-harrar-revelation-du-chan-qui-a-seduit-walid-regragui_WKVGFAR3FRAGFKNNFQL2EDTAZA/ |access-date=2025-08-31 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 28 ga Agusta 2025, Walid Regragui ya karɓi kiransa na farko don shiga [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|''Atlas Lions'']], don fafatawa da Nijar da [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] a sabon filin wasa na Prince Moulay Abdellah, kuma ya cancanci shiga [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta 2026.]] An sanya shi a matsayin mai tsaron gida na uku bayan [[Yassine Bounou]] da Munir El Kajoui . <ref>{{Cite web |last=سبورت |first=لوماتان |date=2025-08-28 |title=استدعاءات جديدة وعودة وجوه شابة في لائحة المنتخب المغربي |url=https://sports.lematin.ma/ar/%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%AA/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%AC%D9%88%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A7%D8%A6%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A/7689 |access-date=2025-08-28 |website=Lematin Sports |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Benkiran |first=Rabei |title=La liste de Regragui dévoilée, avec El Karouani et El Aynaoui |url=https://www.lopinion.ma/La-liste-de-Regragui-devoilee-avec-El-Karouani-et-El-Aynaoui_a71159.html |access-date=2025-08-28 |website=L'Opinion Maroc - Actualité et Infos au Maroc et dans le monde. |language=fr}}</ref> Tare da [[Yussef Belammari|Youssef Belammari]], an kira shi yayin da yake [[Nairobi]] don buga gasar cin kofin ƙasashen Afirka . <ref>{{Cite web |date=2025-08-28 |title=الشان يهدي الحرار مكانا مع الأسود |url=https://www.almountakhab.com/node/13216679 |access-date=2025-08-28 |website=جريدة المنتخب |language=ar}}</ref>
A ranar 11 ga Disamba 2025, an kira Al Harrar cikin tawagar Morocco don [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2025.]] <ref>{{Cite web |date=11 December 2025 |title=Morocco name star-studded AFCON squad as Hakimi makes cut but Diop misses out |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/morocco-name-star-studded-afcon-squad-as-hakimi-makes-cut-but-diop-misses-out/ |access-date=12 December 2025 |publisher=[[Confederation of African Football]]}}</ref>
== Daraja ==
'''Chabab Mohammédia'''
* Botola Pro 2 : 2019–20
'''Maroko A''''
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
j89u9ojeq4fmjw56bxwpf6fo47m7y1p
877613
877611
2026-07-06T08:50:15Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353723681|El Mehdi Al Harrar]]"
877613
wikitext
text/x-wiki
'''El Mehdi Al Harrar''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 30 ga Nuwamba 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] tare da ƙungiyar Botola Raja CA da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙasa ta Morocco]] . <ref>{{Cite web |title=Maroc - M. Harrar - Profile avec news, statistiques de carrières et historique - Soccerway |url=https://fr.soccerway.com/players/mehdi-harrar/680883/ |access-date=2024-10-13 |website=fr.soccerway.com}}</ref>
Ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da makarantar koyon Chabab Mohammédia kafin ya kai ga ƙungiyar farko a 2019. Ya buga wasa a can tsawon shekaru biyar kuma ya lashe gasar Botola Pro2 a 2019–20 . A 2024, ya shiga Raja CA kuma ya kafa kansa bayan tafiyar kyaftin ɗin ƙungiyar Anas Zniti .
== Aikin kulob ==
=== Chabab Mohammédia ===
El Mehdi Al Harrar ya samo asali ne daga tsarin matasa na Chabab Mohammedia .
A shekarar 2019, ya shiga ƙungiyar farko yana da shekaru 19 a ƙarƙashin jagorancin Marco Simone . An kori kocin Italiyan bayan wasanni tara, an maye gurbinsa da Bernard Rodriguez sannan aka maye gurbinsa da Mohamed Amine Benhachem, ƙungiyar ta sami nasarar lashe gasar Botola Pro2 duk da wannan rashin tabbas, wanda hakan ke nufin shiga rukunin farko. <ref>{{Cite web |last=DAROUICHE |first=Mohamed |date=2019-12-04 |title=Botola 2 : Le Chabab Mohammedia en perte de vitesse |url=https://fr.hespress.com/112458-botola-2-le-chabab-mohammedia-en-perte-de-vitesse.html |access-date=2024-10-13 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web |last=F |first=Rédaction |date=2020-10-10 |title=Ahmed Faras exprime sa joie de revoir le Chabab Mohammedia en D1 (VIDEO) |url=https://www.lesiteinfo.com/sport/316001-ahmed-faras-exprime-sa-joie-de-revoir-le-chabab-mohammedia-en-d1-video.html |access-date=2024-10-13 |website=LeSiteinfo.com |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 4 ga Disamba 2020, ya fara buga wasansa na farko a Botola da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a filin wasa na Moulay Abdallah (nasara 0-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A cikin shekaru huɗu da ya yi a Mohammédia, Al Harrar yana fafatawa da Youssef El Motie don neman matsayin farawa, sannan bayan tafiyarsa, tare da Soufiane Barrouhou.
=== Raja, CA ===
A watan Afrilun 2024, an sanar da manema labarai cewa El Mehdi Al Harrar ya cimma yarjejeniya da Raja Club Athletic don ya shiga tare da su a lokacin bazara, yayin da kwangilarsa da Chabab Mohammédia ke gab da ƙarewa. <ref>{{Cite web |title=الرجاء البيضاوي يتمكن من جلب حارس مرمى جديد |url=http://www.casa24.ma/sport/sport/52460.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A watan Yuli, Raja CA ta sanar da daukar mai tsaron gida wanda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku a hukumance. Ya bayyana cewa a ƙarshe ya cika burinsa na bugawa ƙungiyar wasa tun yana ƙarami. <ref>{{Cite web |title=الحارس المهدي الحرار يتحدث عن طموحاته مع الرجاء البيضاوي (+فيديو) |url=http://www.casa24.ma/sport/53774.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A ranar 9 ga Oktoba, ya buga wasansa na farko da ''Greens'' da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a wasa na uku na Gasar Cin Kofin Excellence (nasara 0-1). <ref>{{Cite web |title="كأس التميز"/ تشكيلة الرجاء أمام م. التطواني.. أعمامو ومشخشخ يقودان الدفاع ونجاري والمعموري وساخو في الهجوم |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-18-17-133.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |title=الرجاء الرياضي يُحقق انتصاره الأول في كأس التميز بعد فوزه على المغرب التطواني (0-1) |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-20-59-940.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 11 ga Nuwamba 2024, Tarik Sektioui ya kira shi tare da ƙungiyar A' ta ƙasa wacce ta haɗa 'yan wasan gida 'yan ƙasa da shekara 24, don yin atisaye na shiri a Cibiyar Kwallon Kafa ta Mohammed VI da ke [[Salé]], daga 11 zuwa 20 ga Nuwamba. <ref>{{Cite web |last=Senoussi |first=Zoubida |date=2024-11-11 |title=L’équipe nationale des joueurs nés en 2000 et après en stage de préparation à Salé |url=https://fr.hespress.com/395709-lequipe-nationale-des-joueurs-nes-en-2000-et-apres-en-stage-de-preparation-a-sale.html |access-date=2025-04-12 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 23 ga Yuli 2025, aka sanar da shi a matsayin daya daga cikin 'yan wasan Sektioui da aka gayyata don gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2024. <ref>{{Cite web |title=Tarik Sektioui dévoile sa liste des Lions de l'Atlas pour le CHAN |url=https://sport.le360.ma/football/can/tarik-sektioui-devoile-sa-liste-des-lions-de-latlas-pour-le-chan_GTWRA3AXKNCWBAG5NW2ZXEBGDA/ |access-date=2025-07-27 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 3 ga Agusta 2025, ''Atlas Lions'' ta fara matakin rukuni da nasara a kan Angola (2-0). <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-03 |title=CHAN 2024. Le Maroc s'offre une première victoire face à l'Angola (2-0) |url=https://medias24.com/2025/08/03/chan-2024-le-maroc-soffre-une-premiere-victoire-face-a-langola-2-0/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Duk da haka, abin mamaki, ƙasar mai masaukin baki, Kenya, ta sha kashi da ci 1-0. <ref>{{Cite web |last=PAMOJA 2024 |first=In a packed Moi International Sports Centre, Kenya pulled off a memorable 1-0 victory over Morocco, two-time tournament champions, to remain unbeaten at the TotalEnergies African Nations Championship (CHAN) |title=Kenya Defeat Morocco With 10 Men and Edge Closer to CHAN Quarterfinals |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/caf-african-nations-championship/articles/kenya-defeat-morocco-with-10-men-and-edge-closer-to-chan-quarterfinals-2025-08-10 |access-date=2025-08-31 |website=beIN SPORTS |language=en-us}}</ref> A cikin mawuyacin hali, sun dawo kan hanyarsu ta komawa kan [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] (kwallaye daga Hrimat, Lamlioui da Bougrine ) da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta DR Congo|DR Congo]] (kwallaye daga Hrimat da kuma kwallaye biyu daga Lamliou ). <ref>{{Cite web |title=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-bounce-back-with-3-1-win-zambia-exit-chan/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-17 |title=CHAN 2024. Le Maroc retrouve la Tanzanie en quart après sa victoire face à la RDC (3-1) |url=https://medias24.com/2025/08/17/chan-2024-le-maroc-retrouve-la-tanzanie-en-quart-apres-sa-victoire-face-a-la-rdc-3-1/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Wannan nasarar ta ba wa ƙungiyar damar shiga zagayen kwata-kwata inda suka kawar da mamakin gasar, Tanzania, da mafi ƙarancin rata (1-0), a [[Dar es Salaam]] . <ref>{{Cite web |title=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-edge-tanzania-in-dar-to-reach-chan-semi-finals/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |language=en-GB}}</ref> A wasan kusa da na ƙarshe, 'yan Morocco sun fafata da zakarun da ke kare kambun, Senegal . Bayan wasan da aka yi mai wahala wanda ya ƙare 1-1 da ƙwallon da Sabir Bougrine ya ci, Morocco ta yi nasara a bugun fenariti (5-3), don haka ta kai wasan ƙarshe. <ref>{{Cite web |title=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-beat-title-holders-senegal-on-penalties-to-reach-chan-final/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |language=en-GB}}</ref> A ranar 30 ga Agusta, a filin wasa na Nyayo National Stadium, ''Atlas Lions'' ta lashe gasar ta hanyar doke Madagascar da ci 3-2, sakamakon kwallaye biyu da Oussama Lamlioui ya zura mata. <ref>{{Cite web |title=Morocco 3-2 Madagascar (Aug 30, 2025) Final Score |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/757630/madagascar-morocco |access-date=2025-08-31 |website=ESPN |language=en}}</ref> Bayan ya buga wasa a kowane minti daya, an ambaci Al Harrar a cikin wadanda suka tsara wannan nasarar. <ref>{{Cite web |title=El Mehdi El Harrar, révélation du CHAN qui a séduit Walid Regragui |url=https://sport.le360.ma/football/el-mehdi-el-harrar-revelation-du-chan-qui-a-seduit-walid-regragui_WKVGFAR3FRAGFKNNFQL2EDTAZA/ |access-date=2025-08-31 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 28 ga Agusta 2025, Walid Regragui ya karɓi kiransa na farko don shiga [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|''Atlas Lions'']], don fafatawa da Nijar da [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] a sabon filin wasa na Prince Moulay Abdellah, kuma ya cancanci shiga [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta 2026.]] An sanya shi a matsayin mai tsaron gida na uku bayan [[Yassine Bounou]] da Munir El Kajoui . <ref>{{Cite web |last=سبورت |first=لوماتان |date=2025-08-28 |title=استدعاءات جديدة وعودة وجوه شابة في لائحة المنتخب المغربي |url=https://sports.lematin.ma/ar/%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%AA/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%AC%D9%88%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A7%D8%A6%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A/7689 |access-date=2025-08-28 |website=Lematin Sports |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Benkiran |first=Rabei |title=La liste de Regragui dévoilée, avec El Karouani et El Aynaoui |url=https://www.lopinion.ma/La-liste-de-Regragui-devoilee-avec-El-Karouani-et-El-Aynaoui_a71159.html |access-date=2025-08-28 |website=L'Opinion Maroc - Actualité et Infos au Maroc et dans le monde. |language=fr}}</ref> Tare da [[Yussef Belammari|Youssef Belammari]], an kira shi yayin da yake [[Nairobi]] don buga gasar cin kofin ƙasashen Afirka . <ref>{{Cite web |date=2025-08-28 |title=الشان يهدي الحرار مكانا مع الأسود |url=https://www.almountakhab.com/node/13216679 |access-date=2025-08-28 |website=جريدة المنتخب |language=ar}}</ref>
A ranar 11 ga Disamba 2025, an kira Al Harrar cikin tawagar Morocco don [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2025.]] <ref>{{Cite web |date=11 December 2025 |title=Morocco name star-studded AFCON squad as Hakimi makes cut but Diop misses out |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/morocco-name-star-studded-afcon-squad-as-hakimi-makes-cut-but-diop-misses-out/ |access-date=12 December 2025 |publisher=[[Confederation of African Football]]}}</ref>
== Daraja ==
'''Chabab Mohammédia'''
* Botola Pro 2 : 2019–20
'''Maroko A''''
* Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka : 2024
'''Maroko'''
* [[Gasar cin kofin Afrika|Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka]] : [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|2025]]
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
{{Raja Casablanca squad}}{{Morocco squad 2025 Africa Cup of Nations}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fzk7957gxjq5lwujwk2dbz1wd9oyd15
877626
877613
2026-07-06T09:00:26Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''El Mehdi Al Harrar''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 30 ga Nuwamba 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] tare da ƙungiyar Botola Raja CA da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙasa ta Morocco]] . <ref>{{Cite web |title=Maroc - M. Harrar - Profile avec news, statistiques de carrières et historique - Soccerway |url=https://fr.soccerway.com/players/mehdi-harrar/680883/ |access-date=2024-10-13 |website=fr.soccerway.com}}</ref>
Ya fara buga ƙwallon ƙafa tare da makarantar koyon Chabab Mohammédia kafin ya kai ga ƙungiyar farko a 2019. Ya buga wasa a can tsawon shekaru biyar kuma ya lashe gasar Botola Pro2 a 2019–20 . A 2024, ya shiga Raja CA kuma ya kafa kansa bayan tafiyar kyaftin ɗin ƙungiyar Anas Zniti .
== Aikin kulob ==
=== Chabab Mohammédia ===
El Mehdi Al Harrar ya samo asali ne daga tsarin matasa na Chabab Mohammedia .
A shekarar 2019, ya shiga ƙungiyar farko yana da shekaru 19 a ƙarƙashin jagorancin Marco Simone . An kori kocin Italiyan bayan wasanni tara, an maye gurbinsa da Bernard Rodriguez sannan aka maye gurbinsa da Mohamed Amine Benhachem, ƙungiyar ta sami nasarar lashe gasar Botola Pro2 duk da wannan rashin tabbas, wanda hakan ke nufin shiga rukunin farko. <ref>{{Cite web |last=DAROUICHE |first=Mohamed |date=2019-12-04 |title=Botola 2 : Le Chabab Mohammedia en perte de vitesse |url=https://fr.hespress.com/112458-botola-2-le-chabab-mohammedia-en-perte-de-vitesse.html |access-date=2024-10-13 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web |last=F |first=Rédaction |date=2020-10-10 |title=Ahmed Faras exprime sa joie de revoir le Chabab Mohammedia en D1 (VIDEO) |url=https://www.lesiteinfo.com/sport/316001-ahmed-faras-exprime-sa-joie-de-revoir-le-chabab-mohammedia-en-d1-video.html |access-date=2024-10-13 |website=LeSiteinfo.com |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 4 ga Disamba 2020, ya fara buga wasansa na farko a Botola da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a filin wasa na Moulay Abdallah (nasara 0-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A cikin shekaru huɗu da ya yi a Mohammédia, Al Harrar yana fafatawa da Youssef El Motie don neman matsayin farawa, sannan bayan tafiyarsa, tare da Soufiane Barrouhou.
=== Raja, CA ===
A watan Afrilun 2024, an sanar da manema labarai cewa El Mehdi Al Harrar ya cimma yarjejeniya da Raja Club Athletic don ya shiga tare da su a lokacin bazara, yayin da kwangilarsa da Chabab Mohammédia ke gab da ƙarewa. <ref>{{Cite web |title=الرجاء البيضاوي يتمكن من جلب حارس مرمى جديد |url=http://www.casa24.ma/sport/sport/52460.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A watan Yuli, Raja CA ta sanar da daukar mai tsaron gida wanda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku a hukumance. Ya bayyana cewa a ƙarshe ya cika burinsa na bugawa ƙungiyar wasa tun yana ƙarami. <ref>{{Cite web |title=الحارس المهدي الحرار يتحدث عن طموحاته مع الرجاء البيضاوي (+فيديو) |url=http://www.casa24.ma/sport/53774.html |access-date=2024-10-13 |website=كازا 24 |language=ar}}</ref>
A ranar 9 ga Oktoba, ya buga wasansa na farko da ''Greens'' da [[Moghreb Tétouan|Moghreb de Tétouan]] a wasa na uku na Gasar Cin Kofin Excellence (nasara 0-1). <ref>{{Cite web |title="كأس التميز"/ تشكيلة الرجاء أمام م. التطواني.. أعمامو ومشخشخ يقودان الدفاع ونجاري والمعموري وساخو في الهجوم |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-18-17-133.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |title=الرجاء الرياضي يُحقق انتصاره الأول في كأس التميز بعد فوزه على المغرب التطواني (0-1) |url=https://m.elbotola.com/article/2024-10-09-20-59-940.html |access-date=2024-10-13 |website=www.elbotola.com |language=ar}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 11 ga Nuwamba 2024, Tarik Sektioui ya kira shi tare da ƙungiyar A' ta ƙasa wacce ta haɗa 'yan wasan gida 'yan ƙasa da shekara 24, don yin atisaye na shiri a Cibiyar Kwallon Kafa ta Mohammed VI da ke [[Salé]], daga 11 zuwa 20 ga Nuwamba. <ref>{{Cite web |last=Senoussi |first=Zoubida |date=2024-11-11 |title=L’équipe nationale des joueurs nés en 2000 et après en stage de préparation à Salé |url=https://fr.hespress.com/395709-lequipe-nationale-des-joueurs-nes-en-2000-et-apres-en-stage-de-preparation-a-sale.html |access-date=2025-04-12 |website=Hespress Français - Actualités du Maroc |language=fr-FR}}</ref>
A ranar 23 ga Yuli 2025, aka sanar da shi a matsayin daya daga cikin 'yan wasan Sektioui da aka gayyata don gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2024. <ref>{{Cite web |title=Tarik Sektioui dévoile sa liste des Lions de l'Atlas pour le CHAN |url=https://sport.le360.ma/football/can/tarik-sektioui-devoile-sa-liste-des-lions-de-latlas-pour-le-chan_GTWRA3AXKNCWBAG5NW2ZXEBGDA/ |access-date=2025-07-27 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 3 ga Agusta 2025, ''Atlas Lions'' ta fara matakin rukuni da nasara a kan Angola (2-0). <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-03 |title=CHAN 2024. Le Maroc s'offre une première victoire face à l'Angola (2-0) |url=https://medias24.com/2025/08/03/chan-2024-le-maroc-soffre-une-premiere-victoire-face-a-langola-2-0/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Duk da haka, abin mamaki, ƙasar mai masaukin baki, Kenya, ta sha kashi da ci 1-0. <ref>{{Cite web |last=PAMOJA 2024 |first=In a packed Moi International Sports Centre, Kenya pulled off a memorable 1-0 victory over Morocco, two-time tournament champions, to remain unbeaten at the TotalEnergies African Nations Championship (CHAN) |title=Kenya Defeat Morocco With 10 Men and Edge Closer to CHAN Quarterfinals |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/caf-african-nations-championship/articles/kenya-defeat-morocco-with-10-men-and-edge-closer-to-chan-quarterfinals-2025-08-10 |access-date=2025-08-31 |website=beIN SPORTS |language=en-us}}</ref> A cikin mawuyacin hali, sun dawo kan hanyarsu ta komawa kan [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] (kwallaye daga Hrimat, Lamlioui da Bougrine ) da kuma [[Kungiyar kwallon kafa ta DR Congo|DR Congo]] (kwallaye daga Hrimat da kuma kwallaye biyu daga Lamliou ). <ref>{{Cite web |title=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-bounce-back-with-3-1-win-zambia-exit-chan/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco bounce back with 3-1 win, Zambia exit CHAN |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Chaabi |first=Chady |date=2025-08-17 |title=CHAN 2024. Le Maroc retrouve la Tanzanie en quart après sa victoire face à la RDC (3-1) |url=https://medias24.com/2025/08/17/chan-2024-le-maroc-retrouve-la-tanzanie-en-quart-apres-sa-victoire-face-a-la-rdc-3-1/ |access-date=2025-08-31 |website=Médias24 numéro un de l'information économique marocaine |language=fr-FR}}</ref> Wannan nasarar ta ba wa ƙungiyar damar shiga zagayen kwata-kwata inda suka kawar da mamakin gasar, Tanzania, da mafi ƙarancin rata (1-0), a [[Dar es Salaam]] . <ref>{{Cite web |title=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-edge-tanzania-in-dar-to-reach-chan-semi-finals/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco edge Tanzania in Dar to reach CHAN semi-finals |language=en-GB}}</ref> A wasan kusa da na ƙarshe, 'yan Morocco sun fafata da zakarun da ke kare kambun, Senegal . Bayan wasan da aka yi mai wahala wanda ya ƙare 1-1 da ƙwallon da Sabir Bougrine ya ci, Morocco ta yi nasara a bugun fenariti (5-3), don haka ta kai wasan ƙarshe. <ref>{{Cite web |title=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/morocco-beat-title-holders-senegal-on-penalties-to-reach-chan-final/ |access-date=2025-08-31 |website=Morocco beat title holders Senegal on penalties to reach CHAN final |language=en-GB}}</ref> A ranar 30 ga Agusta, a filin wasa na Nyayo National Stadium, ''Atlas Lions'' ta lashe gasar ta hanyar doke Madagascar da ci 3-2, sakamakon kwallaye biyu da Oussama Lamlioui ya zura mata. <ref>{{Cite web |title=Morocco 3-2 Madagascar (Aug 30, 2025) Final Score |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/757630/madagascar-morocco |access-date=2025-08-31 |website=ESPN |language=en}}</ref> Bayan ya buga wasa a kowane minti daya, an ambaci Al Harrar a cikin wadanda suka tsara wannan nasarar. <ref>{{Cite web |title=El Mehdi El Harrar, révélation du CHAN qui a séduit Walid Regragui |url=https://sport.le360.ma/football/el-mehdi-el-harrar-revelation-du-chan-qui-a-seduit-walid-regragui_WKVGFAR3FRAGFKNNFQL2EDTAZA/ |access-date=2025-08-31 |website=Le 360 Sport Français |language=fr}}</ref>
A ranar 28 ga Agusta 2025, Walid Regragui ya karɓi kiransa na farko don shiga [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|''Atlas Lions'']], don fafatawa da Nijar da [[Ƙungiyar kwallon kafa ta kasar Zambiya|Zambia]] a sabon filin wasa na Prince Moulay Abdellah, kuma ya cancanci shiga [[2026 FIFA World Cup|gasar cin kofin duniya ta 2026.]] An sanya shi a matsayin mai tsaron gida na uku bayan [[Yassine Bounou]] da Munir El Kajoui . <ref>{{Cite web |last=سبورت |first=لوماتان |date=2025-08-28 |title=استدعاءات جديدة وعودة وجوه شابة في لائحة المنتخب المغربي |url=https://sports.lematin.ma/ar/%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%AA/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%AC%D9%88%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A7%D8%A6%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A/7689 |access-date=2025-08-28 |website=Lematin Sports |language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Benkiran |first=Rabei |title=La liste de Regragui dévoilée, avec El Karouani et El Aynaoui |url=https://www.lopinion.ma/La-liste-de-Regragui-devoilee-avec-El-Karouani-et-El-Aynaoui_a71159.html |access-date=2025-08-28 |website=L'Opinion Maroc - Actualité et Infos au Maroc et dans le monde. |language=fr}}</ref> Tare da [[Yussef Belammari|Youssef Belammari]], an kira shi yayin da yake [[Nairobi]] don buga gasar cin kofin ƙasashen Afirka . <ref>{{Cite web |date=2025-08-28 |title=الشان يهدي الحرار مكانا مع الأسود |url=https://www.almountakhab.com/node/13216679 |access-date=2025-08-28 |website=جريدة المنتخب |language=ar}}</ref>
A ranar 11 ga Disamba 2025, an kira Al Harrar cikin tawagar Morocco don [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2025.]] <ref>{{Cite web |date=11 December 2025 |title=Morocco name star-studded AFCON squad as Hakimi makes cut but Diop misses out |url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/morocco-name-star-studded-afcon-squad-as-hakimi-makes-cut-but-diop-misses-out/ |access-date=12 December 2025 |publisher=[[Confederation of African Football]]}}</ref>
== Daraja ==
'''Chabab Mohammédia'''
* Botola Pro 2 : 2019–20
'''Maroko A''''
* Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka : 2024
'''Maroko'''
* [[Gasar cin kofin Afrika|Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka]] : [[Kofin Kasashen Afirka na 2025|2025]]
== Hanyoyin haɗi na waje ==
{{Raja Casablanca squad}}{{Morocco squad 2025 Africa Cup of Nations}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
k4kohk9ns3r5z7qdqk687ujkp57mz2w
Laone Moloi
0
160914
877614
2026-07-06T08:51:03Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1340206223|Laone Moloi]]"
877614
wikitext
text/x-wiki
'''Laone Phenyoyaone Moloi''' (an haife shi 26 Nuwamba 2000) ɗan wasan [[Botswana|Motswana]] ne kuma ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga ƙungiyar Gaborone United Ladies ta Botswana da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasar Botswana|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Botswana]] .
== Aikin kulob ==
A lokacin da take bugawa ƙungiyar Double Action Ladies wasa, ta kafa tarihi a watan Agusta na 2021 ta hanyar zura ƙwallo ta farko a gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA da Manzini Wanderers ta Eswatini. <ref>{{Cite web |date=26 August 2021 |title=Sundowns, Double Action victorious on opening day of Champions League qualifier |url=https://cosafa.com/sundowns-double-action-victorious-on-opening-day-of-champions-league-qualifier/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=They opened the scoring on 27 minutes via Laone Moloi, who was slipped in on goal with a beautiful through-ball and made no mistake with the finish.}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu 2023, an sanar da cewa Lottah ta shiga ƙungiyar mata ta Tsaron Tsarin Mata daga Double Action Ladies. <ref>{{Cite web |date=3 February 2023 |title=Announcement: The Alarm Girls Welcome New Signing Laone Lottah Moloi from Double Action |url=https://www.facebook.com/share/p/nJrDku4At6KjASKq/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Security Systems F.C.|Security Systems Ladies]] |via=facebook}}</ref>
A ranar 25 ga Janairu 2024, Gaborone United Ladies ta sanar da sayen Moloi daga ƙungiyar Security Systems Ladies a kan kwangilar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=25 January 2024 |title=Announcement: Laone 'Lottah' Moloi Joins The Reds Ladies on a Two-Year Contract |url=https://www.facebook.com/share/p/QEHPu5Ss9S3aybRH/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Gaborone United Ladies]] |via=facebook}}</ref> A watan Agusta 2024, ta shiga gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA ta 2024, ta zura kwallaye a wasan ƙarshe, inda ta daidaita wasan sannan ta kai ga bugun fenariti. <ref>{{Cite web |date=24 August 2024 |title=UWC win CAF Women's Champions League {{!}} COSAFA Qualifiers |url=https://cosafa.com/uwc-win-caf-womens-champions-league-cosafa-qualifiers/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=the lead lasted for nine minutes as United’s Laone Moloi equalised}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
nwqq4hdlvvczojh89sahcbj4ocy8yb7
877615
877614
2026-07-06T08:51:21Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1340206223|Laone Moloi]]"
877615
wikitext
text/x-wiki
'''Laone Phenyoyaone Moloi''' (an haife shi 26 Nuwamba 2000) ɗan wasan [[Botswana|Motswana]] ne kuma ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga ƙungiyar Gaborone United Ladies ta Botswana da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasar Botswana|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Botswana]] .
== Aikin kulob ==
A lokacin da take bugawa ƙungiyar Double Action Ladies wasa, ta kafa tarihi a watan Agusta na 2021 ta hanyar zura ƙwallo ta farko a gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA da Manzini Wanderers ta Eswatini. <ref>{{Cite web |date=26 August 2021 |title=Sundowns, Double Action victorious on opening day of Champions League qualifier |url=https://cosafa.com/sundowns-double-action-victorious-on-opening-day-of-champions-league-qualifier/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=They opened the scoring on 27 minutes via Laone Moloi, who was slipped in on goal with a beautiful through-ball and made no mistake with the finish.}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu 2023, an sanar da cewa Lottah ta shiga ƙungiyar mata ta Tsaron Tsarin Mata daga Double Action Ladies. <ref>{{Cite web |date=3 February 2023 |title=Announcement: The Alarm Girls Welcome New Signing Laone Lottah Moloi from Double Action |url=https://www.facebook.com/share/p/nJrDku4At6KjASKq/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Security Systems F.C.|Security Systems Ladies]] |via=facebook}}</ref>
A ranar 25 ga Janairu 2024, Gaborone United Ladies ta sanar da sayen Moloi daga ƙungiyar Security Systems Ladies a kan kwangilar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=25 January 2024 |title=Announcement: Laone 'Lottah' Moloi Joins The Reds Ladies on a Two-Year Contract |url=https://www.facebook.com/share/p/QEHPu5Ss9S3aybRH/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Gaborone United Ladies]] |via=facebook}}</ref> A watan Agusta 2024, ta shiga gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA ta 2024, ta zura kwallaye a wasan ƙarshe, inda ta daidaita wasan sannan ta kai ga bugun fenariti. <ref>{{Cite web |date=24 August 2024 |title=UWC win CAF Women's Champions League {{!}} COSAFA Qualifiers |url=https://cosafa.com/uwc-win-caf-womens-champions-league-cosafa-qualifiers/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=the lead lasted for nine minutes as United’s Laone Moloi equalised}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 2 ga Mayu 2022, ta fara buga wa ƙungiyar wasa, inda ta shiga cikin 'yan wasa a matsayin 'yan wasa a minti na 80 don [[Lone Gaofetoge]] a lokacin da suka tashi kunnen doki 1-1 da [[Kungiyar kwallon kafa ta mata yan kasa shekara 17 ta kasar Zambiya|Zambia]] . <ref>{{Cite web |date=2 May 2022 |title=Latest 80': Zambia 1-1 Botswana (Subs: In Atlang Busang, Laone Moloi; Out Lesego Radiakanyo, Lone Gaofetoge) |url=https://www.facebook.com/share/p/AcETuoHwc4zReRGU/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Botswana Football Association]] |via=[[Facebook]]}}</ref> Watanni bayan haka, an zaɓe ta a cikin tawagar Botswana ta ƙarshe don gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta mata ta 2022. <ref>{{Cite web |date=18 June 2022 |title=Botswana name Awcon 2022 squad to face Nigeria, South Africa and Burundi |url=https://www.goal.com/en/news/botswana-name-awcon-2022-squad-to-face-nigeria-south-africa-and-burundi/blt6207a6a1bb14633d |access-date=21 August 2024 |website=goal.com}}</ref> A ranar 6 ga Afrilu 2024, Ta zira ƙwallonta ta farko ga Mares a wasan sada zumunci da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Lesotho|Lesotho]] . <ref>{{Cite web |date=8 April 2024 |title=Mares forced to make preparation changes |url=https://www.mmegi.bw/sports/mares-forced-to-make-preparation-changes/news |access-date=23 October 2024 |website=mmegi.bw |quote=girls broke the deadlock on the 35th minute as Laone Moloi met Lesego Radiakanyo's cross to open her Mares' account.}}</ref>
== Kididdigar aikin ƙwallon ƙafa ==
: ''Sakamakon maki da sakamakon sun fara nuna adadin kwallayen da Botswana ta ci, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Moloi ta ci.''
{| class="wikitable"
|+Jerin kwallayen da Laone Moloi ya ci a wasannin kasa da kasa
! scope="col" | A'a.
! scope="col" | Kwanan wata
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Abokin hamayya
! scope="col" | Ci
! scope="col" | Sakamako
! scope="col" | Gasar
|-
| 1.
| 6 ga Afrilu 2024
| Filin wasa na Royal Aria, Tlokweng, [[Botswana]]
|{{Fbw|LES}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 2–1
| Aboki
|-
| 2.
| 23 Oktoba 2024
| Gelvandale Stadium, [[Port Elizabeth|Gqeberha]], [[Afirka ta Kudu]]
|{{Fbw|MWI}}
| align="center" | '''1''' – 1
| align="center" | 1–1
| Gasar Mata ta COSAFA ta 2024
|-
| 3.
| 28 Nuwamba 2024
| Saniat Rmel Stadium, [[Tetuan|Tétouan]], [[Moroko|Morocco]]
|{{Fbw|MAR}}
| align="center" | '''1''' –3
| align="center" | 1–3
| rowspan="3" | Aboki
|-
| 4.
| 1 ga Disamba 2024
| Filin wasa na Tanger, [[Tanja|Tanger]], Morocco
|{{Fbw|MLI}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–0
|-
| 5.
| 28 Mayu 2025
| Filin wasa na Lucas Moripe, [[Pretoria]], Afirka ta Kudu
|{{Fbw|RSA}}
| align="center" | '''2''' –3
| align="center" | 2–3
|-
|}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
gque41yrwta21ek876uz51doeqymtfv
877616
877615
2026-07-06T08:51:52Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1340206223|Laone Moloi]]"
877616
wikitext
text/x-wiki
'''Laone Phenyoyaone Moloi''' (an haife shi 26 Nuwamba 2000) ɗan wasan [[Botswana|Motswana]] ne kuma ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga ƙungiyar Gaborone United Ladies ta Botswana da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasar Botswana|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Botswana]] .
== Aikin kulob ==
A lokacin da take bugawa ƙungiyar Double Action Ladies wasa, ta kafa tarihi a watan Agusta na 2021 ta hanyar zura ƙwallo ta farko a gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA da Manzini Wanderers ta Eswatini. <ref>{{Cite web |date=26 August 2021 |title=Sundowns, Double Action victorious on opening day of Champions League qualifier |url=https://cosafa.com/sundowns-double-action-victorious-on-opening-day-of-champions-league-qualifier/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=They opened the scoring on 27 minutes via Laone Moloi, who was slipped in on goal with a beautiful through-ball and made no mistake with the finish.}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu 2023, an sanar da cewa Lottah ta shiga ƙungiyar mata ta Tsaron Tsarin Mata daga Double Action Ladies. <ref>{{Cite web |date=3 February 2023 |title=Announcement: The Alarm Girls Welcome New Signing Laone Lottah Moloi from Double Action |url=https://www.facebook.com/share/p/nJrDku4At6KjASKq/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Security Systems F.C.|Security Systems Ladies]] |via=facebook}}</ref>
A ranar 25 ga Janairu 2024, Gaborone United Ladies ta sanar da sayen Moloi daga ƙungiyar Security Systems Ladies a kan kwangilar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=25 January 2024 |title=Announcement: Laone 'Lottah' Moloi Joins The Reds Ladies on a Two-Year Contract |url=https://www.facebook.com/share/p/QEHPu5Ss9S3aybRH/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Gaborone United Ladies]] |via=facebook}}</ref> A watan Agusta 2024, ta shiga gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA ta 2024, ta zura kwallaye a wasan ƙarshe, inda ta daidaita wasan sannan ta kai ga bugun fenariti. <ref>{{Cite web |date=24 August 2024 |title=UWC win CAF Women's Champions League {{!}} COSAFA Qualifiers |url=https://cosafa.com/uwc-win-caf-womens-champions-league-cosafa-qualifiers/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=the lead lasted for nine minutes as United’s Laone Moloi equalised}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 2 ga Mayu 2022, ta fara buga wa ƙungiyar wasa, inda ta shiga cikin 'yan wasa a matsayin 'yan wasa a minti na 80 don [[Lone Gaofetoge]] a lokacin da suka tashi kunnen doki 1-1 da [[Kungiyar kwallon kafa ta mata yan kasa shekara 17 ta kasar Zambiya|Zambia]] . <ref>{{Cite web |date=2 May 2022 |title=Latest 80': Zambia 1-1 Botswana (Subs: In Atlang Busang, Laone Moloi; Out Lesego Radiakanyo, Lone Gaofetoge) |url=https://www.facebook.com/share/p/AcETuoHwc4zReRGU/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Botswana Football Association]] |via=[[Facebook]]}}</ref> Watanni bayan haka, an zaɓe ta a cikin tawagar Botswana ta ƙarshe don gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta mata ta 2022. <ref>{{Cite web |date=18 June 2022 |title=Botswana name Awcon 2022 squad to face Nigeria, South Africa and Burundi |url=https://www.goal.com/en/news/botswana-name-awcon-2022-squad-to-face-nigeria-south-africa-and-burundi/blt6207a6a1bb14633d |access-date=21 August 2024 |website=goal.com}}</ref> A ranar 6 ga Afrilu 2024, Ta zira ƙwallonta ta farko ga Mares a wasan sada zumunci da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Lesotho|Lesotho]] . <ref>{{Cite web |date=8 April 2024 |title=Mares forced to make preparation changes |url=https://www.mmegi.bw/sports/mares-forced-to-make-preparation-changes/news |access-date=23 October 2024 |website=mmegi.bw |quote=girls broke the deadlock on the 35th minute as Laone Moloi met Lesego Radiakanyo's cross to open her Mares' account.}}</ref>
== Kididdigar aikin ƙwallon ƙafa ==
: ''Sakamakon maki da sakamakon sun fara nuna adadin kwallayen da Botswana ta ci, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Moloi ta ci.''
{| class="wikitable"
|+Jerin kwallayen da Laone Moloi ya ci a wasannin kasa da kasa
! scope="col" | A'a.
! scope="col" | Kwanan wata
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Abokin hamayya
! scope="col" | Ci
! scope="col" | Sakamako
! scope="col" | Gasar
|-
| 1.
| 6 ga Afrilu 2024
| Filin wasa na Royal Aria, Tlokweng, [[Botswana]]
|{{Fbw|LES}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 2–1
| Aboki
|-
| 2.
| 23 Oktoba 2024
| Gelvandale Stadium, [[Port Elizabeth|Gqeberha]], [[Afirka ta Kudu]]
|{{Fbw|MWI}}
| align="center" | '''1''' – 1
| align="center" | 1–1
| Gasar Mata ta COSAFA ta 2024
|-
| 3.
| 28 Nuwamba 2024
| Saniat Rmel Stadium, [[Tetuan|Tétouan]], [[Moroko|Morocco]]
|{{Fbw|MAR}}
| align="center" | '''1''' –3
| align="center" | 1–3
| rowspan="3" | Aboki
|-
| 4.
| 1 ga Disamba 2024
| Filin wasa na Tanger, [[Tanja|Tanger]], Morocco
|{{Fbw|MLI}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–0
|-
| 5.
| 28 Mayu 2025
| Filin wasa na Lucas Moripe, [[Pretoria]], Afirka ta Kudu
|{{Fbw|RSA}}
| align="center" | '''2''' –3
| align="center" | 2–3
|-
|}
== Mafi kyawun 'yan wasa ==
{| class="wikitable"
|+
! Taron
! Lokaci
! Kwanan wata
! Bayanan kula
|-
| Mita 400
| 58.83
| 17 Afrilu 2021
|
|-
| Mita 800
| 2:14.14
| 20 ga Fabrairu 2021
|
|-
| Mita 1500
| 4:46.95
| 13 Mayu 2017
|
|-
| Mita 3000
| 10:17.75
| 12 Disamba 2018
|
|}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Laone Moloi at Global Sports Archive
* {{Soccerway|laone-phenyoyaone-moloi/847289}}
* Laone Moloi at FBref.com
* {{World Athletics|14796032}}
{{Botswana squad 2022 Africa Women Cup of Nations}}{{Botswana squad 2024 Women's Africa Cup of Nations}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
35078782kp3zpukrqotxm55s95makya
877620
877616
2026-07-06T08:53:26Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877620
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Laone Phenyoyaone Moloi''' (an haife shi 26 Nuwamba 2000) ɗan wasan [[Botswana|Motswana]] ne kuma ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ga ƙungiyar Gaborone United Ladies ta Botswana da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasar Botswana|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Botswana]] .
== Aikin kulob ==
A lokacin da take bugawa ƙungiyar Double Action Ladies wasa, ta kafa tarihi a watan Agusta na 2021 ta hanyar zura ƙwallo ta farko a gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA da Manzini Wanderers ta Eswatini. <ref>{{Cite web |date=26 August 2021 |title=Sundowns, Double Action victorious on opening day of Champions League qualifier |url=https://cosafa.com/sundowns-double-action-victorious-on-opening-day-of-champions-league-qualifier/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=They opened the scoring on 27 minutes via Laone Moloi, who was slipped in on goal with a beautiful through-ball and made no mistake with the finish.}}</ref>
A ranar 3 ga Fabrairu 2023, an sanar da cewa Lottah ta shiga ƙungiyar mata ta Tsaron Tsarin Mata daga Double Action Ladies. <ref>{{Cite web |date=3 February 2023 |title=Announcement: The Alarm Girls Welcome New Signing Laone Lottah Moloi from Double Action |url=https://www.facebook.com/share/p/nJrDku4At6KjASKq/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Security Systems F.C.|Security Systems Ladies]] |via=facebook}}</ref>
A ranar 25 ga Janairu 2024, Gaborone United Ladies ta sanar da sayen Moloi daga ƙungiyar Security Systems Ladies a kan kwangilar shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=25 January 2024 |title=Announcement: Laone 'Lottah' Moloi Joins The Reds Ladies on a Two-Year Contract |url=https://www.facebook.com/share/p/QEHPu5Ss9S3aybRH/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Gaborone United Ladies]] |via=facebook}}</ref> A watan Agusta 2024, ta shiga gasar cin kofin zakarun mata ta COSAFA ta 2024, ta zura kwallaye a wasan ƙarshe, inda ta daidaita wasan sannan ta kai ga bugun fenariti. <ref>{{Cite web |date=24 August 2024 |title=UWC win CAF Women's Champions League {{!}} COSAFA Qualifiers |url=https://cosafa.com/uwc-win-caf-womens-champions-league-cosafa-qualifiers/ |access-date=23 October 2024 |website=cosafa.com |publisher=[[COSAFA]] |quote=the lead lasted for nine minutes as United’s Laone Moloi equalised}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 2 ga Mayu 2022, ta fara buga wa ƙungiyar wasa, inda ta shiga cikin 'yan wasa a matsayin 'yan wasa a minti na 80 don [[Lone Gaofetoge]] a lokacin da suka tashi kunnen doki 1-1 da [[Kungiyar kwallon kafa ta mata yan kasa shekara 17 ta kasar Zambiya|Zambia]] . <ref>{{Cite web |date=2 May 2022 |title=Latest 80': Zambia 1-1 Botswana (Subs: In Atlang Busang, Laone Moloi; Out Lesego Radiakanyo, Lone Gaofetoge) |url=https://www.facebook.com/share/p/AcETuoHwc4zReRGU/ |access-date=23 October 2024 |publisher=[[Botswana Football Association]] |via=[[Facebook]]}}</ref> Watanni bayan haka, an zaɓe ta a cikin tawagar Botswana ta ƙarshe don gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta mata ta 2022. <ref>{{Cite web |date=18 June 2022 |title=Botswana name Awcon 2022 squad to face Nigeria, South Africa and Burundi |url=https://www.goal.com/en/news/botswana-name-awcon-2022-squad-to-face-nigeria-south-africa-and-burundi/blt6207a6a1bb14633d |access-date=21 August 2024 |website=goal.com}}</ref> A ranar 6 ga Afrilu 2024, Ta zira ƙwallonta ta farko ga Mares a wasan sada zumunci da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Lesotho|Lesotho]] . <ref>{{Cite web |date=8 April 2024 |title=Mares forced to make preparation changes |url=https://www.mmegi.bw/sports/mares-forced-to-make-preparation-changes/news |access-date=23 October 2024 |website=mmegi.bw |quote=girls broke the deadlock on the 35th minute as Laone Moloi met Lesego Radiakanyo's cross to open her Mares' account.}}</ref>
== Kididdigar aikin ƙwallon ƙafa ==
: ''Sakamakon maki da sakamakon sun fara nuna adadin kwallayen da Botswana ta ci, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Moloi ta ci.''
{| class="wikitable"
|+Jerin kwallayen da Laone Moloi ya ci a wasannin kasa da kasa
! scope="col" | A'a.
! scope="col" | Kwanan wata
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Abokin hamayya
! scope="col" | Ci
! scope="col" | Sakamako
! scope="col" | Gasar
|-
| 1.
| 6 ga Afrilu 2024
| Filin wasa na Royal Aria, Tlokweng, [[Botswana]]
|{{Fbw|LES}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 2–1
| Aboki
|-
| 2.
| 23 Oktoba 2024
| Gelvandale Stadium, [[Port Elizabeth|Gqeberha]], [[Afirka ta Kudu]]
|{{Fbw|MWI}}
| align="center" | '''1''' – 1
| align="center" | 1–1
| Gasar Mata ta COSAFA ta 2024
|-
| 3.
| 28 Nuwamba 2024
| Saniat Rmel Stadium, [[Tetuan|Tétouan]], [[Moroko|Morocco]]
|{{Fbw|MAR}}
| align="center" | '''1''' –3
| align="center" | 1–3
| rowspan="3" | Aboki
|-
| 4.
| 1 ga Disamba 2024
| Filin wasa na Tanger, [[Tanja|Tanger]], Morocco
|{{Fbw|MLI}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–0
|-
| 5.
| 28 Mayu 2025
| Filin wasa na Lucas Moripe, [[Pretoria]], Afirka ta Kudu
|{{Fbw|RSA}}
| align="center" | '''2''' –3
| align="center" | 2–3
|-
|}
== Mafi kyawun 'yan wasa ==
{| class="wikitable"
|+
! Taron
! Lokaci
! Kwanan wata
! Bayanan kula
|-
| Mita 400
| 58.83
| 17 Afrilu 2021
|
|-
| Mita 800
| 2:14.14
| 20 ga Fabrairu 2021
|
|-
| Mita 1500
| 4:46.95
| 13 Mayu 2017
|
|-
| Mita 3000
| 10:17.75
| 12 Disamba 2018
|
|}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Laone Moloi at Global Sports Archive
* {{Soccerway|laone-phenyoyaone-moloi/847289}}
* Laone Moloi at FBref.com
* {{World Athletics|14796032}}
{{Botswana squad 2022 Africa Women Cup of Nations}}{{Botswana squad 2024 Women's Africa Cup of Nations}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
se0lvs6l7gs1t58cwuk58aozgic94kq
Shafin Darryn
0
160915
877642
2026-07-06T10:18:13Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877642
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
8xc0q93o1exyy1z2u7izafl3zwpv6ca
877644
877642
2026-07-06T10:18:34Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877644
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
kf34roqcismoph8or7j5wfms6ds4qys
877645
877644
2026-07-06T10:19:02Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877645
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
Ya yi shekara guda a kulob din kuma ya zura kwallaye 14 kafin ya koma Northampton Town kan £50,000. A lokacin da yake Northampton, an samu rudani sosai a kulob din. A cikin tsawon kakar wasa guda, akwai manajoji uku daban-daban da kuma shugabannin kulob uku daban-daban, inda aka sauya 'yan wasa cikin gaggawa.
=== Birnin Chester ===
Stamp shi ma ya kasance cikin jerin 'yan wasa kuma an sayar da shi ga Chester City kan £15,000 a watan Agusta na 2003. Ya zira kwallaye 20 a kakar wasa ta 2003-04 kuma ya taimaka wajen tabbatar da ci gaba ga ƙungiyar a gasar ƙwallon ƙafa . Ya ƙulla kyakkyawar alaƙa da Daryl Clare, inda suka zira kwallaye kusan 50 a tsakaninsu a wannan kakar. Chester ya tabbatar da ci gaba da ci a wasan ƙarshe na gida na kakar wasa lokacin da suke wasa da Scarborough. Stamp ya zira kwallayen da suka yi nasara a kan tsohuwar ƙungiyarsa, wanda hakan ya tabbatar da matsayin Chester a matsayin zakaran gasar ƙwallon ƙafa .
Ya ƙi amincewa da komawa ƙungiyar [[Forest Green Rovers FC|Forest Green Rovers]] a watan Oktoban 2004. Bayan ya sha wahala wajen sake samun gurbinsa a ƙungiyar Chester bayan zuwan sabon kocin Ian Rush, inda ya buga wasanni biyar kacal a ƙarƙashinsa kuma bai ci kwallo ba.
=== Stevenage Borough ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
0pplbtwwpth2nho531qd2s6z52doi0s
877646
877645
2026-07-06T10:19:24Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877646
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
Ya yi shekara guda a kulob din kuma ya zura kwallaye 14 kafin ya koma Northampton Town kan £50,000. A lokacin da yake Northampton, an samu rudani sosai a kulob din. A cikin tsawon kakar wasa guda, akwai manajoji uku daban-daban da kuma shugabannin kulob uku daban-daban, inda aka sauya 'yan wasa cikin gaggawa.
=== Birnin Chester ===
Stamp shi ma ya kasance cikin jerin 'yan wasa kuma an sayar da shi ga Chester City kan £15,000 a watan Agusta na 2003. Ya zira kwallaye 20 a kakar wasa ta 2003-04 kuma ya taimaka wajen tabbatar da ci gaba ga ƙungiyar a gasar ƙwallon ƙafa . Ya ƙulla kyakkyawar alaƙa da Daryl Clare, inda suka zira kwallaye kusan 50 a tsakaninsu a wannan kakar. Chester ya tabbatar da ci gaba da ci a wasan ƙarshe na gida na kakar wasa lokacin da suke wasa da Scarborough. Stamp ya zira kwallayen da suka yi nasara a kan tsohuwar ƙungiyarsa, wanda hakan ya tabbatar da matsayin Chester a matsayin zakaran gasar ƙwallon ƙafa .
Ya ƙi amincewa da komawa ƙungiyar [[Forest Green Rovers FC|Forest Green Rovers]] a watan Oktoban 2004. Bayan ya sha wahala wajen sake samun gurbinsa a ƙungiyar Chester bayan zuwan sabon kocin Ian Rush, inda ya buga wasanni biyar kacal a ƙarƙashinsa kuma bai ci kwallo ba.
=== Stevenage Borough ===
An mayar da Stamp zuwa [[Stevenage FC|Stevenage Borough]] a kakar wasa ta 2004-05 . Ya buga wasan karshe na gasar cin kofin kasa ta 2005, inda Stevenage bai samu damar shiga gasar Carlisle United ba.
Duk da cewa ya zura kwallaye 14 a kakar wasa ta 2005-06, Stamp ya ji kamar ya kasa samun nasara a kulob din saboda nadin sabon koci, Mark Stimson . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2007)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan sabuwar kwangila da Stevenage a watan Mayu na 2006.
=== Birnin York da Garin Halifax ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
40z0u3r2pk5f48y0hlbif2808bt301f
877648
877646
2026-07-06T10:20:15Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877648
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
Ya yi shekara guda a kulob din kuma ya zura kwallaye 14 kafin ya koma Northampton Town kan £50,000. A lokacin da yake Northampton, an samu rudani sosai a kulob din. A cikin tsawon kakar wasa guda, akwai manajoji uku daban-daban da kuma shugabannin kulob uku daban-daban, inda aka sauya 'yan wasa cikin gaggawa.
=== Birnin Chester ===
Stamp shi ma ya kasance cikin jerin 'yan wasa kuma an sayar da shi ga Chester City kan £15,000 a watan Agusta na 2003. Ya zira kwallaye 20 a kakar wasa ta 2003-04 kuma ya taimaka wajen tabbatar da ci gaba ga ƙungiyar a gasar ƙwallon ƙafa . Ya ƙulla kyakkyawar alaƙa da Daryl Clare, inda suka zira kwallaye kusan 50 a tsakaninsu a wannan kakar. Chester ya tabbatar da ci gaba da ci a wasan ƙarshe na gida na kakar wasa lokacin da suke wasa da Scarborough. Stamp ya zira kwallayen da suka yi nasara a kan tsohuwar ƙungiyarsa, wanda hakan ya tabbatar da matsayin Chester a matsayin zakaran gasar ƙwallon ƙafa .
Ya ƙi amincewa da komawa ƙungiyar [[Forest Green Rovers FC|Forest Green Rovers]] a watan Oktoban 2004. Bayan ya sha wahala wajen sake samun gurbinsa a ƙungiyar Chester bayan zuwan sabon kocin Ian Rush, inda ya buga wasanni biyar kacal a ƙarƙashinsa kuma bai ci kwallo ba.
=== Stevenage Borough ===
An mayar da Stamp zuwa [[Stevenage FC|Stevenage Borough]] a kakar wasa ta 2004-05 . Ya buga wasan karshe na gasar cin kofin kasa ta 2005, inda Stevenage bai samu damar shiga gasar Carlisle United ba.
Duk da cewa ya zura kwallaye 14 a kakar wasa ta 2005-06, Stamp ya ji kamar ya kasa samun nasara a kulob din saboda nadin sabon koci, Mark Stimson . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2007)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan sabuwar kwangila da Stevenage a watan Mayu na 2006.
=== Birnin York da Garin Halifax ===
Ya koma birnin York City a kan yarjejeniyar aro na watanni uku a kakar wasa ta 2006-07 .
Ya koma Halifax Town a watan Janairun 2007, a yarjejeniyar da za ta ci gaba har zuwa watan Yunin 2008. Ya koma Northwich Victoria a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2007-08 a watan Maris na 2008. Ya fara buga wasa a karon farko a wasan da suka doke Droylsden da ci 3-1. An kira shi zuwa Halifax a watan Afrilu don taimakawa kungiyar ta fafata da koma baya. Dawowarsa ta yi tasiri nan take bayan ta zura kwallo bayan ta buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinta a wasan da suka yi da [[Forest Green Rovers FC|Forest Green]] a ranar 5 ga Afrilun 2008. Kungiyar ta sanya shi a cikin jerin 'yan wasa bayan ta sauke shi daga gasar Premier ta Conference Premier .
=== Daga baya aiki ===
Stamp ya sake rattaba hannu kan yarjejeniyar dindindin ga Victoria, amma zai bar ƙungiyar bayan ya buga wasanni 26, inda ya zira kwallaye 6. A ranar 26 ga Maris 2009, Stamp ya koma ƙungiyar Gateshead ta Conference North a matsayin aro har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu da Hinckley United, inda ya zira kwallaye na huɗu a wasan da suka ci 5-0.
An sanya hannu kan hatimin Gainsborough Trinity a ranar 9 ga Yuni 2009. Bayan kakar wasa ɗaya da Trinity an sake shi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Stamp ya shiga Guiseley a watan Yulin 2010, <ref>{{Cite web |date=29 July 2010 |title=Striker Stamp is making his mark with Guiseley |url=https://www.wharfedaleobserver.co.uk/sport/8298799.Striker_Stamp_is_making_his_mark_with_Guiseley/ |access-date=22 August 2010 |website=wharfedaleobserver.co.uk}}</ref> kuma ya ci gaba da kasancewa cikin ƙungiyar da ta sha kashi a wasan share fage na Conference North .
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lcm95n6o5h9i3lmhhp6ri92e6g8vd4z
877650
877648
2026-07-06T10:21:14Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877650
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
Ya yi shekara guda a kulob din kuma ya zura kwallaye 14 kafin ya koma Northampton Town kan £50,000. A lokacin da yake Northampton, an samu rudani sosai a kulob din. A cikin tsawon kakar wasa guda, akwai manajoji uku daban-daban da kuma shugabannin kulob uku daban-daban, inda aka sauya 'yan wasa cikin gaggawa.
=== Birnin Chester ===
Stamp shi ma ya kasance cikin jerin 'yan wasa kuma an sayar da shi ga Chester City kan £15,000 a watan Agusta na 2003. Ya zira kwallaye 20 a kakar wasa ta 2003-04 kuma ya taimaka wajen tabbatar da ci gaba ga ƙungiyar a gasar ƙwallon ƙafa . Ya ƙulla kyakkyawar alaƙa da Daryl Clare, inda suka zira kwallaye kusan 50 a tsakaninsu a wannan kakar. Chester ya tabbatar da ci gaba da ci a wasan ƙarshe na gida na kakar wasa lokacin da suke wasa da Scarborough. Stamp ya zira kwallayen da suka yi nasara a kan tsohuwar ƙungiyarsa, wanda hakan ya tabbatar da matsayin Chester a matsayin zakaran gasar ƙwallon ƙafa .
Ya ƙi amincewa da komawa ƙungiyar [[Forest Green Rovers FC|Forest Green Rovers]] a watan Oktoban 2004. Bayan ya sha wahala wajen sake samun gurbinsa a ƙungiyar Chester bayan zuwan sabon kocin Ian Rush, inda ya buga wasanni biyar kacal a ƙarƙashinsa kuma bai ci kwallo ba.
=== Stevenage Borough ===
An mayar da Stamp zuwa [[Stevenage FC|Stevenage Borough]] a kakar wasa ta 2004-05 . Ya buga wasan karshe na gasar cin kofin kasa ta 2005, inda Stevenage bai samu damar shiga gasar Carlisle United ba.
Duk da cewa ya zura kwallaye 14 a kakar wasa ta 2005-06, Stamp ya ji kamar ya kasa samun nasara a kulob din saboda nadin sabon koci, Mark Stimson . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2007)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan sabuwar kwangila da Stevenage a watan Mayu na 2006.
=== Birnin York da Garin Halifax ===
Ya koma birnin York City a kan yarjejeniyar aro na watanni uku a kakar wasa ta 2006-07 .
Ya koma Halifax Town a watan Janairun 2007, a yarjejeniyar da za ta ci gaba har zuwa watan Yunin 2008. Ya koma Northwich Victoria a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2007-08 a watan Maris na 2008. Ya fara buga wasa a karon farko a wasan da suka doke Droylsden da ci 3-1. An kira shi zuwa Halifax a watan Afrilu don taimakawa kungiyar ta fafata da koma baya. Dawowarsa ta yi tasiri nan take bayan ta zura kwallo bayan ta buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinta a wasan da suka yi da [[Forest Green Rovers FC|Forest Green]] a ranar 5 ga Afrilun 2008. Kungiyar ta sanya shi a cikin jerin 'yan wasa bayan ta sauke shi daga gasar Premier ta Conference Premier .
=== Daga baya aiki ===
Stamp ya sake rattaba hannu kan yarjejeniyar dindindin ga Victoria, amma zai bar ƙungiyar bayan ya buga wasanni 26, inda ya zira kwallaye 6. A ranar 26 ga Maris 2009, Stamp ya koma ƙungiyar Gateshead ta Conference North a matsayin aro har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu da Hinckley United, inda ya zira kwallaye na huɗu a wasan da suka ci 5-0.
An sanya hannu kan hatimin Gainsborough Trinity a ranar 9 ga Yuni 2009. Bayan kakar wasa ɗaya da Trinity an sake shi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Stamp ya shiga Guiseley a watan Yulin 2010, <ref>{{Cite web |date=29 July 2010 |title=Striker Stamp is making his mark with Guiseley |url=https://www.wharfedaleobserver.co.uk/sport/8298799.Striker_Stamp_is_making_his_mark_with_Guiseley/ |access-date=22 August 2010 |website=wharfedaleobserver.co.uk}}</ref> kuma ya ci gaba da kasancewa cikin ƙungiyar da ta sha kashi a wasan share fage na Conference North .
Stamp ya sake shiga Trinity a watan Yunin 2011. Ya zura kwallon da ta ba Trinity damar zura kwallo a wasan da suka buga na kusa da na karshe na FA Trophy da suka doke Wrexham da ci 3-1 a wasan farko da suka buga a talabijin.
An sake shi a ƙarshen kakar wasa ta 2015–16. <ref>{{Cite web |date=9 May 2016 |title=Roma Announces His First Retained List |url=http://nonleague.pitchero.com/news/roma-announces-his-first-retained-list-46742/ |website=pitchero.com}}</ref>
== Aikin koyarwa ==
An naɗa Stamp a matsayin mataimakin Steve Housham a Gainsborough, matsayin da daga baya ya ɗauka a North Ferriby United kafin ya tafi a 2017. <ref>{{Cite web |title=Chester Football Club – Official Website » THE BIG INTERVIEW | Darryn Stamp |url=https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630044323/https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=20 October 2021}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
smcv68a3xwngyu1xubyf1vc6nny8041
877653
877650
2026-07-06T10:23:00Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332205440|Darryn Stamp]]"
877653
wikitext
text/x-wiki
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
Ya yi shekara guda a kulob din kuma ya zura kwallaye 14 kafin ya koma Northampton Town kan £50,000. A lokacin da yake Northampton, an samu rudani sosai a kulob din. A cikin tsawon kakar wasa guda, akwai manajoji uku daban-daban da kuma shugabannin kulob uku daban-daban, inda aka sauya 'yan wasa cikin gaggawa.
=== Birnin Chester ===
Stamp shi ma ya kasance cikin jerin 'yan wasa kuma an sayar da shi ga Chester City kan £15,000 a watan Agusta na 2003. Ya zira kwallaye 20 a kakar wasa ta 2003-04 kuma ya taimaka wajen tabbatar da ci gaba ga ƙungiyar a gasar ƙwallon ƙafa . Ya ƙulla kyakkyawar alaƙa da Daryl Clare, inda suka zira kwallaye kusan 50 a tsakaninsu a wannan kakar. Chester ya tabbatar da ci gaba da ci a wasan ƙarshe na gida na kakar wasa lokacin da suke wasa da Scarborough. Stamp ya zira kwallayen da suka yi nasara a kan tsohuwar ƙungiyarsa, wanda hakan ya tabbatar da matsayin Chester a matsayin zakaran gasar ƙwallon ƙafa .
Ya ƙi amincewa da komawa ƙungiyar [[Forest Green Rovers FC|Forest Green Rovers]] a watan Oktoban 2004. Bayan ya sha wahala wajen sake samun gurbinsa a ƙungiyar Chester bayan zuwan sabon kocin Ian Rush, inda ya buga wasanni biyar kacal a ƙarƙashinsa kuma bai ci kwallo ba.
=== Stevenage Borough ===
An mayar da Stamp zuwa [[Stevenage FC|Stevenage Borough]] a kakar wasa ta 2004-05 . Ya buga wasan karshe na gasar cin kofin kasa ta 2005, inda Stevenage bai samu damar shiga gasar Carlisle United ba.
Duk da cewa ya zura kwallaye 14 a kakar wasa ta 2005-06, Stamp ya ji kamar ya kasa samun nasara a kulob din saboda nadin sabon koci, Mark Stimson . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2007)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan sabuwar kwangila da Stevenage a watan Mayu na 2006.
=== Birnin York da Garin Halifax ===
Ya koma birnin York City a kan yarjejeniyar aro na watanni uku a kakar wasa ta 2006-07 .
Ya koma Halifax Town a watan Janairun 2007, a yarjejeniyar da za ta ci gaba har zuwa watan Yunin 2008. Ya koma Northwich Victoria a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2007-08 a watan Maris na 2008. Ya fara buga wasa a karon farko a wasan da suka doke Droylsden da ci 3-1. An kira shi zuwa Halifax a watan Afrilu don taimakawa kungiyar ta fafata da koma baya. Dawowarsa ta yi tasiri nan take bayan ta zura kwallo bayan ta buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinta a wasan da suka yi da [[Forest Green Rovers FC|Forest Green]] a ranar 5 ga Afrilun 2008. Kungiyar ta sanya shi a cikin jerin 'yan wasa bayan ta sauke shi daga gasar Premier ta Conference Premier .
=== Daga baya aiki ===
Stamp ya sake rattaba hannu kan yarjejeniyar dindindin ga Victoria, amma zai bar ƙungiyar bayan ya buga wasanni 26, inda ya zira kwallaye 6. A ranar 26 ga Maris 2009, Stamp ya koma ƙungiyar Gateshead ta Conference North a matsayin aro har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu da Hinckley United, inda ya zira kwallaye na huɗu a wasan da suka ci 5-0.
An sanya hannu kan hatimin Gainsborough Trinity a ranar 9 ga Yuni 2009. Bayan kakar wasa ɗaya da Trinity an sake shi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Stamp ya shiga Guiseley a watan Yulin 2010, <ref>{{Cite web |date=29 July 2010 |title=Striker Stamp is making his mark with Guiseley |url=https://www.wharfedaleobserver.co.uk/sport/8298799.Striker_Stamp_is_making_his_mark_with_Guiseley/ |access-date=22 August 2010 |website=wharfedaleobserver.co.uk}}</ref> kuma ya ci gaba da kasancewa cikin ƙungiyar da ta sha kashi a wasan share fage na Conference North .
Stamp ya sake shiga Trinity a watan Yunin 2011. Ya zura kwallon da ta ba Trinity damar zura kwallo a wasan da suka buga na kusa da na karshe na FA Trophy da suka doke Wrexham da ci 3-1 a wasan farko da suka buga a talabijin.
An sake shi a ƙarshen kakar wasa ta 2015–16. <ref>{{Cite web |date=9 May 2016 |title=Roma Announces His First Retained List |url=http://nonleague.pitchero.com/news/roma-announces-his-first-retained-list-46742/ |website=pitchero.com}}</ref>
== Aikin koyarwa ==
An naɗa Stamp a matsayin mataimakin Steve Housham a Gainsborough, matsayin da daga baya ya ɗauka a North Ferriby United kafin ya tafi a 2017. <ref>{{Cite web |title=Chester Football Club – Official Website » THE BIG INTERVIEW | Darryn Stamp |url=https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630044323/https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=20 October 2021}}</ref>
Stamp ya koma Gainsborough Trinity a karo na uku a ranar 7 ga Oktoba 2022, a matsayin mataimakin wucin gadi na manaja Neal Bishop na ɗan gajeren lokaci ba tare da Damon Parkinson ba. <ref>{{Cite web |title=Darryn Stamp: Back in the Dugout - Gainsborough Trinity Football Club |url=https://www.gainsboroughtrinity.com/news/team-news/899-darryn-stamp-back-in-the-dugout-as-assistant-manager}}</ref> Stamp ya karɓi ragamar mulki a lokacin bayan murabus ɗin Bishop a watan Satumba 2023. <ref>{{Cite web |title=BISHOP STEPS DOWN WITH IMMEDIATE EFFECT |url=https://www.gainsboroughtrinity.com/news/team-news/1160-neal-bishop-resigns#:~:text=Gainsborough%20Trinity%20Football%20Club%20can,respect%20the%20reasons%20behind%20it. |access-date=7 September 2023 |website=gainsboroughtrinity.com |publisher=Gainsborough Trinity}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Stamp jagora ne a fannin wasanni, motsa jiki da kuma kimiyyar koyarwa a Jami'ar Harabar North Lincolnshire, da ke Scunthorpe, kuma ya kammala karatun digirin digirgir. <ref>{{Cite web |title=Chester Football Club – Official Website » THE BIG INTERVIEW | Darryn Stamp |url=https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630044323/https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=20 October 2021}}</ref>
== Daraja ==
'''Scunthorpe United'''
* Wasannin da za a buga a gasar ƙwallon ƙafa ta rukuni na uku : 1999
'''Birnin Chester'''
* Taron Ƙwallon Ƙafa : 2003–04
'''Gateshead'''
* Wasan share fage na Conference North : 2009
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commonscat|Darryn Stamp}}
* Darryn Stamp at Soccerbase
* {{Soccerway|stamp-stamp/53441}}
{{Gainsborough Trinity F.C. squad}}{{Gainsborough Trinity F.C. managers}}{{DEFAULTSORT:Stamp, Darryn}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1hov9l7iai6pkozw9wmxegy0g7bx9mv
877692
877653
2026-07-06T11:03:17Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877692
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Darryn Michael Stamp''' (an haife shi a ranar 21 ga Satumba, 1978) kocin ƙwallon ƙafa ne na Ingila kuma tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa, shi ne mataimakin manaja na Gainsborough Trinity .
A matsayinsa na ɗan wasa, ɗan wasan gaba ne wanda ya taka rawa sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Scunthorpe United, Halifax Town, Scarborough, Northampton Town, Chester City da [[Kidderminster Harriers F.C.|Kidderminster Harriers]] . Ya kuma buga wasan Non-League a [[Stevenage FC|Stevenage Borough]], York City, Northwich Victoria, Gateshead, Gainsborough Trinity, Guiseley . North Ferriby United
== Sana'ar wasa ==
=== Farkon aikina ===
[[Fayil:Darryn_Stamp_2017-03-18_2.jpg|thumb|Stamp tare da North Ferriby United a shekarar 2017]]
An haife shi a Beverley, Humberside, Stamp ya girma a Hessle, yana buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyarsa ta Hessle Rangers. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A lokacin da yake bugawa wannan kulob ne manajan Pontefract Collieries ya ga Stamp. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu a ƙungiyar West Yorkshire kuma ya buga wasanni kaɗan kafin ya tafi ya buga wasa a matsayin ƙwararre.
=== Scunthorpe United ===
Stamp ya koma Scunthorpe United . Stamp ya sanya hannu kan kwantiragin ƙwararru da ƙungiyar yana da shekaru 17. Duk da cewa yana sha'awar cimma burinsa na zama ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa, ya kuma ci gaba da karatunsa kuma ya ci gaba da zama a Kwalejin Hessle don yin A Levels a Adabin Turanci, Geography da PE. Ya shiga wasan ƙarshe na play-off na 1999, lokacin da Scunthorpe United ta doke Leyton Orient da ci 1-0. Bayan shekaru huɗu a Scunthorpe, yana wasa akai-akai a ƙungiyar reserve kuma yana yin wasanni talatin a ƙungiyar farko, an canja Stamp zuwa Scarborough . Scarborough ta kai rahoto ga Northampton Town ga Ƙungiyar ƙwallon ƙafa, bayan sun yi zargin cewa ba bisa ƙa'ida ba ne don Stamp. A ƙarshen lokacinsa tare da Scunthorpe United, Stamp ya ɗan yi ɗan gajeren lokaci a Carlisle United, inda ya zira kwallaye a wasan sada zumunci na tsakiyar kakar wasa da Workington wanda ya ƙare da ci 2:2.
=== Garin Northampton ===
Ya yi shekara guda a kulob din kuma ya zura kwallaye 14 kafin ya koma Northampton Town kan £50,000. A lokacin da yake Northampton, an samu rudani sosai a kulob din. A cikin tsawon kakar wasa guda, akwai manajoji uku daban-daban da kuma shugabannin kulob uku daban-daban, inda aka sauya 'yan wasa cikin gaggawa.
=== Birnin Chester ===
Stamp shi ma ya kasance cikin jerin 'yan wasa kuma an sayar da shi ga Chester City kan £15,000 a watan Agusta na 2003. Ya zira kwallaye 20 a kakar wasa ta 2003-04 kuma ya taimaka wajen tabbatar da ci gaba ga ƙungiyar a gasar ƙwallon ƙafa . Ya ƙulla kyakkyawar alaƙa da Daryl Clare, inda suka zira kwallaye kusan 50 a tsakaninsu a wannan kakar. Chester ya tabbatar da ci gaba da ci a wasan ƙarshe na gida na kakar wasa lokacin da suke wasa da Scarborough. Stamp ya zira kwallayen da suka yi nasara a kan tsohuwar ƙungiyarsa, wanda hakan ya tabbatar da matsayin Chester a matsayin zakaran gasar ƙwallon ƙafa .
Ya ƙi amincewa da komawa ƙungiyar [[Forest Green Rovers FC|Forest Green Rovers]] a watan Oktoban 2004. Bayan ya sha wahala wajen sake samun gurbinsa a ƙungiyar Chester bayan zuwan sabon kocin Ian Rush, inda ya buga wasanni biyar kacal a ƙarƙashinsa kuma bai ci kwallo ba.
=== Stevenage Borough ===
An mayar da Stamp zuwa [[Stevenage FC|Stevenage Borough]] a kakar wasa ta 2004-05 . Ya buga wasan karshe na gasar cin kofin kasa ta 2005, inda Stevenage bai samu damar shiga gasar Carlisle United ba.
Duk da cewa ya zura kwallaye 14 a kakar wasa ta 2005-06, Stamp ya ji kamar ya kasa samun nasara a kulob din saboda nadin sabon koci, Mark Stimson . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2007)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan sabuwar kwangila da Stevenage a watan Mayu na 2006.
=== Birnin York da Garin Halifax ===
Ya koma birnin York City a kan yarjejeniyar aro na watanni uku a kakar wasa ta 2006-07 .
Ya koma Halifax Town a watan Janairun 2007, a yarjejeniyar da za ta ci gaba har zuwa watan Yunin 2008. Ya koma Northwich Victoria a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2007-08 a watan Maris na 2008. Ya fara buga wasa a karon farko a wasan da suka doke Droylsden da ci 3-1. An kira shi zuwa Halifax a watan Afrilu don taimakawa kungiyar ta fafata da koma baya. Dawowarsa ta yi tasiri nan take bayan ta zura kwallo bayan ta buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinta a wasan da suka yi da [[Forest Green Rovers FC|Forest Green]] a ranar 5 ga Afrilun 2008. Kungiyar ta sanya shi a cikin jerin 'yan wasa bayan ta sauke shi daga gasar Premier ta Conference Premier .
=== Daga baya aiki ===
Stamp ya sake rattaba hannu kan yarjejeniyar dindindin ga Victoria, amma zai bar ƙungiyar bayan ya buga wasanni 26, inda ya zira kwallaye 6. A ranar 26 ga Maris 2009, Stamp ya koma ƙungiyar Gateshead ta Conference North a matsayin aro har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya fara buga wasa a karon farko bayan kwana biyu da Hinckley United, inda ya zira kwallaye na huɗu a wasan da suka ci 5-0.
An sanya hannu kan hatimin Gainsborough Trinity a ranar 9 ga Yuni 2009. Bayan kakar wasa ɗaya da Trinity an sake shi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Stamp ya shiga Guiseley a watan Yulin 2010, <ref>{{Cite web |date=29 July 2010 |title=Striker Stamp is making his mark with Guiseley |url=https://www.wharfedaleobserver.co.uk/sport/8298799.Striker_Stamp_is_making_his_mark_with_Guiseley/ |access-date=22 August 2010 |website=wharfedaleobserver.co.uk}}</ref> kuma ya ci gaba da kasancewa cikin ƙungiyar da ta sha kashi a wasan share fage na Conference North .
Stamp ya sake shiga Trinity a watan Yunin 2011. Ya zura kwallon da ta ba Trinity damar zura kwallo a wasan da suka buga na kusa da na karshe na FA Trophy da suka doke Wrexham da ci 3-1 a wasan farko da suka buga a talabijin.
An sake shi a ƙarshen kakar wasa ta 2015–16. <ref>{{Cite web |date=9 May 2016 |title=Roma Announces His First Retained List |url=http://nonleague.pitchero.com/news/roma-announces-his-first-retained-list-46742/ |website=pitchero.com}}</ref>
== Aikin koyarwa ==
An naɗa Stamp a matsayin mataimakin Steve Housham a Gainsborough, matsayin da daga baya ya ɗauka a North Ferriby United kafin ya tafi a 2017. <ref>{{Cite web |title=Chester Football Club – Official Website » THE BIG INTERVIEW | Darryn Stamp |url=https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630044323/https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=20 October 2021}}</ref>
Stamp ya koma Gainsborough Trinity a karo na uku a ranar 7 ga Oktoba 2022, a matsayin mataimakin wucin gadi na manaja Neal Bishop na ɗan gajeren lokaci ba tare da Damon Parkinson ba. <ref>{{Cite web |title=Darryn Stamp: Back in the Dugout - Gainsborough Trinity Football Club |url=https://www.gainsboroughtrinity.com/news/team-news/899-darryn-stamp-back-in-the-dugout-as-assistant-manager}}</ref> Stamp ya karɓi ragamar mulki a lokacin bayan murabus ɗin Bishop a watan Satumba 2023. <ref>{{Cite web |title=BISHOP STEPS DOWN WITH IMMEDIATE EFFECT |url=https://www.gainsboroughtrinity.com/news/team-news/1160-neal-bishop-resigns#:~:text=Gainsborough%20Trinity%20Football%20Club%20can,respect%20the%20reasons%20behind%20it. |access-date=7 September 2023 |website=gainsboroughtrinity.com |publisher=Gainsborough Trinity}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Stamp jagora ne a fannin wasanni, motsa jiki da kuma kimiyyar koyarwa a Jami'ar Harabar North Lincolnshire, da ke Scunthorpe, kuma ya kammala karatun digirin digirgir. <ref>{{Cite web |title=Chester Football Club – Official Website » THE BIG INTERVIEW | Darryn Stamp |url=https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630044323/https://www.chesterfc.com/2020/11/10/the-big-interview-darryn-stamp/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=20 October 2021}}</ref>
== Daraja ==
'''Scunthorpe United'''
* Wasannin da za a buga a gasar ƙwallon ƙafa ta rukuni na uku : 1999
'''Birnin Chester'''
* Taron Ƙwallon Ƙafa : 2003–04
'''Gateshead'''
* Wasan share fage na Conference North : 2009
== Hanyoyin haɗi na waje ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commonscat|Darryn Stamp}}
* Darryn Stamp at Soccerbase
* {{Soccerway|stamp-stamp/53441}}
{{Gainsborough Trinity F.C. squad}}{{Gainsborough Trinity F.C. managers}}{{DEFAULTSORT:Stamp, Darryn}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
5bl1llt7uj4y0ggmcznzrx9nmrz6j8o
Darren Holden (mai wasan ƙwallon ƙafa)
0
160916
877655
2026-07-06T10:24:04Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355203754|Darren Holden (footballer)]]"
877655
wikitext
text/x-wiki
'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
paxmbf2pd6jjhib1xyj3bc39s7yulgb
877660
877655
2026-07-06T10:27:53Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355203754|Darren Holden (footballer)]]"
877660
wikitext
text/x-wiki
'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
=== Hartlepool United ===
Mick Wadsworth ya ba shi damar fara buga wasa a ƙungiyar a karon farko a matsayinsa na ɗan wasa yana da shekaru goma sha bakwai a ranar 22 ga Afrilu 2011 a wasan ƙarshe na kakar wasa ta 2010-11 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Tranmere Rovers a gasar League One, tare da wani ɗan wasa na farko a ƙungiyar matasa Josh Rowbotham . <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref>
A watan Afrilun 2012, ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko a ƙungiyar bayan ya buga wasanni 14 a ƙungiyar ajiyar [[Michael Barron]] da kuma wasanni 19 a ƙungiyar matasa a kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |date=10 April 2012 |title=Darren Holden Handed Professional Deal With Pools |url=http://www.hartlepool.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=279024}}</ref>
An ba Holden lada da sabon kwantiragi a watan Disamba na 2012 domin ci gaba da zama a Victoria Park bayan ya burge sabon kocin John Hughes, bayan ya kasance a cikin ƙungiyar farko a mafi yawan kakar wasa. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref> Ya ci gaba da buga wasanni 17 a gasar a kakar wasa ta 2012-13 wanda ya sa ya yi ƙalubale wajen hana ƙwararren ɗan wasan baya na hagu Evan Horwood shiga ƙungiyar farko. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 "In The Mad Crowd"]. </cite></ref> Duk da haka, bai iya taimakawa ƙungiyar ta tserewa daga faɗuwa zuwa League Two ba, saboda yana cikin yankin faɗuwa a mafi yawan kakar wasa.
Holden ya zama ɗan wasa na yau da kullun a rabin na biyu na kakar wasa ta 2013–14 bayan raunin da ya samu a ƙafarsa ga ɗan wasan baya na hagu na yau da kullun [[Neil Austin|, Neil Austin]], wanda hakan ya sa ya fara wasa a wasanni ashirin na ƙarshe na Pools na kakar wasa. A watan Mayu na 2014, an ba Holden lada da sabuwar kwangilar shekara ɗaya tare da Hartlepool. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden signs a new contract with Hartlepool United |url=http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122333/http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |archive-date=14 July 2014 |access-date=18 June 2014}}</ref>
Holden ya kasance mai yawan shiga cikin 'yan wasan da suka buga wasa a kakar wasa ta 2014-15, amma galibi ana amfani da shi azaman madadin da ba a yi amfani da shi ba, yana wasa ne kawai a wasanni goma sha ɗaya kacal yayin da Hartlepool ta tsira daga faduwa zuwa ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ta lig, inda ta kare a matsayi na 22. <ref name="Release">{{Cite web |date=11 May 2015 |title=Hartlepool Release Holden |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/sa-players-abroad/hartlepool-release-holden-20150511 |website=www.snl24l.com}}</ref> Ya kasa fitowa a ƙungiyar bayan naɗa Ronnie Moore a matsayin manaja a watan Disamba na 2014. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> A watan Mayu na 2015, an sanar da cewa Hartlepool za ta sallame shi a ƙarshen kwangilarsa bayan shekaru biyar a ƙungiyar. <ref name="Release" /> Ya buga jimillar wasanni 61 na farko a ƙungiyar ga ƙungiyar. <ref name="Ross" />
=== Gundumar Ross ===
Holden ya sauya Victoria Park ɗaya zuwa wani lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga ƙungiyar Ross County ta Scotland a watan Yunin 2015, inda ya zama ɗan wasa na biyar da kocin kungiyar Jim McIntyre ya ɗauka a lokacin bazara. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 "Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back"]. </cite></ref> Holden ya fara buga wasa a ranar 25 ga Agusta 2015 a wasan zagaye na biyu na gasar cin kofin Scotland da ci 2-0 a kan ƙungiyar Ayr United ta Scotland . <ref>{{Cite web |date=25 August 2015 |title=Ross County 2-0 Ayr United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33969764 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a babban wasa a wasan da suka doke ƙungiyar Falkirk ta Scotland da ci 7-0 a zagaye na uku na gasar cin kofin Scotland a ranar 22 ga Satumba. <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ross County 7-0 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34253360 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Ya bar kwangilarsa a Ross County da wuri bisa amincewar juna a watan Janairun 2016 bayan ya kasa buga wasa a gasar lig a kulob din, duk da cewa ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a lokuta da dama. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
=== Ba a gasar lig ba ===
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
8b6d49u8kq1uch52om4m197h1na119q
877666
877660
2026-07-06T10:32:40Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355203754|Darren Holden (footballer)]]"
877666
wikitext
text/x-wiki
'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
=== Hartlepool United ===
Mick Wadsworth ya ba shi damar fara buga wasa a ƙungiyar a karon farko a matsayinsa na ɗan wasa yana da shekaru goma sha bakwai a ranar 22 ga Afrilu 2011 a wasan ƙarshe na kakar wasa ta 2010-11 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Tranmere Rovers a gasar League One, tare da wani ɗan wasa na farko a ƙungiyar matasa Josh Rowbotham . <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref>
A watan Afrilun 2012, ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko a ƙungiyar bayan ya buga wasanni 14 a ƙungiyar ajiyar [[Michael Barron]] da kuma wasanni 19 a ƙungiyar matasa a kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |date=10 April 2012 |title=Darren Holden Handed Professional Deal With Pools |url=http://www.hartlepool.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=279024}}</ref>
An ba Holden lada da sabon kwantiragi a watan Disamba na 2012 domin ci gaba da zama a Victoria Park bayan ya burge sabon kocin John Hughes, bayan ya kasance a cikin ƙungiyar farko a mafi yawan kakar wasa. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref> Ya ci gaba da buga wasanni 17 a gasar a kakar wasa ta 2012-13 wanda ya sa ya yi ƙalubale wajen hana ƙwararren ɗan wasan baya na hagu Evan Horwood shiga ƙungiyar farko. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 "In The Mad Crowd"]. </cite></ref> Duk da haka, bai iya taimakawa ƙungiyar ta tserewa daga faɗuwa zuwa League Two ba, saboda yana cikin yankin faɗuwa a mafi yawan kakar wasa.
Holden ya zama ɗan wasa na yau da kullun a rabin na biyu na kakar wasa ta 2013–14 bayan raunin da ya samu a ƙafarsa ga ɗan wasan baya na hagu na yau da kullun [[Neil Austin|, Neil Austin]], wanda hakan ya sa ya fara wasa a wasanni ashirin na ƙarshe na Pools na kakar wasa. A watan Mayu na 2014, an ba Holden lada da sabuwar kwangilar shekara ɗaya tare da Hartlepool. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden signs a new contract with Hartlepool United |url=http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122333/http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |archive-date=14 July 2014 |access-date=18 June 2014}}</ref>
Holden ya kasance mai yawan shiga cikin 'yan wasan da suka buga wasa a kakar wasa ta 2014-15, amma galibi ana amfani da shi azaman madadin da ba a yi amfani da shi ba, yana wasa ne kawai a wasanni goma sha ɗaya kacal yayin da Hartlepool ta tsira daga faduwa zuwa ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ta lig, inda ta kare a matsayi na 22. <ref name="Release">{{Cite web |date=11 May 2015 |title=Hartlepool Release Holden |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/sa-players-abroad/hartlepool-release-holden-20150511 |website=www.snl24l.com}}</ref> Ya kasa fitowa a ƙungiyar bayan naɗa Ronnie Moore a matsayin manaja a watan Disamba na 2014. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> A watan Mayu na 2015, an sanar da cewa Hartlepool za ta sallame shi a ƙarshen kwangilarsa bayan shekaru biyar a ƙungiyar. <ref name="Release" /> Ya buga jimillar wasanni 61 na farko a ƙungiyar ga ƙungiyar. <ref name="Ross" />
=== Gundumar Ross ===
Holden ya sauya Victoria Park ɗaya zuwa wani lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga ƙungiyar Ross County ta Scotland a watan Yunin 2015, inda ya zama ɗan wasa na biyar da kocin kungiyar Jim McIntyre ya ɗauka a lokacin bazara. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 "Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back"]. </cite></ref> Holden ya fara buga wasa a ranar 25 ga Agusta 2015 a wasan zagaye na biyu na gasar cin kofin Scotland da ci 2-0 a kan ƙungiyar Ayr United ta Scotland . <ref>{{Cite web |date=25 August 2015 |title=Ross County 2-0 Ayr United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33969764 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a babban wasa a wasan da suka doke ƙungiyar Falkirk ta Scotland da ci 7-0 a zagaye na uku na gasar cin kofin Scotland a ranar 22 ga Satumba. <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ross County 7-0 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34253360 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Ya bar kwangilarsa a Ross County da wuri bisa amincewar juna a watan Janairun 2016 bayan ya kasa buga wasa a gasar lig a kulob din, duk da cewa ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a lokuta da dama. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
=== Ba a gasar lig ba ===
A ranar 5 ga Fabrairu 2016, Holden ya sanya hannu kan yarjejeniyar zama ɗan wasan ƙungiyar National League Gateshead har zuwa ƙarshen kakar wasa, bayan da ya yi atisaye da ƙungiyar na 'yan kwanaki. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch "Defender Holden agrees Heed switch"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Fabrairu a matsayin wanda zai maye gurbin James Curtis a rabin lokaci na biyu a wasan da Dover Athletic ta sha kashi da ci 4-0 a hannun Dover Athletic a filin wasa na Crabble Athletic . <ref>{{Cite web |date=13 February 2016 |title=Dover Athletic 4-0 Gateshead |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35511156 |access-date=13 February 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya sake buga wasanni shida kafin a sake shi a ƙarshen kakar wasa yayin da Gateshead ya kammala a matsayi na 9. <ref>{{Cite web |date=3 May 2016 |title=Retained list announced |url=http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506064121/http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |archive-date=6 May 2016 |access-date=8 May 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
A watan Yulin 2016, ya shafe makonni biyu yana gwaji a ƙasar haihuwarsa tare da ƙungiyar Mamelodi Sundowns ta Premier Division ta Afirka ta Kudu, amma ba a kammala yarjejeniya ba. <ref>{{Cite web |last=Crann |first=Joe |date=19 July 2016 |title=Darren Holden Has Been Given Extra Time With Mamelodi Sundowns |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/darren-holden-has-been-given-extra-time-with-mamelodi-sundowns-20160719 |website=www.snl24.com}}</ref> Bayan da ya kasance ba shi da alaƙa da ƙungiyar na ɗan lokaci, ya yi ɗan gajeren lokaci tare da Jarrow Roofing na Northern Football League Division One, inda ya sanya hannu a kulob ɗin a ƙarshen Oktoban 2016. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}</ref>
A ranar 23 ga Nuwamba, 2016, ya sanya hannu kan yarjejeniyar da ƙungiyar South Shields ta rukuni-rukuni wadda ke fafutukar lashe gasar. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 "South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back"]. </cite></ref> Ya kasance cikin ƙungiyar da ta yi nasara a gasar da ta lashe gasar sau huɗu a kakar wasa ta 2016-17, inda ya kammala kakar wasa a matsayin zakara da maki 108 bayan ya kawar da rashin maki 17 a kan abokan hamayyarsa na gida North Shields . Wannan ya haɗa da lashe gasar Durham Challenge Cup, Northern League, League Cup (Holden bai buga gasar ba) da kuma gasar FA Vase, duk da cewa Holden ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a wasan da suka doke Cleethorpes Town da ci 4-0 a [[filin wasa na Wembley]] . <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}</ref>
Holden ya bar South Shields bayan sun haura zuwa [[Northern Premier League|gasar Premier ta Arewa]] kuma ya yanke shawarar ci gaba da zama a gasar Northern League lokacin da ya sanya hannu kan yarjejeniyar da zai yi da West Auckland Town a watan Yunin 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://www.morpethtownfc.com/the-opposition-west-auckland-town/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya kasance tare da ƙungiyar ne kawai har zuwa 13 ga Oktoba 2017, lokacin da ya koma sama da dala don sanya hannu kan ƙungiyar National League Guiseley . <ref name="Guiseley">{{Cite web |title=Darren Holden – Guiseley AFC |url=http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027003836/http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |archive-date=2017-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://guiseleyafc.co.uk/welcome-to-the-three-new-lions/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya fara bugawa Guiseley wasa a gasar cin kofin FA a zagaye na huɗu na wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin FA da ci 6-0 a kan ƙungiyar Northern League ta Shildon, inda manaja, Paul Cox, ya bayyana aikinsa a matsayin "kyakkyawan wasan farko". Ya zama babban ɗan wasa a ƙungiyar amma ya rasa matsayinsa a ƙungiyar a watan Disamba da Janairu. Ya sake samun matsayinsa a hagu a kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni 22 a duk gasa. Bai iya hana Guiseley kammalawa a matsayi na ƙasa ba wanda ya haifar da faɗuwa zuwa National League North . Holden yana ɗaya daga cikin 'yan wasa goma sha huɗu da aka saki a ƙarshen kakar wasa yayin da Guiseley ke neman rage farashi. <ref>{{Cite web |last=Birkinshaw |first=Alan |date=2 June 2018 |title=Guiseley release 14 in mass clear out |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/16265233.guiseley-release-14-mass-clear/ |publisher=Telegraph & Argus}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0rnfy8p2w9a7j5vzw309nhpzr8ry22y
877667
877666
2026-07-06T10:33:33Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355203754|Darren Holden (footballer)]]"
877667
wikitext
text/x-wiki
'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
=== Hartlepool United ===
Mick Wadsworth ya ba shi damar fara buga wasa a ƙungiyar a karon farko a matsayinsa na ɗan wasa yana da shekaru goma sha bakwai a ranar 22 ga Afrilu 2011 a wasan ƙarshe na kakar wasa ta 2010-11 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Tranmere Rovers a gasar League One, tare da wani ɗan wasa na farko a ƙungiyar matasa Josh Rowbotham . <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref>
A watan Afrilun 2012, ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko a ƙungiyar bayan ya buga wasanni 14 a ƙungiyar ajiyar [[Michael Barron]] da kuma wasanni 19 a ƙungiyar matasa a kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |date=10 April 2012 |title=Darren Holden Handed Professional Deal With Pools |url=http://www.hartlepool.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=279024}}</ref>
An ba Holden lada da sabon kwantiragi a watan Disamba na 2012 domin ci gaba da zama a Victoria Park bayan ya burge sabon kocin John Hughes, bayan ya kasance a cikin ƙungiyar farko a mafi yawan kakar wasa. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref> Ya ci gaba da buga wasanni 17 a gasar a kakar wasa ta 2012-13 wanda ya sa ya yi ƙalubale wajen hana ƙwararren ɗan wasan baya na hagu Evan Horwood shiga ƙungiyar farko. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 "In The Mad Crowd"]. </cite></ref> Duk da haka, bai iya taimakawa ƙungiyar ta tserewa daga faɗuwa zuwa League Two ba, saboda yana cikin yankin faɗuwa a mafi yawan kakar wasa.
Holden ya zama ɗan wasa na yau da kullun a rabin na biyu na kakar wasa ta 2013–14 bayan raunin da ya samu a ƙafarsa ga ɗan wasan baya na hagu na yau da kullun [[Neil Austin|, Neil Austin]], wanda hakan ya sa ya fara wasa a wasanni ashirin na ƙarshe na Pools na kakar wasa. A watan Mayu na 2014, an ba Holden lada da sabuwar kwangilar shekara ɗaya tare da Hartlepool. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden signs a new contract with Hartlepool United |url=http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122333/http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |archive-date=14 July 2014 |access-date=18 June 2014}}</ref>
Holden ya kasance mai yawan shiga cikin 'yan wasan da suka buga wasa a kakar wasa ta 2014-15, amma galibi ana amfani da shi azaman madadin da ba a yi amfani da shi ba, yana wasa ne kawai a wasanni goma sha ɗaya kacal yayin da Hartlepool ta tsira daga faduwa zuwa ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ta lig, inda ta kare a matsayi na 22. <ref name="Release">{{Cite web |date=11 May 2015 |title=Hartlepool Release Holden |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/sa-players-abroad/hartlepool-release-holden-20150511 |website=www.snl24l.com}}</ref> Ya kasa fitowa a ƙungiyar bayan naɗa Ronnie Moore a matsayin manaja a watan Disamba na 2014. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> A watan Mayu na 2015, an sanar da cewa Hartlepool za ta sallame shi a ƙarshen kwangilarsa bayan shekaru biyar a ƙungiyar. <ref name="Release" /> Ya buga jimillar wasanni 61 na farko a ƙungiyar ga ƙungiyar. <ref name="Ross" />
=== Gundumar Ross ===
Holden ya sauya Victoria Park ɗaya zuwa wani lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga ƙungiyar Ross County ta Scotland a watan Yunin 2015, inda ya zama ɗan wasa na biyar da kocin kungiyar Jim McIntyre ya ɗauka a lokacin bazara. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 "Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back"]. </cite></ref> Holden ya fara buga wasa a ranar 25 ga Agusta 2015 a wasan zagaye na biyu na gasar cin kofin Scotland da ci 2-0 a kan ƙungiyar Ayr United ta Scotland . <ref>{{Cite web |date=25 August 2015 |title=Ross County 2-0 Ayr United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33969764 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a babban wasa a wasan da suka doke ƙungiyar Falkirk ta Scotland da ci 7-0 a zagaye na uku na gasar cin kofin Scotland a ranar 22 ga Satumba. <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ross County 7-0 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34253360 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Ya bar kwangilarsa a Ross County da wuri bisa amincewar juna a watan Janairun 2016 bayan ya kasa buga wasa a gasar lig a kulob din, duk da cewa ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a lokuta da dama. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
=== Ba a gasar lig ba ===
A ranar 5 ga Fabrairu 2016, Holden ya sanya hannu kan yarjejeniyar zama ɗan wasan ƙungiyar National League Gateshead har zuwa ƙarshen kakar wasa, bayan da ya yi atisaye da ƙungiyar na 'yan kwanaki. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch "Defender Holden agrees Heed switch"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Fabrairu a matsayin wanda zai maye gurbin James Curtis a rabin lokaci na biyu a wasan da Dover Athletic ta sha kashi da ci 4-0 a hannun Dover Athletic a filin wasa na Crabble Athletic . <ref>{{Cite web |date=13 February 2016 |title=Dover Athletic 4-0 Gateshead |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35511156 |access-date=13 February 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya sake buga wasanni shida kafin a sake shi a ƙarshen kakar wasa yayin da Gateshead ya kammala a matsayi na 9. <ref>{{Cite web |date=3 May 2016 |title=Retained list announced |url=http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506064121/http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |archive-date=6 May 2016 |access-date=8 May 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
A watan Yulin 2016, ya shafe makonni biyu yana gwaji a ƙasar haihuwarsa tare da ƙungiyar Mamelodi Sundowns ta Premier Division ta Afirka ta Kudu, amma ba a kammala yarjejeniya ba. <ref>{{Cite web |last=Crann |first=Joe |date=19 July 2016 |title=Darren Holden Has Been Given Extra Time With Mamelodi Sundowns |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/darren-holden-has-been-given-extra-time-with-mamelodi-sundowns-20160719 |website=www.snl24.com}}</ref> Bayan da ya kasance ba shi da alaƙa da ƙungiyar na ɗan lokaci, ya yi ɗan gajeren lokaci tare da Jarrow Roofing na Northern Football League Division One, inda ya sanya hannu a kulob ɗin a ƙarshen Oktoban 2016. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}</ref>
A ranar 23 ga Nuwamba, 2016, ya sanya hannu kan yarjejeniyar da ƙungiyar South Shields ta rukuni-rukuni wadda ke fafutukar lashe gasar. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 "South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back"]. </cite></ref> Ya kasance cikin ƙungiyar da ta yi nasara a gasar da ta lashe gasar sau huɗu a kakar wasa ta 2016-17, inda ya kammala kakar wasa a matsayin zakara da maki 108 bayan ya kawar da rashin maki 17 a kan abokan hamayyarsa na gida North Shields . Wannan ya haɗa da lashe gasar Durham Challenge Cup, Northern League, League Cup (Holden bai buga gasar ba) da kuma gasar FA Vase, duk da cewa Holden ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a wasan da suka doke Cleethorpes Town da ci 4-0 a [[filin wasa na Wembley]] . <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}</ref>
Holden ya bar South Shields bayan sun haura zuwa [[Northern Premier League|gasar Premier ta Arewa]] kuma ya yanke shawarar ci gaba da zama a gasar Northern League lokacin da ya sanya hannu kan yarjejeniyar da zai yi da West Auckland Town a watan Yunin 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://www.morpethtownfc.com/the-opposition-west-auckland-town/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya kasance tare da ƙungiyar ne kawai har zuwa 13 ga Oktoba 2017, lokacin da ya koma sama da dala don sanya hannu kan ƙungiyar National League Guiseley . <ref name="Guiseley">{{Cite web |title=Darren Holden – Guiseley AFC |url=http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027003836/http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |archive-date=2017-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://guiseleyafc.co.uk/welcome-to-the-three-new-lions/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya fara bugawa Guiseley wasa a gasar cin kofin FA a zagaye na huɗu na wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin FA da ci 6-0 a kan ƙungiyar Northern League ta Shildon, inda manaja, Paul Cox, ya bayyana aikinsa a matsayin "kyakkyawan wasan farko". Ya zama babban ɗan wasa a ƙungiyar amma ya rasa matsayinsa a ƙungiyar a watan Disamba da Janairu. Ya sake samun matsayinsa a hagu a kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni 22 a duk gasa. Bai iya hana Guiseley kammalawa a matsayi na ƙasa ba wanda ya haifar da faɗuwa zuwa National League North . Holden yana ɗaya daga cikin 'yan wasa goma sha huɗu da aka saki a ƙarshen kakar wasa yayin da Guiseley ke neman rage farashi. <ref>{{Cite web |last=Birkinshaw |first=Alan |date=2 June 2018 |title=Guiseley release 14 in mass clear out |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/16265233.guiseley-release-14-mass-clear/ |publisher=Telegraph & Argus}}</ref>
Bayan faduwa daga gasar National League North, Holden ya bar Guiseley kuma ya sanya hannu a Consett a 2018. <ref name="auto">{{Cite web |title=The Consett AFC website has moved! |url=https://www.clubwebsite.com/consettafc01/323230/News/view/958349 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331061925/https://www.clubwebsite.co.uk/consettafc01/323230/News/view/958349 |archive-date=31 March 2020 |access-date=15 December 2019 |website=www.clubwebsite.com}}</ref> Bayan ya buga wasanni 44 a kakar wasa ta farko da Consett, Holden ya sanya hannu kan sabuwar kwangila don ci gaba da kasancewa tare da kungiyar na tsawon shekara guda. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=http://consettafc.com/player/darren-holden/}}</ref> Ya buga wasanni 133 ga Consett, inda ya zura kwallaye goma sha daya sannan ya buga wa kungiyar wasa a [[filin wasa na Wembley]] a wasan karshe na gasar FA Vase Final na 2020. <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://consettafc.com/player/darren-holden/ "Darren Holden"]. </cite></ref>
A ranar 12 ga Oktoba 2022, ya sanya hannu a kulob din [[Northern Premier League]] Division One West Clitheroe, inda ya fara buga wasa da Bootle <ref>{{Cite web |date=12 October 2022 |title=DARREN HOLDEN SIGNS UP |url=https://www.clitheroefc.co.uk/news/darren-holden-signs-up-2735556.html |access-date=27 December 2022 |publisher=Clitheroe F.C.}}</ref> a wasan da suka yi nasara da ci 4-0. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/darren-holden/944694 |website=www.footballwebpages.co.uk}}</ref>
A watan Disamba na 2023, Holden ya rattaba hannu a ƙungiyar Northern Premier League Division One West da ke Mossley . <ref>{{Cite web |date=2 December 2023 |title=Holden is a Lilywhite! |url=https://mossleyafc.co.uk/holden-is-a-lilywhite/ |access-date=15 December 2023 |publisher=Mossley AFC}}</ref> Ya shafe kakar wasa ɗaya kacal tare da Mossley kuma ya sanya hannu a kan Nelson a watan Yunin 2024. <ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title=Darren Holden joins Nelson FC! |url=https://x.com/Nelsonfc1/status/1799380857926390025 |access-date=6 September 2024 |publisher=Twitter}}</ref>
== Salon wasan ==
Holden ɗan wasan baya ne na hagu mai ra'ayin kai hari wanda aka san shi da dogayen jifa, saurin gudu, <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html "Profiles: Darren Holden"]. </cite></ref> da kuma ƙarfin ƙafar hagu. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx "Young Defender Agrees New Deal"]. </cite></ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 25 April 2026}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5mteho20n3xzqiklgs8aisfynb9v68j
877672
877667
2026-07-06T10:39:28Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355203754|Darren Holden (footballer)]]"
877672
wikitext
text/x-wiki
{{Updated|match played 25 April 2026}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
=== Hartlepool United ===
Mick Wadsworth ya ba shi damar fara buga wasa a ƙungiyar a karon farko a matsayinsa na ɗan wasa yana da shekaru goma sha bakwai a ranar 22 ga Afrilu 2011 a wasan ƙarshe na kakar wasa ta 2010-11 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Tranmere Rovers a gasar League One, tare da wani ɗan wasa na farko a ƙungiyar matasa Josh Rowbotham . <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref>
A watan Afrilun 2012, ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko a ƙungiyar bayan ya buga wasanni 14 a ƙungiyar ajiyar [[Michael Barron]] da kuma wasanni 19 a ƙungiyar matasa a kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |date=10 April 2012 |title=Darren Holden Handed Professional Deal With Pools |url=http://www.hartlepool.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=279024}}</ref>
An ba Holden lada da sabon kwantiragi a watan Disamba na 2012 domin ci gaba da zama a Victoria Park bayan ya burge sabon kocin John Hughes, bayan ya kasance a cikin ƙungiyar farko a mafi yawan kakar wasa. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref> Ya ci gaba da buga wasanni 17 a gasar a kakar wasa ta 2012-13 wanda ya sa ya yi ƙalubale wajen hana ƙwararren ɗan wasan baya na hagu Evan Horwood shiga ƙungiyar farko. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Duk da haka, bai iya taimakawa ƙungiyar ta tserewa daga faɗuwa zuwa League Two ba, saboda yana cikin yankin faɗuwa a mafi yawan kakar wasa.
Holden ya zama ɗan wasa na yau da kullun a rabin na biyu na kakar wasa ta 2013–14 bayan raunin da ya samu a ƙafarsa ga ɗan wasan baya na hagu na yau da kullun [[Neil Austin|, Neil Austin]], wanda hakan ya sa ya fara wasa a wasanni ashirin na ƙarshe na Pools na kakar wasa. A watan Mayu na 2014, an ba Holden lada da sabuwar kwangilar shekara ɗaya tare da Hartlepool. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden signs a new contract with Hartlepool United |url=http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122333/http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |archive-date=14 July 2014 |access-date=18 June 2014}}</ref>
Holden ya kasance mai yawan shiga cikin 'yan wasan da suka buga wasa a kakar wasa ta 2014-15, amma galibi ana amfani da shi azaman madadin da ba a yi amfani da shi ba, yana wasa ne kawai a wasanni goma sha ɗaya kacal yayin da Hartlepool ta tsira daga faduwa zuwa ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ta lig, inda ta kare a matsayi na 22. <ref name="Release">{{Cite web |date=11 May 2015 |title=Hartlepool Release Holden |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/sa-players-abroad/hartlepool-release-holden-20150511 |website=www.snl24l.com}}</ref> Ya kasa fitowa a ƙungiyar bayan naɗa Ronnie Moore a matsayin manaja a watan Disamba na 2014. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> A watan Mayu na 2015, an sanar da cewa Hartlepool za ta sallame shi a ƙarshen kwangilarsa bayan shekaru biyar a ƙungiyar. <ref name="Release" /> Ya buga jimillar wasanni 61 na farko a ƙungiyar ga ƙungiyar. <ref name="Ross" />
=== Gundumar Ross ===
Holden ya sauya Victoria Park ɗaya zuwa wani lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga ƙungiyar Ross County ta Scotland a watan Yunin 2015, inda ya zama ɗan wasa na biyar da kocin kungiyar Jim McIntyre ya ɗauka a lokacin bazara. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> Holden ya fara buga wasa a ranar 25 ga Agusta 2015 a wasan zagaye na biyu na gasar cin kofin Scotland da ci 2-0 a kan ƙungiyar Ayr United ta Scotland . <ref>{{Cite web |date=25 August 2015 |title=Ross County 2-0 Ayr United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33969764 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a babban wasa a wasan da suka doke ƙungiyar Falkirk ta Scotland da ci 7-0 a zagaye na uku na gasar cin kofin Scotland a ranar 22 ga Satumba. <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ross County 7-0 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34253360 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Ya bar kwangilarsa a Ross County da wuri bisa amincewar juna a watan Janairun 2016 bayan ya kasa buga wasa a gasar lig a kulob din, duk da cewa ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a lokuta da dama. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
=== Ba a gasar lig ba ===
A ranar 5 ga Fabrairu 2016, Holden ya sanya hannu kan yarjejeniyar zama ɗan wasan ƙungiyar National League Gateshead har zuwa ƙarshen kakar wasa, bayan da ya yi atisaye da ƙungiyar na 'yan kwanaki. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Fabrairu a matsayin wanda zai maye gurbin James Curtis a rabin lokaci na biyu a wasan da Dover Athletic ta sha kashi da ci 4-0 a hannun Dover Athletic a filin wasa na Crabble Athletic . <ref>{{Cite web |date=13 February 2016 |title=Dover Athletic 4-0 Gateshead |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35511156 |access-date=13 February 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya sake buga wasanni shida kafin a sake shi a ƙarshen kakar wasa yayin da Gateshead ya kammala a matsayi na 9. <ref>{{Cite web |date=3 May 2016 |title=Retained list announced |url=http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506064121/http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |archive-date=6 May 2016 |access-date=8 May 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
A watan Yulin 2016, ya shafe makonni biyu yana gwaji a ƙasar haihuwarsa tare da ƙungiyar Mamelodi Sundowns ta Premier Division ta Afirka ta Kudu, amma ba a kammala yarjejeniya ba. <ref>{{Cite web |last=Crann |first=Joe |date=19 July 2016 |title=Darren Holden Has Been Given Extra Time With Mamelodi Sundowns |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/darren-holden-has-been-given-extra-time-with-mamelodi-sundowns-20160719 |website=www.snl24.com}}</ref> Bayan da ya kasance ba shi da alaƙa da ƙungiyar na ɗan lokaci, ya yi ɗan gajeren lokaci tare da Jarrow Roofing na Northern Football League Division One, inda ya sanya hannu a kulob ɗin a ƙarshen Oktoban 2016. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}</ref>
A ranar 23 ga Nuwamba, 2016, ya sanya hannu kan yarjejeniyar da ƙungiyar South Shields ta rukuni-rukuni wadda ke fafutukar lashe gasar. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}</ref> Ya kasance cikin ƙungiyar da ta yi nasara a gasar da ta lashe gasar sau huɗu a kakar wasa ta 2016-17, inda ya kammala kakar wasa a matsayin zakara da maki 108 bayan ya kawar da rashin maki 17 a kan abokan hamayyarsa na gida North Shields . Wannan ya haɗa da lashe gasar Durham Challenge Cup, Northern League, League Cup (Holden bai buga gasar ba) da kuma gasar FA Vase, duk da cewa Holden ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a wasan da suka doke Cleethorpes Town da ci 4-0 a [[filin wasa na Wembley]] . <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}</ref>
Holden ya bar South Shields bayan sun haura zuwa [[Northern Premier League|gasar Premier ta Arewa]] kuma ya yanke shawarar ci gaba da zama a gasar Northern League lokacin da ya sanya hannu kan yarjejeniyar da zai yi da West Auckland Town a watan Yunin 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://www.morpethtownfc.com/the-opposition-west-auckland-town/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya kasance tare da ƙungiyar ne kawai har zuwa 13 ga Oktoba 2017, lokacin da ya koma sama da dala don sanya hannu kan ƙungiyar National League Guiseley . <ref name="Guiseley">{{Cite web |title=Darren Holden – Guiseley AFC |url=http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027003836/http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |archive-date=2017-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://guiseleyafc.co.uk/welcome-to-the-three-new-lions/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya fara bugawa Guiseley wasa a gasar cin kofin FA a zagaye na huɗu na wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin FA da ci 6-0 a kan ƙungiyar Northern League ta Shildon, inda manaja, Paul Cox, ya bayyana aikinsa a matsayin "kyakkyawan wasan farko". Ya zama babban ɗan wasa a ƙungiyar amma ya rasa matsayinsa a ƙungiyar a watan Disamba da Janairu. Ya sake samun matsayinsa a hagu a kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni 22 a duk gasa. Bai iya hana Guiseley kammalawa a matsayi na ƙasa ba wanda ya haifar da faɗuwa zuwa National League North . Holden yana ɗaya daga cikin 'yan wasa goma sha huɗu da aka saki a ƙarshen kakar wasa yayin da Guiseley ke neman rage farashi. <ref>{{Cite web |last=Birkinshaw |first=Alan |date=2 June 2018 |title=Guiseley release 14 in mass clear out |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/16265233.guiseley-release-14-mass-clear/ |publisher=Telegraph & Argus}}</ref>
Bayan faduwa daga gasar National League North, Holden ya bar Guiseley kuma ya sanya hannu a Consett a 2018. <ref name="auto">{{Cite web |title=The Consett AFC website has moved! |url=https://www.clubwebsite.com/consettafc01/323230/News/view/958349 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331061925/https://www.clubwebsite.co.uk/consettafc01/323230/News/view/958349 |archive-date=31 March 2020 |access-date=15 December 2019 |website=www.clubwebsite.com}}</ref> Bayan ya buga wasanni 44 a kakar wasa ta farko da Consett, Holden ya sanya hannu kan sabuwar kwangila don ci gaba da kasancewa tare da kungiyar na tsawon shekara guda. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=http://consettafc.com/player/darren-holden/}}</ref> Ya buga wasanni 133 ga Consett, inda ya zura kwallaye goma sha daya sannan ya buga wa kungiyar wasa a [[filin wasa na Wembley]] a wasan karshe na gasar FA Vase Final na 2020. <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}</ref>
A ranar 12 ga Oktoba 2022, ya sanya hannu a kulob din [[Northern Premier League]] Division One West Clitheroe, inda ya fara buga wasa da Bootle <ref>{{Cite web |date=12 October 2022 |title=DARREN HOLDEN SIGNS UP |url=https://www.clitheroefc.co.uk/news/darren-holden-signs-up-2735556.html |access-date=27 December 2022 |publisher=Clitheroe F.C.}}</ref> a wasan da suka yi nasara da ci 4-0. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/darren-holden/944694 |website=www.footballwebpages.co.uk}}</ref>
A watan Disamba na 2023, Holden ya rattaba hannu a ƙungiyar Northern Premier League Division One West da ke Mossley . <ref>{{Cite web |date=2 December 2023 |title=Holden is a Lilywhite! |url=https://mossleyafc.co.uk/holden-is-a-lilywhite/ |access-date=15 December 2023 |publisher=Mossley AFC}}</ref> Ya shafe kakar wasa ɗaya kacal tare da Mossley kuma ya sanya hannu a kan Nelson a watan Yunin 2024. <ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title=Darren Holden joins Nelson FC! |url=https://x.com/Nelsonfc1/status/1799380857926390025 |access-date=6 September 2024 |publisher=Twitter}}</ref>
== Salon wasan ==
Holden ɗan wasan baya ne na hagu mai ra'ayin kai hari wanda aka san shi da dogayen jifa, saurin gudu, <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref> da kuma ƙarfin ƙafar hagu. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup{{Efn|Includes [[FA Cup]]}}
! colspan="2" |League Cup{{Efn|Includes [[EFL Cup|Football League Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="6" |Hartlepool United
|2010–11
|League One
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2011–12
|League One
|3
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2012–13
|League One
|17
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy|Football League Trophy]]}}
|0
|18
|0
|-
|2013–14
|League Two
|26
|0
|0
|0
|1
|0
|1[c]
|0
|28
|0
|-
|2014–15
|League Two
|11
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|11
|0
|-
! colspan="2" |Total
!58
!0
!0
!0
!1
!0
!2
!0
!61
!0
|-
|Ross County
|2015–16
|Scottish Premiership
|0
|0
|0
|0
|2
|1
| colspan="2" |—
|2
|1
|-
|Gateshead
|2015–16
|National League
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|0
|-
|Guiseley
|2017–18
|National League
|18
|0
|4
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|22
|0
|-
| rowspan="6" |Consett
|2018–19<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|32
|2
|4
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|2 appearances in [[FA Vase]], 4 in Northern League Cup, 2 in [[Durham Challenge Cup]]}}
|0
|44
|2
|-
|2019–20<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|24
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|10{{Efn|6 appearances and 1 goal in [[FA Vase]], 1 in Northern League Cup, 3 appearances and 1 goal in [[Durham Challenge Cup]]}}
|2
|36
|4
|-
|2020–21<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|12
|3
|4
|1
| colspan="2" |—
|5{{Efn|4 appearances in [[FA Vase]], 1 in [[Durham Challenge Cup]]}}
|0
|21
|4
|-
|2021–22<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|24
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|3 appearances in [[FA Vase]], 1 in [[Durham Challenge Cup]], 4 appearances and goal in Northern League Division One Cup}}
|1
|32
|1
|-
|2022–23<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|[[Northern Premier League|NPL]] Division One East
|7
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}
|1
|9
|1
|-
! colspan="2" |Total
!99
!7
!10
!1
! colspan="2" |—
!33
!4
!142
!12
|-
| rowspan="3" |Clitheroe
|2022–23<ref>{{Cite web |title=Clitheroe – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|[[Northern Premier League|NPL]] Division One West
|26
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance in [[Northern Premier League|NPL]] Division One West play-offs}}
|0
|27
|0
|-
|2023–24<ref>{{Cite web |title=Clitheroe – Appearances – Darren Holden – 2023-2024 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/2023-2024/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NPL Division One West
|11
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|12
|0
|-
! colspan="2" |Total
!37
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!1
!0
!39
!0
|-
|Mossley
|2023–24<ref>{{Cite web |title=Mossley – Appearances – Darren Holden – 2023-2024 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/mossley/appearances/2023-2024/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NPL Division One West
|20
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|20
|0
|-
| rowspan="3" |Nelson
|2024–25<ref>{{Cite web |title=DARREN HOLDEN |url=https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422103050/https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |archive-date=22 April 2025 |access-date=16 January 2026 |website=www.nwcfl.com}}</ref>
|North West Counties League<nowiki><br id="mwApU"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Division One North
|29
|2
|0
|0
|0
|0
|5
|0
|34
|2
|-
|202526<ref>{{Cite web |title=DARREN HOLDEN |url=https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |access-date=16 January 2026 |website=www.nwcfl.com}}</ref>
|North West Counties League<br /><br />Division One North
|33
|1
|0
|0
|0
|0
|18
|2
|51
|3
|-
! colspan="2" |Total
!62
!3
!0
!0
! colspan="2" |—
!23
!2
!85
!5
|-
! colspan="3" |Career total
!301
!10
!15
!1
!3
!1
!59
!6
!378
!18
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Daraja ==
'''Garkuwar Kudu'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Arewa Sashe na Daya: 2016–17
* Fasin Fasa : 2016–17 <ref>{{Cite web |last=Association |first=The Football |title=Cleethorpes Town 0–4 South Shields |url=http://www.thefa.com/news/2017/may/21/cleethorpes-v-south-shields-210517 |access-date=10 February 2018 |website=www.thefa.com}}</ref>
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
j024f4kdi6hhqkznestmqbflpxlap90
877691
877672
2026-07-06T11:01:51Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355203754|Darren Holden (footballer)]]"
877691
wikitext
text/x-wiki
'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
=== Hartlepool United ===
Mick Wadsworth ya ba shi damar fara buga wasa a ƙungiyar a karon farko a matsayinsa na ɗan wasa yana da shekaru goma sha bakwai a ranar 22 ga Afrilu 2011 a wasan ƙarshe na kakar wasa ta 2010-11 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Tranmere Rovers a gasar League One, tare da wani ɗan wasa na farko a ƙungiyar matasa Josh Rowbotham . <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref>
A watan Afrilun 2012, ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko a ƙungiyar bayan ya buga wasanni 14 a ƙungiyar ajiyar [[Michael Barron]] da kuma wasanni 19 a ƙungiyar matasa a kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |date=10 April 2012 |title=Darren Holden Handed Professional Deal With Pools |url=http://www.hartlepool.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=279024}}</ref>
An ba Holden lada da sabon kwantiragi a watan Disamba na 2012 domin ci gaba da zama a Victoria Park bayan ya burge sabon kocin John Hughes, bayan ya kasance a cikin ƙungiyar farko a mafi yawan kakar wasa. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref> Ya ci gaba da buga wasanni 17 a gasar a kakar wasa ta 2012-13 wanda ya sa ya yi ƙalubale wajen hana ƙwararren ɗan wasan baya na hagu Evan Horwood shiga ƙungiyar farko. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 "In The Mad Crowd"]. </cite></ref> Duk da haka, bai iya taimakawa ƙungiyar ta tserewa daga faɗuwa zuwa League Two ba, saboda yana cikin yankin faɗuwa a mafi yawan kakar wasa.
Holden ya zama ɗan wasa na yau da kullun a rabin na biyu na kakar wasa ta 2013–14 bayan raunin da ya samu a ƙafarsa ga ɗan wasan baya na hagu na yau da kullun, [[Neil Austin]], wanda hakan ya sa ya fara wasa a wasanni ashirin na ƙarshe na Pools na kakar wasa. A watan Mayu na 2014, an ba Holden lada da sabuwar kwangilar shekara ɗaya tare da Hartlepool. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden signs a new contract with Hartlepool United |url=http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122333/http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |archive-date=14 July 2014 |access-date=18 June 2014}}</ref>
Holden ya kasance mai yawan shiga cikin 'yan wasan da suka buga wasa a kakar wasa ta 2014-15, amma galibi ana amfani da shi azaman madadin da ba a yi amfani da shi ba, yana wasa ne kawai a wasanni goma sha ɗaya kacal yayin da Hartlepool ta tsira daga faduwa zuwa ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ta lig, inda ta kare a matsayi na 22. <ref name="Release">{{Cite web |date=11 May 2015 |title=Hartlepool Release Holden |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/sa-players-abroad/hartlepool-release-holden-20150511 |website=www.snl24l.com}}</ref> Ya kasa fitowa a ƙungiyar bayan naɗa Ronnie Moore a matsayin manaja a watan Disamba na 2014. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> A watan Mayu na 2015, an sanar da cewa Hartlepool za ta sallame shi a ƙarshen kwangilarsa bayan shekaru biyar a ƙungiyar. <ref name="Release" /> Ya buga jimillar wasanni 61 na farko a ƙungiyar ga ƙungiyar. <ref name="Ross" />
=== Gundumar Ross ===
Holden ya sauya Victoria Park ɗaya zuwa wani lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga ƙungiyar Ross County ta Scotland a watan Yunin 2015, inda ya zama ɗan wasa na biyar da kocin kungiyar Jim McIntyre ya ɗauka a lokacin bazara. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 "Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back"]. </cite></ref> Holden ya fara buga wasa a ranar 25 ga Agusta 2015 a wasan zagaye na biyu na gasar cin kofin Scotland da ci 2-0 a kan ƙungiyar Ayr United ta Scotland . <ref>{{Cite web |date=25 August 2015 |title=Ross County 2-0 Ayr United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33969764 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a babban wasa a wasan da suka doke ƙungiyar Falkirk ta Scotland da ci 7-0 a zagaye na uku na gasar cin kofin Scotland a ranar 22 ga Satumba. <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ross County 7-0 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34253360 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Ya bar kwangilarsa a Ross County da wuri bisa amincewar juna a watan Janairun 2016 bayan ya kasa buga wasa a gasar lig a kulob din, duk da cewa ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a lokuta da dama. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
=== Ba a gasar lig ba ===
A ranar 5 ga Fabrairu 2016, Holden ya sanya hannu kan yarjejeniyar zama ɗan wasan ƙungiyar National League Gateshead har zuwa ƙarshen kakar wasa, bayan da ya yi atisaye da ƙungiyar na 'yan kwanaki. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch "Defender Holden agrees Heed switch"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Fabrairu a matsayin wanda zai maye gurbin James Curtis a rabin lokaci na biyu a wasan da Dover Athletic ta sha kashi da ci 4-0 a hannun Dover Athletic a filin wasa na Crabble Athletic . <ref>{{Cite web |date=13 February 2016 |title=Dover Athletic 4-0 Gateshead |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35511156 |access-date=13 February 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya sake buga wasanni shida kafin a sake shi a ƙarshen kakar wasa yayin da Gateshead ya kammala a matsayi na 9. <ref>{{Cite web |date=3 May 2016 |title=Retained list announced |url=http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506064121/http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |archive-date=6 May 2016 |access-date=8 May 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
A watan Yulin 2016, ya shafe makonni biyu yana gwaji a ƙasar haihuwarsa tare da ƙungiyar Mamelodi Sundowns ta Premier Division ta Afirka ta Kudu, amma ba a kammala yarjejeniya ba. <ref>{{Cite web |last=Crann |first=Joe |date=19 July 2016 |title=Darren Holden Has Been Given Extra Time With Mamelodi Sundowns |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/darren-holden-has-been-given-extra-time-with-mamelodi-sundowns-20160719 |website=www.snl24.com}}</ref> Bayan da ya kasance ba shi da alaƙa da ƙungiyar na ɗan lokaci, ya yi ɗan gajeren lokaci tare da Jarrow Roofing na Northern Football League Division One, inda ya sanya hannu a kulob ɗin a ƙarshen Oktoban 2016. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}</ref>
A ranar 23 ga Nuwamba, 2016, ya sanya hannu kan yarjejeniyar da ƙungiyar South Shields ta rukuni-rukuni wadda ke fafutukar lashe gasar. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 "South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back"]. </cite></ref> Ya kasance cikin ƙungiyar da ta yi nasara a gasar da ta lashe gasar sau huɗu a kakar wasa ta 2016-17, inda ya kammala kakar wasa a matsayin zakara da maki 108 bayan ya kawar da rashin maki 17 a kan abokan hamayyarsa na gida North Shields . Wannan ya haɗa da lashe gasar Durham Challenge Cup, Northern League, League Cup (Holden bai buga gasar ba) da kuma gasar FA Vase, duk da cewa Holden ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a wasan da suka doke Cleethorpes Town da ci 4-0 a [[filin wasa na Wembley]] . <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}</ref>
Holden ya bar South Shields bayan sun haura zuwa [[Northern Premier League|gasar Premier ta Arewa]] kuma ya yanke shawarar ci gaba da zama a gasar Northern League lokacin da ya sanya hannu kan yarjejeniyar da zai yi da West Auckland Town a watan Yunin 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://www.morpethtownfc.com/the-opposition-west-auckland-town/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya kasance tare da ƙungiyar ne kawai har zuwa 13 ga Oktoba 2017, lokacin da ya koma sama da dala don sanya hannu kan ƙungiyar National League Guiseley . <ref name="Guiseley">{{Cite web |title=Darren Holden – Guiseley AFC |url=http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027003836/http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |archive-date=2017-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://guiseleyafc.co.uk/welcome-to-the-three-new-lions/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya fara bugawa Guiseley wasa a gasar cin kofin FA a zagaye na huɗu na wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin FA da ci 6-0 a kan ƙungiyar Northern League ta Shildon, inda manaja, Paul Cox, ya bayyana aikinsa a matsayin "kyakkyawan wasan farko". Ya zama babban ɗan wasa a ƙungiyar amma ya rasa matsayinsa a ƙungiyar a watan Disamba da Janairu. Ya sake samun matsayinsa a hagu a kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni 22 a duk gasa. Bai iya hana Guiseley kammalawa a matsayi na ƙasa ba wanda ya haifar da faɗuwa zuwa National League North . Holden yana ɗaya daga cikin 'yan wasa goma sha huɗu da aka saki a ƙarshen kakar wasa yayin da Guiseley ke neman rage farashi. <ref>{{Cite web |last=Birkinshaw |first=Alan |date=2 June 2018 |title=Guiseley release 14 in mass clear out |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/16265233.guiseley-release-14-mass-clear/ |publisher=Telegraph & Argus}}</ref>
Bayan faduwa daga gasar National League North, Holden ya bar Guiseley kuma ya sanya hannu a Consett a 2018. <ref name="auto">{{Cite web |title=The Consett AFC website has moved! |url=https://www.clubwebsite.com/consettafc01/323230/News/view/958349 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331061925/https://www.clubwebsite.co.uk/consettafc01/323230/News/view/958349 |archive-date=31 March 2020 |access-date=15 December 2019 |website=www.clubwebsite.com}}</ref> Bayan ya buga wasanni 44 a kakar wasa ta farko da Consett, Holden ya sanya hannu kan sabuwar kwangila don ci gaba da kasancewa tare da kungiyar na tsawon shekara guda. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=http://consettafc.com/player/darren-holden/}}</ref> Ya buga wasanni 133 ga Consett, inda ya zura kwallaye goma sha daya sannan ya buga wa kungiyar wasa a [[filin wasa na Wembley]] a wasan karshe na gasar FA Vase Final na 2020. <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://consettafc.com/player/darren-holden/ "Darren Holden"]. </cite></ref>
A ranar 12 ga Oktoba 2022, ya sanya hannu a kulob din [[Northern Premier League]] Division One West Clitheroe, inda ya fara buga wasa da Bootle <ref>{{Cite web |date=12 October 2022 |title=DARREN HOLDEN SIGNS UP |url=https://www.clitheroefc.co.uk/news/darren-holden-signs-up-2735556.html |access-date=27 December 2022 |publisher=Clitheroe F.C.}}</ref> a wasan da suka yi nasara da ci 4-0. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/darren-holden/944694 |website=www.footballwebpages.co.uk}}</ref>
A watan Disamba na 2023, Holden ya rattaba hannu a ƙungiyar Northern Premier League Division One West da ke Mossley . <ref>{{Cite web |date=2 December 2023 |title=Holden is a Lilywhite! |url=https://mossleyafc.co.uk/holden-is-a-lilywhite/ |access-date=15 December 2023 |publisher=Mossley AFC}}</ref> Ya shafe kakar wasa ɗaya kacal tare da Mossley kuma ya sanya hannu a kan Nelson a watan Yunin 2024. <ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title=Darren Holden joins Nelson FC! |url=https://x.com/Nelsonfc1/status/1799380857926390025 |access-date=6 September 2024 |publisher=Twitter}}</ref>
== Salon wasan ==
Holden ɗan wasan baya ne na hagu mai ra'ayin kai hari wanda aka san shi da dogayen jifa, saurin gudu, <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html "Profiles: Darren Holden"]. </cite></ref> da kuma ƙarfin ƙafar hagu. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx "Young Defender Agrees New Deal"]. </cite></ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 25 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup{{Efn|Includes [[FA Cup]]}}
! colspan="2" |League Cup{{Efn|Includes [[EFL Cup|Football League Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="6" |Hartlepool United
|2010–11
|League One
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2011–12
|League One
|3
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2012–13
|League One
|17
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy|Football League Trophy]]}}
|0
|18
|0
|-
|2013–14
|League Two
|26
|0
|0
|0
|1
|0
|1[c]
|0
|28
|0
|-
|2014–15
|League Two
|11
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|11
|0
|-
! colspan="2" |Total
!58
!0
!0
!0
!1
!0
!2
!0
!61
!0
|-
|Ross County
|2015–16
|Scottish Premiership
|0
|0
|0
|0
|2
|1
| colspan="2" |—
|2
|1
|-
|Gateshead
|2015–16
|National League
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|0
|-
|Guiseley
|2017–18
|National League
|18
|0
|4
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|22
|0
|-
| rowspan="6" |Consett
|2018–19<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|32
|2
|4
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|2 appearances in [[FA Vase]], 4 in Northern League Cup, 2 in [[Durham Challenge Cup]]}}
|0
|44
|2
|-
|2019–20<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|24
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|10{{Efn|6 appearances and 1 goal in [[FA Vase]], 1 in Northern League Cup, 3 appearances and 1 goal in [[Durham Challenge Cup]]}}
|2
|36
|4
|-
|2020–21<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|12
|3
|4
|1
| colspan="2" |—
|5{{Efn|4 appearances in [[FA Vase]], 1 in [[Durham Challenge Cup]]}}
|0
|21
|4
|-
|2021–22<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|24
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|3 appearances in [[FA Vase]], 1 in [[Durham Challenge Cup]], 4 appearances and goal in Northern League Division One Cup}}
|1
|32
|1
|-
|2022–23<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|[[Northern Premier League|NPL]] Division One East
|7
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}
|1
|9
|1
|-
! colspan="2" |Total
!99
!7
!10
!1
! colspan="2" |—
!33
!4
!142
!12
|-
| rowspan="3" |Clitheroe
|2022–23<ref>{{Cite web |title=Clitheroe – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|[[Northern Premier League|NPL]] Division One West
|26
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance in [[Northern Premier League|NPL]] Division One West play-offs}}
|0
|27
|0
|-
|2023–24<ref>{{Cite web |title=Clitheroe – Appearances – Darren Holden – 2023-2024 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/2023-2024/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NPL Division One West
|11
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|12
|0
|-
! colspan="2" |Total
!37
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!1
!0
!39
!0
|-
|Mossley
|2023–24<ref>{{Cite web |title=Mossley – Appearances – Darren Holden – 2023-2024 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/mossley/appearances/2023-2024/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NPL Division One West
|20
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|20
|0
|-
| rowspan="3" |Nelson
|2024–25<ref>{{Cite web |title=DARREN HOLDEN |url=https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422103050/https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |archive-date=22 April 2025 |access-date=16 January 2026 |website=www.nwcfl.com}}</ref>
|North West Counties League<nowiki><br id="mwApU"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Division One North
|29
|2
|0
|0
|0
|0
|5
|0
|34
|2
|-
|202526<ref>{{Cite web |title=DARREN HOLDEN |url=https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |access-date=16 January 2026 |website=www.nwcfl.com}}</ref>
|North West Counties League<br /><br />Division One North
|33
|1
|0
|0
|0
|0
|18
|2
|51
|3
|-
! colspan="2" |Total
!62
!3
!0
!0
! colspan="2" |—
!23
!2
!85
!5
|-
! colspan="3" |Career total
!301
!10
!15
!1
!3
!1
!59
!6
!378
!18
|}
== Daraja ==
'''Garkuwar Kudu'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Arewa Sashe na Daya: 2016–17
* Fasin Fasa : 2016–17 <ref>{{Cite web |last=Association |first=The Football |title=Cleethorpes Town 0–4 South Shields |url=http://www.thefa.com/news/2017/may/21/cleethorpes-v-south-shields-210517 |access-date=10 February 2018 |website=www.thefa.com}}</ref>
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
79ymv8p2okk43f6aee4wsl24q10ucu2
877694
877691
2026-07-06T11:04:42Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877694
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Darren Holden''' (an haife shi a ranar 27 ga Agusta 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Ingila da Afirka ta Kudu wanda ke bugawa Nelson wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Matasa ===
An haife shi a Krugersdorp, Gauteng, Afirka ta Kudu, Holden ya koma Arewa maso Gabashin Ingila tun yana ƙarami. Ya wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Makarantar Durham County a 2009–10 lokacin da yake halartar Kwalejin Gateshead . <ref>{{Cite web |title=Past Players (H) |url=https://www.durhamcountyschoolsfa.org.uk/index.php?page=past-players-h |website=www.durhamcountyschoolsfa.org.uk}}</ref> A watan Yulin 2010, ya fara buga wasa a ƙungiyar matasa a Hartlepool United, jim kaɗan kafin cikarsa shekara 17. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}</ref> Ya fara rayuwa mai kyau a ƙungiyar ƙwararru a cikin shekaru biyu na farko a ƙungiyar kuma ya yi wasa akai-akai ga 'yan wasan baya ko dai a hagu ko a tsakiya na hagu. <ref name="ITMC" />
=== Hartlepool United ===
Mick Wadsworth ya ba shi damar fara buga wasa a ƙungiyar a karon farko a matsayinsa na ɗan wasa yana da shekaru goma sha bakwai a ranar 22 ga Afrilu 2011 a wasan ƙarshe na kakar wasa ta 2010-11 a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Tranmere Rovers a gasar League One, tare da wani ɗan wasa na farko a ƙungiyar matasa Josh Rowbotham . <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}</ref>
A watan Afrilun 2012, ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko a ƙungiyar bayan ya buga wasanni 14 a ƙungiyar ajiyar [[Michael Barron]] da kuma wasanni 19 a ƙungiyar matasa a kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |date=10 April 2012 |title=Darren Holden Handed Professional Deal With Pools |url=http://www.hartlepool.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=279024}}</ref>
An ba Holden lada da sabon kwantiragi a watan Disamba na 2012 domin ci gaba da zama a Victoria Park bayan ya burge sabon kocin John Hughes, bayan ya kasance a cikin ƙungiyar farko a mafi yawan kakar wasa. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}</ref> Ya ci gaba da buga wasanni 17 a gasar a kakar wasa ta 2012-13 wanda ya sa ya yi ƙalubale wajen hana ƙwararren ɗan wasan baya na hagu Evan Horwood shiga ƙungiyar farko. <ref name="ITMC">{{Cite web |title=In The Mad Crowd |url=http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 |website=www.inthemadcrowd.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.inthemadcrowd.co.uk/UI/Person.aspx?oid=12646 "In The Mad Crowd"]. </cite></ref> Duk da haka, bai iya taimakawa ƙungiyar ta tserewa daga faɗuwa zuwa League Two ba, saboda yana cikin yankin faɗuwa a mafi yawan kakar wasa.
Holden ya zama ɗan wasa na yau da kullun a rabin na biyu na kakar wasa ta 2013–14 bayan raunin da ya samu a ƙafarsa ga ɗan wasan baya na hagu na yau da kullun, [[Neil Austin]], wanda hakan ya sa ya fara wasa a wasanni ashirin na ƙarshe na Pools na kakar wasa. A watan Mayu na 2014, an ba Holden lada da sabuwar kwangilar shekara ɗaya tare da Hartlepool. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden signs a new contract with Hartlepool United |url=http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122333/http://www.hartlepoolmail.co.uk/sport/football/hartlepool-utd/darren-holden-signs-a-new-contract-with-hartlepool-united-1-6624920 |archive-date=14 July 2014 |access-date=18 June 2014}}</ref>
Holden ya kasance mai yawan shiga cikin 'yan wasan da suka buga wasa a kakar wasa ta 2014-15, amma galibi ana amfani da shi azaman madadin da ba a yi amfani da shi ba, yana wasa ne kawai a wasanni goma sha ɗaya kacal yayin da Hartlepool ta tsira daga faduwa zuwa ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ta lig, inda ta kare a matsayi na 22. <ref name="Release">{{Cite web |date=11 May 2015 |title=Hartlepool Release Holden |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/sa-players-abroad/hartlepool-release-holden-20150511 |website=www.snl24l.com}}</ref> Ya kasa fitowa a ƙungiyar bayan naɗa Ronnie Moore a matsayin manaja a watan Disamba na 2014. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}</ref> A watan Mayu na 2015, an sanar da cewa Hartlepool za ta sallame shi a ƙarshen kwangilarsa bayan shekaru biyar a ƙungiyar. <ref name="Release" /> Ya buga jimillar wasanni 61 na farko a ƙungiyar ga ƙungiyar. <ref name="Ross" />
=== Gundumar Ross ===
Holden ya sauya Victoria Park ɗaya zuwa wani lokacin da ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga ƙungiyar Ross County ta Scotland a watan Yunin 2015, inda ya zama ɗan wasa na biyar da kocin kungiyar Jim McIntyre ya ɗauka a lokacin bazara. <ref name="Ross">{{Cite web |date=16 June 2015 |title=Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/33151979 "Darren Holden: Ross County sign former Hartlepool left-back"]. </cite></ref> Holden ya fara buga wasa a ranar 25 ga Agusta 2015 a wasan zagaye na biyu na gasar cin kofin Scotland da ci 2-0 a kan ƙungiyar Ayr United ta Scotland . <ref>{{Cite web |date=25 August 2015 |title=Ross County 2-0 Ayr United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/33969764 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a babban wasa a wasan da suka doke ƙungiyar Falkirk ta Scotland da ci 7-0 a zagaye na uku na gasar cin kofin Scotland a ranar 22 ga Satumba. <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ross County 7-0 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34253360 |access-date=30 January 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Ya bar kwangilarsa a Ross County da wuri bisa amincewar juna a watan Janairun 2016 bayan ya kasa buga wasa a gasar lig a kulob din, duk da cewa ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a lokuta da dama. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
=== Ba a gasar lig ba ===
A ranar 5 ga Fabrairu 2016, Holden ya sanya hannu kan yarjejeniyar zama ɗan wasan ƙungiyar National League Gateshead har zuwa ƙarshen kakar wasa, bayan da ya yi atisaye da ƙungiyar na 'yan kwanaki. <ref name="Gateshead">{{Cite web |date=5 February 2016 |title=Defender Holden agrees Heed switch |url=http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch |archive-date=10 February 2016 |access-date=5 February 2016 |publisher=Gateshead FC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160210033701/http://www.gateshead-fc.com/5799/defender-holden-agrees-heed-switch "Defender Holden agrees Heed switch"]. </cite></ref> Ya fara buga wasa a ranar 13 ga Fabrairu a matsayin wanda zai maye gurbin James Curtis a rabin lokaci na biyu a wasan da Dover Athletic ta sha kashi da ci 4-0 a hannun Dover Athletic a filin wasa na Crabble Athletic . <ref>{{Cite web |date=13 February 2016 |title=Dover Athletic 4-0 Gateshead |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35511156 |access-date=13 February 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya sake buga wasanni shida kafin a sake shi a ƙarshen kakar wasa yayin da Gateshead ya kammala a matsayi na 9. <ref>{{Cite web |date=3 May 2016 |title=Retained list announced |url=http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506064121/http://www.gateshead-fc.com/5925/retained-list-announced |archive-date=6 May 2016 |access-date=8 May 2016 |publisher=Gateshead FC}}</ref>
A watan Yulin 2016, ya shafe makonni biyu yana gwaji a ƙasar haihuwarsa tare da ƙungiyar Mamelodi Sundowns ta Premier Division ta Afirka ta Kudu, amma ba a kammala yarjejeniya ba. <ref>{{Cite web |last=Crann |first=Joe |date=19 July 2016 |title=Darren Holden Has Been Given Extra Time With Mamelodi Sundowns |url=https://www.snl24.com/soccerladuma/local/darren-holden-has-been-given-extra-time-with-mamelodi-sundowns-20160719 |website=www.snl24.com}}</ref> Bayan da ya kasance ba shi da alaƙa da ƙungiyar na ɗan lokaci, ya yi ɗan gajeren lokaci tare da Jarrow Roofing na Northern Football League Division One, inda ya sanya hannu a kulob ɗin a ƙarshen Oktoban 2016. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}</ref>
A ranar 23 ga Nuwamba, 2016, ya sanya hannu kan yarjejeniyar da ƙungiyar South Shields ta rukuni-rukuni wadda ke fafutukar lashe gasar. <ref name="S Shields">{{Cite web |title=South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back |url=https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 |website=www.shieldsgazette.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.shieldsgazette.com/news/south-shields-complete-signing-former-hartlepool-and-gateshead-full-back-382269 "South Shields complete signing of former Hartlepool and Gateshead full-back"]. </cite></ref> Ya kasance cikin ƙungiyar da ta yi nasara a gasar da ta lashe gasar sau huɗu a kakar wasa ta 2016-17, inda ya kammala kakar wasa a matsayin zakara da maki 108 bayan ya kawar da rashin maki 17 a kan abokan hamayyarsa na gida North Shields . Wannan ya haɗa da lashe gasar Durham Challenge Cup, Northern League, League Cup (Holden bai buga gasar ba) da kuma gasar FA Vase, duk da cewa Holden ya kasance wanda ba a yi amfani da shi ba a wasan da suka doke Cleethorpes Town da ci 4-0 a [[filin wasa na Wembley]] . <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}</ref>
Holden ya bar South Shields bayan sun haura zuwa [[Northern Premier League|gasar Premier ta Arewa]] kuma ya yanke shawarar ci gaba da zama a gasar Northern League lokacin da ya sanya hannu kan yarjejeniyar da zai yi da West Auckland Town a watan Yunin 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://www.morpethtownfc.com/the-opposition-west-auckland-town/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya kasance tare da ƙungiyar ne kawai har zuwa 13 ga Oktoba 2017, lokacin da ya koma sama da dala don sanya hannu kan ƙungiyar National League Guiseley . <ref name="Guiseley">{{Cite web |title=Darren Holden – Guiseley AFC |url=http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027003836/http://guiseleyafc.co.uk/player/darren-holden/ |archive-date=2017-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Opposition: West Auckland Town |url=https://guiseleyafc.co.uk/welcome-to-the-three-new-lions/ |website=www.morpethtownfc.com}}</ref> Ya fara bugawa Guiseley wasa a gasar cin kofin FA a zagaye na huɗu na wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin FA da ci 6-0 a kan ƙungiyar Northern League ta Shildon, inda manaja, Paul Cox, ya bayyana aikinsa a matsayin "kyakkyawan wasan farko". Ya zama babban ɗan wasa a ƙungiyar amma ya rasa matsayinsa a ƙungiyar a watan Disamba da Janairu. Ya sake samun matsayinsa a hagu a kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni 22 a duk gasa. Bai iya hana Guiseley kammalawa a matsayi na ƙasa ba wanda ya haifar da faɗuwa zuwa National League North . Holden yana ɗaya daga cikin 'yan wasa goma sha huɗu da aka saki a ƙarshen kakar wasa yayin da Guiseley ke neman rage farashi. <ref>{{Cite web |last=Birkinshaw |first=Alan |date=2 June 2018 |title=Guiseley release 14 in mass clear out |url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/sport/16265233.guiseley-release-14-mass-clear/ |publisher=Telegraph & Argus}}</ref>
Bayan faduwa daga gasar National League North, Holden ya bar Guiseley kuma ya sanya hannu a Consett a 2018. <ref name="auto">{{Cite web |title=The Consett AFC website has moved! |url=https://www.clubwebsite.com/consettafc01/323230/News/view/958349 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331061925/https://www.clubwebsite.co.uk/consettafc01/323230/News/view/958349 |archive-date=31 March 2020 |access-date=15 December 2019 |website=www.clubwebsite.com}}</ref> Bayan ya buga wasanni 44 a kakar wasa ta farko da Consett, Holden ya sanya hannu kan sabuwar kwangila don ci gaba da kasancewa tare da kungiyar na tsawon shekara guda. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=http://consettafc.com/player/darren-holden/}}</ref> Ya buga wasanni 133 ga Consett, inda ya zura kwallaye goma sha daya sannan ya buga wa kungiyar wasa a [[filin wasa na Wembley]] a wasan karshe na gasar FA Vase Final na 2020. <ref name="Consett">{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://consettafc.com/player/darren-holden/ |publisher=Consett A.F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://consettafc.com/player/darren-holden/ "Darren Holden"]. </cite></ref>
A ranar 12 ga Oktoba 2022, ya sanya hannu a kulob din [[Northern Premier League]] Division One West Clitheroe, inda ya fara buga wasa da Bootle <ref>{{Cite web |date=12 October 2022 |title=DARREN HOLDEN SIGNS UP |url=https://www.clitheroefc.co.uk/news/darren-holden-signs-up-2735556.html |access-date=27 December 2022 |publisher=Clitheroe F.C.}}</ref> a wasan da suka yi nasara da ci 4-0. <ref>{{Cite web |title=Darren Holden |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/darren-holden/944694 |website=www.footballwebpages.co.uk}}</ref>
A watan Disamba na 2023, Holden ya rattaba hannu a ƙungiyar Northern Premier League Division One West da ke Mossley . <ref>{{Cite web |date=2 December 2023 |title=Holden is a Lilywhite! |url=https://mossleyafc.co.uk/holden-is-a-lilywhite/ |access-date=15 December 2023 |publisher=Mossley AFC}}</ref> Ya shafe kakar wasa ɗaya kacal tare da Mossley kuma ya sanya hannu a kan Nelson a watan Yunin 2024. <ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title=Darren Holden joins Nelson FC! |url=https://x.com/Nelsonfc1/status/1799380857926390025 |access-date=6 September 2024 |publisher=Twitter}}</ref>
== Salon wasan ==
Holden ɗan wasan baya ne na hagu mai ra'ayin kai hari wanda aka san shi da dogayen jifa, saurin gudu, <ref name="HUFCprofile">{{Cite web |title=Profiles: Darren Holden |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0,,10326~55534,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html |archive-date=10 January 2012 |access-date=24 January 2012 |publisher=Hartlepool United F.C}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120110225811/http://www.hartlepoolunited.co.uk/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10326~55534%2C00.html "Profiles: Darren Holden"]. </cite></ref> da kuma ƙarfin ƙafar hagu. <ref name="Young Defender Agrees New Deal">{{Cite web |date=28 December 2012 |title=Young Defender Agrees New Deal |url=http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx |archive-date=12 March 2014 |access-date=19 January 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140312001039/http://www.hartlepoolunited.co.uk/news/article/281212-holden-new-deal-564977.aspx "Young Defender Agrees New Deal"]. </cite></ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 25 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup{{Efn|Includes [[FA Cup]]}}
! colspan="2" |League Cup{{Efn|Includes [[EFL Cup|Football League Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="6" |Hartlepool United
|2010–11
|League One
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2011–12
|League One
|3
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2012–13
|League One
|17
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy|Football League Trophy]]}}
|0
|18
|0
|-
|2013–14
|League Two
|26
|0
|0
|0
|1
|0
|1[c]
|0
|28
|0
|-
|2014–15
|League Two
|11
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|11
|0
|-
! colspan="2" |Total
!58
!0
!0
!0
!1
!0
!2
!0
!61
!0
|-
|Ross County
|2015–16
|Scottish Premiership
|0
|0
|0
|0
|2
|1
| colspan="2" |—
|2
|1
|-
|Gateshead
|2015–16
|National League
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|0
|-
|Guiseley
|2017–18
|National League
|18
|0
|4
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|22
|0
|-
| rowspan="6" |Consett
|2018–19<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|32
|2
|4
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|2 appearances in [[FA Vase]], 4 in Northern League Cup, 2 in [[Durham Challenge Cup]]}}
|0
|44
|2
|-
|2019–20<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|24
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|10{{Efn|6 appearances and 1 goal in [[FA Vase]], 1 in Northern League Cup, 3 appearances and 1 goal in [[Durham Challenge Cup]]}}
|2
|36
|4
|-
|2020–21<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|12
|3
|4
|1
| colspan="2" |—
|5{{Efn|4 appearances in [[FA Vase]], 1 in [[Durham Challenge Cup]]}}
|0
|21
|4
|-
|2021–22<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NL Division One
|24
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|8{{Efn|3 appearances in [[FA Vase]], 1 in [[Durham Challenge Cup]], 4 appearances and goal in Northern League Division One Cup}}
|1
|32
|1
|-
|2022–23<ref>{{Cite web |title=Consett AFC – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/consett-afc/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|[[Northern Premier League|NPL]] Division One East
|7
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|2{{Efn|Appearance in [[FA Trophy]]}}
|1
|9
|1
|-
! colspan="2" |Total
!99
!7
!10
!1
! colspan="2" |—
!33
!4
!142
!12
|-
| rowspan="3" |Clitheroe
|2022–23<ref>{{Cite web |title=Clitheroe – Appearances – Darren Holden – 2022-2023 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/2022-2023/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|[[Northern Premier League|NPL]] Division One West
|26
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance in [[Northern Premier League|NPL]] Division One West play-offs}}
|0
|27
|0
|-
|2023–24<ref>{{Cite web |title=Clitheroe – Appearances – Darren Holden – 2023-2024 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/clitheroe/appearances/2023-2024/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NPL Division One West
|11
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|12
|0
|-
! colspan="2" |Total
!37
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!1
!0
!39
!0
|-
|Mossley
|2023–24<ref>{{Cite web |title=Mossley – Appearances – Darren Holden – 2023-2024 |url=https://www.footballwebpages.co.uk/mossley/appearances/2023-2024/darren-holden/944694 |access-date=29 June 2024 |publisher=Football Web Pages}}</ref>
|NPL Division One West
|20
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|20
|0
|-
| rowspan="3" |Nelson
|2024–25<ref>{{Cite web |title=DARREN HOLDEN |url=https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422103050/https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |archive-date=22 April 2025 |access-date=16 January 2026 |website=www.nwcfl.com}}</ref>
|North West Counties League<nowiki><br id="mwApU"></nowiki><nowiki><br></nowiki>Division One North
|29
|2
|0
|0
|0
|0
|5
|0
|34
|2
|-
|202526<ref>{{Cite web |title=DARREN HOLDEN |url=https://www.nwcfl.com/player-details.php?id=12579 |access-date=16 January 2026 |website=www.nwcfl.com}}</ref>
|North West Counties League<br /><br />Division One North
|33
|1
|0
|0
|0
|0
|18
|2
|51
|3
|-
! colspan="2" |Total
!62
!3
!0
!0
! colspan="2" |—
!23
!2
!85
!5
|-
! colspan="3" |Career total
!301
!10
!15
!1
!3
!1
!59
!6
!378
!18
|}
== Daraja ==
'''Garkuwar Kudu'''
* Gasar Kwallon Kafa ta Arewa Sashe na Daya: 2016–17
* Fasin Fasa : 2016–17 <ref>{{Cite web |last=Association |first=The Football |title=Cleethorpes Town 0–4 South Shields |url=http://www.thefa.com/news/2017/may/21/cleethorpes-v-south-shields-210517 |access-date=10 February 2018 |website=www.thefa.com}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
hcsdx38zft6k8v9cles8zm4z9fwpja0
Zois Karampelas
0
160917
877673
2026-07-06T10:40:20Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1318666668|Zois Karampelas]]"
877673
wikitext
text/x-wiki
'''Zois Karampelas''' ( Greek : Ζώης Καράμπελας, an haife shi Afrilu 27, 2001) ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ƙwararren ɗan Girka ne na Kolossos Rodou na Gasar Kwando ta Girka . Yana wasa a matsayi mai gadi .
== Sana'ar ƙwararru ==
Karampelas ya fara aikinsa na ƙwararru a rukuni na biyu na Girka tare da Peristeri, a kakar wasa ta 2017-18 . Ya fara buga wasa a matakin farko na Girka, a kakar wasa ta 2018-19, tare da Peristeri, a wasan da suka yi da [[Holargos BC|Holargos]] . <ref>[http://www.esake.gr/el/action/EsakegameView?idgame=079E5EB6&mode=2 20 Οκτωβρίου 2018 ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΒΙΚΟΣ COLA 71 - 62 ΧΟΛΑΡΓΟΣ {{In lang|el}}.]</ref> An naɗa shi ɗan wasa mafi kyau na matashin ɗan wasa na gasar Girka ta Girka, na kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |title=Ο Καράμπελας καλύτερος νέος παίκτης της Basket League . |url=https://www.sport24.gr/Basket/ElladaBasket/A1Basket/o-karampelas-kaluteros-neos-paikths-ths-basket-league.5560844.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716170922/https://www.sport24.gr/Basket/ElladaBasket/A1Basket/o-karampelas-kaluteros-neos-paikths-ths-basket-league.5560844.html |archive-date=2019-07-16 |access-date=2019-07-16 |language=el}}</ref>
A ranar 17 ga Yuli, 2021, Karampelas ya koma Larisa, a ƙarƙashin tsohon kocinsa Nikos Papanikolopoulos . A wasanni 35 na gasar, ya samu matsakaicin maki 5.3, bugun ramuwar gayya 2.7 da kuma taimakawa wajen taimakawa 2.9 a cikin mintuna 20 a kowace gasa.
A ranar 15 ga Agusta, 2022, Karampelas ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da AEK Athens kuma daga baya aka ba shi aro ga Apollon Patras a kakar wasa ta farko. A wasanni 22 na gasar, ya samu matsakaicin maki 6.9, bugun ramuwar gayya 2.9, taimakawa 4.5 da kuma satar kwallo 1.1 a cikin mintuna 24 a kowace gasa. A ranar 2 ga Mayu, 2023, Karampelas ya koma AEK. <ref>{{Cite web |title=Zois Karabelas is a newcomer at AEK Athens |url=https://www.eurobasket.com/Greece/news/815928/Zois-Karabelas-is-a-newcomer-at-AEK-Athens |access-date=2023-08-13 |website=www.eurobasket.com}}</ref>
A ranar 9 ga Yuli, 2025, Karampelas ya koma Kolossos Rodou na GBL . <ref>{{Cite web |title=Συμφωνία με τον Ζώη Καράμπελα - 09-07-2025 - ΚΑΕ ΚΟΛΟΣΣΟΣ H HOTELS |url=https://kolossosbc.gr/news.php?News_ID=3067 |access-date=2025-07-17 |website=kolossosbc.gr}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ƙasa ==
Karampelas ya kasance memba na ƙungiyoyin matasa na ƙasar Girka. Tare da ƙungiyoyin matasa na ƙasar Girka, ya buga wasa a Gasar Cin Kofin Turai ta FIBA ta 'yan ƙasa da shekara 18 ta 2018, da kuma Gasar Cin Kofin Duniya ta FIBA ta 'yan ƙasa da shekara 19 ta 2019.
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.fiba.basketball/world/u19/2019/player/Zois-Karampelas Bayanin FIBA na 'yan ƙasa da shekara 19]
* Zois Karampelas a
* [https://basketball.eurobasket.com/player/Zois-Karabelas/Greece/Peristeri-GS-Athens/447138 Bayanin Eurobasket.com]
* [https://basketball.realgm.com/player/Zois-Karampelas/Summary/120633 Bayanin RealGM.com]
* [http://www.esake.gr/el/action/EsakeplayerView?idteam=0000000D&idplayer=B91AE9D3&mode=1 Bayanin Gasar Kwando ta Girka] {{In lang|en}}
* [http://widgets.baskethotel.com/site/esake/player/5834129/ Bayanin Gasar Kwando ta Girka] {{In lang|el}}
* Archived [http://peristeribc.gr/el/view/zwis-karampelas Peristeri An] adana {{In lang|el}}
{{Greek Basket League Best Young Player}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
8axnote7811srmchn6w6xipjkxr5m43
877688
877673
2026-07-06T10:58:55Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877688
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zois Karampelas''' ( Greek : Ζώης Καράμπελας, an haife shi Afrilu 27, 2001) ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon kwando]] ƙwararren ɗan Girka ne na Kolossos Rodou na Gasar Kwando ta Girka . Yana wasa a matsayi mai gadi .
== Sana'ar ƙwararru ==
Karampelas ya fara aikinsa na ƙwararru a rukuni na biyu na Girka tare da Peristeri, a kakar wasa ta 2017-18 . Ya fara buga wasa a matakin farko na Girka, a kakar wasa ta 2018-19, tare da Peristeri, a wasan da suka yi da [[Holargos BC|Holargos]] . <ref>[http://www.esake.gr/el/action/EsakegameView?idgame=079E5EB6&mode=2 20 Οκτωβρίου 2018 ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΒΙΚΟΣ COLA 71 - 62 ΧΟΛΑΡΓΟΣ {{In lang|el}}.]</ref> An naɗa shi ɗan wasa mafi kyau na matashin ɗan wasa na gasar Girka ta Girka, na kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |title=Ο Καράμπελας καλύτερος νέος παίκτης της Basket League . |url=https://www.sport24.gr/Basket/ElladaBasket/A1Basket/o-karampelas-kaluteros-neos-paikths-ths-basket-league.5560844.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716170922/https://www.sport24.gr/Basket/ElladaBasket/A1Basket/o-karampelas-kaluteros-neos-paikths-ths-basket-league.5560844.html |archive-date=2019-07-16 |access-date=2019-07-16 |language=el}}</ref>
A ranar 17 ga Yuli, 2021, Karampelas ya koma Larisa, a ƙarƙashin tsohon kocinsa Nikos Papanikolopoulos . A wasanni 35 na gasar, ya samu matsakaicin maki 5.3, bugun ramuwar gayya 2.7 da kuma taimakawa wajen taimakawa 2.9 a cikin mintuna 20 a kowace gasa.
A ranar 15 ga Agusta, 2022, Karampelas ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da AEK Athens kuma daga baya aka ba shi aro ga Apollon Patras a kakar wasa ta farko. A wasanni 22 na gasar, ya samu matsakaicin maki 6.9, bugun ramuwar gayya 2.9, taimakawa 4.5 da kuma satar kwallo 1.1 a cikin mintuna 24 a kowace gasa. A ranar 2 ga Mayu, 2023, Karampelas ya koma AEK. <ref>{{Cite web |title=Zois Karabelas is a newcomer at AEK Athens |url=https://www.eurobasket.com/Greece/news/815928/Zois-Karabelas-is-a-newcomer-at-AEK-Athens |access-date=2023-08-13 |website=www.eurobasket.com}}</ref>
A ranar 9 ga Yuli, 2025, Karampelas ya koma Kolossos Rodou na GBL . <ref>{{Cite web |title=Συμφωνία με τον Ζώη Καράμπελα - 09-07-2025 - ΚΑΕ ΚΟΛΟΣΣΟΣ H HOTELS |url=https://kolossosbc.gr/news.php?News_ID=3067 |access-date=2025-07-17 |website=kolossosbc.gr}}</ref>
== Aikin ƙungiyar ƙasa ==
Karampelas ya kasance memba na ƙungiyoyin matasa na ƙasar Girka. Tare da ƙungiyoyin matasa na ƙasar Girka, ya buga wasa a Gasar Cin Kofin Turai ta FIBA ta 'yan ƙasa da shekara 18 ta 2018, da kuma Gasar Cin Kofin Duniya ta FIBA ta 'yan ƙasa da shekara 19 ta 2019.
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.fiba.basketball/world/u19/2019/player/Zois-Karampelas Bayanin FIBA na 'yan ƙasa da shekara 19]
* Zois Karampelas a
* [https://basketball.eurobasket.com/player/Zois-Karabelas/Greece/Peristeri-GS-Athens/447138 Bayanin Eurobasket.com]
* [https://basketball.realgm.com/player/Zois-Karampelas/Summary/120633 Bayanin RealGM.com]
* [http://www.esake.gr/el/action/EsakeplayerView?idteam=0000000D&idplayer=B91AE9D3&mode=1 Bayanin Gasar Kwando ta Girka] {{In lang|en}}
* [http://widgets.baskethotel.com/site/esake/player/5834129/ Bayanin Gasar Kwando ta Girka] {{In lang|el}}
* Archived [http://peristeribc.gr/el/view/zwis-karampelas Peristeri An] adana {{In lang|el}}
{{Greek Basket League Best Young Player}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
af9qoqj96zblboo48dp46gl9x6zwz0a
Stamatis Benas
0
160918
877676
2026-07-06T10:42:15Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1287826454|Stamatis Benas]]"
877676
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Stamatis Benas''' (madadin rubutun kalmomi: Mpanas) ( Greek , ; an haife shi a ranar 14 ga Oktoba, 1985) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon]] kwando ne na Girka. Benas ya shafe dukkan aikinsa a gasar lig-lig ta Girka. Ya wakilci Girka a matakin matasa .
== Sana'ar ƙwararru ==
Benas ya fara buga ƙwallon kwando a matsayin Aris Thessaloniki . <ref name="greek">{{Cite web |title=Σταμάτης Μπένας |url=http://basket.gr/index.php/playerview?playerid=1118 |access-date=18 August 2015 |publisher=Hellenic Basketball Federation |language=Greek}}</ref> A matakin farko ya fara buga ƙwallon kwando ga ''Galaxias Adendro'', ƙungiyar 'yan wasa masu son wasa. <ref name="ira1908">{{Cite web |date=17 July 2015 |title=Απέκτησε τον Μπένα |url=http://www.iraklis1908.gr/%CE%B1%CF%80%CE%AD%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BC%CF%80%CE%AD%CE%BD%CE%B1/ |access-date=18 August 2015 |publisher=iraklis1908.gr |language=Greek}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙwararru a shekarar 2007 lokacin da ya shiga MENT na gasar A2 ta Girka . <ref name="pamesports">{{Cite web |date=6 August 2014 |title=Στον Ερμή Λαγκαδά ο Μπένας! |url=http://www.pamesports.gr/303099/filiko-me-venetsia-o-olympiakos |access-date=18 August 2015 |publisher=pamesports.gr |language=Greek}}</ref> A shekarar 2010 ya koma KAOD, inda ya samu ci gaba zuwa gasar ƙwallon kwando ta Girka a shekarar 2011. <ref name="pamesports" /> Ya buga wasanni uku a matakin farko na ƙwallon kwando ta Girka, inda ya buga wasanni 57, inda ya samu matsakaicin maki 2.3 da kuma dawowa 1.5 a kowane wasa. <ref name="pamesports" /> A ranar 7 ga Agusta, 2014, Benas ya sanya hannu ga Ermis Lagkada a gasar A2 ta Girka. <ref>{{Cite web |last=Basketplus |date=7 August 2014 |title=Και επίσημα Μπένας |url=http://www.basketplus.gr/index.php/a2/ermis-lagkada/item/63839-kai-episima-benas |access-date=18 August 2015 |publisher=basketplus.gr |language=Greek}}</ref> A watan Yuli na 2015, ya koma Iraklis Thessaloniki . <ref name="ira1908" /> Bayan kakar wasa ɗaya da Iraklis, ya sanya hannu ga ƙungiyar Kastorias ta mataki na uku . <ref>{{Cite web |last=Kyritsis, Thomas |date=12 July 2016 |title=Υπέγραψε στην Καστοριά ο Μπένας |url=http://www.basketblog.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=164002:2016-07-12-15-05-44&catid=4:b-ethniki&Itemid=15 |access-date=29 October 2016 |publisher=basketblog.gr |language=Greek}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Benas ya wakilci Girka a matakin matasa. Ya buga wasanni 8, matsakaicin maki 4.1 a kowane wasa . <ref name="greek">{{Cite web |title=Σταμάτης Μπένας |url=http://basket.gr/index.php/playerview?playerid=1118 |access-date=18 August 2015 |publisher=Hellenic Basketball Federation |language=Greek}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://basket.gr/index.php/playerview?playerid=1118 "Σταμάτης Μπένας"] (in Greek). Hellenic Basketball Federation<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 August</span> 2015</span>.</cite>
[[Category:CS1 Greek-language sources (el)]]</ref> Mpenas memba ne na tawagar Girka a gasar FIBA ta Turai ta 'yan ƙasa da shekara 18 ta 2004. <ref>{{Cite web |title=Stamatis Benas Player profile |url=https://archive.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/45301/sid/3419/tid/291/_/2004_European_Championship_for_Men_U18_Qualifying_Round/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112214708/http://archive.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/45301/sid/3419/tid/291/_/2004_European_Championship_for_Men_U18_Qualifying_Round/index.html |archive-date=January 12, 2018 |access-date=18 August 2015 |publisher=FIBA Europe}}</ref>
== Nassoshi ==
{{Reflist|30em}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://archive.fiba.com/pages/eng/fa/p/lid_38135_cp/1/pid/45301/q/Benas/rpp//_//players.html Bayanin FIBA.com]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
1n00kns9qgadgm6emuc0qqnez4vi533
877686
877676
2026-07-06T10:57:06Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877686
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Stamatis Benas''' (madadin rubutun kalmomi: Mpanas) ( Greek , ; an haife shi a ranar 14 ga Oktoba, 1985) ƙwararren ɗan wasan [[Kwallon kwando|ƙwallon]] kwando ne na Girka. Benas ya shafe dukkan aikinsa a gasar lig-lig ta Girka. Ya wakilci Girka a matakin matasa .
== Sana'ar ƙwararru ==
Benas ya fara buga ƙwallon kwando a matsayin Aris Thessaloniki . <ref name="greek">{{Cite web |title=Σταμάτης Μπένας |url=http://basket.gr/index.php/playerview?playerid=1118 |access-date=18 August 2015 |publisher=Hellenic Basketball Federation |language=Greek}}</ref> A matakin farko ya fara buga ƙwallon kwando ga ''Galaxias Adendro'', ƙungiyar 'yan wasa masu son wasa. <ref name="ira1908">{{Cite web |date=17 July 2015 |title=Απέκτησε τον Μπένα |url=http://www.iraklis1908.gr/%CE%B1%CF%80%CE%AD%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BC%CF%80%CE%AD%CE%BD%CE%B1/ |access-date=18 August 2015 |publisher=iraklis1908.gr |language=Greek}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙwararru a shekarar 2007 lokacin da ya shiga MENT na gasar A2 ta Girka . <ref name="pamesports">{{Cite web |date=6 August 2014 |title=Στον Ερμή Λαγκαδά ο Μπένας! |url=http://www.pamesports.gr/303099/filiko-me-venetsia-o-olympiakos |access-date=18 August 2015 |publisher=pamesports.gr |language=Greek}}</ref> A shekarar 2010 ya koma KAOD, inda ya samu ci gaba zuwa gasar ƙwallon kwando ta Girka a shekarar 2011. <ref name="pamesports" /> Ya buga wasanni uku a matakin farko na ƙwallon kwando ta Girka, inda ya buga wasanni 57, inda ya samu matsakaicin maki 2.3 da kuma dawowa 1.5 a kowane wasa. <ref name="pamesports" /> A ranar 7 ga Agusta, 2014, Benas ya sanya hannu ga Ermis Lagkada a gasar A2 ta Girka. <ref>{{Cite web |last=Basketplus |date=7 August 2014 |title=Και επίσημα Μπένας |url=http://www.basketplus.gr/index.php/a2/ermis-lagkada/item/63839-kai-episima-benas |access-date=18 August 2015 |publisher=basketplus.gr |language=Greek}}</ref> A watan Yuli na 2015, ya koma Iraklis Thessaloniki . <ref name="ira1908" /> Bayan kakar wasa ɗaya da Iraklis, ya sanya hannu ga ƙungiyar Kastorias ta mataki na uku . <ref>{{Cite web |last=Kyritsis, Thomas |date=12 July 2016 |title=Υπέγραψε στην Καστοριά ο Μπένας |url=http://www.basketblog.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=164002:2016-07-12-15-05-44&catid=4:b-ethniki&Itemid=15 |access-date=29 October 2016 |publisher=basketblog.gr |language=Greek}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Benas ya wakilci Girka a matakin matasa. Ya buga wasanni 8, matsakaicin maki 4.1 a kowane wasa . <ref name="greek">{{Cite web |title=Σταμάτης Μπένας |url=http://basket.gr/index.php/playerview?playerid=1118 |access-date=18 August 2015 |publisher=Hellenic Basketball Federation |language=Greek}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://basket.gr/index.php/playerview?playerid=1118 "Σταμάτης Μπένας"] (in Greek). Hellenic Basketball Federation<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 August</span> 2015</span>.</cite>
[[Category:CS1 Greek-language sources (el)]]</ref> Mpenas memba ne na tawagar Girka a gasar FIBA ta Turai ta 'yan ƙasa da shekara 18 ta 2004. <ref>{{Cite web |title=Stamatis Benas Player profile |url=https://archive.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/45301/sid/3419/tid/291/_/2004_European_Championship_for_Men_U18_Qualifying_Round/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112214708/http://archive.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/45301/sid/3419/tid/291/_/2004_European_Championship_for_Men_U18_Qualifying_Round/index.html |archive-date=January 12, 2018 |access-date=18 August 2015 |publisher=FIBA Europe}}</ref>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://archive.fiba.com/pages/eng/fa/p/lid_38135_cp/1/pid/45301/q/Benas/rpp//_//players.html Bayanin FIBA.com]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
j2v70x4a99jfljzgo5i3kk9qa470wo4
Josef Bursik (mai wasan ƙwallon ƙafa)
0
160919
877677
2026-07-06T10:43:54Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353138657|Josef Bursik (footballer)]]"
877677
wikitext
text/x-wiki
'''Josef John Bursik''' ( Czech ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar Portsmouth EFL Championship .
== Aikin kulob ==
=== Stoke City ===
Bursik ya fara aikinsa a makarantar matasa ta AFC Wimbledon, inda ya shafe shekaru takwas kafin ya koma Stoke City a ranar 1 ga Yuli 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=Stoke City Secure Signature of England U17 Stopper Josef Bursik From AFC Wimbledon |url=https://www.90min.com/posts/5210016-stoke-city-secure-signature-of-england-u17-stopper-josef-bursik-from-afc-wimbledon |access-date=6 August 2019 |website=90 Min}}</ref> Bursik ya yi zaman aro a Hednesford Town da AFC Telford United . <ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=AFC Telford boss Gavin Cowan happy to finally have Josef Bursik |url=https://www.shropshirestar.com/sport/football/afc-telford-united/2019/01/12/afc-telford-boss-gavin-cowan-happy-to-finally-have-josef-bursik/ |access-date=6 August 2019 |website=Shropshire Star}}</ref> A ranar 2 ga Agusta 2019, Bursik ya koma kungiyar EFL League One Accrington Stanley a matsayin aro don kakar wasa ta 2019-20 . Bursik ya fara buga wasa a Accrington Stanley a ranar 29 ga Oktoba 2019 a gasar EFL Trophy . Ya fara buga wasa a gasar League a ranar 14 ga Disamba 2019 a wasan da suka yi nasara da ci 4-1 a kan Portsmouth . Bursik ya sanya hannu kan sabuwar kwantiragi ta shekaru uku da rabi da Stoke a watan Janairun 2020. <ref>{{Cite web |title=New deal for young keeper |url=https://www.stokecityfc.com/news/2020/January/New-deal-for-young-keeper/ |access-date=15 January 2020 |website=Stoke City}}</ref> Bursik ya buga wa Stanley wasanni 20 a kakar wasa ta 2019-20 har sai kakar wasa ta kare da wuri saboda [[Murar Mashaƙo 2019|annobar COVID-19]] a lokacin da Accrington ke matsayi na 17.
A watan Agusta na 2020, Bursik ya koma Doncaster Rovers a matsayin aro a kakar wasa ta 2020-21 . Bayan ya buga wasanni 11 a Doncaster, Stoke ta sake kiransa a ranar 19 ga Nuwamba, 2020 bayan raunin da [[Adam Davies]] da Angus Gunn suka samu . <ref>{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Joe Bursik |url=https://www.stokecityfc.com/news/2020/november/Joe-Bursik/ |access-date=19 November 2020 |website=Stoke City}}</ref> Bursik ya fara buga wa Stoke wasa a ranar 21 ga Nuwamba, 2020 a wasan da suka yi da Huddersfield Town da ci 4-3. Bursik ya buga wasanni 16 a Stoke daga Nuwamba 2020 har zuwa Janairu 2021 kuma ya ci gaba da buga wasa bakwai ba tare da an zura masa kwallo ba. <ref>{{Cite web |date=3 December 2020 |title='In his hands' - Stoke City fans lavish praise on rookie thrown in at deep end |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-joe-bursik-england-4760466 |access-date=8 April 2021 |website=Stoke Sentinel}}</ref> Bursik ya koma Peterborough United a ranar 8 ga Afrilu, 2021 a yarjejeniyar aro ta gaggawa bayan raunin da Christy Pym ya samu a kakar wasa ta bana. <ref>{{Cite web |title=Bursik Agrees Emergency Loan Move To Posh |url=https://www.theposh.com/news/2021/april/posh-make-emergency-loan-signing/ |access-date=8 April 2021 |website=Peterborough United}}</ref> Ya buga wasanni shida a Peterborough, wanda hakan ya taimaka musu samun ci gaba zuwa Gasar Zakarun Turai. A ranar 18 ga Mayu, 2021, Bursik ya koma Lincoln City a matsayin aro na gaggawa don wasannin share fage na League One bayan raunin da Alex Palmer ya samu a kai. <ref>{{Cite web |title=Bursik Arrives On Emergency Loan Deal |url=https://www.weareimps.com/news/2021/may/210518-josef-bursik/ |access-date=18 May 2021 |website=Lincoln City}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2021 |title=Bursik joins Lincoln |url=https://www.stokecityfc.com/news/2021/may/Bursik-joins-Lincoln/ |access-date=18 May 2021 |website=Stoke City}}</ref> Ya buga wasan farko da nasara 2-0 a kan [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] kafin Palmer ya samu damar dawowa. <ref>{{Cite web |date=21 May 2021 |title=Josef Bursik thanked by Lincoln City as Alex Palmer is cleared to face Sunderland |url=https://www.lincolnshirelive.co.uk/sport/football/football-news/bursik-palmer-lincoln-sunderland-stoke-5440743 |access-date=21 May 2021 |website=Lincolnshire Live}}</ref> Bursik ya fara kakar wasa ta 2021-22 a matsayin mai tsaron gida na farko da Stoke ta zaba har sai da ya ji rauni a tsokar 'yan wasan Ingila 'yan kasa da shekara 21 a watan Nuwamba na 2021. <ref>{{Cite web |date=22 November 2021 |title=Timeframe for Joe Bursik in Stoke City injury news |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-joe-bursik-injury-6240632 |access-date=20 May 2022 |website=Stoke Sentinel}}</ref> Jack Bonham ya maye gurbinsa har sai da ya koma kungiyar a karshen kakar wasa.
=== Club Brugge ===
A ranar 14 ga Janairu 2023, Bursik ya rattaba hannu kan kulob din Belgian Pro League Club Brugge kan kudin da ba a bayyana ba. Bayan ya kasa shiga kungiyar farko a Club Brugge, inda ya buga wasa a kungiyar reserve ta Club NXT kawai a gasar Challenger Pro League, Bursik ya koma kungiyar Scottish Premiership Hibernian a matsayin aro a kakar wasa ta 2024-25 . <ref>{{Cite web |date=24 June 2024 |title=Hibs sign keeper Bursik on loan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/c8888dj953qo |access-date=28 June 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
=== Portsmouth ===
A ranar 1 ga Satumba 2025, Bursik ya sanya hannu a kulob din Championship na Portsmouth kan kudin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |title=Bursik Arrives From Club Brugge |url=https://www.portsmouthfc.co.uk/news/2025/september/01/bursik-arrives-from-club-brugge/ |access-date=1 September 2025 |website=Portsmouth FC}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bursik shi ne mai tsaron gida na farko a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 ta Ingila wadda ta sha kashi a hannun Spain a bugun fenariti a wasan ƙarshe na gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2017. <ref name="UEFA">{{Cite web |date=19 May 2017 |title=European Under-17s Championship: England lose final to Spain on penalties |url=https://www.theguardian.com/football/2017/may/19/spain-england-under17-european-championship-final-match-report |access-date=1 March 2020 |website=The Guardian}}</ref> Shi ma memba ne na ƙungiyar da ta lashe gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2017. <ref name="FIFA">{{Cite web |date=17 January 2019 |title=England's U17 World Cup winners - where are they now? |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46800068 |access-date=1 March 2020 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Bayan ya wakilci Ingila a matakin 'yan ƙasa da shekara 18, 'yan ƙasa da shekara 19 da kuma 'yan ƙasa da shekara 20, Bursik ya fara buga wasa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 a lokacin da suka doke Albania da ci 5-0 a filin wasa na Molineux a ranar 17 ga Nuwamba 2020.
== Rayuwa ta sirri ==
An sanya wa Bursik suna ne bayan kakansa Josef Buršík, gwarzon yaƙin Czech. <ref>{{Cite web |date=6 January 2021 |title=The incredible family story of Stoke City rising star Joe Bursik |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-josef-bursik-grandad-4862408 |access-date=6 January 2021 |website=Stoke Sentinel}}</ref> Mahaifin Bursik, Alex, ya mutu a watan Satumba na 2022. <ref>{{Cite web |date=30 September 2022 |title=Stoke City rally around Joe Bursik following tragic update |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-joe-bursik-dad-7650974 |access-date=30 September 2022 |website=Stoke Sentinel}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|11 January 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[FA Cup]], [[Belgian Cup]], [[Scottish Cup]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[EFL Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Stoke City U23
|2017–18
| colspan="1" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|0
|1
|0
|-
| rowspan="7" |Stoke City
|2017–18
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2018–19
|Championship
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2019–20
|Championship
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2020–21
|Championship
|15
|0
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
|2021–22
|Championship
|19
|0
|1
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|21
|0
|-
|2022–23
|Championship
|16
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
! colspan="2" |Total
!50
!0
!2
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!53
!0
|-
|Hednesford Town (loan)
|2018–19
|[[Northern Premier League]] Premier Division
|6
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|6
|0
|-
|AFC Telford United (loan)
|2018–19
|National League North
|17
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|0
|-
|Accrington Stanley (loan)
|2019–20
|League One
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|4{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|0
|20
|0
|-
|Doncaster Rovers (loan)
|2020–21<ref name="2020/21" />
|League One
|10
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|11
|0
|-
|Peterborough United (loan)
|2020–21<ref name="2020/21" />
|League One
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|6
|0
|-
|Lincoln City (loan)
|2020–21<ref name="2020/21" />
|League One
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearances in [[EFL League One play-offs|League One Play-offs]]}}
|0
|1
|0
|-
| rowspan="4" |Club Brugge
|2022–23<ref name="2022/23" />
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
|2023–24
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
|2024–25
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!0
!0
!0
!0
! colspan="2" |—
!0
!0
!0
!0
|-
| rowspan="3" |Club NXT
|2022–23
|Challenger Pro League
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
|2023–24
|Challenger Pro League
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
! colspan="2" |Total
!6
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!6
!0
|-
|Hibernian (loan)
|2024–25
|Scottish Premiership
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|Portsmouth
|2025–26
|Championship
|9
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|10
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!120
!0
!3
!0
!2
!0
!6
!0
!131
!0
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Ingila 'yan ƙasa da shekara 17'''
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17 : 2017 <ref name="FIFA">{{Cite web |date=17 January 2019 |title=England's U17 World Cup winners - where are they now? |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46800068 |access-date=1 March 2020 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/46800068 "England's U17 World Cup winners - where are they now?"]. </cite></ref>
* Gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA : 2017 <ref name="UEFA">{{Cite web |date=19 May 2017 |title=European Under-17s Championship: England lose final to Spain on penalties |url=https://www.theguardian.com/football/2017/may/19/spain-england-under17-european-championship-final-match-report |access-date=1 March 2020 |website=The Guardian}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theguardian.com/football/2017/may/19/spain-england-under17-european-championship-final-match-report "European Under-17s Championship: England lose final to Spain on penalties"]. </cite></ref>
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.clubbrugge.be/en/teams/a-kern/players/josef-bursik Josef Bursik] a gidan yanar gizon Club Brugge KN
{{Portsmouth F.C. squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
6pmvyq39x3w2vj3sccj8l2e588a89hs
877685
877677
2026-07-06T10:55:40Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877685
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Josef John Bursik''' ( Czech ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar Portsmouth EFL Championship .
== Aikin kulob ==
=== Stoke City ===
Bursik ya fara aikinsa a makarantar matasa ta AFC Wimbledon, inda ya shafe shekaru takwas kafin ya koma Stoke City a ranar 1 ga Yuli 2017. <ref>{{Cite web |date=30 June 2017 |title=Stoke City Secure Signature of England U17 Stopper Josef Bursik From AFC Wimbledon |url=https://www.90min.com/posts/5210016-stoke-city-secure-signature-of-england-u17-stopper-josef-bursik-from-afc-wimbledon |access-date=6 August 2019 |website=90 Min}}</ref> Bursik ya yi zaman aro a Hednesford Town da AFC Telford United . <ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=AFC Telford boss Gavin Cowan happy to finally have Josef Bursik |url=https://www.shropshirestar.com/sport/football/afc-telford-united/2019/01/12/afc-telford-boss-gavin-cowan-happy-to-finally-have-josef-bursik/ |access-date=6 August 2019 |website=Shropshire Star}}</ref> A ranar 2 ga Agusta 2019, Bursik ya koma kungiyar EFL League One Accrington Stanley a matsayin aro don kakar wasa ta 2019-20 . Bursik ya fara buga wasa a Accrington Stanley a ranar 29 ga Oktoba 2019 a gasar EFL Trophy . Ya fara buga wasa a gasar League a ranar 14 ga Disamba 2019 a wasan da suka yi nasara da ci 4-1 a kan Portsmouth . Bursik ya sanya hannu kan sabuwar kwantiragi ta shekaru uku da rabi da Stoke a watan Janairun 2020. <ref>{{Cite web |title=New deal for young keeper |url=https://www.stokecityfc.com/news/2020/January/New-deal-for-young-keeper/ |access-date=15 January 2020 |website=Stoke City}}</ref> Bursik ya buga wa Stanley wasanni 20 a kakar wasa ta 2019-20 har sai kakar wasa ta kare da wuri saboda [[Murar Mashaƙo 2019|annobar COVID-19]] a lokacin da Accrington ke matsayi na 17.
A watan Agusta na 2020, Bursik ya koma Doncaster Rovers a matsayin aro a kakar wasa ta 2020-21 . Bayan ya buga wasanni 11 a Doncaster, Stoke ta sake kiransa a ranar 19 ga Nuwamba, 2020 bayan raunin da [[Adam Davies]] da Angus Gunn suka samu . <ref>{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Joe Bursik |url=https://www.stokecityfc.com/news/2020/november/Joe-Bursik/ |access-date=19 November 2020 |website=Stoke City}}</ref> Bursik ya fara buga wa Stoke wasa a ranar 21 ga Nuwamba, 2020 a wasan da suka yi da Huddersfield Town da ci 4-3. Bursik ya buga wasanni 16 a Stoke daga Nuwamba 2020 har zuwa Janairu 2021 kuma ya ci gaba da buga wasa bakwai ba tare da an zura masa kwallo ba. <ref>{{Cite web |date=3 December 2020 |title='In his hands' - Stoke City fans lavish praise on rookie thrown in at deep end |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-joe-bursik-england-4760466 |access-date=8 April 2021 |website=Stoke Sentinel}}</ref> Bursik ya koma Peterborough United a ranar 8 ga Afrilu, 2021 a yarjejeniyar aro ta gaggawa bayan raunin da Christy Pym ya samu a kakar wasa ta bana. <ref>{{Cite web |title=Bursik Agrees Emergency Loan Move To Posh |url=https://www.theposh.com/news/2021/april/posh-make-emergency-loan-signing/ |access-date=8 April 2021 |website=Peterborough United}}</ref> Ya buga wasanni shida a Peterborough, wanda hakan ya taimaka musu samun ci gaba zuwa Gasar Zakarun Turai. A ranar 18 ga Mayu, 2021, Bursik ya koma Lincoln City a matsayin aro na gaggawa don wasannin share fage na League One bayan raunin da Alex Palmer ya samu a kai. <ref>{{Cite web |title=Bursik Arrives On Emergency Loan Deal |url=https://www.weareimps.com/news/2021/may/210518-josef-bursik/ |access-date=18 May 2021 |website=Lincoln City}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 May 2021 |title=Bursik joins Lincoln |url=https://www.stokecityfc.com/news/2021/may/Bursik-joins-Lincoln/ |access-date=18 May 2021 |website=Stoke City}}</ref> Ya buga wasan farko da nasara 2-0 a kan [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] kafin Palmer ya samu damar dawowa. <ref>{{Cite web |date=21 May 2021 |title=Josef Bursik thanked by Lincoln City as Alex Palmer is cleared to face Sunderland |url=https://www.lincolnshirelive.co.uk/sport/football/football-news/bursik-palmer-lincoln-sunderland-stoke-5440743 |access-date=21 May 2021 |website=Lincolnshire Live}}</ref> Bursik ya fara kakar wasa ta 2021-22 a matsayin mai tsaron gida na farko da Stoke ta zaba har sai da ya ji rauni a tsokar 'yan wasan Ingila 'yan kasa da shekara 21 a watan Nuwamba na 2021. <ref>{{Cite web |date=22 November 2021 |title=Timeframe for Joe Bursik in Stoke City injury news |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-joe-bursik-injury-6240632 |access-date=20 May 2022 |website=Stoke Sentinel}}</ref> Jack Bonham ya maye gurbinsa har sai da ya koma kungiyar a karshen kakar wasa.
=== Club Brugge ===
A ranar 14 ga Janairu 2023, Bursik ya rattaba hannu kan kulob din Belgian Pro League Club Brugge kan kudin da ba a bayyana ba. Bayan ya kasa shiga kungiyar farko a Club Brugge, inda ya buga wasa a kungiyar reserve ta Club NXT kawai a gasar Challenger Pro League, Bursik ya koma kungiyar Scottish Premiership Hibernian a matsayin aro a kakar wasa ta 2024-25 . <ref>{{Cite web |date=24 June 2024 |title=Hibs sign keeper Bursik on loan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/c8888dj953qo |access-date=28 June 2024 |website=BBC Sport}}</ref>
=== Portsmouth ===
A ranar 1 ga Satumba 2025, Bursik ya sanya hannu a kulob din Championship na Portsmouth kan kudin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |title=Bursik Arrives From Club Brugge |url=https://www.portsmouthfc.co.uk/news/2025/september/01/bursik-arrives-from-club-brugge/ |access-date=1 September 2025 |website=Portsmouth FC}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bursik shi ne mai tsaron gida na farko a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 ta Ingila wadda ta sha kashi a hannun Spain a bugun fenariti a wasan ƙarshe na gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA ta 2017. <ref name="UEFA">{{Cite web |date=19 May 2017 |title=European Under-17s Championship: England lose final to Spain on penalties |url=https://www.theguardian.com/football/2017/may/19/spain-england-under17-european-championship-final-match-report |access-date=1 March 2020 |website=The Guardian}}</ref> Shi ma memba ne na ƙungiyar da ta lashe gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2017. <ref name="FIFA">{{Cite web |date=17 January 2019 |title=England's U17 World Cup winners - where are they now? |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46800068 |access-date=1 March 2020 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Bayan ya wakilci Ingila a matakin 'yan ƙasa da shekara 18, 'yan ƙasa da shekara 19 da kuma 'yan ƙasa da shekara 20, Bursik ya fara buga wasa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 a lokacin da suka doke Albania da ci 5-0 a filin wasa na Molineux a ranar 17 ga Nuwamba 2020.
== Rayuwa ta sirri ==
An sanya wa Bursik suna ne bayan kakansa Josef Buršík, gwarzon yaƙin Czech. <ref>{{Cite web |date=6 January 2021 |title=The incredible family story of Stoke City rising star Joe Bursik |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-josef-bursik-grandad-4862408 |access-date=6 January 2021 |website=Stoke Sentinel}}</ref> Mahaifin Bursik, Alex, ya mutu a watan Satumba na 2022. <ref>{{Cite web |date=30 September 2022 |title=Stoke City rally around Joe Bursik following tragic update |url=https://www.stokesentinel.co.uk/sport/football/football-news/stoke-city-joe-bursik-dad-7650974 |access-date=30 September 2022 |website=Stoke Sentinel}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|11 January 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[FA Cup]], [[Belgian Cup]], [[Scottish Cup]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[EFL Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Stoke City U23
|2017–18
| colspan="1" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|0
|1
|0
|-
| rowspan="7" |Stoke City
|2017–18
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2018–19
|Championship
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2019–20
|Championship
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2020–21
|Championship
|15
|0
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
|2021–22
|Championship
|19
|0
|1
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|21
|0
|-
|2022–23
|Championship
|16
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
! colspan="2" |Total
!50
!0
!2
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!53
!0
|-
|Hednesford Town (loan)
|2018–19
|[[Northern Premier League]] Premier Division
|6
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|6
|0
|-
|AFC Telford United (loan)
|2018–19
|National League North
|17
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|0
|-
|Accrington Stanley (loan)
|2019–20
|League One
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|4{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|0
|20
|0
|-
|Doncaster Rovers (loan)
|2020–21<ref name="2020/21" />
|League One
|10
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|11
|0
|-
|Peterborough United (loan)
|2020–21<ref name="2020/21" />
|League One
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|6
|0
|-
|Lincoln City (loan)
|2020–21<ref name="2020/21" />
|League One
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearances in [[EFL League One play-offs|League One Play-offs]]}}
|0
|1
|0
|-
| rowspan="4" |Club Brugge
|2022–23<ref name="2022/23" />
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
|2023–24
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
|2024–25
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!0
!0
!0
!0
! colspan="2" |—
!0
!0
!0
!0
|-
| rowspan="3" |Club NXT
|2022–23
|Challenger Pro League
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
|2023–24
|Challenger Pro League
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
! colspan="2" |Total
!6
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!6
!0
|-
|Hibernian (loan)
|2024–25
|Scottish Premiership
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|Portsmouth
|2025–26
|Championship
|9
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|10
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!120
!0
!3
!0
!2
!0
!6
!0
!131
!0
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Ingila 'yan ƙasa da shekara 17'''
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17 : 2017 <ref name="FIFA">{{Cite web |date=17 January 2019 |title=England's U17 World Cup winners - where are they now? |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46800068 |access-date=1 March 2020 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/46800068 "England's U17 World Cup winners - where are they now?"]. </cite></ref>
* Gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta UEFA : 2017 <ref name="UEFA">{{Cite web |date=19 May 2017 |title=European Under-17s Championship: England lose final to Spain on penalties |url=https://www.theguardian.com/football/2017/may/19/spain-england-under17-european-championship-final-match-report |access-date=1 March 2020 |website=The Guardian}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theguardian.com/football/2017/may/19/spain-england-under17-european-championship-final-match-report "European Under-17s Championship: England lose final to Spain on penalties"]. </cite></ref>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.clubbrugge.be/en/teams/a-kern/players/josef-bursik Josef Bursik] a gidan yanar gizon Club Brugge KN
{{Portsmouth F.C. squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
gxnw2jkv0b9677o4dih7gkbdm81p483
Lauren Cornell
0
160920
877678
2026-07-06T10:45:09Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362524811|Lauren Cornell]]"
877678
wikitext
text/x-wiki
'''Lauren Cornell''' 'yar Amurka ce mai kula da kayan tarihi kuma marubuciya da ke zaune a New York. Cornell ita ce Babban Mai Kula da Kayan Tarihi na Hessel na Fasaha <ref>{{Cite web |date=2017-04-27 |title=Lauren Cornell to Leave the New Museum for Bard College I artnet News |url=https://news.artnet.com/art-world/939386-939386 |access-date=2019-08-05 |website=artnet News |language=en-US}}</ref> kuma Daraktan Shirin Digiri na Biyu a Cibiyar Nazarin Kayan Tarihi, Kwalejin Bard . A da, ita ce mai kula da kayan tarihi a Sabon Gidan Tarihi kuma ita ce babbar darakta ta kamfanin Rhizome (2005-2012). <ref>{{Cite web |last=Battaglia |first=Andy |date=2017-04-27 |title=New Museum Curator Lauren Cornell Named Chief Curator of Hessel Museum, Director of CCS Bard's Graduate Program |url=http://www.artnews.com/2017/04/27/new-museum-curator-lauren-cornell-named-chief-curator-of-hessel-museum-director-of-ccs-bards-graduate-program/ |access-date=2019-08-05 |website=ARTnews |language=en-US}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Cornell kuma ya girma a birnin New York.
A shekara ta 2005, ta zama babbar darakta ta Rhizome, wata kungiya da ke ba da umarni, nuna, da kuma kiyaye fasaha da ke da alaƙa da fasaha. <ref>{{Cite web |last=McGarry |first=Kevin |date=October 4, 2012 |title=Timely | Avant Guardian |url=https://archive.nytimes.com/tmagazine.blogs.nytimes.com/2012/10/04/timely-avant-guardian/ |website=T Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 21, 2005 |title=Lauren Cornell, Executive Director, Rhizome.org |url=https://gothamist.com/arts-entertainment/lauren-cornell-executive-director-rhizomeorg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329004447/http://gothamist.com/2005/07/21/lauren_cornell_executive_director_rhizomeorg.php |archive-date=March 29, 2015 |website=Gothamist}}</ref> A shekara ta 2007, ta zama mai kula da sabbin gidajen tarihi inda ta shirya tare da shirya nune-nune da shirye-shiryen jama'a, ciki har da bikin farko na New Museum Triennial da ''Free'', wani baje koli na Sabon Gidan Tarihi a watan Oktoban 2010, da sauran nune-nune. A shekara ta 2010, Cornell ta haɗu da kafa taron Rhizome 's ''Seven on Seven'' tare da Fred Benenson, John Borthwick, da Peter Rojas . Taron ya haɗu da fannoni na fasaha da fasaha ta zamani ta hanyar haɗa masu ƙirƙira fasaha da masu zane-zane na gani da kuma ƙalubalantar su su haɓaka wani abu a cikin yini ɗaya. <ref>{{Cite web |title=Free Forms: An #OpenCurating Interview with Lauren Cornell |url=http://walkerart.org/magazine/free-forms-opencurating-lauren-cornell |access-date=2019-08-07 |website=walkerart.org |language=en-US}}</ref> An yi wahayi zuwa ''ga Seven on Seven'' daga Experiments in Art and Technology (EAT), wani aiki da Billy Klüver da Robert Rauschenberg suka ƙaddamar a 1967, wanda ya shirya haɗin gwiwa tsakanin masu fasaha da injiniyoyi a Bell Labs . <ref>{{Cite web |last=Sneed |first=Gillian |date=2011-05-16 |title=Art for Troubleshooters: 7 on 7 at the New Museum |url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/news/7-on-7-rhizome-aol-new-museum/ |access-date=2019-08-07 |website=Art in America |language=en-US}}</ref> A shekarar 2016, Cornell da Ed Halter sun yi haɗin gwiwa wajen gyara littafin M ''ass Effect: Art and the Internet in the Twenty-First Century'' (2016).
Ta sauka daga matsayinta a Rhizome a watan Yulin 2012 domin ta jagoranci bikin Triennial, ''Surround Audience'' na uku na Sabon Gidan Tarihi, a shekarar 2015, tare da mai zane Ryan Trecartin. <ref>{{Cite web |last=((Editor)) |first=((News)) |date=May 3, 2012 |title=Lauren Cornell and artist Ryan Trecartin will curate the New Museum's third Generational Triennial in 2015. |url=https://biennialfoundation.org/2012/05/lauren-cornell-and-artist-ryan-trecartin-will-curate-the-new-museum’s-third-generational-triennial-in-2015/ |website=Biennial Foundation}}</ref>
A Cibiyar Nazarin Curatorial, tana kula da Shirin Digiri na biyu a Nazarin Curatorial kuma ta shirya nune-nunen Sky Hopinka, <ref>{{Cite web |title=Sky Hopinka: Centers of Somewhere |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/560-sky-hopinka-centers-of-somewhere}} CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Martine Syms, <ref>{{Cite web |title=Martine Syms: Grio College |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/696-martine-syms-grio-college}} CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Nil Yalter <ref>{{Cite web |title=Nil Yalter: Exile Is a Hard Job |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/529-nil-yalter-exile-is-a-hard-job}} CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> (tare da Museum Ludwig, Cologne), Dara Birnbaum (bayanta na farko a Amurka), <ref>{{Cite web |title=Dara Birnbaum: Reaction |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/695-dara-birnbaum-reaction}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Daniel Steegmann Mangrane, <ref>{{Cite web |title=Daniel Steegman Mangrane: A Transparent Leaf Instead Of The Mouth |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/249-daniel-steegmann-mangrane-a-transparent-leaf-instead-of-the-mouth}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Liliana Porter, <ref>{{Cite web |title=Liliana Porter: The Gardener and Other Situations |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/728-liliana-porter-the-gardener-and-other-situations}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Erika Verzutti, <ref name=":0">{{Cite web |title=Erika Verzutti: New Moons |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/718-erika-verzutti-new-moons}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> da Leidy Churchman . <ref>{{Cite web |title=Leidy Churchman: Crocodile |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/528-leidy-churchman-crocodile}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref>
A shekarar 2019, ta yi fim mai suna Phantom Plane: Cyberpunk in the Year of the Future tare da Xue Tan, Dawn Chan, Jeppe Ugelvig da Tobias Berger a Tai Kwun Contemporary a Hong Kong. <ref>{{Cite web |title=Phantom Plane: Cyberpunk in the Year of the Future |url=https://www.taikwun.hk/en/programme/detail/phantom-plane-cyberpunk-in-the-year-of-the-future/467}} Retrieved 2024-06-21</ref>
Ta bayar da gudummawa ga wallafe-wallafen da suka haɗa da ''Aperture,'' <ref name="auto">{{Cite web |date=24 November 2015 |title=Self-Portraiture in the First-Person Age |url=https://aperture.org/blog/self-portraiture-first-person-age/ |access-date=2019-08-07 |website=Aperture Foundation NY |language=en-US}}</ref> ''Art in America,'' <ref name="auto3">{{Cite web |last=Cornell |first=Lauren |date=2016-04-28 |title=In the Studio: Dara Birnbaum |url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/in-the-studio-dara-birnbaum/ |access-date=2019-08-07 |website=Art in America |language=en-US}}</ref> ''ArtReview,'' ''Frieze,'' <ref name="auto1">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=6 February 2019 |title=The Intensity and Integrity of Ian White |url=https://frieze.com/article/intensity-and-integrity-ian-white |journal=Frieze |language=en |issue=200 |access-date=2019-08-07}}</ref> <ref name="auto4">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=September 2011 |title=Down the Line |url=https://frieze.com/article/down-line |journal=Frieze |language=en |issue=141 |access-date=2019-08-07}}</ref> da ''Mousse,'' <ref name="auto2">{{Cite web |date=2013-02-01 |title=Techno-animism • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-techno-animism-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}</ref> <ref name="auto5">{{Cite web |date=2013-12-01 |title=Mass Effect • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-ed-halter-mass-effect-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}</ref> kuma ta rubuta a kan masu fasaha don kundin littattafai na monographic.
A shekarar 2016, Artsy ta nada Cornell a matsayin daya daga cikin "Masu Kula da Matasa 20 Mafi Tasiri a Amurka." <ref>{{Cite web |last=Gotthardt |first=Alexxa |date=2016-10-25 |title=The 20 Most Influential Young Curators in the United States |url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-the-20-most-influential-young-curators-in-the-united-states |access-date=2019-08-10 |website=Artsy |language=en}}</ref> A shekarar 2017, Cornell ta sami kyautar Sabon Shugabanci ta ArtTable. <ref>{{Cite web |last=Brown |first=Angela |date=2016-12-19 |title=ArtTable to Honor Lowery Stokes Sims and Lauren Cornell With Distinguished Service and New Leadership Awards |url=http://www.artnews.com/2016/12/19/arttable-honors-lowery-stokes-sims/ |access-date=2019-08-07 |website=ARTnews |language=en-US}}</ref> A shekarar 2017, an nada ta Apollo 40 a ƙarƙashin shekaru 40. <ref>{{Cite web |date=2017-09-07 |title=Lauren Cornell {{!}} Apollo 40 Under 40 Global {{!}} The Thinkers |url=https://www.apollo-magazine.com/lauren-cornell-apollo-40-under-40-global-the-thinkers/ |access-date=2019-08-07 |website=Apollo Magazine |language=en-US}}</ref>
== Nunin Nunin ==
* ''Masana'antu Masu Heavy na Young-Hae Chang Baƙi a kan Fari, Toka Hawan Sama,'' Disamba 2007 - Maris 2008 (an haɗa su tare da Laura Hoptman) <ref>{{Cite web |title=New Museum Digital Archive |url=http://archive.newmuseum.org/index.php/Detail/Entity/Show/entity_id/3458 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001190721/http://archive.newmuseum.org/index.php/Detail/Entity/Show/entity_id/3458 |archive-date=2012-10-01 |access-date=2014-03-18}}</ref>
* Sabon Gidan Tarihi na Triennial: ''Ƙananan Sama da Yesu,'' Afrilu-Yuli 2009 (wanda aka haɗa tare da Massimiliano Gioni da Laura Hoptman <ref>{{Cite web |title=Exhibitions |url=https://archive.newmuseum.org/exhibitions/937 |access-date=2019-08-07 |website=New Museum Digital Archive |language=en}}</ref>
* ''Kyauta,'' Oktoba 2010-Janairu 2011 <ref>{{Cite web |title=Exhibitions |url=https://archive.newmuseum.org/exhibitions/1092 |access-date=2019-08-07 |website=New Museum Digital Archive |language=en}}</ref>
* ''Tafiya Mai Zafi,'' Janairu–Fabrairu 2013 <ref>{{Cite web |title=Walking Drifting Dragging |url=http://www.newmuseum.org/exhibitions/view/walking-drifting-dragging |access-date=2019-08-07 |website=www.newmuseum.org |language=en}}</ref>
* Sabon Gidan Tarihi na Triennial: Masu Sauraron Kai Tsaye, Fabrairu-Mayu 2015 (an haɗa su tare da Ryan Trecartin ) <ref>{{Cite web |date=2012-04-26 |title=Ryan Trecartin and Lauren Cornell Will Curate 2015 New Museum Triennial |url=https://observer.com/2012/04/ryan-trecartin-and-lauren-cornell-will-curate-2015-new-museum-triennial/ |access-date=2019-08-07 |website=Observer |language=en}}</ref>
* ''Waƙa, Dabaru, Alama: Beatriz Santiago Munoz'' (wanda aka haɗa tare da Johanna Burton da Sara O'Keeffe) <ref>{{Cite web |title=Beatriz Santiago Munoz: Song, Strategy, Sign |url=http://www.newmuseum.org/exhibitions/view/beatriz-santiago-munoz |access-date=2019-08-07 |website=www.newmuseum.org |language=en}}</ref>
* ''Masu Adawa da Ba a Gani'' a CCS Bard, Yuni-Satumba 2016 (an haɗa su tare da Tom Eccles) <ref>{{Cite web |title=Invisible Adversaries |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/234-invisible-adversaries |access-date=2019-08-07 |website=CCS Bard |language=en}}</ref>
* ''Daniel Steegmann Mangrané : Ganye Mai Bayyananne Maimakon Baki'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=CCS Bard {{!}} Daniel Steegmann Mangrané: A Transparent Leaf instead of The Mouth |url=https://www.bard.edu/ccs/exhibitions/daniel-steegmann-mangrane-a-transparent-leaf-instead-of-the-mouth/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612024342/http://www.bard.edu/ccs/exhibitions/daniel-steegmann-mangrane-a-transparent-leaf-instead-of-the-mouth/ |archive-date=2018-06-12 |website=www.bard.edu}}</ref>
* ''Nil Yalter: Ficewa aiki ne mai wahala'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=Nil Yalter: Exile Is a Hard Job |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/529-nil-yalter-exile-is-a-hard-job/ |website=CCS Bard}}</ref>
* ''Leidy Churchman: Kada'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=Leidy Churchman: Crocodile |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/528-leidy-churchman-crocodile |website=CCS Bard}}</ref>
* ''Sky Hopinka: Cibiyoyin Wani Lokaci'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=Sky Hopinka Centers of Somewhere |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/560-sky-hopinka-centers-of-somewhere}}</ref>
* ''Dara Birnbaum: Martani'' a CCS Bard
* ''Martine Syms: Kwalejin Grio'' a CCS Bard
* Erika Verzutti: Sabbin Watanni a CCS Bard <ref name=":0">{{Cite web |title=Erika Verzutti: New Moons |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/718-erika-verzutti-new-moons}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/718-erika-verzutti-new-moons "Erika Verzutti: New Moons"].</cite>CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref>
== Rubuce-rubucen da aka zaɓa ==
* ''Tsanani da Mutuncin Ian White,'' Frieze <ref name="auto1">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=6 February 2019 |title=The Intensity and Integrity of Ian White |url=https://frieze.com/article/intensity-and-integrity-ian-white |journal=Frieze |language=en |issue=200 |access-date=2019-08-07}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCornell2019">Cornell, Lauren (6 February 2019). [https://frieze.com/article/intensity-and-integrity-ian-white "The Intensity and Integrity of Ian White"]. ''Frieze'' (200)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''Mass Effect,'' Mujallar Mousse <ref name="auto5">{{Cite web |date=2013-12-01 |title=Mass Effect • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-ed-halter-mass-effect-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://moussemagazine.it/lauren-cornell-ed-halter-mass-effect-2013/ "Mass Effect •"]. ''Mousse Magazine'' (in Italian). 2013-12-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
* ''Hoton Kai a Zamanin Mutum na Farko,'' Buɗewa <ref name="auto">{{Cite web |date=24 November 2015 |title=Self-Portraiture in the First-Person Age |url=https://aperture.org/blog/self-portraiture-first-person-age/ |access-date=2019-08-07 |website=Aperture Foundation NY |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://aperture.org/blog/self-portraiture-first-person-age/ "Self-Portraiture in the First-Person Age"]. ''Aperture Foundation NY''. 24 November 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''A cikin Studio: Dara Birnbaum,'' Fasaha a Amurka <ref name="auto3">{{Cite web |last=Cornell |first=Lauren |date=2016-04-28 |title=In the Studio: Dara Birnbaum |url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/in-the-studio-dara-birnbaum/ |access-date=2019-08-07 |website=Art in America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCornell2016">Cornell, Lauren (2016-04-28). [https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/in-the-studio-dara-birnbaum/ "In the Studio: Dara Birnbaum"]. ''Art in America''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''Fasaha-animism,'' Mujallar Mousse <ref name="auto2">{{Cite web |date=2013-02-01 |title=Techno-animism • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-techno-animism-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://moussemagazine.it/lauren-cornell-techno-animism-2013/ "Techno-animism •"]. ''Mousse Magazine'' (in Italian). 2013-02-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
* ''Ƙasa da Layin'', Frieze <ref name="auto4">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=September 2011 |title=Down the Line |url=https://frieze.com/article/down-line |journal=Frieze |language=en |issue=141 |access-date=2019-08-07}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCornell2011">Cornell, Lauren (September 2011). [https://frieze.com/article/down-line "Down the Line"]. ''Frieze'' (141)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''Idan Nan Gaba Ya Kasance Yanzu: AK Burns,'' Mujallar Mousse <ref>{{Cite web |date=2015-10-01 |title=If the Future Were Now: A.K. Burns — Mousse Magazine and Publishing |url=https://www.moussemagazine.it/magazine/ak-burns-lauren-cornell-2015 |access-date=2022-09-21 |website=www.moussemagazine.it |language=en-US}}</ref>
* ''A Intanet na Club'', Mujallar Mousse
== Littattafai ==
* Cornell, Lauren, Massimiliano Gioni, da Laura Hoptman, editoci. ''Ƙarami Fiye da Yesu: Mai Karatu.'' New York: Sabon Gidan Tarihi / London: Steidl & Partners, 2009.
* Cornell, Lauren, edita, ''Kyauta'' . Gidan Tarihi na New York/Sabuwar Gidaje, 2010. <ref>{{Cite web |title=New Museum - Digital Archive |url=http://archive.newmuseum.org/index.php/Detail/Occurrence/Show/occurrence_id/1712 |access-date=2016-05-18 |website=archive.newmuseum.org}}</ref>
* Cornell, Lauren da Helga Christoffersen, editoci. ''2015 Triennial: Surround Audiences'' . New York: Sabon Gidan Tarihi / Rizzoli Skira, 2015. <ref>{{Cite web |title=Surround Audience: New Museum Triennial 2015 Written by Lauren Cornell and Ryan Trecartin - Rizzoli New York - Rizzoli New York |url=http://www.rizzoliusa.com/book.php?isbn=9780847845200 |access-date=2016-05-18 |website=www.rizzoliusa.com}}</ref>
* Cornell, Lauren da Ed Halter, editoci. ''Tasirin Mass: Fasaha da Intanet a ƙarni na 21.'' New York: Gidan Tarihi na New / Cambridge, MA: MIT Press, 2015.
* Cornell, Lauren da Eccles, Tom, editoci. ''Masu Hamayya da Ba a Gani ba'' . New York: Gidan Tarihi na Hessel, 2016.
* Cornell, Lauren, Karen Kelly, da Barbara Schroeder, editoci, ''Leidy Churchman: Kada.'' New York: Gidan Tarihi na Hessel / CCS Bard, 2019.
* Cornell, Lauren, Elizabeth Chodos, da Barbara Schroeder, editoci, ''Dara Birnbaum: Martani.'' New York: Gidan Tarihi na Hessel / CCS Bard, 2022.
* Cornell, Lauren, Ruba Katrib, Bernardo Mosquiera, da Erika Verzutti, editoci. ''Erika Verzutti'' : ''Sabbin Watanni.'' New York: CCS Bard, Cibiyar Nazari kan Fasaha ta Latin Amurka (ISLAA) da Dancing Foxes Press, 2023
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
0eymggy9mlw6tb4fd6y725w62yfp9lp
877684
877678
2026-07-06T10:54:02Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877684
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lauren Cornell''' 'yar Amurka ce mai kula da kayan tarihi kuma marubuciya da ke zaune a New York. Cornell ita ce Babban Mai Kula da Kayan Tarihi na Hessel na Fasaha <ref>{{Cite web |date=2017-04-27 |title=Lauren Cornell to Leave the New Museum for Bard College I artnet News |url=https://news.artnet.com/art-world/939386-939386 |access-date=2019-08-05 |website=artnet News |language=en-US}}</ref> kuma Daraktan Shirin Digiri na Biyu a Cibiyar Nazarin Kayan Tarihi, Kwalejin Bard . A da, ita ce mai kula da kayan tarihi a Sabon Gidan Tarihi kuma ita ce babbar darakta ta kamfanin Rhizome (2005-2012). <ref>{{Cite web |last=Battaglia |first=Andy |date=2017-04-27 |title=New Museum Curator Lauren Cornell Named Chief Curator of Hessel Museum, Director of CCS Bard's Graduate Program |url=http://www.artnews.com/2017/04/27/new-museum-curator-lauren-cornell-named-chief-curator-of-hessel-museum-director-of-ccs-bards-graduate-program/ |access-date=2019-08-05 |website=ARTnews |language=en-US}}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Cornell kuma ya girma a birnin New York.
A shekara ta 2005, ta zama babbar darakta ta Rhizome, wata kungiya da ke ba da umarni, nuna, da kuma kiyaye fasaha da ke da alaƙa da fasaha. <ref>{{Cite web |last=McGarry |first=Kevin |date=October 4, 2012 |title=Timely | Avant Guardian |url=https://archive.nytimes.com/tmagazine.blogs.nytimes.com/2012/10/04/timely-avant-guardian/ |website=T Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 21, 2005 |title=Lauren Cornell, Executive Director, Rhizome.org |url=https://gothamist.com/arts-entertainment/lauren-cornell-executive-director-rhizomeorg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329004447/http://gothamist.com/2005/07/21/lauren_cornell_executive_director_rhizomeorg.php |archive-date=March 29, 2015 |website=Gothamist}}</ref> A shekara ta 2007, ta zama mai kula da sabbin gidajen tarihi inda ta shirya tare da shirya nune-nune da shirye-shiryen jama'a, ciki har da bikin farko na New Museum Triennial da ''Free'', wani baje koli na Sabon Gidan Tarihi a watan Oktoban 2010, da sauran nune-nune. A shekara ta 2010, Cornell ta haɗu da kafa taron Rhizome 's ''Seven on Seven'' tare da Fred Benenson, John Borthwick, da Peter Rojas . Taron ya haɗu da fannoni na fasaha da fasaha ta zamani ta hanyar haɗa masu ƙirƙira fasaha da masu zane-zane na gani da kuma ƙalubalantar su su haɓaka wani abu a cikin yini ɗaya. <ref>{{Cite web |title=Free Forms: An #OpenCurating Interview with Lauren Cornell |url=http://walkerart.org/magazine/free-forms-opencurating-lauren-cornell |access-date=2019-08-07 |website=walkerart.org |language=en-US}}</ref> An yi wahayi zuwa ''ga Seven on Seven'' daga Experiments in Art and Technology (EAT), wani aiki da Billy Klüver da Robert Rauschenberg suka ƙaddamar a 1967, wanda ya shirya haɗin gwiwa tsakanin masu fasaha da injiniyoyi a Bell Labs . <ref>{{Cite web |last=Sneed |first=Gillian |date=2011-05-16 |title=Art for Troubleshooters: 7 on 7 at the New Museum |url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/news/7-on-7-rhizome-aol-new-museum/ |access-date=2019-08-07 |website=Art in America |language=en-US}}</ref> A shekarar 2016, Cornell da Ed Halter sun yi haɗin gwiwa wajen gyara littafin M ''ass Effect: Art and the Internet in the Twenty-First Century'' (2016).
Ta sauka daga matsayinta a Rhizome a watan Yulin 2012 domin ta jagoranci bikin Triennial, ''Surround Audience'' na uku na Sabon Gidan Tarihi, a shekarar 2015, tare da mai zane Ryan Trecartin. <ref>{{Cite web |last=((Editor)) |first=((News)) |date=May 3, 2012 |title=Lauren Cornell and artist Ryan Trecartin will curate the New Museum's third Generational Triennial in 2015. |url=https://biennialfoundation.org/2012/05/lauren-cornell-and-artist-ryan-trecartin-will-curate-the-new-museum’s-third-generational-triennial-in-2015/ |website=Biennial Foundation}}</ref>
A Cibiyar Nazarin Curatorial, tana kula da Shirin Digiri na biyu a Nazarin Curatorial kuma ta shirya nune-nunen Sky Hopinka, <ref>{{Cite web |title=Sky Hopinka: Centers of Somewhere |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/560-sky-hopinka-centers-of-somewhere}} CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Martine Syms, <ref>{{Cite web |title=Martine Syms: Grio College |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/696-martine-syms-grio-college}} CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Nil Yalter <ref>{{Cite web |title=Nil Yalter: Exile Is a Hard Job |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/529-nil-yalter-exile-is-a-hard-job}} CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> (tare da Museum Ludwig, Cologne), Dara Birnbaum (bayanta na farko a Amurka), <ref>{{Cite web |title=Dara Birnbaum: Reaction |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/695-dara-birnbaum-reaction}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Daniel Steegmann Mangrane, <ref>{{Cite web |title=Daniel Steegman Mangrane: A Transparent Leaf Instead Of The Mouth |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/249-daniel-steegmann-mangrane-a-transparent-leaf-instead-of-the-mouth}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Liliana Porter, <ref>{{Cite web |title=Liliana Porter: The Gardener and Other Situations |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/728-liliana-porter-the-gardener-and-other-situations}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> Erika Verzutti, <ref name=":0">{{Cite web |title=Erika Verzutti: New Moons |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/718-erika-verzutti-new-moons}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref> da Leidy Churchman . <ref>{{Cite web |title=Leidy Churchman: Crocodile |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/528-leidy-churchman-crocodile}}CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref>
A shekarar 2019, ta yi fim mai suna Phantom Plane: Cyberpunk in the Year of the Future tare da Xue Tan, Dawn Chan, Jeppe Ugelvig da Tobias Berger a Tai Kwun Contemporary a Hong Kong. <ref>{{Cite web |title=Phantom Plane: Cyberpunk in the Year of the Future |url=https://www.taikwun.hk/en/programme/detail/phantom-plane-cyberpunk-in-the-year-of-the-future/467}} Retrieved 2024-06-21</ref>
Ta bayar da gudummawa ga wallafe-wallafen da suka haɗa da ''Aperture,'' <ref name="auto">{{Cite web |date=24 November 2015 |title=Self-Portraiture in the First-Person Age |url=https://aperture.org/blog/self-portraiture-first-person-age/ |access-date=2019-08-07 |website=Aperture Foundation NY |language=en-US}}</ref> ''Art in America,'' <ref name="auto3">{{Cite web |last=Cornell |first=Lauren |date=2016-04-28 |title=In the Studio: Dara Birnbaum |url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/in-the-studio-dara-birnbaum/ |access-date=2019-08-07 |website=Art in America |language=en-US}}</ref> ''ArtReview,'' ''Frieze,'' <ref name="auto1">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=6 February 2019 |title=The Intensity and Integrity of Ian White |url=https://frieze.com/article/intensity-and-integrity-ian-white |journal=Frieze |language=en |issue=200 |access-date=2019-08-07}}</ref> <ref name="auto4">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=September 2011 |title=Down the Line |url=https://frieze.com/article/down-line |journal=Frieze |language=en |issue=141 |access-date=2019-08-07}}</ref> da ''Mousse,'' <ref name="auto2">{{Cite web |date=2013-02-01 |title=Techno-animism • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-techno-animism-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}</ref> <ref name="auto5">{{Cite web |date=2013-12-01 |title=Mass Effect • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-ed-halter-mass-effect-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}</ref> kuma ta rubuta a kan masu fasaha don kundin littattafai na monographic.
A shekarar 2016, Artsy ta nada Cornell a matsayin daya daga cikin "Masu Kula da Matasa 20 Mafi Tasiri a Amurka." <ref>{{Cite web |last=Gotthardt |first=Alexxa |date=2016-10-25 |title=The 20 Most Influential Young Curators in the United States |url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-the-20-most-influential-young-curators-in-the-united-states |access-date=2019-08-10 |website=Artsy |language=en}}</ref> A shekarar 2017, Cornell ta sami kyautar Sabon Shugabanci ta ArtTable. <ref>{{Cite web |last=Brown |first=Angela |date=2016-12-19 |title=ArtTable to Honor Lowery Stokes Sims and Lauren Cornell With Distinguished Service and New Leadership Awards |url=http://www.artnews.com/2016/12/19/arttable-honors-lowery-stokes-sims/ |access-date=2019-08-07 |website=ARTnews |language=en-US}}</ref> A shekarar 2017, an nada ta Apollo 40 a ƙarƙashin shekaru 40. <ref>{{Cite web |date=2017-09-07 |title=Lauren Cornell {{!}} Apollo 40 Under 40 Global {{!}} The Thinkers |url=https://www.apollo-magazine.com/lauren-cornell-apollo-40-under-40-global-the-thinkers/ |access-date=2019-08-07 |website=Apollo Magazine |language=en-US}}</ref>
== Nunin Nunin ==
* ''Masana'antu Masu Heavy na Young-Hae Chang Baƙi a kan Fari, Toka Hawan Sama,'' Disamba 2007 - Maris 2008 (an haɗa su tare da Laura Hoptman) <ref>{{Cite web |title=New Museum Digital Archive |url=http://archive.newmuseum.org/index.php/Detail/Entity/Show/entity_id/3458 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001190721/http://archive.newmuseum.org/index.php/Detail/Entity/Show/entity_id/3458 |archive-date=2012-10-01 |access-date=2014-03-18}}</ref>
* Sabon Gidan Tarihi na Triennial: ''Ƙananan Sama da Yesu,'' Afrilu-Yuli 2009 (wanda aka haɗa tare da Massimiliano Gioni da Laura Hoptman <ref>{{Cite web |title=Exhibitions |url=https://archive.newmuseum.org/exhibitions/937 |access-date=2019-08-07 |website=New Museum Digital Archive |language=en}}</ref>
* ''Kyauta,'' Oktoba 2010-Janairu 2011 <ref>{{Cite web |title=Exhibitions |url=https://archive.newmuseum.org/exhibitions/1092 |access-date=2019-08-07 |website=New Museum Digital Archive |language=en}}</ref>
* ''Tafiya Mai Zafi,'' Janairu–Fabrairu 2013 <ref>{{Cite web |title=Walking Drifting Dragging |url=http://www.newmuseum.org/exhibitions/view/walking-drifting-dragging |access-date=2019-08-07 |website=www.newmuseum.org |language=en}}</ref>
* Sabon Gidan Tarihi na Triennial: Masu Sauraron Kai Tsaye, Fabrairu-Mayu 2015 (an haɗa su tare da Ryan Trecartin ) <ref>{{Cite web |date=2012-04-26 |title=Ryan Trecartin and Lauren Cornell Will Curate 2015 New Museum Triennial |url=https://observer.com/2012/04/ryan-trecartin-and-lauren-cornell-will-curate-2015-new-museum-triennial/ |access-date=2019-08-07 |website=Observer |language=en}}</ref>
* ''Waƙa, Dabaru, Alama: Beatriz Santiago Munoz'' (wanda aka haɗa tare da Johanna Burton da Sara O'Keeffe) <ref>{{Cite web |title=Beatriz Santiago Munoz: Song, Strategy, Sign |url=http://www.newmuseum.org/exhibitions/view/beatriz-santiago-munoz |access-date=2019-08-07 |website=www.newmuseum.org |language=en}}</ref>
* ''Masu Adawa da Ba a Gani'' a CCS Bard, Yuni-Satumba 2016 (an haɗa su tare da Tom Eccles) <ref>{{Cite web |title=Invisible Adversaries |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/234-invisible-adversaries |access-date=2019-08-07 |website=CCS Bard |language=en}}</ref>
* ''Daniel Steegmann Mangrané : Ganye Mai Bayyananne Maimakon Baki'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=CCS Bard {{!}} Daniel Steegmann Mangrané: A Transparent Leaf instead of The Mouth |url=https://www.bard.edu/ccs/exhibitions/daniel-steegmann-mangrane-a-transparent-leaf-instead-of-the-mouth/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612024342/http://www.bard.edu/ccs/exhibitions/daniel-steegmann-mangrane-a-transparent-leaf-instead-of-the-mouth/ |archive-date=2018-06-12 |website=www.bard.edu}}</ref>
* ''Nil Yalter: Ficewa aiki ne mai wahala'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=Nil Yalter: Exile Is a Hard Job |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/529-nil-yalter-exile-is-a-hard-job/ |website=CCS Bard}}</ref>
* ''Leidy Churchman: Kada'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=Leidy Churchman: Crocodile |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/528-leidy-churchman-crocodile |website=CCS Bard}}</ref>
* ''Sky Hopinka: Cibiyoyin Wani Lokaci'' a CCS Bard <ref>{{Cite web |title=Sky Hopinka Centers of Somewhere |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/560-sky-hopinka-centers-of-somewhere}}</ref>
* ''Dara Birnbaum: Martani'' a CCS Bard
* ''Martine Syms: Kwalejin Grio'' a CCS Bard
* Erika Verzutti: Sabbin Watanni a CCS Bard <ref name=":0">{{Cite web |title=Erika Verzutti: New Moons |url=https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/718-erika-verzutti-new-moons}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ccs.bard.edu/museum/exhibitions/718-erika-verzutti-new-moons "Erika Verzutti: New Moons"].</cite>CCS Bard. Retrieved 2024-06-21</ref>
== Rubuce-rubucen da aka zaɓa ==
* ''Tsanani da Mutuncin Ian White,'' Frieze <ref name="auto1">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=6 February 2019 |title=The Intensity and Integrity of Ian White |url=https://frieze.com/article/intensity-and-integrity-ian-white |journal=Frieze |language=en |issue=200 |access-date=2019-08-07}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCornell2019">Cornell, Lauren (6 February 2019). [https://frieze.com/article/intensity-and-integrity-ian-white "The Intensity and Integrity of Ian White"]. ''Frieze'' (200)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''Mass Effect,'' Mujallar Mousse <ref name="auto5">{{Cite web |date=2013-12-01 |title=Mass Effect • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-ed-halter-mass-effect-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://moussemagazine.it/lauren-cornell-ed-halter-mass-effect-2013/ "Mass Effect •"]. ''Mousse Magazine'' (in Italian). 2013-12-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
* ''Hoton Kai a Zamanin Mutum na Farko,'' Buɗewa <ref name="auto">{{Cite web |date=24 November 2015 |title=Self-Portraiture in the First-Person Age |url=https://aperture.org/blog/self-portraiture-first-person-age/ |access-date=2019-08-07 |website=Aperture Foundation NY |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://aperture.org/blog/self-portraiture-first-person-age/ "Self-Portraiture in the First-Person Age"]. ''Aperture Foundation NY''. 24 November 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''A cikin Studio: Dara Birnbaum,'' Fasaha a Amurka <ref name="auto3">{{Cite web |last=Cornell |first=Lauren |date=2016-04-28 |title=In the Studio: Dara Birnbaum |url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/in-the-studio-dara-birnbaum/ |access-date=2019-08-07 |website=Art in America |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCornell2016">Cornell, Lauren (2016-04-28). [https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/in-the-studio-dara-birnbaum/ "In the Studio: Dara Birnbaum"]. ''Art in America''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''Fasaha-animism,'' Mujallar Mousse <ref name="auto2">{{Cite web |date=2013-02-01 |title=Techno-animism • |url=http://moussemagazine.it/lauren-cornell-techno-animism-2013/ |access-date=2019-08-07 |website=Mousse Magazine |language=it-IT}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://moussemagazine.it/lauren-cornell-techno-animism-2013/ "Techno-animism •"]. ''Mousse Magazine'' (in Italian). 2013-02-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
* ''Ƙasa da Layin'', Frieze <ref name="auto4">{{Cite journal |last=Cornell |first=Lauren |date=September 2011 |title=Down the Line |url=https://frieze.com/article/down-line |journal=Frieze |language=en |issue=141 |access-date=2019-08-07}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCornell2011">Cornell, Lauren (September 2011). [https://frieze.com/article/down-line "Down the Line"]. ''Frieze'' (141)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-07</span></span>.</cite></ref>
* ''Idan Nan Gaba Ya Kasance Yanzu: AK Burns,'' Mujallar Mousse <ref>{{Cite web |date=2015-10-01 |title=If the Future Were Now: A.K. Burns — Mousse Magazine and Publishing |url=https://www.moussemagazine.it/magazine/ak-burns-lauren-cornell-2015 |access-date=2022-09-21 |website=www.moussemagazine.it |language=en-US}}</ref>
* ''A Intanet na Club'', Mujallar Mousse
== Littattafai ==
* Cornell, Lauren, Massimiliano Gioni, da Laura Hoptman, editoci. ''Ƙarami Fiye da Yesu: Mai Karatu.'' New York: Sabon Gidan Tarihi / London: Steidl & Partners, 2009.
* Cornell, Lauren, edita, ''Kyauta'' . Gidan Tarihi na New York/Sabuwar Gidaje, 2010. <ref>{{Cite web |title=New Museum - Digital Archive |url=http://archive.newmuseum.org/index.php/Detail/Occurrence/Show/occurrence_id/1712 |access-date=2016-05-18 |website=archive.newmuseum.org}}</ref>
* Cornell, Lauren da Helga Christoffersen, editoci. ''2015 Triennial: Surround Audiences'' . New York: Sabon Gidan Tarihi / Rizzoli Skira, 2015. <ref>{{Cite web |title=Surround Audience: New Museum Triennial 2015 Written by Lauren Cornell and Ryan Trecartin - Rizzoli New York - Rizzoli New York |url=http://www.rizzoliusa.com/book.php?isbn=9780847845200 |access-date=2016-05-18 |website=www.rizzoliusa.com}}</ref>
* Cornell, Lauren da Ed Halter, editoci. ''Tasirin Mass: Fasaha da Intanet a ƙarni na 21.'' New York: Gidan Tarihi na New / Cambridge, MA: MIT Press, 2015.
* Cornell, Lauren da Eccles, Tom, editoci. ''Masu Hamayya da Ba a Gani ba'' . New York: Gidan Tarihi na Hessel, 2016.
* Cornell, Lauren, Karen Kelly, da Barbara Schroeder, editoci, ''Leidy Churchman: Kada.'' New York: Gidan Tarihi na Hessel / CCS Bard, 2019.
* Cornell, Lauren, Elizabeth Chodos, da Barbara Schroeder, editoci, ''Dara Birnbaum: Martani.'' New York: Gidan Tarihi na Hessel / CCS Bard, 2022.
* Cornell, Lauren, Ruba Katrib, Bernardo Mosquiera, da Erika Verzutti, editoci. ''Erika Verzutti'' : ''Sabbin Watanni.'' New York: CCS Bard, Cibiyar Nazari kan Fasaha ta Latin Amurka (ISLAA) da Dancing Foxes Press, 2023
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
dem0xz0yt5qwk72tipkn395k0mgk9u1
Daniel Barlaser
0
160921
877679
2026-07-06T10:46:28Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362550393|Daniel Barlaser]]"
877679
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Daniel Tan Barlaser''' (an haife shi a ranar 18 ga Janairu 1997) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan Ingila-Turkiyya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar EFL League One Milton Keynes Dons .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Barlaser yana zaune a Blaydon, ya fara aikinsa a ƙungiyar matasa ta gida Swalwell Juniors, sannan kuma ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Hookergate Comprehensive School inda ya yi karatu kafin makarantar [[Newcastle United FC|Newcastle United]] ta ɗauke shi a shekarar 2006. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2018)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Bayan ya yi atisaye da ƙungiyar farko, manaja Rafa Benítez ya ba shi damar fara wasa a ƙungiyar a ranar 18 ga Janairu 2017 lokacin da ya fara wasan a gasar cin kofin FA da Birmingham City da ci 3-1. <ref>{{Cite web |date=18 January 2017 |title=Newcastle 3 Birmingham 1 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38579227 |access-date=18 January 2017 |website=BBC Sport}}</ref> Ya ci gaba da yin gudu a ƙungiyar lokacin da ya fara wasa da [[Oxford United FC|Oxford United]] a wasan da suka sha kashi da ci 3-0.
Barlaser ya fara buga gasar cin kofin EFL a watan Agustan 2017 da [[Nottingham Forest FC|Nottingham Forest]], wasan da suka sha kashi da ci 3-2 bayan karin lokaci.
A ranar 19 ga Janairun 2018, ya amince ya koma [[Crewe Alexandra FC|Crewe Alexandra]] a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa, kuma ya fara buga wa Crewe da Football League wasa a wasan gida da Wycombe Wanderers a ranar 20 ga Janairun 2018, inda ya koma wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu. A ranar 9 ga Afrilun 2018, lokacin aronsa ya ƙare da wuri, inda Barlaser ya koma Newcastle bayan ya buga wasanni huɗu (duk a matsayin wanda zai maye gurbinsa).
A watan Yulin 2019, Newcastle United ta sanar da cewa Barlaser ya tsawaita kwantiraginsa da ƙungiyar kuma zai koma Rotherham United a matsayin aro don kakar wasa ta 2019-20.
=== Rotherham United ===
A ranar 2 ga Oktoba 2020, Barlaser ya kammala komawa Rotherham United na dindindin kan kuɗin da ba a bayyana ba, kan yarjejeniyar shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=Dan Barlaser: Rotherham United sign Newcastle United midfielder |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54387454 |access-date=2 October 2020 |website=BBC Sport}}</ref> An bai wa Barlaser kyautar ɗan wasa mafi hazaka na EFL League One na Disamba 2021 bayan ya zira kwallaye huɗu a cikin watan. <ref name="POTM1221">{{Cite web |date=7 January 2022 |title=READ: Barlaser lands Sky Bet League One Player of the Month award for December |url=https://www.themillers.co.uk/news/2022/january/read--barlaser-lands-sky-bet-league-one-player-of-the-month-award-for-december/ |website=www.themillers.co.uk}}</ref>
=== Middlesbrough ===
A ranar 29 ga Janairu 2023, Barlaser ya sanya hannu a kulob din Championship [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] kan kudin da ba a bayyana ba. Ya koma aro zuwa kulob din Scotland na Hibernian a ranar 1 ga Satumba 2025. <ref>{{Cite web |date=1 September 2025 |title=Middlesbrough midfielder Daniel Barlaser joins Hibernian on loan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/c6262l7d3mdo |access-date=2 September 2025 |publisher=BBC Sport}}</ref> A ranar 28 ga Mayu 2026 Middlesbrough ta sanar da cewa za ta saki dan wasan. <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=Sammy Silvera one of six players released by Middlesbrough |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cqjp1n9pwqro |access-date=2026-05-28 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>
=== Milton Keynes Dons ===
A ranar 4 ga Yuli 2026, Barlaser ya koma kulob din League One Milton Keynes Dons a kan yarjejeniyar canja wuri kyauta, inda ya sake haduwa da tsohon kocin Rotherham United [[Paul Warne]] . <ref>{{Cite web |date=4 July 2026 |title=MK Dons: Midfielder Dan Barlaser signs on free transfer |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cg74pv77kz7o |access-date=4 July 2026 |publisher=[[BBC]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Duk da cewa an haife shi a Ingila, Barlaser ya cancanci zuwa Turkiyya ta hanyar mahaifinsa. Ya kasance matashin ɗan wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya a matakin 'yan ƙasa da shekara 16 da 17. <ref>{{Cite web |date= |title=Futbolcu Bilgileri TFF |url=http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=30&kisiId=1540012 |access-date=14 March 2022 |publisher=Tff.org}}</ref>
A ranar 1 ga Yunin 2015, an kira Barlaser zuwa gasar cin kofin Ingila ta 'yan kasa da shekara 18. <ref>{{Cite web |date=1 June 2015 |title=DANIEL BARLASER CALL-UP DESERVED SAYS MAGPIES TEAM-MATE |url=http://www.thefa.com/news/2015/Jun/01/daniel-barlaser-replaces-josh-onomah-in-england-u18s-squad-010615 |access-date=1 June 2015 |website=The FA.Com}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|16 May 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup{{Efn|Includes [[FA Cup]], [[Scottish Cup]]}}
! colspan="2" |League Cup{{Efn|Includes [[EFL Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |[[Newcastle United FC|Newcastle United]]
|2016–17
|Championship
|0
|0
|2
|0
|1
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2017–18
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!0
!0
!2
!0
!1
!0
!0
!0
!3
!0
|-
|[[Crewe Alexandra FC|Crewe Alexandra]] (loan)
|2017–18<ref name="CM17" />
|League Two
|4
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|4
|0
|-
|Accrington Stanley (loan)
|2018–19
|League One
|39
|1
|4
|1
|0
|0
|2{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|1
|45
|3
|-
|Rotherham United (loan)
|2019–20
|League One
|27
|2
|3
|0
|2
|0
|3[c]
|0
|35
|2
|-
| rowspan="4" |Rotherham United
|2020–21
|Championship
|33
|3
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|34
|3
|-
|2021–22
|League One
|44
|9
|3
|0
|1
|0
|4[c]
|0
|52
|9
|-
|2022–23
|Championship
|28
|2
|1
|0
|2
|0
|0
|0
|31
|2
|-
! colspan="2" |Total
!105
!14
!5
!0
!3
!0
!4
!0
!117
!14
|-
| rowspan="3" |[[Middlesbrough FC|Middlesbrough]]
|2023–24
|Championship
|33
|0
|1
|0
|7
|0
|0
|0
|41
|0
|-
|2024–25
|Championship
|23
|1
|1
|0
|2
|0
|0
|0
|26
|1
|-
! colspan="2" |Total
!56
!1
!2
!0
!9
!0
!0
!0
!67
!1
|-
|Hibernian (loan)
|2025–26
|Scottish Premiership
|35
|0
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|37
|0
|-
|Milton Keynes Dons
|2026–27
|League One
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!266
!18
!17
!1
!16
!0
!9
!1
!308
!20
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Rotherham United'''
* Gasar EFL League One : 2021–22
* Kofin EFL : 2021–22
'''Mutum ɗaya'''
* 'Yan wasan EFL League One na Watan da suka fi fice : Disamba 2021 <ref name="POTM1221">{{Cite web |date=7 January 2022 |title=READ: Barlaser lands Sky Bet League One Player of the Month award for December |url=https://www.themillers.co.uk/news/2022/january/read--barlaser-lands-sky-bet-league-one-player-of-the-month-award-for-december/ |website=www.themillers.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themillers.co.uk/news/2022/january/read--barlaser-lands-sky-bet-league-one-player-of-the-month-award-for-december/ "READ: Barlaser lands Sky Bet League One Player of the Month award for December"]. </cite></ref>
* Ƙungiyar Gasar EFL ta Ɗaya ta Shekara : 2021–22
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ip79fp4mmsd26j0rl4cpzl5aryy787u
877682
877679
2026-07-06T10:51:26Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877682
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Daniel Tan Barlaser''' (an haife shi a ranar 18 ga Janairu 1997) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan Ingila-Turkiyya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar EFL League One Milton Keynes Dons .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Barlaser yana zaune a Blaydon, ya fara aikinsa a ƙungiyar matasa ta gida Swalwell Juniors, sannan kuma ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Hookergate Comprehensive School inda ya yi karatu kafin makarantar [[Newcastle United FC|Newcastle United]] ta ɗauke shi a shekarar 2006. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2018)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Bayan ya yi atisaye da ƙungiyar farko, manaja Rafa Benítez ya ba shi damar fara wasa a ƙungiyar a ranar 18 ga Janairu 2017 lokacin da ya fara wasan a gasar cin kofin FA da Birmingham City da ci 3-1. <ref>{{Cite web |date=18 January 2017 |title=Newcastle 3 Birmingham 1 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38579227 |access-date=18 January 2017 |website=BBC Sport}}</ref> Ya ci gaba da yin gudu a ƙungiyar lokacin da ya fara wasa da [[Oxford United FC|Oxford United]] a wasan da suka sha kashi da ci 3-0.
Barlaser ya fara buga gasar cin kofin EFL a watan Agustan 2017 da [[Nottingham Forest FC|Nottingham Forest]], wasan da suka sha kashi da ci 3-2 bayan karin lokaci.
A ranar 19 ga Janairun 2018, ya amince ya koma [[Crewe Alexandra FC|Crewe Alexandra]] a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa, kuma ya fara buga wa Crewe da Football League wasa a wasan gida da Wycombe Wanderers a ranar 20 ga Janairun 2018, inda ya koma wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu. A ranar 9 ga Afrilun 2018, lokacin aronsa ya ƙare da wuri, inda Barlaser ya koma Newcastle bayan ya buga wasanni huɗu (duk a matsayin wanda zai maye gurbinsa).
A watan Yulin 2019, Newcastle United ta sanar da cewa Barlaser ya tsawaita kwantiraginsa da ƙungiyar kuma zai koma Rotherham United a matsayin aro don kakar wasa ta 2019-20.
=== Rotherham United ===
A ranar 2 ga Oktoba 2020, Barlaser ya kammala komawa Rotherham United na dindindin kan kuɗin da ba a bayyana ba, kan yarjejeniyar shekaru uku. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=Dan Barlaser: Rotherham United sign Newcastle United midfielder |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54387454 |access-date=2 October 2020 |website=BBC Sport}}</ref> An bai wa Barlaser kyautar ɗan wasa mafi hazaka na EFL League One na Disamba 2021 bayan ya zira kwallaye huɗu a cikin watan. <ref name="POTM1221">{{Cite web |date=7 January 2022 |title=READ: Barlaser lands Sky Bet League One Player of the Month award for December |url=https://www.themillers.co.uk/news/2022/january/read--barlaser-lands-sky-bet-league-one-player-of-the-month-award-for-december/ |website=www.themillers.co.uk}}</ref>
=== Middlesbrough ===
A ranar 29 ga Janairu 2023, Barlaser ya sanya hannu a kulob din Championship [[Middlesbrough FC|Middlesbrough]] kan kudin da ba a bayyana ba. Ya koma aro zuwa kulob din Scotland na Hibernian a ranar 1 ga Satumba 2025. <ref>{{Cite web |date=1 September 2025 |title=Middlesbrough midfielder Daniel Barlaser joins Hibernian on loan |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/c6262l7d3mdo |access-date=2 September 2025 |publisher=BBC Sport}}</ref> A ranar 28 ga Mayu 2026 Middlesbrough ta sanar da cewa za ta saki dan wasan. <ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=Sammy Silvera one of six players released by Middlesbrough |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cqjp1n9pwqro |access-date=2026-05-28 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>
=== Milton Keynes Dons ===
A ranar 4 ga Yuli 2026, Barlaser ya koma kulob din League One Milton Keynes Dons a kan yarjejeniyar canja wuri kyauta, inda ya sake haduwa da tsohon kocin Rotherham United [[Paul Warne]] . <ref>{{Cite web |date=4 July 2026 |title=MK Dons: Midfielder Dan Barlaser signs on free transfer |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cg74pv77kz7o |access-date=4 July 2026 |publisher=[[BBC]]}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Duk da cewa an haife shi a Ingila, Barlaser ya cancanci zuwa Turkiyya ta hanyar mahaifinsa. Ya kasance matashin ɗan wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya a matakin 'yan ƙasa da shekara 16 da 17. <ref>{{Cite web |date= |title=Futbolcu Bilgileri TFF |url=http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=30&kisiId=1540012 |access-date=14 March 2022 |publisher=Tff.org}}</ref>
A ranar 1 ga Yunin 2015, an kira Barlaser zuwa gasar cin kofin Ingila ta 'yan kasa da shekara 18. <ref>{{Cite web |date=1 June 2015 |title=DANIEL BARLASER CALL-UP DESERVED SAYS MAGPIES TEAM-MATE |url=http://www.thefa.com/news/2015/Jun/01/daniel-barlaser-replaces-josh-onomah-in-england-u18s-squad-010615 |access-date=1 June 2015 |website=The FA.Com}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|16 May 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup{{Efn|Includes [[FA Cup]], [[Scottish Cup]]}}
! colspan="2" |League Cup{{Efn|Includes [[EFL Cup]], [[Scottish League Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |[[Newcastle United FC|Newcastle United]]
|2016–17
|Championship
|0
|0
|2
|0
|1
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2017–18
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!0
!0
!2
!0
!1
!0
!0
!0
!3
!0
|-
|[[Crewe Alexandra FC|Crewe Alexandra]] (loan)
|2017–18<ref name="CM17" />
|League Two
|4
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|4
|0
|-
|Accrington Stanley (loan)
|2018–19
|League One
|39
|1
|4
|1
|0
|0
|2{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|1
|45
|3
|-
|Rotherham United (loan)
|2019–20
|League One
|27
|2
|3
|0
|2
|0
|3[c]
|0
|35
|2
|-
| rowspan="4" |Rotherham United
|2020–21
|Championship
|33
|3
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|34
|3
|-
|2021–22
|League One
|44
|9
|3
|0
|1
|0
|4[c]
|0
|52
|9
|-
|2022–23
|Championship
|28
|2
|1
|0
|2
|0
|0
|0
|31
|2
|-
! colspan="2" |Total
!105
!14
!5
!0
!3
!0
!4
!0
!117
!14
|-
| rowspan="3" |[[Middlesbrough FC|Middlesbrough]]
|2023–24
|Championship
|33
|0
|1
|0
|7
|0
|0
|0
|41
|0
|-
|2024–25
|Championship
|23
|1
|1
|0
|2
|0
|0
|0
|26
|1
|-
! colspan="2" |Total
!56
!1
!2
!0
!9
!0
!0
!0
!67
!1
|-
|Hibernian (loan)
|2025–26
|Scottish Premiership
|35
|0
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|37
|0
|-
|Milton Keynes Dons
|2026–27
|League One
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!266
!18
!17
!1
!16
!0
!9
!1
!308
!20
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
== Daraja ==
'''Rotherham United'''
* Gasar EFL League One : 2021–22
* Kofin EFL : 2021–22
'''Mutum ɗaya'''
* 'Yan wasan EFL League One na Watan da suka fi fice : Disamba 2021 <ref name="POTM1221">{{Cite web |date=7 January 2022 |title=READ: Barlaser lands Sky Bet League One Player of the Month award for December |url=https://www.themillers.co.uk/news/2022/january/read--barlaser-lands-sky-bet-league-one-player-of-the-month-award-for-december/ |website=www.themillers.co.uk}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themillers.co.uk/news/2022/january/read--barlaser-lands-sky-bet-league-one-player-of-the-month-award-for-december/ "READ: Barlaser lands Sky Bet League One Player of the Month award for December"]. </cite></ref>
* Ƙungiyar Gasar EFL ta Ɗaya ta Shekara : 2021–22
== Hanyoyin haɗi na waje ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
mlvqodfq8xdbpziswlf75tg3goxla6z
Wu Shaocong
0
160922
877680
2026-07-06T10:48:31Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1357600282|Wu Shaocong]]"
877680
wikitext
text/x-wiki
'''Wu Shaocong''' ( simplified Chinese ; an haife shi a ranar 20 ga Maris 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Sin wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Beijing Guoan ta ƙasar Sin da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar China .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Bayan an zaɓe shi a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 ta ƙasar Sin, ya buga wasa a ranar 10 ga Mayu 2016 da Iran 'yan ƙasa da shekara 17 inda aka doke su da ci 2-1. Kwarewarsa ta burge ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Japan Shimizu S-Pulse . <ref>{{Cite web |date=10 May 2016 |title=四国赛-张旭献绝杀 U17国青2-1伊朗国青开门红 |url=http://sports.sina.com.cn/china/national/2016-05-10/doc-ifxryhhi8614469.shtml |access-date=21 January 2021 |publisher=Sports.sina.com.cn |language=zh}}</ref> A ranar 30 ga Maris 2018, Wu ya ƙaura zuwa ƙasar waje zuwa ƙungiyar matasa ta Shimizu S-Pulse. <ref>{{Cite web |date=30 March 2018 |title=国青18岁中卫加盟清水心跳 第二位征战J1联赛球员 |url=http://sports.sina.com.cn/china/b/2018-03-30/doc-ifyssmmc7139257.shtml |access-date=21 January 2021 |publisher=Sports.sina.com.cn |language=zh}}</ref>
=== Guangzhou Evergrande ===
On 3 February 2019, Wu returned to China to join top-flight club Guangzhou Evergrande, who immediately loaned him out to second-tier Japanese club Kyoto Sanga.<ref>{{Cite web |date=3 February 2019 |title=恒大官宣3人加盟 韦世豪+高准翼+吴少聪助力争冠 |url=https://www.sohu.com/a/293105629_99962390 |access-date=21 January 2021 |publisher=Sohu.com |language=zh}}</ref> Despite being promoted to the senior team, he did not receive any playing time for Kyoto Sanga and returned to Guangzhou. He made his senior debut in the final game of the season against Shanghai Shenhua on 1 December 2019, where he came on as a late substitute in a 3–0 victory.<ref>{{Cite web |date=1 December 2019 |title=GUANGZHOU FC VS. SHANGHAI SHENHUA 3 - 0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/12/01/china-pr/csl/guangzhou-yiyao/shanghai-shenhua/2980106/ |access-date=21 January 2021 |publisher=Soccerway.com |language=}}</ref>
A ranar 16 ga Oktoba 2020, Wu ya zura kwallonsa ta farko a rayuwarsa a wasan da suka doke Hebei China Fortune da ci 3-1 a wasan kusa da na karshe na gasar cin kofin Super League ta kasar Sin ta 2020. <ref>{{Cite web |title=Hebei - Guangzhou FC 1:3 |url=https://www.flashscore.com/match/ClVZuw0L/#/match-summary/match-summary |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Shaocong Wu (Radomiak Radom) Stats - Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/player/shaocong-wu/hlgHgzjM/ |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref>
=== İstanbul Başakşehir ===
A ranar 10 ga Janairun 2023, Wu ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyu da rabi a kulob din [[Süper Lig]] na İstanbul Başakşehir, har zuwa lokacin bazara na 2025. <ref>{{Cite web |date=10 January 2023 |title=官方:22岁广州队后卫吴少聪留洋土超球队伊斯坦布尔BFK |url=https://m.dongqiudi.com/article/3215669.html |access-date=10 January 2023 |publisher=Dongqiudi |language=zh}}</ref> Wannan ya sanya Wu ya zama dan kwallon China na farko da ya buga wasa a Turkiyya. <ref>{{Cite web |date=2023-08-25 |title=Çinli futbolcu Wu meslektaşlarını Türkiye davet etti |url=https://www.trthaber.com/haber/spor/cinli-futbolcu-wu-meslektaslarini-turkiye-davet-etti-790966.html |access-date=2024-09-09 |website=www.trthaber.com |language=tr}}</ref> A ranar 17 ga Mayun 2023, Wu ya fara bugawa kulob din wasa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Ümraniyespor . <ref name=":0">{{Cite web |title=Shaocong Wu (Radomiak Radom) Stats - Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/player/shaocong-wu/hlgHgzjM/ |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.flashscore.com/player/shaocong-wu/hlgHgzjM/ "Shaocong Wu (Radomiak Radom) Stats - Flashscore.com"]. ''www.flashscore.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 September</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=Basaksehir - Umraniyespor 1:1 |url=https://www.flashscore.com/match/GdMX11Aj/#/match-summary/match-summary |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref>
==== Lamuni ga Gençlerbirliği ====
A ranar 18 ga Yulin 2023, Wu ya koma ƙungiyar TFF First League ta Gençlerbirliği a matsayin aro don kakar wasa ta 2023-24. <ref>{{Cite web |date=18 July 2023 |title=官方:吴少聪被租借至土甲球队青年联合一年 |url=https://dongqiudi.com/articles/3580597.html |access-date=19 July 2023 |publisher=Dongqiudi |language=zh}}</ref>
==== Lamuni ga Radomik Radom ====
A farkon watan Satumba na 2024, kulob din Radomiak Radom na Poland ya amince da yarjejeniyar da İstanbul Başakşehir don ba da aro ga Wu har zuwa karshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |last=Fudali |first=Jakub |date=5 September 2024 |title=Radomiak z egzotycznym transferem. Prosto z Państwa Środka |url=https://www.goal.pl/transfery/radomiak-radom-05092024/#:~:text=Radomiak%20Radom%20podpisał%20już%20umowę,przez%20brak%20wizy%2024-latka. |access-date=18 October 2024 |website=goal.pl}}</ref> Bayan makonni da dama na jiran samun izinin aiki, <ref>{{Cite web |last=Niebudek |first=Norbert |date=20 September 2024 |title=Radomiak Radom sfinalizował transfer, a zawodnika... dalej nie ma w klubie. "Skomplikowana sprawa" |url=https://transfery.info/aktualnosci/radomiak-radom-sfinalizowal-transfer-a-zawodnika-dalej-nie-ma-w-klubie-skomplikowana-sprawa/223469 |access-date=18 October 2024 |website=transfery.info |language=pl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 October 2024 |title=Chiński stoper trafi do Radomiaka |url=https://pilkanozna.pl/chinski-stoper-trafi-do-radomiaka/ |access-date=18 October 2024 |website=pilkanozna.pl |language=pl}}</ref> An tabbatar da sanya hannu kan Wu a ranar 17 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Zaskakujący transfer w Ekstraklasie! Reprezentant Chin wzmocni rozczarowanie sezonu |url=https://przegladsportowy.onet.pl/pilka-nozna/ekstraklasa/zaskakujacy-transfer-w-ekstraklasie-reprezentant-chin-wzmocni-rozczarowanie-sezonu/h1tskmm |access-date=18 October 2024 |website=przegladsportowy.onet.pl |language=pl}}</ref> A watan Janairu na 2025, Istanbul ta sake kiransa ba tare da ya bayyana ba. <ref>{{Cite web |last=Czaplewski |first=Jacek |date=25 January 2025 |title=Wielkie sprzątanie w Radomiaku Radom. Komunikat o odejściu trzech piłkarzy |url=https://gol24.pl/wielkie-sprzatanie-w-radomiaku-radom-komunikat-o-odejsciu-trzech-pilkarzy/ar/c2-19055184 |access-date=25 January 2025 |website=gol24.pl |language=pl}}</ref>
=== Beijing Guoan ===
A ranar 30 ga Janairun 2025, İstanbul Başakşehir ya sanar da cewa Wu zai bar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Beijing Guoan ta ƙasar Sin. <ref name=":7">{{Cite web |date=30 January 2025 |title=TEŞEKKÜRLER SHAOCONG WU |url=https://ibfk.com.tr/haberler/tesekkurler-shaocong-wu |website=İstanbul Başakşehir F.K.}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 24 ga Yulin 2022, Wu ya fara buga wasa a ƙasashen waje a wasan da suka tashi kunnen doki 0-0 da Japan a gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta EAFF E-1 ta 2022, yayin da hukumar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Sin ta yanke shawarar sanya ƙungiyar ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 23 a wannan gasar ta manyan 'yan wasa. <ref>{{Cite web |date=24 July 2022 |title=东亚杯-韩佳奇屡献神扑朱辰杰造险 国足0-0日本 |url=https://sports.sina.com.cn/china/national/2022-07-24/doc-imizirav5228942.shtml |access-date=25 July 2022 |website=Sina Sports |language=zh}}</ref>
A ranar 12 ga Disamba 2023, an sanya Wu a cikin tawagar 'yan wasan China don gasar cin kofin Asiya ta AFC ta 2023 a Qatar. <ref>{{Cite web |date=13 January 2024 |title=Group A: China PR 0-0 Tajikistan |url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_asian_cup/news/group_a_china_pr_v_tajikistan_2.html |access-date=15 January 2024 |website=Asian Football Confederation}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=中国男足亚洲杯集训名单出炉 唯一新面孔是个门将 |trans-title=Chinese men's football team's Asian Cup roster released, the only new face is a goalkeeper |url=https://news.youth.cn/zc/202312/t20231213_14961411.htm |access-date=15 January 2024 |publisher=China Youth Net |language=zh}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|30 January 2025}}<ref>{{Soccerway|shaocong-wu/546091 |accessdate=3 November 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa {{Efn|Includes [[Chinese FA Cup]], [[Turkish Cup]]}}
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="5" | Guangzhou Evergrande
| 2019
| Gasar Super League ta China
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| 2020
| Gasar Super League ta China
| 9
| 1
| 1
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| 12
| 1
|-
| 2021
| Gasar Super League ta China
| 19
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 19
| 1
|-
| 2022
| Gasar Super League ta China
| 25
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 25
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 54
! 2
! 1
! 0
! 2
! 0
! 0
! 0
! 57
! 2
|-
| Kyoto Sanga (rance)
| 2019
| J2 League
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| İstanbul Başakşehir
| 2022–23
| [[Süper Lig|Gasar Süper]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| Gençlerbirliği
| 2023–24
| Gasar TFF ta Farko
| 12
| 0
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 15
| 0
|-
| Radomik Radom (bashi)
| 2024–25
| Ekstraklasa
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 0
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 69
! 2
! 4
! 0
! 2
! 0
! 0
! 0
! 75
! 2
|}
{{Notelist}}{{Updated|match played 1 January 2024}}<ref name="NFT">{{NFT player|id=88205|name=Shaocong Wu|access-date=19 January 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="3" | China
| 2022
| 2
| 0
|-
| 2023
| 4
| 0
|-
| 2024
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 7
! 0
|}
== Daraja ==
'''Guangzhou Evergrande'''
* Gasar Super League ta China : 2019 <ref>{{Cite web |date=1 December 2019 |title=China » Super League 2019 » 30. Round |url=https://www.worldfootball.net/competition/ro98703/md30/results-and-standings/ |access-date=7 October 2022 |publisher=worldfootball.net |language=}}</ref>
'''Beijing Guoan'''
* Kofin FA na ƙasar Sin : 2025
* Kofin FA Super Cup na kasar Sin : 2026
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Wu Shaocong at J.League (archive) (in Japanese)
{{Beijing Guoan F.C. squad}}{{China squad 2023 AFC Asian Cup}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
p6i57v6vc3kxhw5a7fhyok1ku3mw0xi
877681
877680
2026-07-06T10:50:06Z
Abdurra'uf
23412
gyara
877681
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Wu Shaocong''' ( simplified Chinese ; an haife shi a ranar 20 ga Maris 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Sin wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Beijing Guoan ta ƙasar Sin da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar China .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Bayan an zaɓe shi a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 ta ƙasar Sin, ya buga wasa a ranar 10 ga Mayu 2016 da Iran 'yan ƙasa da shekara 17 inda aka doke su da ci 2-1. Kwarewarsa ta burge ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Japan Shimizu S-Pulse . <ref>{{Cite web |date=10 May 2016 |title=四国赛-张旭献绝杀 U17国青2-1伊朗国青开门红 |url=http://sports.sina.com.cn/china/national/2016-05-10/doc-ifxryhhi8614469.shtml |access-date=21 January 2021 |publisher=Sports.sina.com.cn |language=zh}}</ref> A ranar 30 ga Maris 2018, Wu ya ƙaura zuwa ƙasar waje zuwa ƙungiyar matasa ta Shimizu S-Pulse. <ref>{{Cite web |date=30 March 2018 |title=国青18岁中卫加盟清水心跳 第二位征战J1联赛球员 |url=http://sports.sina.com.cn/china/b/2018-03-30/doc-ifyssmmc7139257.shtml |access-date=21 January 2021 |publisher=Sports.sina.com.cn |language=zh}}</ref>
=== Guangzhou Evergrande ===
On 3 February 2019, Wu returned to China to join top-flight club Guangzhou Evergrande, who immediately loaned him out to second-tier Japanese club Kyoto Sanga.<ref>{{Cite web |date=3 February 2019 |title=恒大官宣3人加盟 韦世豪+高准翼+吴少聪助力争冠 |url=https://www.sohu.com/a/293105629_99962390 |access-date=21 January 2021 |publisher=Sohu.com |language=zh}}</ref> Despite being promoted to the senior team, he did not receive any playing time for Kyoto Sanga and returned to Guangzhou. He made his senior debut in the final game of the season against Shanghai Shenhua on 1 December 2019, where he came on as a late substitute in a 3–0 victory.<ref>{{Cite web |date=1 December 2019 |title=GUANGZHOU FC VS. SHANGHAI SHENHUA 3 - 0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/12/01/china-pr/csl/guangzhou-yiyao/shanghai-shenhua/2980106/ |access-date=21 January 2021 |publisher=Soccerway.com |language=}}</ref>
A ranar 16 ga Oktoba 2020, Wu ya zura kwallonsa ta farko a rayuwarsa a wasan da suka doke Hebei China Fortune da ci 3-1 a wasan kusa da na karshe na gasar cin kofin Super League ta kasar Sin ta 2020. <ref>{{Cite web |title=Hebei - Guangzhou FC 1:3 |url=https://www.flashscore.com/match/ClVZuw0L/#/match-summary/match-summary |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Shaocong Wu (Radomiak Radom) Stats - Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/player/shaocong-wu/hlgHgzjM/ |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref>
=== İstanbul Başakşehir ===
A ranar 10 ga Janairun 2023, Wu ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyu da rabi a kulob din [[Süper Lig]] na İstanbul Başakşehir, har zuwa lokacin bazara na 2025. <ref>{{Cite web |date=10 January 2023 |title=官方:22岁广州队后卫吴少聪留洋土超球队伊斯坦布尔BFK |url=https://m.dongqiudi.com/article/3215669.html |access-date=10 January 2023 |publisher=Dongqiudi |language=zh}}</ref> Wannan ya sanya Wu ya zama dan kwallon China na farko da ya buga wasa a Turkiyya. <ref>{{Cite web |date=2023-08-25 |title=Çinli futbolcu Wu meslektaşlarını Türkiye davet etti |url=https://www.trthaber.com/haber/spor/cinli-futbolcu-wu-meslektaslarini-turkiye-davet-etti-790966.html |access-date=2024-09-09 |website=www.trthaber.com |language=tr}}</ref> A ranar 17 ga Mayun 2023, Wu ya fara bugawa kulob din wasa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Ümraniyespor . <ref name=":0">{{Cite web |title=Shaocong Wu (Radomiak Radom) Stats - Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/player/shaocong-wu/hlgHgzjM/ |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.flashscore.com/player/shaocong-wu/hlgHgzjM/ "Shaocong Wu (Radomiak Radom) Stats - Flashscore.com"]. ''www.flashscore.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 September</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=Basaksehir - Umraniyespor 1:1 |url=https://www.flashscore.com/match/GdMX11Aj/#/match-summary/match-summary |access-date=2024-09-09 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref>
==== Lamuni ga Gençlerbirliği ====
A ranar 18 ga Yulin 2023, Wu ya koma ƙungiyar TFF First League ta Gençlerbirliği a matsayin aro don kakar wasa ta 2023-24. <ref>{{Cite web |date=18 July 2023 |title=官方:吴少聪被租借至土甲球队青年联合一年 |url=https://dongqiudi.com/articles/3580597.html |access-date=19 July 2023 |publisher=Dongqiudi |language=zh}}</ref>
==== Lamuni ga Radomik Radom ====
A farkon watan Satumba na 2024, kulob din Radomiak Radom na Poland ya amince da yarjejeniyar da İstanbul Başakşehir don ba da aro ga Wu har zuwa karshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |last=Fudali |first=Jakub |date=5 September 2024 |title=Radomiak z egzotycznym transferem. Prosto z Państwa Środka |url=https://www.goal.pl/transfery/radomiak-radom-05092024/#:~:text=Radomiak%20Radom%20podpisał%20już%20umowę,przez%20brak%20wizy%2024-latka. |access-date=18 October 2024 |website=goal.pl}}</ref> Bayan makonni da dama na jiran samun izinin aiki, <ref>{{Cite web |last=Niebudek |first=Norbert |date=20 September 2024 |title=Radomiak Radom sfinalizował transfer, a zawodnika... dalej nie ma w klubie. "Skomplikowana sprawa" |url=https://transfery.info/aktualnosci/radomiak-radom-sfinalizowal-transfer-a-zawodnika-dalej-nie-ma-w-klubie-skomplikowana-sprawa/223469 |access-date=18 October 2024 |website=transfery.info |language=pl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 October 2024 |title=Chiński stoper trafi do Radomiaka |url=https://pilkanozna.pl/chinski-stoper-trafi-do-radomiaka/ |access-date=18 October 2024 |website=pilkanozna.pl |language=pl}}</ref> An tabbatar da sanya hannu kan Wu a ranar 17 ga Oktoba. <ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Zaskakujący transfer w Ekstraklasie! Reprezentant Chin wzmocni rozczarowanie sezonu |url=https://przegladsportowy.onet.pl/pilka-nozna/ekstraklasa/zaskakujacy-transfer-w-ekstraklasie-reprezentant-chin-wzmocni-rozczarowanie-sezonu/h1tskmm |access-date=18 October 2024 |website=przegladsportowy.onet.pl |language=pl}}</ref> A watan Janairu na 2025, Istanbul ta sake kiransa ba tare da ya bayyana ba. <ref>{{Cite web |last=Czaplewski |first=Jacek |date=25 January 2025 |title=Wielkie sprzątanie w Radomiaku Radom. Komunikat o odejściu trzech piłkarzy |url=https://gol24.pl/wielkie-sprzatanie-w-radomiaku-radom-komunikat-o-odejsciu-trzech-pilkarzy/ar/c2-19055184 |access-date=25 January 2025 |website=gol24.pl |language=pl}}</ref>
=== Beijing Guoan ===
A ranar 30 ga Janairun 2025, İstanbul Başakşehir ya sanar da cewa Wu zai bar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Beijing Guoan ta ƙasar Sin. <ref name=":7">{{Cite web |date=30 January 2025 |title=TEŞEKKÜRLER SHAOCONG WU |url=https://ibfk.com.tr/haberler/tesekkurler-shaocong-wu |website=İstanbul Başakşehir F.K.}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 24 ga Yulin 2022, Wu ya fara buga wasa a ƙasashen waje a wasan da suka tashi kunnen doki 0-0 da Japan a gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta EAFF E-1 ta 2022, yayin da hukumar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Sin ta yanke shawarar sanya ƙungiyar ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 23 a wannan gasar ta manyan 'yan wasa. <ref>{{Cite web |date=24 July 2022 |title=东亚杯-韩佳奇屡献神扑朱辰杰造险 国足0-0日本 |url=https://sports.sina.com.cn/china/national/2022-07-24/doc-imizirav5228942.shtml |access-date=25 July 2022 |website=Sina Sports |language=zh}}</ref>
A ranar 12 ga Disamba 2023, an sanya Wu a cikin tawagar 'yan wasan China don gasar cin kofin Asiya ta AFC ta 2023 a Qatar. <ref>{{Cite web |date=13 January 2024 |title=Group A: China PR 0-0 Tajikistan |url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_asian_cup/news/group_a_china_pr_v_tajikistan_2.html |access-date=15 January 2024 |website=Asian Football Confederation}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=中国男足亚洲杯集训名单出炉 唯一新面孔是个门将 |trans-title=Chinese men's football team's Asian Cup roster released, the only new face is a goalkeeper |url=https://news.youth.cn/zc/202312/t20231213_14961411.htm |access-date=15 January 2024 |publisher=China Youth Net |language=zh}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|30 January 2025}}<ref>{{Soccerway|shaocong-wu/546091 |accessdate=3 November 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa {{Efn|Includes [[Chinese FA Cup]], [[Turkish Cup]]}}
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="5" | Guangzhou Evergrande
| 2019
| Gasar Super League ta China
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
| 2020
| Gasar Super League ta China
| 9
| 1
| 1
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| 12
| 1
|-
| 2021
| Gasar Super League ta China
| 19
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 19
| 1
|-
| 2022
| Gasar Super League ta China
| 25
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 25
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 54
! 2
! 1
! 0
! 2
! 0
! 0
! 0
! 57
! 2
|-
| Kyoto Sanga (rance)
| 2019
| J2 League
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| İstanbul Başakşehir
| 2022–23
| [[Süper Lig|Gasar Süper]]
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| Gençlerbirliği
| 2023–24
| Gasar TFF ta Farko
| 12
| 0
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 15
| 0
|-
| Radomik Radom (bashi)
| 2024–25
| Ekstraklasa
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 0
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 69
! 2
! 4
! 0
! 2
! 0
! 0
! 0
! 75
! 2
|}
{{Notelist}}{{Updated|match played 1 January 2024}}<ref name="NFT">{{NFT player|id=88205|name=Shaocong Wu|access-date=19 January 2025}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="3" | China
| 2022
| 2
| 0
|-
| 2023
| 4
| 0
|-
| 2024
| 1
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 7
! 0
|}
== Daraja ==
'''Guangzhou Evergrande'''
* Gasar Super League ta China : 2019 <ref>{{Cite web |date=1 December 2019 |title=China » Super League 2019 » 30. Round |url=https://www.worldfootball.net/competition/ro98703/md30/results-and-standings/ |access-date=7 October 2022 |publisher=worldfootball.net |language=}}</ref>
'''Beijing Guoan'''
* Kofin FA na ƙasar Sin : 2025
* Kofin FA Super Cup na kasar Sin : 2026
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Wu Shaocong at J.League (archive) (in Japanese)
{{Beijing Guoan F.C. squad}}{{China squad 2023 AFC Asian Cup}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
iqxy1iie1havvy83yp63dmlnyph7b5u
ResQ-People
0
160923
877689
2026-07-06T10:59:46Z
Aminabubakar640
45094
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1265330907|RESQ-People]]"
877689
wikitext
text/x-wiki
ResQ-People wata kungiya ce mai zaman kanta a [[Italiya]], Wanda manufar ta shine inganta yawan 'yan gudun hijira da baƙi da ke ƙoƙarin haye [[Bahar Rum|Tekun Bahar Rum]] zuwa Italiya. An kafa shi a [[Milano|Milan]] kuma daga farkon mataki yana da burin tallafawa jirgin ceto da ke tafiya daga bakin tekun Italiya.<ref>{{Cite web |date=2020-07-31 |title=Italian migrant rescue boat 'ResQ-People' project launched |url=https://www.infomigrants.net/en/post/26362/italian-migrant-rescue-boat-resqpeople-project-launched |access-date=2024-08-07 |website=www.infomigrants.net}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021 |title=Una nave per salvare persone in mare. |trans-title=A ship to save people in the sea. |url=https://www.peoplepub.it/pagina-prodotto/resq |access-date=2024-08-07 |website=People (www.peoplepub.it)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-04-23 |title=ResQ: Italy's humanitarian ship aimed at uniting all faiths ... |url=https://www.agensir.it/italia/2021/04/23/resq-italys-humanitarian-ship-aimed-at-uniting-all-faiths-will-sail-during-the-summer/ |access-date=3 July 2023 |website=[[AgenSIR]]}}</ref>
Daga cikin ma'aikatan kungiyar akwai Cecilia Strada.<ref>{{cite web |date=13 August 2021 |title=Chi è Cecilia Strada, la figlia di Gino Strada che salva vite in mare |trans-title=Who is Cecilia Strada, the daughter of Gino Strada, who saves lives at sea |url=https://www.true-news.it/facts/chi-e-cecilia-strada-la-figlia-di-gino-strada-che-salva-vite-in-mare |access-date=2024-08-07 |work=www.true-news.it}}</ref><ref>{{cite news |author=Lizzy Davies |date=13 Aug 2021 |title='Maestro of humanity': Italian surgeon Gino Strada dies at 73 |url=https://www.theguardian.com/global-development/2021/aug/13/maestro-of-humanity-italian-surgeon-gino-strada-dies-at-73 |access-date=2024-08-07 |quote=Strada's daughter, Cecilia Strada, said on Facebook that she had not been with him when he died, as she was onboard a rescue ship for the NGO ResQ - People Saving People. |newspaper=The Guardian}}</ref>
Kungiyar ta sami jirgin ''Alan Kurdi'' (tsohon jirgin ruwa na ''Farfesa Albrecht Penck'') a watan Yulin 2021 kuma ta sake masa suna Resq People; ta fara aiki a kan ayyukan ceto a ranar 7 ga watan Agusta 2021. A wannan watan, a cikin wani aiki ya kawo mutane 166 da aka ceto zuwa [[Sisiliya|Sicily]].<ref>{{Cite web |date=20 June 2022 |title=June 2022 Update - Search and Rescue (SAR) operations in the Mediterranean and fundamental rights |url=https://fra.europa.eu/en/publication/2022/june-2022-update-ngo-ships-sar-activities |access-date=2024-08-07 |website=fra.europa.eu}}</ref><ref name="IM34409">{{Cite web |date=18 August 2021 |title=ResQ People docks in Sicily with 166 migrants aboard |url=https://www.infomigrants.net/en/post/34409/resq-people-docks-in-sicily-with-166-migrants-aboard |access-date=3 October 2021 |website=www.infomigrants.net}}</ref>
A aikinta na farko, ResQ People sun ceci mutane 85,<ref>{{Cite web |date=13 August 2021 |title=ONG ResQ People rescata a 85 migrantes en el Mediterraneo |trans-title=NGO ResQ People rescued 85 migrants in the Mediterranean |url=https://www.dw.com/es/ong-resq-people-rescata-a-85-migrantes-en-el-mediterr%C3%A1neo/a-58861431 |access-date=16 August 2021 |website=www.dw.com}}</ref> kafin su tsaya a Syracuse tare da jimlar 'yan gudun hijira 166 a cikin jirgin.<ref name="IM34409">{{Cite web |date=18 August 2021 |title=ResQ People docks in Sicily with 166 migrants aboard |url=https://www.infomigrants.net/en/post/34409/resq-people-docks-in-sicily-with-166-migrants-aboard |access-date=3 October 2021 |website=www.infomigrants.net}}</ref> A ranar 15 ga Oktoban 2021, ResQ People sun sauka da mutane 58 da aka ceto a Pozzallo a ƙarshen aikinta na biyu.<ref>{{Cite web |date=October 2021 |title=La nostra seconda missione |trans-title=Our second mission |url=https://resq.it/la-nostra-seconda-missione/ |access-date=11 December 2021 |website=resq.it}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
mpmenbp8e6s0me6ep3fmg711pcml630
877690
877689
2026-07-06T11:01:40Z
Aminabubakar640
45094
877690
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
ResQ-People wata kungiya ce mai zaman kanta a [[Italiya]], Wanda manufar ta shine inganta yawan 'yan gudun hijira da baƙi da ke ƙoƙarin haye [[Bahar Rum|Tekun Bahar Rum]] zuwa Italiya. An kafa shi a [[Milano|Milan]] kuma daga farkon mataki yana da burin tallafawa jirgin ceto da ke tafiya daga bakin tekun Italiya.<ref>{{Cite web |date=2020-07-31 |title=Italian migrant rescue boat 'ResQ-People' project launched |url=https://www.infomigrants.net/en/post/26362/italian-migrant-rescue-boat-resqpeople-project-launched |access-date=2024-08-07 |website=www.infomigrants.net}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021 |title=Una nave per salvare persone in mare. |trans-title=A ship to save people in the sea. |url=https://www.peoplepub.it/pagina-prodotto/resq |access-date=2024-08-07 |website=People (www.peoplepub.it)}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-04-23 |title=ResQ: Italy's humanitarian ship aimed at uniting all faiths ... |url=https://www.agensir.it/italia/2021/04/23/resq-italys-humanitarian-ship-aimed-at-uniting-all-faiths-will-sail-during-the-summer/ |access-date=3 July 2023 |website=[[AgenSIR]]}}</ref>
Daga cikin ma'aikatan kungiyar akwai Cecilia Strada.<ref>{{cite web |date=13 August 2021 |title=Chi è Cecilia Strada, la figlia di Gino Strada che salva vite in mare |trans-title=Who is Cecilia Strada, the daughter of Gino Strada, who saves lives at sea |url=https://www.true-news.it/facts/chi-e-cecilia-strada-la-figlia-di-gino-strada-che-salva-vite-in-mare |access-date=2024-08-07 |work=www.true-news.it}}</ref><ref>{{cite news |author=Lizzy Davies |date=13 Aug 2021 |title='Maestro of humanity': Italian surgeon Gino Strada dies at 73 |url=https://www.theguardian.com/global-development/2021/aug/13/maestro-of-humanity-italian-surgeon-gino-strada-dies-at-73 |access-date=2024-08-07 |quote=Strada's daughter, Cecilia Strada, said on Facebook that she had not been with him when he died, as she was onboard a rescue ship for the NGO ResQ - People Saving People. |newspaper=The Guardian}}</ref>
Kungiyar ta sami jirgin ''Alan Kurdi'' (tsohon jirgin ruwa na ''Farfesa Albrecht Penck'') a watan Yulin 2021 kuma ta sake masa suna Resq People; ta fara aiki a kan ayyukan ceto a ranar 7 ga watan Agusta 2021. A wannan watan, a cikin wani aiki ya kawo mutane 166 da aka ceto zuwa [[Sisiliya|Sicily]].<ref>{{Cite web |date=20 June 2022 |title=June 2022 Update - Search and Rescue (SAR) operations in the Mediterranean and fundamental rights |url=https://fra.europa.eu/en/publication/2022/june-2022-update-ngo-ships-sar-activities |access-date=2024-08-07 |website=fra.europa.eu}}</ref><ref name="IM34409">{{Cite web |date=18 August 2021 |title=ResQ People docks in Sicily with 166 migrants aboard |url=https://www.infomigrants.net/en/post/34409/resq-people-docks-in-sicily-with-166-migrants-aboard |access-date=3 October 2021 |website=www.infomigrants.net}}</ref>
A aikinta na farko, ResQ People sun ceci mutane 85,<ref>{{Cite web |date=13 August 2021 |title=ONG ResQ People rescata a 85 migrantes en el Mediterraneo |trans-title=NGO ResQ People rescued 85 migrants in the Mediterranean |url=https://www.dw.com/es/ong-resq-people-rescata-a-85-migrantes-en-el-mediterr%C3%A1neo/a-58861431 |access-date=16 August 2021 |website=www.dw.com}}</ref> kafin su tsaya a Syracuse tare da jimlar 'yan gudun hijira 166 a cikin jirgin.<ref name="IM34409">{{Cite web |date=18 August 2021 |title=ResQ People docks in Sicily with 166 migrants aboard |url=https://www.infomigrants.net/en/post/34409/resq-people-docks-in-sicily-with-166-migrants-aboard |access-date=3 October 2021 |website=www.infomigrants.net}}</ref> A ranar 15 ga Oktoban 2021, ResQ People sun sauka da mutane 58 da aka ceto a Pozzallo a ƙarshen aikinta na biyu.<ref>{{Cite web |date=October 2021 |title=La nostra seconda missione |trans-title=Our second mission |url=https://resq.it/la-nostra-seconda-missione/ |access-date=11 December 2021 |website=resq.it}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4bp0u4ju3dg22u68cbcqgfo5172tj1e
Dimitri Foulquier
0
160924
877696
2026-07-06T11:11:08Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1356388353|Dimitri Foulquier]]"
877696
wikitext
text/x-wiki
'''Dimitri Christophe Foulquier''' (an haife shi a ranar 23 ga Maris 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na dama]] a ƙungiyar [[La Liga]] [[Valencia CF|ta Valencia]] . An haife shi a babban birnin Faransa, yana buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Guadeloupe .
Ya shafe mafi yawan rayuwarsa a Spain, yana bugawa Granada, [[Getafe CF|Getafe]] da [[Valencia CF|Valencia]] a [[La Liga|gasar La Liga]], bayan ya kuma buga wasa a [[Ligue 1]] a Rennes da Strasbourg . Ya kuma buga wasanni uku [[Premier League|na Premier]] a Watford .
Foulquier ya taba wakiltar Faransa har zuwa tawagar 'yan kasa da shekara 21, kafin ya koma wakiltar Guadeloupe a matakin manyan 'yan wasa na duniya.
== Aikin kulob ==
=== Rennes ===
An haifi Foulquier a Sarcelles, Île-de-France, kuma ya girma a Capesterre, wani yanki a yankin ƙasashen waje kuma sashen Guadeloupe . Bayan ya yi fice a ƙungiyoyin gida a cikin yankin, ɗan leƙen asiri na Rennes Patrick Rampillon ya gan shi, daga baya kuma ya shiga ƙungiyar ƙwararru a watan Yulin 2007. <ref name="foulquier_career" />
An ba Foulquier kyautar ''Mafi Kyawun 'Yan Wasan Kwalejin'' a kakar wasa ta 2009-10. Bayan ya bayyana a benci a wasanni a kakar wasa ta 2010-11, Manaja Frédéric Antonetti ya daukaka shi zuwa babbar kungiyar a kakar wasa ta 2011-12 . An ba shi rigar lamba 24 kuma ya fara wasa a ranar 2 ga Oktoba 2011 a gasar lig da Lille, inda ya fara wasa amma aka maye gurbinsa da shi a hutun rabin lokaci a rashin nasara 2-0 a waje. <ref>{{Cite web |date=2 October 2011 |title=LOSC Lille – Stade Rennais FC |url=http://www.ligue1.com/ligue1/feuille_match/74452 |access-date=13 August 2014 |publisher=[[Ligue 1]]}}</ref> Ya buga wasanni 22 jimilla, ciki har da wasansa na farko na UEFA Europa League a wasan da suka sha kashi 3-1 a hannun [[Atlético Madrid]] a ranar 15 ga Disamba, kuma an kore shi a ranar 11 ga Mayu 2013 a wasan da suka sha kashi 4-1 a hannun Valenciennes saboda katin gargadi biyu a cikin mintuna uku.
=== Granada ===
A ranar 27 ga Agusta 2013, an ba Foulquier aro ga ƙungiyar [[La Liga]] ta Granada . <ref>{{Cite web |date=27 August 2013 |title=Foulquier llega cedido |trans-title=Foulquier arrives on loan |url=http://www.marca.com/2013/08/27/futbol/equipos/granada/1377614220.html |access-date=13 August 2014 |publisher=[[Marca (newspaper)|Marca]] |language=es}}</ref> Ya fara buga gasar a ranar 30 ga Satumba, inda ya maye gurbin Michael Pereira a wasan da suka ci Athletic Bilbao 2-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=1 October 2013 |title=El Arabi recupera la sonrisa del público granadino |trans-title=El Arabi recovers the smiles from the ''granadino'' attendance |url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2013_14/primera/jornada_7/gda_ath/ |access-date=13 August 2014 |publisher=Marca |language=es}}</ref>
A ranar 25 ga Mayu 2014, [[Andalusia|Andalusians]] ta sayi Foulquier kai tsaye, kan kuɗin Yuro miliyan 2, inda ɗan wasan ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=25 May 2014 |title=El Granada ejerce la opción de compra sobre Foulquier |trans-title=Granada activates the buyout clause over Foulquier |url=http://www.marca.com/2014/05/25/futbol/equipos/granada/1401048374.html |access-date=13 August 2014 |publisher=Marca |language=es}}</ref> Ya zira ƙwallon da ta fi kowacce a tarihin rayuwarsa a ranar 24 ga Oktoba 2015, a minti na uku na wasan da suka tashi 1-1 da Real Betis a Nuevo Estadio de Los Cármenes .
=== Watford ===
Foulquier ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa Watford a ranar 25 ga Agusta 2017, inda kuma iyalan Pozzo ne ke mallakar kulob din. Nan da nan aka ba shi aro zuwa babban gasar kasarsa ta haihuwa, inda ya koma Strasbourg don kakar wasa . A farkon wasansa ya ji rauni.
A ranar 23 ga Agusta 2018, Foulquier ya koma Spain da rukunin farko bayan ya amince da yarjejeniyar aro ta shekara ɗaya da [[Getafe CF|Getafe]] . Ya buga wasanni 25 a kakar wasa ta 5 da ta tabbatar da cancantar shiga gasar Europa League, inda ya ci kwallaye a jere a wasan da suka yi da [[Rayo Vallecano]] da kuma wasan da suka yi da Betis a gida a watan Oktoba.
Foulquier ya fara buga wa Watford wasa a ranar 27 ga Agusta 2019 a zagaye na biyu na Kofin EFL, inda ya ci Coventry City 3-0 a gida. A ranar 21 ga Satumba ya buga wasansa na Premier League, inda Roberto Pereyra ya maye gurbinsa bayan mintuna 33 da rashin nasara 8-0 a hannun [[Manchester City F.C.|Manchester City]] mai mulki; an tashi 5-0 bayan mintuna 18.
=== Dawowar Granada ===
A ranar 2 ga Janairu 2020, Foulquier ya koma Granada a matsayin aro har zuwa sauran kakar wasa tare da zaɓin siyan. <ref>{{Cite web |last=Gray |first=Ryan |date=2 January 2020 |title=Dimitri Foulquier leaves Watford for Granada on loan |url=https://www.watfordobserver.co.uk/sport/18133237.dimitri-foulquier-leaves-watford-granada-loan/ |access-date=2 January 2020 |website=Watford Observer}}</ref> Ya buga wasa akai-akai yayin da kakar wasa ta ƙare a matsayi na 7 da kuma cancantar shiga gasar Turai, kuma ya zira kwallaye a wasan da suka doke Osasuna da ci 3-0 a ranar 23 ga Fabrairu. An mayar da tafiyarsa ta dindindin ta hanyar zaɓin siyan a ranar 24 ga Yuli, inda ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku.
=== Valencia ===
A ranar 30 ga Agusta 2021, Foulquier ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru huɗu da [[Valencia CF|Valencia]], wacce ita ma take cikin manyan 'yan wasa, kan kuɗin Yuro miliyan 2.5. Ya buga wasanni bakwai yayin da suka kare a matsayi na biyu a gasar Copa del Rey, inda aka maye gurbinsa da [[Yunus Musa|Yunus Musah]] a minti na 100 na wasan ƙarshe da Betis inda wanda ya maye gurbinsa shi kaɗai ya rasa bugun fenariti .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Foulquier matashi ne ɗan ƙasar Faransa, bayan ya wakilci ƙasarsa a matakin 'yan ƙasa da shekara 18 zuwa 'yan ƙasa da shekara 21, ciki har da lashe Kofin Duniya na FIFA na 'yan ƙasa da shekara 20 na 20, inda ya zura ƙwallo a bugun fenariti a wasan ƙarshe da Uruguay . <ref name="U-20 WC">{{Cite web |date=13 July 2013 |title=France triumph after shootout drama |url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924205523/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |archive-date=24 September 2015 |access-date=5 August 2015 |publisher=[[FIFA]]}}</ref>
Foulquier was called up to the Guadeloupe national team for CONCACAF Nations League match against Curaçao on 19 November 2018. He made his debut as a starter in that game, which Guadeloupe lost 6–0.<ref>{{Cite web |date=19 November 2018 |title=Curaçao v Guadeloupe game report |url=https://www.concacafnationsleague.com/en/nations-league-qualifying/game-detail/440489#tab_match=match-details |publisher=[[CONCACAF]]}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 17 August 2024}}<ref>{{cite web|title=D. Foulquier|url=https://int.soccerway.com/players/dimitri-foulquier/175301/|website=Soccerway|access-date=25 May 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Coupe de France]], [[Copa del Rey]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Coupe de la Ligue]], [[EFL Cup]]}}
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="4" |Rennes
|2011–12
| rowspan="3" |[[Ligue 1]]
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}}
|0
| colspan="2" |—
|3
|0
|-
|2012–13
|15
|0
|0
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|0
|-
|2013–14
|2
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!19
!0
!0
!0
!2
!0
!1
!0
!0
!0
!22
!0
|-
| rowspan="5" |Granada
|2013–14
| rowspan="4" |[[La Liga]]
|24
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|0
|-
|2014–15
|25
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|27
|0
|-
|2015–16
|21
|1
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|24
|1
|-
|2016–17
|22
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|22
|0
|-
! colspan="2" |Total
!92
!1
!6
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!98
!1
|-
|Watford
|2019–20
|[[Premier League]]
|3
|0
|0
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|Strasbourg (loan)
|2017–18
|Ligue 1
|16
|0
|2
|0
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |—
|19
|0
|-
|[[Getafe CF|Getafe]] (loan)
|2018–19
|La Liga
|25
|3
|4
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|29
|3
|-
|Granada (loan)
|2019–20
|La Liga
|17
|1
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|22
|1
|-
|Granada
|2020–21
|La Liga
|32
|0
|4
|1
| colspan="2" |—
|10[c]
|0
| colspan="2" |—
|46
|1
|-
| rowspan="5" |[[Valencia CF|Valencia]]
|2021–22
|La Liga
|29
|0
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|36
|0
|-
|2022–23
|La Liga
|30
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
|0
|33
|0
|-
|2023–24
|La Liga
|33
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|34
|0
|-
|2024–25
|La Liga
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!105
!0
!10
!0
!0
!0
!0
!0
!1
!0
!116
!0
|-
! colspan="3" |Career total
!309
!5
!31
!1
!5
!0
!11
!0
!1
!0
!357
!6
|}
{{Notelist}}
== Daraja ==
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 20 na Faransa'''
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 'Yan Kasa da Shekara 20 : 2013 <ref name="U-20 WC">{{Cite web |date=13 July 2013 |title=France triumph after shootout drama |url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924205523/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |archive-date=24 September 2015 |access-date=5 August 2015 |publisher=[[FIFA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924205523/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky "France triumph after shootout drama"]. </cite></ref>
'''Mutum ɗaya'''
* Ƙungiyar Gasar Cin Kofin Turai ta 'Yan Ƙasa da Shekaru 19 ta UEFA : 2012
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.valenciacf.com/en/sports/en-first-team-01/player/dimitri-foulquier Bayanin martaba] a gidan yanar gizon Valencia CF
* Dimitri Foulquier
* Dimitri Foulquier
* Dimitri Foulquier
* Dimitri Foulquier
* {{NFT player}}
{{Valencia CF squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5b6qj78g2r083upxedi3iuj0fe1rcgb
877705
877696
2026-07-06T11:23:59Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877705
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dimitri Christophe Foulquier''' (an haife shi a ranar 23 ga Maris 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na dama]] a ƙungiyar [[La Liga]] [[Valencia CF|ta Valencia]] . An haife shi a babban birnin Faransa, yana buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Guadeloupe .
Ya shafe mafi yawan rayuwarsa a Spain, yana bugawa Granada, [[Getafe CF|Getafe]] da [[Valencia CF|Valencia]] a [[La Liga|gasar La Liga]], bayan ya kuma buga wasa a [[Ligue 1]] a Rennes da Strasbourg . Ya kuma buga wasanni uku [[Premier League|na Premier]] a Watford .
Foulquier ya taba wakiltar Faransa har zuwa tawagar 'yan kasa da shekara 21, kafin ya koma wakiltar Guadeloupe a matakin manyan 'yan wasa na duniya.
== Aikin kulob ==
=== Rennes ===
An haifi Foulquier a Sarcelles, Île-de-France, kuma ya girma a Capesterre, wani yanki a yankin ƙasashen waje kuma sashen Guadeloupe . Bayan ya yi fice a ƙungiyoyin gida a cikin yankin, ɗan leƙen asiri na Rennes Patrick Rampillon ya gan shi, daga baya kuma ya shiga ƙungiyar ƙwararru a watan Yulin 2007. <ref name="foulquier_career" />
An ba Foulquier kyautar ''Mafi Kyawun 'Yan Wasan Kwalejin'' a kakar wasa ta 2009-10. Bayan ya bayyana a benci a wasanni a kakar wasa ta 2010-11, Manaja Frédéric Antonetti ya daukaka shi zuwa babbar kungiyar a kakar wasa ta 2011-12 . An ba shi rigar lamba 24 kuma ya fara wasa a ranar 2 ga Oktoba 2011 a gasar lig da Lille, inda ya fara wasa amma aka maye gurbinsa da shi a hutun rabin lokaci a rashin nasara 2-0 a waje. <ref>{{Cite web |date=2 October 2011 |title=LOSC Lille – Stade Rennais FC |url=http://www.ligue1.com/ligue1/feuille_match/74452 |access-date=13 August 2014 |publisher=[[Ligue 1]]}}</ref> Ya buga wasanni 22 jimilla, ciki har da wasansa na farko na UEFA Europa League a wasan da suka sha kashi 3-1 a hannun [[Atlético Madrid]] a ranar 15 ga Disamba, kuma an kore shi a ranar 11 ga Mayu 2013 a wasan da suka sha kashi 4-1 a hannun Valenciennes saboda katin gargadi biyu a cikin mintuna uku.
=== Granada ===
A ranar 27 ga Agusta 2013, an ba Foulquier aro ga ƙungiyar [[La Liga]] ta Granada . <ref>{{Cite web |date=27 August 2013 |title=Foulquier llega cedido |trans-title=Foulquier arrives on loan |url=http://www.marca.com/2013/08/27/futbol/equipos/granada/1377614220.html |access-date=13 August 2014 |publisher=[[Marca (newspaper)|Marca]] |language=es}}</ref> Ya fara buga gasar a ranar 30 ga Satumba, inda ya maye gurbin Michael Pereira a wasan da suka ci Athletic Bilbao 2-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=1 October 2013 |title=El Arabi recupera la sonrisa del público granadino |trans-title=El Arabi recovers the smiles from the ''granadino'' attendance |url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2013_14/primera/jornada_7/gda_ath/ |access-date=13 August 2014 |publisher=Marca |language=es}}</ref>
A ranar 25 ga Mayu 2014, [[Andalusia|Andalusians]] ta sayi Foulquier kai tsaye, kan kuɗin Yuro miliyan 2, inda ɗan wasan ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=25 May 2014 |title=El Granada ejerce la opción de compra sobre Foulquier |trans-title=Granada activates the buyout clause over Foulquier |url=http://www.marca.com/2014/05/25/futbol/equipos/granada/1401048374.html |access-date=13 August 2014 |publisher=Marca |language=es}}</ref> Ya zira ƙwallon da ta fi kowacce a tarihin rayuwarsa a ranar 24 ga Oktoba 2015, a minti na uku na wasan da suka tashi 1-1 da Real Betis a Nuevo Estadio de Los Cármenes .
=== Watford ===
Foulquier ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa Watford a ranar 25 ga Agusta 2017, inda kuma iyalan Pozzo ne ke mallakar kulob din. Nan da nan aka ba shi aro zuwa babban gasar kasarsa ta haihuwa, inda ya koma Strasbourg don kakar wasa . A farkon wasansa ya ji rauni.
A ranar 23 ga Agusta 2018, Foulquier ya koma Spain da rukunin farko bayan ya amince da yarjejeniyar aro ta shekara ɗaya da [[Getafe CF|Getafe]] . Ya buga wasanni 25 a kakar wasa ta 5 da ta tabbatar da cancantar shiga gasar Europa League, inda ya ci kwallaye a jere a wasan da suka yi da [[Rayo Vallecano]] da kuma wasan da suka yi da Betis a gida a watan Oktoba.
Foulquier ya fara buga wa Watford wasa a ranar 27 ga Agusta 2019 a zagaye na biyu na Kofin EFL, inda ya ci Coventry City 3-0 a gida. A ranar 21 ga Satumba ya buga wasansa na Premier League, inda Roberto Pereyra ya maye gurbinsa bayan mintuna 33 da rashin nasara 8-0 a hannun [[Manchester City F.C.|Manchester City]] mai mulki; an tashi 5-0 bayan mintuna 18.
=== Dawowar Granada ===
A ranar 2 ga Janairu 2020, Foulquier ya koma Granada a matsayin aro har zuwa sauran kakar wasa tare da zaɓin siyan. <ref>{{Cite web |last=Gray |first=Ryan |date=2 January 2020 |title=Dimitri Foulquier leaves Watford for Granada on loan |url=https://www.watfordobserver.co.uk/sport/18133237.dimitri-foulquier-leaves-watford-granada-loan/ |access-date=2 January 2020 |website=Watford Observer}}</ref> Ya buga wasa akai-akai yayin da kakar wasa ta ƙare a matsayi na 7 da kuma cancantar shiga gasar Turai, kuma ya zira kwallaye a wasan da suka doke Osasuna da ci 3-0 a ranar 23 ga Fabrairu. An mayar da tafiyarsa ta dindindin ta hanyar zaɓin siyan a ranar 24 ga Yuli, inda ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku.
=== Valencia ===
A ranar 30 ga Agusta 2021, Foulquier ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru huɗu da [[Valencia CF|Valencia]], wacce ita ma take cikin manyan 'yan wasa, kan kuɗin Yuro miliyan 2.5. Ya buga wasanni bakwai yayin da suka kare a matsayi na biyu a gasar Copa del Rey, inda aka maye gurbinsa da [[Yunus Musa|Yunus Musah]] a minti na 100 na wasan ƙarshe da Betis inda wanda ya maye gurbinsa shi kaɗai ya rasa bugun fenariti .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Foulquier matashi ne ɗan ƙasar Faransa, bayan ya wakilci ƙasarsa a matakin 'yan ƙasa da shekara 18 zuwa 'yan ƙasa da shekara 21, ciki har da lashe Kofin Duniya na FIFA na 'yan ƙasa da shekara 20 na 20, inda ya zura ƙwallo a bugun fenariti a wasan ƙarshe da Uruguay . <ref name="U-20 WC">{{Cite web |date=13 July 2013 |title=France triumph after shootout drama |url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924205523/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |archive-date=24 September 2015 |access-date=5 August 2015 |publisher=[[FIFA]]}}</ref>
Foulquier was called up to the Guadeloupe national team for CONCACAF Nations League match against Curaçao on 19 November 2018. He made his debut as a starter in that game, which Guadeloupe lost 6–0.<ref>{{Cite web |date=19 November 2018 |title=Curaçao v Guadeloupe game report |url=https://www.concacafnationsleague.com/en/nations-league-qualifying/game-detail/440489#tab_match=match-details |publisher=[[CONCACAF]]}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 17 August 2024}}<ref>{{cite web|title=D. Foulquier|url=https://int.soccerway.com/players/dimitri-foulquier/175301/|website=Soccerway|access-date=25 May 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Coupe de France]], [[Copa del Rey]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Coupe de la Ligue]], [[EFL Cup]]}}
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="4" |Rennes
|2011–12
| rowspan="3" |[[Ligue 1]]
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}}
|0
| colspan="2" |—
|3
|0
|-
|2012–13
|15
|0
|0
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|0
|-
|2013–14
|2
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!19
!0
!0
!0
!2
!0
!1
!0
!0
!0
!22
!0
|-
| rowspan="5" |Granada
|2013–14
| rowspan="4" |[[La Liga]]
|24
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|0
|-
|2014–15
|25
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|27
|0
|-
|2015–16
|21
|1
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|24
|1
|-
|2016–17
|22
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|22
|0
|-
! colspan="2" |Total
!92
!1
!6
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!98
!1
|-
|Watford
|2019–20
|[[Premier League]]
|3
|0
|0
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|Strasbourg (loan)
|2017–18
|Ligue 1
|16
|0
|2
|0
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |—
|19
|0
|-
|[[Getafe CF|Getafe]] (loan)
|2018–19
|La Liga
|25
|3
|4
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|29
|3
|-
|Granada (loan)
|2019–20
|La Liga
|17
|1
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|22
|1
|-
|Granada
|2020–21
|La Liga
|32
|0
|4
|1
| colspan="2" |—
|10[c]
|0
| colspan="2" |—
|46
|1
|-
| rowspan="5" |[[Valencia CF|Valencia]]
|2021–22
|La Liga
|29
|0
|7
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|36
|0
|-
|2022–23
|La Liga
|30
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1{{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}
|0
|33
|0
|-
|2023–24
|La Liga
|33
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|34
|0
|-
|2024–25
|La Liga
|13
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!105
!0
!10
!0
!0
!0
!0
!0
!1
!0
!116
!0
|-
! colspan="3" |Career total
!309
!5
!31
!1
!5
!0
!11
!0
!1
!0
!357
!6
|}
{{Notelist}}
== Daraja ==
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 20 na Faransa'''
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 'Yan Kasa da Shekara 20 : 2013 <ref name="U-20 WC">{{Cite web |date=13 July 2013 |title=France triumph after shootout drama |url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924205523/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky |archive-date=24 September 2015 |access-date=5 August 2015 |publisher=[[FIFA]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924205523/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=259225/match=300232810/match-report.html#nosticky "France triumph after shootout drama"]. </cite></ref>
'''Mutum ɗaya'''
* Ƙungiyar Gasar Cin Kofin Turai ta 'Yan Ƙasa da Shekaru 19 ta UEFA : 2012
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.valenciacf.com/en/sports/en-first-team-01/player/dimitri-foulquier Bayanin martaba] a gidan yanar gizon Valencia CF
* Dimitri Foulquier
* Dimitri Foulquier
* Dimitri Foulquier
* Dimitri Foulquier
* {{NFT player}}
{{Valencia CF squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
rcz8kr03cvy9p1vahkepgfenh1l5bjp
Dazuzzuka na Mindoro
0
160925
877699
2026-07-06T11:14:50Z
Nnamadee
31123
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1315347767|Mindoro rain forests]]"
877699
wikitext
text/x-wiki
Yankin '''dazuzzukan ruwan sama na Mindoro''' (WWF ID:IM0130) ya mamaye tsibirin Mindoro, wanda ke tsakanin tsibirin Luzon da Palawan Archipelago a [[Filipin|Philippines]] . Tsibirin ya fuskanci manyan bishiyoyin kasuwanci, inda dazuzzukan asali guda ɗaya tilo suka rage a kan babban tudun tsaunukan tsakiyar. An rage yawan bishiyoyin a gefen gabas na tsaunuka don tallafawa dazuzzukan da aka sake shukawa da kuma wasu nau'ikan halittu da suka fi yawa. <ref name="wwf">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/im0130 |access-date=March 21, 2020 |publisher=World Wildlife Federation |language=en}}</ref> <ref name="ecomap">{{Cite web |title=Map of Ecoregions 2017 |url=https://ecoregions2017.appspot.com/ |access-date=September 14, 2019 |publisher=Resolve, using WWF data |language=en}}</ref> <ref name="dopa">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://dopa-explorer.jrc.ec.europa.eu/ecoregion/40130 |access-date=August 1, 2020 |publisher=Digital Observatory for Protected Areas |language=en}}</ref> <ref name="eoe">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Mindoro_rain_forests |access-date=August 28, 2020 |publisher=The Encyclopedia of Earth |language=en}}</ref>
== Wuri da bayanin ==
Duk da cewa yankin muhalli yana kan tsibirin Mindoro ne kawai, amma ya haɗa da rukunin ƙananan tsibirai a kudu maso gabas da ke tsakiya ( Tsibirin Semirara ), da kuma arewa maso yamma da ke tsakiya ( Tsibirin Lubang ). Waɗannan ƙananan tsibiran an keɓe su sosai don su iya tallafawa nau'ikan halittu masu rai. Babban tsibirin Mindoro ya rabu da tsaunukan arewa-kudu, inda gefen gabas ya fi daji fiye da yamma. Mafi girman wurin shine Dutsen Halcon, mai tsawon {{Convert|2586|m|ft}} . <ref name="eoe">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Mindoro_rain_forests |access-date=August 28, 2020 |publisher=The Encyclopedia of Earth |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Mindoro_rain_forests "Mindoro rain forests"]. The Encyclopedia of Earth<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 28,</span> 2020</span>.</cite></ref> Saboda akwai hanyoyin ruwa masu zurfi tsakanin Mindoro da Luzon, da Mindoro da Palawans, tsibirin bai haɗu da gadoji na ƙasa ba a lokacin Pleistocene na baya-bayan nan (Zamanin Kankara). Don haka yana riƙe da al'umma ta musamman ta flora da fauna, amma akwai alaƙa da manyan tsibiran. <ref name="eoe" />
== Yanayi ==
Yanayin yanayin muhalli shine ''yanayin ruwan sama na wurare masu zafi'' ( [[Rarrabawar yanayi na Köppen|Köppen climate classification]] (Am) ). Wannan yanayi yana da yanayin zafi mai daidaito a duk shekara (duk watanni sun fi {{Convert|18|C|F}} girma). matsakaicin zafin jiki), da kuma lokacin rani mai ƙarfi. Watan da ya fi bushewa yana da ƙasa da mm 60 na ruwan sama, amma ya fi (100-(matsakaicin/25) mm. Wannan yanayi yana tsakiyar tsakanin dazuzzukan ruwan sama na wurare masu zafi da kuma savannah na wurare masu zafi. Watan da ya fi bushewa yawanci yana faruwa ne a ko bayan hunturu a Arewacin Hemisphere. <ref>{{Cite web |last=Kottek |first=M. |last2=Grieser |first2=J. |last3=Beck |first3=C. |last4=Rudolf |first4=B. |last5=Rubel |first5=F. |date=2006 |title=World Map of Koppen-Geiger Climate Classification Updated |url=http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/Paper_2006.pdf |access-date=September 14, 2019 |publisher=Gebrüder Borntraeger 2006 |language=en}}</ref> <ref name="kop-data">{{Cite web |title=Dataset - Koppen climate classifications |url=https://datacatalog.worldbank.org/dataset/world-maps-k%C3%B6ppen-geiger-climate-classification |access-date=September 14, 2019 |publisher=World Bank |language=en}}</ref> Lokacin damina a yankin muhalli shine Yuni zuwa Oktoba.
== Flora da fauna ==
Duk da cewa dajin asali galibi an yi masa katangar daji ko kuma an lalata shi ta hanyar ayyukan ɗan adam, amma a halin yanzu tsibirin yana da kusan kashi 60% a rufe da dazuzzuka masu rufewa, galibin ganyen kore ne. Wani kashi 13% kuma shine daji a buɗe, kashi 10% kuma shine ciyayi, sauran kuma shine mazaunin mutane da gonaki. <ref name="dopa" />
Akwai nau'ikan dabbobi masu shayarwa guda 42 a Mindoro, bakwai daga cikinsu suna da yawa. Dabbobin da ke da sha'awar kiyayewa sun haɗa da ɗan itacen Mindoro mai matuƙar fuskantar barazanar ''( Bubalus mindorensis )'', da kuma ɗan itacen cloudrunner na Ilin Island ''( Crateromys paulus )'' . <ref name="wwf">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/im0130 |access-date=March 21, 2020 |publisher=World Wildlife Federation |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.worldwildlife.org/ecoregions/im0130 "Mindoro rain forests"]. World Wildlife Federation<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 21,</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Yankunan da aka kare ==
Kimanin kashi 16% na yankin muhalli an kare shi a hukumance. <ref name="dopa">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://dopa-explorer.jrc.ec.europa.eu/ecoregion/40130 |access-date=August 1, 2020 |publisher=Digital Observatory for Protected Areas |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://dopa-explorer.jrc.ec.europa.eu/ecoregion/40130 "Mindoro rain forests"]. Digital Observatory for Protected Areas<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 1,</span> 2020</span>.</cite></ref> Waɗannan yankunan da aka kare sun haɗa da:
* Dutsen Iglit-Baco National Park
* Filin Shakatawa na Tafkin Naujan
== Manazarta ==
jbd07g48mbef2lwyjh90smxw3nkf6ra
877700
877699
2026-07-06T11:16:45Z
Nnamadee
31123
877700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Yankin '''dazuzzukan ruwan sama na Mindoro''' (WWF ID:IM0130) ya mamaye tsibirin Mindoro, wanda ke tsakanin tsibirin Luzon da Palawan Archipelago a [[Filipin|Philippines]] Tsibirin ya fuskanci manyan bishiyoyin kasuwanci, inda dazuzzukan asali guda ɗaya tilo suka rage a kan babban tudun tsaunukan tsakiyar. An rage yawan bishiyoyin a gefen gabas na tsaunuka don tallafawa dazuzzukan da aka sake shukawa da kuma wasu nau'ikan halittu da suka fi yawa.<ref name="wwf">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/im0130 |access-date=March 21, 2020 |publisher=World Wildlife Federation |language=en}}</ref><ref name="ecomap">{{Cite web |title=Map of Ecoregions 2017 |url=https://ecoregions2017.appspot.com/ |access-date=September 14, 2019 |publisher=Resolve, using WWF data |language=en}}</ref><ref name="dopa">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://dopa-explorer.jrc.ec.europa.eu/ecoregion/40130 |access-date=August 1, 2020 |publisher=Digital Observatory for Protected Areas |language=en}}</ref><ref name="eoe">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Mindoro_rain_forests |access-date=August 28, 2020 |publisher=The Encyclopedia of Earth |language=en}}</ref>
== Wuri da bayanin ==
Duk da cewa yankin muhalli yana kan tsibirin Mindoro ne kawai, amma ya haɗa da rukunin ƙananan tsibirai a kudu maso gabas da ke tsakiya ( Tsibirin Semirara ), da kuma arewa maso yamma da ke tsakiya ( Tsibirin Lubang ). Waɗannan ƙananan tsibiran an keɓe su sosai don su iya tallafawa nau'ikan halittu masu rai. Babban tsibirin Mindoro ya rabu da tsaunukan arewa-kudu, inda gefen gabas ya fi daji fiye da yamma. Mafi girman wurin shine Dutsen Halcon, mai tsawon {{Convert|2586|m|ft}}.<ref name="eoe">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Mindoro_rain_forests |access-date=August 28, 2020 |publisher=The Encyclopedia of Earth |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Mindoro_rain_forests "Mindoro rain forests"]. The Encyclopedia of Earth<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 28,</span> 2020</span>.</cite></ref> Saboda akwai hanyoyin ruwa masu zurfi tsakanin Mindoro da Luzon, da Mindoro da Palawans, tsibirin bai haɗu da gadoji na ƙasa ba a lokacin Pleistocene na baya-bayan nan (Zamanin Kankara). Don haka yana riƙe da al'umma ta musamman ta flora da fauna, amma akwai alaƙa da manyan tsibiran.<ref name="eoe" />
== Yanayi ==
Yanayin yanayin muhalli shine ''yanayin ruwan sama na wurare masu zafi'' ( [[Rarrabawar yanayi na Köppen|Köppen climate classification]] (Am) ). Wannan yanayi yana da yanayin zafi mai daidaito a duk shekara (duk watanni sun fi {{Convert|18|C|F}} girma). matsakaicin zafin jiki), da kuma lokacin rani mai ƙarfi. Watan da ya fi bushewa yana da ƙasa da mm 60 na ruwan sama, amma ya fi (100-(matsakaicin/25) mm. Wannan yanayi yana tsakiyar tsakanin dazuzzukan ruwan sama na wurare masu zafi da kuma savannah na wurare masu zafi. Watan da ya fi bushewa yawanci yana faruwa ne a ko bayan hunturu a Arewacin Hemisphere.<ref>{{Cite web |last=Kottek |first=M. |last2=Grieser |first2=J. |last3=Beck |first3=C. |last4=Rudolf |first4=B. |last5=Rubel |first5=F. |date=2006 |title=World Map of Koppen-Geiger Climate Classification Updated |url=http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/Paper_2006.pdf |access-date=September 14, 2019 |publisher=Gebrüder Borntraeger 2006 |language=en}}</ref><ref name="kop-data">{{Cite web |title=Dataset - Koppen climate classifications |url=https://datacatalog.worldbank.org/dataset/world-maps-k%C3%B6ppen-geiger-climate-classification |access-date=September 14, 2019 |publisher=World Bank |language=en}}</ref> Lokacin damina a yankin muhalli shine Yuni zuwa Oktoba.
== Flora da fauna ==
Duk da cewa dajin asali galibi an yi masa katangar daji ko kuma an lalata shi ta hanyar ayyukan ɗan adam, amma a halin yanzu tsibirin yana da kusan kashi 60% a rufe da dazuzzuka masu rufewa, galibin ganyen kore ne. Wani kashi 13% kuma shine daji a buɗe, kashi 10% kuma shine ciyayi, sauran kuma shine mazaunin mutane da gonaki.<ref name="dopa" />
Akwai nau'ikan dabbobi masu shayarwa guda 42 a Mindoro, bakwai daga cikinsu suna da yawa. Dabbobin da ke da sha'awar kiyayewa sun haɗa da ɗan itacen Mindoro mai matuƙar fuskantar barazanar ''(Bubalus mindorensis)'', da kuma ɗan itacen cloudrunner na Ilin Island ''( Crateromys paulus ).''<ref name="wwf">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/im0130 |access-date=March 21, 2020 |publisher=World Wildlife Federation |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.worldwildlife.org/ecoregions/im0130 "Mindoro rain forests"]. World Wildlife Federation<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 21,</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Yankunan da aka kare ==
Kimanin kashi 16% na yankin muhalli an kare shi a hukumance.<ref name="dopa">{{Cite web |title=Mindoro rain forests |url=https://dopa-explorer.jrc.ec.europa.eu/ecoregion/40130 |access-date=August 1, 2020 |publisher=Digital Observatory for Protected Areas |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://dopa-explorer.jrc.ec.europa.eu/ecoregion/40130 "Mindoro rain forests"]. Digital Observatory for Protected Areas<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 1,</span> 2020</span>.</cite></ref> Waɗannan yankunan da aka kare sun haɗa da:
* Dutsen Iglit-Baco National Park
* Filin Shakatawa na Tafkin Naujan
== Manazarta ==
cu257c7607gudcl5s1wd5s71luor4sw
Sergiu Hanca
0
160926
877704
2026-07-06T11:21:44Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353493480|Sergiu Hanca]]"
877704
wikitext
text/x-wiki
'''Sergiu Cătălin Hanca''' ( ; an haife shi a ranar 4 ga Afrilu 1992) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Romania wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan gefe]] ko kuma ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na dama]] a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Ligue I Petrolul Ploiești .
Hanca ya fara aikinsa na babban matsayi da yin wasa a Snagov, Bihor Oradea, da kuma kulob dinsa na garinsu ASA Târgu Mureș, kafin ya yi suna a Dinamo București . Ya koma ƙasar waje a karon farko ta hanyar sanya hannu da Cracovia a shekarar 2019, inda ya buga wasanni sama da 100 a Ekstraklasa . Shekaru uku bayan haka, Hanca ya koma Romania a Universitatea Craiova .
A fagen wasanni, Hanca ya fara bugawa Romania wasa a watan Yunin 2017, a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya da Poland ta doke su da ci 1-3.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Hanca ya buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a ƙungiyar FCM Târgu Mureș ta garinsu. A shekarar 2009, ya koma ƙungiyar La Liga II Snagov, inda ya tara wasanni 38 a gasar da kuma ƙwallo ɗaya. A farkon shekarar 2012, Hanca ya yi ɗan gajeren lokaci a Bihor Oradea .
=== Komawa zuwa Targu Mureș ===
A tsakiyar shekarar 2012, tsohuwar ƙungiyar matasansa FCM Târgu Mureș ta dawo da Hanca. Ya buga wasanni 22 kuma ya zura kwallaye biyu a kakar wasa ta 2013–14, yayin da ƙungiyarsa ta samu ci gaba zuwa gasar La Liga ta ɗaya .
A ranar 8 ga Yulin 2015, Hanca ya lashe kofinsa na farko a rayuwarsa bayan da kulob dinsa—wanda aka sake masa suna ASA Târgu Mureș—ya doke FC Steaua București da ci 1-0 a gasar Supercupa României . <ref>{{Cite web |date=9 July 2015 |title=Dan Petrescu wins trophy in first game in charge of Targu Mures – then resigns |url=https://www.theguardian.com/football/2015/jul/09/dan-petrescu-trophy-targu-mures-resigns |access-date=14 May 2016 |website=[[The Guardian]]}}</ref> Ya fara buga gasar [[UEFA|Turai]] a ranar 6 ga Agustan 2015, inda ya fara da nasara a waje da Saint-Étienne da ci 2-1 a zagayen wasan share fage na gasar Europa League .
=== Dinamo București ===
A ranar 8 ga Janairu 2016, Hanca ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da rabi tare da sauran 'yan wasan ƙungiyar Ligue 1 Dinamo București . <ref>{{Cite web |date=8 January 2016 |title=OFICIAL Sergiu Hanca a semnat cu Dinamo: "Mi-am dorit foarte mult asta!" |trans-title=OFFICIAL Sergiu Hanca signed with Dinamo: "I wanted this very much" |url=http://www.digisport.ro/Sport/FOTBAL/Competitii/Liga+1/OFICIAL+Sergiu+Hanca+a+semnat+cu+Dinamo+Mi-am+dorit+foarte+mult+ |access-date=6 March 2017 |publisher=[[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] |language=Romanian}}</ref> Ya fara buga wasa a hukumance a matsayin "The Red Dogs" a wasan da suka doke Botoșani da ci 1-0 a gasar, a ranar 14 ga Fabrairu. <ref>{{Cite web |date=14 February 2016 |title=Dinamo - FC Botoşani, scor 1-0, în etapa a 24-a din Liga 1 |trans-title=Dinamo - FC Botoşani, score 1-0, counting for the 24th round of Liga 1 |url=http://www.mediafax.ro/sport/dinamo-fc-botosani-scor-1-0-in-etapa-a-24-a-din-liga-1-15074891 |access-date=7 March 2017 |publisher=[[Mediafax]] |language=Romanian}}</ref> A ranar 17 ga Mayu, ya fara wasan karshe na Cupa României da CFR Cluj, wanda Dinamo ta sha kashi 4-5 a bugun fenariti . <ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=Magistrala CFR! Clujenii se impun cu 5-4 la penalty-uri după o finală dramatică, încheiată 2-2 în timpul regulamentar! |trans-title=The great CFR! The Cluj men win 5–4 on a penalty shootout after a 2–2 draw at the end of extra time! |url=http://www.gsp.ro/fotbal/cupa-romaniei/video-foto-magistrala-cfr-clujenii-se-impun-cu-5-4-la-penalty-uri-dupa-o-finala-dramatica-incheiata-2-2-in-timpul-regulamentar-478221.html |access-date=27 August 2023 |publisher=[[Gazeta Sporturilor]] |language=ro}}</ref>
Hanca ya zura kwallonsa ta farko a ranar 17 ga Oktoba 2016, a wasan da suka yi nasara da ci 2-1 a kan Universitatea Craiova a gasar La Liga ta 1. A ranar 30 ga wata mai zuwa, ya ci bugun fenariti a wasan da suka sha kashi a hannun FC Steaua București da ci 3-1. A ranar 20 ga Mayu 2017, ya lashe kofin Cupa Ligii bayan da kungiyarsa ta doke ACS Poli Timișoara da ci 2-0 a wasan karshe . <ref>{{Cite web |date=20 May 2017 |title=Primul trofeu după o pauză de cinci ani: Dinamo a învins ACS Poli Timişoara, scor 2-0, şi a câştigat Cupa Ligii |trans-title=First trophy after a pause of five years: Dinamo defeated ACS Poli Timișoara, score 2–0, and won the Cupa Ligii |url=https://www.mediafax.ro/sport/primul-trofeu-dupa-o-pauza-de-cinci-ani-dinamo-a-invins-acs-poli-timisoara-scor-2-0-si-a-castigat-cupa-ligii-16346717 |access-date=27 August 2023 |publisher=Mediafax |language=ro}}</ref>
=== Cracovia ===
Sergiu Hanca ya koma Cracovia a watan Janairun 2019, inda ya koma daga Dinamo București kan kuɗi da aka ruwaito kusan €60,000. Wasansa na farko a Cracovia a watan Fabrairun 2019 ya zira kwallon da ta ba shi nasara a wasan da suka doke Piast Gliwice da ci 2-1. Wasannin da ya buga sun sa ya zama ɗaya daga cikin manyan masu ba da gudummawa a ƙungiyar, kuma kafin kakar wasa ta bana an naɗa shi kyaftin na Cracovia wanda ke nuna muhimmancinsa a filin wasa da kuma wajen filin wasa. <ref>{{Cite web |date=2019-01-12 |title=FOTO Sergiu Hanca a fost prezentat oficial la Cracovia » S-a pozat alături de un ex-stelist |url=https://www.gsp.ro/international/stranieri/foto-sergiu-hanca-a-fost-prezentat-oficial-la-cracovia-s-a-pozat-alaturi-de-un-ex-stelist-557306.html |access-date=2025-12-09 |website=GSP.ro |language=ro}}</ref>
A tsakiyar shekarar 2022, bayan kimanin shekaru uku da rabi, ya buga wasanni kusan 115, ya zira kwallaye 19, kuma ya bayar da taimako sau 20 ga Cracovia a dukkan gasa, a cewar kafofin watsa labarai na Romania da suka ruwaito cewa ya bar kungiyar. <ref>{{Cite web |last=Vasile |first=Dragoș |date=2022-07-23 |title=Sergiu Hanca, tot mai aproape de Universitatea Craiova! Cracovia îi caută deja înlocuitor: ”Nu ne așteptam să plece!” |url=https://as.ro/fotbal/liga-1/sergiu-hanca-tot-mai-aproape-de-universitatea-craiova-cracovia-ii-cauta-deja-inlocuitor-nu-ne-asteptam-sa-plece-208683.html |access-date=2025-12-09 |website=Antena Sport |language=ro-RO}}</ref>
A lokacin bazara na 2022, Hanca ya bar Cracovia ya koma Romania. <ref>{{Cite web |last=Vasile |first=Dragoș |date=2022-07-23 |title=Sergiu Hanca, tot mai aproape de Universitatea Craiova! Cracovia îi caută deja înlocuitor: ”Nu ne așteptam să plece!” |url=https://as.ro/fotbal/liga-1/sergiu-hanca-tot-mai-aproape-de-universitatea-craiova-cracovia-ii-cauta-deja-inlocuitor-nu-ne-asteptam-sa-plece-208683.html |access-date=2025-12-09 |website=Antena Sport |language=ro-RO}}</ref>
=== Jami'ar Craiova ===
A ranar 29 ga Yuli 2022, Hanca ya koma Romania da kuma gasar La Liga ta 1 ta hanyar sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da Universitatea Craiova. <ref>[https://www.ucv1948.ro/OFICIAL--Bun-venit-Sergiu-Hanca OFICIAL | Bun venit, Sergiu Hanca!] {{In lang|ro}}</ref> Ya zura kwallonsa daya tilo a wasan da suka doke FC U Craiova da ci 2-1 a ranar 7 ga Agusta.
Hanca ba da daɗewa ba ya rasa tagomashi a hannun babban kocinsa Mirel Rădoi da daraktocin ƙungiyar, inda aka tura shi zuwa ƙungiyar ajiyar kuɗi kuma ya shigar da ƙararsa kan Yuro miliyan 2. Ya soke kwangilarsa a ranar 18 ga Yuni 2023, bayan ya karɓi diyya ta Yuro 120,000.
=== Petrolul Ploiești ===
A ranar 5 ga Yuli 2023, Hanca ya amince da kwangila tare da Petrolul Ploiești . <ref>{{Cite web |date=5 July 2023 |title=Oficial: Sergiu Hanca este jucătorul Petrolului Ploiești |trans-title=Official: Sergiu Hanca is Petrolul Ploiești's player |url=https://fcpetrolul.ro/oficial-sergiu-hanca-este-jucatorul-petrolului-ploiesti/ |access-date=5 July 2023 |publisher=FC Petrolul Ploiești |language=ro}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A watan Maris na 2017, manaja [[Christoph Daum]] ya zaɓi Hanca a cikin tawagar Romania don wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2018 da Denmark . <ref>{{Cite web |date=6 March 2017 |title=În premieră la națională, Hanca e lăudat de un fost coleg: "Se antrenează suplimentar, face totul ca la carte" |trans-title=For the first time at the national team, Hanca is praised by a former colleague: "He trains additionally, he does everything by the book" |url=http://www.gsp.ro/fotbal/liga-1/in-premiera-la-nationala-hanca-e-laudat-de-un-fost-coleg-se-antreneaza-suplimentar-face-totul-ca-la-carte-503932.html |access-date=6 March 2017 |language=Romanian}}</ref> A ranar 10 ga watan Yuni na wannan shekarar, ya fara wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da Poland ta sha kashi da ci 1-3 a gasar. <ref>{{Cite web |date=10 June 2017 |title=Ce nu s-a văzut la TV » "Tricolorii" au ieșit la antrenament chiar după meci, cu cine a făcut Hanca schimb de tricouri + Lewa a luat mingea acasă |trans-title=What you didn't see on TV » "The Tricolours" started training right after the match, with which player Hanca exchanged jerseys + Lewa took the ball home |url=http://www.gsp.ro/fotbal/nationala/foto-ce-nu-s-a-vazut-la-tv-tricolorii-au-iesit-la-antrenament-chiar-dupa-meci-cu-cine-a-facut-hanca-schimb-de-tricouri-lewa-a-luat-mingea-acasa-513224.html |access-date=15 June 2017 |language=Romanian}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Hanca ya auri budurwarsa Andreea a watan Mayun 2016, kuma an yi aurensu a Târgu Mureș a lokacin bazara na wannan shekarar. <ref>{{Cite web |date=6 March 2017 |title=Povestea lui Sergiu Hanca! Cum a ajuns mureșeanul de la un fotbalist obscur la națională! Căsătoria i-a dat un imbold |trans-title=The story of Sergiu Hanca! How the Mureș native progressed from an unknown footballer to a national team squad member! Marriage gave him an impulse |url=http://www.libertatea.ro/detalii/articol/povestea-lui-sergiu-hanca-cum-a-ajuns-mureseanul-de-la-un-fotbalist-obscur-la-nationala-casatoria-i-a-dat-un-imbold-1764834 |access-date=7 March 2017 |language=Romanian}}</ref> Ma'auratan sun shahara da ayyukan agaji .
== Ƙididdigar aiki ==
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 11 June 2022}}<ref name=EU>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29913|title=Sergiu Hanca|publisher=European Football|access-date=4 September 2017}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Romania
|-
| 2017
| 4
| 0
|-
| 2020
| 1
| 0
|-
| 2022
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 7
! 0
|}
== Daraja ==
'''ASA Târgu Mureș''' <ref name="SW">{{Soccerway|sergiu-hanca/125582}}</ref>
* Supercupa României : 2015
'''Dinamo București''' <ref name="SW">{{Soccerway|sergiu-hanca/125582}}</ref>
* Cupa României ta zo ta biyu: 2015–16
* Cupa Ligii : 2016–17
'''Cracovia''' <ref name="SW">{{Soccerway|sergiu-hanca/125582}}</ref>
* Kofin Poland : 2019–20
* Kofin Super na Poland : 2020
'''Mutum ɗaya'''
* Ƙungiyar Gasar La Liga ta Ɗaya: 2016–17
* Ɗan wasan Digi Sport Liga I na Watan: Afrilu 2017, Agusta 2017 <ref>{{Cite web |date=August 2017 |title=Fotbalistul lunii – August 2017 |trans-title=Player of the Month – August 2017 |url=http://www.digisport.ro/Fotbalistul+Lunii/August+2017/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170917213257/http://www.digisport.ro/Fotbalistul+Lunii/August+2017/ |archive-date=17 September 2017 |access-date=8 September 2017 |publisher=Digi Sport |language=Romanian}}</ref>
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Sergiu Hanca at RomanianSoccer.ro (in Romanian)
* {{UEFA player|250085499}}
{{FC Petrolul Ploiești squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
8kn5u18t2sxs7vf0ri29pf8nel2p506
Lesley Manyathela
0
160927
877707
2026-07-06T11:26:50Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1315317433|Lesley Manyathela]]"
877707
wikitext
text/x-wiki
'''Lesley Phuti Manyathela''' (4 Satumba 1981 - 9 Agusta 2003) ƙwararriyar 'yar wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ce ta Afirka ta Kudu wadda ta buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|ƙwallon ƙafa ta Premier League]] [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] da kuma [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|ƙungiyar ƙasa ta Afirka ta Kudu]] .
An yi masa lakabi da "Slow Poison" saboda ƙarfinsa na zura kwallaye, Manyathela ya zira kwallaye 48 a wasanni 73 da ya buga wa Orlando Pirates kuma shi ne ɗan wasan da ya fi zura kwallaye a gasar a shekarar 2003. Daga baya a wannan shekarar, ya yi hatsarin mota mai hatsari. Bayan rasuwarsa, PSL ta sanya wa kyautar lambar yabo ta mafi yawan kwallaye a gasar suna, yayin da ƙungiyar ƙwallon ƙasa ta yi ritaya na ɗan lokaci daga rigar lamba 19 wadda ya saka a baya.
== Aikin kulob ==
Bayan ya wakilci Chelamoya da Dynamos a matakin matasa, Manyathela ya koma [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] wanda ya fara buga wasa a babban kulob a watan Satumba na 2000, yana da shekaru 19. A kakar wasa ta 2001-02 ta PSL, ya kawo karshen kakar wasa a matsayin dan wasa na biyu mafi zura kwallaye a gasar bayan Ishmael Maluleke . A kakar wasa mai zuwa, ya lashe kyautar Golden Boot, inda ya zama na biyu kuma, har zuwa yau, dan wasan Pirates na baya-bayan nan da ya lashe kyautar, kuma ya taimaka wa kungiyar ta lashe gasar ta biyu a cikin shekaru uku. <ref name="LM" /> Tsarinsa na gida ya jawo hankalin kungiyoyi da dama na Turai kuma a karshen kakar wasa ya fuskanci gwaji tare da Lyon ta [[Ligue 1]] da kuma OFI Crete ta Girka. <ref name="LM" /> A ranar 9 ga Agusta 2003, ya zura kwallo mai ban tausayi a wasan da suka sha kashi 2-1 Supa 8 a hannun Jomo Cosmos . Kwallon ta zama ta karshe, duk da haka, bayan wasan, ya mutu. Daga ƙarshe ya buga wasanni 73 a ƙungiyar kuma ya zura kwallaye 48.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Manyathela ya wakilci Afirka ta Kudu a matakin 'yan ƙasa da shekara 20, inda ya zura kwallaye sau ɗaya a wasanni biyar, sannan kuma a [[Kungiyar kwallon kafa ta Afirka ta Kudu ta kasa da shekaru 23|matakin 'yan ƙasa da shekara 23]] inda ya zura kwallaye shida a wasanni 13.
Ya fara buga wasa a matakin babban ɗan wasa a [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu]] a wasan da suka yi da Saudiyya a ranar 20 ga Maris 2002. Bayan kwana bakwai, ya sami katin jan kati na farko kuma na ɗaya tilo lokacin da aka kore shi a wasan sada zumunci da Georgia da ci 4-1. Kwallonsa ta farko ta zo ne a wasan sada zumunci da Madagascar a watan Maris na 2003, wanda ya biyo baya da kwallaye biyu a wasan da suka doke [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Ƙasar Trinidad da Tobago|Trinidad & Tobago]] da ci 3-1 a watan Yuni. Bayan rasuwarsa daga baya a wannan shekarar, Hukumar Kwallon Kafa ta Afirka ta Kudu ta yi ritaya daga rigar lamba 19 ta wucin gadi wadda ya saka a lokacin da yake tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa. Ya zura kwallaye 3 a wasanni 9 na ƙasa da ƙasa kafin rasuwarsa.
== Mutuwa da gado ==
A ranar 9 ga Agusta 2003, jim kaɗan bayan rashin nasara a hannun Jomo Cosmos inda ya ci kwallo, Manyathela yana kan hanyarsa ta ziyartar mahaifiyarsa don bikin Ranar Mata lokacin da motarsa ta Volkswagen Golf Mk4 ta kauce a kan babbar hanyar N1 kusa da garinsu Musina, lamarin da ya yi sanadiyyar mutuwarsa. An ruwaito cewa bai sanya bel ɗin kariya ba, wanda hakan ya sa ba a sanya jakunkunan iska na motar ba. Yana tuki ne tare da wani abokinsa a lokacin hatsarin, wanda ya samu ƙananan raunuka. <ref name="death" />
An yi la'akari da mutuwar Manyathela a matsayin bala'i na ƙasa kuma shugaban Afirka ta Kudu [[Thabo Mbeki]] ya yi tsokaci, wanda ya yi ta'aziyya ga iyalansa, abokansa da abokan aikinsa. An binne shi a ranar 16 ga Agusta 2003, tare da shugaban Orlando Pirates Irvin Khoza da mai Mamelodi Sundowns Patrice Motsepe a cikin waɗanda suka ɗauki kabarin . An buɗe kabarin nasa a wata mai zuwa, daidai ranar Ranar Gado .
Kafin kakar wasan Premier Soccer League ta 2003–04, an sake wa kyautar gwarzon ɗan wasan da ya fi zura kwallaye a gasar suna Manyathela. An kuma sanya wa filin wasan gundumar Musina suna don girmama shi.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 14 June 2003}}<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/13349/Lesley_Manyathela.html|title=Lesley Manyathela - National Football Teams|website=National Football Teams|accessdate=17 May 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="2" | [[Tawagar Kwallon kafar Afirka ta Kudu|Afirka ta Kudu]]
| 2002
| 5
| 0
|-
| 2003
| 4
| 3
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 9
! 3
|}
==== Manufofin ƙasa da ƙasa ====
{| class="wikitable" style="font-size:100%;"
!#
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| 29 Maris 2003
| Filin Wasan Banki na Farko, [[Johannesburg]], [[Afirka ta Kudu]]
|{{Fb|MAD}}
| 2–0
| Nasara
| Aboki
|-
| 2.
| 14 Yuni 2003
| Filin wasa na Basil Kenyon, Gabashin London, Afirka ta Kudu
|{{Fb|TRI}}
| 2–1
| Nasara
| Aboki
|-
| 3.
| 14 Yuni 2003
| Filin wasa na Basil Kenyon, Gabashin London, Afirka ta Kudu
|{{Fb|TRI}}
| 2–1
| Nasara
| Aboki
|-
|}
== Nassoshi ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player|13349}}
{{Lesley Manyathela Golden Boot Award}}
[[Rukuni:Matattun 2003]]
[[Rukuni:Haifaffun 1981]]
mb7t0kls06lyal9vujn2wl4k6s4thq8
Singida United FC
0
160928
877708
2026-07-06T11:28:05Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1293560805|Singida United F.C.]]"
877708
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club||||clubname=Singida United F.C.|image=Singida_United_F.C._Logo.png|fullname=Singida United Football Club|nickname=|founded={{Start date and age|df=yes|1972}}<br>(as ''Mto Sports club'')|ground=Namfua Stadium, [[Singida]]|capacity=|chairman=|coach=|league=[[Tanzanian Premier League]]|season=[[2022–23 Tanzanian Premier League|2022–23]]|position=4th|website={{URL|https://www.facebook.com/singidaunited/}}|leftarm1=0000FF|body1=0000FF|rightarm1=0000FF|shorts1=0000FF|socks1=0000FF|pattern_la3=|pattern_b3=|pattern_ra3=|leftarm2=66BB55|body2=66BB55|rightarm2=66BB55|shorts2=66BB55|socks2=66BB55}}'''Singida United''' ƙungiyar [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ce ta ƙasar Tanzaniya da ke Singida wadda ke buga [[Gasar Firimiya ta ƙasar Tanzania|gasar Premier ta ƙasar Tanzaniya]] . Suna buga wasanninsu na gida a filin wasa na Namfua da ke Singida. Singida United ta lashe gasar a jere inda ta lashe gasar rukuni na biyu ta Tanzania a rukunin A a shekarar 2016 da kuma gasar rukuni na farko ta Tanzania a rukunin C a shekarar 2017. An naɗa ɗan [[Serbiya|ƙasar Serbia]] Dragan Popadic a matsayin babban koci tare da mataimakin kocin Dusan Momcilovic a ranar 12 ga Janairu, 2019. <ref>{{Cite web |title=Singida United appoint former Express FC coach |url=http://www.swiftsportsug.com/blog/singida-united-appoint-former-express-fc-coach/ |access-date=2019-05-30 |website=swiftsportsug.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Kungiyar ta fara ne a shekarar 1972 a matsayin Mto Sports Club <ref>{{Cite web |title=Singida Utd Team History |url=https://www.facebook.com/SportpesaKenya/photos/a.1442636822637171/2191806737720172/?type=1&theater |access-date=2019-05-30 |website=SportPesa Care Facebook Page |language=en}}</ref> a Singida da ke Tsakiyar Tanzania. Kungiyar ta fara da karama kuma ta fara samun karbuwa a idon jama'a a tsakiyar shekarun 1990. A shekarar 2000, kungiyar ta fara fitowa a karon farko a gasar [[Gasar Firimiya ta ƙasar Tanzania|Premier ta Tanzania]] . Wasan bai yi nasara ba kuma kungiyar ta fadi a shekarar 2001. Tun daga shekarar 2013, kungiyar ta samu ci gaba sosai a gasar Division Second na Tanzania da kuma gasar Division First na Tanzania .
A shekarar 2017, an mayar da kulob din zuwa gasar Premier ta Tanzania, kuma kulob din ya sami damar jawo hankalin manyan masu tallafawa. Da shigar SportPesa Tanzania, kulob din ya sami kwangilar daukar nauyin kamfanin yin fare, tare da Puma Energy Tanzania .
Singida ta kammala kakar wasan Premier ta Tanzania ta 2018/19 a matsayi na 13 da maki 46 da kuma rikodin nasara 11, kunnen doki 13 da rashin nasara 14 daga wasanni 38. Sun kai wasan kusa da na karshe na gasar Azam Sports Federation Cup Quarter Final, inda suka sha kashi 2-0 a hannun Lipuli FC .
== Nasarorin ==
* Wadanda suka lashe gasar rukunin C ta Tanzania a shekarar 2016
* Wadanda Suka Yi Nasarar Gasar Lig ta Biyu ta Tanzania a Rukunin A na 2017
== Tawagar da ke kan gaba a yanzu 2018/19 ==
== Bencin fasaha ==
* Babban koci:{{Flagicon|Serbia}} Dragan Popadic
* Mataimakin koci: Dusan Momcilovi
=== Manajoji ===
* Dragan Popadic (2019-yanzu)
* Hemed Seleman Ally 'Morocco' (2018–2019)
* Hans van der Pluijm (2017-2018) <ref>{{Cite web |title=Hans van der Pluijm appointed head coach of newly-promoted Tanzanian side Singida United |url=http://ghanasoccernet.com/hans-van-der-pluijm-appointed-head-coach-of-newly-promoted-tanzanian-side-singida-united |access-date=2017-07-26 |website=GHANAsoccernet.com}}</ref>
== Nassoshi da bayanin kula ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|2}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Singida United F.C. on Facebook {{In lang|en|sw}}
* {{Twitter|Singidaunitedfc}}
* Singida United F.C. on Instagram
{{Tanzanian Premier League}}
mocv3vm0h5gjpewqs7u89n0l653c6ui
Arthur Zagré
0
160929
877710
2026-07-06T11:35:24Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1362514198|Arthur Zagré]]"
877710
wikitext
text/x-wiki
'''Arthur Rene Abdel Aziz Zagré''' (an haife shi a ranar 4 ga Oktoba 2001) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] . An haife shi a Faransa, yana buga wa [[Kungiyar kwallon kafa ta Burkina Faso|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Burkina Faso wasa]] . <ref name="soccerway">{{Soccerway|arthur-zagre/506166}}</ref> <ref name="FFF">{{Cite web |title=FFF Profile |url=https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2545109818-arthur-zagre |access-date=30 April 2019}}</ref>
== Aikin kulob ==
=== Paris Saint-Germain ===
Zagré, wanda ya kammala karatunsa na kwaleji a [[Paris Saint-Germain]], ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko na ƙwararru a watan Satumba na 2018, wanda hakan ya sa shi ya koma ƙungiyar har zuwa watan Yuni na 2021. <ref name="PSG">{{Cite web |date=20 September 2018 |title=First professional contract |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/arthur-zagre-signs-first-professional-contract |access-date=30 April 2019}}</ref> A watan Fabrairu na 2019, ya lashe kyautar Titi d'Or, kyautar shekara-shekara da ake bai wa ƙwararrun 'yan wasa mafi hazaka a Kwalejin Matasa ta Paris Saint-Germain . Zagré ya fara buga wasa a karon farko a gasar [[Ligue 1]] da suka doke Toulouse da ci 4-0 a ranar 25 ga Agusta 2019. <ref>{{Cite web |title=PSG vs. Toulouse - 25 August 2019 - Soccerway |url=https://ca.soccerway.com/matches/2019/08/25/france/ligue-1/paris-saint-germain-fc/toulouse-fc/3030567/ |website=ca.soccerway.com}}</ref>
=== Monaco ===
A ranar 29 ga Agusta 2019, Zagré ya koma Monaco kan yarjejeniyar shekaru uku. <ref name="monaco">{{Cite web |title=Arthur Zagre à l'AS Monaco |url=https://www.asmonaco.com/arthur-zagre-a-las-monaco/ |access-date=29 August 2019}}</ref> Rahotanni sun ce kudin canja wurin ya kai Yuro miliyan 10. <ref>{{Cite web |date=31 August 2019 |title=Arthur Zagré to AS Monaco in an unexpected transfer |url=https://www.monaco-tribune.com/en/2019/08/arthur-zagre-to-as-monaco-in-an-unexpected-transfer/ |access-date=5 April 2021 |website=Monaco Tribune |language=en-US}}</ref>
==== Aron zuwa Dijon ====
A ranar 5 ga Oktoba 2020, Dijon ya sanar da sayen Zagré a kan yarjejeniyar aro ta kakar wasa tare da zaɓin tsawaita kakar wasa. <ref>{{Cite web |title=ARTHUR ZAGRÉ EN PRÊT AU DFCO ! |url=https://www.dfco.fr/articles/39E42CE4-CB15-4CCB-8EB5-C9AB7CAC0DD6 |access-date=6 October 2020}}</ref> Ya fara buga wasa a karon farko a wasan da Marseille ta sha kashi a hannun 2-0 a ranar 4 ga Afrilu 2021. <ref>{{Cite web |title=Olympique Marseille vs. Dijon - 4 April 2021 - Soccerway |url=https://us.soccerway.com/matches/2021/04/04/france/ligue-1/olympique-de-marseille/dijon-football-cote-dor/3287699/ |access-date=5 April 2021 |website=us.soccerway.com}}</ref>
==== Lamuni zuwa Utrecht ====
A ranar 25 ga Yuni 2021, kulob din Utrecht na Holland ya sanar da daukar aron Zagré na tsawon kakar wasa biyu tare da zabin siyan sa. <ref>{{Cite web |date=25 June 2021 |title=FC Utrecht huurt 'man van tien miljoen' Arthur Zagre |url=https://www.telegraaf.nl/sport/60281024/fc-utrecht-huurt-man-van-tien-miljoen-arthur-zagre |access-date=1 July 2021}}</ref>
=== Excelsior ===
A ranar 31 ga Janairun 2023, Zagré ya koma sabon aro zuwa Excelsior, wanda shi ma yake a Eredivisie . <ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=LINKSBACK ARTHUR ZAGRE WORDT GEHUURD VAN AS MONACO |url=https://excelsiorrotterdam.nl/2023/01/linksback-arthur-zagre-wordt-gehuurd-van-as-monaco/ |access-date=3 February 2023 |publisher=Excelsior |language=nl}}</ref> A ranar 29 ga Yunin 2023, Excelsior ya sanya canja wurin na dindindin kuma ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da Zagré. <ref>{{Cite web |date=29 June 2023 |title=EXCELSIOR WEET ARTHUR ZAGRE TE BEHOUDEN VOOR KOMENDE 3 JAAR |url=https://excelsiorrotterdam.nl/2023/06/excelsior-weet-arthur-zagre-te-behouden-voor-komende-3-jaar/ |publisher=Excelsior Rotterdam |language=nl}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An haife shi a Faransa, Zagré ɗan asalin Burkinabe ne. Ya wakilci Faransa a matakin matasa. <ref>{{Cite web |title=SPORTDROME - Arthur Zagre n'oublie pas les Étalons |url=http://sportdrome.com/voir-toute-l-actualit%C3%A9/item/1123-arthur-zagre-n-oublie-pas-les-%C3%A9talons.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814162513/http://sportdrome.com/voir-toute-l-actualit%C3%A9/item/1123-arthur-zagre-n-oublie-pas-les-%C3%A9talons.html |archive-date=14 August 2018 |access-date=25 August 2019 |website=sportdrome.com}}</ref>
A watan Mayun 2026, Zagré ya sami kiran farko zuwa [[Kungiyar kwallon kafa ta Burkina Faso|tawagar kasar Burkina Faso]] . <ref>{{Cite web |date=19 May 2026 |title=June FIFA window: Amir Abdou calls up 25 players |url=https://foot-africa.com/en/news/june-fifa-window-amir-abdou-calls-up-25-players-1211396/ |access-date=19 May 2026}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 4 April 2021}}<ref name=goal>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-us/player/arthur-zagre/5wwqe546ohp130rvi8x8pt0tm |title=STATS OVERVIEW |website=Goal |access-date=5 June 2020}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Turai
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="3" | Paris Saint-Germain B
| 2017–18
| Ƙasa ta 2
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
| 2018–19
| Ƙasa ta 2
| 25
| 1
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 25
| 1
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 27
! 1
! colspan="2" | —
! colspan="2" | —
! colspan="2" | —
! 27
! 1
|-
| [[Paris Saint-Germain]]
| 2019–20
| [[Ligue 1|Gasar Lig 1]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| rowspan="3" | Monaco B
| 2019–20
| Ƙasa ta 2
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 3
| 0
|-
| 2020–21
| Ƙasa ta 2
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 5
! 0
! colspan="2" | —
! colspan="2" | —
! colspan="2" | —
! 5
! 0
|-
| Monaco
| 2019–20
| Gasar Lig 1
| 0
| 0
| 2
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 3
| 0
|-
| Dijon (aron)
| 2020–21
| Gasar Lig 1
| 1
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 1
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 34
! 1
! 2
! 0
! 1
! 0
! 0
! 0
! 37
! 1
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 9 June 2026}}<ref name=soccerway/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="1" | [[Kungiyar kwallon kafa ta Burkina Faso|Burkina Faso]]
| 2026
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 2
! 0
|}
== Daraja ==
'''Paris Saint-Germain'''
* [[Ligue 1|Gasar Ligue 1]] : 2019–20 <ref>{{Cite web |date=30 April 2020 |title=PSG named French champs as Ligue 1 called off |url=https://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain/story/4090528/psg-crowned-champions-as-ligue-1-cancelled-marseille-and-rennes-in-champions-league |access-date=13 December 2020 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
* Trophée des Champions : 2019 <ref>{{Cite web |date=3 August 2019 |title=Mbappé and Di Maria Earn PSG First 2019-20 Trophy |url=https://www.ligue1.com/tropheeChampions/article/mbappe-and-di-maria-earn-psg-first-2019-20-trophy.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803150004/https://www.ligue1.com/tropheeChampions/article/mbappe-and-di-maria-earn-psg-first-2019-20-trophy.htm |archive-date=3 August 2019 |access-date=3 August 2019 |website=www.ligue1.com}}</ref>
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Arthur Zagré at the French Football Federation (in French)
{{Titi d'Or winners}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
igfbzneujgcbadq1n8vju62hugns5vu
Nenad Brnović
0
160930
877711
2026-07-06T11:37:32Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1328627198|Nenad Brnović]]"
877711
wikitext
text/x-wiki
'''Nenad Brnović''' ( Cyrillic : Ненад Брновић; an haife shi 18 Janairu 1980) manajan ƙwallon ƙafa ne na Montenegrin kuma tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] .
Babban ɗan'uwansa Bojan shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne.
== Aikin kulob ==
Ya shafe mafi yawan aikinsa a ƙungiyar FK Zeta kafin ya koma FK Partizan a shekarar 2004. A lokacin wasan lig da FK Zeta a ranar 21 ga Maris 2006, ya samu rauni a ƙafarsa ta dama da kuma fibula bayan Jovan Markoski ya yi masa keta a minti na 6 na wasan. Wannan ya haifar da tiyata sau biyu da kuma yaƙin shekaru biyu da rabi na sake samun lafiya.
Bayan tiyatar farko a asibitin VMA na Belgrade, an gano cewa akwai yiwuwar yin tiyatar watanni 6-8 daga filin wasa, duk da haka, saboda jinkirin murmurewa, an sake yin tiyatar. Wannan ya faru ne a farkon watan Janairun 2007 a asibitin ƙashin baya da ke Belgrade.
Yayin da kwantiraginsa da Partizan ya ƙare a lokacin gyaransa, a ranar 4 ga Satumba, 2008, shugabannin Partizan karkashin jagorancin babban sakatare Gordan Petrić da daraktan ƙwallon ƙafa Ivan Tomić sun yanke shawarar tsawaita kwantiragin Brnović har zuwa bazara ta 2009. Bayan kwana uku, a ranar 7 ga Satumba, 2008, Nenad ya buga wasansa na farko bayan raunin, inda ya buga na minti 15 a wasan sada zumunci da PAOK . Daga baya a kaka ta 2008, ya fito a wani wasan sada zumunci da FK Slavija Sarajevo . Zuwa Disamba 2008, Brnović ya bayyana cewa yana da ƙoshin lafiya kuma a shirye yake ya buga wasannin gasa. Daga baya a wannan watan, Partizan ya fara neman zaɓuɓɓukan ɗaukarsa aro na watanni shida na farko na dawowarsa. <ref>{{Cite web |title=Nenad Brnović - novi početak :: Mondo |url=http://www.mtsmondo.com/sport/vesti/text.php?vest=119552 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090122224457/http://www.mtsmondo.com/sport/vesti/text.php?vest=119552 |archive-date=2009-01-22 |website=www.mtsmondo.com}}</ref>
A tsakiyar watan Janairun 2009, an sanar da komawar Brnović aro zuwa FK Rad . <ref>{{Cite web |title=..::: Oficijelna prezentacija FK RAD ::: |url=http://www.fcrad.co.rs/av/984.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006191059/http://www.fcrad.co.rs/av/984.htm |archive-date=2011-10-06 |access-date=2009-03-18}}</ref>
A lokacin bazara na 2009, Brnović ya koma FK Budućnost Podgorica . Bayan shekaru biyu, ya koma Iran Mes Sarcheshmeh, inda ya shafe watanni shida a lokacin, inda ya buga wasanni 18 kuma ya zura kwallaye uku. A watan Janairun 2012, ya sanya hannu a kulob din Vlaznia na Albania, amma bayan karshen wannan kakar ya dawo gasar Montenegrin. A rabin farko na kakar wasa ta 2012–13, ya buga wa Mogren wasa, sannan a lokacin na biyu kuma ya buga wa Zeta wasa. A kakar wasa ta biyu ta ƙarshe a aikinsa na ƙwararren ɗan wasa (2013-15) ya yi a Lovćen, wanda ya lashe Kofin Montenegrin (2014).
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Brnović ya fara bugawa FR Yugoslavia (daga baya, Serbia da Montenegro) wasa a watan Afrilun 2002 a wasan sada zumunci da Lithuania kuma ya samu jimillar wasanni 16, bai zura kwallo ko daya ba. Wasansa na karshe a duniya shi ne wasan sada zumunci da Italiya a watan Yunin 2005. <ref>{{Cite web |title=Player Database |url=https://eu-football.info/_player.php?id=2659 |access-date=2020-08-03 |website=eu-football.info}}</ref> Ba a kira shi ya buga wa tawagar Montenegro wasa ba a shekarar 2007.
== Aikin gudanarwa ==
Bayan kammala aikinsa na wasa a lokacin bazara na 2015, Brnović ya zama mataimakin koci a Zeta. Ya taimaka wa manaja Miodrag Martać, amma lokacin da aka kori Martać bayan jerin munanan sakamako, Brnović ya maye gurbinsa, wanda hakan ya kawo nasarar farko ta gasar Zeta bayan shan kashi sau hudu. Bayan nasarar lashe gasar sau biyu, kunnen doki daya, da kuma shan kashi biyu (na biyu ya faru ne da zakarun da suka zo daga baya Mladost), shugabannin kungiyar sun yanke shawarar daukar Dejan Vukićević, wanda ya fi kwarewa, kuma Brnović ya zama manajan kungiyar matasa ta Zeta. <ref>{{Cite web |title=Bivši igrač Partizana postao trener Zete |url=http://www.mozzartsport.com/vesti/bivsi-igrac-partizana-postao-trener-zete/117122 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817121440/http://www.mozzartsport.com/vesti/bivsi-igrac-partizana-postao-trener-zete/117122 |archive-date=2016-08-17 |website=www.mozzartsport.com}}</ref>
== Daraja ==
; Partizan
* Gasar Cin Kofin Serbia da Montenegro ta Farko : 2004–05
* SuperLiga ta Serbia : 2007–08
* Kofin Serbia : 2007–08
; Loven
* Kofin Montenegro : 2013–14
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Nenad Brnović at Reprezentacija.rs (in Serbian)
* {{NFT player|5876}}
{{FK Sutjeska Nikšić managers}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
j9jj6a0343ufotq64h7ieceazr9sde6
Paulinho (ɗan wasan ƙwallon ƙafa, an haife shi Nuwamba 1992)
0
160931
877712
2026-07-06T11:41:18Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1359000707|Paulinho (footballer, born November 1992)]]"
877712
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''João Paulo Dias Fernandes''' (an haife shi 9 Nuwamba 1992), wanda aka fi sani da '''Paulinho''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Portugal wanda ke taka leda a ƙungiyar La Liga MX Toluca da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Portugal a matsayin ɗan wasan gaba .
Ya tara jimillar wasanni 230 da kwallaye 74 a gasar Primeira Liga a tsawon shekaru tara, inda ya wakilci Gil Vicente, Braga da Sporting CP (wanda ya sanya hannu a kansa a watan Janairun 2021 kan Yuro miliyan 16), inda ya lashe gasar Taça da Liga ta 2019-20 da kuma gasar Taça de Portugal ta 2020-21 da ta biyu daga cikin waɗannan ƙungiyoyi da kuma gasar cin kofin ƙasa ta 2021 da 2024 da kuma gasar Supertaça Cândido de Oliveira ta 2021 da ta uku. A gasar Segunda Liga, ya buga wasa da Trofense da Gil. Ya koma ƙungiyar La Liga ta MX Toluca a watan Yunin 2024, inda ya lashe kyaututtuka da dama na ƙungiya da na mutum ɗaya.
Paulinho ya lashe wasansa na farko a Portugal a shekarar 2020, inda ya zura kwallaye biyu a wasansa na farko.
== Aikin kulob ==
=== Trofense ===
An haife shi a Barcelos, gundumar Braga, Paulinho ya fara wasa da 'yan wasan gida na Santa Maria . <ref name="RTP">{{Cite web |date=19 June 2013 |title=Paulinho um goleador "made in" Santa Maria |trans-title=Paulinho scorer made in Santa Maria |url=https://www.rtp.pt/noticias/futebol-nacional/paulinho-um-goleador-made-in-santa-maria_d660414 |access-date=21 May 2018 |publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |language=pt}}</ref> A shekarar 2012 ya sanya hannu da kulob din Segunda Liga Trofense, inda ya fara buga wasa a matsayin ƙwararre a ranar 29 ga Yuli ta hanyar buga cikakken mintuna 90 a wasan da suka sha kashi a waje da Aves da ci 5-1 a matakin rukuni na Taça da Liga . Wasansa na farko a gasar ya faru ne a ranar 12 ga Agusta, a wasan da suka sha kashi da ci 2-0 a hannun abokin hamayyarsa inda shi ma ya fara.
=== Gil Vicente ===
A lokacin hutun kakar wasa ta 2013, bayan ya zura kwallaye 11 a kakar wasa, Paulinho ya koma gasar Primeira Liga tare da Gil Vicente . <ref name="RTP">{{Cite web |date=19 June 2013 |title=Paulinho um goleador "made in" Santa Maria |trans-title=Paulinho scorer made in Santa Maria |url=https://www.rtp.pt/noticias/futebol-nacional/paulinho-um-goleador-made-in-santa-maria_d660414 |access-date=21 May 2018 |publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |language=pt}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.rtp.pt/noticias/futebol-nacional/paulinho-um-goleador-made-in-santa-maria_d660414 "Paulinho um goleador "made in" Santa Maria"] [Paulinho scorer made in Santa Maria] (in Portuguese). </cite></ref> Ya fara buga gasar a ranar 18 ga Agusta, inda ya buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinsa a minti na 49 a wasan da suka doke Académica de Coimbra da ci 2-0 a gida. <ref>{{Cite web |last=Silva |first=Carlos |date=19 August 2013 |title=Académica domina, Gil ganha |trans-title=Académica dominate, Gil win |url=http://www.rtp.pt/noticias/1a-liga/academica-domina-gil-ganha_d674602 |access-date=21 May 2018 |publisher=Rádio e Televisão de Portugal |language=pt}}</ref> Ya zura kwallonsa ta farko a ranar 24 ga Nuwamba na wannan shekarar, amma a wasan da suka sha kashi 3-2 a hannun Marítimo . <ref>{{Cite web |date=24 November 2013 |title=Marítimo vence Gil Vicente e abandona lugares de descida |trans-title=Marítimo defeat Gil Vicente and leave relegation zone |url=http://www.tsf.pt/desporto/interior/maritimo-vence-gil-vicente-e-abandona-lugares-de-descida-3551074.html |access-date=21 May 2018 |publisher=[[TSF (radio station)|TSF]] |language=pt}}</ref>
A lokacin kakar wasa ta 2016-17, tare da ƙungiyar a matsayi na biyu, Paulinho ya zira kwallaye 19 mafi kyau a tarihin aikinsa don matsayi na biyu a jadawalin kowannensu.
=== Braga ===
A ranar 24 ga Mayu 2017, Paulinho ya koma Braga kan kwantiragin shekaru huɗu. Ya kammala shekararsa ta farko a matsayin wanda ya fi zura kwallaye a ƙungiyar a wasanni 13 - 17 a duk gasa - yana taimaka musu su cancanci shiga matakin rukuni na UEFA Europa League bayan sun kasance na huɗu a gasar.
Paulinho shi ne ya fi kowa zura kwallaye a gasar Taça da Liga ta 2018–19, inda ya zura kwallaye biyu a wasan rukuni da Nacional (5-0 a gida) da kuma Vitória de Setúbal (4-0 a waje). A gasar da aka buga a shekara mai zuwa ya zura kwallaye biyu ga wadanda suka yi nasara, ciki har da wanda ya ci Sporting CP a minti na karshe a wasan kusa da na karshe. A gasar, ya kafa sabon tarihi a gasar, ciki har da kwallaye uku a wasan da suka doke Paços de Ferreira da ci 5-1 a waje a ranar 10 ga Yuli, 2020. <ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=Sporting de Braga vence Paços de Ferreira com hat-trick de Paulinho |trans-title=Sporting de Braga defeat Paços de Ferreira with hat-trick from Paulinho |url=https://www.tsf.pt/desporto/sporting-de-braga-vence-pacos-de-ferreira-com-hat-trick-de-paulinho-12412317.html |access-date=13 July 2020 |publisher=TSF |language=pt}}</ref>
A ranar 26 ga Nuwamba 2020, Paulinho ya ci kwallo a wasan da suka tashi 3-3 da [[Leicester City F.C.|Leicester City]] a wasan rukuni na Europa League ; ta hanyar yin hakan, ya karya tarihin Alan na kwallaye 11 a Turai ga Braga. <ref>{{Cite web |last=Ferreira |first=Bruno José |date=26 November 2020 |title=Sp. Braga: Paulinho destrona Alan como melhor marcador do clube na Europa |trans-title=Sp. Braga: Paulinho dethrones Alan as club's top scorer in Europe |url=https://tvi24.iol.pt/liga/ricardo-horta/sp-braga-paulinho-destrona-alan-como-melhor-marcador-do-clube-na-europa |access-date=31 January 2021 |publisher=[[CNN Portugal|TVI 24]] |language=pt}}</ref> Ya zura dukkan kwallayen da kungiyarsa ta ci a wasan da suka doke Estoril da ci 3-1 a ranar 17 ga Disamba, wanda hakan ya kai ga wasan kusa da na karshe na gasar League Cup .
=== CP na Wasanni ===
A ranar 1 ga Fabrairu, 2021, Paulinho ya koma Sporting kan yarjejeniyar da za ta kare har zuwa watan Yunin 2025 kan kudin da ya kai Yuro miliyan 16, ya sake hadewa da tsohon kocin Braga Ruben Amorim ; a matsayin wani bangare na yarjejeniyar, Cristian Borja da Andraž Šporar sun koma akasin haka. <ref>{{Cite web |date=1 February 2021 |title=Comunicado Sporting Clube de Portugal – Futebol, SAD |trans-title=Sporting Clube de Portugal announcement – Football, PLSC |url=https://comunicados.sporting.pt/comunicado/84604 |access-date=1 February 2021 |publisher=Sporting CP |language=pt}}</ref> A ranar 11 ga Mayu, kwallon da ya ci a minti na 36 ita ce kwallo daya tilo da ya ci a wasan gida da Boavista, kuma kungiyar ta lashe gasar cikin gida a karon farko cikin shekaru 19. <ref name="PL">{{Cite web |date=11 May 2021 |title=Sporting é campeão de Portugal ao fim de 19 anos |trans-title=Sporting are champions of Portugal after 19 years |url=https://pt.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-1240dc179f19-ea808f855085-1000--sporting-e-campeao-portugues/ |access-date=12 May 2021 |publisher=UEFA |language=pt}}</ref>
Paulinho ya zura kwallaye uku a matakin rukuni na gasar zakarun Turai ta UEFA ta 2021–22, wanda hakan ya taimaka wa tawagarsa ta ci gaba a matsayin ta biyu. A ranar 29 ga Disamba 2021, ya zura kwallaye uku a wasan da suka doke Portimonense da ci 3-2 a gida a gasar cin kofin cikin gida.
Paulinho ya jagoranci jadawalin kwallaye a gasar League Cup ta 2022-23 da kwallaye takwas. Duk da haka, a wasan karshe da Porto ta sha kashi da ci 2-0, an kore shi daga fili saboda katin gargadi guda biyu cikin gaggawa, daga baya aka dakatar da shi na wasanni uku saboda cin zarafin kungiyar alkalan wasa. <ref>{{Cite web |date=28 January 2023 |title=Porto beat Sporting 2–0 to lift first Taça da Liga |url=https://portugoal.net/selecao/3041-porto-beat-sporting-2-0-to-lift-first-taca-da-liga |access-date=7 February 2023 |publisher=PortuGOAL}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=Paulinho, do Sporting, suspenso por três jogos e falha clássico com o FC Porto |trans-title=Paulinho, from Sporting, suspended for three matches and misses classic with FC Porto |url=https://desporto.sapo.pt/futebol/primeira-liga/artigos/paulinho-do-sporting-suspenso-por-tres-jogos-e-falha-classico-com-o-fc-porto |access-date=7 February 2023 |publisher=[[SAPO (company)|SAPO]] |language=pt}}</ref>
A kakar wasa ta 2023-24, Paulinho ya lashe gasarsa ta biyu tare da Sporting. Ya zura kwallaye 21 a dukkan gasa, sai dai [[Viktor Gyökeres]] (wanda shi ma ya jagoranci dukkan 'yan wasa gaba daya) wanda ya zura kwallaye 43. <ref>{{Cite web |date=18 May 2024 |title=A consagração do leão |trans-title=Consecrated lion |url=https://www.sporting.pt/pt/noticias/futebol/equipa-principal/2024-05-18/a-consagracao-do-leao |access-date=19 May 2024 |publisher=Sporting CP |language=pt}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 May 2024 |title=Sporting: 29 campeões, entre eles quatro guarda-redes e um jogador... despromovido |trans-title=Sporting: 29 champions, including four goalkeepers and a... relegated player |url=https://tvi.iol.pt/noticias/liga/sporting/sporting-29-campeoes-entre-eles-quatro-guarda-redes-e-um-jogador-despromovido |access-date=19 May 2024 |publisher=[[Televisão Independente]] |language=pt}}</ref>
A ranar 21 ga Yuni 2024, Paulinho ya amince da kwantiragin shekaru uku a ƙungiyar La Liga MX Toluca tare da zaɓin ƙarin kakar wasa, akan kuɗin €7.75 miliyan tare da ƙarin €250,000. Ya zira kwallaye biyu a wasansa na biyu, wanda ya taimaka wa masu masaukin baki su kayar da Juárez 3-2. Ya kammala kakar wasa a matsayin wanda ya fi zura kwallaye a duka Apertura da Clausura da jimillar kwallaye 27, yayin da ƙungiyarsa ta kare a matsayi na biyu a gasar da ta gabata <ref>{{Cite web |date=7 July 2025 |title=Paulinho y Jardine brillan en entrega del Balón de Oro de la Liga MX |trans-title=Paulinho and Jardine shine in Liga MX's Golden Ball ceremony |url=https://www.si.com/mx/paulinho-jardine-brillan-entrega-balon-oro-liga-mx |access-date=7 December 2025 |publisher=[[Sports Illustrated]] |language=es}}</ref> <ref name="APE">{{Cite web |last=Martínez |first=Carlos |date=10 November 2024 |title=Paulinho: Campeón de goleo y cerca de romper la barrera de los 14 goles en el Apertura 2024 |trans-title=Paulinho: Scoring champion and close to breaking the 14 goal-barrier in Apertura 2024 |url=https://www.goal.com/es/listados/paulinho-con-la-mision-de-romper-la-barrera-de-los-14-goles-de-los-ultimos-campeones-de-goleo-de-la-liga-mx/bltec94bb615f417a42 |access-date=14 January 2025 |publisher=[[Goal (website)|Goal]] |language=es}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Regis |first=Juan |date=27 November 2024 |title=Razones por las que Toluca puede ser campeón del Apertura 2024 de Liga MX |trans-title=Reasons why Toluca may be the Liga MX's 2024 Apertura champions |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/razones-por-las-que-toluca-puede-ser-campeon-del-apertura-2024-liga-mx |access-date=14 January 2025 |publisher=[[TUDN (Mexican TV channel)|TUDN]] |language=es}}</ref> kafin a fitar da ita a zagayen kwata-kwata. <ref>{{Cite web |date=28 November 2024 |title=Toluca y la razón por la que perdió ante América |trans-title=Toluca and the reason why they lost against América |url=https://www.foxdeportes.com/liga-mx/nota/toluca-y-la-razon-por-la-que-perdio-ante-america |access-date=7 December 2025 |publisher=[[Fox Deportes]] |language=es}}</ref> A wasan ƙarshe, kwallaye 12 da ya zira sun sa suka hau kan teburin <ref>{{Cite web |last=Juárez Caudillo |first=César |date=6 October 2025 |title=Historia de la Jornada 12: Paulinho, el héroe del Toluca al que le niegan la luz |trans-title=How Round 12 went down: Paulinho, Toluca's hero who is denied the light |url=https://www.si.com/mx/liga-mx/historia-jornada-12-paulinho-heroe-toluca-le-niegan-la-luz |access-date=7 December 2025 |publisher=Sports Illustrated |language=es}}</ref> sannan daga baya aka naɗa su zakarun gasar ta hanyar doke América 2-0 a wasan ƙarshe; <ref>{{Cite web |date=9 November 2025 |title=Campeón Toluca vence 2–0 a América, en la reedición de la última final de la Liga MX |trans-title=Champions Toluca beat América 2–0, in repetition of Liga MX's last final |url=https://apnews.com/article/liga-mx-chivas-monterrey-tigres-pumas-cruz-azul-america-48a0ba0329b1de9e5730e7a316d6ba89 |access-date=15 December 2025 |publisher=[[Associated Press]] |language=es}}</ref> saboda wasansa, ya karɓi Balón de Oro a matsayin ɗan wasan shekara da kuma mafi kyawun ɗan gaba. <ref>{{Cite web |date=7 July 2025 |title=Paulinho, Balón de Oro a Mejor Jugador de la Temporada |trans-title=Paulinho, Golden Ball to Best Player of the Season |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/paulinho-balon-de-oro-a-mejor-jugador-de-la-temporada-video |access-date=7 December 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Paulinho ya lashe wasa ɗaya tilo da ya buga wa tawagar 'yan ƙasa da shekara 21 ta Portugal a ranar 14 ga Nuwamba 2012, inda ya buga mintuna 18 na ƙarshe na rashin nasara a kan Scotland da ci 3-2. <ref>{{Cite web |date=14 November 2012 |title=Sub-21 dão volta ao marcador e vencem a Escócia por 3–2 |trans-title=Under-21s come back from behind and beat Scotland 3–2 |url=https://www.tsf.pt/desporto/interior/sub-21-dao-volta-ao-marcador-e-vencem-a-escocia-por-3-2-2886580.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522111726/https://www.tsf.pt/desporto/interior/sub-21-dao-volta-ao-marcador-e-vencem-a-escocia-por-3-2-2886580.html |archive-date=22 May 2018 |access-date=21 May 2018 |publisher=TSF |language=pt}}</ref> A watan Mayun 2018, cikakken manajan ƙungiyar Fernando Santos ya haɗa shi cikin jerin 'yan wasa 35 na farko da za su fafata a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya ta FIFA]] [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|da za a yi]] a Rasha, <ref>{{Cite web |date=17 May 2018 |title=Revealed: Every World Cup 2018 squad – 23-man & preliminary lists & when will they be announced? |url=https://www.goal.com/en-gb/news/revealed-every-world-cup-2018-squad-23-man-preliminary-lists/oa0atsduflsv1nsf6oqk576rb |access-date=17 May 2018 |publisher=Goal}}</ref> amma bai shiga jerin 'yan wasa na ƙarshe ba. <ref>{{Cite web |date=17 May 2018 |title=Nearly half Portugal's Euro squad to miss World Cup |url=https://www.sbs.com.au/news/portugal-world-cup-squad |access-date=17 May 2018 |publisher=[[Special Broadcasting Service]]}}</ref>
A ranar 11 ga Nuwamba 2020, Paulinho ya fara buga wasa a matakin farko a wani wasan da aka yi a gida da Andorra, inda ya zira kwallaye biyu a wasan da suka ci 7-0. <ref>{{Cite web |last=Cole |first=Richard |date=11 November 2020 |title=Debutants shine as Portugal put seven past Andorra |url=https://portugoal.net/selecao/1840-debutants-shine-as-portugal-put-seven-past-andorra |access-date=11 November 2020 |publisher=PortuGOAL}}</ref> A watan Oktoba 2022, yana daya daga cikin 'yan wasa 55 da aka riga aka zaba domin [[Kofin Duniya na FIFA 2022|gasar cin kofin duniya ta 2022]] a Qatar.
A ranar 22 ga Maris 2026, bayan fiye da shekaru biyar da barin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa, an gayyaci Paulinho kafin wasannin sada zumunta da Mexico da Amurka a matsayin wanda zai maye gurbin [[Rafael Leão]] da Rodrigo Mora da suka ji rauni. <ref>{{Cite web |date=22 March 2026 |title=Paulinho convocado |trans-title=Paulinho called |url=https://www.fpf.pt/pt/News/Todas-as-not%C3%ADcias/Not%C3%ADcia/news/55645 |access-date=29 March 2026 |publisher=[[Portuguese Football Federation]] |language=pt}}</ref> Ya shiga filin wasa a minti na 64 na wasan, inda aka tashi kunnen doki 0-0 a ƙasar inda ya buga ƙwallonsa ta ƙwararru. <ref>{{Cite web |last=Silva |first=David |date=29 March 2026 |title=México-Portugal, 0–0 (crónica) |trans-title=Mexico-Portugal, 0–0 (report) |url=https://maisfutebol.iol.pt/jogo/aominuto/mexico/portugal/13831692 |access-date=29 March 2026 |publisher=Mais Futebol |language=pt}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 30 May 2026}}<ref>{{Soccerway|joao-paulo-dias-fernandes/218894}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Taça de Portugal]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Taça da Liga]]}}
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Santa Maria
|2010–11
| rowspan="2" |Terceira Divisão
|8
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|1
|-
|2011–12
|31
|8
|4
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|35
|10
|-
! colspan="2" |Total
!39
!9
!6
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!45
!11
|-
|Trofense
|2012–13
|Segunda Liga
|35
|11
|0
|0
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|38
|11
|-
| rowspan="5" |Gil Vicente
|2013–14
| rowspan="2" |Primeira Liga
|20
|1
|3
|0
|5
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|28
|3
|-
|2014–15
|14
|1
|2
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|18
|1
|-
|2015–16
| rowspan="2" |LigaPro
|42
|7
|4
|2
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|47
|9
|-
|2016–17
|36
|19
|3
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|41
|20
|-
! colspan="2" |Total
!112
!28
!12
!3
!10
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!134
!33
|-
| rowspan="5" |Braga
|2017–18
| rowspan="4" |Primeira Liga
|30
|13
|2
|0
|2
|1
|9{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|3
| colspan="2" |—
|43
|17
|-
|2018–19
|29
|5
|6
|2
|3
|4
|0
|0
| colspan="2" |—
|38
|11
|-
|2019–20
|29
|17
|3
|0
|4
|2
|12[c]
|6
| colspan="2" |—
|48
|25
|-
|2020–21
|12
|3
|3
|1
|3
|3
|6[c]
|3
| colspan="2" |—
|24
|10
|-
! colspan="2" |Total
!100
!38
!14
!3
!12
!10
!27
!12
! colspan="2" |—
!153
!63
|-
| rowspan="5" |Sporting CP
|2020–21
| rowspan="4" |Primeira Liga
|14
|3
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|14
|3
|-
|2021–22
|29
|11
|5
|0
|3
|0
|8{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
|3
|1{{Efn|Appearance in [[Supertaça Cândido de Oliveira]]}}
|0
|46
|14
|-
|2022–23
|22
|5
|1
|0
|6
|8
|9{{Efn|Five appearances and one goal in UEFA Champions League, four appearances and one goal in UEFA Europa League}}
|2
| colspan="2" |—
|38
|15
|-
|2023–24
|31
|15
|6
|4
|3
|1
|7[c]
|1
| colspan="2" |—
|47
|21
|-
! colspan="2" |Total
!96
!34
!12
!4
!12
!9
!24
!6
!1
!0
!145
!53
|-
| rowspan="3" |Toluca
|2024–25
| rowspan="2" |Liga MX
|39
|27
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|3{{Efn|Appearances in [[Leagues Cup]]}}
|1
|42
|28
|-
|2025–26
|34
|21
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7{{Efn|Appearances in [[CONCACAF Champions Cup]]}}
|8
|6{{Efn|One appearance and one goal in [[Campeón de Campeones]], four appearances and four goals in Leagues Cup, one appearance in [[Campeones Cup]]}}
|5
|47
|34
|-
! colspan="2" |Total
!73
!48
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!7
!8
!9
!6
!89
!62
|-
! colspan="3" |Career total
!455
!168
!44
!12
!37
!21
!58
!26
!10
!6
!604
!233
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 31 March 2026}}<ref name=EU>{{Eu-Football.info|31233}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="2" | Portugal
| 2020
| 3
| 2
|-
| 2026
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 5
! 2
|}
: ''Sakamakon da sakamakon ya nuna adadin kwallayen da Portugal ta ci da farko, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Paulinho ya ci.''
{| class="wikitable sortable"
|+Jerin kwallayen da Paulinho ya ci a wasannin kasa da kasa
! scope="col" | A'a.
! scope="col" | Kwanan wata
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Hulba
! scope="col" | Abokin hamayya
! scope="col" | Ci
! scope="col" | Sakamako
! scope="col" | Gasar
|-
| align="center" | 1
| rowspan="2" | 11 Nuwamba 2020
| rowspan="2" | Estádio da Luz, [[Lisbon]], Portugal
| rowspan="2" align="center" | 1
| rowspan="2" |{{Fb|AND}}
| align="center" | 2–0
| rowspan="2" align="center" | 7–0
| rowspan="2" | Aboki
|-
| align="center" | 2
| align="center" | 4–0
|}
== Daraja ==
'''Braga'''
* Taça de Portugal : 2020-21 <ref>{{Cite web |last=Ribeiro |first=Patrick |date=23 May 2021 |title=Braga beat nine-man Benfica to lift Portuguese Cup |url=https://portugoal.net/club-news/2101-braga-beat-10-man-to-lift-portuguese-cup |access-date=24 May 2021 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
* Taca da Liga : 2019-20 <ref>{{Cite web |last=Cole |first=Richard |date=25 January 2020 |title=Late Ricardo Horta strike wins the Taça da Liga for Braga |url=https://portugoal.net/club-news/1458-late-ricardo-horta-strike-wins-the-taca-da-liga-for-braga |access-date=12 November 2020 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
'''CP na Wasanni'''
* Premier League : 2020-21, <ref name="PL">{{Cite web |date=11 May 2021 |title=Sporting é campeão de Portugal ao fim de 19 anos |trans-title=Sporting are champions of Portugal after 19 years |url=https://pt.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-1240dc179f19-ea808f855085-1000--sporting-e-campeao-portugues/ |access-date=12 May 2021 |publisher=UEFA |language=pt}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://pt.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-1240dc179f19-ea808f855085-1000--sporting-e-campeao-portugues/ "Sporting é campeão de Portugal ao fim de 19 anos"] [Sporting are champions of Portugal after 19 years] (in Portuguese). </cite></ref> 2023-24 <ref>{{Cite web |last=Kundert |first=Tom |date=6 May 2024 |title=Seven reasons Sporting are champions of Portugal |url=https://portugoal.net/club-news/3861-seven-reasons-sporting-are-champions-of-portugal |access-date=6 May 2024 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
* Taca da Liga: 2021-22 <ref>{{Cite web |last=Ribeiro |first=Patrick |date=29 January 2022 |title=Sporting defend their Taça da Liga title in second-half turnaround versus Benfica |url=https://portugoal.net/club-news/2426-sporting-defend-their-taca-da-liga-title-in-second-half-turnaround-versus-benfica |access-date=30 January 2022 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
* Supertaça Cândido de Oliveira : 2021 <ref>{{Cite web |date=31 July 2021 |title=Sporting CP win Supertaça with victory over SC Braga |url=https://www.sporting.pt/en/news/football/main-team/2021-07-31/sporting-cp-win-supertaca-victory-over-sc-braga |access-date=31 July 2021 |publisher=Sporting CP}}</ref>
'''Toluca'''
* La Liga MX : Clausura 2025, <ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Oscar |date=25 May 2025 |title=¡Toluca es CAMPEÓN e impide el tetracampeonato del América! |trans-title=Toluca are CHAMPIONS and prevent América from taking four in a row! |url=https://www.tvazteca.com/aztecadeportes/toluca-campeon-clausura-2025-tetracampeonato-america |access-date=27 July 2025 |publisher=[[TV Azteca]] |language=es}}</ref> Apertura 2025 <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Paulinho volta a marcar e Toluca sagra-se bicampeão mexicano |trans-title=Paulinho scores again and Toluca are crowned back-to-back Mexican champions |url=https://sapo.pt/artigo/paulinho-volta-a-marcar-e-toluca-sagra-se-bicampeao-mexicano-693fe61824f8cdbd17a56509 |access-date=15 December 2025 |publisher=SAPO |language=pt}}</ref>
* Campeón de Campeones : 2025 <ref>{{Cite web |last=Gasca |first=Mauricio |date=21 July 2025 |title=La reacción en X al triunfo 3–1 del Toluca sobre América en el Campeón de Campeones |trans-title=X reacts to Toluca's 3–1 win over América in Champion of Champions |url=https://www.si.com/es-us/futbol/la-reaccion-en-x-al-triunfo-3-1-del-toluca-sobre-america-en-el-campeon-de-campeones- |access-date=21 July 2025 |publisher=Sports Illustrated |language=es}}</ref>
* Kofin Campeones : 2025 <ref>{{Cite web |date=2 October 2025 |title=Toluca de Paulinho bate LA Galaxy e conquista Campeones Cup |trans-title=Paulinho's Toluca beat LA Galaxy and claim Champions Cup |url=https://sapo.pt/artigo/toluca-de-paulinho-bate-la-galaxy-e-conquista-campeones-cup-68de8931975f6f7a7a326d86 |access-date=15 December 2025 |publisher=SAPO |language=pt}}</ref>
* Kofin Zakarun Turai na CONCACAF : 2026
'''Mutum ɗaya'''
* Kungiyar Premier League ta bana: 2019-20
* Taça da La Liga mafi zura kwallaye: 2022-23
* Liga MX Golden Boot : Apertura 2024, <ref name="APE">{{Cite web |last=Martínez |first=Carlos |date=10 November 2024 |title=Paulinho: Campeón de goleo y cerca de romper la barrera de los 14 goles en el Apertura 2024 |trans-title=Paulinho: Scoring champion and close to breaking the 14 goal-barrier in Apertura 2024 |url=https://www.goal.com/es/listados/paulinho-con-la-mision-de-romper-la-barrera-de-los-14-goles-de-los-ultimos-campeones-de-goleo-de-la-liga-mx/bltec94bb615f417a42 |access-date=14 January 2025 |publisher=[[Goal (website)|Goal]] |language=es}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartínez2024">Martínez, Carlos (10 November 2024). </cite></ref> Clausura 2025 (shared), <ref>{{Cite web |last=Ramírez |first=Alonso |date=21 April 2025 |title=Paulinho, Durdevic y Zúñiga se convierten en campeones de goleo del Clausura 2025 |trans-title=Paulinho, Durdevic and Zúñiga become scoring champions of the Clausura 2025 |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/paulinho-durdevic-y-zuniga-son-campeones-de-goleo-clausura-2025 |access-date=14 May 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref> <ref name="APE" /> Apertura 2025 (raba) <ref>{{Cite web |last=R. Yu |first=Kevin |date=9 November 2025 |title='Hormiga' González, Paulinho y Joao Pedro, campeones de goleo de Liga MX |trans-title='Hormiga' González, Paulinho and João Pedro, scoring champions of Liga MX |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/hormiga-gonzalez-paulinho-joao-pedro-campeones-de-goleo-liga-mx |access-date=10 November 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref>
* Liga MX Mafi kyawun XI: Apertura 2024, Clausura 2025, Apertura 2025 <ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title=Liga MX anuncia el XI ideal del Apertura 2025: ¡Nadie del América y Tigres domina! |trans-title=Liga MX announces the Apertura 2025 all-star XI: Nobody from América and Tigres rule! |url=https://www.foxsports.com.mx/2025/12/24/liga-mx-anuncia-el-xi-ideal-del-apertura-2025-nadie-del-america-y-tigres-domina/ |access-date=8 January 2026 |publisher=[[Fox Sports]] |language=es}}</ref>
* La Liga MX Balón de Oro : 2024–25 <ref name="TUDN">{{Cite web |last=R. Marroquín |first=Emmanuel |date=7 July 2025 |title=Estos son los ganadores del Balón de Oro de Liga MX 2024–2025 |trans-title=These are the winners of the Golden Ball of 2024–2025 Liga MX |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/ganadores-balon-de-oro-liga-mx-2024-2025 |access-date=11 December 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref>
* Mafi kyawun ɗan wasan gaba na Liga MX: 2024–25 <ref name="TUDN" />
* Mafi kyawun ɗan wasa a gasar cin kofin zakarun CONCACAF: 2026 <ref name="CCC">{{Cite web |date=31 May 2026 |title=Paulinho, García, Martínez earn Champions Cup honors |url=https://www.concacaf.com/competitions/champions-cup/news/paulinho-garcia-martinez-earn-2026-concacaf-champions-cup-honors |access-date=2 June 2026 |publisher=[[CONCACAF]]}}</ref>
* Takalmin Zinare na Kofin Zakarun Turai na CONCACAF: 2026 <ref name="CCC" />
* Mafi kyawun 'yan wasa 11 na gasar cin kofin zakarun CONCACAF: 2026 <ref>{{Cite web |date=10 June 2026 |title=Paulinho, Helinho, Brunetta headline Champions Cup Best XI |url=https://www.concacaf.com/competitions/champions-cup/news/paulinho-helinho-brunetta-headline-champions-cup-best-xi |access-date=10 June 2026 |publisher=CONCACAF}}</ref>
== Nassoshi ==
== Hanyoyin haɗi na waje ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2ke4ifr2lnt29e25fozgssrubdf3sx1
877716
877712
2026-07-06T11:48:29Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877716
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''João Paulo Dias Fernandes''' (an haife shi 9 Nuwamba 1992), wanda aka fi sani da '''Paulinho''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Portugal wanda ke taka leda a ƙungiyar La Liga MX Toluca da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Portugal a matsayin ɗan wasan gaba .
Ya tara jimillar wasanni 230 da kwallaye 74 a gasar Primeira Liga a tsawon shekaru tara, inda ya wakilci Gil Vicente, Braga da Sporting CP (wanda ya sanya hannu a kansa a watan Janairun 2021 kan Yuro miliyan 16), inda ya lashe gasar Taça da Liga ta 2019-20 da kuma gasar Taça de Portugal ta 2020-21 da ta biyu daga cikin waɗannan ƙungiyoyi da kuma gasar cin kofin ƙasa ta 2021 da 2024 da kuma gasar Supertaça Cândido de Oliveira ta 2021 da ta uku. A gasar Segunda Liga, ya buga wasa da Trofense da Gil. Ya koma ƙungiyar La Liga ta MX Toluca a watan Yunin 2024, inda ya lashe kyaututtuka da dama na ƙungiya da na mutum ɗaya.
Paulinho ya lashe wasansa na farko a Portugal a shekarar 2020, inda ya zura kwallaye biyu a wasansa na farko.
== Aikin kulob ==
=== Trofense ===
An haife shi a Barcelos, gundumar Braga, Paulinho ya fara wasa da 'yan wasan gida na Santa Maria . <ref name="RTP">{{Cite web |date=19 June 2013 |title=Paulinho um goleador "made in" Santa Maria |trans-title=Paulinho scorer made in Santa Maria |url=https://www.rtp.pt/noticias/futebol-nacional/paulinho-um-goleador-made-in-santa-maria_d660414 |access-date=21 May 2018 |publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |language=pt}}</ref> A shekarar 2012 ya sanya hannu da kulob din Segunda Liga Trofense, inda ya fara buga wasa a matsayin ƙwararre a ranar 29 ga Yuli ta hanyar buga cikakken mintuna 90 a wasan da suka sha kashi a waje da Aves da ci 5-1 a matakin rukuni na Taça da Liga . Wasansa na farko a gasar ya faru ne a ranar 12 ga Agusta, a wasan da suka sha kashi da ci 2-0 a hannun abokin hamayyarsa inda shi ma ya fara.
=== Gil Vicente ===
A lokacin hutun kakar wasa ta 2013, bayan ya zura kwallaye 11 a kakar wasa, Paulinho ya koma gasar Primeira Liga tare da Gil Vicente . <ref name="RTP">{{Cite web |date=19 June 2013 |title=Paulinho um goleador "made in" Santa Maria |trans-title=Paulinho scorer made in Santa Maria |url=https://www.rtp.pt/noticias/futebol-nacional/paulinho-um-goleador-made-in-santa-maria_d660414 |access-date=21 May 2018 |publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |language=pt}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.rtp.pt/noticias/futebol-nacional/paulinho-um-goleador-made-in-santa-maria_d660414 "Paulinho um goleador "made in" Santa Maria"] [Paulinho scorer made in Santa Maria] (in Portuguese). </cite></ref> Ya fara buga gasar a ranar 18 ga Agusta, inda ya buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinsa a minti na 49 a wasan da suka doke Académica de Coimbra da ci 2-0 a gida. <ref>{{Cite web |last=Silva |first=Carlos |date=19 August 2013 |title=Académica domina, Gil ganha |trans-title=Académica dominate, Gil win |url=http://www.rtp.pt/noticias/1a-liga/academica-domina-gil-ganha_d674602 |access-date=21 May 2018 |publisher=Rádio e Televisão de Portugal |language=pt}}</ref> Ya zura kwallonsa ta farko a ranar 24 ga Nuwamba na wannan shekarar, amma a wasan da suka sha kashi 3-2 a hannun Marítimo . <ref>{{Cite web |date=24 November 2013 |title=Marítimo vence Gil Vicente e abandona lugares de descida |trans-title=Marítimo defeat Gil Vicente and leave relegation zone |url=http://www.tsf.pt/desporto/interior/maritimo-vence-gil-vicente-e-abandona-lugares-de-descida-3551074.html |access-date=21 May 2018 |publisher=[[TSF (radio station)|TSF]] |language=pt}}</ref>
A lokacin kakar wasa ta 2016-17, tare da ƙungiyar a matsayi na biyu, Paulinho ya zira kwallaye 19 mafi kyau a tarihin aikinsa don matsayi na biyu a jadawalin kowannensu.
=== Braga ===
A ranar 24 ga Mayu 2017, Paulinho ya koma Braga kan kwantiragin shekaru huɗu. Ya kammala shekararsa ta farko a matsayin wanda ya fi zura kwallaye a ƙungiyar a wasanni 13 - 17 a duk gasa - yana taimaka musu su cancanci shiga matakin rukuni na UEFA Europa League bayan sun kasance na huɗu a gasar.
Paulinho shi ne ya fi kowa zura kwallaye a gasar Taça da Liga ta 2018–19, inda ya zura kwallaye biyu a wasan rukuni da Nacional (5-0 a gida) da kuma Vitória de Setúbal (4-0 a waje). A gasar da aka buga a shekara mai zuwa ya zura kwallaye biyu ga wadanda suka yi nasara, ciki har da wanda ya ci Sporting CP a minti na karshe a wasan kusa da na karshe. A gasar, ya kafa sabon tarihi a gasar, ciki har da kwallaye uku a wasan da suka doke Paços de Ferreira da ci 5-1 a waje a ranar 10 ga Yuli, 2020. <ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=Sporting de Braga vence Paços de Ferreira com hat-trick de Paulinho |trans-title=Sporting de Braga defeat Paços de Ferreira with hat-trick from Paulinho |url=https://www.tsf.pt/desporto/sporting-de-braga-vence-pacos-de-ferreira-com-hat-trick-de-paulinho-12412317.html |access-date=13 July 2020 |publisher=TSF |language=pt}}</ref>
A ranar 26 ga Nuwamba 2020, Paulinho ya ci kwallo a wasan da suka tashi 3-3 da [[Leicester City F.C.|Leicester City]] a wasan rukuni na Europa League ; ta hanyar yin hakan, ya karya tarihin Alan na kwallaye 11 a Turai ga Braga. <ref>{{Cite web |last=Ferreira |first=Bruno José |date=26 November 2020 |title=Sp. Braga: Paulinho destrona Alan como melhor marcador do clube na Europa |trans-title=Sp. Braga: Paulinho dethrones Alan as club's top scorer in Europe |url=https://tvi24.iol.pt/liga/ricardo-horta/sp-braga-paulinho-destrona-alan-como-melhor-marcador-do-clube-na-europa |access-date=31 January 2021 |publisher=[[CNN Portugal|TVI 24]] |language=pt}}</ref> Ya zura dukkan kwallayen da kungiyarsa ta ci a wasan da suka doke Estoril da ci 3-1 a ranar 17 ga Disamba, wanda hakan ya kai ga wasan kusa da na karshe na gasar League Cup .
=== CP na Wasanni ===
A ranar 1 ga Fabrairu, 2021, Paulinho ya koma Sporting kan yarjejeniyar da za ta kare har zuwa watan Yunin 2025 kan kudin da ya kai Yuro miliyan 16, ya sake hadewa da tsohon kocin Braga Ruben Amorim ; a matsayin wani bangare na yarjejeniyar, Cristian Borja da Andraž Šporar sun koma akasin haka. <ref>{{Cite web |date=1 February 2021 |title=Comunicado Sporting Clube de Portugal – Futebol, SAD |trans-title=Sporting Clube de Portugal announcement – Football, PLSC |url=https://comunicados.sporting.pt/comunicado/84604 |access-date=1 February 2021 |publisher=Sporting CP |language=pt}}</ref> A ranar 11 ga Mayu, kwallon da ya ci a minti na 36 ita ce kwallo daya tilo da ya ci a wasan gida da Boavista, kuma kungiyar ta lashe gasar cikin gida a karon farko cikin shekaru 19. <ref name="PL">{{Cite web |date=11 May 2021 |title=Sporting é campeão de Portugal ao fim de 19 anos |trans-title=Sporting are champions of Portugal after 19 years |url=https://pt.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-1240dc179f19-ea808f855085-1000--sporting-e-campeao-portugues/ |access-date=12 May 2021 |publisher=UEFA |language=pt}}</ref>
Paulinho ya zura kwallaye uku a matakin rukuni na gasar zakarun Turai ta UEFA ta 2021–22, wanda hakan ya taimaka wa tawagarsa ta ci gaba a matsayin ta biyu. A ranar 29 ga Disamba 2021, ya zura kwallaye uku a wasan da suka doke Portimonense da ci 3-2 a gida a gasar cin kofin cikin gida.
Paulinho ya jagoranci jadawalin kwallaye a gasar League Cup ta 2022-23 da kwallaye takwas. Duk da haka, a wasan karshe da Porto ta sha kashi da ci 2-0, an kore shi daga fili saboda katin gargadi guda biyu cikin gaggawa, daga baya aka dakatar da shi na wasanni uku saboda cin zarafin kungiyar alkalan wasa. <ref>{{Cite web |date=28 January 2023 |title=Porto beat Sporting 2–0 to lift first Taça da Liga |url=https://portugoal.net/selecao/3041-porto-beat-sporting-2-0-to-lift-first-taca-da-liga |access-date=7 February 2023 |publisher=PortuGOAL}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=Paulinho, do Sporting, suspenso por três jogos e falha clássico com o FC Porto |trans-title=Paulinho, from Sporting, suspended for three matches and misses classic with FC Porto |url=https://desporto.sapo.pt/futebol/primeira-liga/artigos/paulinho-do-sporting-suspenso-por-tres-jogos-e-falha-classico-com-o-fc-porto |access-date=7 February 2023 |publisher=[[SAPO (company)|SAPO]] |language=pt}}</ref>
A kakar wasa ta 2023-24, Paulinho ya lashe gasarsa ta biyu tare da Sporting. Ya zura kwallaye 21 a dukkan gasa, sai dai [[Viktor Gyökeres]] (wanda shi ma ya jagoranci dukkan 'yan wasa gaba daya) wanda ya zura kwallaye 43. <ref>{{Cite web |date=18 May 2024 |title=A consagração do leão |trans-title=Consecrated lion |url=https://www.sporting.pt/pt/noticias/futebol/equipa-principal/2024-05-18/a-consagracao-do-leao |access-date=19 May 2024 |publisher=Sporting CP |language=pt}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 May 2024 |title=Sporting: 29 campeões, entre eles quatro guarda-redes e um jogador... despromovido |trans-title=Sporting: 29 champions, including four goalkeepers and a... relegated player |url=https://tvi.iol.pt/noticias/liga/sporting/sporting-29-campeoes-entre-eles-quatro-guarda-redes-e-um-jogador-despromovido |access-date=19 May 2024 |publisher=[[Televisão Independente]] |language=pt}}</ref>
A ranar 21 ga Yuni 2024, Paulinho ya amince da kwantiragin shekaru uku a ƙungiyar La Liga MX Toluca tare da zaɓin ƙarin kakar wasa, akan kuɗin €7.75 miliyan tare da ƙarin €250,000. Ya zira kwallaye biyu a wasansa na biyu, wanda ya taimaka wa masu masaukin baki su kayar da Juárez 3-2. Ya kammala kakar wasa a matsayin wanda ya fi zura kwallaye a duka Apertura da Clausura da jimillar kwallaye 27, yayin da ƙungiyarsa ta kare a matsayi na biyu a gasar da ta gabata <ref>{{Cite web |date=7 July 2025 |title=Paulinho y Jardine brillan en entrega del Balón de Oro de la Liga MX |trans-title=Paulinho and Jardine shine in Liga MX's Golden Ball ceremony |url=https://www.si.com/mx/paulinho-jardine-brillan-entrega-balon-oro-liga-mx |access-date=7 December 2025 |publisher=[[Sports Illustrated]] |language=es}}</ref> <ref name="APE">{{Cite web |last=Martínez |first=Carlos |date=10 November 2024 |title=Paulinho: Campeón de goleo y cerca de romper la barrera de los 14 goles en el Apertura 2024 |trans-title=Paulinho: Scoring champion and close to breaking the 14 goal-barrier in Apertura 2024 |url=https://www.goal.com/es/listados/paulinho-con-la-mision-de-romper-la-barrera-de-los-14-goles-de-los-ultimos-campeones-de-goleo-de-la-liga-mx/bltec94bb615f417a42 |access-date=14 January 2025 |publisher=[[Goal (website)|Goal]] |language=es}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Regis |first=Juan |date=27 November 2024 |title=Razones por las que Toluca puede ser campeón del Apertura 2024 de Liga MX |trans-title=Reasons why Toluca may be the Liga MX's 2024 Apertura champions |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/razones-por-las-que-toluca-puede-ser-campeon-del-apertura-2024-liga-mx |access-date=14 January 2025 |publisher=[[TUDN (Mexican TV channel)|TUDN]] |language=es}}</ref> kafin a fitar da ita a zagayen kwata-kwata. <ref>{{Cite web |date=28 November 2024 |title=Toluca y la razón por la que perdió ante América |trans-title=Toluca and the reason why they lost against América |url=https://www.foxdeportes.com/liga-mx/nota/toluca-y-la-razon-por-la-que-perdio-ante-america |access-date=7 December 2025 |publisher=[[Fox Deportes]] |language=es}}</ref> A wasan ƙarshe, kwallaye 12 da ya zira sun sa suka hau kan teburin <ref>{{Cite web |last=Juárez Caudillo |first=César |date=6 October 2025 |title=Historia de la Jornada 12: Paulinho, el héroe del Toluca al que le niegan la luz |trans-title=How Round 12 went down: Paulinho, Toluca's hero who is denied the light |url=https://www.si.com/mx/liga-mx/historia-jornada-12-paulinho-heroe-toluca-le-niegan-la-luz |access-date=7 December 2025 |publisher=Sports Illustrated |language=es}}</ref> sannan daga baya aka naɗa su zakarun gasar ta hanyar doke América 2-0 a wasan ƙarshe; <ref>{{Cite web |date=9 November 2025 |title=Campeón Toluca vence 2–0 a América, en la reedición de la última final de la Liga MX |trans-title=Champions Toluca beat América 2–0, in repetition of Liga MX's last final |url=https://apnews.com/article/liga-mx-chivas-monterrey-tigres-pumas-cruz-azul-america-48a0ba0329b1de9e5730e7a316d6ba89 |access-date=15 December 2025 |publisher=[[Associated Press]] |language=es}}</ref> saboda wasansa, ya karɓi Balón de Oro a matsayin ɗan wasan shekara da kuma mafi kyawun ɗan gaba. <ref>{{Cite web |date=7 July 2025 |title=Paulinho, Balón de Oro a Mejor Jugador de la Temporada |trans-title=Paulinho, Golden Ball to Best Player of the Season |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/paulinho-balon-de-oro-a-mejor-jugador-de-la-temporada-video |access-date=7 December 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Paulinho ya lashe wasa ɗaya tilo da ya buga wa tawagar 'yan ƙasa da shekara 21 ta Portugal a ranar 14 ga Nuwamba 2012, inda ya buga mintuna 18 na ƙarshe na rashin nasara a kan Scotland da ci 3-2. <ref>{{Cite web |date=14 November 2012 |title=Sub-21 dão volta ao marcador e vencem a Escócia por 3–2 |trans-title=Under-21s come back from behind and beat Scotland 3–2 |url=https://www.tsf.pt/desporto/interior/sub-21-dao-volta-ao-marcador-e-vencem-a-escocia-por-3-2-2886580.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522111726/https://www.tsf.pt/desporto/interior/sub-21-dao-volta-ao-marcador-e-vencem-a-escocia-por-3-2-2886580.html |archive-date=22 May 2018 |access-date=21 May 2018 |publisher=TSF |language=pt}}</ref> A watan Mayun 2018, cikakken manajan ƙungiyar Fernando Santos ya haɗa shi cikin jerin 'yan wasa 35 na farko da za su fafata a [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya ta FIFA]] [[Kofin kwallon kafar duniya ta 2018|da za a yi]] a Rasha, <ref>{{Cite web |date=17 May 2018 |title=Revealed: Every World Cup 2018 squad – 23-man & preliminary lists & when will they be announced? |url=https://www.goal.com/en-gb/news/revealed-every-world-cup-2018-squad-23-man-preliminary-lists/oa0atsduflsv1nsf6oqk576rb |access-date=17 May 2018 |publisher=Goal}}</ref> amma bai shiga jerin 'yan wasa na ƙarshe ba. <ref>{{Cite web |date=17 May 2018 |title=Nearly half Portugal's Euro squad to miss World Cup |url=https://www.sbs.com.au/news/portugal-world-cup-squad |access-date=17 May 2018 |publisher=[[Special Broadcasting Service]]}}</ref>
A ranar 11 ga Nuwamba 2020, Paulinho ya fara buga wasa a matakin farko a wani wasan da aka yi a gida da Andorra, inda ya zira kwallaye biyu a wasan da suka ci 7-0. <ref>{{Cite web |last=Cole |first=Richard |date=11 November 2020 |title=Debutants shine as Portugal put seven past Andorra |url=https://portugoal.net/selecao/1840-debutants-shine-as-portugal-put-seven-past-andorra |access-date=11 November 2020 |publisher=PortuGOAL}}</ref> A watan Oktoba 2022, yana daya daga cikin 'yan wasa 55 da aka riga aka zaba domin [[Kofin Duniya na FIFA 2022|gasar cin kofin duniya ta 2022]] a Qatar.
A ranar 22 ga Maris 2026, bayan fiye da shekaru biyar da barin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa, an gayyaci Paulinho kafin wasannin sada zumunta da Mexico da Amurka a matsayin wanda zai maye gurbin [[Rafael Leão]] da Rodrigo Mora da suka ji rauni. <ref>{{Cite web |date=22 March 2026 |title=Paulinho convocado |trans-title=Paulinho called |url=https://www.fpf.pt/pt/News/Todas-as-not%C3%ADcias/Not%C3%ADcia/news/55645 |access-date=29 March 2026 |publisher=[[Portuguese Football Federation]] |language=pt}}</ref> Ya shiga filin wasa a minti na 64 na wasan, inda aka tashi kunnen doki 0-0 a ƙasar inda ya buga ƙwallonsa ta ƙwararru. <ref>{{Cite web |last=Silva |first=David |date=29 March 2026 |title=México-Portugal, 0–0 (crónica) |trans-title=Mexico-Portugal, 0–0 (report) |url=https://maisfutebol.iol.pt/jogo/aominuto/mexico/portugal/13831692 |access-date=29 March 2026 |publisher=Mais Futebol |language=pt}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 30 May 2026}}<ref>{{Soccerway|joao-paulo-dias-fernandes/218894}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Taça de Portugal]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Taça da Liga]]}}
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Santa Maria
|2010–11
| rowspan="2" |Terceira Divisão
|8
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|1
|-
|2011–12
|31
|8
|4
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|35
|10
|-
! colspan="2" |Total
!39
!9
!6
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!45
!11
|-
|Trofense
|2012–13
|Segunda Liga
|35
|11
|0
|0
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|38
|11
|-
| rowspan="5" |Gil Vicente
|2013–14
| rowspan="2" |Primeira Liga
|20
|1
|3
|0
|5
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|28
|3
|-
|2014–15
|14
|1
|2
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|18
|1
|-
|2015–16
| rowspan="2" |LigaPro
|42
|7
|4
|2
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|47
|9
|-
|2016–17
|36
|19
|3
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|41
|20
|-
! colspan="2" |Total
!112
!28
!12
!3
!10
!2
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!134
!33
|-
| rowspan="5" |Braga
|2017–18
| rowspan="4" |Primeira Liga
|30
|13
|2
|0
|2
|1
|9{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|3
| colspan="2" |—
|43
|17
|-
|2018–19
|29
|5
|6
|2
|3
|4
|0
|0
| colspan="2" |—
|38
|11
|-
|2019–20
|29
|17
|3
|0
|4
|2
|12[c]
|6
| colspan="2" |—
|48
|25
|-
|2020–21
|12
|3
|3
|1
|3
|3
|6[c]
|3
| colspan="2" |—
|24
|10
|-
! colspan="2" |Total
!100
!38
!14
!3
!12
!10
!27
!12
! colspan="2" |—
!153
!63
|-
| rowspan="5" |Sporting CP
|2020–21
| rowspan="4" |Primeira Liga
|14
|3
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|14
|3
|-
|2021–22
|29
|11
|5
|0
|3
|0
|8{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}
|3
|1{{Efn|Appearance in [[Supertaça Cândido de Oliveira]]}}
|0
|46
|14
|-
|2022–23
|22
|5
|1
|0
|6
|8
|9{{Efn|Five appearances and one goal in UEFA Champions League, four appearances and one goal in UEFA Europa League}}
|2
| colspan="2" |—
|38
|15
|-
|2023–24
|31
|15
|6
|4
|3
|1
|7[c]
|1
| colspan="2" |—
|47
|21
|-
! colspan="2" |Total
!96
!34
!12
!4
!12
!9
!24
!6
!1
!0
!145
!53
|-
| rowspan="3" |Toluca
|2024–25
| rowspan="2" |Liga MX
|39
|27
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|3{{Efn|Appearances in [[Leagues Cup]]}}
|1
|42
|28
|-
|2025–26
|34
|21
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7{{Efn|Appearances in [[CONCACAF Champions Cup]]}}
|8
|6{{Efn|One appearance and one goal in [[Campeón de Campeones]], four appearances and four goals in Leagues Cup, one appearance in [[Campeones Cup]]}}
|5
|47
|34
|-
! colspan="2" |Total
!73
!48
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!7
!8
!9
!6
!89
!62
|-
! colspan="3" |Career total
!455
!168
!44
!12
!37
!21
!58
!26
!10
!6
!604
!233
|}
{{Notelist}}
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
{{Updated|match played 31 March 2026}}<ref name=EU>{{Eu-Football.info|31233}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata
! Tawagar ƙasa
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="2" | Portugal
| 2020
| 3
| 2
|-
| 2026
| 2
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 5
! 2
|}
: ''Sakamakon da sakamakon ya nuna adadin kwallayen da Portugal ta ci da farko, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Paulinho ya ci.''
{| class="wikitable sortable"
|+Jerin kwallayen da Paulinho ya ci a wasannin kasa da kasa
! scope="col" | A'a.
! scope="col" | Kwanan wata
! scope="col" | Wuri
! scope="col" | Hulba
! scope="col" | Abokin hamayya
! scope="col" | Ci
! scope="col" | Sakamako
! scope="col" | Gasar
|-
| align="center" | 1
| rowspan="2" | 11 Nuwamba 2020
| rowspan="2" | Estádio da Luz, [[Lisbon]], Portugal
| rowspan="2" align="center" | 1
| rowspan="2" |{{Fb|AND}}
| align="center" | 2–0
| rowspan="2" align="center" | 7–0
| rowspan="2" | Aboki
|-
| align="center" | 2
| align="center" | 4–0
|}
== Daraja ==
'''Braga'''
* Taça de Portugal : 2020-21 <ref>{{Cite web |last=Ribeiro |first=Patrick |date=23 May 2021 |title=Braga beat nine-man Benfica to lift Portuguese Cup |url=https://portugoal.net/club-news/2101-braga-beat-10-man-to-lift-portuguese-cup |access-date=24 May 2021 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
* Taca da Liga : 2019-20 <ref>{{Cite web |last=Cole |first=Richard |date=25 January 2020 |title=Late Ricardo Horta strike wins the Taça da Liga for Braga |url=https://portugoal.net/club-news/1458-late-ricardo-horta-strike-wins-the-taca-da-liga-for-braga |access-date=12 November 2020 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
'''CP na Wasanni'''
* Premier League : 2020-21, <ref name="PL">{{Cite web |date=11 May 2021 |title=Sporting é campeão de Portugal ao fim de 19 anos |trans-title=Sporting are champions of Portugal after 19 years |url=https://pt.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-1240dc179f19-ea808f855085-1000--sporting-e-campeao-portugues/ |access-date=12 May 2021 |publisher=UEFA |language=pt}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://pt.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-1240dc179f19-ea808f855085-1000--sporting-e-campeao-portugues/ "Sporting é campeão de Portugal ao fim de 19 anos"] [Sporting are champions of Portugal after 19 years] (in Portuguese). </cite></ref> 2023-24 <ref>{{Cite web |last=Kundert |first=Tom |date=6 May 2024 |title=Seven reasons Sporting are champions of Portugal |url=https://portugoal.net/club-news/3861-seven-reasons-sporting-are-champions-of-portugal |access-date=6 May 2024 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
* Taca da Liga: 2021-22 <ref>{{Cite web |last=Ribeiro |first=Patrick |date=29 January 2022 |title=Sporting defend their Taça da Liga title in second-half turnaround versus Benfica |url=https://portugoal.net/club-news/2426-sporting-defend-their-taca-da-liga-title-in-second-half-turnaround-versus-benfica |access-date=30 January 2022 |publisher=PortuGOAL}}</ref>
* Supertaça Cândido de Oliveira : 2021 <ref>{{Cite web |date=31 July 2021 |title=Sporting CP win Supertaça with victory over SC Braga |url=https://www.sporting.pt/en/news/football/main-team/2021-07-31/sporting-cp-win-supertaca-victory-over-sc-braga |access-date=31 July 2021 |publisher=Sporting CP}}</ref>
'''Toluca'''
* La Liga MX : Clausura 2025, <ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Oscar |date=25 May 2025 |title=¡Toluca es CAMPEÓN e impide el tetracampeonato del América! |trans-title=Toluca are CHAMPIONS and prevent América from taking four in a row! |url=https://www.tvazteca.com/aztecadeportes/toluca-campeon-clausura-2025-tetracampeonato-america |access-date=27 July 2025 |publisher=[[TV Azteca]] |language=es}}</ref> Apertura 2025 <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Paulinho volta a marcar e Toluca sagra-se bicampeão mexicano |trans-title=Paulinho scores again and Toluca are crowned back-to-back Mexican champions |url=https://sapo.pt/artigo/paulinho-volta-a-marcar-e-toluca-sagra-se-bicampeao-mexicano-693fe61824f8cdbd17a56509 |access-date=15 December 2025 |publisher=SAPO |language=pt}}</ref>
* Campeón de Campeones : 2025 <ref>{{Cite web |last=Gasca |first=Mauricio |date=21 July 2025 |title=La reacción en X al triunfo 3–1 del Toluca sobre América en el Campeón de Campeones |trans-title=X reacts to Toluca's 3–1 win over América in Champion of Champions |url=https://www.si.com/es-us/futbol/la-reaccion-en-x-al-triunfo-3-1-del-toluca-sobre-america-en-el-campeon-de-campeones- |access-date=21 July 2025 |publisher=Sports Illustrated |language=es}}</ref>
* Kofin Campeones : 2025 <ref>{{Cite web |date=2 October 2025 |title=Toluca de Paulinho bate LA Galaxy e conquista Campeones Cup |trans-title=Paulinho's Toluca beat LA Galaxy and claim Champions Cup |url=https://sapo.pt/artigo/toluca-de-paulinho-bate-la-galaxy-e-conquista-campeones-cup-68de8931975f6f7a7a326d86 |access-date=15 December 2025 |publisher=SAPO |language=pt}}</ref>
* Kofin Zakarun Turai na CONCACAF : 2026
'''Mutum ɗaya'''
* Kungiyar Premier League ta bana: 2019-20
* Taça da La Liga mafi zura kwallaye: 2022-23
* Liga MX Golden Boot : Apertura 2024, <ref name="APE">{{Cite web |last=Martínez |first=Carlos |date=10 November 2024 |title=Paulinho: Campeón de goleo y cerca de romper la barrera de los 14 goles en el Apertura 2024 |trans-title=Paulinho: Scoring champion and close to breaking the 14 goal-barrier in Apertura 2024 |url=https://www.goal.com/es/listados/paulinho-con-la-mision-de-romper-la-barrera-de-los-14-goles-de-los-ultimos-campeones-de-goleo-de-la-liga-mx/bltec94bb615f417a42 |access-date=14 January 2025 |publisher=[[Goal (website)|Goal]] |language=es}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartínez2024">Martínez, Carlos (10 November 2024). </cite></ref> Clausura 2025 (shared), <ref>{{Cite web |last=Ramírez |first=Alonso |date=21 April 2025 |title=Paulinho, Durdevic y Zúñiga se convierten en campeones de goleo del Clausura 2025 |trans-title=Paulinho, Durdevic and Zúñiga become scoring champions of the Clausura 2025 |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/paulinho-durdevic-y-zuniga-son-campeones-de-goleo-clausura-2025 |access-date=14 May 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref> <ref name="APE" /> Apertura 2025 (raba) <ref>{{Cite web |last=R. Yu |first=Kevin |date=9 November 2025 |title='Hormiga' González, Paulinho y Joao Pedro, campeones de goleo de Liga MX |trans-title='Hormiga' González, Paulinho and João Pedro, scoring champions of Liga MX |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/hormiga-gonzalez-paulinho-joao-pedro-campeones-de-goleo-liga-mx |access-date=10 November 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref>
* Liga MX Mafi kyawun XI: Apertura 2024, Clausura 2025, Apertura 2025 <ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title=Liga MX anuncia el XI ideal del Apertura 2025: ¡Nadie del América y Tigres domina! |trans-title=Liga MX announces the Apertura 2025 all-star XI: Nobody from América and Tigres rule! |url=https://www.foxsports.com.mx/2025/12/24/liga-mx-anuncia-el-xi-ideal-del-apertura-2025-nadie-del-america-y-tigres-domina/ |access-date=8 January 2026 |publisher=[[Fox Sports]] |language=es}}</ref>
* La Liga MX Balón de Oro : 2024–25 <ref name="TUDN">{{Cite web |last=R. Marroquín |first=Emmanuel |date=7 July 2025 |title=Estos son los ganadores del Balón de Oro de Liga MX 2024–2025 |trans-title=These are the winners of the Golden Ball of 2024–2025 Liga MX |url=https://www.tudn.com/futbol/liga-mx/ganadores-balon-de-oro-liga-mx-2024-2025 |access-date=11 December 2025 |publisher=TUDN |language=es}}</ref>
* Mafi kyawun ɗan wasan gaba na Liga MX: 2024–25 <ref name="TUDN" />
* Mafi kyawun ɗan wasa a gasar cin kofin zakarun CONCACAF: 2026 <ref name="CCC">{{Cite web |date=31 May 2026 |title=Paulinho, García, Martínez earn Champions Cup honors |url=https://www.concacaf.com/competitions/champions-cup/news/paulinho-garcia-martinez-earn-2026-concacaf-champions-cup-honors |access-date=2 June 2026 |publisher=[[CONCACAF]]}}</ref>
* Takalmin Zinare na Kofin Zakarun Turai na CONCACAF: 2026 <ref name="CCC" />
* Mafi kyawun 'yan wasa 11 na gasar cin kofin zakarun CONCACAF: 2026 <ref>{{Cite web |date=10 June 2026 |title=Paulinho, Helinho, Brunetta headline Champions Cup Best XI |url=https://www.concacaf.com/competitions/champions-cup/news/paulinho-helinho-brunetta-headline-champions-cup-best-xi |access-date=10 June 2026 |publisher=CONCACAF}}</ref>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
== Manazarta ==
{{Databox}}
iv9wjfvpdxk2xkdcrkepxxx5nz5o280
Dmitri Skopintsev
0
160932
877713
2026-07-06T11:43:21Z
Abdurra'uf
23412
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354692124|Dmitri Skopintsev]]"
877713
wikitext
text/x-wiki
'''Dmitri Vladimirovich Skopintsev''' ( Russian: an haife shi a ranar 2 ga Maris 1997) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Rasha wanda ke bugawa FC Dynamo Moscow . Yana buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya [[Mai buga baya|na hagu]] ko na [[Mai buga tsakiya|hagu]] .
== Aikin kulob ==
An haifi Skopinsev a [[Voronezh]], kuma ya koma [[Moscow]] tun yana yaro kuma ya fara buga ƙwallon ƙafa a tsarin matasa na FC Dynamo Moscow . Ya kuma buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da FC Zenit St. Petersburg kafin ya koma [[Austriya|Austria]] inda ya buga wasa a tsarin ƙungiyar FC Red Bull Salzburg . Bayan ya koma Rasha, Skopinsev ya rattaba hannu da FC Rostov .
Ya fara buga wa babbar ƙungiyar FC Rostov wasa a ranar 21 ga Satumba, 2016 a wasan da suka buga da FC Dynamo Moscow a gasar cin kofin Rasha . <ref>{{Cite web |date=21 September 2016 |title=Dynamo Moscow-Rostov game report |url=http://1fnl.ru/champioship/results/484/485/526/3349/#tab=game-info |publisher=[[Russian Football National League]]}}</ref>
Ya fara buga gasar Premier ta Rasha a FC Rostov a ranar 29 ga Oktoba 2016 a wasan da suka yi da FC Amkar Perm . <ref>{{Cite web |date=29 October 2016 |title=Amkar-Rostov gama report |url=http://rfpl.org/match/match_11541.html |publisher=[[Russian Premier League]] |language=Russian}}</ref>
Ya zira kwallaye 10 a FC Baltika Kaliningrad inda ya buga wasa a matsayin aro a farkon kakar wasa ta 2017-18 kuma a lokacin hutun hunturu FC Rostov ta kira shi daga aro. <ref>{{Cite web |date=6 December 2017 |script-title=ru:Интервью Кирилла Котова |url=http://www.fc-baltika.ru/news/intervyu-kirilla-kotova |publisher=[[FC Baltika Kaliningrad]] |language=Russian}}</ref>
A ranar 20 ga Fabrairu 2019, ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 4.5 tare da FC Krasnodar . <ref>{{Cite web |date=20 February 2019 |title="КРАСНОДАР" ОФИЦИАЛЬНО ОФОРМИЛ ОТНОШЕНИЯ С ДМИТРИЕМ СКОПИНЦЕВЫМ |trans-title=Krasnodar officially signs Dmitri Skopintsev |url=https://fckrasnodar.ru/team/news/object/?object_id=133516 |publisher=[[FC Krasnodar]] |language=Russian}}</ref>
A ranar 7 ga Janairun 2020, ya koma FC Dynamo Moscow, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 4.5. Ya sake haduwa da Kirill Novikov, wanda ya horar da shi na tsawon shekaru 4 yayin da yake makarantar koyon Dynamo. A wasansa na uku ga Dynamo a ranar 13 ga Maris 2020, ya zura kwallo ta uku mai muhimmanci a wasan da suka sha kashi a hannun FC Akhmat Grozny da ci 3-2 a waje. <ref>{{Cite web |date=13 March 2020 |title=Akhmat v Dynamo game report |url=https://eng.premierliga.ru/match/match_13286.html |access-date=25 August 2022 |publisher=Russian Premier League}}</ref>
A ranar 8 ga Agusta 2022, Skopinsev ya tsawaita kwangilarsa da Dynamo zuwa 2027. <ref>{{Cite web |date=8 August 2022 |title=Дмитрий Скопинцев — в "Динамо" до 2027 года! |url=https://fcdm.ru/news/dmitrii-skopincev-v-dynamo-do-2027-goda |access-date=25 August 2022 |publisher=Dynamo Moscow |language=ru}}</ref> Masoyan Dynamo ne suka zaɓe shi a matsayin ɗan wasan da ya fi kowanne a watan Nuwamba 2022. <ref>{{Cite web |date=2 December 2022 |title=Дмитрий Скопинцев — ВТБ Игрок месяца в ноябре |url=https://fcdm.ru/news/dmitrii-skopincev-vtb-igrok-mesiaca-v-noiabre |publisher=Dynamo Moscow |language=ru}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An fara kiran Skopinsev zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Rasha don yin atisaye a watan Satumba na 2023. <ref>{{Cite web |date=30 August 2023 |title=Тренерский штаб сборной России вызвал 49 футболистов на сентябрьский сбор |trans-title=Coaching staff of the Russia national team called up 49 players to September camp |url=https://rfs.ru/news/218820 |publisher=Russian Football Union |language=ru}}</ref> Ya fara buga wasa a ranar 12 ga Satumba na 2023 a wasan sada zumunci da Qatar, wanda ba wasa ne da FIFA ta amince da shi ba. <ref>{{Cite web |date=12 September 2023 |title=Сборная России сыграла вничью с Катаром |url=https://rfs.ru/news/218941 |publisher=Russian Football Union |language=ru}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 17 May 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|FC Liefering
|2015–16
|Austrian Football First League
|13
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|FC Rostov
|2016–17
|Russian Premier League
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|2
|0
|-
| rowspan="3" |FC Baltika Kaliningrad
|2016–17
|Russian First League
|12
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|12
|1
|-
|2017–18
|Russian First League
|24
|10
|1
|0
| colspan="2" |—
|25
|10
|-
! colspan="2" |Total
!36
!11
!1
!0
!0
!0
!37
!11
|-
| rowspan="3" |FC Rostov
|2017–18
|Russian Premier League
|10
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|0
|-
|2018–19
|Russian Premier League
|15
|0
|2
|1
| colspan="2" |—
|17
|1
|-
! colspan="2" |Total
!26
!0
!3
!1
!0
!0
!29
!1
|-
| rowspan="3" |FC Krasnodar
|2018–19
|Russian Premier League
|9
|1
|0
|0
|0
|0
|9
|1
|-
|2019–20
|Russian Premier League
|5
|1
|1
|0
|2{{Efn|One appearance in [[UEFA Champions League]], one appearance in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|8
|1
|-
! colspan="2" |Total
!14
!2
!1
!0
!2
!0
!17
!2
|-
| rowspan="8" |FC Dynamo Moscow
|2019–20
|Russian Premier League
|10
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|1
|-
|2020–21
|Russian Premier League
|24
|1
|1
|0
|1{{Efn|Appearance in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|26
|1
|-
|2021–22
|Russian Premier League
|27
|1
|6
|1
| colspan="2" |—
|33
|2
|-
|2022–23
|Russian Premier League
|29
|1
|7
|0
| colspan="2" |—
|36
|1
|-
|2023–24
|Russian Premier League
|29
|1
|7
|0
| colspan="2" |—
|36
|1
|-
|2024–25
|Russian Premier League
|23
|0
|8
|1
| colspan="2" |—
|31
|1
|-
|2025–26
|Russian Premier League
|25
|0
|11
|1
| colspan="2" |—
|36
|1
|-
! colspan="2" |Total
!167
!5
!40
!3
!1
!0
!208
!8
|-
! colspan="3" |Career total
!256
!18
!45
!4
!3
!0
!304
!22
|}
{{Notelist}}
== Daraja ==
; Mutum ɗaya
* Manufar Gasar Firimiya ta Rasha ta Watan: Yuli/Agusta 2023 (Rubin Kazan 1–2 Dynamo, 26 Agusta 2023). <ref>{{Cite web |date=11 September 2023 |title=ДМИТРИЙ СКОПИНЦЕВ – АВТОР WINLINE ЛУЧШЕГО ГОЛА ИЮЛЯ И АВГУСТА |url=https://premium.premierliga.ru/news-and-media/novosti-i-media_212.html |publisher=Russian Premier League |language=ru}}</ref>
== Nassoshi ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Dmitri Skopintsev at Russian Premier League (in Russian) (archive in English)
{{FC Dynamo Moscow squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
fnfskc4ovrscc95imme117bis1xyy6f
877714
877713
2026-07-06T11:44:58Z
Abdurra'uf
23412
inganta muqala
877714
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dmitri Vladimirovich Skopintsev''' ( Russian: an haife shi a ranar 2 ga Maris 1997) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Rasha wanda ke bugawa FC Dynamo Moscow . Yana buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya [[Mai buga baya|na hagu]] ko na [[Mai buga tsakiya|hagu]] .
== Aikin kulob ==
An haifi Skopinsev a [[Voronezh]], kuma ya koma [[Moscow]] tun yana yaro kuma ya fara buga ƙwallon ƙafa a tsarin matasa na FC Dynamo Moscow . Ya kuma buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da FC Zenit St. Petersburg kafin ya koma [[Austriya|Austria]] inda ya buga wasa a tsarin ƙungiyar FC Red Bull Salzburg . Bayan ya koma Rasha, Skopinsev ya rattaba hannu da FC Rostov .
Ya fara buga wa babbar ƙungiyar FC Rostov wasa a ranar 21 ga Satumba, 2016 a wasan da suka buga da FC Dynamo Moscow a gasar cin kofin Rasha . <ref>{{Cite web |date=21 September 2016 |title=Dynamo Moscow-Rostov game report |url=http://1fnl.ru/champioship/results/484/485/526/3349/#tab=game-info |publisher=[[Russian Football National League]]}}</ref>
Ya fara buga gasar Premier ta Rasha a FC Rostov a ranar 29 ga Oktoba 2016 a wasan da suka yi da FC Amkar Perm . <ref>{{Cite web |date=29 October 2016 |title=Amkar-Rostov gama report |url=http://rfpl.org/match/match_11541.html |publisher=[[Russian Premier League]] |language=Russian}}</ref>
Ya zira kwallaye 10 a FC Baltika Kaliningrad inda ya buga wasa a matsayin aro a farkon kakar wasa ta 2017-18 kuma a lokacin hutun hunturu FC Rostov ta kira shi daga aro. <ref>{{Cite web |date=6 December 2017 |script-title=ru:Интервью Кирилла Котова |url=http://www.fc-baltika.ru/news/intervyu-kirilla-kotova |publisher=[[FC Baltika Kaliningrad]] |language=Russian}}</ref>
A ranar 20 ga Fabrairu 2019, ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 4.5 tare da FC Krasnodar . <ref>{{Cite web |date=20 February 2019 |title="КРАСНОДАР" ОФИЦИАЛЬНО ОФОРМИЛ ОТНОШЕНИЯ С ДМИТРИЕМ СКОПИНЦЕВЫМ |trans-title=Krasnodar officially signs Dmitri Skopintsev |url=https://fckrasnodar.ru/team/news/object/?object_id=133516 |publisher=[[FC Krasnodar]] |language=Russian}}</ref>
A ranar 7 ga Janairun 2020, ya koma FC Dynamo Moscow, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 4.5. Ya sake haduwa da Kirill Novikov, wanda ya horar da shi na tsawon shekaru 4 yayin da yake makarantar koyon Dynamo. A wasansa na uku ga Dynamo a ranar 13 ga Maris 2020, ya zura kwallo ta uku mai muhimmanci a wasan da suka sha kashi a hannun FC Akhmat Grozny da ci 3-2 a waje. <ref>{{Cite web |date=13 March 2020 |title=Akhmat v Dynamo game report |url=https://eng.premierliga.ru/match/match_13286.html |access-date=25 August 2022 |publisher=Russian Premier League}}</ref>
A ranar 8 ga Agusta 2022, Skopinsev ya tsawaita kwangilarsa da Dynamo zuwa 2027. <ref>{{Cite web |date=8 August 2022 |title=Дмитрий Скопинцев — в "Динамо" до 2027 года! |url=https://fcdm.ru/news/dmitrii-skopincev-v-dynamo-do-2027-goda |access-date=25 August 2022 |publisher=Dynamo Moscow |language=ru}}</ref> Masoyan Dynamo ne suka zaɓe shi a matsayin ɗan wasan da ya fi kowanne a watan Nuwamba 2022. <ref>{{Cite web |date=2 December 2022 |title=Дмитрий Скопинцев — ВТБ Игрок месяца в ноябре |url=https://fcdm.ru/news/dmitrii-skopincev-vtb-igrok-mesiaca-v-noiabre |publisher=Dynamo Moscow |language=ru}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An fara kiran Skopinsev zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Rasha don yin atisaye a watan Satumba na 2023. <ref>{{Cite web |date=30 August 2023 |title=Тренерский штаб сборной России вызвал 49 футболистов на сентябрьский сбор |trans-title=Coaching staff of the Russia national team called up 49 players to September camp |url=https://rfs.ru/news/218820 |publisher=Russian Football Union |language=ru}}</ref> Ya fara buga wasa a ranar 12 ga Satumba na 2023 a wasan sada zumunci da Qatar, wanda ba wasa ne da FIFA ta amince da shi ba. <ref>{{Cite web |date=12 September 2023 |title=Сборная России сыграла вничью с Катаром |url=https://rfs.ru/news/218941 |publisher=Russian Football Union |language=ru}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 17 May 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|FC Liefering
|2015–16
|Austrian Football First League
|13
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|FC Rostov
|2016–17
|Russian Premier League
|1
|0
|1
|0
|0
|0
|2
|0
|-
| rowspan="3" |FC Baltika Kaliningrad
|2016–17
|Russian First League
|12
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|12
|1
|-
|2017–18
|Russian First League
|24
|10
|1
|0
| colspan="2" |—
|25
|10
|-
! colspan="2" |Total
!36
!11
!1
!0
!0
!0
!37
!11
|-
| rowspan="3" |FC Rostov
|2017–18
|Russian Premier League
|10
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|0
|-
|2018–19
|Russian Premier League
|15
|0
|2
|1
| colspan="2" |—
|17
|1
|-
! colspan="2" |Total
!26
!0
!3
!1
!0
!0
!29
!1
|-
| rowspan="3" |FC Krasnodar
|2018–19
|Russian Premier League
|9
|1
|0
|0
|0
|0
|9
|1
|-
|2019–20
|Russian Premier League
|5
|1
|1
|0
|2{{Efn|One appearance in [[UEFA Champions League]], one appearance in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|8
|1
|-
! colspan="2" |Total
!14
!2
!1
!0
!2
!0
!17
!2
|-
| rowspan="8" |FC Dynamo Moscow
|2019–20
|Russian Premier League
|10
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|1
|-
|2020–21
|Russian Premier League
|24
|1
|1
|0
|1{{Efn|Appearance in [[UEFA Europa League]]}}
|0
|26
|1
|-
|2021–22
|Russian Premier League
|27
|1
|6
|1
| colspan="2" |—
|33
|2
|-
|2022–23
|Russian Premier League
|29
|1
|7
|0
| colspan="2" |—
|36
|1
|-
|2023–24
|Russian Premier League
|29
|1
|7
|0
| colspan="2" |—
|36
|1
|-
|2024–25
|Russian Premier League
|23
|0
|8
|1
| colspan="2" |—
|31
|1
|-
|2025–26
|Russian Premier League
|25
|0
|11
|1
| colspan="2" |—
|36
|1
|-
! colspan="2" |Total
!167
!5
!40
!3
!1
!0
!208
!8
|-
! colspan="3" |Career total
!256
!18
!45
!4
!3
!0
!304
!22
|}
{{Notelist}}
== Daraja ==
; Mutum ɗaya
* Manufar Gasar Firimiya ta Rasha ta Watan: Yuli/Agusta 2023 (Rubin Kazan 1–2 Dynamo, 26 Agusta 2023). <ref>{{Cite web |date=11 September 2023 |title=ДМИТРИЙ СКОПИНЦЕВ – АВТОР WINLINE ЛУЧШЕГО ГОЛА ИЮЛЯ И АВГУСТА |url=https://premium.premierliga.ru/news-and-media/novosti-i-media_212.html |publisher=Russian Premier League |language=ru}}</ref>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Dmitri Skopintsev at Russian Premier League (in Russian) (archive in English)
{{FC Dynamo Moscow squad}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
kbgf2dr7tnvpqtx7q8t3pc6w8p3m7er